Atık Döküm Kumları İçin Uygun Bertaraf Yönteminin Maliyet Analizi ile Belirlenmesi: Bursa Örneği
Determination of Proper Disposal Method for Waste Casting Sands by Cost Analysis: Bursa Sample
Yazar: Yalılı Kılıç, Melike; Tüylü, Murat
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Environmental Engineering ; Çevre Mühendisliği ; Waste Casting Sand,Bursa,Foundry,Asphalt Plant,Cost ; Atık Döküm Kumu,Bursa,Dökümhane,Asfalt Plent Tesisi,Maliyet

Türkiye’nin büyük ilk 500 sanayi kuruluşu içinde yeralan dökümhaneler, üretim prosesi sonrasında atık döküm kumlarının süreklioluştuğu sektörlerdendir. Ekonomik değeri olan atık döküm kumları ülkemizkoşullarında yeterince değerlendirilemediğinden, fabrika alanlarındabiriktirilmekte ya da düzenli depolama sahalarına gönderilerek geri kazanımsürecine dahil edilemeden heba edilmektedir. Oysaki genelde tehlikesiz türdeolan atık döküm kumları, uygun şekilde yönetildiklerinde asfalt üretimindeagrega yerine alternatif hammadde olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışmada,Bursa ili Nilüfer ilçesinde yer alan 46.200 ton üretim kapasiteli birdökümhaneden kaynaklanan atık döküm kumlarının direkt düzenli depolama sahasındabertaraf edilmesi yerine, çimento fabrikası ve asfalt plent tesisinegönderilerek geri kazanılması ve alternatif hammadde olarak kullanılmasınınçevresel ve ekonomik değerlendirilmesi yapılmıştır. Atık döküm kumlarının nakliyedahil olmak üzere düzenli depolama sahasına gönderilmesi durumunda 851.989 TL (163.844$), çimento fabrikasına gönderilmesi durumunda 1.097.620 TL (211.081 $) veasfalt plent tesislerine gönderilmesi durumunda ise 35.431 TL (6.814 $)bertaraf maliyetinin olacağı hesaplamalar sonucunda bulunmuştur. Dökümhane içinen ekonomik yöntemin asfalt plent tesisi olduğu belirlenmiş olup, bertarafmaliyetlerinin en aza indirilmesi ile atık döküm kumlarının üretildikleri yereen yakın ve en uygun tesise en hızlı şekilde gönderilerek hava, su ve toprakkirliliğine neden olan fabrika sahalarındaki uzun süre depolamaların önleneceğidüşünülmektedir.

Foundrieslocated in Turkey’s first major 500 industrial companies, are among the sectorswhere waste foundry sands continuously existed. Waste foundry sands haveeconomic value, but they are being accumulated in the foundry areas or send tolandfills without being included in the recovery process, due to not being evaluatedenough in our country’s conditions. However, waste foundry sands which aregenerally non-hazardous can be used as alternative raw material instead ofaggregate in asphalt production when adequately managed. In this study,environmental and economic evaluation has been made for waste foundry sandsfrom a foundry with a production capacity of 46.200 tons in Nilüfer, Bursa,which has been sent to landfill, cement factories and asphalt plant to be recycledor used as raw material instead of being sent directly for disposal. The cost ofdisposal, including the transportation of waste foundry sand to the landfillsite is calculated at 851.989 TL (163.844 $), in case it is sent to cement factoryit is 1.097.620 TL (211.081$), andif it is sent to asphalt plant facilities, it costs 35.431 TL (6.814 $). Thisstudy determined that the most economical method for the foundry is asphaltplant and that long-term storage in the foundry which causes air, water andsoil pollution can be prevented by minimizing disposal costs and sending wastefoundry sands to the nearest and the most appropriate facility.