Kemoterapi Tedavisi Alan Hastaların Yaşadığı Semptomların Öz Bakım Davranışlarına Etkisi
The Effect of Symptoms Experienced by Patients Undergoing Chemotherapy Treatment on Self-Care Behaviors
Yazar: Guneş, Demet; Atalıkoğlu Başkan, Sebahat
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: ​Internal Diseases Nursing​ ; Dahili Hastalıklar Hemşireliği ; Chemotherapy,patient,self-care,symptom ; Hasta,Kemoterapi,Öz bakım,Semptom

Amaç: Araştırma, kemoterapi tedavisi alan hastaların yaşadığı semptomların öz bakım davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı türde olan araştırmanın evrenini Türkiye'nin doğusunda yer alan bir il merkezinin kemoterapi ünitesinde tedavi alan 182 hasta; örneklemini ise 125 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri Tanımlayıcı Bilgi Formu, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği ve Öz Bakım Davranışları Ölçeği kullanılarak araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır.  Verileri değerlendirmek için sayı, yüzde, ortalama değerleri, minimum-maksimum puanlar, standart sapma, Skewness, Kurtosis değerleri, Pearson korelasyon katsayısı ve regresyon analizi kullanılmıştır.  Bulgular:  Kemoterapi tedavisi alan hastaların Öz Bakım Davranışları Ölçeği toplam puan ortalamasının 63.67±15.33 ve Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalamasının ise 0.89±0.49 olduğu belirlenmiştir. Hastaların en çok yaşadıkları üç semptomun halsizlik (%81.6), ağız kuruluğu (%63.2),  el ve ayaklarda uyuşma/karıncalanma (%58.4) olduğu saptanmıştır. Hastaların Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği ile Öz Bakım Davranışları Ölçeği toplam puanı arasında orta düzey, negatif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05).Sonuç: Hastaların semptom yaşama durumlarının öz bakım davranışlarını etkilediği ve semptom yaşama durumu arttıkça öz bakım davranışlarının azaldığı belirlenmiştir.

Aim: The study aims to identify the effect of symptoms experienced by patients undergoing chemotherapy treatment on their self-care behaviors.Material and Methods: The population of the descriptive study consists of 182 patients receiving treatment in the chemotherapy unit of a provincial center in eastern Turkey; the sample consisted of 125 patients. Research data were collected by the researchers through face-to-face interviews using the Descriptive Information Form, Memorial Symptom Assessment Scale, and Self-Care Behaviors Scale. Number, percentage, average, minimum-maximum scores, standard deviation, skewness, kurtosis values, Pearson correlation, and regression analysis were used to evaluate the data. Results: The mean total score of the Self-Care Behaviors Scale was 63.67±15.33, and the mean total score of the Memorial Symptom Assessment Scale was 0.89±0.49 in patients receiving chemotherapy. The three most common symptoms were fatigue (81.6%), dry mouth (63.2%), and numbness/tingling in the hands and feet (58.4%). There was a moderate, negative, and statistically significant correlation between the patients’ Memorial Symptom Assessment Scale and the Self-Care Behavior Scale total scores (p<0.05).Conclusions: It was found that symptoms experienced by the patients affected their self-care behaviors, and these behaviors were found to decrease as symptoms experienced increased.