Derslik Dışı Fen Etkinliklerinin Öğretmen Adayları Üzerindeki Etkileri: Bir Eylem Araştırması
Derslik Dışı Fen Etkinliklerinin Öğretmen Adayları Üzerindeki Etkileri: Bir Eylem Araştırması
Yazar: Atmaca, Sevilay
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Derslik dışı eğitim,Derslik dışı fen eğitimi,Öğretmen yetiştirme,Eylem araştırması,Yöntem çeşitlemesi

Özellikleri nedeniyle Fen eğitiminin sınıfta yapılabilecek etkinliklerinin derslik dışı etkinliklerle desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada derslik dışı fen etkinliklerine (DDFE) yönelik öğretim programı, Eğitim Fakültesi öğrencilerinden bir gruba uygulanmış̧ ve öğretmen adayları üzerindeki etkilerine bakılmıştır. Araştırma yöntemi olarak “eylem araştırması yöntemi” benimsenmiştir ve toplanan nitel veriler “yöntem çeşitlemesi” yoluyla elde edilmiştir. Araştırmanın problemi farklı yerlerdeki (botanik park, bilim merkezi ve hayvanat bahçesi) sınıf dışı etkinliklerin öğretmen adayları üzerindeki etkilerinin ortaya çıkarılmasıdır. DDFE uygulaması boyunca öğretmen adaylarına ilişkin gözlemler ve görüşmeler yapılmış̧, dokümanlar toplanmıştır. İçerik analizi ve betimsel analiz için endüktif (inductive) analiz NVivo 9 Programı yardımıyla kullanılmıştır. Verilerden elde edilen dört ana tema: Ggezi öncesi”, “Gezi sırası”, “Gezi sonrası” ve “Fen Bilimleri eğitimine katkılar” olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, DDFE dersini aldıktan sonra öğretmen adayları sınıf dışı fen eğitimi etkinliklerine profesyonel ve ciddi bir boyut getirmişlerdir. Araştırmanın problemi “öğretmen adaylarına açık alan/doğal ortamlarda (Botanik Parkı), bilim merkezlerinde (Feza Gürsey Bilim Merkezi), müzelerde (Atatürk Orman Çiftliği Hayvanat Bahçesi) verilen DDFE ve bu alanlardaki uygulamaların öğretmen adayları üzerindeki yansımaları nelerdir?” olarak belirlenmiştir. DDFE uygulaması boyunca öğretmen adaylarına ilişkin gözlemler ve görüşmeler yapılmış̧, dokümanlar toplanmıştır. İçerik analizi ve betimsel analiz için endüktif (inductive) analiz kullanılmıştır. Verilerden elde edilen dört ana tema, “gezi öncesi”, “gezi sırası”, “gezi sonrası” ve “fen ve teknoloji eğitimine katkılar” olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, DDFE dersini aldıktan sonra öğretmen adaylarının konuyu profesyonel bir bakış̧ açısıyla daha ciddiye aldıkları, kuramsal anlamda ve uygulama konusunda yetersizliklerini tamamlayarak alanda yeni uygulamalar tasarlayabilecek duruma geldikleri söylenebilir.

Özellikleri nedeniyle Fen eğitiminin sınıfta yapılabilecek etkinliklerinin derslik dışı etkinliklerle desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada derslik dışı fen etkinliklerine (DDFE) yönelik öğretim programı, Eğitim Fakültesi öğrencilerinden bir gruba uygulanmış̧ ve öğretmen adayları üzerindeki etkilerine bakılmıştır. Araştırma yöntemi olarak “eylem araştırması yöntemi” benimsenmiştir ve toplanan nitel veriler “yöntem çeşitlemesi” yoluyla elde edilmiştir. Araştırmanın problemi farklı yerlerdeki (botanik park, bilim merkezi ve hayvanat bahçesi) sınıf dışı etkinliklerin öğretmen adayları üzerindeki etkilerinin ortaya çıkarılmasıdır. DDFE uygulaması boyunca öğretmen adaylarına ilişkin gözlemler ve görüşmeler yapılmış̧, dokümanlar toplanmıştır. İçerik analizi ve betimsel analiz için endüktif (inductive) analiz NVivo 9 Programı yardımıyla kullanılmıştır. Verilerden elde edilen dört ana tema: Ggezi öncesi”, “Gezi sırası”, “Gezi sonrası” ve “Fen Bilimleri eğitimine katkılar” olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, DDFE dersini aldıktan sonra öğretmen adayları sınıf dışı fen eğitimi etkinliklerine profesyonel ve ciddi bir boyut getirmişlerdir. Araştırmanın problemi “öğretmen adaylarına açık alan/doğal ortamlarda (Botanik Parkı), bilim merkezlerinde (Feza Gürsey Bilim Merkezi), müzelerde (Atatürk Orman Çiftliği Hayvanat Bahçesi) verilen DDFE ve bu alanlardaki uygulamaların öğretmen adayları üzerindeki yansımaları nelerdir?” olarak belirlenmiştir. DDFE uygulaması boyunca öğretmen adaylarına ilişkin gözlemler ve görüşmeler yapılmış̧, dokümanlar toplanmıştır. İçerik analizi ve betimsel analiz için endüktif (inductive) analiz kullanılmıştır. Verilerden elde edilen dört ana tema, “gezi öncesi”, “gezi sırası”, “gezi sonrası” ve “fen ve teknoloji eğitimine katkılar” olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, DDFE dersini aldıktan sonra öğretmen adaylarının konuyu profesyonel bir bakış̧ açısıyla daha ciddiye aldıkları, kuramsal anlamda ve uygulama konusunda yetersizliklerini tamamlayarak alanda yeni uygulamalar tasarlayabilecek duruma geldikleri söylenebilir.