Milli Mücadele Dönemi Türk Mizahında Muhalif Bir Kimlik: Ali Kemal
An Opposing Figure of the Turkish Humor during the War of Independence: Ali Kemal
Yazar: Çakmak, Fevzi
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Mizah,Ali Kemal,Milli Mücadele,Karagöz,Aydede ; Humor,Ali Kemal,The War of Independence,Karagöz,Aydede

Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından sonra ülkenin girdiği sıkıntılı süreçte Ali Kemal, çıkardığı gazetelerinde, hemen hemen her gün kaleme aldığı yazılarıyla, Milli Mücadele’ye ve bu mücadelenin lideri olan Mustafa Kemal Paşa’ya yönelik muhalif tavrını sert bir şekilde devam ettirmişti. Milli Mücadele ve bu hareketin liderine yönelik muhalif bir söylem geliştiren Ali Kemal; öte yandan İtilaf devletlerini, özellikle İngiltere ve Fransa’yı öven yazılar kaleme almıştı. Milli Mücadele’ye yönelik sergilediği bu olumsuz duruş nedeniyle Ali Kemal’e, o dönem yayınlanan mizah dergilerinin sütunlarında çok sık yer veriliyordu. Tarih araştırmalarında, konuyu değişik yönleriyle incelemek ve en azından o dönemde, kamuoyunun konulara bakış biçimini irdeleyebilmek açısından mizah dergilerinin önemli bir yeri vardır. Bir konu ya da kişinin sunumunda karikatürlerin anlatım gücünü belirtmeye bile gerek yoktur. Düşündürücü ve eğlendirici bir yanı olduğu kadar dönemlerinin entelektüel birikimini de ortaya koyan karikatürler, olayların yaşandığı dönemin birey ve toplum ölçekli genel havasını vermek açısından da son derece önemli tarih araştırma materyalleri olarak nitelendirilebilir. Bu çalışmada Milli Mücadele günlerinde İstanbul’da yayın yapan mizah dergilerinin Ali Kemal’e yönelik olumlu ya da olumsuz algısının izi sürülmüş; dergilerin Ali Kemal’i topluma nasıl sundukları, O’nun görüş ve davranışları hakkında neler düşündükleri, görsel malzeme üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda Milli Mücadele yıllarında çeşitli dönemler içinde yayın yapan mizah dergileri Karagöz, Ayine, Diken, Güleryüz ve Aydede’nin nüshalarından yararlanılmıştır., , , ,

Within the course of the distressful period of time after the Armistice of Mudros was signed, Ali Kemal wrote articles practically every day on the papers he published, through which he resumed adopting his violent opposition against the War of Independence and Mustafa Kemal Pasha, the leader of the national struggle. Whereas adopting an adversary discourse towards the War of Independence and the leader of this movement; Ali Kemal drew up various articles praising the Allies, most particularly England and France. Due to the negative stance he exhibited against the War of Independence, more often than not, Ali Kemal was featured in the columns of the humor magazines issued during that period of time.Humor magazines have a significant role in the historical studies with regards to analyzing a specific subject in different aspects and explicating the perspective of the public opinion towards various subjects for that era at least. It is needless to underline the high verbal impact of comics in presenting a particular subject or person. Besides having thought-provoking and entertaining aspect roles, comics also manifest the sum of intellectual reserves of the related era, which could be defined as critical materials for historical research in terms of exposing the general atmosphere within the scope of individuals and society on the period of time when the analyzed events took place. This study focuses on the positive or negative perception on Ali Kemal, assumed by the humor magazines being published in İstanbul throughout the War of Independence; and by means of visual materials, it seeks to reveal how they present Ali Kemal to the society as well as their views on his set of opinions and behavior. In our study, we utilized editions of a variety of humor magazines being published during several periods at the years of the War of Independence such as Karagöz, Ayine, Diken, Güleryüz, and Aydede.