Özel Eğitim Meslek Okullarından Mezun Zihin Yetersizliği Olan Öğrencilerin İstihdam Durumları
Employment Status of Students Graduating from Special Education Vocational Schools
Yazar: Ünal, Hilmi; Çıkılı, Yahya
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Mental Disability Education ; Zihinsel Engelli Eğitimi ; Individuals with Intellectual Disability,Work,Employment,Vocation,Vocational Training ; Zihin Yetersizliği Olan Bireyler,İş,İstihdam,Meslek,Mesleki Eğitim

Bu araştırmada özel eğitim meslek okullarından mezun olan öğrencilerin iş ve istihdam durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları Konya’daki bir özel eğitim meslek okulundan mezun olmuş 15 gönüllü hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireyden oluşmaktadır. Bu bireylerin iş durumlarıyla ilgili görüşlerinin belirlenmesi amacıyla veri toplamak için nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşmede kullanmak amacıyla araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Görüşme formu katılımcıların demografik özelliklerinin olduğu ve görüşme sorularının yer aldığı iki bölümden oluşmaktadır. Katılımcılara, çalışmaya gönüllü olarak katılabilecekleri ve çalışmanın kayıt altına alınacağı belirtilerek görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin bir tanesi telefonla diğerleri yüz yüze yapılarak tamamının ses kaydı alınmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen katılımcı görüşleri betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcıların çoğunluğunun kadın olduğu, iş aramadan bir başkası aracılığıyla işe girdikleri, işlerinden ve ücretlerinden memnun oldukları görülmüştür. Ancak katılımcıların çalıştıkları işlerin mezun oldukları alanlarla ilgili olmadığı ortaya çıkmıştır. Yine çoğunluğunun hizmet sektöründe çalıştıkları ve çalışılan süre bakımından ağırlıklı olarak bir ya da iki yıldır çalıştıkları görülmektedir. Katılımcıların yarıya yakını çalıştıkları işlerin okuldaki öğrenilen becerilerle ilgisinin olduğunu belirtirken kalan yarısı okuldaki öğrenilen becerilerle ilgisinin olmadığını belirtmişlerdir. Katılımcıların tamamı çalışmalarıyla ilgili olarak çevresindeki kişilerin olumlu görüş bildirdiklerini ifade etmişlerdir.

The aim of this study was to determine the employment and work status of students who graduated from special education vocational schools. The participants of the study consisted of 15 volunteers with mild intellectual disability who graduated from a special education vocational school in Konya. In order to determine the views of these individuals regarding their work status, the descriptive survey model, one of the qualitative research methods, was used to collect data. The research data were collected through semi-structured interviews. A semi-structured interview form was created by the researcher for use in the interview. The interview form consists of two sections, including the demographic characteristics of the participants and the interview questions. The interviews were conducted by informing the participants that they could participate in the study voluntarily and that the study would be recorded. One of the interviews was conducted by phone and the others were conducted face-to-face, and all were audio-recorded. The views of the participants obtained as a result of the interviews were analyzed using the descriptive analysis method. According to the results of the study, it was seen that the majority of the participants were women, that they got a job through someone else without looking for a job, and that they were satisfied with their jobs and wages. However, it was revealed that the jobs the participants worked in were not related to the fields they graduated from. Again, it is seen that the majority of them work in the service sector and have been working for one or two years. Almost half of the participants stated that the jobs they work are related to the skills learned at school, while the remaining half stated that they are not related to the skills learned at school. All of the participants stated that the people around them have positive opinions about their work.