hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Mekkî ve Medenî Dönemde Cedelü’l-Kur’ân
Mekkî ve Medenî Dönemde Cedelü’l-Kur’ân
Yazar: Yaşar, Mehmet
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Cedelü’l-Kur’ân,Muhatap,Peygamber

Kur’an’ın cedel eksenli âyetlerinin anlaşılması, tartışmada dikkate aldığı ilke ve yöntemlerin neler olduğunun bilinmesi açısından önemlidir. Bu araştırma, Kur’an’ın cedel anlayışını yansıtmak üzerine kuruludur. Bu çalışmada öncelikle cedelü’l-Kur’ân mefhumu irdelenecek ardından da konuyla ilgili âyetler Kur’ân, muhatap ve Peygamber temelinde incelenecektir. Bu süreçte Mekkî ve Medenî dönem temel alınacak ve örnekler üzerinden Kur’an’ın cedel üslûbu, tartışmada göz önünde bulundurduğu soyut-somut faktörler, gözettiği ilkeler yer yer muhataplarıyla mukayeseli bir şekilde irdelenecektir

Kur’an’ın cedel eksenli âyetlerinin anlaşılması, tartışmada dikkate aldığı ilke ve yöntemlerin neler olduğunun bilinmesi açısından önemlidir. Bu araştırma, Kur’an’ın cedel anlayışını yansıtmak üzerine kuruludur. Bu çalışmada öncelikle cedelü’l-Kur’ân mefhumu irdelenecek ardından da konuyla ilgili âyetler Kur’ân, muhatap ve Peygamber temelinde incelenecektir. Bu süreçte Mekkî ve Medenî dönem temel alınacak ve örnekler üzerinden Kur’an’ın cedel üslûbu, tartışmada göz önünde bulundurduğu soyut-somut faktörler, gözettiği ilkeler yer yer muhataplarıyla mukayeseli bir şekilde irdelenecektir
Kur’an-ı Kerim’de Terâdüf-Te’kîd İlişkisi
Kur’an-ı Kerim’de Terâdüf-Te’kîd İlişkisi
Yazar: Dağ, Ahmet
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kuran,LAfız,Mana,Teradüf,Tekid

İki veya daha fazla kelimenin aynı anlamı ifade etmesine terâdüf, bir kelime veya cümleyi lafız yahut anlamca pekiştiren ögelere te’kîd denilmektedir. Bir anlam için birden fazla kelimenin bulunmasının birçok hikmet ve faydasi bulunmaktadır. Sözü etkili kılması ve pekiştirici öge olması bu faydalardan birisidir.   Arap dilinde bir anlamı vurgulamanın birçok yöntemi vardır. Bunlardan bir de eş anlamlı kelimeleri kullanmak suretiyle yapılan vurgu çeşididir. Kur’an-ı Kerim’de bulunan eşanlamlı kelimeler beş farklı üslûp ile varid olmaktadır. Birbirinden farklı bu kullanım şekilleri şunlardır: 1. Peşpeşe, atıfsız gelen müterâdif kelimeler, 2. Kendi müterâdifine atfedilen sözcükler, 3. Bir kelimenin kendi müterâdifi için “hâl-i müekkide” formatında kullanıldığı üslûp, 4. Benzer ayet ve bağlamlarda (lafzî müteşabih ayetlerde) gelen eşanlamlılar, 5. Farklı ayet ve farklı bağlamlarda varid olan eşanlamlı kelimeler. Bu beş kategoriden ilk üçünün doğrudan te’kid ile ilişkisi bulunmaktadır. Bu makalede, Kur’an-ı Kerim’de müterâdif kelimelerle nasıl te’kîd yapıldığı ve bu konunun kendi içerisindeki kategorileri örneklerle beraber ele alınmaktadır.

İki veya daha fazla kelimenin aynı anlamı ifade etmesine terâdüf, bir kelime veya cümleyi lafız yahut anlamca pekiştiren ögelere te’kîd denilmektedir. Bir anlam için birden fazla kelimenin bulunmasının birçok hikmet ve faydasi bulunmaktadır. Sözü etkili kılması ve pekiştirici öge olması bu faydalardan birisidir.   Arap dilinde bir anlamı vurgulamanın birçok yöntemi vardır. Bunlardan bir de eş anlamlı kelimeleri kullanmak suretiyle yapılan vurgu çeşididir. Kur’an-ı Kerim’de bulunan eşanlamlı kelimeler beş farklı üslûp ile varid olmaktadır. Birbirinden farklı bu kullanım şekilleri şunlardır: 1. Peşpeşe, atıfsız gelen müterâdif kelimeler, 2. Kendi müterâdifine atfedilen sözcükler, 3. Bir kelimenin kendi müterâdifi için “hâl-i müekkide” formatında kullanıldığı üslûp, 4. Benzer ayet ve bağlamlarda (lafzî müteşabih ayetlerde) gelen eşanlamlılar, 5. Farklı ayet ve farklı bağlamlarda varid olan eşanlamlı kelimeler. Bu beş kategoriden ilk üçünün doğrudan te’kid ile ilişkisi bulunmaktadır. Bu makalede, Kur’an-ı Kerim’de müterâdif kelimelerle nasıl te’kîd yapıldığı ve bu konunun kendi içerisindeki kategorileri örneklerle beraber ele alınmaktadır.
V. Mehmed Reşad Dönemi Saray ve Harcamalarını Ele Alan Bir Eserin Değerlendirilmesi: Mikro Olan Makro Değerlendirmeler
V. Mehmed Reşad Dönemi Saray ve Harcamalarını Ele Alan Bir Eserin Değerlendirilmesi: Mikro Olan Makro Değerlendirmeler
Yazar: Tekbaş, Mustafa
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kitap Değerlendirmesi,Mehmed Reşad,Osmanlı

Tarihçi araştırmalarının sonucunda elde ettiği bir belgeyi ya aynen yorumsuz bir şekilde ileterek ya da içindeki bilgileri yorumlayarak ilim dünyasına kazandırır. Bu belgeler ilk bakışta herkesin anlayabileceği bir yapıda olmayabilir. Arap harflerinin kullanıldığı Osmanlı Türkçesi ile yazılmış belgeler buna örnektir. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış bir evrakın transkripsiyonu ve özetlenmesi; belgenin anlaşılır hale getirilmesi anlamına gelmektedir. Ayrıca tarihçinin araştırmaları sonucunda elde ettiği bir belgeyi yorumlayarak sunması da mümkündür. Ama bu yöntemi bazı kriterler çerçevesinde kullanmalıdır. Bir konu ile ilgili değerlendirme yaparken tüm belgelere ulaşmadan hareket etmek tarihçinin ortaya koyduğu eserin çok yönlülükten uzak olmasına ve tarihçinin yanlış yorumlar yapmasına neden olur. Buna ilave olarak bir dönem içerisinde bir zaman kısıtlamasına gidip o kısıtlı zamana ait belgeler ile dönemin tamamı hakkında yorum yapmak ise ciddi bir eksikliktir.....

Tarihçi araştırmalarının sonucunda elde ettiği bir belgeyi ya aynen yorumsuz bir şekilde ileterek ya da içindeki bilgileri yorumlayarak ilim dünyasına kazandırır. Bu belgeler ilk bakışta herkesin anlayabileceği bir yapıda olmayabilir. Arap harflerinin kullanıldığı Osmanlı Türkçesi ile yazılmış belgeler buna örnektir. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış bir evrakın transkripsiyonu ve özetlenmesi; belgenin anlaşılır hale getirilmesi anlamına gelmektedir. Ayrıca tarihçinin araştırmaları sonucunda elde ettiği bir belgeyi yorumlayarak sunması da mümkündür. Ama bu yöntemi bazı kriterler çerçevesinde kullanmalıdır. Bir konu ile ilgili değerlendirme yaparken tüm belgelere ulaşmadan hareket etmek tarihçinin ortaya koyduğu eserin çok yönlülükten uzak olmasına ve tarihçinin yanlış yorumlar yapmasına neden olur. Buna ilave olarak bir dönem içerisinde bir zaman kısıtlamasına gidip o kısıtlı zamana ait belgeler ile dönemin tamamı hakkında yorum yapmak ise ciddi bir eksikliktir.....
XVII. Yüzyılın Sonları İle XX. Yüzyılın Başları Arasında İstanbul'da Bayramiyye'nin En Önemli Temsilcisi Olarak Himmetiyye
XVII. Yüzyılın Sonları İle XX. Yüzyılın Başları Arasında İstanbul'da Bayramiyye'nin En Önemli Temsilcisi Olarak Himmetiyye
Yazar: Baş, Emrah
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Bayramiyye,Şemsiyye,Himmetiyye,Himmet Efendi, Himmetzâde..

Himmetiyye’nin müessisi sayılan Bolulu Himmet Efendi, XVII. yüzyılda yaşamış önemli bir mutasavvıf ve şâirdir. Himmet Efendi, kaleme aldığı Âdâb-ı Hurde-i Tarîkat ve Manzûm Tarîkatnâme isimli eserleriyle tarikatının âdâb ve erkânını belirlemiştir. Himmetiyye tarikatı, müessisinin vefatından sonra Himmet Efendi’nin soyundan gelen Himmetzâdeliler tarafından İstanbul’un çeşitli tekkelerinde temsil edilmiştir. Şemsiyye-i Bayramiyye’nin Himmetiyye şubesi, XVII. yüzyılın sonları ile XX. yüzyılın başları arasında İstanbul’da Bayramiyye’nin en önemli temsilcisi olmuş ve 1925 tekkelerin kapanmasına kadar bu işlevini sürdürmüştür. Yaptığımız bu çalışma, yaklaşık üç asır boyunca Şemsiyye-i Bayramiyye’nin İstanbul’daki temsilcisi olan Himmetiyye şubesinin pîrinin hayatı, eserleri, silsilesi, faaliyetleri ve etkilerinin yanı sıra kendisinden sonra Himmetiyye’nin kimler tarafından hangi tekkelerde temsil edildiğini açıklamayı hedeflemektedir.

Himmetiyye’nin müessisi sayılan Bolulu Himmet Efendi, XVII. yüzyılda yaşamış önemli bir mutasavvıf ve şâirdir. Himmet Efendi, kaleme aldığı Âdâb-ı Hurde-i Tarîkat ve Manzûm Tarîkatnâme isimli eserleriyle tarikatının âdâb ve erkânını belirlemiştir. Himmetiyye tarikatı, müessisinin vefatından sonra Himmet Efendi’nin soyundan gelen Himmetzâdeliler tarafından İstanbul’un çeşitli tekkelerinde temsil edilmiştir. Şemsiyye-i Bayramiyye’nin Himmetiyye şubesi, XVII. yüzyılın sonları ile XX. yüzyılın başları arasında İstanbul’da Bayramiyye’nin en önemli temsilcisi olmuş ve 1925 tekkelerin kapanmasına kadar bu işlevini sürdürmüştür. Yaptığımız bu çalışma, yaklaşık üç asır boyunca Şemsiyye-i Bayramiyye’nin İstanbul’daki temsilcisi olan Himmetiyye şubesinin pîrinin hayatı, eserleri, silsilesi, faaliyetleri ve etkilerinin yanı sıra kendisinden sonra Himmetiyye’nin kimler tarafından hangi tekkelerde temsil edildiğini açıklamayı hedeflemektedir.
Nas Bağlamında Farklı Görüşlerin Oluşmasında Harflerin Rolü
Nas Bağlamında Farklı Görüşlerin Oluşmasında Harflerin Rolü
Yazar: Altun, Muhammed Latif
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Kur’ân,Meâni Harfleri,Nass,Atıf Harfleri, Cer Harfleri

Kur’ân ve sünnet usûl ve füru ilimleri için temel kaynaktır. Bu kaynakların dili Arapçadır. Bunları doğru anlama ve yorumlamak için Arapça’yı iyi bilmek gerekir. Hukuk metodolojisi olan fıkıh usulünde bu iki kaynaktan hüküm istinbât edilebilmesi için birtakım kurallar incelenir. Bu kapsamda Arapça gramer kuralları ele alınmaktadır. Çünkü dili Arapça olan bu iki kaynağı yorumlamak ve onlardan isabetli fıkhî hükümler çıkarmak fıkıh usulü ilminin görevidir. Fıkhî hükümlere olan etkisinden dolayı bu çalışmada harflerin hükümleri istinbattaki rolünü ele aldık. Bu çalışmada öncelikle konuyu ele alan fıkıh usulü kaynakları tespit edilerek, bunların konuya olan yaklaşımları ele alındı. Daha sonra fakihlerin farklı hükümlere etkisi olan harfler hakkındaki görüşlerine yer verilerek bu görüşlerin füru-i fıkha olan yansımasına vurgu yapıldı. Ayrıca bu çalışmada sadece âyet ve hadis bağlamında hükümde etkisi olan atıf ve cer harflerine yer verildi

Kur’ân ve sünnet usûl ve füru ilimleri için temel kaynaktır. Bu kaynakların dili Arapçadır. Bunları doğru anlama ve yorumlamak için Arapça’yı iyi bilmek gerekir. Hukuk metodolojisi olan fıkıh usulünde bu iki kaynaktan hüküm istinbât edilebilmesi için birtakım kurallar incelenir. Bu kapsamda Arapça gramer kuralları ele alınmaktadır. Çünkü dili Arapça olan bu iki kaynağı yorumlamak ve onlardan isabetli fıkhî hükümler çıkarmak fıkıh usulü ilminin görevidir. Fıkhî hükümlere olan etkisinden dolayı bu çalışmada harflerin hükümleri istinbattaki rolünü ele aldık. Bu çalışmada öncelikle konuyu ele alan fıkıh usulü kaynakları tespit edilerek, bunların konuya olan yaklaşımları ele alındı. Daha sonra fakihlerin farklı hükümlere etkisi olan harfler hakkındaki görüşlerine yer verilerek bu görüşlerin füru-i fıkha olan yansımasına vurgu yapıldı. Ayrıca bu çalışmada sadece âyet ve hadis bağlamında hükümde etkisi olan atıf ve cer harflerine yer verildi
Şer' Naslar Karşısında İçtihadın İmkânı “Mevrid-i Nasta İctihada Mesağ Yoktur” Kaidesi*
Şer' Naslar Karşısında İçtihadın İmkânı “Mevrid-i Nasta İctihada Mesağ Yoktur” Kaidesi*
Yazar: Orhan, Fatih
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Fıkıh usûlü,içtihat,küllî kaide

Müçtehidin sınırlı sayıdaki nasları kullanarak sınırsız olaylara cevap verebilmesi ancak naslar üzerinde yapacağı içtihat ile mümkündür. Bu nedenle içtihadın ilgi alanını şer‘î naslar oluşturur. Fakat naslar üzerinde yapılacak bu içtihat faaliyeti mutlak ve sınırsız değildir. Usûlcüler, içtihat sürecinde karşılaşılabilecek aşırılık ve keyfiliğin önüne geçmek, güvenirlilik ve tutarlılığı temin etmek adına içtihat ameliyesine ilişkin bazı kurallar ve sınırlamalar getirmişlerdir. Bu sınırlamalardan birisi de Mecelle’de yer alan “Mevrid-i Nasta İctihada Mesağ Yoktur” kaidesidir. Her ne kadar söz konusu kaide, nassın varid olduğu her konuda içtihada mahal bulunmadığını, mutlak bir tarzda ifade ediyor olsa da fıkhî gelenekte nas etrafında farklı düzey ve şekillerde içtihatlar yapıla gelmiştir. Pek tabidir ki bu durum kaidenin zahir anlamı ile pratik arasındaki sanki bir tezat olduğu vehmini akla getirebilir. Şayet böyle bir yanılgıya düşülecek olursa bu, nas ve içtihat kavramlarının kapsam ve mahiyetinin doğru tespit edilememesinden kaynaklıdır. Bu araştırma söz konusu kaide ile içtihat pratiği arasında bir tezat olmadığı ilkesinden hareketle nas karşısında içtihadın imkân ve sınırlarını tespit etmeyi amaçlamaktadır

Müçtehidin sınırlı sayıdaki nasları kullanarak sınırsız olaylara cevap verebilmesi ancak naslar üzerinde yapacağı içtihat ile mümkündür. Bu nedenle içtihadın ilgi alanını şer‘î naslar oluşturur. Fakat naslar üzerinde yapılacak bu içtihat faaliyeti mutlak ve sınırsız değildir. Usûlcüler, içtihat sürecinde karşılaşılabilecek aşırılık ve keyfiliğin önüne geçmek, güvenirlilik ve tutarlılığı temin etmek adına içtihat ameliyesine ilişkin bazı kurallar ve sınırlamalar getirmişlerdir. Bu sınırlamalardan birisi de Mecelle’de yer alan “Mevrid-i Nasta İctihada Mesağ Yoktur” kaidesidir. Her ne kadar söz konusu kaide, nassın varid olduğu her konuda içtihada mahal bulunmadığını, mutlak bir tarzda ifade ediyor olsa da fıkhî gelenekte nas etrafında farklı düzey ve şekillerde içtihatlar yapıla gelmiştir. Pek tabidir ki bu durum kaidenin zahir anlamı ile pratik arasındaki sanki bir tezat olduğu vehmini akla getirebilir. Şayet böyle bir yanılgıya düşülecek olursa bu, nas ve içtihat kavramlarının kapsam ve mahiyetinin doğru tespit edilememesinden kaynaklıdır. Bu araştırma söz konusu kaide ile içtihat pratiği arasında bir tezat olmadığı ilkesinden hareketle nas karşısında içtihadın imkân ve sınırlarını tespit etmeyi amaçlamaktadır
KABİLE ASABİYETİNİN MAHİYETİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER
KABİLE ASABİYETİNİN MAHİYETİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER
Yazar: Apak, Adem
Dergi: İslam Tarihi Araştırmaları Dergisi No. 1, 2015

Asabiyet, kabile asabiyeti veya Arap asabiyeti, genelde kabile cemaati, özelde de Arap toplumu için marazî, anormal, ve içtimaî bünyeden atılması gereken bir unsur değil, bilakis çeşitli sebeplerden etkilenerek tesir gücü artan veya azalan, tabiî ve fıtrî bir insan ve toplum gerçeğidir. Nitekim asabiyet kavramını reel ve rasyonel çerçevede açıklayan İbn Haldûn, asabiyeti ferdin ve toplumun hastalıklı yönü bir tarafa, beşerin fıtrî bir özelliği olduğunu dile getirmekte, onu, en küçük sosyal birlik kabul edilen aileden başlayarak büyük imparatorluklara kadar bütün toplulukların kuruluş, gelişme ve yıkılışlarında önemli rol oynayan bir kitle enerjisi olarak kabul etmekte ve öfke, sevgi, nefret benzeri psikolojik kabiliyetler gibi asabiyetin de insan hayatında müspet ve menfî tarafları bulunan manevî enerji olduğunu ileri sürmektedir.

Asabiyet, kabile asabiyeti veya Arap asabiyeti, genelde kabile cemaati, özelde de Arap toplumu için marazî, anormal, ve içtimaî bünyeden atılması gereken bir unsur değil, bilakis çeşitli sebeplerden etkilenerek tesir gücü artan veya azalan, tabiî ve fıtrî bir insan ve toplum gerçeğidir. Nitekim asabiyet kavramını reel ve rasyonel çerçevede açıklayan İbn Haldûn, asabiyeti ferdin ve toplumun hastalıklı yönü bir tarafa, beşerin fıtrî bir özelliği olduğunu dile getirmekte, onu, en küçük sosyal birlik kabul edilen aileden başlayarak büyük imparatorluklara kadar bütün toplulukların kuruluş, gelişme ve yıkılışlarında önemli rol oynayan bir kitle enerjisi olarak kabul etmekte ve öfke, sevgi, nefret benzeri psikolojik kabiliyetler gibi asabiyetin de insan hayatında müspet ve menfî tarafları bulunan manevî enerji olduğunu ileri sürmektedir.
İSLAM TARİHİNDE BAŞ KESME HADİSESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI VE EMEVİLER DÖNEMİNDE BAŞLARI KESİLENLER
İSLAM TARİHİNDE BAŞ KESME HADİSESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI VE EMEVİLER DÖNEMİNDE BAŞLARI KESİLENLER
Yazar: Akbaş, Mehmet
Dergi: İslam Tarihi Araştırmaları Dergisi No. 1, 2015

İnsanoğlunun intikam duygularından kaynaklanan bir fiil olarak ilk baş kesme hadisesi İslam tarihinde Amr b. Hamık el-Huzâî’nin başının kesilmesiyle başlamıştır. Bu dönemden önce ölü bir bedene kast edilip başının kesildiği ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Baş kesme hususunda en büyük iz bırakan hadise Kerbelâ’da Hz. Hüseyin’in başının kesilmesiyle olmuştur. Bu çirkin fiili ilk gerçekleştirenler Emevîler oldular. Bunu yapanlar işledikleri cürmü ispat etmiş oluyorlardı. Çünkü hemen her kesilen baş bir idarecinin huzuruna götürülüyordu. Ardından ya defnediliyor ya da teşhir ediliyordu. Teşhir de iktidara başkaldıranların akibetini anlatmak için yapılıyordu. Bu araştırmamızda bu çirkin fiilin nasıl başladığını ve Emevîler döneminde bu hadiseye maruz kalan ölü bedenleri ve kesik başların akibetini incelemeye çalışacağız.

İnsanoğlunun intikam duygularından kaynaklanan bir fiil olarak ilk baş kesme hadisesi İslam tarihinde Amr b. Hamık el-Huzâî’nin başının kesilmesiyle başlamıştır. Bu dönemden önce ölü bir bedene kast edilip başının kesildiği ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Baş kesme hususunda en büyük iz bırakan hadise Kerbelâ’da Hz. Hüseyin’in başının kesilmesiyle olmuştur. Bu çirkin fiili ilk gerçekleştirenler Emevîler oldular. Bunu yapanlar işledikleri cürmü ispat etmiş oluyorlardı. Çünkü hemen her kesilen baş bir idarecinin huzuruna götürülüyordu. Ardından ya defnediliyor ya da teşhir ediliyordu. Teşhir de iktidara başkaldıranların akibetini anlatmak için yapılıyordu. Bu araştırmamızda bu çirkin fiilin nasıl başladığını ve Emevîler döneminde bu hadiseye maruz kalan ölü bedenleri ve kesik başların akibetini incelemeye çalışacağız.
Ebû Abdillah Muhibbuddîn Muhammed b. Mahmûd b. Hasan Bağdâdî
İbnu’n-Neccâr, ed-Dürretü's-Semîne fî Târîhi'l-Medîne, Kitap Tanıtımı
Yazar: Köse, Feyza
Dergi: İslam Tarihi Araştırmaları Dergisi No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İbnu’n-Neccâr,ed-Dürretü,Târîhi

İslam tarih yazıcılığı, henüz sahabe ve tabiûn döneminde başlamış, ilk türleri siyer ve meğâzî olmak üzere tarihi eserler verilmiştir. Büyük kısmı ancak sonraki dönemlerde kaleme alınan eserlerdeki rivayetlerden elde edilen bilgilere dayansa1 da bu eserlerin varlığı, ilk dönemlerden itibaren Müslümanların tarihî verileri kaydetme konusundaki iştiyaklarını göstermeleri bakımından da önemlidir. Başlangıçtaki dar kapsamını hızlı bir şekilde aşan tarihçiliğin ilgi alanı giderek genişlemiş ve hicri ikinci asırdan itibaren, öncelikle fethedilen yerlerin tanıtılmasına yönelik olmak üzere şehir tarihçiliği2 İslâmî dönemde yeni bir tür olarak ortaya çıkmaya başlamıştır.

İslam tarih yazıcılığı, henüz sahabe ve tabiûn döneminde başlamış, ilk türleri siyer ve meğâzî olmak üzere tarihi eserler verilmiştir. Büyük kısmı ancak sonraki dönemlerde kaleme alınan eserlerdeki rivayetlerden elde edilen bilgilere dayansa1 da bu eserlerin varlığı, ilk dönemlerden itibaren Müslümanların tarihî verileri kaydetme konusundaki iştiyaklarını göstermeleri bakımından da önemlidir. Başlangıçtaki dar kapsamını hızlı bir şekilde aşan tarihçiliğin ilgi alanı giderek genişlemiş ve hicri ikinci asırdan itibaren, öncelikle fethedilen yerlerin tanıtılmasına yönelik olmak üzere şehir tarihçiliği2 İslâmî dönemde yeni bir tür olarak ortaya çıkmaya başlamıştır.
İbretler Kitabı = Kitabü’l-İtibar : Selahattin Eyyubi’nin Danışmanlarından Emir Üsame’nin Anıları
İbretler Kitabı = Kitabü’l-İtibar : Selahattin Eyyubi’nin Danışmanlarından Emir Üsame’nin Anıları
Yazar: Uçar, İlyas
Dergi: İslam Tarihi Araştırmaları Dergisi No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: kitap taınıtım,İbretler Kitabı,Kitabü’l-İtibar

Eser, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Bölümlerden önce eski dönemlerde yaygın olarak yapılan kendini tanıtma geleneğinin burada uygulandığını görmekteyiz. Kitabın giriş kısmında (s. 11) eserin sahibi Üsâme b. Münkız kendi hakkında okuyuculara bilgiler verilmektedir. Verilen bu bilgilere göre yazarın tam adı Müeyyedü’d-Devle Ebu’l-Hâris Üsâme b. Mürşid b. Ali b. Münkız’dir.

Eser, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Bölümlerden önce eski dönemlerde yaygın olarak yapılan kendini tanıtma geleneğinin burada uygulandığını görmekteyiz. Kitabın giriş kısmında (s. 11) eserin sahibi Üsâme b. Münkız kendi hakkında okuyuculara bilgiler verilmektedir. Verilen bu bilgilere göre yazarın tam adı Müeyyedü’d-Devle Ebu’l-Hâris Üsâme b. Mürşid b. Ali b. Münkız’dir.
Hazreti Muhammed Peygamber ve Devlet Adamı
Hazreti Muhammed Peygamber ve Devlet Adamı
Yazar: Kayhan, Hande
Dergi: İslam Tarihi Araştırmaları Dergisi No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Montgomery Watt,Hazreti,Muhammed

İslam bilimleri kaynağını Kur’an-ı Kerim ve vahyi yaşayan Hz. Peygamber’den almaktadır. Kur’an-ı Kerim’le birlikte Hadis, Sünnet ve Peygamberin hayatını konu alan siyer araştırmaları İslam düşüncesinde ilmin mevzusunu veren temel kaynaklardır. Siyer Hz. Peygamber'in hayatı, onun hayatını konu edinen bilim dalı ve bu dalda yazılan eserler için terim olarak kullanılmıştır.1 İslam düşüncesinde siyer çalışmaları ile amaçlanan sadece Peygamberin hayatını ortaya koymak olmamış aynı zamanda İslam Peygamberi’nin nübüvvet delilleri ve diğer peygamberlerle ilişkisi gibi konular da siyer kitaplarında ele alınmıştır. Oryantalist İslam tarihi okuyuculuğunda ise  . Muhammed(sav)’in hayatı, 18.yy’da Batı düşüncesinedeki Aydınlanma hareketinden itibaren düşmanca yaklaşımdan görece uzaklaşmaya başlamış ve genellikle peygamberin içinde bulunduğu tarihsel koşullar merkezinden değerlendirilmiştir. Bu bakımdan 18. ve 19.yy’dan itibaren oryantalistler tarafından yapılan çalışmalar sağlam tarihi kaynakları dayandıkları ölçüde siyer araştırmaları kapsamına dahil olmaktadır.

İslam bilimleri kaynağını Kur’an-ı Kerim ve vahyi yaşayan Hz. Peygamber’den almaktadır. Kur’an-ı Kerim’le birlikte Hadis, Sünnet ve Peygamberin hayatını konu alan siyer araştırmaları İslam düşüncesinde ilmin mevzusunu veren temel kaynaklardır. Siyer Hz. Peygamber'in hayatı, onun hayatını konu edinen bilim dalı ve bu dalda yazılan eserler için terim olarak kullanılmıştır.1 İslam düşüncesinde siyer çalışmaları ile amaçlanan sadece Peygamberin hayatını ortaya koymak olmamış aynı zamanda İslam Peygamberi’nin nübüvvet delilleri ve diğer peygamberlerle ilişkisi gibi konular da siyer kitaplarında ele alınmıştır. Oryantalist İslam tarihi okuyuculuğunda ise  . Muhammed(sav)’in hayatı, 18.yy’da Batı düşüncesinedeki Aydınlanma hareketinden itibaren düşmanca yaklaşımdan görece uzaklaşmaya başlamış ve genellikle peygamberin içinde bulunduğu tarihsel koşullar merkezinden değerlendirilmiştir. Bu bakımdan 18. ve 19.yy’dan itibaren oryantalistler tarafından yapılan çalışmalar sağlam tarihi kaynakları dayandıkları ölçüde siyer araştırmaları kapsamına dahil olmaktadır.