SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ MEDYA OKURYAZARI KAVRAMINA YÖNELİK METAFORİK ALGILARI
METAPHORIC PERCEPTIONS OF SOCIAL STUDIES PROSPECTIVE TEACHERS ABOUT MEDIA LITERATE CONCEPT
Yazar: Bülbül, Yüksel; Dolanbay, Hacer
Dergi: Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Medya Okuryazarlığı,Metafor,Öğretmen Adayları,Öğretmen Eğitimi,Sosyal Bilgiler ; Media Literacy,Metaphors,Prospective Teachers,Teacher Training,Social Studies

Sosyal, kültürel, ekonomik, siyasal alanlardakiteknolojik ilerlemeyle birlikte insan yaşamında çeşitli medya unsurlarıylailetişim araçlarının etkinliği de artmıştır. Medya kaynaklarının gündelikyaşamda oynadığı rol bireylerin maruz kaldığı mesajları doğru şekildeanlamlandırmasını gerekli kılmaktadır. Bu anlamda ilköğretim öğrencilerininmedya ve iletişime yönelik kişisel yeterliliklerinin de gelişimi eğitim yoluylasağlanmaktadır. Öğretmen ve öğretmen adayları da medya, medya kaynaklarınınkullanımı ve değerlendirilmelerine ilişkin çeşitli becerilerle donanık medyaokuryazarlığı algıları geliştirmektedirler. Öğretmen adaylarının medyaokuryazarlığına ilişkin algılarının belirlenmesi sağlıklı bir eğitim yaşantısıiçin de önemlidir. Bu araştırmada Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının medyaokuryazarına ilişkin algılarını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmanınçalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Giresun Üniversitesi SosyalBilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı 4. sınıfında öğrenim gören 85 öğretmenadayı oluşturmaktadır. Araştırmanitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş ve araştırma verileri “Medya okuryazarı... gibidir; çünkü …” şeklinde verilen açık uçlu soru maddesi ile toplanmıştır.Araştırmanınbulgularına göre öğretmen adayları medya okuryazarı kavramına ilişkin 76geçerli metafor üretmişlerdir. Bu metaforlar ortak özellikleri dikkate alınarakönceden belirlenmiş olan medya okuryazarlığı becerilerine ilişkin 9 kategorialtında betimselanaliz çözümleme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanınsonucunda; katılımcılar tarafından üretilen metaforların en fazla sorgulama(%25.9) ve erişim (%25.9) becerilerine yönelik, en az metaforun dadeğerlendirme (%5.9) beceri teması altında toplandığına, çevrimiçigüvenlik, üretim ve paylaşım becerilerine yönelik ise herhangi bir metaforgeliştirmediklerine ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarına verilecek medya okuryazarlığıeğitimlerinde bu becerilere ağırlık verilmesi önerilmiştir.

With the technological advancement in social, cultural, economic andpolitical fields, the effectiveness of various mass media has increased inhuman life. The role of media resources in everyday life requires individualsto correctly understand the messages they are exposed to. In this sense, thedevelopment of personal competences of primary school students towards mediaand communication is provided through education. Teachers and prospectiveteachers also develop media literacy perceptions equipped with various skillsrelated to media, the use and evaluation of media resources. Determiningprospective teachers’ perceptions about media literacy is also important for ahealthy educational life. In this study, it was aimed to reveal the perceptionsof Social Studies prospective teachers about media literate person. The studygroup of the study consists of 85 prospective teachers studying at the lastclass of Giresun University Department of Social Studies Education in 2019-2020academic year. The research was conducted with a qualitative research approach.The data were collected through the open-ended question item given as “Themedia literate is ... like; because…”. According to the findings of the study,the prospective teachers produced 76 valid metaphors for the concept of medialiterate person. These metaphors were categorized under 9 categories related tomedia literacy skills predetermined by taking into account their commoncharacteristics. In accordance with the results of the research, it wasconcluded that the most metaphors were gathered for inquiry (25.9%) and access(25.9%) skills, the least metaphors were collected under the theme ofevaluation skills while no metaphors were developed for online security,production and sharing skills. Suggestions were made to ensure that prospectiveteachers develop particularly these skills for which they have not been able toproduce any metaphors, in media literacy trainings.