Geliştirilmiş Konno Yamazaki modeli: Stokastik ve bulanık programlamaya dayalı portföy optimizasyonu
Geliştirilmiş Konno Yamazaki modeli: Stokastik ve bulanık programlamaya dayalı portföy optimizasyonu
Yazar: Kelce, Mehves Güliz; Atalay, Kumru Didem; Derya, Tusan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Industrial Engineering ; Endüstri Mühendisliği ; Stochastic (Probability ) Process ; Stokastik (Olasılıksal) Süreçler ; Portföy optimizasyonu,şans kısıtlı programlama,stokastik programlama,bulanık matematiksel programlama

Getiri, yatırım veya finansal bir varlığın, genellikle belirli bir dönemdeki mali sonuçlarını ifade eden bir terimdir. Yatırımcıların finansal karar alma sürecinde getiri önemli bir rol oynar. Kazançlarını en büyüklemek isteyen yatırımcılar yatırımın riskini, vadeyi ve diğer faktörleri de göz önünde bulundurmalıdır. Finansal hayat belirsizliklerle dolu olup gelecekteki günlerin yatırımcıya ne getireceğini tahmin etmek oldukça güçtür.  Kazançlar çoğu durumda kesin olmayıp birçok belirsizlik barındırdığından, tahmini kazancın elde edilmesini sağlayan beklenen getiri kavramı ortaya çıkmaktadır. Beklenen getirinin tam olarak belirlenemediği durumlarda, yatırımcılar beklenen getirinin en yüksek değeri için riskin en düşük seviyelerde olmasını beklerler. Ayrıca, yatırım kalitesini artırabilmek için yatırımcılara geleceğe yönelik alternatif portföy seçenekleri sunulması oldukça önemlidir. Bu çalışmada Borsa İstanbul 50 (BIST 50)’ da yer alan hisse senetlerinin günlük 2. Seans kapanış değerleri alınarak portföy seçeneklerinin belirlenmesi amacıyla bulanık ve stokastik Konno Yamazaki modeli ele alınmıştır. Belirsizlik içeren ve kesin olarak belirlenemeyen beklenen getiri miktarının bulanık ve rassal olduğu varsayımları altında bulanık doğrusal programlanma ve şans kısıtlı programlama yaklaşımları modelin çözümü için kullanılmıştır.

Getiri, yatırım veya finansal bir varlığın, genellikle belirli bir dönemdeki mali sonuçlarını ifade eden bir terimdir. Yatırımcıların finansal karar alma sürecinde getiri önemli bir rol oynar. Kazançlarını en büyüklemek isteyen yatırımcılar yatırımın riskini, vadeyi ve diğer faktörleri de göz önünde bulundurmalıdır. Finansal hayat belirsizliklerle dolu olup gelecekteki günlerin yatırımcıya ne getireceğini tahmin etmek oldukça güçtür.  Kazançlar çoğu durumda kesin olmayıp birçok belirsizlik barındırdığından, tahmini kazancın elde edilmesini sağlayan beklenen getiri kavramı ortaya çıkmaktadır. Beklenen getirinin tam olarak belirlenemediği durumlarda, yatırımcılar beklenen getirinin en yüksek değeri için riskin en düşük seviyelerde olmasını beklerler. Ayrıca, yatırım kalitesini artırabilmek için yatırımcılara geleceğe yönelik alternatif portföy seçenekleri sunulması oldukça önemlidir. Bu çalışmada Borsa İstanbul 50 (BIST 50)’ da yer alan hisse senetlerinin günlük 2. Seans kapanış değerleri alınarak portföy seçeneklerinin belirlenmesi amacıyla bulanık ve stokastik Konno Yamazaki modeli ele alınmıştır. Belirsizlik içeren ve kesin olarak belirlenemeyen beklenen getiri miktarının bulanık ve rassal olduğu varsayımları altında bulanık doğrusal programlanma ve şans kısıtlı programlama yaklaşımları modelin çözümü için kullanılmıştır.