Vesîletü’n-Necât’ın En Eski Nüshası ve Süleyman Çelebi’nin Bilinmeyen Şiirleri
The Oldest Copy of Vesiletü’n-Necat And Unknown Poems of Suleyman Celebi
Yazar: Köksal, M. Fatih; Kütük, Rıfat
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 28 No. 28, 0
Anahtar kelimeler: Vesîletü’n-necât,Mevlid,Süleymân Çelebi’nin şiirleri ; Vesîletü’n-necât,Mawlid,the Poems of Süleymân Çelebi

Tereddüde düşmeden söyleyenebilir ki, Devlet-i Aliyye'de en  fazla çoğaltılan ve okunan Türkçe eserlerin başında Süleyman  Çelebi'nin Vesîletü'n-necât isimli mevlidi gelir. Şöhret ve  tesirini her yüzyılda biraz daha artırarak günümüze kadar  ulaşan bu eser, edebiyatımızda mevlid türünde yazılan eserlerin  hem prototipi hem de en güzel örneği olarak kabul edilir. Türkçe  yazmalar ihtiva eden hiçbir kütüphane yoktur ki, Vesîletü'nnecât’ın  birden fazla kopyasına ev sahipliği yapmasın. H 812/M  1409'da kaleme alınan eserin bugüne kadar müellif nüshasına  maalesef ulaşılamamıştır. Bu rağbete ve nüshalarının sayıca  çokluğuna rağmen eserin bilinen yazmalarının en eskisi telif  tarihinden aşağı yukarı yüz yıl sonrasına aittir. Tabiatıyla telif  tarihi ile bilinen en eski nüshalar arasındaki bu zaman farkı, bu  kopyalar kullanılarak ortaya konulan Vesîletü’n-necât  metinlerinin sıhhatine gölge düşürecek kadar fazladır.  Hakeza Mevlid gibi yüzyılları aşmayı başaran değerli bir  eserin sahibi olmasına rağmen Süleyman Çelebi’nin hayatına  dair bilgiler de bugün için oldukça sınırlıdır. Tıpkı Yûnus Emre  gibi Türk milletinin sahiplenip hürmet gösterdiği, Türkçenin  bir “din dili” olmasında büyük hissesi bulunan Süleyman  Çelebi de eseri meşhur kendi meçhul bir şahsiyet olarak  kalmıştır. Mevcut bilgiler onun hayatına, şahsiyetine ve varsa  başka eserlerine ışık tutmaktan şimdilik hayli uzaktır. Bu makalede Vesîletü’n-necât’ın yeni tespit edilen ve  müellifi hayattayken istinsah edildiği düşünülen en eski  nüshası tanıtılmış ve Süleyman Çelebi’nin bu nüshada bulunan  altı manzumesinin metni ilk defa ortaya konularak bu şiirler  şekil ve muhteva bakımından incelenmiştir.

It can be said without hesitation that Süleyman  Çelebi's mawlid named Vesîletü'n-necât is one of the  most reproduced and read Turkish works in the Ottoman  Empire. This work, which has reached the present day with  increasing popularity and influence in every century, is  considered both the prototype and the most beautiful  example of the works written in the type of mawlid in our  literature. Every library that contains Turkish  manuscripts includes more than one copy of Vesîletü'nnecât.  Unfortunately, the original copy of the work, which  was written in 812 Muslim Calendar /1409  Gregorian  Calendar , has not been found until today. Despite this  popularity and a large number of copies, the oldest known  manuscript of the work is dated about a hundred years after  the original copy was written. Naturally, this time  difference between the original copy and the oldest known  copies is so great that it calls the authenticity of the  Vesîletü'n-necât texts produced using these copies in  question.  Likewise, although Süleyman Çelebi is the owner of a  valuable work like Mawlid that has survived for centuries,  information about his life is also very limited today. Just  like Yunus Emre, Süleyman Çelebi, who was embraced and  respected by the Turkish nation and had a great  contribution to Turkish being a "language of religion", remained an unknown person whose work is famous. The  available information is far from shedding light on his life,  personality, and other works if any.  In this article, the oldest copy of Vesîletü'n-necât, which  was newly identified and thought to have been copied while  the author was alive, was introduced and the text of the six  poems of Süleyman Çelebi in this copy was revealed for the  first time and these poems were examined in terms of form  and content.