Deprem Etkisindeki Yapıların Sismik Taban İzolasyonu ve Çoklu Ayarlı Kütle Sönümleyici Sistemleri ile Karma Korunması
Hybrid Protection of Earthquake Excited Structures by Using Seismic Base Isolation and Multiple Tuned Mass Damper Systems
Yazar: Naimi, Sepanta; Waheb, Mohammad Harris
Dergi: Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Seismic Base-Isolator,Damping,Tuned Mass Damper,Friction,Earthquake Resistant Building,Reinforced Concrete Buildings ; Sismik Taban-İzolatörü,Sönümleme,Ayarlı Kütle Sönümleyici,Sürtünme,Depreme Dayanıklı Yapılar,Betonarme Yapılar

Deprem öngörülemez veönlenemez bir gerçektir, can ve mal kaybını en aza indirgemek için tek çaba,yapıyı depreme bağlı kuvvetlere karşı koyacak şekilde tasarlanması ve inşaedilmesidir. Özellikle Kobi, Northridge ve Düzce depremleri gözönündebulundurulduğunda hastane, okul gibi kamu binalarının ve çok-katlı binalarındepreme karşı temel izolatörlerle korunması gerekliliği öngörülmektedir.Yapılar için istenen depreme dayanıklı bir tasarıma ulaşmak için çeşitligirişimlerde bulunulmuştur. Bu girişimler sonucunda, bir deprem sırasındayapısal tepkileri azaltmak için önemli ölçüde faydalı olan önemli ilerlemelerkaydedilmiştir. Farklı deprem yer hareketleri altında tek ayarlı kütlesönümleyici (STMD), çoklu ayarlı kütle sönümleyicileri (MTMD’ler) ve dağıtılmışçoklu ayarlı kütle sönümleyicileri (d-MTMD’ler) kullanılarak, taban izolasyonluyapıların sismik tepki kontrolünün incelenmesi gerekmektedir.  Bu çalışmada yapı, tabakalı kauçuk mesnetler(LRB), kurşun çekirdekli kauçuk mesnetler (N-Z), sürtünmeli sarkaç sistemi(FPS) ve esnek sürtünmeli taban izolatörü (R-FBI) izolasyon sistemleri ileizole edilmiş ve en üst katta STMD, MTMD’ler ve tabanda MTMD’ler ve katlardad-MTMD’ler ile donatılmıştır. Ayrıca parametrik çalışma için izolatör zamanperiyodu 2 ile 2,5 ve 3 sn arasında değiştirilerek gerçekleştirilmiştir. TümSTMD durumları için kütle oranı %2, 3, 5 ve %10 olarak kabul edilmiştir. Bunaek olarak, MTMD’ler en üst katın yanı sıra taban üzerine yerleştirilmiş veizole edilmiş yapının yüksekliği boyunca dağıtılmıştır.

Earthquake is anunpredictable and inevitable fact, and the only effort to minimize the loss oflife and property is to design and build the structure to resist the forcesassociated with earthquakes. Considering the Kobi, Northridge and Düzceearthquakes in particular, it is foreseen that public buildings such ashospitals, schools and multi-storey buildings should be protected with basicisolators against earthquakes. Various attempts have been made to achieve anearthquake-resistant design desired for buildings. As a result of theseinitiatives, significant progress has been made, which is significantlybeneficial to reduce structural responses during an earthquake. The seismicresponse control of base insulated structures must be examined using single-setmass damper (STMD), multiple-set mass dampers (MTMDs) and distributedmultiple-set mass dampers (d-MTMDs) under different earthquake ground motions.In this study, the structure was isolated with stratified rubber supports(LRB), lead-core rubber bearings (NZ), friction pendulum system (FPS) andflexible friction base insulator (R-FBI) isolation systems and on the top floorSTMD, MTMDs and MTMDs at floors and d-MTMDs on floors. Also, for the parametricstudy, the insulator time period has been realized by changing between 2 and2.5 and 3 sec. The mass ratio for all STMD cases was accepted as 2, 3, 5 and10%. In addition, MTMDs were placed along the top floor as well as on the baseand distributed throughout the height of the isolated structure.