Bilim İletişimi Perspektifinden Bilim İnsanlarının Sosyal Medya Kullanımı: Türkiye’nin Ve Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz
Scientists’ Use of Social Media from the Perspective of Science Communication: A Comparative Analysis on Turkey’s and the World’s Most Influential Scientists
Yazar: Boztepe Taşkıran, Hatun; Ağca, Mahmut Enes
Dergi: Intermedia International E-journal, Vol. 12 No. 22, 2024
Anahtar kelimeler: Communication Studies ; İletişim Çalışmaları ; Bilim iletişimi,Bilim insanları,Sosyal medya ; Science communication,Scientist,Social Media

Bilim iletişimi; odağında bilimsel bilgi, yenilik ve gelişmelerin yer aldığı çok aktörlü bir yapıya ve geniş kapsama sahip bir alan olarak ön plana çıkmaktadır. Bilimin iletişimle desteklenmesini sağlayan bilim iletişimi, bilimin hedef kitleler tarafından anlaşılması, bilimsel kültürün yaygınlık kazanması, bilimin önerdiği tutumların benimsenmesi gibi amaçlara ulaşılmasını hedeflemekte; bu yönüyle bilimin toplumların ve insanlığın gelişimi açısından sahip olduğu kritik işlevi güçlendirmektedir. Bilim iletişimine yönelik alan yazında son yıllarda ön plana çıkan görüşler ise sosyal medyanın bilim iletişimi yönünden önemli bir kapasite sunduğuna işaret etmektedir. Bu çalışma alandaki söz konusu görüş birliği doğrultusunda sosyal medya aracılı bilim iletişimi faaliyetlerine odaklanmakta ve bilim insanlarının kaynak konumunda bulunduğu bilim iletişimi faaliyetlerini incelemektedir. Türkiye’nin ve dünyanın en etkili bilim insanları listesinde yer alan 20 bilim insanının X platformu üzerinden gerçekleştirdikleri bilim iletişimi faaliyetlerinin nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tekniği ile incelendiği araştırmada karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular bilim insanlarının sosyal medya üzerinden bilim iletişimi faaliyetlerini gerçekleştirdiklerine işaret etmiş (yüzde 78,1), yabancı bilim insanlarının (n= 897), Türk bilim insanlarıyla kıyaslandığında (n=376) sosyal medya aracılı bilim iletişimi faaliyetlerini daha yoğun yürüttüklerini ortaya koymuştur. Türk bilim insanlarının içeriklerinde en çok açıklama temasına yoğunlaşıldığı (n=211), yabancı bilim insanlarının odaklandıkları içerik temasının bilimsel analiz/değerlendirme (n=441) olduğu ve her iki grupta da bilim iletişiminin bilgilendirme amacına odaklanıldığı tespit edilmiştir.

Science communication stands out as a field with a multi-actor structure and a wide scope that focuses on scientific knowledge, innovations and developments. Science communication, which supports science through communication, aims to achieve goals such as the understanding of science by target audiences, the spread of scientific culture, and the adoption of attitudes recommended by science. In this respect, it strengthens the critical function of science in terms of the development of societies and humanity. In the literature, it is noteworthy that science communication has a multi-actor structure and a wide scope. Science communication encompasses communication between scientists, universities, the scientific industry, scientific communities, the media, the state administration, museums and science centers, and the public. It is known that scientists, who are among the actors of science communication, have a critical role in terms of science communication because they undertake functions in terms of producing scientific knowledge and also transferring scientific knowledge to the society.Social media enables scientists to communicate directly with large target audiences without any intermediaries, to share their scientific knowledge and studies with relevant audiences, and to interact with other science communication actors through the use of connected networks offered by the online environment. In this study, science communication activities carried out through social media were discussed with a focus on scientists’ science communication activities through social media. The science communication activities carried out by Turkey’s and the world’s most influential scientists on social media were examined. X (formerly Twitter) was chosen as the social media platform to be examined in the study.