Bazı Doğal Cyclamen Türlerinin Çoğaltımı ve Süs Bitkisi Olarak Kullanımı
Propagation and Usage of Some Cyclamen Species as Ornamental Plants
Yazar: Haspolat, Gülden; Kesici, Ayhan; Şenel, Ümran
Dergi: Bahçe, Vol. 45 No. (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 2016
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Cyclamen,süs bitkisi,vejetatif çoğaltma ; Cyclamen,ornamental plants,vegetative propagation

Cyclamen türleri Primulaceae familyasına ait çok yıllık yumrulu bitkilerdir. Şubat-Mayıs ve Eylül-Kasım aylarında beyaz renkte ve pembenin farklı tonlarında çiçeklenirler. Türkiye florasında doğal olarak yayılış gösteren 10 Cyclamen türü vardır. Bu çalışma ile ülkemizde yayılış gösteren bazı Cyclamen türlerinin çoğaltılması ve süs bitkisi olarak değerlendirme olanaklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çoğaltma çalışmalarında vejetatif soğan çoğaltma yöntemlerinden olan bazal kesim ve 4’e bölme uygulamaları için Cyclamen courn, Cyclamen hederefolium ve Cyclamen cilicium türlerine ait yumrular kullanılmıştır. Bazal kesim ile kesim yüzeyinden yavru yumru oluşumu gözlemlenmezken 4’e bölme uygulamasında bir yumrudan 4’er yumru elde edilmiştir. Süs bitkisi olarak değerlendirme açısından Cyclamen persicum, Cyclamen graecum, Cyclamen hederefolium, Cyclamen cilicium ve Cyclamen courn türlerinde çiçek boyu ve çapı; petal boyu ve çapı, yaprak boyu ve çapı; yaprak ve çiçek sapı uzunluğu, çiçekli kalma süreleri gibi morfolojik özellikler belirlenmiştir. En yüksek çiçek ve yaprak boyu ile bitki yoğunluğu Cyclamen persicum’da belirlenmiş ve bu değerler çiçek boyunda 24 ile 36 cm; yaprak boyunda ise 12-18 cm arasında değişmiştir. Cyclamen graecum’da çiçek boyu 15-21 cm, yaprak boyu 12-17 cm iken Cyclamen hederefolium’da hem çiçek hem de yaprak boyu 6-10 cm arasında değişmiştir. Cyclamen hederifolium’un bitki yoğunluğu yüksek iken Cyclamen cilicium’un orta Cyclamen courn’un ise zayıf olarak belirlenmiştir. Bitkilerin çiçekli kalma süreleri ortalama 20 gün olmuştur. Bu çalışma ile doğal Cyclamen türlerinin dış mekân bitkisi ve saksı bitkisi olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Ayrıca ilkbahar ve sonbaharda çiçek açan farklı türlerin bir arada kullanılması ile gösterişli yapraklarının yanında yılda 2 defa çiçek açan bitki topluluğu oluşturmak mümkündür.

Cyclamen ssp. are annual plants which belong to Primulaceae. Their pink or white colored flowers can be seen at February-May or at September-October. There are 10 Cyclamen species which are naturally spreading at Flora of Turkey. The objective of this study is to determine the propagation methods and facilities of some Cyclamen species that can be used as ornamental plants. For vegetative propagation methods we used basal cut and cutting to 4 pieces of tubers at Cyclamen courn, Cyclamen hederefolium and Cyclamen cilicium species. Although there is no small tuber at basal cut, we have 4 small tubers from cutting to 4 pieces. For determining the usage as ornamental plants, we observed some morphological properties such as flower length and width, petal height and width, leaf length and width, flower longevity at Cyclamen persicum, Cyclamen graecum, Cyclamen hederefolium, Cyclamen cilicium and Cyclamen courn species. At Cyclamen persicum flower lengths were changed between 24-26 cm, leaf lengths were between 12-17 cm. For Cyclamen graecum flower lengths were between 15-21 cm, leaf lengths were between 12-17 cm and at Cyclamen hederefolium both flower and leaf lengths were changed between 6-10 cm. Cyclamen hederifolium had the highest plant density while Cyclamen cilicium’s plant density was middle and Cyclamen courn’s was weak. Flower longevity average value was 20 days for each plant. Within this study it was determined that Cyclamen species can be used as outdoor or pot plants. On the other hand, it is possible to see flowers 2 times in a year with effective leaves planting both spring and autumn flowering species at same place.