TÜRKİYE’DE EKONOMİK İSTİKRARIN SAĞLANMASINDA MALİYE POLİTİKASI ARAÇLARININ ETKİNLİĞİ
EFFECTIVENESS OF FISCAL POLICY TOOLS IN PROVIDING ECONOMIC STABILITY IN TURKEY
Yazar: Baysuğ, İsmail
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Public Economy ; Kamu Ekonomisi ; Maliye,Ekonomik İstikrar,Türkiye,Maliye Politikası ; Finance,Economic Stability,Türkiye,Fiscal policy

Bu çalışmanın amacı iktisat politikasının önemli bileşeninden biri olan maliye politikasının Türkiye’de ekonomik istikrarı sağlamada etkinliğini incelemektir. Maliye politikası, genel olarak kamu harcamalarının ve kamu gelirlerinin yer ve zaman bakımından hacmini ve miktarını değiştirerek ekonomik dengeyi sağlamayı amaçlar. Kamu gelirlerinin önemli bir kısmı vergilerden oluştuğu için vergi politikaları maliye politikasında önemli yere sahiptir. Bunun dışında borç yönetimi, kamu harcamalarının bileşenlerinin payı ve bütçe yoluyla yapılan düzenlemeler de maliye politikasında başta gelen uygulama araçlarıdır. Türkiye’de uygulanan maliye politikalarının incelendiği bu çalışmada, yöntem olarak literatür taraması araştırma yöntemi tercih edilmiş olup, ulusal ve uluslararası kaynaklardan yararlanılmıştır. Maliye politikasının başarısı büyük ölçüde mali disipline bağlıdır. Mali disiplin, kamu harcamaları ile kamu gelirleri arasında dengeyi öngören ve kamunun finansal yükümlülüklerini kullanmasındaki yeterliliği ifade eder. Dolayısıyla maliye politikası araçlarının etkin kullanılması mali disiplinin sağlanmasında kritik öneme sahiptir. Çalışmada elde edilen bulgular, uzun yıllar mali disiplinden uzak özellikle enflasyon üreten ve para politikasıyla senkronize olmayan düzenlemelerle uygulandığını göstermiştir. Maliye politikalarının ihmal edilmesi, para politikasının da hedeflerine ulaşmasını engellemiştir. Nitekim merkez bankasının enflasyonun hedeflerinin tutturulamaması ve çok ciddi sapmalar göstermesi bu durumu kanıtlamaktadır. Bu durum ekonomik istikrarın sağlanmasında para politikası önlemlerinin başarısız olmasına ve maliye politikası araçlarının yeterince etkin kullanılamadığı anlamına gelmektedir. Dolayısıyla ekonomik istikrarın sağlanmasında maliye politikasının etkin olabilmesi için, zamanlama, hedef odaklılık ve bütçe yükünü arttırmayacak araçların seçilmesi gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

The aim of this study is to complement fiscal policy, a key component of economic policy, in achieving economic stability in Turkey. Fiscal policy generally ensures an economic balance that varies in the volume and amount of public expenditures and public revenues over time and place. Because a significant portion of public revenues consists of taxes, tax policies play a crucial role in fiscal policy. Furthermore, debt management, the share of public expenditure components, and budgetary regulations are among the primary tools of fiscal policy implementation. In examining fiscal policies implemented in Turkey, a literature review method was employed, drawing on national and international literature. The success of fiscal policy depends largely on discipline. Fiscal discipline envisions a balance between public expenditures and public revenues and represents the public's ability to manage its financial obligations. Therefore, the effective use of fiscal policy tools is critical to achieving fiscal discipline. The findings of the study demonstrate that for many years, fiscal policy has been implemented with regulations that lack fiscal discipline, particularly those that generate inflation and are not synchronized with monetary policy. The neglect of fiscal policies has also prevented monetary policy from achieving its objectives. Indeed, the central bank's failure to meet inflation targets and its significant deviations demonstrate this. This situation leads to the failure of monetary policy measures in achieving economic stability and means that fiscal policy tools are not being used effectively enough.  Therefore, it was concluded that in order for fiscal policy to be effective in ensuring economic stability, timely, targeted orientation and selection of tools that will not increase the budget burden are necessary.