SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İŞE YABANCILAŞMA KAVRAMINA İLİŞKİN ALGILARI
PERCEPTIONS OF CLASSROOM TEACHERS ON THE CONCEPT OF WORK ALIENATION
Yazar: Duran, Erhan; Bayar, Adem
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Sınıf Öğretmeni,İşe Yabancılaşma,Eğitim ; Classroom Teacher,Alienation from Work,Education

Çalışma hayatının en büyük sorunlarından biri olan işe yabancılaşma birçok olumsuz durumu da beraberinde getirmektedir. İşe yabancılaşma kavramıyla ilgili literatürde çeşitli tanımlamalara rastlamak mümkündür. İşe yabancılaşma ile ilgili genel kanı bireyin kendi işine karşı olumsuz tutum geliştirmesi ve işinden soğuması şeklindedir. Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin işe yabancılaşma kavramına ilişkin algılarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmacılar bazı araştırma sorularına yanıt bulmaya çalışmışlardır. Bunlar; “İşe yabancılaşma kavramının tanımı nedir?”, “İşe yabancılaşmanın nedenleri ve sonuçları nelerdir?” ve “İşe yabancılaşmanın ortadan kaldırılması için neler yapılmalıdır?” şeklindedir. Araştırma nitel araştırma yöntemi çerçevesinde fenomenoloji araştırma deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği kullanılarak seçilen 12 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Katılımcılara dört açık uçlu soru yöneltilmiştir. Toplanan veriler betimsel analiz tekniğine göre çözümlenmiştir. Buna göre katılımcıların işe yabancılaşma kavramını; uzaklaşma, isteksizlik, sevmemek, soğumak, güçsüzlük, yabancılaşma, bunalım, anlamsızlık ve gayesizlik kavramlarıyla eş tuttukları bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcılar işe yabancılaşma nedenlerini yetersizlik hissi, mobbing, mutluluk-haz, maddiyat, güvensizlik, iş yükü, iş birliği, iş ortamı, özel hayat, iş uygunluğu, zorunluluk, monotonluk ve saygısızlık olarak sıralamışlardır. Katılımcılar işe yabancılaşma sonuçlarını; hoşnutsuzluk-mutsuzluk, verimsizlik, başarısızlık, asosyal ilişkiler, güvensizlik, denetimsel artış, işleyiş sorunları ve istifa şeklinde sıralamışlardır. Katılımcılar son olarak işe yabancılaşmanın ortadan kaldırılması için şartların iyileşmesi, destek ve yardım, mutluluk ve haz, sosyalleşme, ortamın düzenlenmesi, mobbing, sorunlar, özel nedenler, olumsuz tepkiler ve motivasyon şeklinde birtakım öneriler geliştirmişlerdir. Elde edilen bulgular doğrultusunda araştırmacılar; çalışanların maddi ve manevi şartlarının emekleriyle doğru orantılı olması gerektiği, güdüleyici çalışmalara yer verilmesi gerektiği, kaynaşmayı sağlayıcı etkinlikler yapılması gerektiği, çalışanların özel sorunların dikkate alınması ve destek sağlanması gerektiği sonucuna ulaşmışlardır.

Being one of the biggest problems of working life, alienation from work brings with it many negative situations. It is possible to come across various definitions in the literature on the concept of work alienation. The general opinion about work alienation is that the individual develops a negative attitude towards his/her job and becomes alienated from his/her job. The purpose of this research is to examine the perceptions of classroom teachers about the concept of work alienation. In accordance with this purpose, the researchers have addressed the following research questions throughout the study: “What is the definition of the concept of work alienation?”, “What are the causes and consequences of work alienation?” and “What should be done to eliminate work alienation?”. The research has been carried out by the phenomenology research design within the framework of the qualitative research method. The study group of the research consists of 12 classroom teachers selected by using the easily accessible sampling technique, one of the purposive sampling methods. The data has been collected by semi-structured interview technique. Four open-ended questions have been asked to the participants. The collected data has been analyzed according to the descriptive analysis technique. Accordingly, it has been found that the participants equated the concept of alienation from work with the concepts of alienation, reluctance, dislike, coldness, powerlessness, alienation, depression, meaninglessness, and aimlessness. In addition, the participants have listed the reasons for alienation from work as feeling of inadequacy, mobbing, happiness-pleasure, materiality, insecurity, workload, cooperation, work environment, private life, job suitability, obligation, monotony, and disrespect. The participants have arrayed the consequences of alienation from work followingly; dissatisfaction-unhappiness, inefficiency, failure, asocial relations, insecurity, supervisory increase, functioning problems, and resignation. Finally, the participants have offered some suggestions to eliminate work alienation. These are improvement of conditions, support and help, happiness and pleasure, socialization, organizing of the environment, mobbing, problems, special reasons, negative reactions, and motivation. Based on the above-mentioned findings, the researchers have concluded that the material and moral conditions of the employees should be directly proportional to their efforts, motivational activities should be included, activities that provide cohesion should be carried out, the special problems of the employees should be considered, and support should be provided.