hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kamusal Mekân Olarak Samsun Fuarı’nı Toplumsal Dinamikler Üzerinden Anlamak
Understanding The Samsun Fair As a Public Space Through Social Dynamics
Yazar: Keskin, Kader; Midilli Sarı, Reyhan
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 43, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Public Space,Space,Production of Space,Samsun Fair,Society ; Kamusal Mekân,Mekân,Mekân Üretimi,Samsun Fuarı,Toplum

Çalışmanın amacı, toplumsal gelişmelerin bir kamusal mekânın mekânsal gelişimi ve dönüşümünü nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Samsun kentinin en eski kamusal mekânlarından olan ‘Samsun Fuarı’ ise çalışma alanı olarak ele alınmıştır. 1963 yılında kurulan ve Anadolu’nun ilk milli fuarı olarak tescillenen fuar, kentin ekonomik, sosyal ve kültürel anlamda gelişmesine yardımcı olmuş, yerel ve bölgesel ölçekte çok sayıda kullanıcıya ulaşmayı başarmıştır. Ancak zamanla gücünü kaybetmiş, 1992 yılında son kez açılarak bulunduğu yer dönüşüme uğramıştır.Çalışma, Türkiye ve Samsun yerelinde, yaşanan döneme (1960-1990) ait ekonomik, politik, sosyo-kültürel değişimlerin bir kamusal mekânın üretilme idealinden mekânsal ve işlevsel olarak gelişimine, cazibesini kaybetmesinden nihayetinde kapatılmasına ve sonrasında yaşadığı dönüşüme nasıl nüfuz ettiğini içermekte; mekân ve toplum diyalektiğine dayanan okuma ve yorumlamadan oluşmaktadır.Çalışma sonucunda toplumsal dinamiklerin kamusal kullanımı değiştirdiği; bu mekânın kentten kopuşu nedeniyle, zaman içinde değişen mekânsal pratiklere bağlı olarak bu yer için yeni bir değer, anlam ve bellek katmanının oluşamadığı görülmüştür.

The aim of the study is to reveal how social developments affect the spatial development and transformation of a public space and so it considers the Samsun Fair, one of the oldest public spaces of the city of Samsun, as the study area. Founded in 1963 and registered as the first national fair of Anatolia, the fair helped the city to develop economically, socially and culturally, and managed to reach a large number of users on a local and regional scale. However, it lost its influence over time and was opened for the last time in 1992, after which its location was transformed.The study consists of a reading and interpretation based on the dialectic of space and society, which includes how the economic, political, and sociocultural changes of the period (1960 1990) in Türkiye and Samsun penetrated from the ideal of the production of a public space to its spatial and functional development, from losing its attractiveness to its closure and then the transformation it has experienced.As a result, the study has revealed that the social dynamics also changed public use, and a new layer of value, meaning, and memory could not be formed for this place due to the changing spatial practices over time and the separation of this space from the city.
Atatürk’ün Dış Politika Zaferi: Hatay’ın Türkiye’ye İltihakının Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgeleri Üzerinden Değerlendirilmesi (1936-1939)
Atatürk’s Foreign Policy Victory: Evaluation of Hatay’s Annexation to Türkiye through the Turkish Diplomatic Archive Documents of the Ministry of Foreign Affairs (1936–1939)
Yazar: Payaslı, Volkan
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 44, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; France,Hatay Issue,İskenderun Sanjak,Britain,Syria ; Fransa,Hatay Meselesi,İskenderun Sancağı,İngiltere,Suriye

İki dünya savaşı arası dönemde Hatay konusu Atatürk’ün ısrarı üzerine 1936 yılı itibarı ile Türk Dışişleri Bakanlığının önde gelen konuları arasında yer almıştır. Atatürk, meselenin Cenevre’ye taşınmasını ve sonraki süreci dikkatle takip etmiş, diplomatik ve askeri manevralarla Fransa’yı zor durumda bırakmıştır. Suriye’de baş gösteren isyanlar ve İngiltere’nin Türkiye'yi kendi yanına çekme isteği Hatay meselesinin çözümlenmesinde önemli bir unsur olmuştur. Çalışmanın temel amacı değişen dünya dengeleri içinde Atatürk'ün izlediği dahiyane dış siyaset sayesinde Hatay meselesinin nasıl çözümlendiğini elde edilen belgeler üzerinden ortaya koymak olmuştur. Ayrıca Roma, Berlin Washington, Londra ve Paris Büyükelçilerinin gönderdikleri telgrafların Türk Dışişleri Bakanlığınca nasıl titizlikle takip edildiği ve Bakanlığın Hatay konusunda nasıl meşakkatle çalıştığı analiz edilmiştir Araştırma, Türk Dışişleri Diplomatik Arşivi’nden elde edilen belgeler üzerine temellendirilmiştir.

During the period between the two world wars, Atatürk’s insistence made the Hatay issue one of the leading issues of the Turkish Ministry of Foreign Affairs in 1936. Atatürk carefully followed the transfer of the issue to Geneva and the subsequent process, leaving France in a difficult situation with diplomatic and military maneuvers. The uprisings in Syria and Britain’s desire to take Türkiye to its side were important in resolving the Hatay issue. This study reveals how the Hatay issue was resolved by the ingenious foreign policy pursued by Atatürk in the changing world balances through documentary evidence. Additionally, how meticulously the telegrams sent by the ambassadors of Rome, Berlin, Washington, London, and Paris were followed by the Turkish Ministry of Foreign Affairs and how hard the Ministry worked on the Hatay issue were analyzed. This research is based on documents obtained from the Turkish Foreign Ministry Diplomatic Archive.
Birinci Dünya Savaşı’nda Fransız Gemilerinin Antalya Sahillerine Yönelik Taarruzları
French Warship Attacks on the Coast of Antalya in World War I
Yazar: Akpınar, Ozan Can
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 43, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Antalya,the First World War,Castellorizo,Paris II,Alexandra ; Teke (Antalya),I. Dünya Savaşı,Meis,Paris II,Alexandra

Fransız gemileri, Birinci Dünya Savaşı boyunca Osmanlı sahillerinde yoğun bir keşif faaliyeti sürdürmüşlerdir. Bu keşiflerin ardından bazı yerler abluka altına alınmış, hatta zaman içerisinde doğrudan taarruza geçilmiştir. Hiçbir engelle karşılaşmayan Fransızlar, sadece limanlara veya stratejik anlamda önemli gördükleri mevkilere değil, sivil yerleşim yerlerine ve ahaliye ait deniz taşıtlarına dahi saldırmaktan çekinmemişlerdir. Ancak asıl odaklandıkları yer Antalya’nın (Teke Sancağı) batısında yer alan Kaş kazası ile Meis adasıydı. Özellikle Meis, Alman denizaltılarının faaliyetlerinden haberdar olunması ve buranın istihbarat merkezi haline getirilmesi açısından önemliydi. Fransızlar, bu amaçla adayı işgal etmişler ve buraya yakın olan Kaş kazasına bağlı pek çok yerde kontrolü sağlamışlardır. Ancak Ocak 1917’den itibaren işler değişecek, önce İngiliz uçak gemisi Ben My Chree, ardından ise Paris II ile Alexandra adlarındaki Fransız gemileri Osmanlı topçu kuvvetleri tarafından batırılacaktır.

French warships engaged in intensive surveillance activities off the Ottoman coast throughout World War I. Following these surveillance activities, some locations were blockaded and direct attacks were launched over the course of time. The French had encountered no obstacles and didn’t hesitate to attack harbors and strategically important positions, as well as civilian settlements and even local watercraft. However, their main focus was the Kaş district west of Antalya and the nearby island of Meis. Meis was especially significant as it was a center of intelligence and a source of information about the activities of German submarines. The French occupied the island for that purpose and established control over many locations in the Kaş district, which was close to the island. However, things changed in January 1917. First, the British aircraft carrier, HMS Ben-My-Chree, and then the French warships, Paris II and Alexandra, were sunk by Ottoman artillery forces.
İspanyol Basınında Çanakkale Savaşları
The Dardanelles Campaign in the Spanish Press
Yazar: Gündüz, Mehmet
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 43, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Dardanelles Campaign,Spanish press,World War I,Ottoman Empire,Allied (Entente) Powers ; Çanakkale Savaşları,İspanyol Basını,Birinci Dünya Savaşı,Osmanlı Devleti,İtilaf Devletleri

Dünya basını stratejik öneminden dolayı Çanakkale Cephesi’nde yaşanan gelişmeleri yakından takip etmiştir. İspanyol basını da bu cephede yaşanan gelişmeleri okuyucularına aktarmıştır. İspanya Krallığı tarafsız bir ülke olsa da hem İspanyol kamuoyu hem de basınında İtilaf ve İttifak ayrımı bulunmaktaydı. Gazete ve dergilerin politik duruşları Çanakkale Savaşları’yla ilgili haberlere de yansımıştır. İspanyol basını hem İtilaf hem de İttifak Devletleri’yle ilgili haberler aktarmış fakat daha çok İtilaf Devletleri’nin haber kaynaklarını kullanmıştır. İspanyol basınının dış basın kaynakları yerine bizzat kendi muhabirleri aracılığıyla izlemesi İtilaf Devletleri’nin bölgeden çekildiği bir döneme denk gelmiştir. Bu çalışmada Çanakkale Cephesi’nde yaşanan gelişmelerin İspanyol basınına nasıl yansıdığı, basının olaylara nasıl yaklaştığı irdelenmiştir. Çalışma kapsamında İspanyol basınının ilgili dönemi incelenmiştir. Doküman analizi yönteminin kullanıldığı bu çalışmada Çanakkale Savaşları’nın sebepleri, kara ve deniz savaşları ile tarafların başarıya ulaşmak için yaptıkları planlar incelenen temel konulardır.

The world press closely followed the developments on the Çanakkale Front due to its strategic importance. The Spanish press also conveyed the developments on this front to its readers. Although the Kingdom of Spain was a neutral country, a distinction existed between the Entente and the Alliance both in the Spanish public and the press. The political stances of newspapers and magazines were also reflected in the news about the Dardanelles Campaign. The Spanish press reported news about both the Entente and the Central Powers, but mostly used the news sources from the Entente states. The fact that the Spanish press watched the war through its own reporters rather than from foreign media sources coincided with a period when the Entente had withdrawn from the region. This study examines how the developments in the Çanakkale Front were reflected in the Spanish press and how the press approached these events. The article examines . This workwithin its scope the relevant period of the Spanish press. This study uses the document analysis method to examine the main issues regarding the reasons for the Dardanelles Campaign and its land and sea battles, as well as the plans the parties made to achieve success.
Popülist Politika Perspektifinden Demokrat Parti Dönemindeki Mülki İdare Düzenlemeleri
Civil Administration Arrangements in the Democrat Party Period from the Populist Politics Perspective
Yazar: Doğanay, Gülmelek; Çolak, Çağrı
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 44, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Popülizm,Popülist Politika,Demokrat Parti (DP),Mülki İdare ; Populism,Populist Politics,Democrat Party (DP),Civil Administration

Bu çalışmada Demokrat Parti (DP) dönemindeki mülki idare düzenlemelerine odaklanılmakta ve bunların popülizm, popülist politika ve patronaj sistemi ile olan ilişkisi analiz edilmektedir. Söz konusu analiz için nitel araştırmalarda veri toplama yöntemi olarak sıklıkla başvurulan doküman ve literatür incelemesi tekniklerinden yararlanılmaktadır. Bu bağlamda çalışmada ilk olarak popülizmin kavramsal çerçevesine ve dünyadaki tarihsel öncüllerine yer verilmektedir. Ardından “bir seçkin ideolojisi olarak halkçılık” ve “DP’nin siyasal popülizmi” arasındaki fark ortaya koyularak, Türkiye’de popülizmin izi sürülmektedir. Son olarak DP döneminde uygulanan mülki idare düzenlemeleri sıralanmakta ve bunlar ile DP’nin patronaj sistemine dayanan popülizmi arasındaki ilişki tartışılmaktadır.

This study focuses on the civil administration arrangements in the Democrat Party period (DP) and analyzes their relationship with populism, populist politics, and the patronage system. The analysis employs the document and literature review techniques that are commonly used as data collection methods in qualitative research. In this context, the study first includes the conceptual framework of populism and its historical antecedents in the world. Then, it elaborates the difference between “populism as an elite ideology” and “political populism of DP” and traces populism in Türkiye. Finally, the article lists the civil administration arrangements in the period of DP and discusses the relationship between them and the populism of DP based on the patronage system.
Genç Cumhuriyetin İlk Deniz Hukuku Zaferi Bozkurt Lotus Davası ve Uluslararası Yankıları Üzerine Örnekler
The First Victory of Maritime Law in the Young Republic: The Lotus Case and its International Repercussions
Yazar: Yılmaz, Elçin
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 44, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Bozkurt-Lotus (The Lotus) Case,Mahmut Esat Bozkurt,Türkiye,France,the International Court of Justice,Britain,America ; Bozkurt Lotus Davası,Mahmut Esat Bozkurt,Türkiye,Fransa,Lahey Adalet Divanı,İngiltere,Amerika

2 Ağustos 1926 tarihinde Türk gemisi Bozkurt ile Fransız bandıralı Lotus’un çarpışması Fransa ve Türkiye arasında önce siyasi daha sonra da hukuki bir süreci başlatmıştır. Bozkurt-Lotus davasının başlangıcı, yargılama süreci ve davanın uluslararası mahkemeye taşınması birçok bilimsel araştırmaya kaynaklık etmiştir. Bu çalışmada konu ile ilgili yazılan temel ulusal kaynaklardan istifade edilmiş bunun yanı sıra sürece taraf olmayan Amerika ve İngiltere’nin konuyu nasıl ele aldığı incelenmiştir. Amerikan ve İngiliz kaynaklarından elde edilen detaylı bir çalışmaya rastlanılmamış olması sebebi ile çalışmada davanın Amerikan ve İngiliz resmî belgeleri ve basını üzerinden okumasını yapmak amaçlanmıştır. Böylece henüz yeni kurulmuş ve çağdaş hukuk devrimlerini henüz gerçekleştirmiş Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 1926’da verdiği bu önemli hukuk mücadelesinin uluslararası algısı üzerinde bilimsel bir örnek oluşturmak amaçlanmıştır. Kaynak olarak çalışmada İngiliz arşiv belgeleri, İngiliz basınında “The Times” başta olmak üzere bir çok ulusal ve yerel gazetedeki haberler incelenmiş, Amerikan Ulusal Arşivi’nde konuyla ilgili resmî yazışmalar, Amerikan Dışişleri Bakanlığı’na sunulan raporlar ve Amerikan basınında öne çıkan bazı haberlerden istifade edilmiştir.

The August 2, 1926 collision on the high seas between the Lotus, a French steamer, and the Bozkurt, a Turkish steamer, started first a political and then a legal process between France and Türkiye. The beginning of the Lotus Case, its trial, and then transfer to international court have been the source of much scientific research. This study benefits from the main national sources written on the subject and additionally examines how the USA and Britain, who were not parties to the process, handled the issue. Because no detailed study could be obtained from American and British sources, this article aims to read the case through the official documents and press of America and Britain and thus set a scientific example of the international perception of this important legal struggle in 1926 for the Republic of Türkiye, which had been newly established and realized its modern legal revolutions. The article examines British archival documents and news articles in many national and local newspapers as sources, especially The Times in the British press, and also benefits from the official correspondence on the subject in the American National Archive, reports submitted to the American Ministry of Foreign Affairs, and some prominent news articles in the American press.
Cumhuriyetin İlanına Metodolojik Bir Muhalefet: Trabzon’da Çıkan İstikbal Gazetesi
A Methodological Opposition to the Proclamation of the Republic: The İstikbal Newspaper Published in Trabzon
Yazar: Çakıcı, Nurettin
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 44, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Cumhuriyet,İstikbal Gazetesi,Teşkilât-ı Esasiye Kanunu,Meclis,Millî Mücadele ; Republic,İstikbal Newspaper,Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (Turkish Constitution of 1921),Assembly,National Struggle

Kamuoyu oluşturulması ve kamuoyunun yönlendirilmesinde en etkili araçlardan birinin basın olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Bu bağlamda bakıldığında yayımlanmaya başlandığı 1918 yılından itibaren İstikbal Gazetesi, Millî Mücadele’nin gerekçelerini ve amaçlarını ortaya koyarak, bölge halkının mücadelenin safında toplanmasında oynadığı rol ile bunu göstermiştir. Faik Ahmet Bey’in öncülüğünde çıkarılan gazetede, cumhuriyetin ilanı süreci öncesi ve sonrasıyla ele alınmıştır. Gazetede cumhuriyetin ilanına yönelik hazırlıkların yapıldığı sıralarda cumhuriyetin ilan edilmesinden yana bir yayım politikası takip edilmiştir. İstikbal Gazetesi’nde ilanın halka danışılmadan ve aceleye getirilerek gerçekleştirildiği hâkim görüş olarak öne çıkmıştır. Bu duruma gazete tarafından oldukça sert eleştiriler yöneltilmiştir. Millet hâkimiyeti ve meclis üstünlüğüne sıklıkla vurgu yapılan İstikbal Gazetesi’nde, meclis dışında herhangi bir kişi ya da makama geniş salahiyet verilmesi de tenkit edilmiştir. Cumhuriyetin ilanı sürecinde takip edilen yönteme muhalif bir tavır sergileyen gazetede gerek hükümete gerekse Halk Fırkası’na sert eleştiriler yöneltildiği görülmektedir.

The press is undeniably one of the most effective tools in forming and directing public opinion. In this context, İstikbal Newspaper had demonstrated this since its first publication in 1918 with the role it played in rallying the people of the region to the side of the struggle by revealing the reasons and aims of the National Struggle. The newspaper, which was published under the leadership of Faik Ahmet Bey, discussed the developments before and after the proclamation of the republic. During the preparations for proclaiming the republic, the newspaper followed a publication policy in favor of this. The dominant opinion in İstikbal Newspaper was that the proclamation had been realized without consulting the  public and in a hurry. This situation was harshly criticized by the newspaper. İstikbal Newspaper frequently emphasized the sovereignty of the nation and supremacy of the parliament and also criticized the granting of broad powers to any person or authority other than the parliament. Displaying an oppositional attitude toward the method followed during the proclamation of the republic, the newspaper criticized both the government and the People’s Party.
Afrika’da Köleliğin Kaldırılmasına Dair 10 Eylül 1919 Tarihli Saint Germain-en-Laye Sözleşmesi ve Lozan Barış Antlaşması’nda Türkiye Tarafından Onaylanması
The Convention of Saint Germain-en-Laye dated September 10, 1919 on the Abolition of Slavery in Africa and its Ratification by Türkiye in the Treaty of Lausanne
Yazar: Şahin, Gürsoy
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 44, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Afrika,Köle Ticareti,Lozan Barış Antlaşması,Saint Germain-En-Laye Sözleşmesi ; Africa,slave trade,Treaty of Lausanne,Convention of Saint Germain-en-Laye

Çalışmanın amacı Lozan Barış Antlaşması gereği Türkiye’nin katılmayı ve onaylamayı taahhüt ettiği 10 Eylül 1919 tarihli, Afrika ve köle ticareti hakkındaki Saint Germain-en-Laye Sözleşmesinin içeriğini irdelemektir. Lozan Antlaşması’nda vurgu yapılan bu sözleşme, kaynaklarda genel olarak köle ticaretinin önlenmesine yönelik esaslarla anılmaktadır. Sözleşmede Afrika topraklarında egemenlik haklarını kullanan devletlerin yerli nüfusun korunmasını gözetmeye ve onların maddi ve manevi refah koşullarının iyileştirilmesini denetlemeye devam edecekleri bildirilmekteydi. Yine sözleşmeye göre özellikle köleliğin her türü ile deniz ve kara yoluyla yapılan köle ticaretinin ortadan kaldırılmasını güvence altına almak için gayret gösterilecekti. Ayrıca Afrika’nın geleceği, su havzaları, ticari eşitlik vb. hususlarla ilgili kararlar da alınmış idi. Bu şekilde Türkiye, Lozan Antlaşması’yla Afrika ve kölelikle ilgili meselelere dâhil olup, uluslararası alanda bu konuda alınmış kararlara taraf oldu. Çalışmanın kaynaklarını temel olarak resmî yayınlar, Osmanlı Arşivi belgeleri ve TBMM Zabıt Cerideleri oluşturdu.

The study purposes to examine the content of the Convention of Saint Germain-en-Laye dated September 10, 1919 about Africa and slave trade, which Türkiye committed to participate and ratify as required by the Treaty of Lausanne. This contract underlined in the Lausanne Treaty is generally mentioned in the sources with the principles for preventing the slave trade. However, the convention declared that the states exercising their sovereign rights in the African territories would continue to oversee the protection of the indigenous population and inspect the improvement of their material and spiritual welfare. Again, according to the agreement, efforts would also be made to ensure the abolition of all types of slavery in particular, as well as slave trade by sea and land. Moreover, decisions were made regarding issues such as the future of Africa, water basins, commercial equality, and etc. In this way, through the Treaty of Lausanne, Türkiye was involved in the issues related to Africa and slavery, as well as became a party to the decisions taken on this issue in the international field. The basic sources of the study involve official publications, Ottoman Archive documents, and the Minutes of the Grand National Assembly of Türkiye.