hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hürriyet Problemi Bağlamında İnsan Fiillerindeki Temel Dinamiklerin Farabi Felsefesindeki Yeri
Major Dynamics of Human Acts in Alfarabi's Philosophy in the Context of the Problem of Freedom
Yazar: Ocak, Hasan
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Islamic philosophy, ethics, Alfarabi, freedom, human being ; İslam Felsefesi, ahlak, Farabi, hürriyet, insan

Hürriyet, ahlak felsefesinin ِönemli konularından biridir. Bu sorunun başlıca iki ِönemli boyutu olduğu söylenebilir. Bunlardan biri, seçmeye dair olup, irade ِhürriyeti; diğeri de eylemi gerçekleştirmeye dair olup eylem ِhürriyeti adını alır. Hürriyet problemi günümüze kadar İslam düşünce geleneğinde ağırlıklı olarak Tanrı-merkezli bir şekilde ele alına gelmiş, Tanrı’nın mutlaklaştırılması adına insanın hürriyeti meselesinde insan adeta yok sayılmıştır. Probleme bir çözüm bulunmak isteniyorsa, insanı da işin içerisine katan bir bakış açısıyla ele alınması gerekmektedir. Bu makale, İslam felsefesinin önde gelen filozof ve ahlakçılarından Farabi’nin görüşleri çerçevesinde insan ve eylemleri ile ilgili bazı temel kavramları hürriyet problemi merkezinde ele almaya çalışmaktadır.

Freedom is one of the most important questions of ethics. One can say that this question has two major dimensions: One is related to the selecting of an act and called “freedom of will” and the other is related to the fulfillment of the act and called “freedom of action.” The problem of freedom has been so far addressed in Islamic intellectual tradition mostly in a theocentric manner, almost totally ignoring the human freedom for the sake of the notion of an absolute power of God. In order to bring a reasonable solution to the question, one should take account of the human being and his freedom. This article attempts at addressing some basic concepts concerning the human being and his actions with a special emphasis on the problem of freedom within the context of al-Farabi’s views, who is one of the leading Muslim philosophers and moralists.
Dil, Anlamlandırma ve Yorumlama Üzerine Bir Deneme
An Essay Concerning Language, Giving Meaning and Interpretation
Yazar: Altuner, İlyas
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Understanding, (giving) meaning, language, interpretation, time and space. ; Anlama, anlam(landırma), dil, yorum, zaman ve mekân.

Bizim bu yazıda bahsetmeye çalıştığımız konu, daha çok metaontolojik ya da metafizik alan üzerinde yoğunlaşacaktır. Nesnelerin kendinde varlığını bilemesek bile, en azından, dile gelmeyen bir şeylerden bahsediyoruz. Öyleyse bilemediğimiz alana ait yargılarımızın, bildiğimiz olgular alanıyla ilişkisi dolayısıyla az çok yorumlanabileceğini göz ardı etmememiz gerekir. Kendinde dünyanın yani numenin anlamını somut dünya tasarımıyla elde etmeye çabalamanın boşuna olacağı kesindir. Ancak bu durum, numen dünyasının araştırılmaması ve kendinde varlık alanının ne olduğu konusunda düşünmeye son verilmesi gerektiği manasını taşımaz. Çünkü somut dünya tasarımımızda sürekli değişen ve her değiştiğinde de anlamını değiştiren bir durum söz konusudur.

The subject that we have tried to mention in this article mainly intensifies on metaontological or metaphysical field. Although we cannot know the real existence of objects, at least, we mention something that cannot be expressed. Then, we should not ignore that our judgments belonging to the unknown field can be interpreted, more or less, on account of the relation to the field of the facts we know them. It is clear that trying to get the meaning of the world in itself or noumenon through image of the concrete world is useless. Nevertheless, this condition does not mean that it should not make inquiry concerning the noumenon world and discontinue to thinking on what the field of existence in itself is. Interpretations on this field of existence in itself cannot be expressed by a mere knowledge of the concrete field or the concrete notions. Because, in our image of the concrete world, there seems a situation which continually changes and which converts its own meaning in every changing.
Toplumsal Paradigmanın Felsefî Düşünüşe Etkisi: Stoa ve Kant Örneği
The Effect of Social Paradigm to Philosophical Thought: The Case of Stoa and Kant
Yazar: Topuz, Muhammet
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Ethics, Stoicism, Immanuel Kant, Hellenistic philosophy, Enlightenment philosophy. ; Etik, Stoacılık, Immanuel Kant, Helenistik felsefe, Aydınlanma felsefesi.

Antik Yunan’da, site yönetiminin yerini merkezî imparatorluğa bırakması, insanın, değişen toplumsal paradigmaya göre yeniden tanımlanmasını gerektirmiştir. Helenistik dönem felsefesi bu çabanın bir ürünü sayılır. Benzer bir durum Ortaçağ sonrası Avrupa için de geçerlidir. Feodalitenin çöküşü, yerine burjuvazinin yükselişi, bu toplumsal koşullarda yeni bir insan tanımı yapmayı zorunlu kılmıştır. Aydınlanma felsefesi de bu çabanın bir ürünü sayılır. Bu makalede, Stoacılık ve Kant örnekleri üzerinden, iki farklı dönemde ortaya konan iki insan tanımının birbirleriyle benzerlikleri tespit edilmeye çalışılmıştır.

With the city government in Ancient Greek giving its place to the central empire, the human should be redefined according to the new social paradigm. The Hellenistic philosophy could be considered as a product of this effort. A similar situation is ruling also for the Europe after Middle Age. The downturn of the feudality, with the rise of the bourgeoisie instead of it, makes a new human definition mandatory in such a social condition. Enlightenment philosophy could be considered also a product of this effort. The similarities between two human definitions presented in two different time period tried to be established, with Stoicism and Kant patterns, within this essay.
Metaphysical Presuppositions of Modern Science
Modern Bilimin Metafiziksel Önkabulleri
Yazar: Wolf-gazo, Ernest
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: presupposition, informal logic, history and sociology of science, paradigm shift, logic of social sc ; presupposition, informal logic, history and sociology of science, paradigm shift, logic of social sciences, R.G. Collingwood, A.N. Whitehead, E.A. Burtt, Max Weber, T.S. Kuhn, Karl Popper, S.N. Nasr.

This essay intends to show that science, especially the natural sciences, operate on presuppositions.  In a nutshell view of aspects of the history of science the presuppositions, as part of the relevant historical context, operate within the scientific enterprise.  Science used to be views as positivist and final; yet, the logic of methodology, from E.A. Burtt to T.S. Kuhn and Karl Popper show that presuppositions are part of the scientific research. Particularly the pioneering work of the archeologist and philosopher R.G. Collingwood and the seminal thinker S.N. Nasr, who opened the doors for the inquiry of the role of science within Islamic Civilization, are highlighted. We show that the tension between the humanities (human sciences) and the natural sciences still exist and need to be explored on a global level, especially as to their cultural presuppositions involved.

This essay intends to show that science, especially the natural sciences, operate on presuppositions.  In a nutshell view of aspects of the history of science the presuppositions, as part of the relevant historical context, operate within the scientific enterprise.  Science used to be views as positivist and final; yet, the logic of methodology, from E.A. Burtt to T.S. Kuhn and Karl Popper show that presuppositions are part of the scientific research. Particularly the pioneering work of the archeologist and philosopher R.G. Collingwood and the seminal thinker S.N. Nasr, who opened the doors for the inquiry of the role of science within Islamic Civilization, are highlighted. We show that the tension between the humanities (human sciences) and the natural sciences still exist and need to be explored on a global level, especially as to their cultural presuppositions involved.
Ben Neyim?
What Am I?
Yazar: Yalçın, Şahabettin
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Self, Self-Knowledge, Modern Philosophy, Descartes, Kant. ; Benlik, Benlik-bilgisi, Modern Felsefe, Descartes, Kant.

Bu makalede benlik/kendilik kavramı, modern felsefenin en önemli filozofları referans alınarak irdelenmeye çalışılmaktadır. Benlik kavramı modern felsefede esas itibariyle iki yönüyle ele alınmıştır. Empiristler benliği daha çok bir nesne olarak ele alırken rasyonalistler benliğin özne yönünü öne çıkarmışlardır. Öte yandan Kant ise bu zıt kutup arasında orta bir yol izleyerek benliği her iki yönüyle ele almıştır. Tabii benlik kavramının ne olduğu onun bilgisinin nasıl bir bilgi olduğuyla yakından ilişkilidir. Rasyonalistler benlik bilgisinin diğer tüm bilgilerden daha kesin olduğunu öne sürerken empiristler bu iddiayı reddetmişlerdir, zira onlara göre benlik de diğer tüm varlıklar gibi bir nesnedir. Kant ise benliğin bilinen yönü ile bilen yönünü birbirinden ayırarak rasyonalistlerle empiristler arasında bir sentez yoluna gitmiştir.

This essay deals with the concept of self as it was conceived by the modern philosophers such as Descartes, Hume, and Kant. Modern philosophers understood this concept in essentially two different senses. While the empiricists conceived self as an object, the rationalists saw it as a subject. On the other hand, Kant, who was neither an empiricist nor a rationalist, understood self in its both senses. The ontological status of the concept of self cannot, of course, be separated from its epistemological status, that is, from how it is known. While the rationalists such as Descartes, Spinoza, and Leibniz thought that self-knowledge is the most certain knowledge, the empiricists such as Hume thought that self-knowledge is no different from all other knowledge in terms of certainty. Kant, on the other hand, tried to syntesize these two different poles by separating the objective aspect and the subjective aspect of the self.
Sosyolojik Teoriler Bağlamında Yapısalcı Analizin İmkânı ve Sınırlılıkları
The Possibility and the Limits of the Structuralist Analysis  in the Context of the Sociological Theories
Yazar: Keskin, İbrahim
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Modernism, subject, structuralism, evolutionary history, post- structuralism, discourse, power ; Modernizm, özne, yapısalcılık, evrimci tarih, post-yapısalcılık, söylem, iktidar

Modern sosyal bilimlerde merkezi konumdaki özerk özne nosyonu Yapısalcılık tarafından, özne yerine yapıyı koymak suretiyle ciddi bir sarsıntıya uğratılmıştır. Yapısalcılık modern düşüncenin özelliklerinden olan evrimci tarih eleştirisine de çok ciddi katkılar sunmuştur. Yapısalcılığın özne eleştirisi radikalleştirilmek suretiyle post-yapısalcılığa taşınmıştır. Post-yapısalcılık bilimsel teorileştirme suretiyle anlamın çoğulluğunun ve yaşamın çeşitliliğinin bastırıldığını iddia eder. Post-yapısalcılık anlamların oyununa ve çoğulluğa vurgu yapmak suretiyle kültürel sistemlerin anlamı sorununun çözümüne katkıyı hedefler. Foucoult söylem ve iktidar arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak modernitenin bireyleri nasıl bir tahakküm nesnesine dönüştürdüğünü açığa çıkarır

The Concept of subject representing the central position in the modern social sciences has been  criticized seriously by the structuralism, putting the structure instead of the subject. In addition to this, the structuralism has criticized the understanding of evolutionist history which is from the basic features of the modern thought. The criticism of subject in the structuralism have been transformed to the post- structuralism, by making it more radical. The post-structuralism claims that the plurality of the meaning and the diversity of the life are  compressed by the scientific theorizing. The post-structuralism aims to contribute solving the problems of the meaning of the cultural systems, emphasizing the playings of the meanings and the plurality. Demonstrating the relation between the discourse and  the power, Foucoult discovers how the modernity transforms the individuals object of domination.
Beyânî ve Burhânî Epistemolojilerin Yöntem Tartışmaları Açısından İncelenmesi
Investigating Expository and Demonstrative Epistemologies in terms of Methodological Discussions
Yazar: Altuner, İlyas
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Expository, demonstrative, epistemology, method, Islamic thought. ; Beyânî, burhânî, epistemoloji, yöntem, İslam düşüncesi.

Ele almaya çalıştığımız konunun temelinde, İslâm kültürünün düşünce yapısını şekillendiren beyânî ve burhânî epistemolojilere dayanan iki dünya görüşü bulunur. Buradaki temel noktanın beyân ile burhân arasındaki tartışmalarla ilgili olduğu görülür. Yöntem tartışmaları bir yandan dinsel bir yöntem olarak beyânın ve diğer yandan akıl ya da düşünce yöntemi olarak burhânın nasıl kullanıldığını açığa çıkarır.

In the basis of the subject which we try to deal with, it stands two world views based on expository and demonstrative epistemologies that formalize the intellectual building of Islamic culture. It seems that the main point here is about discussions between exposition and demonstration. Methodological discussions enlighten how are used on the one hand exposition as religious method and on the other hand demonstration as rational or intellectual method.
İbn Sînâ'nın Hudûs Yorumu
Avicenna's Interpretation of Hudūth
Yazar: Kılıç, Muhammet Fatih
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Avicenna, hudūth (origination), relationship between God and the world, temporality, eternity. ; İbn Sînâ, hudûs, Tanrı-âlem ilişkisi, zamansallık, ezelîlik.

Bu makalede, Tanrı-âlem ilişkisi bağlamında ortaya çıkan ve âlemin varlık kazanmasının zamansallıkla olan irtibatını konu edinen hudûs kavramı, İbn Sînâ açısından ele alınmıştır. İbn Sînâ, ontolojisinde yer alan ay-üstü ve ay-altı âlem tasnifiyle irtibatlı olarak iki tür hudûsa yer verir. Ay-üstü âlemde yer alan akıllar, nefis ve cisimleriyle birlikte felekler, göksel hareket ve bu hareketle varlık kazanan zaman, zâtî hudûsun konusudur. Zâtî hudûsa konu olan varlıklar, zamansal anlamda ezelîdir. Onların nihai anlamda varlık nedeni olan Tanrı ile aralarında zaman yoktur. Ay-altı âlemi oluşturan ve mevcudiyet kazanmasında maddenin aracılık ettiği oluş-bozuluşa konu cisimler, bu cisimlerin muhtelif hareketleri ve bu hareketlerin oluşturduğu zaman ise zamansal hudûsun konusu oluşturur.

In this article, I shall deal with the concept of hudūth (origination) as contextualized by Avicenna, which emerges in the context of relation between God and the world, while relating the coming into existence of the world with temporality. Avicenna discusses that there are two kinds of origination according to his classification of the celestial and sublunary world in ontology. Rational beings, celestial souls and bodies, heavenly motion and time depend on this motion are known as essential coming into existence (hudūth dhātī). These things are eternal from the point of view of temporality. There is no time difference between them and God who is the ultimate cause of them. The sublunary world consists of matter and bodies of generation and corruption. The various movements of these bodies and the time that depends on the movements are of the topic: temporal coming into existence (hudūth zamānī).
Neden Üzerine Düşünme
Thinking on Cause
Yazar: Karakuş, Rahmi
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Cause, effect, causality, Hume, Kant, Gazzali ; Neden, sonuç, nedensellik, sebep, sebeplilik, cause, causality, illet, illiyet, Hume, Kant, Gazali

Felsefe ve bilimin en önemli bilgi araçlarından bir olan nedensellik Aristoteles’ten bu yana birbirinden farklı şekillerde anlaşıla gelmiştir. Öyle ki neden sonuç ilişkisi kimilerince doğuştan gelen ilke, kimilerince denemelerin meydana getirdiği alışkanlık, kimilerine göre ise devrini kapatmış metafizik bir yanılsama şeklinde kabul edilebilmiştir. Gündelik hayatın da kendisine göre şekillendiğini söyleyebileceğimiz bu konunun anlaşılabilmesi için içeriğinde sakladığı kavram ve kabullerin de bilinmesi gerekir. Sözlüklerin kısaca işaret ettiği bu hususlar, üzerine biraz daha dikkatle durulduğunda daha da zorlu felsefe sorunlarına kapı açtıkları görülür. Bunların tartışılması uzun felsefi münakaşaları gerektirir. Neden sonuç ilişkisini ifade eden yargının, bahis konusu ilkenin anlaşılmasında -neleri içinde barındırdığına dikkat edilmesi bakımından- çözüm dair bir başlangıç olabilir.

The causality which is the most important tools of information of philosophy and science is understood in different ways since Aristotle. Such that for someone the  cause and affact principle is innate, and an experience derived from the habid for someone, and an illusion of metaphysics in the form of closed. The shape of daily life in this topic should be known with all of concepts and assumptions which shape its contents. These issiues open the door of these problems are even more challenging problems of philosophy when we look at them closely.
Sanatın Dili Nasıl Bir Dünyayı Resmeder?
How World Does Language of Art Describe?
Yazar: Poyraz, Hakan
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Language, Logical Picture, Language of Art, the World of Feelings, Construction ; Dil, Mantıksal Resim, Sanat Dili, Duygu Dünyası, Yaratma

İletişim ortamında varolan her dil bir şeyi temsil eder. Temsil edilenin neliği, dilin türünü belirler. Buna göre günlük dilden, bilim dilinden, felsefe ve sanat dilinden söz edebiliriz. Bu manada her konu, zaman içinde kendi dilini, bu dilin yapısal özellik ve sınırlarını yaratır.Buna göre sanatın konusu sanatsal yaratmadır ve sanatın dili bu yaratmanın sınırları hakkındadır.Sanatın dili, bu öznel yaratım dünyasını resmeder.

Each language in the context of communication symbolizes something. The what of what is symbolized determines the type of language. Therefore, one can speak of ordinary language, the language of science, the language of philosophy, and language of art. In this respect, each subject constructs its own language, the structural qualities and limitations of that language. The subject of art, then, is artistic construction and the language of art is about the limitations of that construction. The language of art depicts this subjective world of construction.
Nurettin Topçu'da Felsefe ve Din İlişkisi Problemi
The Problem of Relationship between Religion and Philosophy in Nurettin Topçu
Yazar: Birgül, Mehmet
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Nurettin Topçu, Philosophy and religion, Metaphysics, Misticism, belief, knowledge. ; Nurettin Topçu, Felsefe ve Din, Metafizik, Mistisizm, inanç, bilgi, akıl.

İslam düşünce tarihinde, hem din bilginlerinin hem de filozofların, felsefe ve din arasındaki ilişkiye dair çeşitli çözümlemeler ortaya koyduğunu görmekteyiz. Batılılaşma hareketlerinin zirveye ulaştığı yirminci yüzyılda da, söz konusu problematik etrafında çeşitli düşüncelerin ortaya çıktığını görmekteyiz. Nurettin Topçu (1909-1974), bir filozof ve bir Müslüman olarak, felsefe, bilim ve din arasındaki münasebetlere ilişkin oldukça önemli analizler yapmıştır. Düşünürümüze göre felsefe, din ile çatışmak bir tarafa, gerçek anlamda dindar olmanın şartıdır; yeter ki kişisel tutkulardan arınmış ve aslen metafizik alanı işaret eden ‘hakikat’e yönelmiş olsun. Dolayısıyla Topçu’ya göre bilim, felsefe ve din, Tanrı’nın bilgisine ulaştıran birer basamak olarak konumlandırılmakta, böylelikle akıl ve vahiy, felsefe ve din arasındaki ilişki uyumlu bir hale büründürülmektedir.

We see that both scholars of religion and philosophers have analysed on the relationship between religion and philosophy. In the twentieth century, that Westernization movements reached its peak, we find that the various ideas emerged around the cited problematic Nurettin. Topçu (1909-1974) as a philosopher and a Muslim, made very important analysis concerning the relations between science and religion. According to our thinker, there cannot conflict between philosophy and religion, on the contrary, philosophy  is the necessary for being truly pious, if one free from personal passions and in real tend to truth pointing out to the metaphysical area. Therefore, according to Topçu, science, philosophy and religion are situated as steps to receive the knowledge of God. So the relation between reason and revelation, philosophy and religion is made compatible.
Descartes Felsefesinde Kuşkudan Bilgiye Geçiş ve Zihnin Kendini Kavrayışı
Transition from Doubt to Knowledge and Comprehension of the Mind itself in Descartes’ Philosophy
Yazar: Altuner, İlyas
Dergi: Beytulhikme An International Journal of Philosophy, Vol. 1 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Descartes, mind, doubt, knowledge, ego, thinking thing, God. ; Descartes, zihin, kuşku, bilgi, benlik, düşünen şey, Tanrı.

Descartes, kuşkuculuğu gerçeklik arayışında bir yöntem olarak kullanır ve ardından gerçekliğin bilgisine bir sezgisel önerme olan cogito düşüncesi ile ulaşır. Zihnin kendini kavrayışı, benliğin düşünmekten kesilemeyeceğinden hareketle ileri sürülür ve bu düşünce ise zihinde kavramsal olarak içerilmiş bulunan Tanrının varlığıyla temellendirilir. Tanrı, zihni kuşkudan kurtaran ve ona gerçek varlığını gösteren en yetkin varlık olarak ifade edilir.

Descartes uses skepticism as a method in seeking the truth and afterwards he arrives at the knowledge of truth by conception cogito which is an intuitive proposition. Comprehension of the mind itself is asserted from which ego cannot be cut from thinking, and this conception is based on the existence of God which does exist to be contained in the mind conceptually. God is stated the most perfect being which does rescue from doubt and show its real being it.