hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
SON HAÇLIYI KOVMAK: MEMLÛKLERİN ARVAD ADASI’NI FETHİ VE  DOĞU AKDENİZ GÜVENLİK POLİTİKASI
SON HAÇLIYI KOVMAK: MEMLÛKLERİN ARVAD ADASI’NI FETHİ VE  DOĞU AKDENİZ GÜVENLİK POLİTİKASI
Yazar: Uzun, Kazım
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 39 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Memlûkler,Arvad Adası,Haçlılar,İlhanlılar,Akdeniz

Memlûk Devleti’nin 1250 yılındaki kuruluşunu takip eden neredeyse yarım asırlık süre zarfındaki en önemli meselelerden birisi Haçlılardı. Buna bağlı olarak, devletin ilk yarım yüzyılında saltanat makamına geçen sultanların önemli bir kısmı bu meseleyle ilgilendi veya ilgilenmek durumunda kaldı. Nihayet XIII. yüzyılın son on yılına gelindiğinde Haçlılar mağlup edilerek Suriye ana karasından çıkarıldılar. Ancak Tartus’un hemen karşısında ve ana karaya oldukça yakın bulunan Arvad Adası ve buradaki müstahkem kale Templier Şövalyeleri çoğunlukta olmak üzere bazı Haçlıların sığındığı yer haline geldi. Adadaki Haçlılar fırsat buldukça Suriye kıyı şehirlerine saldırılar düzenledi, katl ve yağma yapmaya çalıştı ve Akdeniz ticareti açısından bir tehdit oluşturdular. Bu şekilde geçen yaklaşık on yılın ardından Memlûkler Suriye’de İlhanlılarla mücadele ettikleri sırada Arvad Adası’na bir sefer düzenlemeyi gerekli gördü ve yapılan seferle birlikte adayı feth ettiler. Arvad Adası’na düzenlenen sefer Haçlıların doğudaki son bakiyelerini temizleme amacının yanı sıra Memlûklerin Doğu Akdeniz’i güvenli hale getirme politikalarıyla yakından ilgilidir. Bu çalışma Memlûklerin Arvad Adası fethini ortaya koymaya ve bu fethin Memlûklerin Doğu Akdeniz politikası açısından işlev ve önemini izaha hasredilmiştir.

Memlûk Devleti’nin 1250 yılındaki kuruluşunu takip eden neredeyse yarım asırlık süre zarfındaki en önemli meselelerden birisi Haçlılardı. Buna bağlı olarak, devletin ilk yarım yüzyılında saltanat makamına geçen sultanların önemli bir kısmı bu meseleyle ilgilendi veya ilgilenmek durumunda kaldı. Nihayet XIII. yüzyılın son on yılına gelindiğinde Haçlılar mağlup edilerek Suriye ana karasından çıkarıldılar. Ancak Tartus’un hemen karşısında ve ana karaya oldukça yakın bulunan Arvad Adası ve buradaki müstahkem kale Templier Şövalyeleri çoğunlukta olmak üzere bazı Haçlıların sığındığı yer haline geldi. Adadaki Haçlılar fırsat buldukça Suriye kıyı şehirlerine saldırılar düzenledi, katl ve yağma yapmaya çalıştı ve Akdeniz ticareti açısından bir tehdit oluşturdular. Bu şekilde geçen yaklaşık on yılın ardından Memlûkler Suriye’de İlhanlılarla mücadele ettikleri sırada Arvad Adası’na bir sefer düzenlemeyi gerekli gördü ve yapılan seferle birlikte adayı feth ettiler. Arvad Adası’na düzenlenen sefer Haçlıların doğudaki son bakiyelerini temizleme amacının yanı sıra Memlûklerin Doğu Akdeniz’i güvenli hale getirme politikalarıyla yakından ilgilidir. Bu çalışma Memlûklerin Arvad Adası fethini ortaya koymaya ve bu fethin Memlûklerin Doğu Akdeniz politikası açısından işlev ve önemini izaha hasredilmiştir.
TÜRK-İSLAM DÜŞÜNCESİNİN KURUMSAL TEMSİLİ: CUMHURİYETİN YÜZ YILLIK İMAM HATİP OKULLARI DENEYİMİ
Institutional Representation of Turkish Islamic-Thought: One Hundred Years of the Republic’s Imam Hatip Experience
Yazar: Ertoy, Muhammet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Religious Education,Institutionalization,Tradition,Modernization,Identity ; Din Eğitimi,Kurumsallaşma,Gelenek,Modernlik,Kimlik

Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun ve İmam Hatip Okullarının kuruluşunun üzerinden tam bir yüz yıl geçmiştir. Bu okullar din-devlet ve din-toplum ilişkilerine ve halkın din eğitimine yönelik taleplerine özgün, kurumsal bir çözüm olarak ortaya çıkmıştır. Kuruldukları günden beri politik, ideolojik ve sosyolojik tartışmalara konu olan bu okulların tarihsel ve kurumsal boyutları ile bir düşünce geleneği içerisinde irdelenmesi ihmal edilmiştir. Bu çalışmada böyle bir tarihsel perspektiften hareket edilmekte ve İmam Hatip Okulları bir dini düşünce ve devlet geleneği bağlamında ele alınmaktadır. Bu tarihsel-sosyolojik zeminin güncel siyasal tercihlerden,  politik ve ideolojik tavır alışlardan bağımsız değerlendirilebilmesi önem arz etmektedir. Çalışmada yasal ve kurumsal süreçlerle kolektif kimlik, aidiyet ve toplumsal temsillere ilişkin bulgular bir arada değerlendirilmiştir. Böylelikle bu okulların modernleşme sürecine katkıları ve toplumsal değişimde oynadıkları çok boyutlu rolleri ortaya konulmaya çalışılmış; güncel dini ve kültürel meselelerin çözümünün gelenek ile modernliğin, toplumsal taleplerle kurumsal önerilerin bir arada düşünülmesi ile mümkün olacağına işaret edilmiştir.

Since the Tawhid-i Tedrisat Law and the establishment of Imam Hatip Schools, one hundred years have passed. These schools emerged as a unique, institutional solution to religion-state and religion-society relations and the public's demands for religious education. Since their establishment, these schools have been the subject of political, ideological and sociological debates, but their historical and institutional dimensions have been neglected to be analyzed within a tradition of thought. In this study, such a historical perspective is adopted and Imam Hatip Schools are analyzed in the context of  religious thought and state tradition. It is important to evaluate this historical-sociological ground without being bound by current political preferences and political and ideological attitudes. In this study, legal and institutional processes and findings on collective identity, belonging and social representations are discussed together. The contributions of these schools to the modernization process and the multidimensional role they played in social change have been revealed.
AZERBAYCAN KÜLTÜREL MİRASINA YÖNELİK ERMENİ TAHRİBATI VE İŞGALDEN KURTARILAN BÖLGELERDEKİ RESTORASYON ÇALIŞMALARINA DAİR TARTIŞMALAR
Armenian Destruction of Azerbaijan’s Cultural Heritage and Debates on Restoration Efforts in the Liberated Territories
Yazar: Kurban, Vefa; Sarı, Berrin
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Kültürel Miras,Güney Kafkasya,Karabağ,Azerbaycan

2020 II. Karabağ Savaşı’nın sona ermesiyle birlikte Karabağ’daki Ermeni işgali de sona ermiştir. Yaklaşık 30 yıldır süren işgalin bitişini takiben Azerbaycan Hükümeti, işgalden kurtarılan bölgelerde Hristiyan Kafkasya Albanları ile Türk-İslam topluluklarından kalan kültürel miras unsurları için büyük bir restorasyon hareketi başlatmıştır. Ancak Ermenistan, ilgili restorasyon hareketini bir “iz silme” politikası olarak lanse etmektedir. Bölgede Ermeniler’e ait olduğu iddia edilen kültürel mirasın kasten yok edildiği iddiası, Batı dünyası tarafından da benimsenmekte; Ermenistan’ın temelsiz ve çelişkili tarihsel anlatıları ile Azerbaycan’ın kendi ata topraklarındaki varlığı sorgulanmakta ve Azerbaycan’ın uluslararası itibarı zedelenmektedir. Buna ek olarak Karabağ ve çevresinde Ermeniler tarafından gerçekleştirilen kültürel miras kıyımı yeterince gündeme getirilmemektedir. Azerbaycan’a yöneltilen suçlamalar karşısındaki savunmalar Azerbaycan’ın ulusal medyası ve Türkiye’nin çabalarıyla sınırlıdır. Çalışmanın ana motivasyonu, Kafkasya Albanları ile Türk ve İslam topluluklarının sentezinden doğan Azerbaycan halkının öz yurdu Karabağ üzerinden uğradığı haksız ithamı değerlendirmek ve Ermeniler’in “iz silme” politikasını aydınlatmaktır.

2020 II. Karabağ Savaşı’nın sona ermesiyle birlikte Karabağ’daki Ermeni işgali de sona ermiştir. Yaklaşık 30 yıldır süren işgalin bitişini takiben Azerbaycan Hükümeti, işgalden kurtarılan bölgelerde Hristiyan Kafkasya Albanları ile Türk-İslam topluluklarından kalan kültürel miras unsurları için büyük bir restorasyon hareketi başlatmıştır. Ancak Ermenistan, ilgili restorasyon hareketini bir “iz silme” politikası olarak lanse etmektedir. Bölgede Ermeniler’e ait olduğu iddia edilen kültürel mirasın kasten yok edildiği iddiası, Batı dünyası tarafından da benimsenmekte; Ermenistan’ın temelsiz ve çelişkili tarihsel anlatıları ile Azerbaycan’ın kendi ata topraklarındaki varlığı sorgulanmakta ve Azerbaycan’ın uluslararası itibarı zedelenmektedir. Buna ek olarak Karabağ ve çevresinde Ermeniler tarafından gerçekleştirilen kültürel miras kıyımı yeterince gündeme getirilmemektedir. Azerbaycan’a yöneltilen suçlamalar karşısındaki savunmalar Azerbaycan’ın ulusal medyası ve Türkiye’nin çabalarıyla sınırlıdır. Çalışmanın ana motivasyonu, Kafkasya Albanları ile Türk ve İslam topluluklarının sentezinden doğan Azerbaycan halkının öz yurdu Karabağ üzerinden uğradığı haksız ithamı değerlendirmek ve Ermeniler’in “iz silme” politikasını aydınlatmaktır.
ALAMUT’UN MUZAFFER, AYN-I CALUT’UN MAKTUL KOMUTANI: KİT-BUKA NOYAN ‎VE ASKERÎ KARİYERİ
ALAMUT’UN MUZAFFER, AYN-I CALUT’UN MAKTUL KOMUTANI: KİT-BUKA NOYAN ‎VE ASKERÎ KARİYERİ
Yazar: Güneş, İbrahim
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Kit Buka,Hülegü,Moğollar,Haçlılar,Memlûkler

Hülegü komutasındaki Moğolların İran’a ilerleyişi sırasında, öncü (yezek) birliğinin komutanlığını üstlenerek ‎İsmaililere ait birçok kaleyi, özellikle Alamut’u ele geçiren ve Bağdat ile Suriye’deki bazı şehirlerin fethinde önemli ‎roller oynayan Kit Buka’ı konu alan bu çalışma, onun tarih sahnesindeki faaliyetlerine odaklanmaktadır. Çalışma, Kit ‎Buka’nın İsmaililerle mücadelelerinden başlayarak Ayn-ı Calut Savaşı’ndaki ölümüne kadar uzanan süreci kapsamlı ‎bir şekilde ele almaktadır. Kit Buka, 1256 yılında Alamut’un ve 1258 yılında Bağdat’ın kuşatılmasında kritik bir rol ‎oynamış önemli bir Moğol komutanıdır. 1259 yılında Hülegü’nün Suriye’de Kit Buka’yı bırakıp geri dönmesinin ‎ardından, onun Haçlılara yönelmesi ve özellikle Sidon’a yönelik saldırıları, bölgedeki Moğol stratejisini olumsuz ‎etkilemiştir. Bu gelişmeler, Haçlılar ile Moğollar arasındaki ilişkilerin gerilmesine neden olmuş ve Haçlıları, Moğol ‎tehdidinden çekinerek Müslümanlarla ittifak kurma eğilimine yöneltmiştir. Kit Buka’nın stratejik hatalarının, ‎Hülegü’nün bölgedeki hedeflerinin başarısızlıkla sonuçlanmasında etkili olduğu akademik çevrelerce kabul ‎edilmektedir. Ancak Ayn-ı Calut Savaşı’nda ölümle sonuçlanan mağlubiyeti dışında Kit Buka’nın ciddi bir yenilgisi ‎bulunmamaktadır.‎

Hülegü komutasındaki Moğolların İran’a ilerleyişi sırasında, öncü (yezek) birliğinin komutanlığını üstlenerek ‎İsmaililere ait birçok kaleyi, özellikle Alamut’u ele geçiren ve Bağdat ile Suriye’deki bazı şehirlerin fethinde önemli ‎roller oynayan Kit Buka’ı konu alan bu çalışma, onun tarih sahnesindeki faaliyetlerine odaklanmaktadır. Çalışma, Kit ‎Buka’nın İsmaililerle mücadelelerinden başlayarak Ayn-ı Calut Savaşı’ndaki ölümüne kadar uzanan süreci kapsamlı ‎bir şekilde ele almaktadır. Kit Buka, 1256 yılında Alamut’un ve 1258 yılında Bağdat’ın kuşatılmasında kritik bir rol ‎oynamış önemli bir Moğol komutanıdır. 1259 yılında Hülegü’nün Suriye’de Kit Buka’yı bırakıp geri dönmesinin ‎ardından, onun Haçlılara yönelmesi ve özellikle Sidon’a yönelik saldırıları, bölgedeki Moğol stratejisini olumsuz ‎etkilemiştir. Bu gelişmeler, Haçlılar ile Moğollar arasındaki ilişkilerin gerilmesine neden olmuş ve Haçlıları, Moğol ‎tehdidinden çekinerek Müslümanlarla ittifak kurma eğilimine yöneltmiştir. Kit Buka’nın stratejik hatalarının, ‎Hülegü’nün bölgedeki hedeflerinin başarısızlıkla sonuçlanmasında etkili olduğu akademik çevrelerce kabul ‎edilmektedir. Ancak Ayn-ı Calut Savaşı’nda ölümle sonuçlanan mağlubiyeti dışında Kit Buka’nın ciddi bir yenilgisi ‎bulunmamaktadır.‎
ÇIRAĞLIKTAN BAŞVEKİLLİĞE AHMED ÂRİFÎ PAŞA
Ahmed Ârifî Pasha from Apprenticeship to Chief Deputy
Yazar: Aykurt, Çetin
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; Biyografi,Ahmed Ârifî Paşa,Abdülaziz,II.Abdülhamid,Osmanlı Devleti

XIX. yüzyıl devlet adamlarından Ahmed Ârifî Paşa kendisine tevdi edilen görevleri sorumluluk içinde yapmaya çalışmıştır. Sultan Abdülaziz ve II.Abdülhamid dönemlerinde Osmanlı Devleti’ne hizmette bulunmuştur. Her iki sultanın da güvenini kazanmıştır. Osmanlı Devleti bürokrasisi içinde kendisine saygınlık kazandırmış bir şahsiyet idi. Dîvân-ı Hümâyun Kalemi’nde ilk memuriyet hayatına başlamıştır. Bâbıâli Tercüme Odası’nda görev yapmıştır. Kırım Harbi’ni sona erdiren Viyana ve Paris konferanslarına Ali Paşa ile birlikte katılması kendisine diplomasi alanında büyük katkı sağlamıştır. Akabine Dîvân-ı Hümâyun beylikçiliği, Tophane Müşirliği Müsteşarlığı, Adliye Nezâreti İcra Cemiyeti Başkanlığı ve Hukuk Dairesi İkinci Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. Alt kademelerde belli bir tecrübe kazandıktan sonra Viyana ve Paris büyükelçiliklerine atanmıştır. Bu görevleri bir diplomatik nezaket içinde yürütmüştür. Hâriciye, Maarif ve Adliye Nâzırlıklarında bulunmuştur. Sicill-i Ahval komisyonu ve Şûrâ- yı Devlet Reisliğinde bulunmuştur. II. Abdülhamid tarafından başvekil olarak atanmıştır. II.Abdülhamid zamanında ikinci kez sadâret makamına getirilmek istenmiş olmasına rağmen sağlık problemlerinden dolayı kabul etmemiştir. Çevresine iyilik yapmayı seven bir şahsiyet idi. Ahmed Ârifî Paşa, birçok devlet tarafından nişan ile ödüllendirilmiştir.

XIX. yüzyıl devlet adamlarından Ahmed Ârifî Paşa kendisine tevdi edilen görevleri sorumluluk içinde yapmaya çalışmıştır. Sultan Abdülaziz ve II.Abdülhamid dönemlerinde Osmanlı Devleti’ne hizmette bulunmuştur. Her iki sultanın da güvenini kazanmıştır. Osmanlı Devleti bürokrasisi içinde kendisine saygınlık kazandırmış bir şahsiyet idi. Dîvân-ı Hümâyun Kalemi’nde ilk memuriyet hayatına başlamıştır. Bâbıâli Tercüme Odası’nda görev yapmıştır. Kırım Harbi’ni sona erdiren Viyana ve Paris konferanslarına Ali Paşa ile birlikte katılması kendisine diplomasi alanında büyük katkı sağlamıştır. Akabine Dîvân-ı Hümâyun beylikçiliği, Tophane Müşirliği Müsteşarlığı, Adliye Nezâreti İcra Cemiyeti Başkanlığı ve Hukuk Dairesi İkinci Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. Alt kademelerde belli bir tecrübe kazandıktan sonra Viyana ve Paris büyükelçiliklerine atanmıştır. Bu görevleri bir diplomatik nezaket içinde yürütmüştür. Hâriciye, Maarif ve Adliye Nâzırlıklarında bulunmuştur. Sicill-i Ahval komisyonu ve Şûrâ- yı Devlet Reisliğinde bulunmuştur. II. Abdülhamid tarafından başvekil olarak atanmıştır. II.Abdülhamid zamanında ikinci kez sadâret makamına getirilmek istenmiş olmasına rağmen sağlık problemlerinden dolayı kabul etmemiştir. Çevresine iyilik yapmayı seven bir şahsiyet idi. Ahmed Ârifî Paşa, birçok devlet tarafından nişan ile ödüllendirilmiştir.
BİR İTALYAN TÜCCAR DEFTERİNE GÖRE 14. YÜZYILIN BAŞINDA AKDENİZ, KARADENİZ VE MOĞOL HÂKİMİYETİNDEKİ TÜRKİSTAN’DA TİCARET
Trade in the Mediterranean, Black Sea and Turkestan under the Mongol Rule According to an Italian Merchant Ledger from the Early 14th Century
Yazar: Bozkuş, Mehmet Ali
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Silk Road,Chagatai Khanate,Pax Mongolica,Spices,Mamluks ; İpek Yolu,Çağatay Hanlığı,Moğol Barışı,Baharat,Memlukler

Floransa’da Marucelliana Kütüphanesi’nde 14. yüzyıl başında Ortaçağ İtalyancası ile tutulmuş, anonim bir tüccar defteri bulunmaktadır. Bu defter, Francesco Balducci Pegolotti’nin, Pratica della Mercatura adlı meşhur eseri ile benzerlik göstermektedir. Tıpkı Pegolotti’nin eseri gibi bu defter de dönem için oldukça değerli bilgiler vermektedir. Bizans, Anadolu Beylikleri, Altın Orda Devleti, Memlukler, İlhanlılar, Çağatay Hanlığı ve Çin’e ulaşan kara ve suyolları üzerindeki ticari açıdan önemli olan kentler bu defterde ele alınmıştır. Defterin batılı tüccarlara bir rehber olması için yazıldığı anlaşılmaktadır. 154 folyodan oluşan bu defterin ilk 67 folyosunda Batılı tüccarların Akdeniz, Karadeniz ve Çağatay Hanlığı merkezine kadar ulaşan kentlerde nasıl ticaret yapabileceği açıklanmaktadır. Robert-Henri Bautier defterin ilk bölümündeki önemli kısımları orijinal dilinde yayımlamıştır. Burada, Bautier’in metni esas alınarak yayımlanan kısımların çevirisi yapılmıştır. Bununla birlikte 14. yüzyılın başında dünya ticaretinin anlaşılması için Akdeniz ve Karadeniz limanları ve Batı ile Çin arasındaki bağlantı merkezleri ve bu merkezlerin bazılarının tarihsel süreçleri de açıklanmaktadır.

An anonymous merchant ledger, written in medieval Italian at the beginning of the 14th century, is preserved in the Marucelliana Library in Florence. This ledger is similar to the renowned work Pratica della Mercatura and delivers significant insights for the era, exhibiting concordance with other contemporaneous sources. It addresses the commercially significant cities along the land and water routes reaching Byzantium, the Anatolian principalities, the Golden Horde, the Mamluks, the Ilkhanids, Chagatai Khanate and the China. The ledger appears to have been composed as a guide for Western merchants. The first 67 folios of the 154-folio ledger explain how Western merchants could conduct trade in cities spanning the Mediterranean, Black Sea, and the center of the Chagatai Khanate. Robert-Henri Bautier published the significant sections of the first part of the ledger in its original language. Here, translations of these sections are presented based on Bautier’s text. This study investigates major port cities in the Mediterranean, Black Seas and the connection between West and China, the commercial goods traded in these cities, and their economic conditions during the pertinent historical period, based on the information in the ledger.
BALKANLAR GAZETESİNE GÖRE 31 MAYIS 1915 SEÇİMLERİNDE SELÂNİK’TE SİYASİ HAYAT
Political Life in Salonica During the 31 May 1915 Elections According to Balkanlar Newspaper
Yazar: Kaya, Murat
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Contemporary Balkan History ; Çağdaş Balkan Tarihi ; Yunanistan,Selânik,31 Mayıs 1915 Seçimleri,Kral Konstantin,Venizelos

31 Mayıs (13 Haziran) 1915 seçimleri Balkan Savaşları’nın ardından topraklarını büyüten Yunanistan’da yapılan ilk seçimlerdir. Seçim sürecinde siyasi partiler Selânik’te örgütlenmeye büyük önem vermiş ve bu şehirde zafer elde etmek için yoğun gayret sarf etmişlerdir. Seçimlerde, ülke genelinde Venizelos’un liderliğindeki Liberal Parti birinci olmuş ve Yunan Parlamentosu’nda çoğunluğu elde etmiştir. Selânik’te ise ülke genelinin tam tersi bir sonuç ortaya çıkmıştır. Yunanistan’daki genel sonuçların aksine Selânik’teki seçimleri liberaller değil kralcılar kazanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı Selânik’teki seçim sonucuyla ülke genelindeki seçim sonuçları arasındaki farklılığın nedenlerini ortaya koymaktır. Ayrıca Selânik’in kozmopolit yapısının seçim sonuçlarına etki edip etmediği tespit edilmeye çalışılacaktır. Seçimlerin öncesinde Yunanistan’da yaşanan siyasi gelişmeler, dış politikadaki farklı düşüncelerin iç siyasete yansımaları, Cihan Harbi’nin Yunanistan’a etkileri, partilerin Selânik’teki siyasi faaliyetleri, Selânik’te yaşayan Müslümanların seçim sürecinde nasıl bir tutum sergilediği, mebus adaylarının belirlenme sürecinde yaşanan gelişmeler, basındaki polemikler, şehirdeki gerginlikler ve seçim sonuçları bu çalışmada incelenmektedir.

31 Mayıs (13 Haziran) 1915 seçimleri Balkan Savaşları’nın ardından topraklarını büyüten Yunanistan’da yapılan ilk seçimlerdir. Seçim sürecinde siyasi partiler Selânik’te örgütlenmeye büyük önem vermiş ve bu şehirde zafer elde etmek için yoğun gayret sarf etmişlerdir. Seçimlerde, ülke genelinde Venizelos’un liderliğindeki Liberal Parti birinci olmuş ve Yunan Parlamentosu’nda çoğunluğu elde etmiştir. Selânik’te ise ülke genelinin tam tersi bir sonuç ortaya çıkmıştır. Yunanistan’daki genel sonuçların aksine Selânik’teki seçimleri liberaller değil kralcılar kazanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı Selânik’teki seçim sonucuyla ülke genelindeki seçim sonuçları arasındaki farklılığın nedenlerini ortaya koymaktır. Ayrıca Selânik’in kozmopolit yapısının seçim sonuçlarına etki edip etmediği tespit edilmeye çalışılacaktır. Seçimlerin öncesinde Yunanistan’da yaşanan siyasi gelişmeler, dış politikadaki farklı düşüncelerin iç siyasete yansımaları, Cihan Harbi’nin Yunanistan’a etkileri, partilerin Selânik’teki siyasi faaliyetleri, Selânik’te yaşayan Müslümanların seçim sürecinde nasıl bir tutum sergilediği, mebus adaylarının belirlenme sürecinde yaşanan gelişmeler, basındaki polemikler, şehirdeki gerginlikler ve seçim sonuçları bu çalışmada incelenmektedir.
1893 SEMADİREK DEPREMİ
1893 SEMADİREK DEPREMİ
Yazar: Karsandık Yazıcı, Özlem
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Contemporary Balkan History ; Çağdaş Balkan Tarihi ; Osmanlı,Deprem,Semadirek,Afet Yönetimi,Sosyal Yardım

Tüm doğal afetler insan yaşamını tehdit etmekte ve olumsuz etkilemektedir. İnsan hayatını olumsuz etkileyen doğal afetlerin başında deprem gelmektedir. Çünkü depremler nerede, ne zaman olacağı ve yıkıcı etkisi önceden tahmin edilemeyen ve sonuçları açısından bakıldığında da insan hayatını en olumsuz şekilde etkileyen doğa olayıdır. Sonuçları itibariyle depremler insan yaşamını fizyolojik, ekonomik, psikolojik ve sağlık gibi birçok açıdan etkilemektedir. Çalışmada insanlık tarihinde derin yaralar oluşturan deprem olgusunun Osmanlı dönemindeki etkileri Çanakkale Boğazı’nın Ege Denizi’ne açıldığı yerde bulunan Semadirek Adası’nda gerçekleşen 1893 Depremi özelinde ele alınmıştır. Ayrıca yaşanan bu deprem Osmanlı Devleti’nin afet yönetimi ve sosyal yardım anlayışı açısından da değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel kaynaklarını Devlet Arşivleri Başkanlığı’na bağlı Osmanlı Arşivi’nde yer alan belgeler oluşturmaktadır. Çalışmada arşivden elde edilen belgeler ve bilgiler doğrultusunda Semadirek’in coğrafi konumu, idari yapısı, ekonomik yapısı kısaca ele alınmıştır. 1893 depreminin yol açtığı hasar ile Devletin olaya yaklaşımı ve Osmanlı afet yönetimi değerlendirilmiştir.

Tüm doğal afetler insan yaşamını tehdit etmekte ve olumsuz etkilemektedir. İnsan hayatını olumsuz etkileyen doğal afetlerin başında deprem gelmektedir. Çünkü depremler nerede, ne zaman olacağı ve yıkıcı etkisi önceden tahmin edilemeyen ve sonuçları açısından bakıldığında da insan hayatını en olumsuz şekilde etkileyen doğa olayıdır. Sonuçları itibariyle depremler insan yaşamını fizyolojik, ekonomik, psikolojik ve sağlık gibi birçok açıdan etkilemektedir. Çalışmada insanlık tarihinde derin yaralar oluşturan deprem olgusunun Osmanlı dönemindeki etkileri Çanakkale Boğazı’nın Ege Denizi’ne açıldığı yerde bulunan Semadirek Adası’nda gerçekleşen 1893 Depremi özelinde ele alınmıştır. Ayrıca yaşanan bu deprem Osmanlı Devleti’nin afet yönetimi ve sosyal yardım anlayışı açısından da değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel kaynaklarını Devlet Arşivleri Başkanlığı’na bağlı Osmanlı Arşivi’nde yer alan belgeler oluşturmaktadır. Çalışmada arşivden elde edilen belgeler ve bilgiler doğrultusunda Semadirek’in coğrafi konumu, idari yapısı, ekonomik yapısı kısaca ele alınmıştır. 1893 depreminin yol açtığı hasar ile Devletin olaya yaklaşımı ve Osmanlı afet yönetimi değerlendirilmiştir.