Özel Eğitim Öğretmen Adaylarının Proaktif Kariyer Adanmışlığının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi
Examination of Proactive Career Engagement of Special Education Preservice Teachers In Terms of Several Variables
Yazar: Ekinci, Nurşen; Yıldırım, Fatma
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Mental Disability Education ; Zihinsel Engelli Eğitimi ; Special Education,Special Education Preservice Teachers,Proactive Behavior,Career Engagement ; Özel Eğitim,Özel Eğitim Öğretmen Adayları,Proaktif Davranış,Kariyer Adanmışlığı

Özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklar için eğitim hizmetini, özel eğitim öğretmenleri sunmaktadır. Her öğrencinin bireysel farklılıklarını ve özel gereksinimlerini dikkate alarak başarılı bir eğitim süreci yürütmenin yolunun proaktif kariyer adanmışlık davranışlarından geçtiği düşünülmektedir. Bundan dolayı bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmen adaylarının proaktif kariyer adanmışlık düzeylerini belirlemek ve çeşitli değişkenler ile ilişkisini saptamaktır. Araştırma, tarama modelinde modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı, Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümüne devam eden öğretmen adayları oluşturmuştur. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayalı olup veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu ve Proaktif Kariyer Adanmışlığı Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre özel eğitim öğretmen adaylarının Proaktif Kariyer Adanmışlığı yüksek düzeydedir. Proaktif Kariyer Adanmışlığının, daha önce bir lisans programından mezun olma değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Proaktif Kariyer Adanmışlığının, cinsiyet ve sınıf değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin, özel eğitim öğretmen adaylarının ve öğretmenlerinin proaktif kariyer adanmışlık düzeyini farklı değişkenler açısından incelenebilecek yeni çalışmalara katkı sağlanması beklenmektedir.

Special education teachers provide educational services to children with special needs. Proactive career engagement behaviors are believed to assist a successful educational process that considers the unique characteristics and particular needs of each student. Therefore, the aim of this study is to determine the level of proactive career engagement among preservice special education teachers and to examine its relationship with various variables. The research was designed using a survey model. The study group consisted of preservice teachers enrolled in the Department of Special Education at Kazım Karabekir Faculty of Education, Atatürk University, during the 2022–2023 academic year. Participation in the study was voluntary, and data were collected using the Personal Information Form and the Proactive Career Engagement Behaviors Scale. The findings indicate that special education preservice teachers have a high level of proactive career engagement. It was found that proactive career engagement levels significantly differed based on whether participants had previously completed an undergraduate program. According to gender and grade level variables, it was found that Proactive Career Engagement did not show a significant difference. The results of this study are expected to contribute to future research that further explores proactive career engagement levels among both preservice and in-service special education teachers in relation to various demographic and educational variables.