Osmanlı Döneminde (1915-1918) Bandırma-İstanbul Deniz Ulaşımı ve Vapur Yolcu Listeleri
Sea Transportation between Bandırma-Istanbul and Ferry Passenger Lists During the Ottoman Period (1915-1918)
Yazar: Şeker, Cengiz; Çağman, Engin
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 18 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Sea Transportation,Ferry Passenger Lists ; Bandırma,İstanbul,deniz taşımacılığı,yolcu listeleri

Bandırma, coğrafi konumu ve denizyoluyla İstanbul’a yakınlığı nedeniyle özellikle Osmanlı Devleti’nin son döneminde büyük önem kazanmıştır. Bandırma-İstanbul denizyolu daha önce de kullanılmakla birlikte modern dönemde bu kullanım gittikçe yoğunlaşan bir seyir izlemiş ve bu durum Bandırma kenti ve limanının daha işlevsel hale gelmesini sağlamıştır. Başta gıda maddeleri olmak üzere İstanbul’un çeşitli ihtiyaçlarının karşılanması hususunda Bandırma’dan sağlanan mallardaki artışa paralel olarak Bandırma-İstanbul arası vapur seferlerinin yanı sıra yolcu sayısında da artış kaydedilmiştir. 19. yüzyılın sonlarına doğru Bandırma limanının verilen hizmetler açısından yetersiz kalması nedeniyle; iskelenin büyütülmesi, limandaki hizmet alanlarının genişletilmesi ve gece seferlerindeki riski ortadan kaldırmak amacıyla belirli yerlere deniz fenerleri inşa edilmesi gibi bazı inşa ve imar faaliyetleri yapılmıştır. Bu çalışma, Bandırma-İstanbul denizyolunun Osmanlı dönemindeki önemine dikkat çekmeyi ve 1915-1918 yılları arasında Bandırma’dan İstanbul’a sefer yapan vapurlara ait yolcu listelerini analiz etmeyi hedeflemektedir. Listelerin yer aldığı belgeler sayıca az olmasına ve bir seri teşkil etmemesine rağmen yolcuların kimlikleri, meslekleri, nereden geldikleri ve İstanbul’da nerede konaklayacakları gibi bilgileri içermesi açısından önem arz etmektedir. Makalede söz konusu bilgiler tasnif edilmiş, mümkün olduğu ölçüde sayısal verilere dönüştürülmüş ve 1915-1918 yılları arasında Bandırma-İstanbul denizyolu güzergâhını kullanan yolcularla ilgili iktisadi ve sosyolojik bazı değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır.

Bandırma has risen into prominence notably during the Late Ottoman Empire due to its geographical location and its proximity to Istanbul through the sea. Although the Bandırma-Istanbul sea route had been active before, it became increasingly busier during the modern period and Bandırma, along with its port became more utilized. The ferry traffic and passengers travelling between Bandırma-Istanbul soared in parallel with an increase in the goods supplied from Bandırma to meet the various needs of Istanbul, chiefly foodstuffs. Toward the end of the 19th century, the port of Bandırma had undergone several constructional developments to address insufficient port facilities. Accordingly, the pier was extended, service areas were expanded, and lighthouses were built in certain places to eliminate the risk of night trips. The present study aims to draw attention to the importance of the Bandırma-Istanbul sea route during the Ottoman period and to analyze the passenger lists of the ferries that sailed between these cities in 1915-1918. Although documents containing such lists are few and do not constitute a series, they offer significant information as to the passengers’ identities, occupations, residences, and accommodations in Istanbul. The study sorted such information, converted them into numerical data where possible, and attempted an economical and sociological evaluation of the passengers using the Bandırma-Istanbul sea route between 1915-1918.