hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Atatürk’ün “Ta’lîm ve Terbiye-i Askeriyye Hakkında Nokta-i Nazarlar”Adlı Eserinin Liderlik ve Eğitim Anlayışı Açısından Analizi
Atatürk’ün “Ta’lîm ve Terbiye i Askeriyye hakkında Nokta i Nazarlar”adlı eserinin liderlik ve eğitim anlayışı açısından analizi
Yazar: Özlü, Hüsnü
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 49, 2014
Anahtar kelimeler: Lider, eğitim, disiplin, asker, ordu

Mustafa Kemal Atatürk’ün en belirgin özelliklerinden biri de onun eğitime verdiği önemdir. Askerlik yaşantısının başından itibaren ve daha sonra siyasi ve sosyal hayatında daima eğitim ön planda olmuş ve bu konuda birçok eser ortaya koymuştur. Bu eserler, onun gelecek nesillere aktarımlarını içermektedir. İşte Onun, 1916 yılında kaleme aldığı “Ta’lîm ve Terbiye-i Askeriyye Hakkında Nokta-i Nazarlar” adlı eser de bunlardan biridir. Eserde, onun eğitime ve disipline verdiği önemi, bunun liderlik vasıflarına nasıl yansıdığını görmekteyiz. O, askerî eğitimle başladığı mesleki yaşantısının yansımalarını daha sonra, siyasi ve sosyal hayatına da Cumhuriyetinin kuruluşu ve çağdaşlaşmanın temelindeki eğitim anlayışı bunun en önemli göstergesidir. aktarmış ve  liderlik özelliklerini şekillendirmiştir. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşu ve çağdaşlaşmanın temelindeki eğitim anlayışı bunun en önemli göstergesidir.

Mustafa Kemal Atatürk’ün en belirgin özelliklerinden biri de onun eğitime verdiği önemdir. Askerlik yaşantısının başından itibaren ve daha sonra siyasi ve sosyal hayatında daima eğitim ön planda olmuş ve bu konuda birçok eser ortaya koymuştur. Bu eserler, onun gelecek nesillere aktarımlarını içermektedir. İşte Onun, 1916 yılında kaleme aldığı “Ta’lîm ve Terbiye-i Askeriyye Hakkında Nokta-i Nazarlar” adlı eser de bunlardan biridir. Eserde, onun eğitime ve disipline verdiği önemi, bunun liderlik vasıflarına nasıl yansıdığını görmekteyiz. O, askerî eğitimle başladığı mesleki yaşantısının yansımalarını daha sonra, siyasi ve sosyal hayatına da Cumhuriyetinin kuruluşu ve çağdaşlaşmanın temelindeki eğitim anlayışı bunun en önemli göstergesidir. aktarmış ve  liderlik özelliklerini şekillendirmiştir. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşu ve çağdaşlaşmanın temelindeki eğitim anlayışı bunun en önemli göstergesidir.
TEVHİD-İ TEDRİSAT KANUNU UYGULAMASINDA DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI’NIN ROLÜ
Tevhid i Tedrisat Kanunu uygulamasında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın rolü
Yazar: Yanardağ, Ayşe
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 49, 2014
Anahtar kelimeler: Diyanet İşleri Başkanlığı, İlahiyat Fakültesi, İmam ve Hatip Okulları

TBMM, 3 Mart 1924’te Türk Devrimi’nin önemli bir parçası olan Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu’nu kabul etmiştir. Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu Türkiye sınırları içindeki okulların hepsini Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlamıştır. Kanunun dördüncü maddesine göre İlahiyat Fakültesi ile İmam ve Hatip Okulları açılmış ancak okullar kısa süre sonra kapanmıştır. Okullar herhangi bir kanun veya resmi bir düzenleme ile kapatılmamıştır. Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu’nun dördüncü maddesinin varlığı devam etmiştir. Yüksek din uzmanı ile imam ve hatip gibi din hizmetlisi yetiştirmek üzere açılan okullar ile 3 Mart 1924’te kurulan Diyanet İşleri Başkanlığı arasında ilişki vardır. İmam, hatip, vaiz gibi din hizmetlileri Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlandığı için din hizmetlisi yetiştiren okulların kapanması öncelikle Diyanet İşleri Başkanlığı’nı ilgilendirmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın, Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu ile kurulan okulların kapanma sürecindeki tarihi olgulara etkisi ve olgularla ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır

TBMM, 3 Mart 1924’te Türk Devrimi’nin önemli bir parçası olan Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu’nu kabul etmiştir. Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu Türkiye sınırları içindeki okulların hepsini Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlamıştır. Kanunun dördüncü maddesine göre İlahiyat Fakültesi ile İmam ve Hatip Okulları açılmış ancak okullar kısa süre sonra kapanmıştır. Okullar herhangi bir kanun veya resmi bir düzenleme ile kapatılmamıştır. Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu’nun dördüncü maddesinin varlığı devam etmiştir. Yüksek din uzmanı ile imam ve hatip gibi din hizmetlisi yetiştirmek üzere açılan okullar ile 3 Mart 1924’te kurulan Diyanet İşleri Başkanlığı arasında ilişki vardır. İmam, hatip, vaiz gibi din hizmetlileri Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlandığı için din hizmetlisi yetiştiren okulların kapanması öncelikle Diyanet İşleri Başkanlığı’nı ilgilendirmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın, Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu ile kurulan okulların kapanma sürecindeki tarihi olgulara etkisi ve olgularla ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır
Cumhuriyet Halk Partisi’nde nevi şahsına münhasır bir muhalif grup: Otuzbeşler
Cumhuriyet Halk Partisi’nde nevi şahsına münhasır bir muhalif grup: Otuzbeşler
Yazar: Unat, Kadri
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 48, 2014
Anahtar kelimeler: CHP, Demokrasi, Nihat Erim, Otuzbeşler, Recep Peker, İsmet İnönü

Atatürk’ün 10 Kasım 1938’de ölümünden sonra İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığına ve CHP Genel Başkanlığına seçilmesi hem Türk siyasal yaşamı açısından hem de CHP açısından yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. İkinci Dünya Savaşı’nın etkisi altında geçen ve Milli ùef dönemi olarak da bilinen bu dönem, Mayıs1950’ye kadar devam etmiştir.İnönü döneminin kuşkusuz en önemli gelişmesi Türkiye’de çok partili siyasal yaşama geçilmesidir. Bu süreçte Demokrat Parti gibi yeni siyasal partiler kurulmuşve iktidar-muhalefet ilişkileri yeni bir çehreye bürünmüştür. Aynı dönemde CHP, kendi içinde de birtakım çatışmalara ve çekişmelere sahne olmuştur. Ağustos 1947’de Başbakan Recep Peker’e karşı Nihat Erim önderliğinde ortaya çıkan şler hareketi bunun en önemli örneğidir. Söz konusu çatışmanın özü tek-parti zihniyeti ile demokratik zihniyet arasındaki mücadeleye dayanmaktadır. Bu bağlamda Otuzbeşler hareketinin, çok partili siyasal yaşama geçiş sürecinde CHP’deki değişimi tetikleyen unsurlardan birisi olduğunu söylemek mümkündür

Atatürk’ün 10 Kasım 1938’de ölümünden sonra İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığına ve CHP Genel Başkanlığına seçilmesi hem Türk siyasal yaşamı açısından hem de CHP açısından yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. İkinci Dünya Savaşı’nın etkisi altında geçen ve Milli ùef dönemi olarak da bilinen bu dönem, Mayıs1950’ye kadar devam etmiştir.İnönü döneminin kuşkusuz en önemli gelişmesi Türkiye’de çok partili siyasal yaşama geçilmesidir. Bu süreçte Demokrat Parti gibi yeni siyasal partiler kurulmuşve iktidar-muhalefet ilişkileri yeni bir çehreye bürünmüştür. Aynı dönemde CHP, kendi içinde de birtakım çatışmalara ve çekişmelere sahne olmuştur. Ağustos 1947’de Başbakan Recep Peker’e karşı Nihat Erim önderliğinde ortaya çıkan şler hareketi bunun en önemli örneğidir. Söz konusu çatışmanın özü tek-parti zihniyeti ile demokratik zihniyet arasındaki mücadeleye dayanmaktadır. Bu bağlamda Otuzbeşler hareketinin, çok partili siyasal yaşama geçiş sürecinde CHP’deki değişimi tetikleyen unsurlardan birisi olduğunu söylemek mümkündür
Meclis’in Kayseri’ye Nakli Tartışmaları ve Mustafa Durak (Sakarya) Bey
Meclis’in Kayseri’ye nakli tartışmaları ve Mustafa Durak  Sakarya  Bey
Yazar: Yalçın, Emruhan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 48, 2014
Anahtar kelimeler: Mustafa Durak Bey, I. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi, Mebus, Erzurum, Polis, İttihat ve Terakki, Kayseri

Mustafa Durak Bey, 1876 yılında Erzurum’da doğmuş, “93 Harbi”nin elem ve sıkıntılarını, II. Meşrutiyet döneminin karışıklık ve siyasi çalkantılarını görmüştür. İttihat ve Terakki yanlısı faaliyetlere katıldığından cezalandırılmış, İkinci Meşrutiyetin ilânı ile cemiyetteki fedakârane çalışmalarından dolayı Erzurum Polis Müdürlüğüne getirilmiştir. Daha sonra Bitlis, Ankara, Adana’da Polis Müdürlüğü ve Cumhuriyet Dönemi ilk Emniyet-i Umum Müdürlüğü görevlerinde bulunmuştur. Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mart 1920 genelgesi ile vatan için hizmete davet edildiği safta yerini almış ve Erzurum Mebusu olarak Birinci Dönem TBMM’ne girmiştir. Meclis’in II. Dönemi için adaylığını koymamış ve iki dönem Erzurum Belediye Başkanlığı yapmıştır. Atatürk’ün daveti üzerine Beşinci Dönem Gümüşhane Saylavı (Milletvekili) olarak tekrar Meclis’teki görevine başlamıştır. 1942 yılında Bursa’da vefat ederek Bursa Emir Sultan’a defnedilmiştir.

Mustafa Durak Bey, 1876 yılında Erzurum’da doğmuş, “93 Harbi”nin elem ve sıkıntılarını, II. Meşrutiyet döneminin karışıklık ve siyasi çalkantılarını görmüştür. İttihat ve Terakki yanlısı faaliyetlere katıldığından cezalandırılmış, İkinci Meşrutiyetin ilânı ile cemiyetteki fedakârane çalışmalarından dolayı Erzurum Polis Müdürlüğüne getirilmiştir. Daha sonra Bitlis, Ankara, Adana’da Polis Müdürlüğü ve Cumhuriyet Dönemi ilk Emniyet-i Umum Müdürlüğü görevlerinde bulunmuştur. Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mart 1920 genelgesi ile vatan için hizmete davet edildiği safta yerini almış ve Erzurum Mebusu olarak Birinci Dönem TBMM’ne girmiştir. Meclis’in II. Dönemi için adaylığını koymamış ve iki dönem Erzurum Belediye Başkanlığı yapmıştır. Atatürk’ün daveti üzerine Beşinci Dönem Gümüşhane Saylavı (Milletvekili) olarak tekrar Meclis’teki görevine başlamıştır. 1942 yılında Bursa’da vefat ederek Bursa Emir Sultan’a defnedilmiştir.
Atatürk’ün Cenaze Töreni: Yas ve Metanet
Atatürk’ün cenaze töreni: yas ve metanet
Yazar: Boran, Tunç
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 47, 2014
Anahtar kelimeler: Atatürk, Cenaze, Tören, Yas

Atatürk’ün 10 Kasım 1938 günü ölmesi, Türkiye genelinde büyük bir üzüntü yarattı. Henüz 15 yaşında olan genç Türkiye Cumhuriyeti, kurtarıcı ve kurucu liderini kaybetti. Atatürk’ün kaybı ile genç cumhuriyetin siyasi geleceği de endişe yarattı. Türkiye, Atatürk’ün cenaze töreninde kurucusunu, önderini kaybetmenin yasını tutarken, aynı zamanda metanet içinde cumhuriyetin ayakta kalacağı mesajını vermeye çalıştı. Atatürk’ün kaybından sonraki günlerde Türkiye Cumhuriyeti’nin Atatürk’ün yolunda ilerleyeceği mesajı iç ve dış kamuoyuna verildi. Cenaze töreninde, Atatürk’ün kaybından duyulan üzüntü ifade edilirken alınan tedbirlerle metanetli bir duruş sergilendi

Atatürk’ün 10 Kasım 1938 günü ölmesi, Türkiye genelinde büyük bir üzüntü yarattı. Henüz 15 yaşında olan genç Türkiye Cumhuriyeti, kurtarıcı ve kurucu liderini kaybetti. Atatürk’ün kaybı ile genç cumhuriyetin siyasi geleceği de endişe yarattı. Türkiye, Atatürk’ün cenaze töreninde kurucusunu, önderini kaybetmenin yasını tutarken, aynı zamanda metanet içinde cumhuriyetin ayakta kalacağı mesajını vermeye çalıştı. Atatürk’ün kaybından sonraki günlerde Türkiye Cumhuriyeti’nin Atatürk’ün yolunda ilerleyeceği mesajı iç ve dış kamuoyuna verildi. Cenaze töreninde, Atatürk’ün kaybından duyulan üzüntü ifade edilirken alınan tedbirlerle metanetli bir duruş sergilendi
Atatürk’ün Güzel Sanatlara ve Sanatçılara Bakışı
Atatürk’ün güzel sanatlara ve sanatçılara bakışı
Yazar: Evcin, Erol
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 47, 2014
Anahtar kelimeler: Atatürk, Güzel Sanatlar, Sanatçı, Türk İnkılâbı, Çağdaşlaşma

Güzel sanatlar, Atatürk’ün çağdaşlaşma anlayışı içinde önemli bir yer tutmuştur. Güzel sanatlarda elde edilecek başarıları Türk İnkılâbı’nın başarısına bir ölçü olarak kabul eden Atatürk, bu suretle yüzyıllardır ihmal edilmiş birçok sanat dalına özel ilgi göstermiş, çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin bu değerler üzerinde yükselebileceğine inanmıştır. Böylelikle Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren yapılan yasal düzenlemeler ve tesis edilen yeni eğitim kurumları vasıtasıyla sanatın ve sanatçıların yolu açılmış, millî kültür ile çağdaş esasları içinde barındıran özgün sanat eserleri verilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda çalışmamızda, Atatürk’ün güzel sanatlara ve sanatçılara verdiği önem üzerinde durulmuş ve söz konusu anlayış çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin sanatsal kimliğinin temellerinin atıldığı süreç ele alınmıştır

Güzel sanatlar, Atatürk’ün çağdaşlaşma anlayışı içinde önemli bir yer tutmuştur. Güzel sanatlarda elde edilecek başarıları Türk İnkılâbı’nın başarısına bir ölçü olarak kabul eden Atatürk, bu suretle yüzyıllardır ihmal edilmiş birçok sanat dalına özel ilgi göstermiş, çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin bu değerler üzerinde yükselebileceğine inanmıştır. Böylelikle Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren yapılan yasal düzenlemeler ve tesis edilen yeni eğitim kurumları vasıtasıyla sanatın ve sanatçıların yolu açılmış, millî kültür ile çağdaş esasları içinde barındıran özgün sanat eserleri verilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda çalışmamızda, Atatürk’ün güzel sanatlara ve sanatçılara verdiği önem üzerinde durulmuş ve söz konusu anlayış çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin sanatsal kimliğinin temellerinin atıldığı süreç ele alınmıştır
Meşrutiyetin Üç Halkçılığı ve Kemalist Halkçılığa Etkileri
Meşrutiyetin Üç Halkçılığı ve Kemalist Halkçılığa Etkileri
Yazar: Haspolat, Evren
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 47, 2014
Anahtar kelimeler: 1- Halkçılık, 2- Kemalist Halkçılık, 3- Ziya Gökalp Halkçılığı, 4- Halka Doğru Cemiyeti Halkçılığı, 5-Yusuf Akçura Halkçılığı.

Halkçılık gerek bir hareket olarak gerekse düşünce olarak II. Meşrutiyet aydınının gelişimi ile birlikte Türk düşünce dünyasına girmiştir. Düşünsel köklerini ağırlıklı olarak Rus Narodnik Hareketi’nden alan Meşrutiyet Halkçılığı, 1- Ziya Gökalp Halkçılığı, 2- Halka Doğru Cemiyeti Halkçılığı ve 3-Yusuf Akçura Halkçılığı olmak üzere üç farklı yönelim üzerinden gelişmiştir. Kemalist Halkçılık ise Meşrutiyet Halkçılığı’nın birikimi üzerinde yükselmiş ve onun özellikle Gökalp ve Akçura yönelimlerinden önemli ölçüde etkilenmiş, onlardan güçlü izler taşımıştır. Ancak bu izler aynı oranda da Fransız Devrimi’nin Üçüncü Sınıf anlayışına yaklaşmış ve ulusal birlik-bütünlük anlamındaki dayanışma anlayışı ile harmanlanarak yeni ve kendine özgü bir halkçılık anlayışı olarak belirmiştir. Bu anlamda Kemalist Halkçılık, ulus ve ulus devlet inşası sürecinin dayandığı en temel ittifak siyaseti olarak belirmiştir

Halkçılık gerek bir hareket olarak gerekse düşünce olarak II. Meşrutiyet aydınının gelişimi ile birlikte Türk düşünce dünyasına girmiştir. Düşünsel köklerini ağırlıklı olarak Rus Narodnik Hareketi’nden alan Meşrutiyet Halkçılığı, 1- Ziya Gökalp Halkçılığı, 2- Halka Doğru Cemiyeti Halkçılığı ve 3-Yusuf Akçura Halkçılığı olmak üzere üç farklı yönelim üzerinden gelişmiştir. Kemalist Halkçılık ise Meşrutiyet Halkçılığı’nın birikimi üzerinde yükselmiş ve onun özellikle Gökalp ve Akçura yönelimlerinden önemli ölçüde etkilenmiş, onlardan güçlü izler taşımıştır. Ancak bu izler aynı oranda da Fransız Devrimi’nin Üçüncü Sınıf anlayışına yaklaşmış ve ulusal birlik-bütünlük anlamındaki dayanışma anlayışı ile harmanlanarak yeni ve kendine özgü bir halkçılık anlayışı olarak belirmiştir. Bu anlamda Kemalist Halkçılık, ulus ve ulus devlet inşası sürecinin dayandığı en temel ittifak siyaseti olarak belirmiştir
Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Toplumsal Koşullar ve Toplum Anlayışında Değişim
Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e toplumsal koşullar ve toplum anlayışında değişim
Yazar: Oral, Mustafa
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 47, 2014
Anahtar kelimeler: Meşrutiyet, Atatürk, Osmanlı, Türkler, Yoksulluk

Siyasi düşünceler bakımından Cumhuriyetin laboratuarı olarak nitelenen II. Meşrutiyet dönemi, sosyal durum açısından adeta bir çöküntü ve felaket devridir. Uzun yıllar süren yıpratıcı savaşlar sonunda yaşanan göçler, hastalıklar, ölümler gibi sosyal olgular toplumsal çöküntünün ve çözülüşün göstergesi durumlar ile bunun karşısında kayıtsız bir tutum takınan iktidar sahipleri halkı kaderiyle başbaşa bırakmıştır. Anadolu halkını yalnızca vergi alınan ve asker toplanan bir ambar olarak gören muktedir kişiler, farklı düşünen, halkın ve hakkın sesini duyurmaya çalışan aydınları da sürgün diye Ortaçağ yaşantısı içindeki Anadolu kentlerine sürmüşledir. Rumeli’den ve Arap illerinden sonra sıranın Anadolu’ya geldiğini görenler, son olarak Anadolu insanına dayanmak ve kurtuluş savaşımını onunla yapmak gerektiğini anlarlar. Çaresiz, kimsesiz ve yorgun halk ise savaştan bıkmıştır, üstelik yoksuldur. Anadolu’da bölgesel direnişler halinde filizlenen kurtuluş hareketlerinin başına geçerek bütün kuvvetleri tek bir noktada toplayan Atatürk’ün, halkı, Kurtuluş Savaşı için harekete geçirmesi ve savaşın maliyetine dâhil etmesi oldukça önemlidir. Üstelik barış devrinde bizzat halka giderek halkın durumunu görmesi ve dertlerini dinlemesi, Türkiye’de çağdaş ve sosyal bir politika döneminin açıldığını gösteriyor

Siyasi düşünceler bakımından Cumhuriyetin laboratuarı olarak nitelenen II. Meşrutiyet dönemi, sosyal durum açısından adeta bir çöküntü ve felaket devridir. Uzun yıllar süren yıpratıcı savaşlar sonunda yaşanan göçler, hastalıklar, ölümler gibi sosyal olgular toplumsal çöküntünün ve çözülüşün göstergesi durumlar ile bunun karşısında kayıtsız bir tutum takınan iktidar sahipleri halkı kaderiyle başbaşa bırakmıştır. Anadolu halkını yalnızca vergi alınan ve asker toplanan bir ambar olarak gören muktedir kişiler, farklı düşünen, halkın ve hakkın sesini duyurmaya çalışan aydınları da sürgün diye Ortaçağ yaşantısı içindeki Anadolu kentlerine sürmüşledir. Rumeli’den ve Arap illerinden sonra sıranın Anadolu’ya geldiğini görenler, son olarak Anadolu insanına dayanmak ve kurtuluş savaşımını onunla yapmak gerektiğini anlarlar. Çaresiz, kimsesiz ve yorgun halk ise savaştan bıkmıştır, üstelik yoksuldur. Anadolu’da bölgesel direnişler halinde filizlenen kurtuluş hareketlerinin başına geçerek bütün kuvvetleri tek bir noktada toplayan Atatürk’ün, halkı, Kurtuluş Savaşı için harekete geçirmesi ve savaşın maliyetine dâhil etmesi oldukça önemlidir. Üstelik barış devrinde bizzat halka giderek halkın durumunu görmesi ve dertlerini dinlemesi, Türkiye’de çağdaş ve sosyal bir politika döneminin açıldığını gösteriyor
İkinci Dünya Savaşı’ında Türk Hükümetlerinin Temel Gıda Maddelerinin Temini Konusunda Aldığı Tedbirler
İkinci Dünya Savaşı’ında Türk Hükümetlerinin temel gıda maddelerinin temini konusunda aldığı tedbirler
Yazar: Sönmez, Şinasi
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 47, 2014
Anahtar kelimeler: İkinci Dünya Savaşı, temel gıda maddeleri, Bakanlar Kurulu Kararları, ekmek karnesi

İkinci Dünya Savaşı, dünya tarihinde en büyük insan kayıplarının yaşandığı bir felaket olarak tarihte yerini alırken aynı zamanda iktisadi, siyasal, sosyal felaketlerin de yaşanmasına neden olmuştur. Türkiye savaşın dışında kalmasına rağmen iktisadî olarak derinden etkilenen ülkelerden biridir. Savaş süresince Türkiye, gücünün ve ihtiyacının üstünde bir ordu bulundurmak ve bu ordunun gereksinimlerini karşılamak için sıkıntılarla karşılaşmış, bu sıkıntıları gidermek uğruna olağanüstü tedbirler almıştır. Bir yandan azalan ihracatından doğan nakit ihtiyacını olağanüstü vergilerle karşılamaya çalışırken, bir yandan da halkın en temel besin maddesi olan ekmeği karneye bağlamış, toplu bir açlık tehlikesinin önüne geçmeye çalışmıştır. Temel gıda maddelerinin temini ve dağıtımı dönem hükümetlerinin en önemli icraatlarından biri olmuştur

İkinci Dünya Savaşı, dünya tarihinde en büyük insan kayıplarının yaşandığı bir felaket olarak tarihte yerini alırken aynı zamanda iktisadi, siyasal, sosyal felaketlerin de yaşanmasına neden olmuştur. Türkiye savaşın dışında kalmasına rağmen iktisadî olarak derinden etkilenen ülkelerden biridir. Savaş süresince Türkiye, gücünün ve ihtiyacının üstünde bir ordu bulundurmak ve bu ordunun gereksinimlerini karşılamak için sıkıntılarla karşılaşmış, bu sıkıntıları gidermek uğruna olağanüstü tedbirler almıştır. Bir yandan azalan ihracatından doğan nakit ihtiyacını olağanüstü vergilerle karşılamaya çalışırken, bir yandan da halkın en temel besin maddesi olan ekmeği karneye bağlamış, toplu bir açlık tehlikesinin önüne geçmeye çalışmıştır. Temel gıda maddelerinin temini ve dağıtımı dönem hükümetlerinin en önemli icraatlarından biri olmuştur
Yüzbaşı Mustafa Nazım (Evren) Bey’in Hatıralarında II. İnönü Savaşı ve 5. Kafkas Tümeni ile Dört Gün
Yüzbaşı Mustafa Nazım  Evren  Bey’in hatıralarında II  İnönü Savaşı ve 5  Kafkas Tümeni ile dört gün
Yazar: Sürmeli, Serpil
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 47, 2014
Anahtar kelimeler: II. İnönü Savaşı, 5. Kafkas Tümeni, Mustafa Nazım Evren, Cemil Cahit Toydemir.

Aşağıdaki hatıralar, Süvari Yüzbaşı Mustafa Nazım Bey’in, II. İnönü Savaşı sırasında 1. Süvari Tümeni’nin 10. Alayı’na bağlı 3. Bölük Kumandanı olarak 28 Mart-2 Nisan 1921 tarihleri arasında, 5. Kafkas Tümeni emrinde geçirdiği dört güne ait savaş anılarını kapsamaktadır. Mustafa Nazım Bey, sade ve akıcı bir dille kaleme aldığı bu hatıralarını, 5. Kafkas Tümeni Kumandanı Cemil Cahit (Toydemir) Bey’in anısına atfetmiştir. Hatıralar, Batı Cephesi’nin sol kanat grubundaki İnönü-Yörük Yayla mevzilerinde Yunan kuvvetlerine karşı yapılan savaşları ve yenilerek Bursa’ya çekilen düşmanı İnegöl Ovası’nda yakalamak için, Mezit Boğazı-Hamamlı-İnegöl ve Kazancı Bayırı istikametlerinde yapılan takip hareketini konu almaktadır

Aşağıdaki hatıralar, Süvari Yüzbaşı Mustafa Nazım Bey’in, II. İnönü Savaşı sırasında 1. Süvari Tümeni’nin 10. Alayı’na bağlı 3. Bölük Kumandanı olarak 28 Mart-2 Nisan 1921 tarihleri arasında, 5. Kafkas Tümeni emrinde geçirdiği dört güne ait savaş anılarını kapsamaktadır. Mustafa Nazım Bey, sade ve akıcı bir dille kaleme aldığı bu hatıralarını, 5. Kafkas Tümeni Kumandanı Cemil Cahit (Toydemir) Bey’in anısına atfetmiştir. Hatıralar, Batı Cephesi’nin sol kanat grubundaki İnönü-Yörük Yayla mevzilerinde Yunan kuvvetlerine karşı yapılan savaşları ve yenilerek Bursa’ya çekilen düşmanı İnegöl Ovası’nda yakalamak için, Mezit Boğazı-Hamamlı-İnegöl ve Kazancı Bayırı istikametlerinde yapılan takip hareketini konu almaktadır
Kurtuluştan Mondros Mütarekesi’ne Elviye-i Selâse’de Yaşanan Sorunlar
Kurtuluştan Mondros Mütarekesi’ne Elviye i Selâse’de yaşanan sorunlar
Yazar: Ural, Selçuk
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 47, 2014
Anahtar kelimeler: Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum), Osmanlı Devleti, Rusya, Kafkasya, Brest-Litovsk Antlaşması

Elviye-i Selâse, Rus yönetimde kaldığı süre boyunca hayatın her alanında büyük değişim geçirdi. Bu süreçte Türkler bir yandan göçe, diğer yandan hükümetin geri bırakmayı hedefleyen eğitim, kültürel ve iktisadi politikalarına karşı mücadele etmek zorunda kaldı. 3 Mart 1918’de imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması Türk-Rus ilişkilerinin hem de bölgenin seyrini değiştirdi. Antlaşmanın dördüncü maddesi bölgenin ilhakını öngörüyordu. 1918 baharında gerçekleştirilen halk oylaması ilhakı resmileştirirken Osmanlı Devleti’ni de Kafkasya’da önemli bir aktör haline getirdi. Yeni dönemde mülki teşkilatın kurulması, halkın refahının artırılması ve bazı askeri ve idari muafiyetlerin tanınması hükümetin öncelikleri arasında yer aldı. Hükümetin aldığı önlemelerin çoğu mülki teşkilatın gerektiği gibi tesis edilememesinden dolayı zayıf kaldı. Osmanlı Devleti’nin Kafkasya’da iddialı olmasını sağlayacak programlar ise savaş şartlarından ötürü hazırlanamadı

Elviye-i Selâse, Rus yönetimde kaldığı süre boyunca hayatın her alanında büyük değişim geçirdi. Bu süreçte Türkler bir yandan göçe, diğer yandan hükümetin geri bırakmayı hedefleyen eğitim, kültürel ve iktisadi politikalarına karşı mücadele etmek zorunda kaldı. 3 Mart 1918’de imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması Türk-Rus ilişkilerinin hem de bölgenin seyrini değiştirdi. Antlaşmanın dördüncü maddesi bölgenin ilhakını öngörüyordu. 1918 baharında gerçekleştirilen halk oylaması ilhakı resmileştirirken Osmanlı Devleti’ni de Kafkasya’da önemli bir aktör haline getirdi. Yeni dönemde mülki teşkilatın kurulması, halkın refahının artırılması ve bazı askeri ve idari muafiyetlerin tanınması hükümetin öncelikleri arasında yer aldı. Hükümetin aldığı önlemelerin çoğu mülki teşkilatın gerektiği gibi tesis edilememesinden dolayı zayıf kaldı. Osmanlı Devleti’nin Kafkasya’da iddialı olmasını sağlayacak programlar ise savaş şartlarından ötürü hazırlanamadı