Lala Şahin Paşa ve Kirmasti (Mustafakemalpaşa) Lala Şahin Paşa Külliyesi Camisi (1348)
Lala Şahin Pasha and Lala Şahin Pasha Mosque of 1348 in Bursa’s Mustafakemalpaşa (Kirmasti) District
Yazar: Gündüz Küskü, Sema; Soydan, Elif
Dergi: Sanat Tarihi Yıllığı No. 32, 2023
Anahtar kelimeler: History of Architecture ; Mimarlık Tarihi ; Art History ; Sanat Tarihi ; Lala Şahin Pasha,Lala Şahin Pasha Mosque,Ottoman Architecture,Kirmasti,Mustafakemalpaşa ; Lala Şahin Paşa,Lala Şahin Paşa Camisi,Osmanlı Mimarisi,Kirmasti,Mustafakemalpaşa

Günümüzde Bursa’ya bağlı bir ilçe olan Mustafakemalpaşa’nın Osmanlı dönemindeki adı Kirmasti’dir. Antik dönemden itibaren önemli bir yol güzergâhında bulunan Kirmasti 1336 yılında Orhan Gazi tarafından fethedilerek Osmanlı topraklarına katılmış ve fetihte katkıları bulunan Lala Şahin Paşa’ya mülk olarak verilmiştir. Lala Şahin Paşa’ya ait en önemli veri 1348 tarihli vakfiyesidir. Bu vakfiyeye göre Lala Şahin, Kirmasti’de cami ve zaviyeden oluşan bir külliye inşa ettirmiştir. Ölümünden sonra Paşa’nın türbesi de külliye bünyesine dahil edilir. Külliyeyi oluşturan yapılar hakkında farklı görüşler dikkat çekse de, külliye yalnız türbe ve minaresiyle ayaktadır. Bu nedenle ilk olarak, Lala Şahin Paşa hakkındaki bilgi ve belgeler toplanarak, Paşa’nın baniliği ve külliye bünyesindeki yapıları konularına açıklık getirilmeye çalışılacaktır. Külliyenin bulunduğu alanda, türbe ile minare arasında kalan kısımda Kirmasti Belediyesi tarafından 2016-2017 yıllarında bir kazı çalışması başlatılmış, bazı duvarlar ortaya çıkarılmış, fakat kazı tamamlanmamıştır. 2019 yılında alanda yapılan incelemeler sırasında büyük ölçüde otlar ve yer yer toprakla kaplanan bu duvar kalıntıları yerinde tespit edilmiş ve ölçüleri alınarak belgelenmiştir. Ortaya çıkarılan plan rölövesi, bu kalıntıların külliyenin günümüze ulaşamamış camisi hakkında önemli veriler sunduğunu göstermiştir. Bu nedenle çalışmanın diğer amacı, tespit edilen veriler doğrultusunda külliyenin günümüze ulaşamamış camisinin konumu ve planı hakkında önerilerde bulunmaktır.

The Mustafakemalpaşa district of Bursa is one of the cities in Türkiye that have been on an important travel route since ancient times. The city was conquered in 1336, joining Ottoman lands and being given as property to Lala Şahin Pasha, who’d contributed to the conquest. The most important data regarding Lala Şahin Pasha is his waqfiya dating to 1348. According to this waqfiya, Lala Şahin Pasha also had a complex consisting of a mosque and zawiyas [lodges] built. After his death, Pasha’s tomb was also added to the complex. Although attention is drawn to the different opinions that exist about which structures made up the complex, it currently only stands with its mausoleum and minaret. Therefore, this article will first collect all information and documents about Lala Şahin Pasha and then attempt to clarify the issues regarding this Pasha’s patronage and the structures within the complex. Mustafakemalpasha Municipality started excavations in the area where the complex is located between the mausoleum and the minaret in 2015-2016 and unearthed some walls. However, the excavation was not completed. After the investigations this study performed in the area in 2019, traces of these walls, which had mostly been covered with grass and soil over time, were detected on the site and documented by taking measurements. The uncovered survey plan showed these ruins to present important data about the mosque of the complex that was unable to survive to the present. Therefore, another aim of the study is to make suggestions about the location and plan of the complex’s mosque in line with the determined data.