YAPAY ZEKÂ İLE İNSAN YAKINSAMASINI FELSEFE DÜŞÜNÜRLERİNİN YAKLAŞIMLARI ÜZERİNDEN ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME
A CRITICAL EVALUATION ON THE CONVERGENCE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND HUMAN
Yazar: Tan, Hakan
Dergi: HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 25, 2024
Anahtar kelimeler: Communication Sociology ; İletişim Sosyolojisi ; Artificial intelligence,Consciousness,Common sense,Geist,Judgment ; Yapay zekâ,Bilinç,Sağduyu,Tin,Yargı gücü

Felsefe düşünürlerine göre Antik Yunan filozoflarının varlığı, varolanı ve varoluşu düşünmesi, araştırması ve betimlemesi ile insanın, Tin’in, Ruh’un ve Dasein’in yükselişi başlamıştır. İnsan varlığı, zihin, bilinç, akıl, sağduyu ve yargı gücü gibi özelliklere sahip olması ile diğer canlı varlıklardan ayrışmaktadır. Günümüzün ruhu ve düşüncesi ise yapay zekânın yükselişidir. Günümüz bilim insanları ve mühendisleri insanın sahip olduğu, bilinç, düşünme, kavram, kuram, akıl, sağduyu ve yargı gücü gibi özelikleri yapay zekâ ve onun görünüşünü (fenomen) sağlayan robota da eklemek için çalışmaktadır. Araştırmanın sorunlaştırma konusu, yapay zekânın insanın sahip olduğu bilinç, sağduyu ve yargı gücüne sahip olup olamayacağıdır. Çalışmada fenomenoloji ve diyalektik yöntemler kullanılmaktadır. Çalışmada insanı hayvandan ayıran özellikler olarak açıklanan sağduyu, bilinç ve yargı gücü yetisinin ana öğeleri betimlenmekte; sağduyu, bilinç ve yargı gücü yetisine sahip olan insan ile yapay zekâ karşılaştırılmakta, aralarındaki bağ ve ilişkiler incelenmekte ve insanın sahip olduğu özellikler parçalara ayrıştırılarak, yapay zekâ ile karşılaştırılmakta; insanın deneyim ile elde ettiği bilgiye, yapay zekânın da sahip olup olamayacağı incelenmektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre, insan ile yapay zekâ bilişsel kapasite yönünden yakınsamakta, duygu, duygulanım, yargıgücü, estetik ve sanat yönünden ayrışmaktadır. Çalışma, yakınsama kavramıyla araç-insan, arasındaki açıklığın küçüldüğüne ve  birbirleriyle kesişmeden yaklaştığına dikkat çekmesi açısından önemlidir.

According to philosophical thinkers, the rise of man, Spirit, Soul and Dasein began with the existence of Ancient Greek philosophers, thinking, researching and describing the existent and existence. Human existence is distinguished from other living beings by having features such as mind, consciousness, intelligence, common sense and judgment. Today’s spirit and thought is the rise of artificial intelligence. Today’s scientists and engineers are working to add the features that humans have, such as consciousness, thinking, concept, theory, intelligence, common sense and judgment to artificial intelligence and the robot that provides its appearance (phenomenon). The study uses phenomenology and dialectical methods. The study describes the main elements of common sense, consciousness and judgment, which are explained as the characteristics that distinguish humans from animals; humans, who have common sense, consciousness and judgment, are compared with artificial intelligence, the connections and relationships between them are examined, and the characteristics of humans are separated into parts and compared with artificial intelligence; it is examined whether artificial intelligence can also have the knowledge that humans obtain through experience. According to the results of the study, humans and artificial intelligence converge in terms of cognitive capacity, and diverge in terms of emotion, affect, judgment, aesthetics and art. The concept of convergence in the study is important in terms of drawing attention to the fact that the gap between the tool and human is shrinking and they are approaching each other without intersecting.