İSTANBUL İÇİN 3 BOYUTLU HIZ MODELİ İLE YER HAREKETİ SİMÜLASYONU
İSTANBUL İÇİN 3 BOYUTLU HIZ MODELİ İLE YER HAREKETİ SİMÜLASYONU
Yazar: Tanırcan, Gülüm
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: İstanbul deprem senaryoları, 3 boyutlu hız modeli, sonlu farklar, yer hareketi modellemesi

Bu çalışmada Marmara Denizi’nde, Prens Adaları’nın güneybatısından geçen Kuzey Anadolu Fayı Kuzey SınırKolu (KAFKSK)’nun Mw7,2 büyüklüğündeki bir senaryo deprem ile kırılması sonucu İstanbul’da 82 ivmeistasyonunda oluşacak kuvvetli yer hareketleri simüle edilmiştir. Bunun için Doğu Marmara Bölgesi’nin üçboyutlu nümerik hız modeli, sonlu farklar simülasyon tekniğine entegre edilerek hız modelinin İstanbul bölgesiiçin gerçekçiliği deprem kayıtları ile araştırılmış, eldeki yüzeysel hız yapısı bilgileri ile modifiye edilmiş vedüşük frekanslı yer hareketleri hesaplanmıştır. Yüksek frekanslı yer hareketi ise stokastik teknikler ile eldeedilmiştir. Senaryo deprem yer hareketi simülasyonu melez Green’s fonksiyonları ile gerçekleştirilmiştir.Yüzeye yakın zemin katmanlarından ileri gelen lineer zemin büyütmelerini hesaba katmak için her istasyondaH/V yöntemi ile hesaplanan spektrumlar kullanılmıştır. Simülasyonlar melez Green’s fonksiyonları kullanılaraküç farklı asperite modeli ile gerçekleştirilmiştir. Buna göre yırtılma iki taraflı gerçekleştiğinde (Senaryo 1)İstanbul Avrupa yakasındaki en büyük ivme değerleri 5 m/s2 civarında kalmakta iken Asya yakasından bu değer8 m/s2’e ulaşmaktadır. Yırtılma kuzeybatıya doğru tek taraflı (Senaryo 2) gerçekleştiğinde Avrupa yakasındakien büyük ivme değerleri yönlenme etkileri dolayısıyla 7 m/s2, hız değerleri ise 1,6 m/s’ye kadar yükselmektedir.Senaryo 3 kırılmasının ise kaynak ve yerel zemin etkileri ile daha çok Asya yakasında lokal ivme yükselmelerimeydana getirdiği görülmektedir.

Bu çalışmada Marmara Denizi’nde, Prens Adaları’nın güneybatısından geçen Kuzey Anadolu Fayı Kuzey SınırKolu (KAFKSK)’nun Mw7,2 büyüklüğündeki bir senaryo deprem ile kırılması sonucu İstanbul’da 82 ivmeistasyonunda oluşacak kuvvetli yer hareketleri simüle edilmiştir. Bunun için Doğu Marmara Bölgesi’nin üçboyutlu nümerik hız modeli, sonlu farklar simülasyon tekniğine entegre edilerek hız modelinin İstanbul bölgesiiçin gerçekçiliği deprem kayıtları ile araştırılmış, eldeki yüzeysel hız yapısı bilgileri ile modifiye edilmiş vedüşük frekanslı yer hareketleri hesaplanmıştır. Yüksek frekanslı yer hareketi ise stokastik teknikler ile eldeedilmiştir. Senaryo deprem yer hareketi simülasyonu melez Green’s fonksiyonları ile gerçekleştirilmiştir.Yüzeye yakın zemin katmanlarından ileri gelen lineer zemin büyütmelerini hesaba katmak için her istasyondaH/V yöntemi ile hesaplanan spektrumlar kullanılmıştır. Simülasyonlar melez Green’s fonksiyonları kullanılaraküç farklı asperite modeli ile gerçekleştirilmiştir. Buna göre yırtılma iki taraflı gerçekleştiğinde (Senaryo 1)İstanbul Avrupa yakasındaki en büyük ivme değerleri 5 m/s2 civarında kalmakta iken Asya yakasından bu değer8 m/s2’e ulaşmaktadır. Yırtılma kuzeybatıya doğru tek taraflı (Senaryo 2) gerçekleştiğinde Avrupa yakasındakien büyük ivme değerleri yönlenme etkileri dolayısıyla 7 m/s2, hız değerleri ise 1,6 m/s’ye kadar yükselmektedir.Senaryo 3 kırılmasının ise kaynak ve yerel zemin etkileri ile daha çok Asya yakasında lokal ivme yükselmelerimeydana getirdiği görülmektedir.