Çok Partili Hayat Döneminde CHP’nin Muş İli Örgütlenmesi ve Faaliyetleri
Çok Partili Hayat Döneminde CHP’nin Muş İli Örgütlenmesi ve Faaliyetleri
Yazar: Erdogan, Nevzat
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: CHP,Muş,Bulanık,Varto,Malazgirt

Türksiyasi hayatında önemli değişim ve dönüşüm çabalarından biri de, siyasal yapıdaçok farklı fikirlerin temsiliyetinin sağlanması meselesi idi. Cumhuriyet’inkurucu iradesi, rejimin inşa edildiği ilk yıllarda çok partili yönetiminkurulması için birkaç denemeyi teşvik etmiş ancak bu girişimler çeşitli siyasalve toplumsal nedenlerden başarısızlık ile sonuçlanmıştır. Cumhuriyet rejiminingereği olan parlamenter sistemde halkın çeşitli kesimlerinin iradelerininyönetime yansıması ancak 1946 yılında kurulan DP ile mümkün olmuştur. DP vemuhalefet yapacak diğer siyasi partilerin kurulması ile birlikte Türkiye’de çokpartili siyasi yaşam başlamıştır. Çok partili yeni siyasi düzenin sağladığıpolitik ortam seçmene yönelik yeni örgütlenme çalışmalarının artmasına nedenolmuştur. CHP’nin içerisindeki muhalif kadroların kurduğu DP, Anadolu’nuntaşrasında büyük bir kabul görmekteydi. Bu nedenle tek parti iktidarı süresinceTürkiye’de sadece belirli yörelerde örgütlenmiş olan CHP, 1946-1960 yıllarıarası siyasi rekabet içerisine gireceği DP’nin kurulması ve iktidarı devralmasıile yerel örgütlenmeye daha da önem vermiştir. Kaybettiği iktidarını geri almave seçimlerde müspet neticeler elde etmek için seçmen ile olan bağınıgüçlendirmek gerektiğinin farkına varmıştır. Bu farkındalık, CHP merkezyönetiminin partinin taşra örgütlenmesini yeniden gözden geçirerek, yeni ocakve bucak teşkilatlanması yoluna sevk etmiştir. Çok partili hayatın başladığı buzaman diliminde CHP’nin bu yeni siyasal hamlesinin görüldüğü yerlerden biri deMuş ilidir. Bu çalışma, CHP’nin Muş ilinde merkez, ilçe ve bucakteşkilatlanmasını faal hale getirme çabasını konu edinmiştir. CHP’nin Muş ilive ilçelerinde yürüttüğü teşkilat faaliyetleri, düzenlediği il ve ilçekongreleri, belirlediği il ve ilçe yönetimleri, teşkilatta yer alan şahıslarınsosyo-ekonomik nitelikleri incelenmiştir. Muş’ta örgütlenme sürecinde her ikiparti arasında yaşanan siyasal rekabetin dönemin yerel basına nasıl yansıdığıörneklerle ele alınmıştır.

Türksiyasi hayatında önemli değişim ve dönüşüm çabalarından biri de, siyasal yapıdaçok farklı fikirlerin temsiliyetinin sağlanması meselesi idi. Cumhuriyet’inkurucu iradesi, rejimin inşa edildiği ilk yıllarda çok partili yönetiminkurulması için birkaç denemeyi teşvik etmiş ancak bu girişimler çeşitli siyasalve toplumsal nedenlerden başarısızlık ile sonuçlanmıştır. Cumhuriyet rejiminingereği olan parlamenter sistemde halkın çeşitli kesimlerinin iradelerininyönetime yansıması ancak 1946 yılında kurulan DP ile mümkün olmuştur. DP vemuhalefet yapacak diğer siyasi partilerin kurulması ile birlikte Türkiye’de çokpartili siyasi yaşam başlamıştır. Çok partili yeni siyasi düzenin sağladığıpolitik ortam seçmene yönelik yeni örgütlenme çalışmalarının artmasına nedenolmuştur. CHP’nin içerisindeki muhalif kadroların kurduğu DP, Anadolu’nuntaşrasında büyük bir kabul görmekteydi. Bu nedenle tek parti iktidarı süresinceTürkiye’de sadece belirli yörelerde örgütlenmiş olan CHP, 1946-1960 yıllarıarası siyasi rekabet içerisine gireceği DP’nin kurulması ve iktidarı devralmasıile yerel örgütlenmeye daha da önem vermiştir. Kaybettiği iktidarını geri almave seçimlerde müspet neticeler elde etmek için seçmen ile olan bağınıgüçlendirmek gerektiğinin farkına varmıştır. Bu farkındalık, CHP merkezyönetiminin partinin taşra örgütlenmesini yeniden gözden geçirerek, yeni ocakve bucak teşkilatlanması yoluna sevk etmiştir. Çok partili hayatın başladığı buzaman diliminde CHP’nin bu yeni siyasal hamlesinin görüldüğü yerlerden biri deMuş ilidir. Bu çalışma, CHP’nin Muş ilinde merkez, ilçe ve bucakteşkilatlanmasını faal hale getirme çabasını konu edinmiştir. CHP’nin Muş ilive ilçelerinde yürüttüğü teşkilat faaliyetleri, düzenlediği il ve ilçekongreleri, belirlediği il ve ilçe yönetimleri, teşkilatta yer alan şahıslarınsosyo-ekonomik nitelikleri incelenmiştir. Muş’ta örgütlenme sürecinde her ikiparti arasında yaşanan siyasal rekabetin dönemin yerel basına nasıl yansıdığıörneklerle ele alınmıştır.