hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İḥyâ’u ʿulûmi’d-Dîn’de Akıl ve Aklîlik
İḥyâ’u ʿulûmi’d-Dîn’de Akıl ve Aklîlik
Yazar: Kaya, Emrah
Dergi: Bilimname, Vol. 2018 No. 36, 2018
Anahtar kelimeler: İslam Felsefesi,Gazzâlî,İhyâ’u ulûmi’d-dîn,Akıl,Aklîlik

Bilgi; eksiksiz bir tanıma sahip olmasa da felsefe, kelâm ve tasavvufun temel tartışma konularından biridir. Bilginin, duyu organlarınca iletilen verilerin insan aklı tarafından işlenmesiyle ortaya çıktığını iddia edenler olduğu gibi bunlardan tamamen bağımsız bir şekilde kalbe bırakılan bir nur ile oluştuğunu iddia edenler de bulunmaktadır. Kalbe bırakılan nurun insanların çoğunda görülmemesi nedeniyle bilgi edinmede tüm insanların sahip olduğu ortak alet olan aklın konumunu tartışmaya açmak daha önemli görünmektedir. Bu bağlamda İslam düşüncesinde derin etkiye sahip olan Gazzâlî’nin önemli eserlerinden biri olan İḥyâ’da akıl ve aklîlik meselesinin nasıl ele alındığını bu makalede ortaya koymaya çalışıyoruz. Akıl kavramıyla ilişkili olarak ele alınan kalp ve ilim kavramlarının kullanımlarına da değinmek suretiyle Gazzâlî’nin akla yönelik tarafsız, olumlu ve olumsuz tutumunu sırasıyla işlediğimiz bu makalenin amacı genel bir Gazzâlî profili çizmek değil; müstakil olarak mezkûr eserde konuyu nasıl değerlendirdiğini tartışmaktır. Halk ile doğrudan iletişim halinde olan ve halkı irşâd eden kimselere yönelik yazılmış bu eserde insanlığın bilgi edinmede kullanabileceği ortak alet olan akla yönelik tutumun analizi kanaatimizce oldukça önemlidir. Akla farklı bağlamlarda değinen Gazzâlî’nin bu konuda her zaman tutarlı ve objektif olduğunu söylemek ise kolay görünmemektedir.

Bilgi; eksiksiz bir tanıma sahip olmasa da felsefe, kelâm ve tasavvufun temel tartışma konularından biridir. Bilginin, duyu organlarınca iletilen verilerin insan aklı tarafından işlenmesiyle ortaya çıktığını iddia edenler olduğu gibi bunlardan tamamen bağımsız bir şekilde kalbe bırakılan bir nur ile oluştuğunu iddia edenler de bulunmaktadır. Kalbe bırakılan nurun insanların çoğunda görülmemesi nedeniyle bilgi edinmede tüm insanların sahip olduğu ortak alet olan aklın konumunu tartışmaya açmak daha önemli görünmektedir. Bu bağlamda İslam düşüncesinde derin etkiye sahip olan Gazzâlî’nin önemli eserlerinden biri olan İḥyâ’da akıl ve aklîlik meselesinin nasıl ele alındığını bu makalede ortaya koymaya çalışıyoruz. Akıl kavramıyla ilişkili olarak ele alınan kalp ve ilim kavramlarının kullanımlarına da değinmek suretiyle Gazzâlî’nin akla yönelik tarafsız, olumlu ve olumsuz tutumunu sırasıyla işlediğimiz bu makalenin amacı genel bir Gazzâlî profili çizmek değil; müstakil olarak mezkûr eserde konuyu nasıl değerlendirdiğini tartışmaktır. Halk ile doğrudan iletişim halinde olan ve halkı irşâd eden kimselere yönelik yazılmış bu eserde insanlığın bilgi edinmede kullanabileceği ortak alet olan akla yönelik tutumun analizi kanaatimizce oldukça önemlidir. Akla farklı bağlamlarda değinen Gazzâlî’nin bu konuda her zaman tutarlı ve objektif olduğunu söylemek ise kolay görünmemektedir.
Mantık Tarihinde İsagoci Geleneği
Mantık Tarihinde İsagoci Geleneği
Yazar: Kömürcü, Kamil
Dergi: Bilimname, Vol. 2018 No. 36, 2018
Anahtar kelimeler: Mantık,Mantık öğretimi,İsagoci,Porphyrios

Geçmişten günümüze kadar mantıköğretiminde İsagoci isimli kitabın önemli yeri vardır. Bu eserPorphyrios tarafından Aristoteles’in Kategoriler kitabına giriş olarakyazılmıştır. Söz konusu kitap mantığın İslam dünyasına girmesi ile Arapçayatercüme edilmiştir. Müslümanlar tarafından bu isimle birçok çalışmayapılmıştır. Bunlardan en önemli olanı Esirüddin el-Ebherî’ye aittir.Ebherî’nin yazmış olduğu İsagoci üzerine çok sayıda şerh ve haşiyeyazılmış bunun sonucunda İslam dünyasında İsagoci geleneği ortayaçıkmıştır.  Bu gelenek on üçüncüyüzyıldan günümüze bazı kopukluklar olsa da devam etmiştir. Söz konusu eserinbir gelenek oluşturmasının en temel nedeni didaktik tarzda kaleme alınmışolmasıdır. Ebherî’nin yazmış olduğu İsagoci’de mantık konuları başlangıçseviyesindeki kimseler için oldukça kolay kavranılabilecek bir yapıya sahiptir.Bir hayli itibar görmüş olan bu tarz, İslam dünyasında İsagocî’nin şerhve haşiyeleri ile devam ettirilmiştir. İsagocî’nin bilinen ilk şerhi on dördüncü yüzyılda yaşamış olanHüsameddin Kâtî tarafından yapılmıştır. On beşinci yüzyılmüelliflerinden Muhyiddin et-Tâlişî de bu şerhe bir haşiye yazmış ve böylecegünümüze kadar devam eden bir gelenek ortaya çıkmıştır.  Bununsonucunda gerek İsagoci ve şerhleri gerekse de benzer tarzda kalemealınan başka kitaplar İslam dünyasının her köşesine yayılmıştır.

Geçmişten günümüze kadar mantıköğretiminde İsagoci isimli kitabın önemli yeri vardır. Bu eserPorphyrios tarafından Aristoteles’in Kategoriler kitabına giriş olarakyazılmıştır. Söz konusu kitap mantığın İslam dünyasına girmesi ile Arapçayatercüme edilmiştir. Müslümanlar tarafından bu isimle birçok çalışmayapılmıştır. Bunlardan en önemli olanı Esirüddin el-Ebherî’ye aittir.Ebherî’nin yazmış olduğu İsagoci üzerine çok sayıda şerh ve haşiyeyazılmış bunun sonucunda İslam dünyasında İsagoci geleneği ortayaçıkmıştır.  Bu gelenek on üçüncüyüzyıldan günümüze bazı kopukluklar olsa da devam etmiştir. Söz konusu eserinbir gelenek oluşturmasının en temel nedeni didaktik tarzda kaleme alınmışolmasıdır. Ebherî’nin yazmış olduğu İsagoci’de mantık konuları başlangıçseviyesindeki kimseler için oldukça kolay kavranılabilecek bir yapıya sahiptir.Bir hayli itibar görmüş olan bu tarz, İslam dünyasında İsagocî’nin şerhve haşiyeleri ile devam ettirilmiştir. İsagocî’nin bilinen ilk şerhi on dördüncü yüzyılda yaşamış olanHüsameddin Kâtî tarafından yapılmıştır. On beşinci yüzyılmüelliflerinden Muhyiddin et-Tâlişî de bu şerhe bir haşiye yazmış ve böylecegünümüze kadar devam eden bir gelenek ortaya çıkmıştır.  Bununsonucunda gerek İsagoci ve şerhleri gerekse de benzer tarzda kalemealınan başka kitaplar İslam dünyasının her köşesine yayılmıştır.
Hadislerin Tesbitinde Sened Tenkidinin Tercihi Nedenleri
Reasons for Preferences of Sanad Criticism Method in Authentication of Hadith
Yazar: Kaya, Murat
Dergi: Bilimname, Vol. 2019 No. 37, 2018
Anahtar kelimeler: Hadith,Authentication,Criticism,Sanad Critcism,Matn Criticism ; Hadis,Tesbit,Tenkid,Sened tenkidi,Metin tenkidi

Çalışmamızın, isnad merkezli olması nedeniyle eleştiri konusu olan klasik hadis usulü anlayışına farklı bir boyut kazandıracağı ve güncelliğini koruyan sened ve metin esaslı tartışmalara katkı sunacağı ümidindeyiz. Hadise dair problemlerin çözümü için kaleme alınan eserler incelendiğinde, sened ve metin tenkid sistemlerinin icrasına birbirine yakın oranlarda başvurulmadığı görülecektir. Bu bağlamda muhaddislerin, sened tenkidini tercih ederek metin tenkidinde çekingen davrandıkları bilinen bir gerçektir. Onları böyle bir davranışa sevk eden farklı âmiller söz konusu olmuşsa da haklılıklarına yorumlanabilecek bazı durumların olduğu da malumdur. Rivayet tesbitlerinde sened tenkidine zorlayan farklı bileşenleri dikkatlere sunarak isnad tenkidinin tercih nedenlerini incelemek ve râvî tahlilleri ekseninde teksif edilen çabaların gerekçelerini gün yüzüne çıkartmak araştırmamızın ana temasını oluşturmaktadır.Sahihini sakiminden ayıklamak suretiyle rivayetlerde aidiyet meselesini çözüme kavuşturmak, hadis ilimlerinin en önemli mevzusu olmuştur. Muhakkik muhaddisler bu uğurda ciddi çabalar sarf ederek, biri haberden önce muhabire odaklanmak şeklinde özetlenebilen sened tenkidi, öteki içeriğin İslam’a ve ilmî tecrübeye uygunluğunun test edildiği metin tenkidi olmak üzere iki önemli ilmî kaide geliştirmişlerdir.

Assessing thenarrator and narration relation by sorting out the genuine from the fabricatedhas been the most important issue of the hadith sciences. The profound muhaddiths(hadith collectors) have made considerable efforts for this cause and havedeveloped two important scientific bases, namely the sanad criticism, which issummarized as a focus on the narrator before the narration, and the matncriticism, in which the inherency of the content is evaluated in accordancewith the Islam and scientific experience.When the works penned for the solution ofthe problems related to the hadiths are examined, it will be seen that thesanad and the matn critical methods are not consulted equally. In this context,it is a known fact that the muhaddiths prefer sanad criticsm more than the matncriticism. And they can also be justified in some instances as there are manyreasons behind their preference. The main theme of our research is toinvestigate the reasons of preference of isnaad criticism by carefully payingattention to the different components that push muhaddiths to use sanad method,and to expose the reasons behind the efforts made regarding the narratoranalysis. We hope that our work will add anotherdimension to the classic hadith methodology which is under criticisms formainly focusing on isnaad and it will contribute to sanad and matn baseddiscussions that remain relevant.
Tanrı Ve Özgürlük: Gazâlî Ve Thomas Aquınas Ekseninde Bir İnceleme
Tanrı Ve Özgürlük: Gazâlî Ve Thomas Aquınas Ekseninde Bir İnceleme
Yazar: Çam, M. Zahit; Açıkgöz, Büşra Ahsen
Dergi: Bilimname, Vol. 2018 No. 36, 2018
Anahtar kelimeler: Din Felsefesi,Tanrı,Özgürlük,Gazzali,Aquinas

Tanrı özgür müdür? İnsandan hareketle tanımladığımız özgürlükkavramının Tanrı’ya atfı nasıl ve ne şekilde mümkün olabilir? sorularını elealan bu kitap, giriş kısmına ilaveten üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmındayazar ana hatlarıyla sorunu dile getirmekte ve çalışmanın önemine binâen bukonuda yapılmış olan literatür hakkında bir değerlendirme sunmaktadır. Akabindeçalışmada takip ettiği yönteme ve çalışmayı özgün kılan yönlere kısaca temasetmektedir. Eserin giriş bölümü okuru konuya âşina kılacak kavramlar vesorularla başlamaktadır.  Dolayısıylaeserin ilerleyen kısımlarında okurun zihnini karıştıracak birtakım sorularınoluşmasının da önüne geçilmiş olmaktadır. Yazarın kullandığı tümdengelimyöntemi de konuyu bütüncül şekilde ele aldığı için meseleyi okur açısından dahaanlaşılır ve akıcı kılmaktadır.

Tanrı özgür müdür? İnsandan hareketle tanımladığımız özgürlükkavramının Tanrı’ya atfı nasıl ve ne şekilde mümkün olabilir? sorularını elealan bu kitap, giriş kısmına ilaveten üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmındayazar ana hatlarıyla sorunu dile getirmekte ve çalışmanın önemine binâen bukonuda yapılmış olan literatür hakkında bir değerlendirme sunmaktadır. Akabindeçalışmada takip ettiği yönteme ve çalışmayı özgün kılan yönlere kısaca temasetmektedir. Eserin giriş bölümü okuru konuya âşina kılacak kavramlar vesorularla başlamaktadır.  Dolayısıylaeserin ilerleyen kısımlarında okurun zihnini karıştıracak birtakım sorularınoluşmasının da önüne geçilmiş olmaktadır. Yazarın kullandığı tümdengelimyöntemi de konuyu bütüncül şekilde ele aldığı için meseleyi okur açısından dahaanlaşılır ve akıcı kılmaktadır.
Kur’an, Yorum ve Şiddet Meselesi
Kur’an, Yorum ve Şiddet Meselesi
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Bilimname, Vol. 2016 No. 32, 2016
Anahtar kelimeler: Kur’an,Yorum,Şiddet,Cihad

Günümüz Batı dünyasında İslam ve şiddet arasında çok sıkı bir bağ kurulduğuna, hatta topyekûn müslümanların şiddetsever bir kitle olduğuna ilişkin küresel ölçekli bir algı oluşturulduğuna tanık olunmaktadır. İslam ve müslümanlar hakkında böyle bir menfi algının oluşmasında geleneksel fıkıh doktrininde savaşın temel gerekçesini küfür ve kâfirlerin varlığına bağlama anlayışının yanında Joseph Schacht, Rudolph Peters gibi Batılı bazı araştırmacıların cihad kavramını İslam ve müslümanların emperyal hedeflerine hizmet eden bir araç ve kaldıraç olarak tanımlamalarının payı bulunmaktadır; ancak bize göre söz konusu algıyı besleyen en önemli faktör hâl-i hazırda kan gölü görünümündeki Ortadoğu coğrafyasında IŞİD (DAEŞ) gibi örgütlerce üretilen şiddet ve terörün Kur’an ve cihad gibi referanslara atıfla meşrulaştırılmaya çalışılmasıdır. IŞİD (DAEŞ) örgütüyle ilgili birçok analizde şiddet ve terörün Kur’an ve yorum meselesiyle ilgili olduğu özellikle vurgulanmaktadır. Kimilerince kabul gören bu analizler din referanslı şiddetle Kur’an ve yorum arasında doğrudan bir bağ bulunup bulunmadığı meselesini etraflıca tartışmayı gerekli kılmaktadır.

Günümüz Batı dünyasında İslam ve şiddet arasında çok sıkı bir bağ kurulduğuna, hatta topyekûn müslümanların şiddetsever bir kitle olduğuna ilişkin küresel ölçekli bir algı oluşturulduğuna tanık olunmaktadır. İslam ve müslümanlar hakkında böyle bir menfi algının oluşmasında geleneksel fıkıh doktrininde savaşın temel gerekçesini küfür ve kâfirlerin varlığına bağlama anlayışının yanında Joseph Schacht, Rudolph Peters gibi Batılı bazı araştırmacıların cihad kavramını İslam ve müslümanların emperyal hedeflerine hizmet eden bir araç ve kaldıraç olarak tanımlamalarının payı bulunmaktadır; ancak bize göre söz konusu algıyı besleyen en önemli faktör hâl-i hazırda kan gölü görünümündeki Ortadoğu coğrafyasında IŞİD (DAEŞ) gibi örgütlerce üretilen şiddet ve terörün Kur’an ve cihad gibi referanslara atıfla meşrulaştırılmaya çalışılmasıdır. IŞİD (DAEŞ) örgütüyle ilgili birçok analizde şiddet ve terörün Kur’an ve yorum meselesiyle ilgili olduğu özellikle vurgulanmaktadır. Kimilerince kabul gören bu analizler din referanslı şiddetle Kur’an ve yorum arasında doğrudan bir bağ bulunup bulunmadığı meselesini etraflıca tartışmayı gerekli kılmaktadır.
Dinsel Şiddet Kapsamında Metin, Bağlam Ve Yorum İlişkisi
Dinsel Şiddet Kapsamında Metin, Bağlam Ve Yorum İlişkisi
Yazar: Albayrak, Kadir
Dergi: Bilimname, Vol. 2016 No. 32, 2016
Anahtar kelimeler: Dinler,Modern dünya,Kutsal metinler,Yorum,Şiddet,Tanrı’nın iradesi

Modern dünyada, dinlerin yapısal olarak şiddet içerdiğine ilişkin eleştiriler yapılmaktadır. Fakat diğer bazıları ise dinsel şiddetin dini inançlara dayanmadığını, bunun yerine topluluklar, kimlikler, politikalar ve çıkarlara dayalı olarak şiddetin ortaya çıktığını ifade etmektedirler. Diğer taraftan tek tanrılı dinler kutsal metinlerini ilahi vahye dayanan Tanrı’nın sözü olarak görmektedirler. Dolayısıyla bunların şartlara ve zamana göre yorumlanması gerekmektedir. Ne var ki, radikaller, laikler ve mistikler kutsal metne kendi görüşlerine göre yaklaşmakta ve yorumlamaktadırlar. Sonuçta farklı modeller ve metotlarla yapılan yorumlar, farklı ekol ve grupların oluşmasına neden olmakta, her dinin içinde birbiriyle çatışan ve hatta uzlaşması mümkün olmayan yorumlar ortaya çıkmakta ve her biri de aynı kutsal metne istinat etmektedir. Burada önemli olan şey, Tanrı’nın bizim için irade ettiği nihai hedefi bilmek ve onu başarmaktır. Bizim kanaatimize göre Tanrı insanlığın kaderi için barış, kardeşlik ve eşitlik istemiştir; şiddet ve terör değil. Sonuçta kutsal metinlerin Tanrı’nın bu nihai iradesini gerçekleştirecek tarzda yorumlanması gerekmektedir.

Modern dünyada, dinlerin yapısal olarak şiddet içerdiğine ilişkin eleştiriler yapılmaktadır. Fakat diğer bazıları ise dinsel şiddetin dini inançlara dayanmadığını, bunun yerine topluluklar, kimlikler, politikalar ve çıkarlara dayalı olarak şiddetin ortaya çıktığını ifade etmektedirler. Diğer taraftan tek tanrılı dinler kutsal metinlerini ilahi vahye dayanan Tanrı’nın sözü olarak görmektedirler. Dolayısıyla bunların şartlara ve zamana göre yorumlanması gerekmektedir. Ne var ki, radikaller, laikler ve mistikler kutsal metne kendi görüşlerine göre yaklaşmakta ve yorumlamaktadırlar. Sonuçta farklı modeller ve metotlarla yapılan yorumlar, farklı ekol ve grupların oluşmasına neden olmakta, her dinin içinde birbiriyle çatışan ve hatta uzlaşması mümkün olmayan yorumlar ortaya çıkmakta ve her biri de aynı kutsal metne istinat etmektedir. Burada önemli olan şey, Tanrı’nın bizim için irade ettiği nihai hedefi bilmek ve onu başarmaktır. Bizim kanaatimize göre Tanrı insanlığın kaderi için barış, kardeşlik ve eşitlik istemiştir; şiddet ve terör değil. Sonuçta kutsal metinlerin Tanrı’nın bu nihai iradesini gerçekleştirecek tarzda yorumlanması gerekmektedir.
Kadına Yönelik Şiddet İle Dini Dünya Görüşleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Kadına Yönelik Şiddet İle Dini Dünya Görüşleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Yazar: Bulut, Meryem Berrin
Dergi: Bilimname, Vol. 2016 No. 32, 2016
Anahtar kelimeler: Şiddet,Dünya görüşleri,Din,Kadın

Kadına yönelik şiddet ülkemizde gündemden düşmeyen sıcak konulardan biridir. Yaşamımızda her gün kadına yönelik şiddet ile ilgili haberlere televizyon, internet veya radyo gibi farklı yollardan maruz kalabiliyoruz. Bu çalışmada evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddet ile dini dünya görüşleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmaya Orta Anadolu’da bir devlet üniversitesinde eğitim - öğrenim görmekte olan toplam 207 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmanın verileri ‘Evlilikte Kadına Yönelik Fiziksel Şiddete İlişkin Tutumlar Ölçeği’ ve ‘Dini Dünya Görüşleri Ölçeği’ yardımıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde nicel araştırma teknikleri (ortalamalar, yüzdeler, korelasyonlar, t-testi ve  ANOVA) kullanılmıştır. Bulgular, katılımcıların şiddete yönelik tutum puanlarının ortalamanın altında; dini dünya görüşleri puanlarının ise ortalamanın üstünde olduğunu göstermiştir. Erkeklerin evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddete yönelik tutum puanları kadınlardan anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Bunlara ek olarak, kadına yönelik fiziksel şiddete ilişkin tutumlar ile dini dünya görüşleri arasında olumsuz yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki (r=-,163, p<,05) saptanmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili literatür temelinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Kadına yönelik şiddet ülkemizde gündemden düşmeyen sıcak konulardan biridir. Yaşamımızda her gün kadına yönelik şiddet ile ilgili haberlere televizyon, internet veya radyo gibi farklı yollardan maruz kalabiliyoruz. Bu çalışmada evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddet ile dini dünya görüşleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmaya Orta Anadolu’da bir devlet üniversitesinde eğitim - öğrenim görmekte olan toplam 207 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmanın verileri ‘Evlilikte Kadına Yönelik Fiziksel Şiddete İlişkin Tutumlar Ölçeği’ ve ‘Dini Dünya Görüşleri Ölçeği’ yardımıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde nicel araştırma teknikleri (ortalamalar, yüzdeler, korelasyonlar, t-testi ve  ANOVA) kullanılmıştır. Bulgular, katılımcıların şiddete yönelik tutum puanlarının ortalamanın altında; dini dünya görüşleri puanlarının ise ortalamanın üstünde olduğunu göstermiştir. Erkeklerin evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddete yönelik tutum puanları kadınlardan anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Bunlara ek olarak, kadına yönelik fiziksel şiddete ilişkin tutumlar ile dini dünya görüşleri arasında olumsuz yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki (r=-,163, p<,05) saptanmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili literatür temelinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Dinsel Şiddet Bağlamında Seta’nın “Almanya’da İslamofobi 2015” Raporunun Değerlendirilmesi
Dinsel Şiddet Bağlamında Seta’nın “Almanya’da İslamofobi 2015” Raporunun Değerlendirilmesi
Yazar: Ağçoban, Sıddık
Dergi: Bilimname, Vol. 2016 No. 32, 2016
Anahtar kelimeler: SETA,Almanya,İslamafobi,Dinsel Şiddet

Bugün özellikle Batı Avrupa’daki Müslüman varlığını ele alan sosyolojik çalışmaların literatürdeki en orijinal kavramlarından biri “İslamofobi”dir. Bu kavramın bu ülkeler için ortak çağrışımları nitelemesi Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan Müslüman nüfusun entegrasyon, din ve kimlik sorunları ile bu sorunların sosyolojik incelemesinin temelde benzer özellikler taşıyor olmasındandır. Gerçekten de bu gün “İslamofobi” kavramının özellikle Batı Avrupa’yla birlikte kullanılıyor olması bu açıdan dikkat çekicidir.Teknik bir kavram olarak oldukça yeni olmasına rağmen araştırmalar, bir tutum olarak İslamofobi’in yüzyıllar öncesine dayandığını göstermektedir. Hatta bazı kaynaklarda İslam dininin ilk yıllarında Müslümanlar hakkında yazılan yazı ve aktarılan görüşlerin bu gün bu kavramla doğrudan ilişkilendirildiği görülmektedir. Sosyo-politik bir olgu olarak İslamofobi’yle ilgili en büyük sorun ise bu olgunun Batılı otoriteler tarafından önemsenmemesi ve sıradan bir ayrımcılık sorunu olarak ele alınmasıdır.Bu çalışma ana hatlarıyla iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kısaca Avrupa’daki Müslüman nüfusun güncel kimliği ve İslamofobi’nin kısa tarihi ele alınacak ve ardından SETA’nın “European Islamophobia Report 2015” adlı raporunun Almanya’yı ele alan kısmı değerlendirilecektir.

Bugün özellikle Batı Avrupa’daki Müslüman varlığını ele alan sosyolojik çalışmaların literatürdeki en orijinal kavramlarından biri “İslamofobi”dir. Bu kavramın bu ülkeler için ortak çağrışımları nitelemesi Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan Müslüman nüfusun entegrasyon, din ve kimlik sorunları ile bu sorunların sosyolojik incelemesinin temelde benzer özellikler taşıyor olmasındandır. Gerçekten de bu gün “İslamofobi” kavramının özellikle Batı Avrupa’yla birlikte kullanılıyor olması bu açıdan dikkat çekicidir.Teknik bir kavram olarak oldukça yeni olmasına rağmen araştırmalar, bir tutum olarak İslamofobi’in yüzyıllar öncesine dayandığını göstermektedir. Hatta bazı kaynaklarda İslam dininin ilk yıllarında Müslümanlar hakkında yazılan yazı ve aktarılan görüşlerin bu gün bu kavramla doğrudan ilişkilendirildiği görülmektedir. Sosyo-politik bir olgu olarak İslamofobi’yle ilgili en büyük sorun ise bu olgunun Batılı otoriteler tarafından önemsenmemesi ve sıradan bir ayrımcılık sorunu olarak ele alınmasıdır.Bu çalışma ana hatlarıyla iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kısaca Avrupa’daki Müslüman nüfusun güncel kimliği ve İslamofobi’nin kısa tarihi ele alınacak ve ardından SETA’nın “European Islamophobia Report 2015” adlı raporunun Almanya’yı ele alan kısmı değerlendirilecektir.
Türk Din Psikolojisinde Öncü Bir İsim: Neda Armaner Üzerine Biyografik Bir Araştırma
Türk Din Psikolojisinde Öncü Bir İsim: Neda Armaner Üzerine Biyografik Bir Araştırma
Yazar: Koc, Mustafa
Dergi: Bilimname, Vol. 2018 No. 36, 2018
Anahtar kelimeler: din psikolojisi,biyografik çalışma,din psikoloğu,Neda Armaner,Bilim Tarihi

Din psikolojisi alanında bilimselaraştırma yapan ve akademik metin üreten alan aktörüne ‘din psikoloğu’ denir.Bu makalede, Türkiye’de din psikolojisi alanında yapılan bilimsel çalışmalaraönemli katkısı olan ilk akademisyen din psikoloğu Neda Armaner’in (a) akademikhayatı, (b) özel ilgi alanları, (c) akademik çalışmaları, (d) lisans ve lisansüstü dersleri, (e)yönettiği lisansüstü tezleri ve (f) Türk din psikolojisi çalışmaları üzerinekişisel düşüncelerine yer verilmiştir. Sonuç olarak makalede; ‘Armaner’in (i)toplamda 27 yıl Ankara Üniversitesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi’ndeakademisyenlik yaptığı, (ii) bilimsel çalışmalarının (a)-tez (n=3), (b)-kitap(n=8), (c)-makale (n=11), (d)-kitap bölümü (n=1), (e)-bildiri (n=5), (f)-editörlük(n=1) şeklindeki akademik ürün (n=29) çeşitliliğine sahip olduğu; (iii) çeşitliiçeriklerde lisans ve lisansüstü dersler (n=6) verdiği; (iv) doktora düzeyinde(n=4) tezler yönettiği; (v) röportaj sorularına (n=50) verdiği cevaplarda alanailişkin önemli öznel analizler yaptığı’’ tespit edilmiştir.

Din psikolojisi alanında bilimselaraştırma yapan ve akademik metin üreten alan aktörüne ‘din psikoloğu’ denir.Bu makalede, Türkiye’de din psikolojisi alanında yapılan bilimsel çalışmalaraönemli katkısı olan ilk akademisyen din psikoloğu Neda Armaner’in (a) akademikhayatı, (b) özel ilgi alanları, (c) akademik çalışmaları, (d) lisans ve lisansüstü dersleri, (e)yönettiği lisansüstü tezleri ve (f) Türk din psikolojisi çalışmaları üzerinekişisel düşüncelerine yer verilmiştir. Sonuç olarak makalede; ‘Armaner’in (i)toplamda 27 yıl Ankara Üniversitesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi’ndeakademisyenlik yaptığı, (ii) bilimsel çalışmalarının (a)-tez (n=3), (b)-kitap(n=8), (c)-makale (n=11), (d)-kitap bölümü (n=1), (e)-bildiri (n=5), (f)-editörlük(n=1) şeklindeki akademik ürün (n=29) çeşitliliğine sahip olduğu; (iii) çeşitliiçeriklerde lisans ve lisansüstü dersler (n=6) verdiği; (iv) doktora düzeyinde(n=4) tezler yönettiği; (v) röportaj sorularına (n=50) verdiği cevaplarda alanailişkin önemli öznel analizler yaptığı’’ tespit edilmiştir.