hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
MODERN BİR SAYISAL MİMARLIK ÜTOPYASI
A Modern Digital Utopia of Architecture
Yazar: Şentürk, Levent
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 18, 2012
Anahtar kelimeler: Le Corbusier, Modulor; Biopolitics; Masculinity; Normalization ; Le Corbusier, Modulor, Biyopolitika, Erillik, Normalleştirme

Bu çalışma, Le Corbusier'nin Modulor adını verdiği 'evrensel' ölçeğini beden ve kent bağlamında sorunlaştırmaktadır. Bu modelde, ölçüye ve norm haline getirilen erilliğe indirgenen insan bedeni, yeryüzüyle görsel egemenlik ilişkisi kurmanın aracı haline gelir. Matematiğin doğada verili olduğu varsayımı, otokratik normatifliği modelleştirir. Oysa, evrenselliğin bile kültürel koşullara bağlı olduğu burada hatırlanmalıdır. Modulor'un pisagorcu iddialarının aksine, mimarlık tarihindeki oran sistemleri, çizgisel hale getirilebilecek bir gelenek oluşturmaz. Sembolik rakamlar, bedensel kapatma aygıtınca araçsallaştırılır. Bedene hizalar çeken diyagram, devasa genellemeler üretir. İlişki içindeki ya da hareket halindeki bedenler değil, statik bedenler çerçevelemenin nesnesi olur. Çekmece düzeni, kentsel çerçeveleme yasasıdır. İdeal olmayan bedenlere ne yapılacağı sorusu cevapsız kalırken, biyopolitika görünür hale gelir. Uyuma dayanan, mutçu, doğalcı kent arayışının eril bedeni normalleştirirken, 'öteki'leri araçsallaştırması söz konusudur. Modulor'u biyosiyasetin alegorisi haline getiren şey, bir tür organsız beden değil de, organize edilmişliğe dayalı çizgisel (ya da hiyerarşik) bir modern mimarlık ütopyası öneriyor olmasıdır.

This essay problematizes Le Corbusier's &lsquo;universal' scale, baptized as the Modulor, in context of the body and the city. Within this model, the human body which is reduced to measures and to a masculinity that has become a norm, is being utilized to constitute a visual power relation with the earth. The supposed presence of mathematics within nature, makes the autocratic normativism a model. Yet, one can be reminded that even universality is culturally conditioned. In opposition to Modulor's pythagorean assertions, the proportional systems in architectural history do not constitute a linear convention. Symbolic numbers are being utilized by the body closing apparatus. The aligning diagram produces gigantic generalizations. Static bodies, rather than bodies in relation or movement are the objects of framing. Order of boxing is the framing law for the city. While the question what will happen to the unideal bodies remains unanswered, biopolitics becomes apparent. While the search for a harmonized, pleasing, naturalist city normalizes the masculine body, &lsquo;others' are being utilized. What makes the Modulor an allegory of biopolitics is that it proposes a modern architectural utopia based on a linear (or hierarchical) organization rather than a body without organs.
Hayal Gücüne Güç Katan Toplumsal Arka Plan: 1960'ların Ütopya Eskizleri İçin Altlık Çalışması
The Social Background Giving Power to the Imaginative Power: A Layout Draft Study for Utopia Sketches in 1960s
Yazar: Sevinç, Akın
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 18, 2012
Anahtar kelimeler: Utopia; Imaginary Project; Social Structure; 1960s ; Ütopya; Hayali Proje; Toplumsal Yapı; 1960'lar

Platon'dan beri ideal toplumun nasıl olması gerektiğine dair birçok fikir ortaya atılmıştır. Bu fikirlerin büyük bir kısmı, ideal topluma ulaşılabilmesi için öncelikle ideal toplumun yaşayacağı mek&acirc;nların tasarlanması gerektiği görüşüne dayanır ve bu görüş yardımıyla birbiri ardına farklı ideal toplum modelleri ortaya konur. Dünya tarihinde, &ldquo;ütopya eskizleri&rdquo; olarak adlandırılabilecek bu modellerin yoğun olarak üretildikleri ve yoğun tartışma ortamları yarattıkları dönemlerin günümüze en yakın olanı 1960'lı yıllar olarak bilinen dönemdir. İkinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan yoğun sanayileşmeye bağlı beliren olanakların, bilimsel ve teknik gelişmelerin yarattığı beklentilerin, kentlerin hızlı büyümeleri sonucu yaşanmaya başlanan sıkıntıların, toplumsal hayatta gündemi belirleyen farklı tartışmaların ve mimarlıkta yeni arayışların ortaya çıkışına denk gelen bu canlı dönemde, birbiri ardına birçok hayali proje tasarlanmıştır. Bu çalışma 1960'ların canlı ütopyacı ortamına zemin oluşturan sosyal yapıyı, bu dönemde yaşanan değişimler ve dönüşümlere dair yapılan yorumlar aracılığıyla alternatif bir okuma denemesidir.

Since Plato, many ideas have been suggested regarding how the ideal society should be. Many of these ideas are based on the concept that, to reach the ideal society; places should be designed where ideal society will live and different ideal society models are consecutively designed assisted by this concept. In the World history, the most recent of the periods when these models that might be named as &ldquo;utopia sketches&rdquo; are produced intensely and caused intense discussion milieu is the period, which we name as 1960s. Many imaginary projects have been consecutively designed in this active period which coincides to the development of possibilities related to intense industrialization after the Second World War, expectations created by scientific and technical development, difficulties started to be experienced after fast development of the cities. This study is an alternative reading of the social structure with the interpretations about the metamorphosis and the transformations of the 1960s, that pave the way for the utopist atmosphere.
HAYY b. YAKZAN: İNSANLIK ADASINDA YALNIZ BİR HAKİKAT YOLCUSU
Hayy b. Yaqzan: An Explorer of Truth in the Isle of Mankind
Yazar: Türker, Ömer
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 18, 2012
Anahtar kelimeler: Deduction/Reasoning; Ishraqi Method; Asceticism; Insight/Inner Experience/Personal Witness; Verification ; Nazar, Yöntem, Riyazet, Müşahede, Burhan

Hayy b. Yakzan, nazar (istidlal) yoluyla ulaşılan metafizik bilgilerin ancak müşahedeyle gerçek anlamda kesin bilgiye dönüşeceğini iddia eder. Bu yönüyle eser, nazar yönteminin ardından riyazet yöntemine geçmeyi savunan bir tür işraki yöntemi önerir. Öyküde anlatılan Hayy'ın serüveni ise bu yöntemin evrensel bir durum olarak insan tabiatına uygunluğunu ve hakikati kavramanın gerçekte bireysel bir süreç olduğunu göstermeyi amaçlar. Eser, bir öykü olması açısından kurgusallık taşımakla birlikte anlatılan meseleler herhangi bir kurgusallık veya sembolizm barındırmaz. Bu açıdan İbn Tufeyl'in felsefi görüşleri, Hayy b. Yakzan karakteri üzerinden açık seçik ifade edilmektedir. Bu durum, eserdeki sembolizmin gerçekte yalnızca Hayy b. Yakzan'ın kişiliğinde olduğunu gösterir. Dikkatli bir okuma bu sembolün delalet ettiği şeyin, yazarın bizzat kendisi olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla Hayy b. Yakzan, bir filozofun kendi hakikat arayışının öyküsüdür.

Ibn Tufail argues in his Hayy b. Yaqzan that the development of metaphysical knowledge, attained through deduction/reasoning (istidlal), into absolute knowledge can only be achieved through insight/inner experience/personal witness (mushahadah). In this way, Ibn Tufail advocates a kind of an ishraqi method, which is based on the idea of moving to asceticism after deduction. So in telling the story of Hayy, he aims to show that this method as a universal one is most appropriate for human nature and that one's grasp of the truth is the result of an individual procedure/development per se. Although the book is a fiction in terms of its genre, i.e., being a story fabricated by the author, the issues discussed in it are far away from being fabrication or mere symbolism. This is why the opinions of the author, as embedded within the main character, e.g. Hayy, are clearly discernible in the book. Accordingly, the one and only symbolism in it is the figure of Hayy, which, when read carefully, can be seen to refer to nothing but the author himself. So it is not wrong to say that Hayy b. Yaqzan, in fact, tells the story of a philosopher who is in search for truth.
TÜRKİYE'DE YOKSULLUK ÇALIŞMALARI
Poverty Studies in Turkey
Yazar: Şentürk, Murat
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 18, 2012
Anahtar kelimeler: Poverty; Poverty Studies in Turkey; Once More Poverty; Discovery of Poverty ; Yoksulluk, Türkiye'de Yoksulluk Çalışmaları, Yeniden Yoksulluk, Yoksulluğun Keşfi

Bu makalede, 1990'lı yıllarla birlikte akademik alanda daha fazla yer teşkil eden yoksulluk çalışmalarının Türkiye'deki seyri ele alınmaktadır. Yoksulluk kavramı çerçevesinde yapılan çalışmaların ve yürütülen tartışmaların genel bir panoramasını çıkarmak, gelinen noktayı artılarıyla eksileriyle göstermesi ve bundan sonra yapılacak çalışmalara ipuçları sağlaması bakımından önem arz etmektedir. Bu çerçevede, ilk olarak yoksulluğa karşı dünyada ve ülkemizde artan ilginin kaynakları ele alınmakta, ardından ülkemizde yoksulluk çalışmalarının yönünü tayin eden öncü metinlere yer verilmektedir. Ayrıca yoksulluk kavramıyla birlikte ele alınan kavramlar tartışılmakta ve alanda yapılan yayın, toplantı vb. çalışmalar tanıtılmaktadır.

In this article, the development of poverty studies will be examined which is taken more seriously since 1990 in Turkish academic studies. It is needed to give a general panorama of the discussions and the studies about phenomena of poverty to show the weakness and strengths of the current situation and then give a general ground for new researches. To do this, firstly the article deals with the sources of growing interest in the poverty problem in Turkey, and also around the world and then discusses the pioneering texts that address the poverty studies in Turkey. Moreover, there are some details about the meetings, publications and other researches on the subject in the article. Lastly the article discusses the concepts about and related with the poverty problem used in the discussions in Turkey.
Yusuf Akçura ve Kuzey Türkleri
Yusuf Akçura and the Northern Turks
Yazar: Kanlıdere, Ahmet
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 18, 2012
Anahtar kelimeler: Yusuf Akçura; the Turks of Russia; Kazan Tatars; Jadidism; pan-Turkism ; Yusuf Akçura; Rusya Türkleri; Kazan Tatarları; Türkçülük; Ceditçilik

Kazan Tatarı bir aileden gelen Yusuf Akçura, Osmanlı ve Rusyalı Türk aydınlar arasında yoğun ilişkilerin olduğu bir dönemde yaşamış, bu ilişkilerin içinde aktif olarak yer almış bir aydın, düşünür ve yazardır. İki dünyayı da iyi bilen biri olarak, Akçura'nın Rusya Türkleri hakkındaki yazıları ve çözümlemeleri çok önemlidir. Onun hakkında yapılan çalışmalar daha ziyade Türkiye odaklı olup yazarın belli başlı birkaç eseri etrafında yoğunlaşmakta, Rusya Türklerine ilişkin yazdıkları ihmal edilmektedir. Dolayısıyla, bu makale onun Rusya Türkleri arasındaki fikir hareketleri hakkındaki çözümlemeleri, Osmanlı aydınlarında gördüğü bazı önyargılara dair eleştirileri, Türk tarihinin yeniden yazılmasına yaptığı katkılar ve Türkçülük fikrinin evrimi hakkındaki görüşleri gibi konuları inceleyecektir.

Yusuf Akçura, a northern Turk in origin, thinker and writer, lived in a time of turmoil and witnessed events that shook the World. Most of his time passed in a period when the Turks of the Ottoman Empire and Russia experienced a close relationship. He actively participated in these relationships as a leading intellectual and a political activist. As a person who closely knew the situation of the Turks of the Ottoman Empire and Russia, he often compared, criticized and commented on the intellectual and political developments. Studies rather focused on his writing about Turkey and ignored his writing on the Turks on Russia. Therefore, this study focused on his writings and analysis on the intellectual movements among the Northern Turks, his criticisms on some prejudices of the Ottoman intellectuals, his contributions of rewriting the Turkish history and the evaluation of his thoughts of Turkism.
Kitap Değerlendirmesi (Legitimitaetsprobleme im Spaetkapitalismus ve Faktizitaet und Geltung, Jürgen Habermas)
Kitap Değerlendirmesi (Legitimitaetsprobleme im Spaetkapitalismus ve Faktizitaet und Geltung, Jürgen Habermas)
Yazar: Atiker, Erhan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 8, 2012

Jürgen Habermas, Legitimitaetsprobleme im Spaetkapitalismus (Geç Kapitalizm'de Haklılaştırım Sorunları), Frankfurt/M 1973.Jürgen Habermas, Faktizitaet und Geltung (Olgusallık ve Geçerlilik), Suhrkamp , Frankfurt/M 1992. İşlev sistemlerinin (bürokrasilerin) kültürden özerkleşerek kurumlaştığı gelenek sonrası toplumlarda ortaya çıkan haklılaştırım sorunlarına Habermas önce başlığı &ldquo;Geç Kapitalizm'de Haklılaştırım Sorunları&rdquo; (1973) diye çevrilebilecek eseriyle çözüm aramıştı. Söz konusu araştırmada haklılaştırım kavramı yeniden açıklanmış ve sorunun çözümünün bir taslağı geliştirilmişti. Hukuk devleti kavramına yeni bir boyut getiren doksanlı yılların araştırması ise daha önceki projenin tamamlanması anlamında soruna kapsayıcı bir hukuki ve sosyolojik bağlam içinde çözüm getirmektedir. Bu nedenle, aşağıda önce Habermas'ın 1973'te yayınlanmış araştırması özetlenip daha sonra başlığı &ldquo;Olgusallık ve Geçerlilik&rdquo; diye çevrilebilecek (1992) yapıtı yorumlanmıştır.

Jürgen Habermas, Legitimitaetsprobleme im Spaetkapitalismus (Geç Kapitalizm'de Haklılaştırım Sorunları), Frankfurt/M 1973.Jürgen Habermas, Faktizitaet und Geltung (Olgusallık ve Geçerlilik), Suhrkamp , Frankfurt/M 1992. İşlev sistemlerinin (bürokrasilerin) kültürden özerkleşerek kurumlaştığı gelenek sonrası toplumlarda ortaya çıkan haklılaştırım sorunlarına Habermas önce başlığı &ldquo;Geç Kapitalizm'de Haklılaştırım Sorunları&rdquo; (1973) diye çevrilebilecek eseriyle çözüm aramıştı. Söz konusu araştırmada haklılaştırım kavramı yeniden açıklanmış ve sorunun çözümünün bir taslağı geliştirilmişti. Hukuk devleti kavramına yeni bir boyut getiren doksanlı yılların araştırması ise daha önceki projenin tamamlanması anlamında soruna kapsayıcı bir hukuki ve sosyolojik bağlam içinde çözüm getirmektedir. Bu nedenle, aşağıda önce Habermas'ın 1973'te yayınlanmış araştırması özetlenip daha sonra başlığı &ldquo;Olgusallık ve Geçerlilik&rdquo; diye çevrilebilecek (1992) yapıtı yorumlanmıştır.
POZİTİVİZM ÜZERİNE
POZİTİVİZM ÜZERİNE
Yazar: Ertürk, Recep
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Positivism, criticism of positivism, A. Comte, East, West, Positive Philosophy, Sociology.

Positivism is the most important thought of the 19th century. After the emerging of positivism in the West and its big effects to the past, it is taking too much criticism today. There is an effort of questioning of this in this text. Positivism, getting out of the traditional frame, lets the West to form a new relationship with the east. Todays' criticism of positivism is abundance from this new form of relationship. This is the thesis of this study.

Positivism is the most important thought of the 19th century. After the emerging of positivism in the West and its big effects to the past, it is taking too much criticism today. There is an effort of questioning of this in this text. Positivism, getting out of the traditional frame, lets the West to form a new relationship with the east. Todays' criticism of positivism is abundance from this new form of relationship. This is the thesis of this study.
KÜRESELLEŞME ve ULUS DEVLET
Globalization and Nation-State
Yazar: Coşkun, İsmail
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 11, 2012

Modern devlet yapılarının küreselleşme tarafından aşıldığı ve anakronik unsurlara dönüştüğü tezine ilişkin tartışmalar yanıltıcıdır. Çünkü bu tartışmalar sebebiyle Batılı olmayan devletler Batılı çıkarların en yüksek seviyeye çıkacağı şekilde baskı altına alınmaktadır. Bugün Batılı olmayan siyasi yapılardan kendi ülkelerinde sadece Batı'nın çıkarlarını gözetmeleri beklenmektedir. Bu, ancak küçük belediyelerin işlevleriyle karşılaştırılabilecek kadar kısıtlı bir roldür. Bu devletlerden, kendi milli çıkarlarına göre değil, genellikle "uluslararası sistem" ya da "uluslararası toplum" olarak adlandırılan Batılı güçlerin çıkarlarına uygun davranması beklenmektedir.

The discussions about the thesis that modern state structures have been transpassed by globalization and became anachronic elements, are misleading. Because, by the help of these discussions, the non-Western states are put under pressure in a way which maximizes Western interests. Today, the non-Western political structures are expected to follow-only- tkhe Western interests in their mother lands. It is a very narrow role which can be compared with the functions of small municipalities. They are expected not to behave according to their own national interests; but according to the interests of Western powers which are usually called &ldquo;international system&rdquo; or &ldquo;international society&rdquo;.
GÜNÜMÜZ ALEVİLİĞİNİN SORUNLARI
GÜNÜMÜZ ALEVİLİĞİNİN SORUNLARI
Yazar: Atiker, Erhan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 11, 2012

The Alevi's form a religious community, which could be called either an order or a sect. Most of them want to be recognized as members of an Islamic sect. But the majority of the Islamic theologians in Turkey, which are Sunni's assert that there isn't an essential difference between Alevi's and Sunni's with regard to faith. The only difference was that the Alevi's retained some remnants of the old Turkish religious practices.This paper is based on 23 qualitative interviews with Alevis. I argue that the Alevi faith should be reinterpreted especially in regard to the mystical personality of Ali and that a dialogue between Alevi and Sunni theologians should be possible to enable the recognization of the Alevi faith as Islamic and at the same time as making a difference.

The Alevi's form a religious community, which could be called either an order or a sect. Most of them want to be recognized as members of an Islamic sect. But the majority of the Islamic theologians in Turkey, which are Sunni's assert that there isn't an essential difference between Alevi's and Sunni's with regard to faith. The only difference was that the Alevi's retained some remnants of the old Turkish religious practices.This paper is based on 23 qualitative interviews with Alevis. I argue that the Alevi faith should be reinterpreted especially in regard to the mystical personality of Ali and that a dialogue between Alevi and Sunni theologians should be possible to enable the recognization of the Alevi faith as Islamic and at the same time as making a difference.
İlmi ile Amir Bir Bilim İnsanı, Amir Kurtkan Bilgiseven Hocamızın Ardından
İlmi ile Amir Bir Bilim İnsanı, Amir Kurtkan Bilgiseven Hocamızın Ardından
Yazar: Dikeçligil, Beylü
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Amiran Kurtkan Bilgiseven, sociology, integrative approach, methodology, theology.

Dedicated to the memory of Amiran Kurtkan Bilgiseven the purpose of this paper is to give an insider account of her life and works. Amiran Kurtkan Bilgiseven was a professor of Istanbul University and a prominent member of scientific community and a prolific writer of sociology with wide genuine interests ranging from sociology of finance to economics, from rural sociology to development and industry, from sociology of religion to Sufism and theology. Her wide range of interests rendered her sociological approach a unique character. Bilgiseven's integrative sociology found its sources deep into the Turkish-Islamic culture. But she remained well above all ideological conceptions of religious and secular sorts in her thought and worldview. Her contributions to Turkish sociology will be much appreciated proportionately as critical approach among the scientific community in Turkey gets stronger. Her books, articles and Works not only provide comprehensive knowledge on the subjects but also show evidence of strong reasoning and unique style to the reader. Beyond her valuable contributions to sociology as a scientist, Professor Bilgiseven has been much appreciated and admired for her kind and accomplished personality, for her altruism and richness of her deep inner world by all who know her. 

Dedicated to the memory of Amiran Kurtkan Bilgiseven the purpose of this paper is to give an insider account of her life and works. Amiran Kurtkan Bilgiseven was a professor of Istanbul University and a prominent member of scientific community and a prolific writer of sociology with wide genuine interests ranging from sociology of finance to economics, from rural sociology to development and industry, from sociology of religion to Sufism and theology. Her wide range of interests rendered her sociological approach a unique character. Bilgiseven's integrative sociology found its sources deep into the Turkish-Islamic culture. But she remained well above all ideological conceptions of religious and secular sorts in her thought and worldview. Her contributions to Turkish sociology will be much appreciated proportionately as critical approach among the scientific community in Turkey gets stronger. Her books, articles and Works not only provide comprehensive knowledge on the subjects but also show evidence of strong reasoning and unique style to the reader. Beyond her valuable contributions to sociology as a scientist, Professor Bilgiseven has been much appreciated and admired for her kind and accomplished personality, for her altruism and richness of her deep inner world by all who know her.
ZYGMUNT BAUMAN: MODERNLİK VE POSTMODERNLİK ARASINDA BİR SOSYOLOG
Zygmund Bauman: A Sociologist Between Modernism and Postmodernism.
Yazar: Şan, Mustafa
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Modernity, Postmodernity, Bureaucracy, Instrumental Reason, Holocaust.

Lately Zygmund Bauman has been one of the most important thinkers that contributed to sociological theory. He is regarded as one of the most important postmodern society theorists with his effective critique of modernism. He owes his popularity to his critique of modernism. His critique especially focuses on the theory that enlightenment based progressionist world view of modernism has reached a deadlock. In other words, he announces the falling of &ldquo;Modernism Project&rdquo; based on &ldquo;instrumental reason culture&rdquo;. Postmodernist notion has been the most important intellectual background lately because modernism has broken its promise. Bauman has also directed his attention to postmodern perspective and the notion of &ldquo;other&rdquo;. He has probably given his attention to postmodernism not only for his own background but also for his testimony to the present age. In this article, Bauman who is one of the most important actors, his critique of modernism and his postmodern position is analyzed and his intellectual curiosity as a sociologist is followed.

Lately Zygmund Bauman has been one of the most important thinkers that contributed to sociological theory. He is regarded as one of the most important postmodern society theorists with his effective critique of modernism. He owes his popularity to his critique of modernism. His critique especially focuses on the theory that enlightenment based progressionist world view of modernism has reached a deadlock. In other words, he announces the falling of &ldquo;Modernism Project&rdquo; based on &ldquo;instrumental reason culture&rdquo;. Postmodernist notion has been the most important intellectual background lately because modernism has broken its promise. Bauman has also directed his attention to postmodern perspective and the notion of &ldquo;other&rdquo;. He has probably given his attention to postmodernism not only for his own background but also for his testimony to the present age. In this article, Bauman who is one of the most important actors, his critique of modernism and his postmodern position is analyzed and his intellectual curiosity as a sociologist is followed.