Türkiye’de pestisitlerin ruhsatlandırılmasının tarihsel değişimi ve gelişimi üzerine değerlendirmeler
An historical overview of pesticides authorization in Turkey
Yazar: Ayyıldız, Nurullah; Emekci, Mevlüt; Ferizli, A. Güray
Dergi: Türkiye Entomoloji Bülteni, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Bitki Koruma Ürünleri,ruhsatlandırma,ruhsatlandırma komisyonu,geçici kullanım,doz ; Plant Protection Products,authorization,registration committee,temporary use,dose

Pestisit terimi herhangi zararlı bir organizmayı önlemek, uzaklaştırmak, öldürmek veya baskılamak için kullanılan doğal, organik veya sentetik kimyasal madde veya mikroorganizmaları ifade etmektedir. Pestisit terimi genellikle bitki koruma ürünü anlamında kullanılmakla birlikte aslında bu iki terim birbirinden farklı anlama sahiptir.  Bitki koruma ürünleri bitkileri sağlıklı tutmak ve zararlı organizmalardan korumak amacıyla kullanılan pestisitlere karşılık gelmektedir. Bunlar insektisit, akarisit, nematisit, herbisit, fungisit, bitki büyüme düzenleyicileri, repellent vb maddeleri içermektedir. Buna karşılık pestisit terimi daha geniş bir içeriğe sahip olarak bitkisel üretim dışında kullanılan biyosit ve veteriner ilaçlarını da kapsamaktadır. Bitki koruma ürünleri mevzuat gereği ruhsatlandırmaya tabi olan ürünlerdir. Zararlı organizmalarla savaşımda pestisitlerekolayca ulaşılabilmesi, kolaylıkla uygulanabilmeleri ve hızlı etki göstermeleri nedeniyle genellikle kimyasal mücadele yöntemi tercih edilmektedir. Ancak hatalı ve/veya bilinçsiz pestisit kullanımı insan, bitki, çevre, yaban hayatı ve halk sağlığı bakımından telafisi olmayan zararlanmalara neden olabilmektedir. Bu derleme ile, böylesine geniş bir kitleyi doğrudan ilgilendiren bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılmasına ilişkin mevzuat ile gerek akademik camianın ve gerekse bu ürünlerin ithal, imal veya ihracını yapan pestisit sektörünün dikkatinin çekilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla 1957, 1958, 1995, 1999, 2009, 2010, 2011 yıllarında yayımlanan ruhsatlandırma ile ilgili yönetmelikler 2017 yılında yayımlanan güncel yönetmelikle kıyaslamalı olarak tartışılarak ruhsatlandırmanın gelişimi tarihsel süreçte irdelenmiştir.

A “pesticide” is anynatural, organic or synthetic chemical, or microorganisms that is used toprevent, kill, or suppress any organisms. Although the term “pesticides” iscommonly used interchangeably with plant protection products, in fact bothterms have different meanings. Plant protection products are pesticides usedagainst pest and diseases to keep crops healthy. They include insecticides,acaricides, nematicides, herbicides, fungicides, plant growth regulators andrepellents. A pesticide, however, has a much broader meaning and can bedescribed as “any substance of mixture ofsubstances intended for preventing, repelling, destroying or controlling anypest, including vectors of human or animal disease, unwanted plant or animalspecies. In controlling harmful organisms, chemical control is generally the method of choice, since pesticides arereadily available, easy to use and provide fast acting. However, misuse and/orunconscious use of pesticides may lead to irreparable damage to human, plants,environment, wildlife, and public health. Therefore, this review aimed to drawattention to the importance of the legislation regarding the licensing of plantprotection products. For this purpose, regulations of registration ofplant protection products issued in 1957, 1958, 1995,1999, 2009, 2010, 2011 were comparatively discussed with the current legislation published in 2017.