Mavi Renklenme Zararının Tomrukların Endüstriyel İşlenme Özellikleri Üzerine Etkileri
The Impacts of Blue Stain Degradation on the Industrial Processing Properties of logs
Yazar: Komut, Osman; Öztürk, Atakan
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Mavi Renklenme,Kereste Üretimi,Ekonomik Kayıp,Sarıçam Tomruk ; Blue Stain,Lumber Production,Economic Loss,Scots Pine Log

Mavi renklenmetomruk, kereste ve kullanım yerlerindeki malzemede estetik karakteristikler vemekanik şok direncinde neden olduğu değişimler dolayısıyla önemli ekonomikkayıplara yol açmaktadır. Diğer yandan, zarara maruz kalmış malzemede emprenyeve üst yüzey işlemlerindeki başarı oranının düşük olmasının tomruğunendüstriyel kullanım alanlarını önemli ölçüde sınırlandırdığıbilinmektedir.  Bu çalışma mavi renklenmezararının, tomruk işleyen orman endüstri işletmeleri üretim süreci üzerindekietkilerini ve neden olduğu kayıpları belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırma,Gümüşhane ilinde Sarıçam tomruğu işleyen toplam 9 küçük ve orta ölçekli keresteüretim işletmesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, mavi renklenme zararınınboyutu tomruk toplam hacmine oranlanarak değerlendirilmiştir.  Diğer yandan, inşaat ve doğrama sektörlerineyönelik üretim gerçekleştiren işletmeler arasında, mavileşme sonucu oluşantahribat yönünden karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışma sonucunda, mavirenklenme tahribatında hacmen zarara maruz kalma oranının diri odun genişliği,tomruk boy ve çap değişkenlerine bağlı olmak üzere %32-84 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca, inşaat ve doğrama sektörlerineyönelik kereste üretimi yapan işletmeler arasında tomruk enine kesit yüzeyindekimavileşmiş alan genişliği ve bozuk hacim oranı değişkenlerine göre istatistikseldüzeyde anlamlı farklılıklar bulunduğu (p<0,05) tespit edilmiştir. Diğeryandan, inşaat sektörüne yönelik üretim yapan kereste işletmelerinde mavirenklenme zararının göz ardı edildiği görülmüştür. Doğrama sektörüne yöneliküretim yapan işletmelerde ise malzemenin görsel niteliklerinin iyileştirilmesiamacıyla mavileşmiş kısmın uzaklaştırıldığı, ancak bu işlem dolayısıyla ilave enerjive işgücü maliyetlerinin oluştuğu tespit edilmiştir.

Blue staining leads to significant economic losses because of the changesit causes in the aesthetic characteristics and mechanical shock resistance oflog, timber and materials in the usage area. On the other hand, it is knownthat the low success rate of impregnation and surface treatment in materialsexposed to degradation considerably narrows down industrial usage areas of thelogs. This study aims to determine the effects of blue stain degradation onmanufacturing process of forest industry managements processing log and thelosses caused by this. This research was conducted in a total of 9 small andmedium sized lumber production managements processing scots pine log in Gümüşhaneprovince. In this study, the size of the blue stain degradation was evaluatedby calculating the total volume of the log. On the other hand, comparisonsregarding blue stain degradation have been carried out between the managementsthat conduct productions intended for the construction and woodworking sectors.At the end of the study, it has been determined that the ratio of exposure tovolumetric damages ranges between %32-84 depending on fresh wood width, loglength and diameter variables in the blue stain degradation. Furthermore, ithas been confirmed that statistically significant differences (p<0.05) existbetween the blue stained area in corrupted volume ratio and the cross-sectionhorizontal to the log variables between managements manufacturing for theconstruction and woodworking sectors. On the other hand, it has been observedthat blue stain degradation is overlooked in timber manufacturers producing forthe construction sector. In the managements manufacturing for the woodworkingsector, it has been identified that the blue stained part is removed to improvethe visual qualities of the material, however, additional energy and workforcecosts originate because of this process.