Erken Okuryazarlık Gelişimini Belirleme Aracının Geliştirilmesi
Development of Early Literacy Diagnostic Assessment Tool
Yazar: Delican, Burak; Ateş, Seyit
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Erken Okuryazarlık,Okuma Yazmaya Hazırbulunuşluk,Okuryazarlık Gelişimi,belirleme aracı ; Early literacy,reading writing readiness,literacy development,assessment tool

Bu araştırmanın temel amacı 60 – 84 ay aralığındaki çocukların okuryazarlık gelişimlerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracının geliştirilmesidir. Bu amaçla Erken Okuryazarlık Gelişimini Belirleme Aracı (EGBA) oluşturulmuş ve aracın geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Araştırma, nicel araştırmanın yapısına uygun olarak ölçek geliştirme mahiyetinde tarama modelinde planlanmıştır ve araştırmanın örnekleminde 60 – 84 ay yaş aralığında olan 781 birinci sınıf öğrencisi yer almaktadır. Erken Okuryazarlık Gelişimini Belirleme Aracının ilk formu ilgili alan yazın, örnek çalışmalar ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulmuştur. Aracın esas uygulamaya girecek formunun oluşmasında deneme uygulaması sonuçları, ön uygulama sonuçları ve uzman görüşleri belirleyici olmuştur. Esas uygulamada 781 öğrenciden veri toplanmış, toplanan veriler ile geçerlik, güvenirlik ve madde analizi çalışmaları yapılmıştır. İstatistiki analizlerin sonuçları şu şekildedir; Temel Görsel Algı testi 4 boyut altında toplanan 17; Dinleme, İzleme ve Anlama Testi tek faktör atında toplanan 20; Görsel Okuma ve Anlama Testi 3 faktör altında toplanan 15; Sesbilgisel Farkındalık Testi 8 faktör altında toplanan 55; Yazı Farkındalığı Testi 2 faktör altında toplanan 15; Temel Yazma Becerileri Testi 2 faktör altında toplanan 16 madde ile geçerli ve güvenilir ölçümler yapabilmektedir. Ulaşılan sonuçlar Erken Okuryazarlık Gelişimini Belirleme Aracının geçerli ve güvenilir ölçümler yapmada başarılı olduğunu göstermektedir.

The main purpose of this study was to develop a measurement tool to evaluate the literacy development of the 60 - 84 months children. For this purpose, Early Literacy Diagnostic Assessment Tool (ELDAT) was developed and the validity and reliability studies of the tool were conducted.  The research was planned as a quantitative method survey model involving scale development. In line with the scale development process, subscales were determined based on literature and other studies, and expert opinions were asked.  The validity, reliability and item analysis studies were performed on the data obtained from 781 students. The results of statistical analysis were as follows; Basic Visual Perception Test was valid and reliable with 17 items collected under 4 dimensions. Listening, Monitoring and Comprehension Test was valid and reliable with 20 items collected under 1 dimension. Visual Reading and Comprehension Test was valid and reliable with 15 items collected under 3 dimensions. Phonological Awareness Test was valid and reliable with 55 items collected under 8 dimensions. Print Awareness Test was valid and reliable with 15 items collected under 2 dimensions. Basic Writing Skills Test was valid and reliable with 16 items collected under 2 dimensions.  The results achieved that the Early Literacy Diagnostic Assessment Tool is successful in distinguishing individuals.