2014-2019 YILLARI ARASINDA TÜRKİYE’DE KULLANILABİLİRLİK ÜZERİNE YAYIMLANAN ARAŞTIRMA MAKALELERİNİN İNCELENMESİ
EXAMINATION OF USABILITY RESEARCH ARTICLES PUBLISHED WITHIN  THE YEARS 2014-2019 IN TURKEY
Yazar: Sancar-tokmak, Hatice; Doğusoy, Berrin; Bilgiç, Kiraz
Dergi: Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, Vol. 10 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: usability,content analysis,research trends ; kullanılabilirlik,içerik analizi,araştırma eğilimleri

Buçalışmanın amacı, 2014 – 2019 (Kasım ayı) yılları (6 yıl 11 ay) arasındainsan-bilgisayar alanı kapsamında kullanılabilirlik değerlendirmeleri üzerineTürkiye kökenli dergilerde yayımlanan araştırma makalelerinin incelenmesidir.Bu amaçla Dergi Park ve Google Akademik veri tabanlarında “insan- bilgisayaretkileşimi”, “kullanılabilirlik”, “Human-computer interaction” ve “usability”anahtar kelimeleri kullanılarak 2014-2019 yılları arasında yapılmış araştırmalarincelenmiştir. İncelenen 118 makale içinden teknolojinin bir alanın öğretimindekullanımı veya bir teknolojinin genel değerlendirmesi üzerine olanlar (N=80)çıkarılmıştır. Kalan 38 makaleden 2 tanesi alan yazın taraması olduğu için incelemedençıkarılmıştır. Kalan 36 araştırma makalesi ise Baran (2014) tarafındangeliştirilen Makale Değerlendirme aracının uzman görüşüne göre uyarlanmış halikullanılarak analiz edilmiştir. Değerlendirme aracı 9 ayrı kategoridenoluşmaktadır. Bunlar sırasıyla; araştırmacılar ve yıl, çalışma alanı,katılımcılar, araştırmanın türü, yöntemi, veri kaynakları, geçerlik-güvenirlik,kullanılabilirliği yapılan teknolojiler ve veri toplamak için kullanılanteknolojilerdir. Araştırmanın sonuçlarına göre, a) insan bilgisayar alanındakullanılabilirlik üzerine belirgin bir eğilim ortaya çıkmamıştır; b) yöntem vegeçerlik-güvenirlik açıklamaları çok az sayıda makalede belirtilmiştir; c) makalelerdeyer alan katılımcı türleri, veri kaynakları ve kullanılabilirliği yapılanteknolojiler çeşitlilik göstermektedir; d) uygulama içeren yani kullanıcı testiyapılan çalışma sayısı 19 iken, veri toplamak için teknoloji kullanılan makalesayısı sadece 9’dir. Bu bulgular, kullanılabilirlik üzerine yapılançalışmalardaki eğilimin yorumlanması ve problemli uygulamaların giderilmesiiçin önemlidir.

Theaim of this study is to investigate research articles on usabilityevaluations   related with Human-ComputerInteraction field published in Turkey-originated journals within the years (6years 11 months) 2014-2019( November). In line with this purpose, the researchstudies were searched with the keywords as “insan- bilgisayar etkileşimi”,“kullanılabilirlik”, “Human-computer interaction” and “usability on Dergiparkand Google Scholar databases. Within the 118 articles reviewed, those (N=80) onthe use of technology in teaching an area or on a general assessment of atechnology were excluded. 2 of the remained 38 research articles were excludedfrom this study because they were literature reviews. The remained 36 researcharticles were analysed by using adapted version of Article Review Rubricdeveloped by Baran (2014) according to experts’ opinions. The Article ReviewRubric consisted of 9 categories. These are: Researchers and year, subjectdomain, participants, type, methods, data sources, validity-reliability,technologies investigated in usability evaluations, technologies used for datacollection. According to the study results, a) there is no apparent trend inusability evaluations related with Human-Computer interaction field; b)research methods and validity-reliability issues were include in very fewstudies; c) Types of participants, data sources and technologies evaluated interms of usability vary in articles; d) While implementation, in other words,usability testing is reported in 19 articles, technologies used for data collectionwere reported in only 9 articles. These results were important in order tointerpret trends in research articles on usability and overcome problematicimplementations.