Olay Hikâyelerinde Çözüm Türleri
Resolution Types in Classicaly Structured Event Stories
Yazar: Sağlam, M. Halil
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 33, 2025
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Hikâye,çözüm bölümü,tematik,işlevsel,inceleme. ; Short story,resolution sectıon,thematic,functional,analysis

Klasik yöntemlerle kaleme alınan olay hikâyeleri, kurgulama tekniği açısından serim, düğüm ve çözüm olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerden her biri, hikâyenin bütünlüğü içinde metne estetik bir değer katmakla birlikte, eserin özgün yapısına ve işlevsel özelliklerine de katkı sağlamaktadır. Hikâyelerin serim bölümünde okuru olay örgüsüne hazırlayan yer, zaman, karakter ve temel çatışma unsurları tanıtılırken; düğüm bölümünde olay örgüsünün çatışma boyutu detaylandırılmakta, çözüm bölümünde ise olay örgüsü okurda duygusal ve estetik bir etki bırakacak biçimde sonlandırılmaktadır. Bu çalışmada, hikâyelerin söz konusu üç bölümü yapısal ve işlevsel özellikleri bakımından sınıflandırılmış; ancak çalışmanın kapsamı ve odak noktası dikkate alınarak yalnızca çözüm türleri örneklendirilmiştir. Araştırmanın temel amacı, hikâye türünün en belirleyici unsurlarından biri olan çözüm bölümünü, yapısal ve tematik açıdan sınıflandırarak yeni bir kuramsal çerçeve ortaya koymaktır. Araştırma kapsamındaki hikâyeler, araştırmanın kavramsal çerçevesine katkı sağlayacağı düşünülen hikâyeler arasından amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, hikâyelerin “kapalı”, “açık uçlu”, “şaşırtıcı”, “döngüsel”, “didaktik”, “simgesel” ve “karma” çözüm türleriyle sona erdiği tespit edilmiştir. Tespit edilen bu türler, çözüm bölümünün yalnızca olay örgüsünü sonlandıran yapısal bir bölüm olmadığını, aynı zamanda okurda şaşkınlık, estetik heyecan, merak ve zihinsel etkileşimi harekete getiren birer anlatım biçimi olduğunu göstermektedir. Çalışmanın sonunda, hikâyelerin serim ve düğüm bölümlerinin de çözümde olduğu gibi türlerine göre sınıflandırılarak incelenebileceği önerilmektedir.

Classically written event-based short stories consist of three structural components: introduction, development, and resolution. Each of these parts not only contributes to the aesthetic unity of the story but also enhances its structural integrity and functional depth. In the introduction, the author presents the setting, time, characters, and the central conflict that prepare the reader for the plot; in the development, the elements of conflict are elaborated; and in the resolution, the plot is concluded in a way that leaves an emotional and aesthetic impact on the reader. In this study, the three parts of short stories were examined in terms of their structural and functional characteristics; however, considering the scope and focus of the research, only resolution types were exemplified. The main objective of the study is to establish a new theoretical framework by classifying the resolution section, which is one of the most defining elements of the short story genre, from both structural and thematic perspectives. As a result of the analyses, it was determined that the stories end with one of the following resolution types: closed, open-ended, surprising, cyclical, didactic, symbolic, or hybrid. These findings demonstrate that the resolution section is not merely a structural component that concludes the plot but also a narrative form that evokes surprise, aesthetic pleasure, curiosity, and intellectual engagement in the reader. The study further suggests that future research may examine the introduction and development sections of short stories according to their respective types.