hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Entelektüel ve Entelektüel Emeğin Ürünü Meta Olabilir mi?
Can An Intellectual and the Product of His Labour Be a Comadity
Yazar: Glinchlikova, Alla G.; Glınchıkova, Alla G.
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Yaratıcı emek, yaratıcı olmayan emek, sosyal üretim, emegin sosyal üretimi, metanın çelişkisi

Öncelikle, fikirlerin ve yaratıcılığın ürünlerinin meta olarak kullanılabileceğini yadsımıyorum. Hayatlarını entelektüel alanın fayda-maliyet analizine vakfeden yazarların rolünü azımsıyor da değilim. Tamam, eğer eğitim ve kültüre yatırım yapacaksak en akılcı şekilde yapalım. Tek söylemek istediğim, toplumsal anlamda iyi sonuç verecek bir yatırımın evrensel kanıtı olarak kar peşinde koşmanın o anda faydalı olmak anlamına gelmeyeceği ve tersidir. İnsan hayatının insanlar için çok önemli bazı alanları vardır ki, faydalan kar terimleriyle ifade edilemez. Bunlar doğal ve fikri çevre alanlarıdır ki, kendi gelişim ve yeniden üretim kanunları vardır ve metalaşma ile yok olabilirler.

Öncelikle, fikirlerin ve yaratıcılığın ürünlerinin meta olarak kullanılabileceğini yadsımıyorum. Hayatlarını entelektüel alanın fayda-maliyet analizine vakfeden yazarların rolünü azımsıyor da değilim. Tamam, eğer eğitim ve kültüre yatırım yapacaksak en akılcı şekilde yapalım. Tek söylemek istediğim, toplumsal anlamda iyi sonuç verecek bir yatırımın evrensel kanıtı olarak kar peşinde koşmanın o anda faydalı olmak anlamına gelmeyeceği ve tersidir. İnsan hayatının insanlar için çok önemli bazı alanları vardır ki, faydalan kar terimleriyle ifade edilemez. Bunlar doğal ve fikri çevre alanlarıdır ki, kendi gelişim ve yeniden üretim kanunları vardır ve metalaşma ile yok olabilirler.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER BARIŞ OPERASYONLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE'NİN SİVİL KATKILARI
Birleşmiş Milletler Barış Operasyonlarının Yeniden Yapılandırılması Çerçevesinde Avrupa Birliği ve  Türkiye'nin Sivil Katkıları
Yazar: Hürsoy, Şiret
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: BM, Türkiye, AB, Brahimi, barış operasyonları

Birleşmiş Milletler'in (BM), geç kalınmış olmasına rağmen ciddi bir yapılanmaya ihtiyaç duyduğu günümüzde hemen hemen tüm ilgili çevreler tarafından kabul edilmektedir. Geniş kapsamlı yapısal reformları daha 2000 yılında ortaya çıkan Birleşmiş Milletler Barış Operasyonları Panel Raporu ("Brahimi Raporu") kapsamında örgütün kurumsal yapısı ve operasyonları alanlarında gerçekleştirme çabası içerisinde olunmakla birlikte, bu reformların şimdiden örgütün faaliyetlerine hissedilir bir şekilde yansımaya başladığı gözlenmektedir. Bu makalenin amacı, örgütün genel bir kurumsal yapılanması üzerinde durmaktan ziyade barış operasyonlarının yeniden nasıl yapılandırılmaya çalışıldığının analizini yapmak olacaktır. Ayrıca, Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye'nin barış operasyonlarına yaptıkları kayda değer sivil personel katkıları ve sivil kriz yönetimi kapasiteleri ortaya konarak, BM kapasite ve etkinliğini artırabilmek için Brahimi Raporu tavsiyeleriyle birlikte paralel gelişmekte olan AB ve Türkiye içerisindeki oluşumlar değerlendirilecektir.

Birleşmiş Milletler'in (BM), geç kalınmış olmasına rağmen ciddi bir yapılanmaya ihtiyaç duyduğu günümüzde hemen hemen tüm ilgili çevreler tarafından kabul edilmektedir. Geniş kapsamlı yapısal reformları daha 2000 yılında ortaya çıkan Birleşmiş Milletler Barış Operasyonları Panel Raporu ("Brahimi Raporu") kapsamında örgütün kurumsal yapısı ve operasyonları alanlarında gerçekleştirme çabası içerisinde olunmakla birlikte, bu reformların şimdiden örgütün faaliyetlerine hissedilir bir şekilde yansımaya başladığı gözlenmektedir. Bu makalenin amacı, örgütün genel bir kurumsal yapılanması üzerinde durmaktan ziyade barış operasyonlarının yeniden nasıl yapılandırılmaya çalışıldığının analizini yapmak olacaktır. Ayrıca, Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye'nin barış operasyonlarına yaptıkları kayda değer sivil personel katkıları ve sivil kriz yönetimi kapasiteleri ortaya konarak, BM kapasite ve etkinliğini artırabilmek için Brahimi Raporu tavsiyeleriyle birlikte paralel gelişmekte olan AB ve Türkiye içerisindeki oluşumlar değerlendirilecektir.
BM Genel Sekreteri'nin Uyuşmazlıkların Barışçı Çözümündeki Rolü: İkilemleri Aşmak
The Un Secratery - General's Rolein Peacesul Settlement  of Disputes: Over Coming Dilemans
Yazar: Mengiler, Özgür
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Birleşmiş Milletler, BM Genel Sekreteri, uluslararası uyuşmazlık, barışçı çözüm, BM'in barış operasyonları

BM Genel Sekreteri, uluslararası uyuşmazlıkların barışçı yöntemlerle çözümünde vazgeçilmez bir rol üstlenmektedir. Ancak, başarılı olabilmesi için Genel Sekreter'in karşılaştığı temel ikilemi aşması gerekmektedir. Bu ikilem, BM sisteminin ilke olarak devletlerin egemenliğine dayalı işlemesine karşın; uluslararası toplumun etkin ve bütünleştirici bir yaklaşıma gereksinim duymasından kaynaklanmaktadır. Genel Sekreter' in yetkileri yaratıcı uygulamalar geliştirmesi için yeterli olmakla birlikte, uygulamanın başarısı uyuşmazlık taraflarının ve BM Güvenlik Konseyi'nin desteğine bağlıdır. Genel Sekreter, barışçı çözüm amacıyla girişimde bulunurken yeterince esnek hareket etme gereksinimi duymasına karşın, örgütün siyasi organlarının çizmiş olduğu hukuksal çerçevenin içinde kalmak durumundadır. Barışın kalıcı kılınması dört koşulun biraraya getirilmesine bağlıdır: Tarafların barış sürecine bağlılığı, uluslararası toplumun desteği, Güvenlik Konseyi'nin desteği ve barış sürecinin her aşamasında bu üç unsur arasında eşgüdümün sağlanması. Bu şekilde, her devletin kendi çıkan doğrultusundaki rızasının esas alınmasıyla işleyen barışçı çözüm mekanizmasının daha etkin çalışması sağlanabilecektir. Diğer bir deyişle, yasallık ile etkinlik biraraya getirilerek Genel Sekreter'in karşılaştığı ikilemleri aşması mümkün olabilecektir.

BM Genel Sekreteri, uluslararası uyuşmazlıkların barışçı yöntemlerle çözümünde vazgeçilmez bir rol üstlenmektedir. Ancak, başarılı olabilmesi için Genel Sekreter'in karşılaştığı temel ikilemi aşması gerekmektedir. Bu ikilem, BM sisteminin ilke olarak devletlerin egemenliğine dayalı işlemesine karşın; uluslararası toplumun etkin ve bütünleştirici bir yaklaşıma gereksinim duymasından kaynaklanmaktadır. Genel Sekreter' in yetkileri yaratıcı uygulamalar geliştirmesi için yeterli olmakla birlikte, uygulamanın başarısı uyuşmazlık taraflarının ve BM Güvenlik Konseyi'nin desteğine bağlıdır. Genel Sekreter, barışçı çözüm amacıyla girişimde bulunurken yeterince esnek hareket etme gereksinimi duymasına karşın, örgütün siyasi organlarının çizmiş olduğu hukuksal çerçevenin içinde kalmak durumundadır. Barışın kalıcı kılınması dört koşulun biraraya getirilmesine bağlıdır: Tarafların barış sürecine bağlılığı, uluslararası toplumun desteği, Güvenlik Konseyi'nin desteği ve barış sürecinin her aşamasında bu üç unsur arasında eşgüdümün sağlanması. Bu şekilde, her devletin kendi çıkan doğrultusundaki rızasının esas alınmasıyla işleyen barışçı çözüm mekanizmasının daha etkin çalışması sağlanabilecektir. Diğer bir deyişle, yasallık ile etkinlik biraraya getirilerek Genel Sekreter'in karşılaştığı ikilemleri aşması mümkün olabilecektir.
TÜRKİYE'DE YASA YAPIMI: NİCELİK SORUNU MU, NİTELİK SORUNU MU?
Türkiye'de Yasa Yapımı: Nicelik Sorunu mu, Nitelik Sorunu mu?
Yazar: Özalp, Nihan
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Yasama, Türkiye, hükümet politikaları, demokrasi, liberalizm

Ülkemizde yasa yapımı, hükümet politikalarının uygulama aracı olarak kullanılmaktadır. Genellik, soyutluk ve nesnellik yasanın nitelikleridir. Öngörülebilirlik, ulaşılabilirlik ve etkililik de yasanın uygulama aşamasında taşıması gereken özelliklerdir. Ülkemizde yoğun bir yasama faaliyetine tanık olunmaktadır. Bu yoğun süreç içerisinde yasaların taşıması gerekli nitelikler göz ardı edilmekte, kamu yararı amacı güden yasalar yerine, kişisel ve siyasal amaç taşıyan yasalar meclisten geçirilmekte; içerik olarak da demokratik ve özgürlükçü olmak yerine, anti-liberal ve yasaklayıcı karakter ön plana Çıkmaktadır. Yasa enflasyonu nedeniyle, uygulama aşamasında da birçok sorunla karşılaşılmakta ve yasalar etkililiklerini yitirmektedir. Bu bağlamda Türkiye'de yasa yapım sürecinin yeniden gözden geçirilmesi ve sorgulanması gerekmektedir. Bu makalenin amacı, özellikle son dönemde Türkiye' de yapılan yasaların genel fotoğrafını çekmek ve yasaların nitelik değiştirmesinin nedenlerini ortaya koymaktır.

Ülkemizde yasa yapımı, hükümet politikalarının uygulama aracı olarak kullanılmaktadır. Genellik, soyutluk ve nesnellik yasanın nitelikleridir. Öngörülebilirlik, ulaşılabilirlik ve etkililik de yasanın uygulama aşamasında taşıması gereken özelliklerdir. Ülkemizde yoğun bir yasama faaliyetine tanık olunmaktadır. Bu yoğun süreç içerisinde yasaların taşıması gerekli nitelikler göz ardı edilmekte, kamu yararı amacı güden yasalar yerine, kişisel ve siyasal amaç taşıyan yasalar meclisten geçirilmekte; içerik olarak da demokratik ve özgürlükçü olmak yerine, anti-liberal ve yasaklayıcı karakter ön plana Çıkmaktadır. Yasa enflasyonu nedeniyle, uygulama aşamasında da birçok sorunla karşılaşılmakta ve yasalar etkililiklerini yitirmektedir. Bu bağlamda Türkiye'de yasa yapım sürecinin yeniden gözden geçirilmesi ve sorgulanması gerekmektedir. Bu makalenin amacı, özellikle son dönemde Türkiye' de yapılan yasaların genel fotoğrafını çekmek ve yasaların nitelik değiştirmesinin nedenlerini ortaya koymaktır.
TÜRKİYE'DE VE BATI DEMOKRASİLERİNDE, VİCDANİ RET, ZORUNLU ASKERLİK VE KAMU HİZMETİ SEÇENEĞİ
Conscientious Objection, Conscription and Altemative Public Service in Turkeyand Westem Democracies
Yazar: Sevin, -
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Constitution,conscientious objection,conseription,public service,principle of equality ; Anayasa, vicdani ret, zorunlu askerlik, kamu hizmeti, eşitlik ilkesi

Zorunlu askerlik, ulus devlet ve ulusal egemenlik kavramlarının uluslararası ilişkilerde asıl belirleyici olduğu 19. ve 20. yüzyıllara özgü bir kavramdır. 1990'larda tüm dünyada yaşanan değişim ve II. Dünya Savaşı ardından Avrupa devletlerinin siyasetini de belirleyen soğuk savaşın sona ermesi, zorunlu askerlik dizgesinde de değişikliklere neden olmuştur. Ayrıca, 1990'larda Yugoslavya'da yaşanan savaş ve NATO müdahalesi de, artık 'ülkesel savunmanın' başlıca askeri öncelik olmaktan çıktığını göstermiştir. Bu yüzden son yıllarda AB ülkelerinin bazıları, zorunlu askerlikten vazgeçme yolunu seçerken, tümü, vicdani retçiliği bir hak olarak kabul etmiştir. Bu ülkelerin tamamına yakınında, vicdani retçilere 'alternatif kamu hizmeti' yapma olanağı tanınmaktadır. Özellikle Almanya gibi ülkelerde, alternatif hizmet, sosyal devlet hizmetlerinin daha ucuza yerine getirilmesini de sağlamaktadır. Dolayısıyla, kamu hizmeti seçeneğinin, genç nüfusun fazla olduğu ülkelerde aynı sonucu yaratması olasıdır. Türkiye' de ise vicdani retçilik tanınmamıştır. Bu yazının amacı, Türkiye' deki zorunlu askerlik ve vicdani retçilik tartışmalarına katkıda bulunabilmektir.

Compulsory military service has been rendered anoclıronistic, because conscription is the notion of the last two centuries, clearly defined with the concept of nation states as the only sovereign subjects in international politics. Nevertheless, the democratic changes and reforms of 1990's in Central and Eastem Europe have changed the post war Europe and the bloc confrontation, which have the dominated policies in Europe after World War II. Besides, the war that have been outbroken in Yugoslavia and the intervention by NATO clearly indicates that the basic priority about military conflicts in Europe is not 'territorial defence' anymore. Therefore, some of the EV member states have abolished conscription during the last years. At the same time, all EV members have accepted conscientious objection as a fundemental right and have adopted alternative public service instead. Even in some countries as Germany, alternative service has become very important to maintain the welfare system tlırough acheaper labour force. Consequently, one can easily say that, alternative public service would create"the same results in countries which have a much younger population. In Turkey, conscientious objection has not to be acknowledged. This comparati ve study aims to contribute to the debate on conscription and conscientious objection in Turkey
22. Dönem TBMM Milletvekillerinin Avrupa Birliği'ne Yönelik Yasal Düzenlemelere Katılımı: Bir Logit Model
Pro-European Legıslative Behavıors in the 22 Period Turkish Grand Natıonal Assembly: A Logit Model
Yazar: Arıkan, Harun; Marın, Mehmet C; Çolak, Mustafa
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği, davranış, logit model, milletvekilleri, TBMM, uyum yasaları

Avrupa entegrasyon süreci, aday ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyasal mevzuatlarını Birliğin politikaları ile uyumlu hale getirmelerini zorunlu kılmaktadır. Aday ülkelerin ulusal hukuk sistemlerinin AB ile uyumlaştırma sürecinin arka planındaki temel unsur, üyelik müzakerelerinin getireceği yüksek maliyeti en aza indirme esasına dayanmaktadır. Diğer taraftan, Avrupa entegrasyon sürecinin ekonomik ve politik boyutlan, üye ve aday ülkelerin gelişmekte olan bölgeleri için ekonomik fırsatlar sunmasının yanı sıra, zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, 22. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi Milletvekillerinin Türkiye'nin Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecindeki yasal düzenlemelere katılımlarının bölgelere göre nasıl farklılıklar gösterdiğini bir logit modeli ile test etmektedir.

Avrupa entegrasyon süreci, aday ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyasal mevzuatlarını Birliğin politikaları ile uyumlu hale getirmelerini zorunlu kılmaktadır. Aday ülkelerin ulusal hukuk sistemlerinin AB ile uyumlaştırma sürecinin arka planındaki temel unsur, üyelik müzakerelerinin getireceği yüksek maliyeti en aza indirme esasına dayanmaktadır. Diğer taraftan, Avrupa entegrasyon sürecinin ekonomik ve politik boyutlan, üye ve aday ülkelerin gelişmekte olan bölgeleri için ekonomik fırsatlar sunmasının yanı sıra, zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, 22. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi Milletvekillerinin Türkiye'nin Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecindeki yasal düzenlemelere katılımlarının bölgelere göre nasıl farklılıklar gösterdiğini bir logit modeli ile test etmektedir.
NATO'NUN ÖRGÜTSEL DEĞİŞİMİ, 1946-1999: KUZEY ATLANTİK İTTİFAKINDAN AVRUPA-ATLANTİK GÜVENLİK ÖRGÜTÜ
NATO'nun Örgütsel Değişimi, 1946-1999:Kuzey Atlantik İttifakından Avrupa Atlantik Güvenlik Örgütü
Yazar: Doğan, Nejat
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: NATO, örgütsel değişim, Avrupa bütünleşmesi, güvenlik rejimi, Avrupa-Atlantik bölgesi.

1949 ile 1999 arasındaki gelişmeler göstermektedir ki NATO ilk 50 yıllık tarihinde önemli örgütsel değişiklikler geçirmiştir. Kore Savaşı, Küba füze krizi ve Sovyetler Birliği’nin dağılması gibi uluslararası güvenlik ortamındaki gelişmeler, ortaya çıkan yeni güvenlik ortamlarına uyum sağlamak için NATO'yu değişiklik yapmaya itmiştir. NATO'nun yeni örgütsel amaç ve araç tanımlamasının son şekline bakıldığında ise, sadece uluslararası güvenlikteki gelişmeler değil, ABD-Avrupalı müttefikler arasındaki ilişkiler ile Avrupalı devletlerin kendi politik stratejileri ve bu devletlerin birbirleri arasındaki dengelerin de örgütsel değişim üzerinde etkisi olduğu görülmektedir. 50 yıllık tarihi incelendiğinde, bugünkü NATO'nun ilk kuruluş yıllarındaki NATO'dan oldukça farklı bir örgüt olduğu ortaya çıkmaktadır. Artık NATO bir "Kuzey Atlantik" ittifakı değil, "Avrupa-Atlantik" bölgesinde güvenlik ve istikrarını sağlamaya çalışan ve bir tarafta ABD'nin diğer tarafta da Avrupa Birliği üyelerinin liderliğini yaptığı iki başlı bir örgüttür.

1949 ile 1999 arasındaki gelişmeler göstermektedir ki NATO ilk 50 yıllık tarihinde önemli örgütsel değişiklikler geçirmiştir. Kore Savaşı, Küba füze krizi ve Sovyetler Birliği’nin dağılması gibi uluslararası güvenlik ortamındaki gelişmeler, ortaya çıkan yeni güvenlik ortamlarına uyum sağlamak için NATO'yu değişiklik yapmaya itmiştir. NATO'nun yeni örgütsel amaç ve araç tanımlamasının son şekline bakıldığında ise, sadece uluslararası güvenlikteki gelişmeler değil, ABD-Avrupalı müttefikler arasındaki ilişkiler ile Avrupalı devletlerin kendi politik stratejileri ve bu devletlerin birbirleri arasındaki dengelerin de örgütsel değişim üzerinde etkisi olduğu görülmektedir. 50 yıllık tarihi incelendiğinde, bugünkü NATO'nun ilk kuruluş yıllarındaki NATO'dan oldukça farklı bir örgüt olduğu ortaya çıkmaktadır. Artık NATO bir "Kuzey Atlantik" ittifakı değil, "Avrupa-Atlantik" bölgesinde güvenlik ve istikrarını sağlamaya çalışan ve bir tarafta ABD'nin diğer tarafta da Avrupa Birliği üyelerinin liderliğini yaptığı iki başlı bir örgüttür.
TBMM YGK'LARDA DEĞİŞİKLİK YAPABİLİR Mİ?
TBMM YGK'larda Değişiklik Yapabilir mi?
Yazar: Eroğul, Cem
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Tüze (hukuk) normlarının sıradüzeni (hiyerarşisi), yasa-YGK ilişkisi, TBMM 'nin yetkileri

1971'den başlayarak Türk anayasaları, yasa gücünde kararname (YGK) yoluyla yasalarda değişiklik yapılması, yeni yasal düzenlemeler konması ve yasa hükümlerinin yürürlükten kaldırılması yolunu açmıştır. Bu yolun açılmasıyla birlikte, TBMM, kendisini yalnızca YGK çıkarmaya izin vermekle, çıkarılan YGK'leri son aşamada yasaya dönüştürüp dönüştürmemekle yetkili saymamış; buna bir de, YGK'lerde değişiklik yapma ya da bunlara yeni düzenlemeler getirme yetkisini eklemiştir. Bu yazının' amacı, bu ek yetkinin anayasal bir dayanağının olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, önce kimi hükümleri yasa olan karma YGK'Ierin tüzel (hukuki) niteliği araştırılmış, sonra da TBMM'nin bu uygulamasının yarattığı yetki sorunu incelenmiştir. Bu tartışma ve incelemenin sonucunda, TBMM'nin YGK'lerde değişiklik yapmasının anayasal dayanağı bulunmadığı görüşüne varılmıştır.

1971'den başlayarak Türk anayasaları, yasa gücünde kararname (YGK) yoluyla yasalarda değişiklik yapılması, yeni yasal düzenlemeler konması ve yasa hükümlerinin yürürlükten kaldırılması yolunu açmıştır. Bu yolun açılmasıyla birlikte, TBMM, kendisini yalnızca YGK çıkarmaya izin vermekle, çıkarılan YGK'leri son aşamada yasaya dönüştürüp dönüştürmemekle yetkili saymamış; buna bir de, YGK'lerde değişiklik yapma ya da bunlara yeni düzenlemeler getirme yetkisini eklemiştir. Bu yazının' amacı, bu ek yetkinin anayasal bir dayanağının olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, önce kimi hükümleri yasa olan karma YGK'Ierin tüzel (hukuki) niteliği araştırılmış, sonra da TBMM'nin bu uygulamasının yarattığı yetki sorunu incelenmiştir. Bu tartışma ve incelemenin sonucunda, TBMM'nin YGK'lerde değişiklik yapmasının anayasal dayanağı bulunmadığı görüşüne varılmıştır.
DEMOKRAT PARTİNİN 1950-1954 DÖNEMİ DİN SİYASETİ
Demokrat Partinin 1950-1954 Dönemi Din Siyaseti
Yazar: Nal, Sabahattin
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Demokrat Parti, din siyaseti,Menderes, Bayar, Cumhuriyet Halk Partisi

Bu çalışmada, "DP'nin Yükselme Devri" olarak adlandırılan 1950-54 dönemi din siyaseti incelenmektedir. Çalışmanın DP'nin tüm iktidar dönemini değil de, anılan dönemi ele alması, çalışmayı sınırlandırma kaygısından kaynaklanmaktadır. Böylece dar bir dönem ele alınarak, daha derinlemesine inceleme yapılması amaçlanmaktadır. İnceleme konusu olarak anılan dönemin seçilmesinin nedeni, çok partili siyasal yaşamla birlikte Türkiye'de din siyasetinde meydana gelen değişikliği anlama çabasıdır. Bu amaçla önce kısaca çok partili siyasal yaşama geçilmesiyle birlikte CHP'nin din siyasetinde meydana gelen değişikliklere değinilmekte; daha sonra DP'nin din siyaseti ele alınmaktadır. İnceleme yapılırken DP'nin anılan dönemde uygulamaya koyduğu düzenlemeler ayrıntılı bir biçimde irdelenmektedir. Bu özelliğinden dolayı çalışmanın bir vaka incelemesi (case study) olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, tek parti dönemi din siyasetinin (militan laiklik), çok partili yaşama geçişle birlikte CHP ile değişmeye başladığı; DP'nin ise söz konusu din siyasetini daha ödüncü bir biçimde sürdürdüğü; ancak özünde CHP'nin din siyasetine bağlı kaldığı söylenebilir.

Bu çalışmada, "DP'nin Yükselme Devri" olarak adlandırılan 1950-54 dönemi din siyaseti incelenmektedir. Çalışmanın DP'nin tüm iktidar dönemini değil de, anılan dönemi ele alması, çalışmayı sınırlandırma kaygısından kaynaklanmaktadır. Böylece dar bir dönem ele alınarak, daha derinlemesine inceleme yapılması amaçlanmaktadır. İnceleme konusu olarak anılan dönemin seçilmesinin nedeni, çok partili siyasal yaşamla birlikte Türkiye'de din siyasetinde meydana gelen değişikliği anlama çabasıdır. Bu amaçla önce kısaca çok partili siyasal yaşama geçilmesiyle birlikte CHP'nin din siyasetinde meydana gelen değişikliklere değinilmekte; daha sonra DP'nin din siyaseti ele alınmaktadır. İnceleme yapılırken DP'nin anılan dönemde uygulamaya koyduğu düzenlemeler ayrıntılı bir biçimde irdelenmektedir. Bu özelliğinden dolayı çalışmanın bir vaka incelemesi (case study) olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, tek parti dönemi din siyasetinin (militan laiklik), çok partili yaşama geçişle birlikte CHP ile değişmeye başladığı; DP'nin ise söz konusu din siyasetini daha ödüncü bir biçimde sürdürdüğü; ancak özünde CHP'nin din siyasetine bağlı kaldığı söylenebilir.
TEDARİK ZİNCİRİNİN ZAMANA DAYALI PERFORMANSININ ÖLÇÜLMESİ: TÜRK OTOMOTİV YAN SANAYİ UYGULAMASI
Tedarik Zincirinin Zamana Dayalı Performansının Ölçülmesi: Türk Otomotive Yan Sanayi Uygulaması
Yazar: Perçin, Selçuk
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Tedarik zinciri yönetimi, süreç geliştirme, zamana dayalı performans ölçümü, iş süreçlerinin yeniden yapılandınlmasını

Son yıllarda bilgi teknolojilerindeki ve süreç geliştirme yöntemlerindeki gelişmelere paralel olarak, tedarik zinciri yönetiminin (Supply Chain Management, SCM) önemi giderek artmıştır. Özellikle, SCM, 1980'Ii yıllardan itibaren dikkat çekmeye başlamış ve bir yönetim disiplini olarak görülmüştür. Bu disiplin aynı zamanda, tedarik zinciri ağları, tedarik kanalı yönetimi, değer zinciri yönetimi ve değer akış yönetimi kavramlarıyla ifade edilmektedir. SCM ile ilgili tüm bu kavramların ise ortak bir paydası bulunmaktadır. Bu da, SCM'nin örgütün dışsal çevresine odaklaşan ve tedarik zinciri ortakları ile bütünleşmeyi temel alan bir yönetim felsefesi olduğudur. Bu nedenle çalışmanın amacını, ürün döngü zamanlarının (cycle time) azaltılmasıyla, firmaların rekabet avantajı kazanmalarını sağlayan tedarik zincirinin, zamana dayalı performansının ölçülmesi oluşturmaktadır. Bu amaçla öncelikle TAYSAD'a (Taşıt Araçları ve Parça Sanayicileri Derneği) kayıtlı Türk otomotiv yan sanayi firmalarında uygulanabilecek bir model geliştirilmiştir. Uygulama modeli, tedarik zincirinin zamana dayalı performansının bilgi teknolojileri, süreç geliştirme yöntemleri ve bunların birlikte kullanılması (etkileşim) ile geliştirilebileceğine dayanmaktadır.

Son yıllarda bilgi teknolojilerindeki ve süreç geliştirme yöntemlerindeki gelişmelere paralel olarak, tedarik zinciri yönetiminin (Supply Chain Management, SCM) önemi giderek artmıştır. Özellikle, SCM, 1980'Ii yıllardan itibaren dikkat çekmeye başlamış ve bir yönetim disiplini olarak görülmüştür. Bu disiplin aynı zamanda, tedarik zinciri ağları, tedarik kanalı yönetimi, değer zinciri yönetimi ve değer akış yönetimi kavramlarıyla ifade edilmektedir. SCM ile ilgili tüm bu kavramların ise ortak bir paydası bulunmaktadır. Bu da, SCM'nin örgütün dışsal çevresine odaklaşan ve tedarik zinciri ortakları ile bütünleşmeyi temel alan bir yönetim felsefesi olduğudur. Bu nedenle çalışmanın amacını, ürün döngü zamanlarının (cycle time) azaltılmasıyla, firmaların rekabet avantajı kazanmalarını sağlayan tedarik zincirinin, zamana dayalı performansının ölçülmesi oluşturmaktadır. Bu amaçla öncelikle TAYSAD'a (Taşıt Araçları ve Parça Sanayicileri Derneği) kayıtlı Türk otomotiv yan sanayi firmalarında uygulanabilecek bir model geliştirilmiştir. Uygulama modeli, tedarik zincirinin zamana dayalı performansının bilgi teknolojileri, süreç geliştirme yöntemleri ve bunların birlikte kullanılması (etkileşim) ile geliştirilebileceğine dayanmaktadır.