Sosyal Bilimlerde Yapay Zekâ İzleri: Bibliyometrik Bir Analiz
Traces of Artificial Intelligence in the Social Sciences: A Bibliometric Analysis
Yazar: Karaca, Metin; Paçacı, Merve
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 5, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology and Social Studies of Science and Technology ; Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler ; Artificial Intelligence,Social Sciences,Management and Organization,Bibliometric Analysis ; Yapay Zekâ,Sosyal Bilimler,Yönetim ve Organizasyon,Bibliyometrik Analiz

Uzun yıllar boyunca bilgisayar bilimi alanının bir parçası olan yapay zekâ, son zamanlarda işletme ve yönetim disiplini başta olmak üzere sosyal bilimler alanındaki uygulamalarla oldukça önem kazanmaktadır. Yapay zekâ, işletme ve yönetim bilimleri açısından karar verme, stratejik planlama, süreç optimizasyonu ve yenilik yönetimi gibi alanlarda önemli bir dönüşüm alanı olarak konumlanmaktadır. Yapay zekânın bu katkısı geleneksel yönetim anlayışını veriye dayalı bir yapıya dönüştürmekte ve örgütsel performansın artırılmasına aracılık etmektedir. Dolayısıyla konuyla ilgilenen araştırmacılar için bu alanda daha önce yapılmış çalışmalar bir başvuru kaynağı ve rehber olmaktadır. Bu düşünceden hareketle, bu çalışma, yapay zekânın sosyal bilimler alanındaki akademik yansımalarını bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek, uluslararası literatürdeki konumunu, mevcut araştırma eğilimlerini ve geleceğe yönelik bilimsel potansiyelini sistematik biçimde değerlendirmeyi hedeflemektedir. Scopus veri tabanında 1970-2023 yılları arasında yayımlanan 16.410 makale temel alınmıştır. Analiz sonuçları, 2017 yılından itibaren yapay zekâ araştırmalarının belirgin bir artış gösterdiğini ve ABD’nin yayın sayısı ve atıf düzeyi açısından lider konumda olduğunu ortaya koymaktadır. Ortak yazarlık analizleri, Dwivedi, Kraus ve Dung gibi yazarların literatürde merkezi bir rolü bulunduğunu, Institute of Research and Decelopment ve Fuy Tan University gibi kurumların ise iş birliği ağlarında önemli odak noktaları olduğunu göstermektedir. ABD, Çin ve Birleşik Krallık ülke/bölgeler düzeyinde öne çıkmakta ve güçlü iş birliği bağları ile bilimsel etkileşimde merkez konumunda yer almaktadır. Yapay zekâ alanında gerçekleştirilen bibliyometrik analiz, bireyler, kurumlar ve ülke/bölgeler düzeyinde bilimsel üretim, iş birliği ve etki ağlarının karmaşık olmakla birlikte anlamlı örüntüler oluşturduğunu göstermektedir.

Artificial intelligence, which for many years was considered a subfield of computer science, has recently gained significant importance in the social sciences—particularly within the disciplines of business and management. In these fields, artificial intelligence has become a key driver of transformation in areas such as decision-making, strategic planning, process optimization, and innovation management. Its contributions have shifted traditional management approaches toward data-driven structures and have played a mediating role in enhancing organizational performance. Consequently, previous studies in this field serve as an essential reference point and guide for researchers. Building on this motivation, the present study aims to systematically examine the academic reflections of artificial intelligence within the social sciences using bibliometric analysis and to evaluate its position in the international literature, current research trends, and future scientific potential. The analysis is based on 16,410 articles published in the Scopus database between 1970 and 2023. The findings reveal that research on artificial intelligence has increased markedly since 2017 and that the United States leads the field in terms of publication volume and citation impact. Co-authorship analyses indicate that scholars such as Dwivedi, Kraus, and Dung hold central positions in the literature, while institutions such as the Institute of Research and Development and Fuy Tan University emerge as key nodes in collaboration networks. At the country/region level, the United States, China, and the United Kingdom stand out, occupying central positions in global scientific interaction through strong collaboration linkages. Overall, the bibliometric analysis demonstrates that scientific production, collaboration, and impact networks in the domain of artificial intelligence form complex yet meaningful patterns across individual, institutional and country/region levels.