Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Gebelikte İnternet Yoluyla Karar Alma Düzeyine Etkisi
The Effect of Health Literacy Level on Internet Decision-Making Level in Pregnancy
Yazar: Altıparmak, Sümeyye; Karabulut Bozal, Şeyma
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Health Services and Systems (Other) ; Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer) ; Decision-making,Health literacy,Information,Internet,Pregnant ; Bilgi,Gebe,İnternet,Karar alma,Sağlık okuryazarlığı

Bu araştırma sağlık okuryazarlık düzeyinin gebelikte internet yoluyla karar alma düzeyi ile ilişkisinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikte yapılan bu araştırmanın örneklemini, bir gebe eğitim sınıfında araştırmanın yapıldığı tarihte hastaneye başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden ve alınma kriterlerini karşılayan 373 gebe oluşturdu. Veriler, “Kişisel Tanıtım Formu”, “Gebelikte İnternet Yoluyla Karar Alma Ölçeği (GİYKAÖ)” ve “Sağlık Okuryazarlık Ölçeği (SOYÖ)” aracılığıyla elde edildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, pearson korelasyon ve regresyon analizi kullanıldı. Yaş ortalaması 28.36±5.13 olan gebelerin ortalama 36.35±2.68 gebelik haftasında olduğu saptandı. Gebelerin SOYÖ toplam puan ortalaması 46.00±7.00, GİYKAÖ toplam puan ortalamasının ise 16.90±11.00 olarak bulundu. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, gebelerin SOYÖ ve GİYKAÖ’den aldıkları toplam puan ortalamaları karşılaştırıldığında; puan ortalamaları arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlendi (r=-0.107; p=0.039). Ayrıca yapılan Regresyon analizi sonucunda bağımlı değişkendeki varyansın %9’unun bağımsız değişken tarafından açıklandığı ve sağlık okuryazarlık düzeyi üzerinde internet yoluyla karar almanın anlamlı bir yordayıcı olduğu bulunmuştur.Bu çalışma ile gebelerin sağlık okuryazarlık düzeyleri arttıkça internet yoluyla karar alma düzeylerinin azaldığı ve aralarındaki ilişkinin anlamlı olduğu saptandı. Ayrıca sağlık okuryazarlık düzeyi üzerinde internet yoluyla karar almanın anlamlı bir yordayıcı olduğu bulundu. Bu açıdan değerlendirildiğinde gebelik döneminde gebelerin sağlık okuryazarlık ve internet yoluyla karar alma düzeylerinin değerlendirilmesinin önemli olduğu söylenebilir.

This research was conducted in order to determine the relationship of health literacy level with the level of internet decision-making during pregnancy. The sample of this cross-sectional and correlation-seeking study consisted of 373 pregnant  who applied to the hospital on the date of the research in a pregnancy education class, agreed to participate in the study and met the inclusion criteria. The data were obtained through the “Personal Introduction Form”, the “Internet Decision-Making Scale in Pregnancy (IDMSP)” and the “Health Literacy Scale (HLS-14)”. Descriptive statistics, Pearson correlation and regression analysis were used in the analysis of the data. The mean age of the pregnant was found to be 28.36±5.13 and the mean age was found to be 36.35±2.68 weeks of gestation. The average total score of the HLS of pregnant was 46.00±7.00, and the average total score of the IDMSP was 16.90±11.00. As a result of the correlation analysis, when the HLS of pregnant and the total score averages obtained from the IDMSP were compared, it was determined that there was a negative weakly significant relationship between the score averages (r=-0.107; p=0.039). In addition, as a result of the regression analysis, it was found that 9% of the variance in the dependent variable was explained by the independent variable and that making decisions via the Internet on the level of health literacy was a significant predictor. It was found that as the health literacy levels of pregnant increased, the levels of decision-making via the internet decelerated and the relationship between them was significant. In addition, it was found that making decisions via the internet was a significant predictor of health literacy level. When evaluated from this point of view, it can be said that it is important to evaluate the health literacy and decision-making levels of pregnant during pregnancy.