ERMAN, TAHİRE VE ÖZALOĞLU, SERPİL. BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ TOPLUMSAL BELLEK, MEKÂN VE KİMLİK ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR
ERMAN, TAHİRE VE ÖZALOĞLU, SERPİL. BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ TOPLUMSAL BELLEK, MEKÂN VE KİMLİK ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR
Yazar: Eklemezler, Sercan
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 14 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Hafıza,Mekan,Kimlik

Mekân çalışmaları ve bellek çalışmaları, 1960’lardan bu yana benzer bireğilimle sosyolojiden edebiyata, psikolojiden kent bilimlerine kadar birçokdisipline konu olmuştur. Bu süreçte, çeşitli kuramsal bakış açılarının ilgialanına giren bellek ve mekân, kimliği kuran unsurlar olarak birlikte elealınmaya başlanmıştır. Erman ve Özaloğlu’nun derledikleri bu çalışma da sözkonusu unsurlara ve bu unsurlar arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Bellek vemekâna dair çalışmaların çok sayıda disiplinin ortak ilgisi olduğu burada dagöze çarpmaktadır, zira yazarlar arasında iki araştırmacı, bir küratör ve üçdoktora öğrencisinin dışında çok sayıda akademisyen yer almaktadır.Akademisyenlerin alanlarına bakıldığındaysa felsefeden antropolojiye, tarihtendil ve iletişim bilimlerine, siyaset bilimi ve kamu yönetiminden sosyoloji vesosyal hizmete kadar geniş bir çeşitlilik göze çarpmaktadır. Ancak, şehir vebölge planlama, iç mimarlık ve çevre tasarımı ile mimarlık gibi mekânı temelalan disiplinlerden akademisyenler (13 akademisyen) bu çalışmanın yazarlarıarasında çoğunluğu oluşturmaktadır.Bellek ve mekân ilişkisine odaklanan bu derleme kitap,sekiz bölümden ve 28 makaleden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel hatlarıylabellek, mekân ve tarih ilişkisiyle ilgili kuramsal tartışmaların yanı sırabelleğin bir edebi eserdeki yansımasına yer verilmektedir. İkinci bölüm bellekve mekân ilişkisini yakın geçmişe ait mekânlar (İkramiye evleri, Büyük Efes Oteli,Petkim-Aliağa konut yerleşkesi gibi) ve bu mekânlarda gerçekleşen dönüşümler üzerindenele almaktadır. Mekânsal değişme ve dönüşüm konularını ele alan çalışmalar,ikinci bölümden başlayıp, dördüncü bölüme kadar devam etmektedir. Üçüncü vedördüncü bölüm özellikle kentsel mekânda gerçekleşen ve gecekondu olgusunu daiçeren dönüşüm projeleri ve toplumsal yansımalarına eğilmektedir. Beşincibölüm, özellikle hafıza mekânlarına ayrılmıştır. Altıncı bölüm, toplumsalçeşitlilik vurgusuyla farklı toplumsal grupların mekâna dair deneyimlerine yerverirken Neo-liberal Dönüşümlerbaşlıklı yedinci bölüm, bir anlamda kitabın alt metnini başlığa taşımışdurumdadır. Sonuncu bölüm ise mekân, kimlik ve aidiyet konularına eğilmektedir.

Mekân çalışmaları ve bellek çalışmaları, 1960’lardan bu yana benzer bireğilimle sosyolojiden edebiyata, psikolojiden kent bilimlerine kadar birçokdisipline konu olmuştur. Bu süreçte, çeşitli kuramsal bakış açılarının ilgialanına giren bellek ve mekân, kimliği kuran unsurlar olarak birlikte elealınmaya başlanmıştır. Erman ve Özaloğlu’nun derledikleri bu çalışma da sözkonusu unsurlara ve bu unsurlar arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Bellek vemekâna dair çalışmaların çok sayıda disiplinin ortak ilgisi olduğu burada dagöze çarpmaktadır, zira yazarlar arasında iki araştırmacı, bir küratör ve üçdoktora öğrencisinin dışında çok sayıda akademisyen yer almaktadır.Akademisyenlerin alanlarına bakıldığındaysa felsefeden antropolojiye, tarihtendil ve iletişim bilimlerine, siyaset bilimi ve kamu yönetiminden sosyoloji vesosyal hizmete kadar geniş bir çeşitlilik göze çarpmaktadır. Ancak, şehir vebölge planlama, iç mimarlık ve çevre tasarımı ile mimarlık gibi mekânı temelalan disiplinlerden akademisyenler (13 akademisyen) bu çalışmanın yazarlarıarasında çoğunluğu oluşturmaktadır.Bellek ve mekân ilişkisine odaklanan bu derleme kitap,sekiz bölümden ve 28 makaleden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel hatlarıylabellek, mekân ve tarih ilişkisiyle ilgili kuramsal tartışmaların yanı sırabelleğin bir edebi eserdeki yansımasına yer verilmektedir. İkinci bölüm bellekve mekân ilişkisini yakın geçmişe ait mekânlar (İkramiye evleri, Büyük Efes Oteli,Petkim-Aliağa konut yerleşkesi gibi) ve bu mekânlarda gerçekleşen dönüşümler üzerindenele almaktadır. Mekânsal değişme ve dönüşüm konularını ele alan çalışmalar,ikinci bölümden başlayıp, dördüncü bölüme kadar devam etmektedir. Üçüncü vedördüncü bölüm özellikle kentsel mekânda gerçekleşen ve gecekondu olgusunu daiçeren dönüşüm projeleri ve toplumsal yansımalarına eğilmektedir. Beşincibölüm, özellikle hafıza mekânlarına ayrılmıştır. Altıncı bölüm, toplumsalçeşitlilik vurgusuyla farklı toplumsal grupların mekâna dair deneyimlerine yerverirken Neo-liberal Dönüşümlerbaşlıklı yedinci bölüm, bir anlamda kitabın alt metnini başlığa taşımışdurumdadır. Sonuncu bölüm ise mekân, kimlik ve aidiyet konularına eğilmektedir.