Türk Millî Mücadelesi Dönemi Hatay Mücadelesinde Bir Kırılma Noktası: Kuseyr Kongresi (1920)
A Breaking Point in the Turkish National Struggle Period Hatay Struggle: Congress of Kuseyr (1920)
Yazar: Bolat, Mahmut
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; Antakya,Hatay,Kuseyr Congress,Mustafa Kemal Pasha ; Antakya,Hatay,Kuseyr Kongresi,Mustafa Kemal Paşa

I. Dünya Savaşı’ndan mağlup ayrılan Osmanlı Devleti’nin artık burada olmayacağı söylemi ile Hatay halkını etkilemeye çalışan ve din kardeşliği temelinde, Fransız sömürgesi olmaktansa, bölgede kurulacak bir Arap hükümeti için beraberce çalışmaya Hatay halkını davet eden Hatay bölgesindeki Arap hükümeti yanlıları, yaptığı bu propagandalarla bir kısım Hatay halkını elde etmiştir. Fransız işgaline karşı ortak mücadele verildiği propagandası ile 1920 yılının Temmuz ayına kadar devam ettirilen bu birliktelik, Halep’in Fransızlarca işgali karşısında Arapların tavrı ve Arap hükümeti yanlılarının gerçek niyetlerinin anlaşılması üzerine iyice zayıflayarak kopma noktasına gelmiştir. Bu noktada, Hatay’daki nüfuzlarını kaybetmek istemeyen Hatay’ın Arap hükümeti yanlısı eşrafı, durumu kurtarmak amacıyla Kuseyr’in Ziyaret köyünde bir kongre yapmayı teklif etmişlerdir. Bu kongrede, Hatay’ın Fransızlara karşı direnemeyeceği söylemi ile halkı umutsuzluğa sevk etmeye çalışan ve en iyi çıkar yolun onlarla barış yapmak olduğunu söyleyen Arap hükümeti taraftarı eşrafa tepki büyük olmuş ve görüşleri reddedilerek bundan sonra Hatay’daki mücadelenin Arap hükümeti yanlılarından bağımsız olarak, TBMM Hükümetinin kontrolünde yapılması kararı alınmış ve yeniden bir yapılanmaya girişilmiştir. Bu makalede, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi metodu kullanılmış ve Türk Milli Mücadelesi Döneminde, 1920 yılında Hatay’da düzenlenen yerel bir kongre olan Kuseyr Kongresi, arşiv belgeleri, telif ve tetkik eserler kullanılarak değerlendirilmiştir.

Supporters of the Arab government in the Hatay region tried to influence the people of Hatay by saying that the Ottoman Empire, which was defeated in World War I, would no longer be here, and invited the people of Hatay to work together for an Arab government to be established in the region, rather than being a French colony, on the basis of religious brotherhood. He captured some Hatay people through propaganda. This unity, which was maintained until July 1920 with the propaganda of a joint struggle against the French occupation, weakened and came to the point of breaking when the attitude of the Arabs against the French occupation of Aleppo and the real intentions of the supporters of the Arab government were understood. At this point, Hatay's pro-Arab government notables, who did not want to lose their influence in Hatay, offered to hold a congress in the Seyahat village of Kuseyr in order to save the situation. At this congress, there was a great reaction against the notables who were supporters of the Arab government, who tried to drive the people into despair by saying that Hatay would not be able to resist the French, and who said that the best way out was to make peace with them, and their views were rejected, and from now on, the struggle in Hatay should be carried out under the control of TBMM, independently of the supporters of the Arab government. It was decided to do this under the control of the company and a restructuring was initiated. In this article, the document analysis method, one of the qualitative research methods, was used and the Kuseyr Congress, a local congress held in Hatay in 1920 during the Turkish War of Independence, was evaluated using archive documents, copyrights and research works.