hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
YENİ DİNİ HAREKETLERİN TARAFTAR KAZANMA YÖNTEMLERİ
METHODS OF GETTING ADHERENT OF NEW RELIGIOUS MOVEMENTS
Yazar: Turan, Süleyman; Uzun, Sema Nur
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: New Religious Movements,Missionary Activities,Jehovah’s Witness,Love-Bombing,Brain-washing ; Yeni Dini Hareketler,Misyonerlik Faaliyetleri,Yehova Şahitleri,Sevgi Bombardımanı,Beyin Yıkama

XX. yüzyılın ikinci yarısından itibarenözellikle Batı dünyasında ortaya çıkan Moonculuk, Hare Krişna, Sayentoloji vbyeni dini hareketlerin kısa sürede hızla yayılarak dünya çapında varlıkgöstermeye başladıkları ve hatta bu hareketlerin uzantılarına ülkemizde derastlandığı bir vakıadır. Bu tür oluşumların nasıl üye elde ettikleri, taraftarkazanırken hangi temel yöntemlere başvurdukları ve kazandıkları taraftarlarıellerinde tutmayı nasıl başardıkları YDH’ler bağlamında öteden beri tartışılanhususların başında gelmektedir. Bu yazıda üyelerinin sayısını artırma amacıgüden Moonculuk, Yehova’nın Şahitleri, Hare Krişna, Mormonculuk vb.hareketlerden yola çıkarak YDH’lerin taraftar kazanmada yararlandığı temelyöntem ve uygulamalar üzerinde durulmaktadır.

Fromthe second half of the twentieth century, new religious movements such asMoonism, Hare Krishna, Scientology and etc., which especially emerge in thewestern world, have rapidly spread and have started to exist around the world.Moreover, extensions of these movements are also encountered in our country.There are some questions brought forward in the context of NRMs, such as howthese groups gain members, which basic methods adopted while winning the fans,and how can they success to keep the supporters. In this article, it is dealtwith the basic methods and practices by making use of examples of Moonism,Jehovah’s Witnesses, Hare Krishna, and Mormonism, which pursue the goal ofincrease the members of movement.
HARRAN’IN HANBELÎ  MEZHEBİNİN GELİŞİMİNE KATKISI
CONTRIBUTION’S HARRAN ON DEVELOPMENT OF HANBALĪ SCHOOL
Yazar: Karadağ, Bekir
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 19 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: İslam Hukuku,Hanbelî Mezhebi,Harran,Bağdat,Kadılık ; İslamic Law,Hanbalī School,Harran,Baghdad,Judgeship

Bu makalede günümüzde Şanlıurfa iline bağlı birilçe olan Harran’ın Hanbelî mezhebinin gelişimine yaptığı katkı ele alınmıştır.İslamiyet öncesi dönemlerde önde gelen ilim ve kültür merkezlerinden biri olanHarran, bu özelliğini Müslümanların eline geçmesinden sonra da devam etmiştir.İslami ilimlerde birçok âlimin yetişmesine katkıda bulunan Harran, İslam hukuktarihinde önemli bir yer teşkil etmiştir. Harranlı fakihler, dört Sünnî mezhepiçerisinde önemli bir konumda bulunmakla beraber en fazla Hanbelî mezhebinekatkıda bulunmuşlardır. Telif, eğitim faaliyeti ve kadılık görevi gibi etkilerleHanbelî mezhebinde adından söz ettiren Harranlı Hanbelî fakihler, özelliklemezhebin istikrar bulduğu ve yayıldığı dönemde etkin olmuşlardır. Harran’daHanbelî mezhebinin yayılışının hicri V. Yüzyıl başlarında Ebü’l-Kâsım Ali b.Muhammed ez-Zeydî ile başlandığı kabul edilse de bu yayılmanın daha erkentarihlerde başladığını söylemek mümkündür. Hanbelî mezhebinin ilk merkezi olanBağdat’a yakınlığından dolayı Harran, ilk dönemlerden itibaren Irak, Bilâd-ıŞam, Mısır ve Cezîratu’l-Arab gibi bölgelerle beraber mezhebin önemlimerkezlerinden biri haline gelmiştir. Hanbelî mezhebinin Harran’a yayılışındaşehrin ilmi alt yapısının uygunluğu, öğrenci faaliyetleri ve kadı atamalarıgibi etkenler rol oynamıştır.

Inthis article, the contribution of Harran, where a district affiliated toŞanlıurfa, to the development of Hanbalī School has been discussed. Harran, one of theleading science and culture centers in the pre-Islamic era, continued to be aleading center even after it went under the rule of the Muslims. Havingcontributed to the growth of many scholars in Islamic sciences, Harran was animportant place in Islamic law history. Harranian jurists were in an importantposition within the four Sunnī sects, but they contributed most to the Hanbalīsect. Harranian Hanbalite jurisprudents, who were mentioned by their influencessuch as copyright, educational activities and the duty of judgeship, wereactive especially while the sect was being stable and spread. In Harran,although it is accepted that the expansion of the Hanbalī sect began with atthe beginning of V. centuryAH with Abu al- QasimAli b. Muhammad al-Zaydī, it is possible to say that this spread began earlier.Due to its proximity to Baghdad, the first center of the Hanbalī sect, Harranhas become one of the major centers of sectarianism along with the regions suchas Iraq, Levant, Egypt and Jazīrat al-‛Arab from the earliest times. The appropriateness of the city’sscientific background, factors such as student activities and judge assignmenthas played an important role on spreading Hanbalī sect in Harran.
TÜRKİYE’DE İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİLERİ DIŞINDA YAYINLANAN DERGİLERDE YER ALAN DİN EĞİTİMİ KONULU MAKALELER ÜZERİNE BİR ANALİZ
AN ANALYSIS ON THE ARTICLES OF RELIGIOUS EDUCATION PUBLISHED IN JOURNALS OTHER THAN THE JOURNALS OF THEOLOGY
Yazar: Güneş, Adem
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Religious Education,Article on Religious Education,Theology Faculty ; Din Eğitimi,Din Eğitimi Konulu Makale,İlahiyat Fakültesi

Türkiye’de ilahiyat alanında üretilen makalelerinyayınlandığı akademik dergiler, ilahiyat fakülteleri dergileri ve sosyalbilimler alanında yayın yapan diğer dergiler olmak üzere iki kategoriyeayrılmaktadır. Bu çalışma ilahiyat fakültesi dergileri dışındaki dergilerde yeralan din eğitimi konulu makaleleri analize tabi tutmaktadır. 1953-2018 yıllarıarasını kapsayan bu araştırmada, söz konusu dergilerde yayınlanan din eğitimikonulu makalelerin dergilere göre dağılımı, süreç içerisindeki nicelikseldurumları, farklı disiplinlerin etkisi, kullandıkları bilimsel araştırmayöntemleri, konu tasnifi, yazar sayıları ve yabancı dilde yazma durumları gibibirçok açıdan analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre budergilerde din eğitimi konulu 1029 makale tespit edilmiştir. Makaleler konu alanıitibariyle çok geniş bir yelpazede kaleme alınmıştır. Makelelerin çoğu kuramsalçalışmalar olup 1/3’den daha azı amprik yöntemler kullanmıştır. Bulgulara göreortak araştırma yapma ve yabancı dilde yazma oranı düşüktür. Araştırma ilahiyatfakültesi dergileri dışında yayınlan dergilerdeki din eğitimi konulumakalelerin durumunu ortaya koyması açısından önemlidir.

The articles produced in theology in Turkey arepubished  in journals of theologyfaculties and other social science journals. This study analyzes the articleson religious education published in journals other than the journals oftheology. The purpose of this study covering the years 1953-2018 is to analyzein point of qualitative and quantitative situations, numerical distributionaccording to the journals, subject area diversity, scientific research methodsused, contributions of different sicience branches, author numbers and foreignlanguage writing. Research is a type of descriptive and cross-sectionalscreening based on document analysis and content analysis. There are 1029articles with theme of religious education published in other journals exceptjournals of theology faculty. According to the results of the research, thereligious education articles have a very wide subject network and the majorityof the articles should work at the theoretical level. Research is important interms of revealing the latest state of religious education articles.
Louis Massignon,  İslam Araştırmaları ve Katolik-Müslüman İlişkileri:  Massignon Efsanesi Üzerine Eleştirel Bir Bakış
Louis Massignon,  İslam Araştırmaları ve Katolik-Müslüman İlişkileri:  Massignon Efsanesi Üzerine Eleştirel Bir Bakış
Yazar: Çoban, Bekir Zakir
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Louis Massignon,Oryantalizm,Katolik Kilisesi,İslam

Louis Massignon (1883-1962) özellikle Hallac ve İslam tasavvufu konusunda çalışmış önemli bir oryantalisttir. Kendisi ve eserleri hakkında yazılanlar onun etrafında bir mit oluşturmuştur. Bu makalenin amacı, onun eserleri üzerine bir inceleme olmayıp, daha ziyade oluşan bu mit üzerine eleştirel bir bakış ortaya koymaktır. Bu bağlamda öncelikle kısaca onun yaşamından söz edilmiş ve hayatındaki önemli kırılma noktalarına değinilmiştir. İkinci olarak İslam üzerine yaptığı çalışmaların yansımaları ele alınmış ve oryantalizm bağlamındaki yeri üzerinde durulmuştur. Son olarak ise Massignon’un Katolik-Müslüman ilişkilerindeki rolü ve II. Vatikan Konsili metinlerinde Müslümanlardan söz eden Nostra Aetate ve Lumen Gentium gibi belgeler üzerindeki etkisi tartışılmıştır.

Louis Massignon (1883-1962) özellikle Hallac ve İslam tasavvufu konusunda çalışmış önemli bir oryantalisttir. Kendisi ve eserleri hakkında yazılanlar onun etrafında bir mit oluşturmuştur. Bu makalenin amacı, onun eserleri üzerine bir inceleme olmayıp, daha ziyade oluşan bu mit üzerine eleştirel bir bakış ortaya koymaktır. Bu bağlamda öncelikle kısaca onun yaşamından söz edilmiş ve hayatındaki önemli kırılma noktalarına değinilmiştir. İkinci olarak İslam üzerine yaptığı çalışmaların yansımaları ele alınmış ve oryantalizm bağlamındaki yeri üzerinde durulmuştur. Son olarak ise Massignon’un Katolik-Müslüman ilişkilerindeki rolü ve II. Vatikan Konsili metinlerinde Müslümanlardan söz eden Nostra Aetate ve Lumen Gentium gibi belgeler üzerindeki etkisi tartışılmıştır.
PAUL TILLICH’TE AKIL-İMAN İLİŞKİSİ
PAUL TILLICH’TE AKIL-İMAN İLİŞKİSİ
Yazar: Şener, Habib
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Tillich,Akıl,İman,İnanç,Nihaî Kaygı

İnsanı diğer varlıklardan ayıran yeti akıldır. Ayrıca insan inanma ihtiyacı olan bir varlıktır. Bundan dolayı düşünce tarihinde akıl ve iman hakkında farklı görüşler dile getirilmiştir. Rasyonalizm, dinî bilgi için aklı yeterli görürken; fideizm, dinî hakikatin akıl ile kavranılamayacağını öne sürmektedir. Bazıları da rasyonalizm ve fideizm arasında bir denge kurmaya çalışmıştır. İmanı insanın bütün varlığı ile ilgili bir nihaî kaygı olarak nitelendiren Paul Tillich, aklı iman için gerekli görmektedir. Ona göre, akıl ve imanın anlamı ve alanı doğru tespit edilirse bu ikisi arasında herhangi bir çatışma söz konusu olmayacaktır. Bu makalede yirminci yüzyılın en önemli varoluşçu filozoflarından olan Paul Tillich’in akıl ve iman hakkındaki görüşleri incelenecektir.  

İnsanı diğer varlıklardan ayıran yeti akıldır. Ayrıca insan inanma ihtiyacı olan bir varlıktır. Bundan dolayı düşünce tarihinde akıl ve iman hakkında farklı görüşler dile getirilmiştir. Rasyonalizm, dinî bilgi için aklı yeterli görürken; fideizm, dinî hakikatin akıl ile kavranılamayacağını öne sürmektedir. Bazıları da rasyonalizm ve fideizm arasında bir denge kurmaya çalışmıştır. İmanı insanın bütün varlığı ile ilgili bir nihaî kaygı olarak nitelendiren Paul Tillich, aklı iman için gerekli görmektedir. Ona göre, akıl ve imanın anlamı ve alanı doğru tespit edilirse bu ikisi arasında herhangi bir çatışma söz konusu olmayacaktır. Bu makalede yirminci yüzyılın en önemli varoluşçu filozoflarından olan Paul Tillich’in akıl ve iman hakkındaki görüşleri incelenecektir.
NESTÛRÎLİĞİN ORTAYA ÇIKIŞ SÜRECİ
NESTÛRÎLİĞİN ORTAYA ÇIKIŞ SÜRECİ
Yazar: Fortacı, Talha
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Hıristiyanlık,Nestûrîlik,Nestorius

Hıristiyanlığın ilk beş asrında kristolojik konulardan kaynaklanan birçok ayrılık hareketi ortaya çıkmıştır. Özellikle İsa’nın şahsiyeti ve doğası ile ilgili Ortodoks anlayıştan farklı düşünen gruplar ve akımlar, ana akım kiliseyi ve dönemin siyâsîlerini oldukça meşgul etmiştir. Aryüs’ten sonra en büyük ayrılık hareketinin öncüsü olarak kabul edilen Nestûrî hareketi de bunlardan biridir. Nestorius’un İsa’nın doğası ve Meryem’in tanrı taşıyıcısı olup olmadığı hakkındaki görüşleri dönemin hâkim anlayışını rahatsız etmiştir. Bunun neticesinde Nestorius, 431 yılında Efes’te düzenlenen konsil kararları uyarınca patriklikten azledilerek kiliseden aforoz edilmiştir. Nestorius’tan sonra taraftarları onun öğretilerine sahip çıkarak bağımsız bir kilise olmayı başarmıştır. Yüzyıllar boyu farklı coğrafyalarda yayılan ve birçok toplumu etkileyen Nestûrîlik, günümüze kadar varlığını devam ettirerek diğer ayrılık hareketlerinden farklı bir konumda yer almıştır. 428 yılında İstanbul Patrikliği’ne atanan Nestorius ve onun öğretisi etrafında şekillenen Nestûrî Kilisesi’ni konu edinen bu çalışma, Nestûrîliğin ortaya çıkış sürecini bir bütün olarak ele almayı hedeflemektedir.

Hıristiyanlığın ilk beş asrında kristolojik konulardan kaynaklanan birçok ayrılık hareketi ortaya çıkmıştır. Özellikle İsa’nın şahsiyeti ve doğası ile ilgili Ortodoks anlayıştan farklı düşünen gruplar ve akımlar, ana akım kiliseyi ve dönemin siyâsîlerini oldukça meşgul etmiştir. Aryüs’ten sonra en büyük ayrılık hareketinin öncüsü olarak kabul edilen Nestûrî hareketi de bunlardan biridir. Nestorius’un İsa’nın doğası ve Meryem’in tanrı taşıyıcısı olup olmadığı hakkındaki görüşleri dönemin hâkim anlayışını rahatsız etmiştir. Bunun neticesinde Nestorius, 431 yılında Efes’te düzenlenen konsil kararları uyarınca patriklikten azledilerek kiliseden aforoz edilmiştir. Nestorius’tan sonra taraftarları onun öğretilerine sahip çıkarak bağımsız bir kilise olmayı başarmıştır. Yüzyıllar boyu farklı coğrafyalarda yayılan ve birçok toplumu etkileyen Nestûrîlik, günümüze kadar varlığını devam ettirerek diğer ayrılık hareketlerinden farklı bir konumda yer almıştır. 428 yılında İstanbul Patrikliği’ne atanan Nestorius ve onun öğretisi etrafında şekillenen Nestûrî Kilisesi’ni konu edinen bu çalışma, Nestûrîliğin ortaya çıkış sürecini bir bütün olarak ele almayı hedeflemektedir.
İNSAN ONURUNA İLİŞKİN  FARKLI PERSPEKTİFLER
İNSAN ONURUNA İLİŞKİN  FARKLI PERSPEKTİFLER
Yazar: Duran, Asim
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: İnsan Onuru,İnsan Hakları,Değer

Bu makale, insan onuru kavramına dini-ahlaki bir değer olması yönüyle yaklaşmaktadır. Makalede farklı dini, ahlaki ve felsefi geleneklerde insan onuruna dair perspektifler inceleme konusu yapılmıştır. Çalışma, insan onurunun ideal bir tasarım olarak değil, bilakis bir beşeri tecrübe konusu olarak kendi tarihsel şartları içinde gerçek anlamını bulabileceğini ve farklı geleneklerde de gerekçelendirilebileceğini varsaymaktadır. Bu bağlamda makalede önce çeşitli dini-ahlaki geleneklerin insanın değeri ve onuruna ilişkin yaklaşımları ele alınmıştır. Ardından temel İslami kaynakların insan onuruna dair metinleri kendi kişisel yorum tecrübemiz açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Bu makale, insan onuru kavramına dini-ahlaki bir değer olması yönüyle yaklaşmaktadır. Makalede farklı dini, ahlaki ve felsefi geleneklerde insan onuruna dair perspektifler inceleme konusu yapılmıştır. Çalışma, insan onurunun ideal bir tasarım olarak değil, bilakis bir beşeri tecrübe konusu olarak kendi tarihsel şartları içinde gerçek anlamını bulabileceğini ve farklı geleneklerde de gerekçelendirilebileceğini varsaymaktadır. Bu bağlamda makalede önce çeşitli dini-ahlaki geleneklerin insanın değeri ve onuruna ilişkin yaklaşımları ele alınmıştır. Ardından temel İslami kaynakların insan onuruna dair metinleri kendi kişisel yorum tecrübemiz açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır.
KUR’AN’IN ELEŞTİRİLEN YORUM  BİÇİMLERİNİN ORTAK İFADESİ:  TEVİL VE ÇEŞİTLERİ
KUR’AN’IN ELEŞTİRİLEN YORUM  BİÇİMLERİNİN ORTAK İFADESİ:  TEVİL VE ÇEŞİTLERİ
Yazar: Kaya, Mehmet
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Kur’an,Tevil,Tefsir,Eleştiri,Niteleme

Tevil, geçmişten günümüze gerek tanımı gerekse mahiyeti konusunda tartışmaların sona ermediği bir kavram olarak karşımızda durmaktadır. Konu hakkında birçok eser kaleme alınmakla birlikte bu konudaki uğraşlar hala devam etmektedir. Buna rağmen konunun netliğe kavuştuğunu söylemek mümkün değildir. Bu tartışmanın yanı sıra Kur’an’da on beş surede on yedi defa yerini bulan bu ifadenin Âl-i İmran suresi 7. ayette eleştirilen Kur’an yorumlarının ifadesi olarak takdim edilmesi müfessirlerin de bu kelimeye yaklaşımını şekillendirmiştir. Tefsirlerde bu kelimenin, farklı sıfatlarla eleştirilen yorum biçimlerinin ortak ifadesi olarak kullandıkları görülmektedir. Bu terim eleştirilen yorum biçimlerini ifade etmek için ağırlıklı olarak Ehli sünnet ekolüne mensup müfessirler tarafından alt başlıklarıyla birlikte otuza yakın nitelemeyle kullanılmaktadır. Bu nitelemeleri birkaç eleştiride ortak kullanılanlar, Arap dili ile ilgili olanlar, bağlama ilişkin olanlar, mezhebi yorumlara ilişkin olanlar, dinin temel prensiplerine aykırı olanlar ile rivayetlere ve tarihi verilere aykırı olan teviller için kullanılanlar olmak üzere altı başlık altında incelemek mümkündür. Biz bu çalışmada, tefsirlerde eleştirilen yorum biçimlerinin ortak ifadesi olarak yer verilen bu kavramın nasıl ele kullanıldığını ve çeşitleri arasındaki farkı ele almaya çalışacağız.

Tevil, geçmişten günümüze gerek tanımı gerekse mahiyeti konusunda tartışmaların sona ermediği bir kavram olarak karşımızda durmaktadır. Konu hakkında birçok eser kaleme alınmakla birlikte bu konudaki uğraşlar hala devam etmektedir. Buna rağmen konunun netliğe kavuştuğunu söylemek mümkün değildir. Bu tartışmanın yanı sıra Kur’an’da on beş surede on yedi defa yerini bulan bu ifadenin Âl-i İmran suresi 7. ayette eleştirilen Kur’an yorumlarının ifadesi olarak takdim edilmesi müfessirlerin de bu kelimeye yaklaşımını şekillendirmiştir. Tefsirlerde bu kelimenin, farklı sıfatlarla eleştirilen yorum biçimlerinin ortak ifadesi olarak kullandıkları görülmektedir. Bu terim eleştirilen yorum biçimlerini ifade etmek için ağırlıklı olarak Ehli sünnet ekolüne mensup müfessirler tarafından alt başlıklarıyla birlikte otuza yakın nitelemeyle kullanılmaktadır. Bu nitelemeleri birkaç eleştiride ortak kullanılanlar, Arap dili ile ilgili olanlar, bağlama ilişkin olanlar, mezhebi yorumlara ilişkin olanlar, dinin temel prensiplerine aykırı olanlar ile rivayetlere ve tarihi verilere aykırı olan teviller için kullanılanlar olmak üzere altı başlık altında incelemek mümkündür. Biz bu çalışmada, tefsirlerde eleştirilen yorum biçimlerinin ortak ifadesi olarak yer verilen bu kavramın nasıl ele kullanıldığını ve çeşitleri arasındaki farkı ele almaya çalışacağız.
NÜBÜVVETİN İSPATI BAĞLAMINDA ZEMAHŞERÎ’NİN MU´CİZEYE BAKIŞI
NÜBÜVVETİN İSPATI BAĞLAMINDA ZEMAHŞERÎ’NİN MU´CİZEYE BAKIŞI
Yazar: Türkmen, Hasan
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Zemahşerî,Nübüvvet,Mu´cize,İ´câzu’l-Kur’ân,Tabiat Kanunları

Allah’ın âlem üzerinde mutlak kudretine ve onunla sürekli ilişki içinde olduğuna inanan teistler açısından nübüvvet ve ona bağlı olarak ele alınan mu´cize, nübüvvet algısının merkezinde önemli bir yer işgal etmektedir. Nitekim peygamberlerin Allah tarafından gönderildiğinin ispatı hususunda onlara indirilen vahiyle yetinilmemiş, bunun teyiti için mu´cizelere başvurulma ihtiyacı hissedilmiştir. Bu bağlamda beşer kudretinin üstünde ve tabiat kanunlarına aykırı olarak gerçekleştiği düşünülen bu olgu, nübüvvetin esas alameti ve delili sayılmıştır. Üstelik onun, peygamberlerin bilinmesini ve onlara uyulmasını sağlayan yegâne unsur olduğu üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada, Harezm bölgesinde yetişen önemli Mutezilî âlimlerden biri olan Ebu’l-Kâsım ez-Zemahşerî’nin (v. 538/1143), bir taraftan Allah’ın ilmi, iradesi ve kudretiyle diğer taraftan tabiat kanunlarıyla ilişkilendirilen mu´cizeyi nasıl temellendirdiği irdelenmiştir. Daha açık bir deyişle onun, mu´cizeyi, nübüvvet davasının doğruluğuna kendi içinde ya da dışında bir delil olarak mı gördüğü sorununa değinilmiştir. Ayrıca Zemahşerî’nin, Hz. Peygamber’in en somut mu´cizesi kabul edilen Kur’ân’ın i´câzının hangi yönler bakımından ortaya çıktığına yönelik görüşlerine de yer verilmiştir. 

Allah’ın âlem üzerinde mutlak kudretine ve onunla sürekli ilişki içinde olduğuna inanan teistler açısından nübüvvet ve ona bağlı olarak ele alınan mu´cize, nübüvvet algısının merkezinde önemli bir yer işgal etmektedir. Nitekim peygamberlerin Allah tarafından gönderildiğinin ispatı hususunda onlara indirilen vahiyle yetinilmemiş, bunun teyiti için mu´cizelere başvurulma ihtiyacı hissedilmiştir. Bu bağlamda beşer kudretinin üstünde ve tabiat kanunlarına aykırı olarak gerçekleştiği düşünülen bu olgu, nübüvvetin esas alameti ve delili sayılmıştır. Üstelik onun, peygamberlerin bilinmesini ve onlara uyulmasını sağlayan yegâne unsur olduğu üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada, Harezm bölgesinde yetişen önemli Mutezilî âlimlerden biri olan Ebu’l-Kâsım ez-Zemahşerî’nin (v. 538/1143), bir taraftan Allah’ın ilmi, iradesi ve kudretiyle diğer taraftan tabiat kanunlarıyla ilişkilendirilen mu´cizeyi nasıl temellendirdiği irdelenmiştir. Daha açık bir deyişle onun, mu´cizeyi, nübüvvet davasının doğruluğuna kendi içinde ya da dışında bir delil olarak mı gördüğü sorununa değinilmiştir. Ayrıca Zemahşerî’nin, Hz. Peygamber’in en somut mu´cizesi kabul edilen Kur’ân’ın i´câzının hangi yönler bakımından ortaya çıktığına yönelik görüşlerine de yer verilmiştir.
KUR'ÂN AYETLERİ BAĞLAMINDA  NAMAZ VAKİTLERİ
KUR'ÂN AYETLERİ BAĞLAMINDA  NAMAZ VAKİTLERİ
Yazar: Aydın, Şükrü
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Kur'ân,Salât,Vakit,Tesbîh,Zikir

İbadetler içerisinde müstesna bir yere sahip olan namaz, Kur'ân'da farz kılınmış vakitli bir ibadet olarak nitelenir. Aslı dua olan ve belirli bir ibadet şeklini ifade eden salât / namaz şeriattan şeriata bazı farklılıklar gösterse de, hiç bir şeriatın kendisinden yoksun kalamayacağı bir ibadettir. Birçok ayette namazın dosdoğru ve düzenli kılınmasına, vakitlerine ve erkânına doğrudan veya dolaylı vurgular vardır. Ancak kılınan bu beş vakit namaz Kur'ân'da açıkça ifade ediliyor mu? Ya da Kur'ân'da kaç vakit namaza işaret vardır? Ayetlerden beş vakit namaz çıkar mı? Gibi sorular öteden beri hep gündemi işgal etmektedir. Bu makalede söz konusu olan Kur'ân ayetleri ekseninde namaz vakitleri, namazın bu vakitlerde kılınmasındaki hikmetler, namazı ifade eden "salât" sözcüğünün Kur'ân'daki değişik anlamlarının yanında namazı ifade eden diğer sözcükler ve bu ibadetin önemi ayetler ekseninde incelenmeye çalışılmış ve müfessirlerin bu husustaki yorumlarına yer verilmiştir. Bunun yanı sıra Kur'ân'da özel olarak vurgulanan orta namaz konusu üzerinde durulmuş ve bu husustaki rivayetler incelenip değerlendirilmiştir.

İbadetler içerisinde müstesna bir yere sahip olan namaz, Kur'ân'da farz kılınmış vakitli bir ibadet olarak nitelenir. Aslı dua olan ve belirli bir ibadet şeklini ifade eden salât / namaz şeriattan şeriata bazı farklılıklar gösterse de, hiç bir şeriatın kendisinden yoksun kalamayacağı bir ibadettir. Birçok ayette namazın dosdoğru ve düzenli kılınmasına, vakitlerine ve erkânına doğrudan veya dolaylı vurgular vardır. Ancak kılınan bu beş vakit namaz Kur'ân'da açıkça ifade ediliyor mu? Ya da Kur'ân'da kaç vakit namaza işaret vardır? Ayetlerden beş vakit namaz çıkar mı? Gibi sorular öteden beri hep gündemi işgal etmektedir. Bu makalede söz konusu olan Kur'ân ayetleri ekseninde namaz vakitleri, namazın bu vakitlerde kılınmasındaki hikmetler, namazı ifade eden "salât" sözcüğünün Kur'ân'daki değişik anlamlarının yanında namazı ifade eden diğer sözcükler ve bu ibadetin önemi ayetler ekseninde incelenmeye çalışılmış ve müfessirlerin bu husustaki yorumlarına yer verilmiştir. Bunun yanı sıra Kur'ân'da özel olarak vurgulanan orta namaz konusu üzerinde durulmuş ve bu husustaki rivayetler incelenip değerlendirilmiştir.