hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
JOHN LOCKE VE EĞİTİM
JOHN LOCKE VE EĞİTİM
Yazar: Cihan, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Bilgi Teorisi, Eğitim, Empirizm, Realizm

John Locke, bir çok konuda olduğu gibi, eğitim konusunda da son derece önemli düşünceler ileri sürmüştür. Locke, kendi felsefi sistemine de bağlı kalarak bilginin zihinden değil, duyum ve deneyimlerden kazanıldığını kabul eder. Buna göre eğitimde, somut, pratik ve empirik olana yönelme esas olandır. Bu bağlamda eğitimin amacı, deneyimin öğrenilmesi ve bu sayede mutluluğun gerçekleştirilmesi olmalıdır. Locke’a göre bunu elde etmenin yolu ise sağlıklı ve sağlam bir bedene ve zihne sahip olmakla mümkündür.

John Locke, bir çok konuda olduğu gibi, eğitim konusunda da son derece önemli düşünceler ileri sürmüştür. Locke, kendi felsefi sistemine de bağlı kalarak bilginin zihinden değil, duyum ve deneyimlerden kazanıldığını kabul eder. Buna göre eğitimde, somut, pratik ve empirik olana yönelme esas olandır. Bu bağlamda eğitimin amacı, deneyimin öğrenilmesi ve bu sayede mutluluğun gerçekleştirilmesi olmalıdır. Locke’a göre bunu elde etmenin yolu ise sağlıklı ve sağlam bir bedene ve zihne sahip olmakla mümkündür.
BERGSON’UN HAKİKAT ARAŞTIRMASINDA SANATIN FONKSİYONU
BERGSON’UN HAKİKAT ARAŞTIRMASINDA SANATIN FONKSİYONU
Yazar: Aydoğdu, Hüseyin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Henri Bergson, hakikat, sezgi, estetik, sanat

Bir hakikat arayıcısı olan Bergson’un sisteminde mutlak varlık Tanrı’dır. Ona göre, varlık, sanatsal bir açılım gösterir. Evren de bu sanatsal açılımın bir sahnesidir. Yeter ki, onun dilini çözüp onunla iletişime geçebilelim. Bu dili çözmenin yöntemi ise sezgidir. Sezgi kendini sanatta estetik sezgi olarak temsil eder. Bergson’a göre, hakikate ulaşmanın bir yolu, bir merdiveni olan sanat, gerçeğin doğrudan doğruya görünüşüdür; ancak, nesnelerin ve olayların dış görünüşü değildir. Hem materyalist-mekanist sanat hem de realist sanat, nesnelerin ve olayların dış unsurlarını ve de faydayı öne çıkardıkları için insanı hakikate ulaştıramaz. İnsanı hakikate ulaştıracak olan sanat, her türlü menfaat kaygılarından uzaklaşmış olan yaratıcı-idealist sanattır.

Bir hakikat arayıcısı olan Bergson’un sisteminde mutlak varlık Tanrı’dır. Ona göre, varlık, sanatsal bir açılım gösterir. Evren de bu sanatsal açılımın bir sahnesidir. Yeter ki, onun dilini çözüp onunla iletişime geçebilelim. Bu dili çözmenin yöntemi ise sezgidir. Sezgi kendini sanatta estetik sezgi olarak temsil eder. Bergson’a göre, hakikate ulaşmanın bir yolu, bir merdiveni olan sanat, gerçeğin doğrudan doğruya görünüşüdür; ancak, nesnelerin ve olayların dış görünüşü değildir. Hem materyalist-mekanist sanat hem de realist sanat, nesnelerin ve olayların dış unsurlarını ve de faydayı öne çıkardıkları için insanı hakikate ulaştıramaz. İnsanı hakikate ulaştıracak olan sanat, her türlü menfaat kaygılarından uzaklaşmış olan yaratıcı-idealist sanattır.
ÇORUH VADİSİ (TAO) VE OLTU’NUN OSMANLI HÂKİMİYETİNE GİRMESİ
ÇORUH VADİSİ (TAO) VE OLTU’NUN OSMANLI HÂKİMİYETİNE GİRMESİ
Yazar: Aydın, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Çoruh, Tao, Oltu, Tav-ili, Erzurum, Doğu Anadolu

Anadolu’yu Kafkaslara bağlayan bir geçiş bölgesi olan Çoruh vadisi tarihin ilk dönemlerinden beri önemini korumuştur. Alpaslan’ın bölgeye yaptığı akımlarla Türkleşmeye başlayan bölge I. Selim döneminin başından itibaren Osmanlı hâkimiyetine girmeye başlamıştır. Kanuni döneminde bölgeye yapılan seferlerle Osmanlı topraklarına kalan bölge 1578-1590 yılları arasında Gürcistan ve Şırvan ve İran üzerine yapılan seferlerde önemli bir rol oynamıştır. Çıldır Eyaleti’nin kurulmasından sonra topraklarının büyük bir kısmı bu eyalete dâhil edilmiştir. 1829 Edirne Antlaşması’nın imzalanmasından sonra Çıldır ve çevresinin Rusya’ya bağlanması üzerine Çoruh Vadisi üzerindeki yerleşim bölgeleri Erzurum eyaletine bağlanmıştır. Merkezi Oltu başta olmak üzer 1877- 1878 Osmanlı-Rus savaşı sonrası Rusya’ya bağlanan bölge 1917 tarihli Brest-Litovsk antlaşması ile tekrar Türk topraklarına katılmıştır.

Anadolu’yu Kafkaslara bağlayan bir geçiş bölgesi olan Çoruh vadisi tarihin ilk dönemlerinden beri önemini korumuştur. Alpaslan’ın bölgeye yaptığı akımlarla Türkleşmeye başlayan bölge I. Selim döneminin başından itibaren Osmanlı hâkimiyetine girmeye başlamıştır. Kanuni döneminde bölgeye yapılan seferlerle Osmanlı topraklarına kalan bölge 1578-1590 yılları arasında Gürcistan ve Şırvan ve İran üzerine yapılan seferlerde önemli bir rol oynamıştır. Çıldır Eyaleti’nin kurulmasından sonra topraklarının büyük bir kısmı bu eyalete dâhil edilmiştir. 1829 Edirne Antlaşması’nın imzalanmasından sonra Çıldır ve çevresinin Rusya’ya bağlanması üzerine Çoruh Vadisi üzerindeki yerleşim bölgeleri Erzurum eyaletine bağlanmıştır. Merkezi Oltu başta olmak üzer 1877- 1878 Osmanlı-Rus savaşı sonrası Rusya’ya bağlanan bölge 1917 tarihli Brest-Litovsk antlaşması ile tekrar Türk topraklarına katılmıştır.
İKİNCİ MEŞRUTİYET’TEN 1927 YILINA KADAR YAYIN İMTİYAZI ALAN GAZETE VE MECMUALAR (1908-1927)
İKİNCİ MEŞRUTİYET’TEN 1927 YILINA KADAR YAYIN İMTİYAZI ALAN GAZETE VE MECMUALAR (1908-1927)
Yazar: Gazel, Ahmet Ali; Ortak, Şaban
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: İkinci Meşrutiyet, cumhuriyet, gazete, mecmua, imtiyaz

23 Temmuz 1908 tarihinde İkinci Meşrutiyetin ilanıyla aşırı bir özgürlük ortamı oluşmuş ve bu ortamdan faydalanan bir çok kişi, yılların suskunluğunun intikamını almak istercesine, seslerini duyurmak için çok sayıda gazete ve mecmua imtiyazı almıştır. Ancak bunların bir çoğunun yayın hayatı kısa sürmüş, hatta bir kısmı neşredilmemiştir. Bu nedenle İkinci Meşrutiyet’te imtiyaz alınan gazetelerin tam bir listesi hazırlanamamıştır. Ayın Tarihi’nde, bu konudaki boşluğu doldurmaya yardımcı olacak bir liste yayınlanmıştır. Bu listede İkinci Meşrutiyet’in ilanından 1927 yılına kadar alınan imtiyazlar yer almaktadır. Ancak, Elifba harf sırasına göre hazırlanan listenin Mim harfinin ilk yirmi dört künyesinden sonrası yayınlanmamıştır. Bu nedenle listenin çok az bir kısmı eksiktir. Fakat bu eksikliğine rağmen liste, 1908-1927 tarihleri arasında alınan imtiyazlar konusunda araştırmacılara çok farklı boyutlarda bilgi verebilecek özelliktedir. Bu çalışmada; belirtilen dönem basın-yayın hayatı ile ilgili araştırma yapacaklara rehberlik eder düşüncesiyle, 1927 yılında Osmanlıca olarak yayınlanan liste, günümüz harflerine aktarılmıştır.

23 Temmuz 1908 tarihinde İkinci Meşrutiyetin ilanıyla aşırı bir özgürlük ortamı oluşmuş ve bu ortamdan faydalanan bir çok kişi, yılların suskunluğunun intikamını almak istercesine, seslerini duyurmak için çok sayıda gazete ve mecmua imtiyazı almıştır. Ancak bunların bir çoğunun yayın hayatı kısa sürmüş, hatta bir kısmı neşredilmemiştir. Bu nedenle İkinci Meşrutiyet’te imtiyaz alınan gazetelerin tam bir listesi hazırlanamamıştır. Ayın Tarihi’nde, bu konudaki boşluğu doldurmaya yardımcı olacak bir liste yayınlanmıştır. Bu listede İkinci Meşrutiyet’in ilanından 1927 yılına kadar alınan imtiyazlar yer almaktadır. Ancak, Elifba harf sırasına göre hazırlanan listenin Mim harfinin ilk yirmi dört künyesinden sonrası yayınlanmamıştır. Bu nedenle listenin çok az bir kısmı eksiktir. Fakat bu eksikliğine rağmen liste, 1908-1927 tarihleri arasında alınan imtiyazlar konusunda araştırmacılara çok farklı boyutlarda bilgi verebilecek özelliktedir. Bu çalışmada; belirtilen dönem basın-yayın hayatı ile ilgili araştırma yapacaklara rehberlik eder düşüncesiyle, 1927 yılında Osmanlıca olarak yayınlanan liste, günümüz harflerine aktarılmıştır.
ERZURUMLU EMRÂH’IN DERLENMİŞ VE BESTELENMİŞ ESERLERİ
ERZURUMLU EMRÂH’IN DERLENMİŞ VE BESTELENMİŞ ESERLERİ
Yazar: Feyzioğlu, Nesrin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Erzurumlu Emrah, türkü, âşık şiiri

Bu makalede Erzurumlu Emrâ h’ın sesi hecenin şiirdeki müzikalitesine işaret edilmiş, büyük bir kısmı terennüm edilmek maksadı ile yazılmış olan Emrah’ın ezgili şiirleri incelenmiş, türkü formu çerçevesinde değerlendirilmiştir. TRT Türk Sanat müziği ve Türk Halk müziği repertuarları gözden geçirilerek, ezgili eserler tespit edilmiş, ezgisel yapıları incelenmiş, âşık müziği ile Türk halk türküsü ilişkisi üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu araştırma vesilesi ile TRT repertuarında güftesi Âşık Veysel’e ait olarak görülen bir dörtlüğün aslında Erzurumlu Emrah’a ait olduğu gerçeği, destekleyici bilgilerle ortaya konmaya çalışılmıştır. Şiiri terennüm için bir vasıta olarak gören Emrah’ın halk hafızasında yaşayan ezgileri yeniden şekillendirerek türkü formunu zenginleştirmek suretiyle türkü kültürüne katkıları üzerinde durulmuştur. Kültürün bütünü ile olan ilişkisinde koruyucu bir rol oynayan halk söyleyişlerinin Türk halkının tarihî ve kültürel birikimini günümüze taşıyan önemli ve kıymetli halkbilim unsurları olduğuna dikkat çekilmiştir.

Bu makalede Erzurumlu Emrâ h’ın sesi hecenin şiirdeki müzikalitesine işaret edilmiş, büyük bir kısmı terennüm edilmek maksadı ile yazılmış olan Emrah’ın ezgili şiirleri incelenmiş, türkü formu çerçevesinde değerlendirilmiştir. TRT Türk Sanat müziği ve Türk Halk müziği repertuarları gözden geçirilerek, ezgili eserler tespit edilmiş, ezgisel yapıları incelenmiş, âşık müziği ile Türk halk türküsü ilişkisi üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu araştırma vesilesi ile TRT repertuarında güftesi Âşık Veysel’e ait olarak görülen bir dörtlüğün aslında Erzurumlu Emrah’a ait olduğu gerçeği, destekleyici bilgilerle ortaya konmaya çalışılmıştır. Şiiri terennüm için bir vasıta olarak gören Emrah’ın halk hafızasında yaşayan ezgileri yeniden şekillendirerek türkü formunu zenginleştirmek suretiyle türkü kültürüne katkıları üzerinde durulmuştur. Kültürün bütünü ile olan ilişkisinde koruyucu bir rol oynayan halk söyleyişlerinin Türk halkının tarihî ve kültürel birikimini günümüze taşıyan önemli ve kıymetli halkbilim unsurları olduğuna dikkat çekilmiştir.
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE VURGU
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE VURGU
Yazar: Dursunoğlu, Halit
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Vurgu, konuşma, diksiyon, Türkiye Türkçesi

Etkili konuşma ve yazmada en önemli konulardan biri de vurgudur. Vurgu, özellikle konuşmada çok önemlidir. Konuşması beğenilenlerin en önemli özelliklerinden biri de vurguyu yerinde ve doğru yapmalarıdır. Yerinde yapılmayan vurgu kulakları tırmalamakta, dinleyiciyi konudan uzaklaştırmakta ve konuşmayı etkisiz kılmaktadır. Konuşma bozukluklarının temelinde yer alan konulardan biri de vurgu yanlışlarıdır. Vurgunun kelimede hangi hecede olduğu, cümlede hangi kelimede olduğu Türkçenin kullanımında ve konuşulmasında çok önemlidir. Vurgu yanlışları, Türkiye Türkçesinde gerek sözlü anlatımda gerekse yazıl anlatımda sorun olmaya devam etmektedir. Bu makale, vurgu ile ilgili sorunların çözümüne yardımcı olmayı esas almıştır.

Etkili konuşma ve yazmada en önemli konulardan biri de vurgudur. Vurgu, özellikle konuşmada çok önemlidir. Konuşması beğenilenlerin en önemli özelliklerinden biri de vurguyu yerinde ve doğru yapmalarıdır. Yerinde yapılmayan vurgu kulakları tırmalamakta, dinleyiciyi konudan uzaklaştırmakta ve konuşmayı etkisiz kılmaktadır. Konuşma bozukluklarının temelinde yer alan konulardan biri de vurgu yanlışlarıdır. Vurgunun kelimede hangi hecede olduğu, cümlede hangi kelimede olduğu Türkçenin kullanımında ve konuşulmasında çok önemlidir. Vurgu yanlışları, Türkiye Türkçesinde gerek sözlü anlatımda gerekse yazıl anlatımda sorun olmaya devam etmektedir. Bu makale, vurgu ile ilgili sorunların çözümüne yardımcı olmayı esas almıştır.
TÜRKÇE EĞİTİMİNDE DRAMA VE ÖZGÜN UYGULAMA ÖRNEKLERİ
TÜRKÇE EĞİTİMİNDE DRAMA VE ÖZGÜN UYGULAMA ÖRNEKLERİ
Yazar: Şimşek, Tacettin; Topal, Yakup
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Oyun, drama, Türkçe eğitimi, uygulama, drama oyunu

Oyun, çocuğun doğuştan getirdiği bir ihtiyaçtır. Oyunun belli amaç ve hedefler doğrultusunda plânlanmış ve ders ortamına uyarlanmış biçimi ise eğitici dramadır. Drama, öğretim teknikleri arasında önemli bir yere sahiptir. Derslerde rahat ve eğlenceli bir öğrenme ortamı oluşturmada, öğrenciyi motive etmede ve kalıcı öğrenmeyi gerçekleştirmede önemli rol oynar. Türkçe derslerinde eğitici dramadan azamî ölçüde yararlanmak, öğrencilerin dil becerilerinin gelişmesine ve sözcük dağarcıklarını zenginleşmesine hizmet eder. Kaynaklarda Türkçe eğitimine yönelik drama oyun örneklerine az rastlanmaktadır. Bu konuda hazırlanmış drama uygulama örneklerine ihtiyaç vardır. Bu yazı, Türkçe eğitiminde dramanın kullanımı konusunda önerilerden ve bu alanda kurgulanmış özgün drama örneklerinden oluşmaktadır.

Oyun, çocuğun doğuştan getirdiği bir ihtiyaçtır. Oyunun belli amaç ve hedefler doğrultusunda plânlanmış ve ders ortamına uyarlanmış biçimi ise eğitici dramadır. Drama, öğretim teknikleri arasında önemli bir yere sahiptir. Derslerde rahat ve eğlenceli bir öğrenme ortamı oluşturmada, öğrenciyi motive etmede ve kalıcı öğrenmeyi gerçekleştirmede önemli rol oynar. Türkçe derslerinde eğitici dramadan azamî ölçüde yararlanmak, öğrencilerin dil becerilerinin gelişmesine ve sözcük dağarcıklarını zenginleşmesine hizmet eder. Kaynaklarda Türkçe eğitimine yönelik drama oyun örneklerine az rastlanmaktadır. Bu konuda hazırlanmış drama uygulama örneklerine ihtiyaç vardır. Bu yazı, Türkçe eğitiminde dramanın kullanımı konusunda önerilerden ve bu alanda kurgulanmış özgün drama örneklerinden oluşmaktadır.
OKULÖNCESİ DÖNEMDE, ÇOCUĞUN GELİŞİMİNDE MÜZİĞİN ÖNEMİ
OKULÖNCESİ DÖNEMDE, ÇOCUĞUN GELİŞİMİNDE MÜZİĞİN ÖNEMİ
Yazar: Şen, Yavuz
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Okulöncesi dönem, çocuk gelişimi, müzik

21. yüzyılda eğitim alanında ortaya çıkan yeniliklerin, çocuk eğitimi ve gelişiminde kullanılan metod ve yaklaşımlardaki en önemli yansıması sanat eğitiminde görülür. Müziğe doğuştan yeteneği ve ilgisi olan çocukları sanata yönlendirmek için eğitim kurumlarında sistematik çalışmalar yapılmalıdır. Bu çalışma, okulöncesi dönemde müziğin önemini ortaya koymak, müziğin çocuklar üzerindeki etkisini kullanarak okul öncesi programlarını zenginleştirmek, müziğin yerini belirlemek ve müzik sanatını bu kurumlarda sevilir hale getirmenin yollarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu alanda yeni bir yaklaşım ortaya koymak için literatür taraması yapılmış, çocuk gelişimi ile ilgili yayınlarda ve araştırmalarda kişilik gelişimi kavramı son zamanlarda ön plana çıkmaya başlamıştır. Böylece bu alanda sanatsal aktivitelerin önemi tartışmaya açılmıştır. Bu noktadan hareketle müzik eğitiminin, çocuk eğitiminde önemli bir role sahip olduğu müzik ve eğitim bilimi çevrelerince kabul edilmiştir.

21. yüzyılda eğitim alanında ortaya çıkan yeniliklerin, çocuk eğitimi ve gelişiminde kullanılan metod ve yaklaşımlardaki en önemli yansıması sanat eğitiminde görülür. Müziğe doğuştan yeteneği ve ilgisi olan çocukları sanata yönlendirmek için eğitim kurumlarında sistematik çalışmalar yapılmalıdır. Bu çalışma, okulöncesi dönemde müziğin önemini ortaya koymak, müziğin çocuklar üzerindeki etkisini kullanarak okul öncesi programlarını zenginleştirmek, müziğin yerini belirlemek ve müzik sanatını bu kurumlarda sevilir hale getirmenin yollarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu alanda yeni bir yaklaşım ortaya koymak için literatür taraması yapılmış, çocuk gelişimi ile ilgili yayınlarda ve araştırmalarda kişilik gelişimi kavramı son zamanlarda ön plana çıkmaya başlamıştır. Böylece bu alanda sanatsal aktivitelerin önemi tartışmaya açılmıştır. Bu noktadan hareketle müzik eğitiminin, çocuk eğitiminde önemli bir role sahip olduğu müzik ve eğitim bilimi çevrelerince kabul edilmiştir.
ŞEHİRLERARASI ULAŞIM TALEBİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA
ŞEHİRLERARASI ULAŞIM TALEBİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA
Yazar: Doğan, E. Muhsin; Akan, Yusuf; Oktay, Erkan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Şehirlerarası yolcu taşımacılığı talebi, talep analizi, logit model, Atatürk Üniversitesi öğrencileri

Ulaştırma sektörü, üstlendiği fonksiyonlar bakımından yaşamsal öneme sahiptir. Bu yüzden ulaştırma sektörünün gelişmesi, sürdürülebilir ve dengeli bir kalkınma hedefinin gerçekleştirilmesi açısından da önemlidir. Bu çalışmada Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin şehirlerarası ulaşım talebi analiz edilmektedir. Çalışmada gerekli olan verilerin elde edilmesinde anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler araç tercihi, seyahatin amacı, yeri ve sayısı ile seyahat etmede etkili olan diğer faktörler bakımından analiz edilmiş ve logit model kullanılarak tahminler yapılmıştır.

Ulaştırma sektörü, üstlendiği fonksiyonlar bakımından yaşamsal öneme sahiptir. Bu yüzden ulaştırma sektörünün gelişmesi, sürdürülebilir ve dengeli bir kalkınma hedefinin gerçekleştirilmesi açısından da önemlidir. Bu çalışmada Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin şehirlerarası ulaşım talebi analiz edilmektedir. Çalışmada gerekli olan verilerin elde edilmesinde anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler araç tercihi, seyahatin amacı, yeri ve sayısı ile seyahat etmede etkili olan diğer faktörler bakımından analiz edilmiş ve logit model kullanılarak tahminler yapılmıştır.
EĞİTİMİN BAŞARISINDA KALKINMIŞLIĞIN ETKİSİ: 1990 VE 2000 YILLARI ÖSS BAŞARI ORANLARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA
EĞİTİMİN BAŞARISINDA KALKINMIŞLIĞIN ETKİSİ: 1990 VE 2000 YILLARI ÖSS BAŞARI ORANLARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA
Yazar: Yapraklı, Sevda; Öztürk, Lütfü; Emsen, Ö. Selçuk
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Eğitim, insan sermayesi, ekonomik-bölgesel kalkınma

İktisat yazınında iktisadi gelişme ile eğitim arasında karşılıklı ilişki olduğunu ortaya koyan geniş bir literatür bulunmaktadır. Söz konusu ilişkilerin bölgesel bazda araştırılması çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Bu çerçevede illerin 1990 ve 2000 yılları itibariyle ÖSS verileriyle yapılan yatay kesit analizlerde, 74 il için kalkınmışlığın göstergesi olarak fert başına milli gelir, eğitimin kalitesinin göstergesi olarak ortaöğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayıları ve coğrafi konum göstergesi olarak da gölge değişken bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Bağımlı değişken olarak illerin 1990 ve 2000 yılları itibariyle ÖSS başarı oranlarını, gelişmişliğin etkileme veya belirleme düzeyi araştırılmıştır. Analiz sonucunda; ÖSS başarı oranı ile kişi başına milli gelir arasında pozitif (anlamlı), öğretmen başına düşen öğrenci oranı arasında negatif (anlamlı) ve doğu-batı il ayrımında batı lehine yorumlanabilecek anlamlı ilişkiler bulunmuştur.

İktisat yazınında iktisadi gelişme ile eğitim arasında karşılıklı ilişki olduğunu ortaya koyan geniş bir literatür bulunmaktadır. Söz konusu ilişkilerin bölgesel bazda araştırılması çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Bu çerçevede illerin 1990 ve 2000 yılları itibariyle ÖSS verileriyle yapılan yatay kesit analizlerde, 74 il için kalkınmışlığın göstergesi olarak fert başına milli gelir, eğitimin kalitesinin göstergesi olarak ortaöğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayıları ve coğrafi konum göstergesi olarak da gölge değişken bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Bağımlı değişken olarak illerin 1990 ve 2000 yılları itibariyle ÖSS başarı oranlarını, gelişmişliğin etkileme veya belirleme düzeyi araştırılmıştır. Analiz sonucunda; ÖSS başarı oranı ile kişi başına milli gelir arasında pozitif (anlamlı), öğretmen başına düşen öğrenci oranı arasında negatif (anlamlı) ve doğu-batı il ayrımında batı lehine yorumlanabilecek anlamlı ilişkiler bulunmuştur.
KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNUNUN TÜRK MALİ SİSTEMİNE GETİRDİKLERİ (5436 Sayılı Kanun Değişiklikleriyle)
KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNUNUN TÜRK MALİ SİSTEMİNE GETİRDİKLERİ (5436 Sayılı Kanun Değişiklikleriyle)
Yazar: Kolçak, Menşure
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Kamu mali Yönetimi, Türk mali sistemi

Türk Mali sistemini düzenleyen ve 1927 yılından bu yana yürürlükte bulunan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu günün değişen ve gelişen koşullarında yetersiz kalmıştır. Dünya’da özellikle 1980 yılından sonra yaşanan hızlı değişim ve küreselleşme olgusundan Türkiye’de etkilenmiş ve 1980’li yılların başlarında liberalleşme yolunda ilk adımlar atılmıştır. Bunun yanı sıra AB’ye uyum çerçevesinde de birçok değişiklik yapılmıştır. Yıllardır tartışılan mali sistemin koşullara uygun hale getirilmesi konusu, nihayet Aralık 2005’te 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu olarak TBMM’de kabul edilmiştir. Bu çalışmada KMYKK’nun Türk Mali Sistemine getirdiği yenilikler tanımlanmaya çalışılmıştır.

Türk Mali sistemini düzenleyen ve 1927 yılından bu yana yürürlükte bulunan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu günün değişen ve gelişen koşullarında yetersiz kalmıştır. Dünya’da özellikle 1980 yılından sonra yaşanan hızlı değişim ve küreselleşme olgusundan Türkiye’de etkilenmiş ve 1980’li yılların başlarında liberalleşme yolunda ilk adımlar atılmıştır. Bunun yanı sıra AB’ye uyum çerçevesinde de birçok değişiklik yapılmıştır. Yıllardır tartışılan mali sistemin koşullara uygun hale getirilmesi konusu, nihayet Aralık 2005’te 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu olarak TBMM’de kabul edilmiştir. Bu çalışmada KMYKK’nun Türk Mali Sistemine getirdiği yenilikler tanımlanmaya çalışılmıştır.
RİSK SERMAYESİ FİNANSMAN MODELİ
RİSK SERMAYESİ FİNANSMAN MODELİ
Yazar: İpekten, O. Berna
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Risk Sermayesi, KOBİ

Risk sermayesi uygulamalarına ilk olarak yetmişli yıllarda rastlanmış ve seksenli yıllarda ise özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde büyük bir uygulama alanı bulmuştur. Risk sermayesinin amacı, iyi bir iş fikrine ve girişimcilik yeteneğine sahip olan, ancak yeterli finansman imkânı olmayan girişimcilere uzun vadeli yatırımlarda bulunarak finansman sağlamaktır. Ayrıca girişimcilere yönetsel ve diğer uzmanlık hizmetleri sağlayarak portföylerindeki menkul kıymetlerin değerlerini artırmak ve bu menkul kıymetleri elden çıkarmak suretiyle yüksek getiri temin etmelerini sağlamaktır. Risk sermayesi, ülkemizde de yaygın bir biçimde uygulama alanı bulursa, toplumun yaratıcı girişimcilik gücünün ortaya çıkmasına ve sanayileşme sürecinin hızlanmasına neden olacaktır. Ülkemizde risk sermayesinin (girişimci sermayesi) yasal çerçevesi Sermaye Piyasası Kanunu ve Sermaye Piyasası Kurulu tebliğleri ile oluşturulmuştur. Bu çalışmada risk sermayesi finansman modelinin genel çerçevesi incelenerek, küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansman sorunlarını gidermedeki rolü araştırılmaktadır.

Risk sermayesi uygulamalarına ilk olarak yetmişli yıllarda rastlanmış ve seksenli yıllarda ise özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde büyük bir uygulama alanı bulmuştur. Risk sermayesinin amacı, iyi bir iş fikrine ve girişimcilik yeteneğine sahip olan, ancak yeterli finansman imkânı olmayan girişimcilere uzun vadeli yatırımlarda bulunarak finansman sağlamaktır. Ayrıca girişimcilere yönetsel ve diğer uzmanlık hizmetleri sağlayarak portföylerindeki menkul kıymetlerin değerlerini artırmak ve bu menkul kıymetleri elden çıkarmak suretiyle yüksek getiri temin etmelerini sağlamaktır. Risk sermayesi, ülkemizde de yaygın bir biçimde uygulama alanı bulursa, toplumun yaratıcı girişimcilik gücünün ortaya çıkmasına ve sanayileşme sürecinin hızlanmasına neden olacaktır. Ülkemizde risk sermayesinin (girişimci sermayesi) yasal çerçevesi Sermaye Piyasası Kanunu ve Sermaye Piyasası Kurulu tebliğleri ile oluşturulmuştur. Bu çalışmada risk sermayesi finansman modelinin genel çerçevesi incelenerek, küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansman sorunlarını gidermedeki rolü araştırılmaktadır.