İşitme Engelliler İlkokullarında Kullanılan Türkçe Kitaplarındaki Etkinliklerin Görsel Okuryazarlık Becerileri Açısından İncelenmesi
Investigation of the Activities in Turkish Textbooks Used in Primary Schools for Deaf in Terms of Visual Literacy Skills
Yazar: Doğru, Süleyman; Cepdibi, Simge; Yıldırım Doğru, S.sunay
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Visual literacy,children with hearing impairment,Turkish curriculum ; Görsel okuryazarlık,işitme yetersizliği olan çocuklar,Türkçe öğretim programı

Bilimsel dayanaklarla doğruluğu kanıtlanmamış olmakla beraber, işitme yetersizliği olan bireylerin bir kısmının görsel bir dil olan işaret dili kullanmasına veya işitsel bilgiye nazaran görsel bilgiyi tercih etmesinden dolayı onların görsel öğreniciler oldukları düşünülür. Çağımızda ise, görsel okuryazarlık becerileri her eğitim kademesindeki birey için önemli bir beceri alanıdır. Bu sebeple, bu araştırmanın amacı 2018 Türkçe öğretim programındaki (1. sınıflar) görsel okuryazarlık beceri alanına ait olduğu düşünülen kazanımlarının belirlenmesi ve belirlenen kazanımlarla ilişkili etkinliklerin işitme engelliler ilkokullarında kullanılan Türkçe ders kitaplarında yer alma durumunun incelenmesi olarak belirlenmiştir. Çalışmanın verileri doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş, kategorik kodlama matrisi kullanılarak analiz edilmiştir. İlkokul Türkçe 1 kitabında görsel okuryazarlık becerileriyle ilişkili 43 etkinlik, işitme engelli öğrenciler için hazırlanan Türkçe yardımcı ders kitabında ise 106 etkinlik tespit edilmiştir. Çalışmada işitme yetersizliği olan öğrenciler için hazırlanan yardımcı ders kitabının görsel okuryazarlık beceriyle ilişkili etkinlikler açısından zengin olduğu tespit edilmiştir. Fakat işitme engelli öğrenciler için hazırlanan Türkçe 1 yardımcı ders kitabında dinleme boyutuna ait kazanımlara ilişkin etkinliklerin bulunmadığı araştırma sonunda önemli bir eksiklik olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonunda Türkçe ders ve etkinlik kitaplarında dil ve dile ait tüm boyutlarının bütüncül bir şekilde ele alınması ve görsel okuryazarlık becerilerinin dile ait tüm boyutlarda desteklenmesi yönünde öneriler geliştirilmiştir.

Although the validity of this idea has not been evidenced with scientific research, it is thought that deaf people have a visual learning style because of the use sign language, which is a visual language, or more prefer to visual information than auditory information. In our age, visual literacy skills are an important skill for individuals of all education levels. Therefore, the aim of the study to determine objectives relevant to visual literacy in 2018 Turkish curriculum (only 1st grade) and, examine activities relevant to determined objectives in Turkish textbook which used in primary schools for deaf. The data of the research was acquired by way of document review and in analyzing process a categorical encoding matrix was used. 43 activities relevant to visual literacy in the Turkish 1 textbook and 106 activities in the Turkish 1 elementary supplementary textbook for the deaf were determined. In the research, the Turkish 1 elementary supplementary textbook for the deaf was determined to be rich in activities related to visual literacy. However, the lack of visual literacy activity in the listening dimension in the Turkish 1 elementary supplementary textbook was identified as important deficiency at the end of the research. At the end of the research, suggestions were developed to support all language and language dimensions holistically in Turkish textbooks and activity books and, visual literacy skills in all dimensions of language.