JSMAA tabanlı yeni bir eklenti: SWARA-JSMAA ve akrobasi uçağı seçimi
JSMAA tabanlı yeni bir eklenti: SWARA-JSMAA ve akrobasi uçağı seçimi
Yazar: Durmaz, Korel İnanç; Temel Gencer, Cevriye
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; JSMAA,stokastik çok kriterli kabul edilebilirlik analizi,aşamalı ağırlık değerlendirme oran analizi,uçak seçimi

Karar vericiler tarafından en iyiseçeneğin belirlenmesi oldukça zor bir süreçtir. Genellikle farklıdisiplinlerde bulunan karar vericiler, farklı disiplinlere ait tercihlerini karar grubunuetkilememek amacı ile veya alan uzmanı olmadıkları için seçimkonusunda değerlendirme yapmak istemezler. Stokastik Çok Kriterli Kabul EdilebilirlikAnalizi (SMAA), seçim kriterlerine yönelik bilginin eksik olduğu, bilgiye ait kesin biryargıya varılamadığı, kritere ait bilgilere güvenilemediği veya tercihlerinbelli edilmek istenmediği durumlarda tercih edilen çok kriterli karar verme (ÇKKV)yöntemlerindendir. SMAA yönteminin el ile çözümü oldukça zor olup çözümiçin çoğunlukla SMAA yöntemlerinin açık kaynaklı bir uygulaması olan JSMAA yazılımıkullanılmaktadır.  Aşamalı AğırlıkDeğerlendirme Oran Analizi (SWARA) metodu ise, kriterlerin ağırlık oranlarının değerlendirilmesi yönteminedayanan, karar vericilerin değerlendirme konusunda mutabık olmadıkları durumdakullanılabilen son dönemde yaygınlaşmış ve bilinen ÇKKV metotlarına göre basit ve hızlısüreçleri içeren bir metot olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak SWARA metodunun ağırlık hesaplamasınayönelik bir paket program yoktur. Bu çalışmada, SWARA metodunun ağırlık hesaplamasına yönelik bir yazılımgerçekleştirilmiş ve ilgili yazılım JSMAA programına entegre edilerek SWARA–SMAA-2 metodu önerilmiştir.  Çalışmanın amacı, kararverici durumda bulunan alan uzmanlarının değerlendirmelerinin önem ağırlıklarıvasıtası ileSMAA yöntemine entegre edilerek belirsiz ve kesin olmayan verilerin etkisiniazaltmak,bağımsız bir karar verme süreci tasarlamak ve bunu bir paket programvasıtası ile kullanımasunmaktır. Önerilen yöntem, öncelikle literatürdeki ilaç fayda risk analizi problemine uygulanmış, eldeedilen sonuçlar bu probleme yönelik yapılan diğer çalışmalar ilekarşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmelerin sonucu SWARA-SMAA-2 metodunun güvenilirve tutarlı sonuçlar verdiği görülmüştür. Uygulama kısmında ise geliştirilen JSMAAprogramı vasıtası ile Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı için akrobasi uçağıseçimi SMAA-2 ve SWARA-SMAA-2 yöntemleri kullanılarak yapılmış ve elde edilen sonuçlarkarşılaştırılmıştır.

Karar vericiler tarafından en iyiseçeneğin belirlenmesi oldukça zor bir süreçtir. Genellikle farklıdisiplinlerde bulunan karar vericiler, farklı disiplinlere ait tercihlerini karar grubunuetkilememek amacı ile veya alan uzmanı olmadıkları için seçimkonusunda değerlendirme yapmak istemezler. Stokastik Çok Kriterli Kabul EdilebilirlikAnalizi (SMAA), seçim kriterlerine yönelik bilginin eksik olduğu, bilgiye ait kesin biryargıya varılamadığı, kritere ait bilgilere güvenilemediği veya tercihlerinbelli edilmek istenmediği durumlarda tercih edilen çok kriterli karar verme (ÇKKV)yöntemlerindendir. SMAA yönteminin el ile çözümü oldukça zor olup çözümiçin çoğunlukla SMAA yöntemlerinin açık kaynaklı bir uygulaması olan JSMAA yazılımıkullanılmaktadır.  Aşamalı AğırlıkDeğerlendirme Oran Analizi (SWARA) metodu ise, kriterlerin ağırlık oranlarının değerlendirilmesi yönteminedayanan, karar vericilerin değerlendirme konusunda mutabık olmadıkları durumdakullanılabilen son dönemde yaygınlaşmış ve bilinen ÇKKV metotlarına göre basit ve hızlısüreçleri içeren bir metot olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak SWARA metodunun ağırlık hesaplamasınayönelik bir paket program yoktur. Bu çalışmada, SWARA metodunun ağırlık hesaplamasına yönelik bir yazılımgerçekleştirilmiş ve ilgili yazılım JSMAA programına entegre edilerek SWARA–SMAA-2 metodu önerilmiştir.  Çalışmanın amacı, kararverici durumda bulunan alan uzmanlarının değerlendirmelerinin önem ağırlıklarıvasıtası ileSMAA yöntemine entegre edilerek belirsiz ve kesin olmayan verilerin etkisiniazaltmak,bağımsız bir karar verme süreci tasarlamak ve bunu bir paket programvasıtası ile kullanımasunmaktır. Önerilen yöntem, öncelikle literatürdeki ilaç fayda risk analizi problemine uygulanmış, eldeedilen sonuçlar bu probleme yönelik yapılan diğer çalışmalar ilekarşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmelerin sonucu SWARA-SMAA-2 metodunun güvenilirve tutarlı sonuçlar verdiği görülmüştür. Uygulama kısmında ise geliştirilen JSMAAprogramı vasıtası ile Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı için akrobasi uçağıseçimi SMAA-2 ve SWARA-SMAA-2 yöntemleri kullanılarak yapılmış ve elde edilen sonuçlarkarşılaştırılmıştır.