Bazı Crepis Türlerinin Ot Kalite Özellikleri Açısından Değerlendirilmesi
Evaluation of Some Crepis Species in terms of Herbage Quality Characteristics
Yazar: Başbağ, Mehmet; Çaçan, Erdal
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Pasture-Meadow Forage Plants ; Çayır-Mera ve Yem Bitkileri ; Chicory,Quality Characteristics,Minerals,Clustering Analysis ; Hindiba,Kalite Özellikleri,Mineraller,Kümeleme Analizi

Güneydoğu Anadolu Bölgesinden toplanan Crepis türlerinin, hayvan besleme açısından önem arz eden bazı kalite özellikleri ile bu türlerin toplandığı lokasyonların birbirlerine benzerliklerini tespit etmek amacıyla, bu çalışma yürütülmüştür. Crepis türleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin mera ve doğal alanlarında yaygın olarak bulunmasından dolayı çalışma konusu olarak ele alınmış ve bölgenin 10 değişik lokasyonundan toplanan Crepis türlerine ait bitkiler materyal olarak kullanılmıştır. Crepis türlerine ait bitkilerin kuru otlarında ham protein (HP), asit deterjanda çözünmeyen protein (ADP), asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF), sindirilebilir kuru madde (SKM), kuru madde tüketimi (KMT), nispi yem değeri (NYD), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), fosfor (P) ve potasyum (K) oranları saptanmıştır. İncelenen bu özellikler açısından lokasyonlar arasında önemli istatistiksel farklılıkların olduğu görülmüştür. Araştırmada, Crepis türlerinin ADF ve NDF oranlarının düşük, HP, SKM, KMT ve NYD’nin yüksek ve uygun düzeyde olduğu görülmüştür. Ca, P, K, Mg ve K:(Ca+Mg) oranlarının da ideal düzeyde olduğu, ancak Ca:P oranının ise olması gereken sınır değerin (>2) üzerinde olduğu belirlenmiştir. Lokasyonların benzerlik durumlarını ortaya koyma amacıyla kümeleme analizi yapılmıştır. Yapılan kümeleme analizi sonucunda 10 farklı lokasyonun iki ana gruba ayrılacak şekilde varyasyon gösterdiği belirlenmiştir. Bu gruplar arasında Crepis alpina türünün alındığı Diyarbakır (1) ve Diyarbakır (2) lokasyonlarının birbirine en yakın, Crepis alpina türünün alındığı Diyarbakır (1) ile Adıyaman lokasyonlarının ise birbirine en uzak lokasyonlar olduğu saptanmıştır.

This study was carried out to determine some quality characteristics of Crepis species collected from the Southeastern Anatolia Region, which are important for animal nutrition, and the similarities among the locations where these species were collected. Crepis species were considered as the subject of the study because of their widespread occurrence in pastures and natural areas of Southeastern Anatolia Region and plants belonging to Crepis species collected from 10 different locations of the region were used as material. Crude protein (HP), acid detergent crude protein (ADP), acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF), digestible dry matter (DMD), dry matter itnake (DMI), relative feed value (RFV), calcium (Ca), magnesium (Mg), phosphorus (P) and potassium (K) ratios were determined in the hay of Crepis species. It was observed that there were significant statistical differences among the locations analyzed in terms of these traits. In the study, it was observed that the ADF and NDF ratios of Crepis species were low, while HP, DDM,DMI and RFV were high and at ideal levels. The ratios of Ca, P, K, Mg and K:(Ca+Mg) were also found to be at ideal levels, but the Ca:P ratio was above the limit value (>2). Cluster analysis was performed in order to reveal the similarity of the locations. As a result of the cluster analysis, it was determined that 10 different locations showed variation to be divided into two main groups. Among these groups, Diyarbakır (1) and Diyarbakır (2) locations, where Crepis alpina species were taken, were the closest to each other, while Diyarbakır (1) and Adıyaman locations, where Crepis alpina species were taken, were the most distant locations.