hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
DOĞU AKDENİZ’DE SALGIN HASTALIKLARLA MÜCADELE: KLAZOMEN (URLA) TAHAFFUZHANESİ
DOĞU AKDENİZ’DE SALGIN HASTALIKLARLA MÜCADELE: KLAZOMEN (URLA) TAHAFFUZHANESİ
Yazar: Adak, Ufuk
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Urla (Klazomen),Karantina,Bulaşıcı Hastalıklar,İzmir,Kamu Sağlığı

Doğu Akdeniz’in önemli liman kentlerinden biri olan İzmir, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin başlıca ticaret merkezlerinden biriydi. Bu yüzyılda özellikle vapur ve trenlerin kullanımının yaygınlaşması ile birlikte artan insan hareketliliği, İzmir’i Akdeniz karantina ağında oldukça stratejik bir konuma getirmiştir. Bu makale, 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen Klazomen (Urla) Tahaffuzhanesi’nin kolera ve veba gibi bulaşıcı hastalıkların önlenmesinde oynadığı rolü uluslararası karantina uygulamaları ve kamu sağlığı veçhelerinden ele almaktadır. Klazomen Tahaffuzhanesi, özellikle salgın hastalık dönemlerinde ve insan hareketliliğin yoğun olduğu Hac zamanında Doğu Akdeniz’in başlıca sterilizasyon ve sağlık merkezlerinden biri haline gelmiştir. Özellikle etüv gibi yeni sağlık teknolojileri İstanbul’daki Kavak Tahaffuzhanesi’nden sonra ilk kez bu tahaffuzhanede kullanıma girmiştir. Bakteriyoloji, hijyen ve kamu sağlığı, 19. yüzyıl devletlerinin ortak gündemidir. Osmanlı yönetimi, bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek için bir seri nizamname yayımlayarak, tahaffuzhaneler ile kamu sağlığının korunmasını sağlamış ve salgın hastalıkların özellikle devletin merkezi olan İstanbul’a sirayet etmesini önlemeye çalışmıştır. İmparatorluğun aldığı bu sıhhi tedbirler ile tebaanın talepleri bazı durumlarda örtüşmemektedir

Doğu Akdeniz’in önemli liman kentlerinden biri olan İzmir, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin başlıca ticaret merkezlerinden biriydi. Bu yüzyılda özellikle vapur ve trenlerin kullanımının yaygınlaşması ile birlikte artan insan hareketliliği, İzmir’i Akdeniz karantina ağında oldukça stratejik bir konuma getirmiştir. Bu makale, 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen Klazomen (Urla) Tahaffuzhanesi’nin kolera ve veba gibi bulaşıcı hastalıkların önlenmesinde oynadığı rolü uluslararası karantina uygulamaları ve kamu sağlığı veçhelerinden ele almaktadır. Klazomen Tahaffuzhanesi, özellikle salgın hastalık dönemlerinde ve insan hareketliliğin yoğun olduğu Hac zamanında Doğu Akdeniz’in başlıca sterilizasyon ve sağlık merkezlerinden biri haline gelmiştir. Özellikle etüv gibi yeni sağlık teknolojileri İstanbul’daki Kavak Tahaffuzhanesi’nden sonra ilk kez bu tahaffuzhanede kullanıma girmiştir. Bakteriyoloji, hijyen ve kamu sağlığı, 19. yüzyıl devletlerinin ortak gündemidir. Osmanlı yönetimi, bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek için bir seri nizamname yayımlayarak, tahaffuzhaneler ile kamu sağlığının korunmasını sağlamış ve salgın hastalıkların özellikle devletin merkezi olan İstanbul’a sirayet etmesini önlemeye çalışmıştır. İmparatorluğun aldığı bu sıhhi tedbirler ile tebaanın talepleri bazı durumlarda örtüşmemektedir
LAZKİYE LİMANI’NDA İNGİLİZ KONSOLOSLARI VE TÜCCARLARI 1700-1772
LAZKİYE LİMANI’NDA İNGİLİZ KONSOLOSLARI VE TÜCCARLARI 1700-1772
Yazar: Türkhan, M. Sait
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Lazkiye,Doğu Akdeniz,İngiliz Tüccarlar,İngiliz Levant Şirketi

Doğu Akdeniz limanları içinde önemli bir yere sahip olan Lazkiye limanı Osmanlı döneminde de ticari bakımdan aktif olmuştur. 17. yüzyıldan itibaren Lazkiye çevresinde tütün ekiminin yaygınlaşması, 18. yüzyılda ise İran ipeğine alternatif olarak bölgede ipek üretiminin yaygınlaşması Lazkiye’nin ticari önemini arttırmıştır. Bu durum karşısında İngiliz tüccarların bölgeye ve limana daha fazla ilgi göstermeye başladıkları görülür. Daha önceleri aracılar vasıtasıyla bölgeden emtia temin eden İngilizlerin, 1737’de Lazkiye’ye bir konsolos vekilliği açmaları artan bu ticari ilginin göstergesidir. Bu makalede Osmanlı ve İngiliz arşiv kaynakları çerçevesinde 18. yüzyılda Lazkiye limanında İngiliz konsolos vekilliğinin kuruluşu, İngiliz tüccarların ticari faaliyetleri ve kredi ilişkileri incelenmiştir.

Doğu Akdeniz limanları içinde önemli bir yere sahip olan Lazkiye limanı Osmanlı döneminde de ticari bakımdan aktif olmuştur. 17. yüzyıldan itibaren Lazkiye çevresinde tütün ekiminin yaygınlaşması, 18. yüzyılda ise İran ipeğine alternatif olarak bölgede ipek üretiminin yaygınlaşması Lazkiye’nin ticari önemini arttırmıştır. Bu durum karşısında İngiliz tüccarların bölgeye ve limana daha fazla ilgi göstermeye başladıkları görülür. Daha önceleri aracılar vasıtasıyla bölgeden emtia temin eden İngilizlerin, 1737’de Lazkiye’ye bir konsolos vekilliği açmaları artan bu ticari ilginin göstergesidir. Bu makalede Osmanlı ve İngiliz arşiv kaynakları çerçevesinde 18. yüzyılda Lazkiye limanında İngiliz konsolos vekilliğinin kuruluşu, İngiliz tüccarların ticari faaliyetleri ve kredi ilişkileri incelenmiştir.
MAİŞET VE MEVACİB: EGE ADALARINDAKİ OSMANLI KALELERİNDE GEÇİM MÜCADELESİ
MAİŞET VE MEVACİB: EGE ADALARINDAKİ OSMANLI KALELERİNDE GEÇİM MÜCADELESİ
Yazar: Nalezen, Orçun
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Ege,Osmanlı,kaleler,maaş,geçim

Makalede Ege Adalarındaki Osmanlı kalelerinde XVI. yüzyıl sonu ile XVII. yüzyıl başlarında görev yapan askerlerin verdikleri geçim mücadelesine odaklanılmaktadır. Kalede görev yapmayı tercih eden bir reaya başka her türlü mesleki ve gelir getirici sivil uğraştan kopmuş oluyordu. Dolayısıyla görev yaptıkları bölgenin sahip olduğu iş gücü ve insan kaynağının parçası olup kalede görev yapan bu bireyler, müdafaası kalenin varlığına terk edilmiş olan sahada yaşayan doğrudan vergi mükellefi olan reayanın arasından çekilmiş oluyorlardı. Kalelerde görev yapan askerlerin karşı karşıya kaldığı ekonomik sıkıntılar bu bağlamda ele alınmaktadır. Askerlerin yaşadıkları mali sorunların iki temel sebebi vardı. Bunlardan ilki asker maaşları ile enflasyon arasındaki kopuş, ikincisi ise gedik usulsüzlüklerinin yol açtığı gelir adaletsizliğiydi. Ayrıca kalede görevli askerleri etkisi altına alan ekonomik sıkıntıların sebepleri ile yaşanmakta olan sorunlara karşı karar alıcılar tarafından geliştirilen çözüm arasındaki ilişki gözler önüne serilmektedir. Çözüm için atılan adımlar üzerinden sorunların kökenine yönelik bakış açısı ele alınmaktadır. Ege Adaları’ndaki Osmanlı kaleleri, Akdeniz sathında takip edilen kapsamlı stratejik hedeflere hizmet veriyordu. Dolayısıyla askerlerin yaşadığı maddi sorunların çözümü yalnız insani değil, askerî ve statejik önem arz ediyordu.

Makalede Ege Adalarındaki Osmanlı kalelerinde XVI. yüzyıl sonu ile XVII. yüzyıl başlarında görev yapan askerlerin verdikleri geçim mücadelesine odaklanılmaktadır. Kalede görev yapmayı tercih eden bir reaya başka her türlü mesleki ve gelir getirici sivil uğraştan kopmuş oluyordu. Dolayısıyla görev yaptıkları bölgenin sahip olduğu iş gücü ve insan kaynağının parçası olup kalede görev yapan bu bireyler, müdafaası kalenin varlığına terk edilmiş olan sahada yaşayan doğrudan vergi mükellefi olan reayanın arasından çekilmiş oluyorlardı. Kalelerde görev yapan askerlerin karşı karşıya kaldığı ekonomik sıkıntılar bu bağlamda ele alınmaktadır. Askerlerin yaşadıkları mali sorunların iki temel sebebi vardı. Bunlardan ilki asker maaşları ile enflasyon arasındaki kopuş, ikincisi ise gedik usulsüzlüklerinin yol açtığı gelir adaletsizliğiydi. Ayrıca kalede görevli askerleri etkisi altına alan ekonomik sıkıntıların sebepleri ile yaşanmakta olan sorunlara karşı karar alıcılar tarafından geliştirilen çözüm arasındaki ilişki gözler önüne serilmektedir. Çözüm için atılan adımlar üzerinden sorunların kökenine yönelik bakış açısı ele alınmaktadır. Ege Adaları’ndaki Osmanlı kaleleri, Akdeniz sathında takip edilen kapsamlı stratejik hedeflere hizmet veriyordu. Dolayısıyla askerlerin yaşadığı maddi sorunların çözümü yalnız insani değil, askerî ve statejik önem arz ediyordu.
TÜRKİYE’DE BİR İLK: İZMİR MATZA (HAMURSUZ) FABRİKASI HAKKINDA BELGELER
TÜRKİYE’DE BİR İLK: İZMİR MATZA (HAMURSUZ) FABRİKASI HAKKINDA BELGELER
Yazar: Bora, Siren
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: İzmir,hamursuz,matza,fabrika

Matza ya da Anadolu’da halk arasında bilinen ve tanınan adıyla Hamursuz, , Pesah Bayramı’nın ilk iki gecesi olan Seder’de  ve bayram süresince yenilen sembolik yiyeceklerden biridir. Ülkemizde, Hamursuz adeta Pesah ile özdeşleşmiştir. Bu yüzden Pesah Bayramı, Hamursuz Bayramı adıyla bilinmektedir. Batılılar tarafından ise, “mayasız ekmek bayramı” olarak bilinir . Hamursuz’un iki sembolik anlamı mevcuttur: Kölelik ve özgürlük. Köleliği temsil etmektedir ; çünkü, İsrailoğullarının Mısır’da ağır işlerde çalıştırıldıkları zaman, onlara,  hamurun mayalanması için hiç zaman tanınmamıştır. Bu yüzden ekmekler mayalanmadan pişirilmiş ve ona elem ekmeği adı verilmiştir .  Özgürlüğü temsil etmektedir ; çünkü, Mısır’dan Çıkış, çok hızlı olduğu için, hamurun mayalanmasına vakit kalmamıştır

Matza ya da Anadolu’da halk arasında bilinen ve tanınan adıyla Hamursuz, , Pesah Bayramı’nın ilk iki gecesi olan Seder’de  ve bayram süresince yenilen sembolik yiyeceklerden biridir. Ülkemizde, Hamursuz adeta Pesah ile özdeşleşmiştir. Bu yüzden Pesah Bayramı, Hamursuz Bayramı adıyla bilinmektedir. Batılılar tarafından ise, “mayasız ekmek bayramı” olarak bilinir . Hamursuz’un iki sembolik anlamı mevcuttur: Kölelik ve özgürlük. Köleliği temsil etmektedir ; çünkü, İsrailoğullarının Mısır’da ağır işlerde çalıştırıldıkları zaman, onlara,  hamurun mayalanması için hiç zaman tanınmamıştır. Bu yüzden ekmekler mayalanmadan pişirilmiş ve ona elem ekmeği adı verilmiştir .  Özgürlüğü temsil etmektedir ; çünkü, Mısır’dan Çıkış, çok hızlı olduğu için, hamurun mayalanmasına vakit kalmamıştır
18. YÜZYIL İSTANBUL’UNDA ŞEHİRLİ NAKKÂŞLARIN KULLANDIĞI ELVÂN BOYALAR: YENİ BELGELER VE SORULAR
Colorful Paints Used by Urban Painter/Designers in the 18th Century Istanbul: New Documents and Questions
Yazar: Erdoğan İşkorkutan, Sinem
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Osmanlı maddi kültürü,nakkâş,boya,renk,18. yüzyıl ; Osmanlı maddi kültürü,nakkâş,boya,renk,18. yüzyıl,Ottoman material culture,painter/designer,paint/dye,color,18th century ; Ottoman material culture,painter/designer,paint/dye,color,18th century ; Osmanlı maddi kültürü,nakkâş,boya,renk,18. yüzyıl,Ottoman material culture,painter/designer,paint/dye,color,18th century

Erken modern Osmanlı tarih yazımında boya ile alakalı çalışmalar dokuma sanayii, el sanatları ve tekstil tarihi alanlarında yoğunlaşmaktadır. Bu çalışmalarda genellikle dokumacılıkta kullanılan bazı boyalar ve onların üretim aşamalarına odaklanılırken, şehirli ve/ya sarayda çalışan nakkâşların çeşitli projelerde kullandıkları boyalara ve boya hazırlamakta kullanılan yardımcı malzemelere değinilmez. Aynı şekilde nakkâşların ve hamilerin tercih ettikleri renk paleti de ele alınmaz. Bu makalede 18. Yüzyılda bina eminliği, baş muhasebe kalemi ve Divân-ı Hümâyûn katipleri tarafından hazırlanan defterler ve belgelere odaklanarak sarayın nezaret ettiği veya yürüttüğü mimari projelerde şehirli nakkâşların kullandığı boyaların isimleri, çeşitleri ve boya hazırlamak için kullanılan malzemeler ele alınacaktır. Ayrıca belgelerde sıklıkla görülen boyalar ve ifade ettikleri renklerden yola çıkarak bazı renklerin Osmanlı maddi kültüründeki olası anlamları üzerine düşünceler ve sorular aktarılacaktır. Son olarak boya fiyatları ve bazı boyaların yüzyıl boyunca fiyat değişimi ele alınarak boyaların hiyerarşisi ve düşündürdükleri tartışılacaktır.

In early modern Ottoman historiography studies related to paints/dyes tend to focus on weaving industry, handicrafts, and history of textiles. While these studies often examine paints/dyes used in weaving and their production processes, they do not consider paints and subsidiary materials necessary for the preparation of paints that were used by urban and court painter/designers in various projects. Likewise, the color palette preferred by painter/designers and issues of patronage are not considered at all. On the basis of books of registers and documents prepared by the office of building superintendence, the chief accounting office, and clerks of the imperial council, this article explores the names and types of paints as well as subsidiary materials used by urban painter/designers in the 18th century during the projects commissioned or supervised by the imperial palace. Moreover, by considering the names of frequently mentioned paints in the documents, this article approaches possible symbolic associations of certain colors in Ottoman visual culture. Lastly, this article will consider the hierarchy of paints via the prices of certain paints as well as changes in prices of paints throughout the eighteenth century.
JOOS VAN GHISTELE SEYAHATNAMESİNDE (1491) SULTAN II. MEHMED’İN ÖLÜMÜ VE ŞEHZADELERİN TAHT KAVGASI
Sultan Mehmed II’s Death and the Crown Prince’s Battle for the Throne in Joos van Ghistele’s Travel Writing (1491)
Yazar: Kaçar, Hilmi
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Ortaçağ Avrupası,Burgonya,Seyahatname,Sultan II. Mehmed,Sultan II. Bayezid,Cem Sultan ; Ortaçağ Avrupası,Burgonya,Seyahatname,Sultan II. Mehmed,Sultan II. Bayezid,Cem Sultan,Medieval Europe,Burgundy,Travel Writing,Sultan Mehmed II,Sultan Bayezid II ; Ortaçağ Avrupası,Burgonya,Seyahatname,Sultan II. Mehmed,Sultan II. Bayezid,Cem Sultan,Medieval Europe,Burgundy,Travel Writing,Sultan Mehmed II,Sultan Bayezid II ; Cem Sultan,Medieval Europe,Burgundy,Travel Writing,Sultan Mehmed II,Sultan Bayezid II

Bu çalışmada, Burgonyalı soylu Joos van Ghistele’nin seyahatnamesini 1491’de derleyen Ambrosius Zeebout’un Sultan II. Mehmed’in vefatına, cenaze merasimine ve şehzadeleri Cem ile Bayezid arasındaki veraset savaşına dair metne eklediği bölümleri incelenmiştir. Bu bölümler Osmanlı kaynaklarıyla karşılaştırılmış ve Burgonya kökenli seyahatnamenin tarihsel kaynak değeri ölçülmüştür. Örneğin Fatih’in cenaze merasimine dair Osmanlı kroniklerinde bahsedilmeyen ancak seyahatnamede verilen bilgiler, XV. yüzyıl Osmanlı tarih yazımına önemli bir katkı oluşturmaktadır. Ayrıca bu makale, padişah ile ‘bürokrasi’ arasındaki ayrıma ve Osmanlı yönetici sınıfı içindeki çatışmacı, örtüşen ve tamamlayıcı güç ilişkilerinin karmaşık doğasına da odaklanmaktadır. Bu güç ilişkileri, XV. yüzyıl Osmanlı devlet sistemi içinde yavaş yavaş şekillenmiş ve aynı zamanda devlet oluşumunu da etkilemiştir. Kısaca bu makale, Osmanlı devletini ‘despot sultanlık’ olarak tanımlayan yaygın yanlış anlayışı çürütmektedir.

This article mainly analyses the pilgrimage narrative of the Burgundian nobleman Joos van Ghistele, written by Ambrosius Zeebout in 1491. Zeebout compiled a series of accounts on Sultan Mehmed II’s death, his funeral, and the succession war between the crown princes, Cem and Bayezid. In this article, the value of this Burgundian travel account as a historical source is measured by comparing it with the records kept by the contemporary Ottoman chroniclers. Particularly, the information provided by the Burgundian text about the funeral ceremony of Sultan Mehmed II, which is not mentioned in the Ottoman chronicles, constitutes an important contribution to fifteenth-century Ottoman historiography. Furthermore, this article also focuses on the nature of the distinction between the sultan and the ‘bureaucracy,’ and the complex forms of conflicting, overlapping, and complementing power relations within the Ottoman ruling class. These power relations gradually took shape within the fifteenth-century Ottoman state system and in its turn also influenced its formation. In short, this article refutes the widely held misapprehension which defined the Ottoman state in terms of ‘despotic sultanism’.
BİZANSLILARIN SİYASİ COĞRAFYASINDA İTALYA VE İTALYANLAR (XIV. YÜZYIL)
BİZANSLILARIN SİYASİ COĞRAFYASINDA İTALYA VE İTALYANLAR (XIV. YÜZYIL)
Yazar: Laoıu, Angeliki E.
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Bizans,İtalya,Coğrafya,italyanlar ; Bizans,İtalya,Coğrafya,italyanlar ; Bizans,İtalya,Coğrafya,italyanlar ; Bizans,İtalya,Coğrafya,italyanlar

XIV. yüzyılda Bizanslılar; siyasi, ticari ve kültürel olmak üzere çeşitli alanlarda İtalyanlar ile yakın ilişki içerisindeydiler. Burada incelemek istediğim husus, Bizanslıların siyasi coğrafyası içerisinde İtalyanların ve İtalya’nın yeri olacaktır: Bizanslılar bölgeyi, halkını ve siyasetini ne kadar biliyorlardı ve ne kadar önemsiyorlardı? Siyasi coğrafya, kullandığım anlamıyla, coğrafya, etnografya ve siyasi tarihi birleştirir; Bizanslıların İtalyanlar ve İtalya ile alakalı olarak bu kategorileri ne kadar kullandığı ihtilafın bir parçasıdır. Kullanacağım metinler, XIV. yüzyılın üç büyük tarihçisine aittir -Georgios Pakhymeres, Ioannes Kantakuzenos ve Nikephoros Gregoras- ve dolayısıyla bu çalışmanın konu ile alakalı genel bir araştırma olmayacağı, daha çok belirli bir dönemin tarih yazım çalışması olacağı hususu açıklığa kavuşturulmalıdır.

XIV. yüzyılda Bizanslılar; siyasi, ticari ve kültürel olmak üzere çeşitli alanlarda İtalyanlar ile yakın ilişki içerisindeydiler. Burada incelemek istediğim husus, Bizanslıların siyasi coğrafyası içerisinde İtalyanların ve İtalya’nın yeri olacaktır: Bizanslılar bölgeyi, halkını ve siyasetini ne kadar biliyorlardı ve ne kadar önemsiyorlardı? Siyasi coğrafya, kullandığım anlamıyla, coğrafya, etnografya ve siyasi tarihi birleştirir; Bizanslıların İtalyanlar ve İtalya ile alakalı olarak bu kategorileri ne kadar kullandığı ihtilafın bir parçasıdır. Kullanacağım metinler, XIV. yüzyılın üç büyük tarihçisine aittir -Georgios Pakhymeres, Ioannes Kantakuzenos ve Nikephoros Gregoras- ve dolayısıyla bu çalışmanın konu ile alakalı genel bir araştırma olmayacağı, daha çok belirli bir dönemin tarih yazım çalışması olacağı hususu açıklığa kavuşturulmalıdır.
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN ARDINDAN OSMANLI ORTADOĞUSU’NDA YENİ DÜZEN ARAYIŞLARINDAN BİR KESİT: İRAN’IN MUSUL SİYASETİ (1918-1926)
An Example of the Search for A New Order in the Ottoman Middle East After The First World War: Iran's Mosul Policy (1918-1926)
Yazar: Sonat, Ramazan
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Musul,İran,Ankara Antlaşması,Türkiye,İngiltere. ; Mosul,Iran,Ankara Treaty,Turkey,Britain.

Bu çalışma, İran’ın Birinci Dünya Savaşı’nın son yılını simgeleyen 1918 yılından Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması’na kadar geçen süre içerisinde Osmanlı Ortadoğu’sunun en önemli merkezlerinden birisi olan Musul’a yönelik geliştirdiği strateji ve faaliyetlere odaklanmıştır. Her ne kadar Musul meselesi dünya tarih yazımı içerisinde bugüne kadar Türkiye ve İngiltere eksenli bir anlayışla tetkik edilmekle birlikte konunun görünmeyen yüzü çerçevesinde İran’ın Birinci Dünya Savaşı’nın bitiminin ardından burada ortaya çıkan güç boşluğunu doldurabilmek hedefiyle özellikle jeopolitik ve jeostratejik önem atfettiği Musul için Türkiye ve İngiltere ile hangi mücadeleleri verdiğine ve onlar karşısında nasıl bir performans sergilediğine çalışmada geniş bir parantez açılmıştır. Böylece eser, Musul meselesinde Türkiye ve İngiltere haricinde üçüncü bir gücün varlığını akademik yazıma kazandırarak meselenin çözümünün bölgesel dinamizm açısından ne anlam ifade ettiğini açıklamaya kendisini adamıştır. Ayrıca, Birinci Dünya Savaşı resmi olarak 1918 yılında bitmesine karşın onun akislerinin Musul gibi Osmanlı coğrafyasının farklı noktalarında uzun bir süre devam ettiği ve hatta günümüze kadar uzandığı eserin sonuç kısmında öne sürülmüştür.

This study focuses on the strategies and activities developed by Iran towards Mosul, one of the most important centers of the Ottoman Middle East, from 1918, which symbolizes the last year of the First World War, to the Ankara Agreement signed between Turkey and England in June 1926. Although the Mosul issue has been examined in world historiography with a Turkey and Britain-centered approach, within the framework of the invisible face of the issue, Iran has attached geopolitical and geostrategic importance to Mosul, with the aim of filling the power vacuum that emerged here after the end of the First World War. As a matter of fact, the study broadly touches on the struggles that Iran has entered into with the UK and Turkey for Mosul. Thus, the study has devoted itself to explaining what the solution of the issue means in terms of regional dynamism by introducing the existence of a third power other than Turkey and the UK in the Mosul issue into academic writing. In addition the study argues in the conclusion that although the First World War officially ended in 1918, its repercussions continued for a long time in different parts of the Ottoman geography such as Mosul and even extended to the present day.
TANRI DAĞLARINDA BULUNMUŞ HELLENİSTİK SERAMİK SAKA (İSKİT) BÖLGESİ – GRECOBACTRİA TİCARİ İLİŞKİLERİNE BİR ÖRNEK
A Hellenistic Ceramic Found in Tengri Mountain An Example of Commercial Relations between Saka Land (Scyth) – Grecobactria
Yazar: Yılmaz, Anıl; Akhmatov, Künbolot
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Hellenistic Bactria,Sogdiana,Scythians,Kurgan,Trade inCentral Asia. ; Hellenistik Bactria,Soğdiana,İskit,Kurgan,Orta Asya ticareti.

Tarım kültürü ile şekillenmiş yerleşik imparatorluklar tarih boyunca hayvancılık ile uğraşan göçer kültürlerle ilişki içinde kalmışlardır. Bu ilişkiler siyasi alanda sürdüğü kadar ticari düzeyde de devam etmiş ve bu birinci kısım zaman zaman çok kanlı süreçler yaşatmıştır. Akademisyenlerin bilgi sınırları içinde her iki kültür ile ilgili genel bir kanı bulunmaktadır ve bir noktaya kadar doğru da kabul edilebilir. Kazılar bu kanıları genellikle teyit eder sonuçlar ortaya koymaktadır ancak bazı durumlarda ezber bozanlara da rastlanır. Makale Tanrı dağlarında 2022 yılında yapılmış bir kazıda ortaya çıkan seramik üzerinden Orta Asya ile yapılan ticari ilişkilere değinmektedir.

Throughout history agrarian based empires kept in touch with nomadic cultures dealing with animal husbandry. These relations continued mostly at commercial level as well as in the political field, and second part led companies to very bloody processes from time to time. Academicians have a general opinion about both cultures within the limits of their knowledge and it is mostly considered as correct up to a point. Archaeological excavations generally confirm these opinions but in some cases, game changers are also encountered. The article refers to the commercial relations between Central Asian Hellenistic cities dwellers and Tien Shan mountains inhabitantsthrough the ceramic unearthed in an excavation made in 2022, Kyrgyzstan.