hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
GEÇMİŞİN İZLERİNDE DEVİNEN İKİ OYUN: MARTI VE SANDALYALER ÜZERİNE BİR İNCELEME
Geçmişin izlerinde Devinen iki Oyun: Martı Ve Sandalyaler Üzerine Bir inceleme
Yazar: Genç, Doç. Dr. Hanife Nâlân
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Anı, Martı, Sandalyeler (Les Chaises)

Bu çalışmada Anton Çehov’un Martı (Çayka; 1896) ve Ionesco’nun Sandalyaler (Les Chaises; 1952) isimli oyunları geçmişe, anılara yaptıkları göndermeler yönünden ele alınmıştır. Ele alınan oyunlarda amacımız anının yazınsal tür olarak nasıl işlendiğini göstermek değil, tam tersi oyun yerlemlerinin anılarda nasıl yer aldığını, oyunlar içinde anı biçimindeki anlatının sahnede nasıl aktarıldığını incelenmeye çalışmaktır. Oyunlarda geçmişin tanıklığını yapan anılar oyun kurgusu içerisinde kahramanların ağzından öyküleme biçiminde aktarılırlar. Ancak anılara yolculuk kahramanların geçmiş olaylar ve yaşantılarını, akıllarında kalanları canlandırmaktan ya da başkalarıyla paylaşma isteğinden çok anlatısal yönden yani söz aracılığıyla geçmişi didikleme hatta onunla hesaplaşma adınadır. Oyunlarda anılar kesintisiz biçimde değil parçalar halinde söyleşimler yoluyla aktarılmışlar ve bu parçalar oyunun bütünlüklü biçiminin oluşturulması işlevini üstlenmişlerdir. Böylece izleyicinin ilgisi ve oyunun etkisi canlı tutulmuştur.

In this study  Anton Chekhov’s The Seagull  1896  and Ionesco’s The Chairs  1952  are analysed in respect to the references they make towards the past and the memories  In the analysed plays  we do not to examine how memories are handled as a literary genre but how the settings of the play take place in the memories and how the narration of the memories are carried over the stage during the performance  In the plays  the memories which are witnessing the past are narrated by the characters within the plot structure  But these journeys towards the memories do not derive from the ambition to reveal the previous experiences or affairs of them or to refresh the memories and share them with others  but from the will to tease the past by means of words in a narrative way and even to settle their accounts with the past  In the plays  the memories are not transferred continuously but in a form of episodic dialogues which are also functioning as the parts of the whole play  By doing so  the interest of the audience is evoked and the influence of the play is arised   Key Words: Memory  The Seagull  The Chairs
SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ YENİ TÜRKÇE ÖĞRETİM PROGRAMINDAKİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİ KULLANMA DÜZEYLERİ
Sınıf Öğretmeni Adaylarının Yeni Türkçe Öğretim Programındaki Ölçme Ve Değerlendirme Yöntemlerini Kullanma Düzeyleri
Yazar: Gök, Arş. Gör. Bilge; Erdoğan, Arş. Gör. Tolga
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Türkçe öğretim programı, ölçme ve değerlendirme yöntemleri, sınıf öğretmeni adayı

Bu araştırmada, Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı 4. sınıf öğrencilerinin yeni Türkçe programında yer alan ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanma düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalında yapılmıştır. Araştırmada betimsel model kullanılmıştır. Araştırmaya ilişkin veriler nitel araştırma yöntemiyle toplanmıştır. Öğretmen adaylarının Türkçe dersindeki yeni ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanma düzeylerini belirlemek amacıyla adaylarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırmada öğretmen adaylarının Okul Deneyimi II dersinde yaptıkları ve bu ders kapsamında ilköğretim okullarında uyguladıkları ders planlarındaki ölçme ve değerlendirme yöntemleri incelenmiştir. Öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniğiyle, adayların ders planları ise doküman analizi tekniği ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının yeni Türkçe programındaki ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanma düzeyleri belirlenerek Türkçe öğretimi kapsamındaki öğretmen yetiştirme sürecine yönelik öneriler getirilmiştir.

In this study it is aimed to determine the primary student teachers’ using level of measurement and evaluation methods in the new Turkish education program  The study was conducted on the students studying at Hacettepe University  Primary Teaching Education Department  Descriptive model was used in the study  The data was collected through qualitative method  In order to determine the using level of measurement and evaluation methods in the new Turkish curriculum  semi structured interviews were made by student teachers  Also  the student teachers’ measureme nt and evaluation methods in their lesson plans that they practice for School Experience II were investigated  The views provided from the interviews were investigated through descriptive analysis and content analysis techniques  The lesson plans were investigated through document analysis technique  At the end of the study  the using level of the primary student teachers’ using level of measurement and evaluation methods within the framework of new Turkish curriculum were determined and some suggestions were made according to the process of teacher training for Turkish education   Key words: Turkish curriculum  measurement and evaluation methods  primary student teacher
Birbirimizi Kandırmanın Dayanılmaz Hafifliği: Saatleri Ayarlama Enstitüsü
Birbirimizi Kandırmanın Dayanılmaz Hafifliği: Saatleri Ayarlama Enstitüsü
Yazar: Gündüz, Dr. Atalay
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Türk modernleşmesi, toplumsal ahlak, çalışma ve ahlak, ikili zıtlık

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü adlı romanı Türk modernleşme projesinin yirminci yüzyılın ilk yarısında Türk toplumu tarafından nasıl algılandığının alegorik bir hicvidir  Modernleşme saplantısı ancak ve ancak Saatleri Ayarlama Enstitüsü gibi çok cılız ve içi boş kurumlar doğurmuştur  Batı kurumlarının  düşüncesinin ve biliminin yüzeysel bir şekilde anlaşılması ve toplumun geçmişten devralması gerektiği kurumları sağlıksız bir şekilde zihninden silip atması Saatleri Ayarlama Enstitüsünü mümkün kılan faktörlerdendir  Bu faktörler Türkiye’nin Batılı ülkelerin neden bu kadar gerisinde kaldığının sebeplerindendir aynı zamanda  Eserin belli başlı karakterlerini derinlemesine bir incelemeye tabi tutan bu çalışma Saatleri Ayarlama Enstitüsü adlı romanın merkez izleğini bulmaya çalışmayı hedeflemektedir  Ahlaki olarak kendini ve çevresindekileri kandırmakta bu kadar ustalaşmış bireylerden kurulu bir toplumun Saatleri Ayarlama Enstitüsü gibi bir kurumu ortaya çıkarması ve beslemesinin ne kadar doğal olduğunu tartışmaktadır     Anahtar Kelimeler: Saatleri Ayarlama Enstitüsü  Türk modernleşmesi  toplumsal ahlak  çalışma ve ahlak  ikili zıtlık

The Time Regulation Institute is a satirical allegory of how Turkish modernization project is perceived by Turkish society in the first half of the twentieth century  The obsession for modernization yields only a weak result: The Time Regulation Institute  A shallow understanding of Western institutions  thought and scholarship and the pathological amnesia of the society towards their cultural heritage are some of the factors which make The Time Regulation Institute possible  These factors are also the reasons why Turkey has long been surpassed by the Western countries  In that context this study aims to locate the central theme of The Time Regulation Institute through a close reading of the text discussing the binary oppositions  the formation of the main characters and allegorical institutions like the Society of Spiritism and the Time Regulation Institute      Keywords: The Time Regulation Institute  Turkish modernization  social ethics  work and ethics  binary opposition
AVRUPA BİRLİĞİ’NDE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE BİRLİĞE ÜYELİĞİN ETKİLERİ: AMPİRİK BİR ÇALIŞMA
Avrupa Birliği’nde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Ve Birliğe Üyeliğin Etkileri: Ampirik Bir Çalışma
Yazar: Koç, Arş.gör. Aylin; Kazar, Altuğ; Kazar, Arş.gör.dr. Görkemli Demirel
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği, Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları (DYSY)

Küreselleşme dünyada oluşturulan iktisadi entegrasyonların önemini arttırmıştır.  Bu iktisadi entegrasyonlardan en önemlilerinden biri ortak politikalarıyla üçüncü  devletlere karşı tek bir devlet gibi yapılanma gösteren Avrupa Birliği’dir. Bu makalenin  temel amacı bölgesel bir iktisadi entegrasyon olan Avrupa Birliği’ne üyeliğin üye  ülkelerdeki Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarına (DYSY) etkilerini araştırmaktır.  Çalışmada ülkelerdeki DYSY yapısının ortaya koyulması amacıyla ülkelerin DYSY  potansiyelleri ve performansları karşılaştırılmıştır. Avrupa Birliği’ne üyeliğin DYSY  üzerindeki etkilerinin incelendiği model test edilmiş ve elde edilen sonuçlardan  hareketle Türkiye gibi bu entegrasyona aday olan ülkelerde olası üyeliğin DYSY’nı  nasıl etkileyebileceği tartışılmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak oluşturulan model  sonuçları ülkelerdeki ekonomik göstergelerin yanı sıra Avrupa Birliği’ne üyeliğin  DYSY’nı olumlu etkilediğini ve üye olunan yıl sayısı arttıkça bu etkinin daha belirgin  hale geldiğini göstermektedir.

Globalization increases the importance of the economic integrations that are formed all around the world  One of the most important economic integrations is the European Union that displays a single country organization with their common policies against third parties The main objective of this study is to analyze the effect of membership to a regional economic integration  namely the European Union  on Foreign Direct Investment  FDI  inflows in these countries  In order to expose the FDI structure of these countries  a comparison between FDI potential and performance of countries is conducted  The effect of accession to the union is tested by a model and using the test results the effects of a possible membership of a candidate country such as Turkey on FDI inflows is discussed  The results of the model  that is formed appropriate to the objective of the study  show the favorable effects of the economic indicators of the country as well as the membership to the European Union on FDI inflows and this effect becomes apparent as the years of membership to the union increases   Key Words: European Union  Foreign Direct Investment  FDI
Türk Çinilerinde Pişme Sonrası Oluşan Fazlar
Türk Çinilerinde Pişme Sonrası Oluşan Fazlar
Yazar: Mirdalı, Yrd. Doç. Dr. Nergis Kilinç; Sakarya, Yrd. Doç. Dr. Necdet
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Çini, Arkeometri, Yüksek sıcaklık fazları

Bu çalışmada 12 yy ve 17 yy arasında yapılmış çinilerin üretiminde kullanılan olası hammaddelerin saptanması  yapım teknikleri  üretim süreçleri  fırınlama teknolojisi  sır ve çamurun kimyasal yapısı ve pişirme sıcaklığına bağlı olarak oluşan yeni fazların görüntülerinin elde edilmesi konusunda yapılan çalışmalar bir araya getirilerek yorumlanmıştır   Anahtar Kelimeler: Çini  Arkeometri  Yüksek sıcaklık fazları

In this study  all works were combined and explained about 12th and 17th century tiles  It was determined probable raw materials  making techniques  production processes  firing technology  chemical composition of glaze and body and image of new phases   Keywords: Tile  Archaeometry  High temperature phases
ADANA’DA ROMA DÖNEMİ KÖPRÜSÜ: TAŞKÖPRÜ
Adana’da Roma Dönemi Köprüsü: Taşköprü
Yazar: Ramazanoğlu, Yrd.doç.dr. Gözde
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Adana, Taşköprü, Roma Çağı, Seyhan Nehri, köprü

Romalılar, hakim oldukları her yerde ulaşım, yani yol ve köprü konusunu mutlaka çözümlemiş, sağlam mühendislik-mimarlık ürünleri inşa edilmiştir. Adana’da, Seyhan nehri üzerindeki muazzam Taşköprü, Roma’nın organizasyon yeteneğini, teknolojiyi kullanma becerisini ve mühendislik dehasını ortaya koyar. Tarih boyunca aynı yerde köprüler kurulmuştur. Son köprü 4. yüzyıla tarihlenen Taşköprü’dür ve olasılıkla Roma’nın askeri ulaşımını sağlamak için yapılmıştır. Bölgedeki ticareti elde tutan yol ağının da önemli bir parçasıdır. Bu eserin inşası, hem Roma uygarlığının başarısı, hem de Adana’nın durumunun gerçeğidir. Bu çalışma, bugünden geriye giderek köprünün tarihini aydınlatmayı ve önemini vurgulamayı hedeflemektedir. Konu, erken dönemlerden itibaren günümüze ulaşan belgeler esas alınarak irdelenmektedir. En önemli belge ise var olan köprüdür. Kuşkusuz, yapının çok farklı açılardan incelenmesi mümkündür. Çalışmada köprü, yapımına karar verilmesinden itibaren ele alınmakta, mimar kökenli bir mimarlık tarihçisinin merakıyla, inşa aşamaları, teknik özellikleri ve çok katmanlı kimliği sorgulanmaktadır. Köprü, inşasını gerçekleştiren teknik adamın adını bugüne ulaştırmayı başarmıştır: Auxentius, antik dönemde yaşamış, ismine ulaşılabilen az sayıdaki mimarlardan biridir

: The magnificent bridge  Taşköprü which was built over the Sarus  Seyhan  River is a remarkable monument exposes Roman’s ability how to get organized  skill in using the technology  ability to conduct the knowledge and the most importantly the engineering genius  Such a construction work could be in interpreted  both  as the success of Roman civilization and as the historical  traditional and commercially wealthiest of Adana  It is clear that  some other bridges have also been constructed at the same area  Taşköprü  which combines the engineering and the aesthetics  and which still in use today  is the last one   Taşköprü  most possibly has been built to fulfill the Roman’s military transportation needs  Additionally  the bridge is located at the key point of the road network  The Bridge’s importance is not limited with reflecting the engineering knowledge and the technological expertise or showing the construction and site organization  further on  it has importance with the imputed meanings’ deepness and symbolic worth  This paper is targeting to enlighten the Bridge’s history  The subject is being investigated by referencing to the historical data  The most important evidence is the Bridge itself   This study assumes the building decision of the Bridge as the starting point then interrogates the building stages  technical features and the multi layered identity with architectural historian’s curiosity   Keywords: Stone bridge  Adana  Taşköprü  Roman Era  River Seyhan Sarus
İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEME ÖĞRENCİLERİNİN EMPATİK EĞİLİM DÜZEYLERİNE GÖRE ÇATIŞMA ÇÖZME DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ
ilköğretim ikinci Kademe Öğrencilerinin Empatik Eğilim Düzeylerine Göre Çatışma Çözme Davranışlarının incelenmesi
Yazar: Rehber, Uzm.psi.dan. Elife; Atıcı, Yrd. Doç. Dr. Meral
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Empati, Empatik Eğilim, Çatışma, Çatışma Çözme

Bu araştırmada, ilköğretim ikinci kademedeki öğrencilerin empatik eğilim düzeyleri ile çatışma çözme davranışları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya Nevşehir ilindeki beş ilköğretim okuluna devam eden ikinci kademedeki 755 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Empatik Eğilim Ölçeği (Dökmen, 1988) ve Çatışma Çözme Davranışını Belirleme Ölçeği (Koruklu, 1998) kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından geliştirilen “Empati ve Çatışma Çözme İle İlgili Görüşme Formu” gönüllü 40 öğrenciye uygulanmıştır. Verilerin analizinde t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, empatik eğilim düzeyi düşük olan öğrencilerin saldırganlık davranışları empatik eğilim düzeyi yüksek olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca empatik eğilim düzeyi yüksek olan öğrencilerin problem çözme davranışlarının, empatik eğilim düzeyi düşük olanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kız öğrencilerin empatik eğilim düzeylerinin ve problem çözme davranış düzeylerinin erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.

The main purpose of this study was to examine 6th  7th and 8th graders’ conflict resolution strategies regarding their empathic level at secondary schools  Additionally  students’ empathic level and their conflict resolution strategies were examined in terms of their gender  socio  economic level and grade level   755 students from five secondary schools in Nevşehir participated to the study  Empathic Tendency Scale  Dökmen  1988  and Conflict Resolution Behavior Scale   Koruklu  1998  were used to collect data  Moreover  interviews were conducted with 40 voluntary students   Students with low and high empathic level were compared with regard to their aggressiveness and problem solving strategies  t test was used to analyse data  Results showed that students with low empathic level had higher scores on aggressiveness while students with high empathic level had higher scores on problem solving and lower scores on aggressiveness  Morever  it was found that girls’ empathic level and their problem solving scores were higher than those of boys    Key Words: Empathy  Empathic tendency  Conflict  Conflict resolution
İŞLETMELERDE İÇ DENETİM FONKSİYONUNUN BAĞIMSIZ DIŞ DENETİM MALİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
işletmelerde iç Denetim Fonksiyonunun Bağımsız Dış Denetim Maliyeti Üzerindeki Etkileri
Yazar: Sağlar, Yrd. Doç. Dr. Jale; Tuan, Arş.gör. Koray
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: İç Denetim, Bağımsız Dış Denetim, Bağımsız Dış Denetim Maliyetinin Unsurları

İşletme yönetimi kontrol fonksiyonunu iç kontrol sistemi kurarak ve iç kontrol sisteminin etkin bir şekilde işletilmesini de iç denetim fonksiyonu gerçekleştirerek yerine getirmektedir. Kontrol fonksiyonunda oluşan zayıflıklar iç disiplini bozmakta, özellikle, önemli bilgilerin akışında aksamalara neden olmak suretiyle karar mekanizmasının işleyişini zora sokmaktadır. Bu durum, işletmenin hareket yeteneğini azaltmakla kalmayıp, genel olarak dış çevrenin, özel olarak da piyasanın güvenini sarsmaktadır. İşletme hakkında böyle bir olumsuzluğun ortaya çıkmasını önlemek bakımından işletme yönetiminin alabileceği en iyi önlemler, (1) güçlü bir iç kontrol sistemi kurmak, (2) iç denetim fonksiyonu geliştirmek ve (3) bağımsız dış denetim yaptırmaktır

Control function at a business level  is realized by the establishment of an internal control process  where the efficiency of the internal control system totally depends on the implementation of internal audit process itself  A deficiency at a control function stage  demolishes the internal discipline  and especially retards the decision making process  via the flow of information  This altogether does not only hinder the flexibility in action taking  but also hinders the existing trust in economic environment  Under such circumstances  to avoid unwanted developments business can take the following steps   1  Developing a strong internal control system  2  Improving the internal control process and  3  Organizing an external independent auditing   Key Words: Internal Auditing  Independent External Auditing  Determinants of Cost of Independent External Audit
YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULLARINDA ÖĞRENCİ-ÖĞRETMEN VE AİLE ETKİLEŞİMİ -DİYARBAKIR VE ERZURUM ÖRNEĞİ-
Yatılı ilköğretim Bölge Okullarında Öğrenci öğretmen Ve Aile Etkileşimi  diyarbakır Ve Erzurum Örneği
Yazar: Şenol, Doç. Dr. Dolunay; Yıldız, Öğr. Gör. Dr. Sıtkı
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Yatılı İlköğretim Bölge Okulları, İlköğretim, Eğitim, Çocuk

Bu çalışmanın temel amacı, Yatılı İlköğretim Bölge Okullarında (YİBO) okuyan öğrencilerin öğretmenleri ve aileleri ile olan etkileşimini irdelemektir. Bu amaçla, öğrencilerin ders çalışma alışkanlıkları, öz bakım ihtiyaçlarını ne derece karşılayabildikleri, boş zamanlarını değerlendirme biçimleri ve eğitimleri sürecinde karşılaştıkları sorunları çözerken kimlerden yardım aldıkları gibi konular incelenmiştir. YİBO’lar bulundukları bölgeler için son derece önemli işlevler yerine getirmektedirler. Özellikle öğrencilerin kişisel gelişmeleri, değişen dünyaya ayak uydurmaları ve bölgelerinin sosyal ve kültürel kalkınmalarını sağlamada, kendi kültürleri ile çağın geldiği noktayı buluşturma noktasında son derece önemli misyonlar üstlenmektedirler. YİBO’lar sayesinde bölge halkı makûs tarihini değiştirebilme şansı elde edebilmektedir. YİBO’ların önemi, bölge halkı tarafından önceleri fark edilemese de her yerleşim yerinden birkaç çocuğun bu okullara gitmeye başlamasıyla birlikte, hızla katılımlar artmaktadır. YİBO’lar sadece öğretim vermemekte hatta daha fazla olarak eğitim vermektedir. Eğitimin de sadece yeni yetişen kuşağı değil, yeni yetişen kuşak vasıtasıyla diğer kuşaklara da ulaşabildiği düşünüldüğünde YİBO’ların önemi daha iyi anlaşılacaktır.

The main aim of this study is to investigate the interaction between the students studying at YİBO  The Boarding Primary Teaching Regional Schools  and their teachers and families  For this reason  those cases such as study habits  levels of self care  types of free time valuation and problems that they are facing during education were been examined  The Boarding Primary Teaching Regional Schools  YİBO  has important functions for their regions  Especially  they have very important missions in students’ individual development and adaptation to changing world  Moreover they provide both social and cultural development and meet self culture and modern culture of these regions  Because of these Boarding Primary Teaching Regional Schools  people living there have a chance to change their unlucky past  At first  the people living in these regions did not recognize the importance of these schools  But later  since some children started to go to the Boarding Primary Regional Schools  participations to these schools have been increased  The Boarding Primary Regional Schools are not giving just only teaching but also giving mostly education  The importance of the these schools will be understood well when the education is being imagined as an instrument that reaches not only to new generation but also reaches to the next generations   Key words: Boarding Primary Teaching Regional Schools  primary school  education  infant
DERLEME SÖZLÜĞÜ VE TÜRKÇE SÖZLÜK’TE MADDE BAŞI OLARAK KİŞİ ADILLARININ KULLANIMLARI ÜZERİNE
Derleme Sözlüğü Ve Türkçe Sözlük’te Madde Başı Olarak Kişi Adıllarının Kullanımları Üzerine
Yazar: Torun, Yrd. Doç. Dr. Yeter
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Sözlükbirim, kişi adılları, Türkçe Sözlük, Derleme Sözlüğü

Gramer kitaplarında Türkçede sözcük türetmeye en az elverişli sözcük türünün adıllar olduğu yönünde yaygın bir görüş vardır. Türkçede ad soylu sözcükler içinde yer alan adıllar, adın yerine kullanılabilen sözcüklerdir. Türkçede kişi, işaret, soru ve belirsizlik olmak üzere dört çeşit adıl vardır. Bu adılların metin bağlamında daha çok çekim eki almış şekillerine rastlanmakla birlikte, türetme ve birleşik sözcük kullanımı yoluyla yeni sözlükbirimler oluşturduğu da görülmektedir. Bu çalışmada yalnızca kişi adıllarının sözlükbirimi olarak kullanımı ele alınmış, bunun için de ağızlarda kullanılan sözcüklere yönelik olarak Derleme Sözlüğü’ndeki, ölçünlü dildeki kullanımlar için de Türkçe Sözlük’teki madde başı sözcükler değerlendirilmiştir.

: In grammer books  there is a common idea that the least suitable word types for producing words in Turkish are pronouns  Pronouns which are originally noun words are words that can be used as nouns  In Turkish  there are four types of pronouns; personal  demonstrative  interrogative and indefinite  These pronouns in text can be seen mostly types of words formed with inflexional suffix  Also these can compound new lexemes with producing and using compound words  too  In this work  that personal pronouns are used as lexeme is only handled  So  lexical entry words in Derleme Sözlüğü that are words used in dialects and in Türkçe Sözlük that are words used in standard language have been assessed   Key Words: Lexeme  personal pronouns  Türkçe Sözlük  Derleme Sözlüğü