Antimon ihtiva eden çözeltilerden sementasyon ile metalik antimon eldesi ve şartlarının incelenmesi
Metallic antimony recovery via cementation from antimony containing solutions and investigation of its conditions
Yazar: Uysal, Abdullah; Çetiner, Burcu Nilgün; Aktaş, Serdar
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; “Cementation”,“zinc”,metallic antimony” ; Sementasyon,çinko,metalik antimon

Antimonun geleneksel kullanım alanlarının yanında, son senelerde güneş enerjisi teknolojilerindeki gelişmeler antimon ve bileşiklerine duyulan ihtiyacının artması ve birincil kaynakların dünyada hızla tükenmesi ile artan kotalar ikincil kaynaklardan antimon geri kazanımının önemini arttırmıştır. Bu çalışma önerilen geri kazanım yönteminde, daha aktif metalin oksitlenerek iyonik haldeki antimonu indirgemesi ve redüksiyon işlemi sonucu metalik antimonun toz şeklinde üretilmesi amaçlanmaktadır. Cevher ve konsantre içeren oksit ve kükürt esaslı antimon, sırasıyla çeşitli asidik ve bazik çözeltiler ile işlenmiştir. Ancak geri kazanım oranı çok düşük olduğundan, ikincil bir kaynak olan asidik sentetik antimon çözeltilerinden antimonun metalik olarak çöktürülmesine etki eden parametreler detaylı olarak incelenmiştir. Deneysel çalışma şartlarına etki edebilecek sementasyon işlemi sırasında reaksiyon süresi, sıcaklık, başlangıç antimon konsantrasyonu, çinko tozu miktarı ve çözelti pH parametreleri incelenerek elde edilen antimon metalinin fiziksel ve kimyasal özellikleri karakterize edilmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda, 25 ml 1000 ppm Sb+3 sentetik çözeltisi 100 mg metalik çinko ilavesi ile 60 dev./dk. karıştırma hızı ile 5 dakika gibi çok kısa sürede %100’e varan geri kazanım verimine ulaşılmış ve % 99 saflıkta metalik antimon elde edilmiştir. Tek aşamalı sementasyonda 100 mg çinko ile % 100 geri kazanım sağlandığı durumda, iki aşamalı sementasyonda % 40 daha az çinko ilavesi ile aynı verime erişilmiştir.

Besides the most common uses of antimony metal and / or compounds, with the development of solar energy technologies, the need for antimony and its compounds increases and the rapid depletion of primary sources in the world increases the importance of antimony recovery from secondary sources.  The recovery method proposed in this study aims to reduce the ionic antimony by oxidation of the more active metal and to produce metallic antimony in powder form as a result of reduction process. Oxide and sulfur based antimony containing ore and concentrate have been treated by various acidic and basic solutions, respectively. But as the recovery rate was too low, the parameters affecting the metallic precipitation of antimony from acidic synthetic antimony solutions which are a secondary source were examined in detail. The physical and chemical properties of antimony metal were determined after examining reaction time, temperature, initial antimony concentration, zinc powder amount and solution pH parameters during cementation process which could affect experimental working conditions. As a result of the experimental studies, using 25 mL of 1000 ppm Sb3+ synthetic solution with the addition of 100 mg of metallic zinc and mixing speed of 60 rpm, recovery efficiency of up to 100% was achieved in a very short time such as 5 minutes and metallic antimony of 99% purity was obtained. When 100% recovery was achieved with zinc of 100 mg in single-stage cementation, the same yield was achieved with the addition of 40% less zinc in two-stage cementation.