AMERİKAN HEGEMONYASI SAVUNUSU DOĞRULTUSUNDA SAMUEL HUNTİNGTON’DA SİYASAL DÜZEN TEORİSİ
THE THEORY OF POLITICAL ORDER IN SAMUEL HUNTINGTON IN THE DIRECTION OF AMERICAN HEGEMONY ADVOCACY
Yazar: Erken, Baki
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 59, 2021
Anahtar kelimeler: Samuel Huntington,Siyasal Düzen,Dünya Düzeni,Amerikan Hegemonyası ; Samuel Huntington,Political Order,World Order,American Hegemony

Dünyada bir düzen vardır. Dünya düzeni siyasal düzenin bir parçasıdır. Siyaset biliminde düzene ilişkin teorilerin çatı kavramı olan siyasal düzen teorisi, dünya düzeninin ardındaki temel teoridir. Aynı zamanda siyasal düzen teorisi dünya siyasetinin bütüncül bir şekilde anlaşılması için önemli bakış açısı sunar. Siyasal düzen teorisinin bu kadar önemli olmasının nedeni, siyasal yapıların hâkim bir anlayış doğrultusunda gelişen bir siyasal düzen içerisinde var olduğu gerçeğidir. Siyasal düzen teorisi konusunda en kapsamlı bilimsel açıklamaları Samuel P. Huntington yapmıştır. Samuel Huntington 20. yüzyılın en önemli siyasal düşünürleri ve siyaset bilimcileri arasındadır. Siyasal düzen teorisinin ve Huntington’un bu önemine karşın, Huntington’da siyasal düzen teorisi literatürde yeterince açıklanmamıştır. Bu makalenin amacı, Samuel Huntington’un siyasal teorilerinin ve özellikle de siyasal düzen teorisinin bütüncül ve bilimsel bir şekilde açıklanmasına katkı sunmaktır. Bu doğrultuda yapılacak bir inceleme siyasal düzen olgusu ile teorisi arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı da hedeflemektedir. Huntington’un siyasal düzen teorisi Amerikan hegemonyası savunusunun bir parçasıdır. Huntington yeni dünya düzeni döneminin teorisyenleri arasında yer alır. Bu doğrultuda, bu makale Amerikan hegemonyası savunucularının önemli tezlerini de açıklamaktadır. Huntington’un siyasal düzen teorisi dört başlıkta ele alınabilir: kurumsallaşma, ulusal siyasal düzenin unsurları, değişim karşısında siyasal düzen ve yeni dünya düzeni teorisi. Siyasal partiler, siyasal katılma ve siyasal kültür Huntington’a göre, ulusal siyasal düzenin temel unsurlarıdır. Sonuçta, Huntington’un siyasal düzen teorisi, dünyada devam eden siyasal düzen olgusunun ardında önemli bir teorik zemin olarak durmaktadır.

An order exists in the world. World order is a part of political order. The theory of political order, which is a supreme concept of the theories related to order, is a basic theory behind the world order. Also the theory of political order provides important perspective for understanding world politics in a totalitarian and scientific way. The reason of such importance of the theory of political order is the fact that the political structures exists inside the political order developed through the dominant understanding. The person who makes the most comprehensive scientific explanations about the theory of political order is Samuel P. Huntington. Samuel Huntington is one of the most important political philosophers and political scientists of the 21’th century. Despite the importance of the theory of political order and Huntington, theory of political order is not sufficiently explained in the literature. The purpose of this article is to contribute to make totalitarian scientific explanation of the political theories and especially the theory of political order of Samuel Huntington. An assessment made in this direction also aims explaining the relation between the fact and theory of political order. The theory of political order of Huntington is a part of American hegemony advocacy. Huntington is one of the important theoreticians in the era of new world order. Accordingly, this article explains important thesis of American hegemony advocacy. The theory of political order of Samuel Huntington can be assessed under four titles: institutionalization, elements of national political order, political order against change and the theory of new world order. Political parties, political participation and political culture are the basic elements of national order. In conclusion, the political theory of political order in Huntington states a theoretical base for existing phenomenon of political order in the world.