Covid-19 Pandemisinde İşçilerin Çalışma Koşullarının ve Alınan Önlemlerin AVM İşçilerine Yönelik Bir Alan Çalışması Üzerinden Değerlendirilmesi
Covid-19 Pandemisinde İşçilerin Çalışma Koşullarının ve Alınan Önlemlerin AVM İşçilerine Yönelik Bir Alan Çalışması Üzerinden Değerlendirilmesi
Yazar: Karadoğan, Emila
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 45 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Covid-19,pandemi,koronavirüs,Alışveriş Veriş Merkezi (AVM)çalışanları,çalışma koşulları.

Covid-19 pandemisi çalışma yaşamını ve emekçi kitleleri derinden etkiledi. Yeterlisosyal korumanın sağlanamaması nedeniyle emekçi ve yoksul kesimler sağlıklarıpahasına çalışmak zorunda bırakılmışlardır. Pandemi sürecinde işçilerin büyük bir kısmıgelir kayıpları yaşarken, buna karşın kısa çalışma ödeneğinden gelir kaybı yaşayanlarınbüyük çoğunluğu faydalanamamıştır. Diğer bir ifade ile pandeminin emekçi kitleleringelirini olumsuz etkilediğini ve gelir güvencesizliği yarattığını söylemek mümkündür. Busüreçte çalışanlara yönelik yeterli önlemin alınıp alınmadığı da bir tartışma konusudur.Ancak veriler, yeterli önlemin alınmadığına işaret etmektedir. İşyerlerinde yeterinceönlem alınmadığı, bu nedenle işçilerden koronavirüse yakalananların sayısının hergeçen gün arttığı yapılan araştırmalarla da ortaya konmuştur. Bu araştırmalardaişçilerin kendilerini ve işlerini tehlikede gördüklerine dair bulgular da elde edilmiştir.Pandemiden korunmanın en etkili yolunun hijyen, maske ve mesafe kurallarına uyulmasıgerektiği bilinmektedir. Fakat toplu bir şekilde çalışılan işyerlerinde bunun sağlan(a)madığına dair belirtiler var. Madenlerde, fabrikalarda, marketlerde, AVM’lerde işçilerinsermaye birikimi adına tehlikeye atıldığı ve eksik önlemler nedeniyle işyerlerindekiişçilere arasında Covid-19 vakalarının her gün arttığı ifade edilmektedir.Sıkı önlemlerin alındığı pandeminin ilk dönemlerinin ardından, yeni normalleşmeylebirlikte ilk açılan yerler alışveriş merkezleri olmuştur. Alışveriş merkezleri günümüzdekent yaşamı bağlamında hem ticaretin hem de sosyalleşmenin ana merkezlerikonumuna gelmiştir. Bu da alışveriş merkezlerini birer çekim alanı haline getirmektedir.Buradan yüksek bir bulaşma ve yayılma gösteren Covid-19 pandemisi için de benzer birçekim alanı niteliğine geldiğini ifade etmek mümkündür. Böyle bir durumda alışverişmerkezlerinde çalışanları da farklı tehlike ve riskler beklemektedir. Bu çalışmadapandemi koşullarında çalışmak zorunda kalan alışveriş merkezi işçilerinin çalışmakoşulları ve onlara yönelik alınan önlemlerin niteliği analiz edilecektir. Bu amaçlaöncelikle alışveriş merkezilerinde sunulan emeğin niteliği tartışılacaktır. ArdındanAVM çalışanlarına ilişkin yapılmış olan çalışmalar ile pandemi sürecinin genel çalışmakoşullarına dair literatür taraması yapılacaktır. Çalışmada daha sonra, alışverişmerkezlerinde çalışanlara dair alınan önlemler ve çalışma koşullarını tespit etmeye dairyapmış olduğumuz alan çalışmasının bulgularının aktarımı ve analizi yapılacaktır.

Covid-19 pandemisi çalışma yaşamını ve emekçi kitleleri derinden etkiledi. Yeterlisosyal korumanın sağlanamaması nedeniyle emekçi ve yoksul kesimler sağlıklarıpahasına çalışmak zorunda bırakılmışlardır. Pandemi sürecinde işçilerin büyük bir kısmıgelir kayıpları yaşarken, buna karşın kısa çalışma ödeneğinden gelir kaybı yaşayanlarınbüyük çoğunluğu faydalanamamıştır. Diğer bir ifade ile pandeminin emekçi kitleleringelirini olumsuz etkilediğini ve gelir güvencesizliği yarattığını söylemek mümkündür. Busüreçte çalışanlara yönelik yeterli önlemin alınıp alınmadığı da bir tartışma konusudur.Ancak veriler, yeterli önlemin alınmadığına işaret etmektedir. İşyerlerinde yeterinceönlem alınmadığı, bu nedenle işçilerden koronavirüse yakalananların sayısının hergeçen gün arttığı yapılan araştırmalarla da ortaya konmuştur. Bu araştırmalardaişçilerin kendilerini ve işlerini tehlikede gördüklerine dair bulgular da elde edilmiştir.Pandemiden korunmanın en etkili yolunun hijyen, maske ve mesafe kurallarına uyulmasıgerektiği bilinmektedir. Fakat toplu bir şekilde çalışılan işyerlerinde bunun sağlan(a)madığına dair belirtiler var. Madenlerde, fabrikalarda, marketlerde, AVM’lerde işçilerinsermaye birikimi adına tehlikeye atıldığı ve eksik önlemler nedeniyle işyerlerindekiişçilere arasında Covid-19 vakalarının her gün arttığı ifade edilmektedir.Sıkı önlemlerin alındığı pandeminin ilk dönemlerinin ardından, yeni normalleşmeylebirlikte ilk açılan yerler alışveriş merkezleri olmuştur. Alışveriş merkezleri günümüzdekent yaşamı bağlamında hem ticaretin hem de sosyalleşmenin ana merkezlerikonumuna gelmiştir. Bu da alışveriş merkezlerini birer çekim alanı haline getirmektedir.Buradan yüksek bir bulaşma ve yayılma gösteren Covid-19 pandemisi için de benzer birçekim alanı niteliğine geldiğini ifade etmek mümkündür. Böyle bir durumda alışverişmerkezlerinde çalışanları da farklı tehlike ve riskler beklemektedir. Bu çalışmadapandemi koşullarında çalışmak zorunda kalan alışveriş merkezi işçilerinin çalışmakoşulları ve onlara yönelik alınan önlemlerin niteliği analiz edilecektir. Bu amaçlaöncelikle alışveriş merkezilerinde sunulan emeğin niteliği tartışılacaktır. ArdındanAVM çalışanlarına ilişkin yapılmış olan çalışmalar ile pandemi sürecinin genel çalışmakoşullarına dair literatür taraması yapılacaktır. Çalışmada daha sonra, alışverişmerkezlerinde çalışanlara dair alınan önlemler ve çalışma koşullarını tespit etmeye dairyapmış olduğumuz alan çalışmasının bulgularının aktarımı ve analizi yapılacaktır.