hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Osmanlı'dan Günümüze Müftülerin Seçimleri, Atanmaları ve Seçimlerinde Esas Alınan Eğitim Kriterleri
The Election, Assignment Of Muftis And Basic Educational Conditions For The Assignment Of Muftis from Ottoman Empire Period to These Days
Yazar: Bulut, Mehmet
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: Education, Religious Education, Mufti, Shayk al-Islam, Department of Religious Affairs of Turkey ; Eğitim, Din Eğitimi, Muftu, Seyhulislamlık, Diyanet İsleri Baskanlığı

İslam din hizmetleri kapsamında dini soruların cevaplandırılması (fetva) onemli bir yer tutar. Dolayısıyla bu hassas hizmeti yerine getirecek kisilerin birtakım nitelik- leri haiz olmasına ozen gosterilmistir; bunların basında da oğrenim durumları gelmek- tedir. Dini hizmetlerinin kurumsallasması ile birlikte diğer bazı gorevliler gibi muftu- lerin secilip goreve getirilmelerinde onların belli bir eğitim-oğretim surecinden gecmis olmaları, aranan en onemli niteliklerden biri olmustur. Osmanlı doneminde Baskent (İstanbul) muftusu olan seyhulislamların secilip atanmalarındaki prosedur ve aranan eğitim sartı cok sayıda arastırmaya konu olmus, dolayısıyla detaylıca bilinmektedir. Tasra muftuleri icin aynı sey soylenemezse de bu kisilerin de secilip atanmalarında, Osmanlı yuksek din eğitimi kurumu olan medrese eğitiminden gecmis olmalarının bir on sart olarak arandığı kesindir. Din hizmetlerinin deruhtesinin Diyanet İsleri Baskanlığı’nda bulunduğu Cumhuriyet doneminde, il ve ilce muftulerinin atanmala- rında surec icinde farklı uygulamalar olmakla birlikte, bunların dini yuksek oğrenim gormus olmaları temel bir ilke olarak kabul edilmis; ancak aranan nitelikte yeterli elemanın bulunamadığı donemlerde bu sart esnetilebilmistir

Replying to religious questions (fatwa) takes an important place within the scope of Islamic religious services. Therefore, it is paid attention for those people who will perform these sensitive services possess some important quali' cations like education level. Along with the institutionalization of religious services, a speci' c educational process has been the most expected characterististic for the election and assignment of Muftis like other staffs in religious services. The procedure and expected educational level for the election and assignment of Shayk al-Islam who was the capitol (İstnabul) Mufti in Ottoman Empire has been the subject of several research therefore it is a well-known topic. Even if it is dif' cult to observe the same process for the Muftis in rural areas, it is a fact that madrasah that was the higher religion education institution in Ottoman Empire was a prerequisite for the election and assignment of those people. Although there has been different procedures on the assignment of city and district Muftis within the process after the department of Religious Affairs of Turkey underto- ok the religious services in the republic period, taking higher religion education of the- se people was accepted as the basic condition. However, + exibility was provided for this condition in some periods when the suf' cient quali' ed staff could not be found
Hz. Yahya İle İlgili Tefsir ve Tarih Kitaplarındaki Bir Rivayetin Karşılaştırmalı Tahlili
Hz. Comparative Examination of a Narration About Hz. Yahya (St. John The Baptist) In Tafsirs and History Books
Yazar: Baş, Mustafa
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: John The Babtist, Oral Narration, Jerusalem, The Babylonian Talmud, Israiliyyãt, Zechariah Ben Jehoiada, Nebukadnazar ; Hz. Yahya, Sefevi Rivayet, Kudüs, Babil Talmudu, İsrailiyât, Yehoyada oğlu Zekeriya, Buhtunnasr

Alimler, rivayetlerin kayıt altına alındığı ve tefsirlerin yazılmaya basladığı ilk donemden itibaren gecmis milletlerin haberleri ile ilgili olarak İsraili rivayetlere yo- nelmislerdir. Bu haberler, tefsir ve tarihi kaynaklarda yerini bulmustur. Ancak rivayet edilen bu haberlerin yeterince tetkik edilmemesi sebebiyle tarih ve isimlerde karısık- lıklar olduğu dikkat cekmektedir. Bu karısıklıklardan biri de Hz. Yahya ile ilgili tefsir ve tarih kitaplarında zikredilen bir rivayettir. Rabbani rivayetlerde Yehoyada Oğlu Ze- keriya ile ilgili anlatılan bir rivayet, aralarında 450 yıl gibi bir zaman farkı bulunan Hz. Yahya’ya adapte edilerek İslami rivayetler arasında yer bulmaktadır. Bu karısıklıkta temel problemi, rivayetlerin ana kaynaklardan doğrulanamaması olusturmaktadır

Since the ' rst period of narrations and written tafsir, scholars had focused on Israiliyyāt narrations to gather information on previous nations. This information has found its place within tafsir and historical sources. However, considering the lack of examination on narrated information, it is possible to see confusions on dates and na- mes. One of these confusions the narrative on John The Babtist which was in historical sources and tafsirs. The narrative recorded in Babylonian Talmud about Zechariah Ben Jehoiada, had also appeared within the Islamic sources for John the Babtist who had lived 450 years later. Un-veri' ed sources is the main reason to these confusions
El-Burhan Fi Ulumi'l- Kur'an'ın Kaynak Değeri
Resource Value of El-Burhan Fî- Ulûmi’l-Kur’an
Yazar: Deliser, Bilal
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: el-Burhan, ez-Zerkesî, Resource, Work, Value ; el-Burhan, ez-Zerkesi, Kaynak, Eser, Değer

Bu calısmada, Bedreddin ez-Zerkesi ve Kur’an ilimleri alanında basyapıt olan eseri el-Burhan fî Ulûmi’l- Kur’an hakkında ozet bilgi sunulduktan sonra, el- Burhan’da yer alan kaynakların tespitine yer verilmistir. Daha sonra bu kaynakların genel bir değerlendirilmesi ve kritiği yapılmak suretiyle ‘el-Burhan’ın kaynak değeri ortaya konulmaya calısılmıstır. El-Burhan fî Ulûmi’l-Kur’an,’ın kaynaklarına genel olarak bakıldığında, Kur’an ilimleri ile ilgili olusmus olan tarihsel malumat alanı nak- ledildikten sonra, Arap dilinin mantığı icerisinde kalınarak, dilbilimsel bir yonteme hizmet edecek sekilde kullanıldığı gozukmektedir. Eserinin buyuk bir bolumunu bu yontemin uygulanmasına ayıran ez-Zerkesi, bir yandan Kur’an ilimlerine dair tarihsel malzemeyi bir araya getirirken, diğer yandan da, eserinin te’lif gayesiyle de ortusen, Kur’an dilinin kendine ozgu kullanımını ifade eden uslubuna dikkat cekecek malze- meyi ozenle kullanmıstır

After presenting a rundown on Bedreddin ez-Zerkesi and his book el-Burhan fî Ulûmi’l- Kur’an, a masterpiece in the ' eld of Qur’an sciences, the determination of resources in the book was evinced in this study. Then having a general assessment and criticism of these resources, the resource value of el-Burhan was proved. When the sources of el-Burhan ' Ulumi’l Kur’an are evaluated in general, after some informati- on about a historical overview of the knowledge of Qur’an has been given, it has been used to serve a linguistic approach within the logic of the Arabic language. Ez-zerkesi having devoted a great deal of the book to the application of this method, have not only compiled historical data about the knowledge of Qur’an but also elaborately used the data, which attracts the attention on the genuine usage of the Qur’an’s language, which overlaps the aim of the book’s copyright
Hadis İlminde Kitap Esaslı Sıhhat Tespiti Üzerine Bazı Mülahazalar
Some Evaluations on the Authenticity Identification of Written Corpus based Hadiths in the field of the Hadith Studies
Yazar: Tuğlu, Nuri
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: Identify cation of Hadith Authenticity, Bukhari, Muslim, Sahihayn, Classification of authentic Hadith, Ibn as-Salâh, Hâkim an-Neysâbûrî ; Hadis sıhhat tespiti, Buhari ve Muslim, Sahihayn, Sahih Hadisleri Derecelendirme, İbnu’s-Salah, Hakim en-Neysaburi

Hadis tarihinde, hadisler tek tek senedlerine gore değerlendirilip sıhhatleri tespit edilmeye calısılmıstır. Tarihi surec icinde kitaplar merkeze alınarak, nakledildikleri ki- taplar dikkate alınmak suretiyle hadislerin sahihliğinin tespit yoluna gidilmistir. Ozel- likle İmam Buhari ve Muslim’in el-Câmiu’s-Sahih’leri uzerine yapılan calısmalar ve bu kitaplar hakkında olusturulan otorite sonucunda, hadislerin sıhhati ile ilgili tespit ve değerlendirmeler, sını+ andırmalar yapılmıstır. Bu surecin, Hakim en-Neysaburi ile baslayıp İbnu’s-Salah ile genel kabul haline donustuğu anlasılmaktadır. Her ne kadar bu genel kanaate itiraz eden alimler olmus ise de cok fazla dikkate alınmamıstır. Bu calısmada soz konusu surece ve Hakim en-Neysaburi ve İbnu’s-Salah’ın bazı gorusle- ri uzerine yapılan değerlendirmeler ele alınmıstır. Ayrıca sahih hadisler icin yapılan, Sahîhayn merkezli derecelendirme uzerine ileri surulen itirazlar hakkında bir değer- lendirmeden sonra yeni bir sıralama tekli' ne gidilmistir. Bu sıralamanın da sıhhat de- recelendirmesinden cok amel edilebilirlik derecelendirmesi olarak gorulmesi gerektiği uzerinde durulmustur

Throughout Hadith history, authenticity of the Hadith have been identified according to their transition chains and ravis. In other words, Hadith books, like Bukhari and Muslim etc., have become a center in this historical time course. With the passage of the time Hadith studies, especially on such books like Bukhari and Muslim, have led that there has occurred an authority with which authenticity and identi' cation critics of hadiths made alongside some classi' cations among hadiths. It is understood that this process started with Hakim an- Neysaburi and has become a common acceptance with Ibn as-Salah. Although some scholars do not agree on this common acceptance, their ideas are not seriously taken into consideration by the rest. This study deals with the considerations and assessments that have made both on the process and some ideas of Hakim an- Nusayburi as well as Ibn as-Salah. After touching down on some critics about the hadith ranking system that is based on Sahihayn (Bukhari and Muslim), a new hadith ranking or alignment suggestion is given. It is also mentioned that this new arrengement should be understood as validation of Hadiths more than authenticity of hadiths
İbn Sina'da Zorunlu Varlığın Mahiyeti Meselesi
The Question of the Quiddity of the Necessary Being in Avicenna
Yazar: Ebrahimzade, Ali
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: Avicenna’s Philosophy, Quiddity, Necessary Being, Possible Beings,Philosophy. ; İbn Sina Felsefesi, Mahiyet, Zorunlu Varlık, Mumkun Varlık,Felsefesi

Zorunlu varlığın mahiyeti meselesi İbn Sina Felsefesinin onemli meselelerinden biridir. İbn Sina’ya gore zorunlu varlık, varlığı dısında mahiyet sahip değildir. Onun bu ifadesi farklı sekillerde yorumlanmıstır. Bazı yorumlara gore İbn Sina zorunlu var- lığın basitliği korunsun diye o varlıktan her turlu mahiyeti olumsuzlamısdır. Diğer yo- rumlara gore ise o, gercekte zorunlu varlığın mahiyeti var ve o mahiyet kendi zatıdır, demek istiyor. Bize gore zorunlu varlığa yuklediğimiz mahiyet zihinsel alıskanlıktan kaynaklanır. Biz, her zaman mumkun varlıklarda bir mahiyet goruyoruz bu nedenle aynı mahiyeti zorunlu varlığa da atfediyoruz. Halbuki zorunlu varlık mumkun varlık- ların butun sıfatlarını dıslar. Dolayısıyla mumkun varlıklarda mahiyet olarak kabul olunan zorunlu varlığın zatıdır

The issue of necessary being quiddity is one of the propounded issues in Avicenna’s Philosophy. In his view, the being whose entity is necessary has not any quiddity but its entity and existence. This stance by Avicenna has had two interpretati- ons. Some hold this view that Avicenna has not accepted the quiddity of God and has con' ned it to possible beings and takes god as being who lacks quiddity. Some others take this view that Avicenna’s aim is to indicate essence objectivity and quiddity in an entity whose being is necessary. We cannot separate the quiddity from essence of necessary while it can be differentiated in possible beings. We take this view that Avicenna’s statement in attributing the quiddity to necessary is the result of a mental habit. For we attribute the possible beings the quiddity, so Avicenna in regarding to necessary being adds that what is considered quiddity in possible being in necessary being should be regarded as its nature
Tesbih Kavramı Üzerine
Concept of Tasbeeh
Yazar: Ünal, Yaşar
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: God- Allah, Universe, Existence, Unity of God – Tawheed, Man ; Allah, Evren, Varlık, Tevhit, İnsan

Tesbih kelimesi Kur’an-ı Kerim’in bircok ayetinde gecen en temel kavramların- dan biridir. Bu kelimenin yakın iliski icerisinde olduğu Zikir, Sukur, Hamd ve Secde basta olmak uzere Tekbir, Tehlil, Dua gibi kavramlar da Kur’an’da oldukca genis bir kullanım alanına sahiptir. Bu calısma yakın kavramların ısığında tesbih kavramının iceriğini ortaya koymayı amaclamaktadır. Tesbihin Hz. Adem’den bu yana suregelen İslam geleneğinde, ortak olan tevhit ilkesinin yerlesmesinde oynadığı rolu gostermek, calısmanın esas hede' ni olusturmaktadır. Bu hedefe giderken tesbihin evrendeki var- lıkların kendilerine Allah tarafından fıtri olarak yuklenmis gorevlerini mukemmel bir sekilde yerine getirmeleri yolundaki anlamı, temel hareket noktasıdır. Evrendeki diğer varlıkların tesbihinin insanlar tarafından anlasılıp anlasılamayacağı meselesiyle ilgili yaklasımlara da calısma icerisinde yer verilmistir

Chanting (Tasbeeh) is one of the basic concepts taking place and mentioned in many parts of the Quran. The related terms, which are primarily Mentioning the name of God -Zîkr, Glori' cation of God, Praising God, Prostration to God, and also Takbeer, Tahleel and Pray have a wide use in the Quran. This study aims at analyzing the con- tent of the term, Tasbeeh, under the light of the interrelated terms. The main purpose of the study is to display the role which Tasbeeh plays in the conceptual understanding of unity of God as the primary and common characteristics in the Islamic tradition dating back to Adam. Within this concept, our basic understanding is derived from the conceptualization that all the creations in the universe carry out their duties in the way that these were given to them by the God as a part of their existence. The approaches related to whether the understanding of other creations’ chanting the God (Tasbeeh) can be conceived by man also takes place in the study as well
Yazılı Metin-Sözlü Metin Bağlamında Kur'an Metninin Mahiyeti
The Essence of Quranic Text in The Context of Written Text-Oral Text
Yazar: İbiş, Fatih
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: Quran, Book, Text, Written Text, Oral Text, Context ; Kur’an, Kitap, Metin, Yazılı Metin, Sözlü Metin, Bağlam

Kur’an, nuzul sonrası surecte genellikle yazılı bir kitap ve yazılı bir metin olarak değerlendirilegelmistir. Ancak kitap ve metin kavramları, sozlu metin perspekti' nden ele alındığında yazılı metin formundan farklı bir icerik ve anlam kazanmaktadır. Bu farklılığın metnin anlasılması ve yorumlanmasına yapacağı kacınılmaz etki, oznenin zihninde var olan metin algısını daha onemli hale getirmektedir. Bu makale yazılı me- tin-sozlu metin bağlamında Kur’an metninin mahiyetini konu edinmekle, Kur’an’ın doğru anlasılmasında oznenin sahip olduğu metin algısının onemine dikkat cekmek- tedir. Bu bağlamda konu, tarihsel surec icinde olusan geleneksel ve kurumsal kabuller bir yana Kur’an’ın kendi ic ve dıs bağlamsal zemini dikkate alınarak tahlil edilmeye calısılmıstır

The post revelation period, Quran has being generally evaluated as a written book and a written text. Whereas the concept of book and text gains different meanings, which differs from written text, in terms of oral text. This different perception has a great impact on understanding and interpretation of the text. Thus, it makes understan- ding of text, which exists in the mind of subject, more signi' cant. This paper analyzes the essence of Qur’anic text in terms of written text-oral text. Therefore, this article also draw attention to value of perception of the text which is grasped by subject. In this regard, the topic is analyzed in the light of internal and external context of Quranic text rather than the traditional and instituitional approaches in the historical period of Qur’anic study
Aksaray Zinciriye Medresesi
Aksaray Zinciriye Madrasa
Yazar: Kutlu, İbrahim
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 15 No. 41, 2015
Anahtar kelimeler: Aksaray, Zinciriye Madrasa, Madrasa, stututes, muid ; Aksaray, Zinciriye Medresesi, Medrese, Vak' ye, Muderris, Muid, Karamanoğulları

Zinciriye Medresesi, kısa bir surede olsa bolgeye hakim olan Karamanoğulları doneminde Sultan Mirza Halil Bey doneminde 1337 tarihinde Aksaray’da insa edildiği dusunulmektedir. Medrese varlığını zengin vakıf gelirleriyle surdurebilmistir. Med- resenin gelirleri XVI.yuzyılın ilk ceyreğinde azalmıs olsa da bu yuzyılın sonlarında tekrar yukselmistir. Vakıf gelirlerinde gorulen gerilemenin evkaf defterlerinden tespit edilen iki ana nedeni olabilir. Bunlardan birisi bu yıllarda meydana gelen kuraklık ve kıtlığa bağlı olarak gerceklesen hububat uretimindeki dusus ve nufustaki azalmalardır. Osmanlı Devleti’nin son donemlerine kadar faaliyetini surduren medrese 1940 yılında hapishane olarak kullanılmaya baslanmıstır.1969 yılında Niğde valiliğine bağlı muze olarak faaliyete gecmis, 1985 yılında Eski Eserler ve Muzeler Genel Mudurluğu tara- fından restore edilerek Aksaray Muzesi olarak ziyaretcilerin hizmetine acılmıstır.1996 yılında Aksaray’da yeni bir muze binası yapılarak buradaki eserler bu yeni muze bina- sına tasınmıstır. 1997 yılında Zinciriye Medresesi Vakı+ ar Genel Mudurluğu tarafın- dan aslına uygun olarak restore edilmis ve bir sure eğlence mekanı olarak kullanılmıs ancak simdilerde bos durmaktadır. Kultur ve sanat faaliyetleri acısından son derece gerilerde olan Aksaray ilinde Zinciriye Medresesi cok guzel bir kultur ve sanat merke- zi yapılabilir. Bu konuda sehrin ileri gelenlerinin adım atması gerekiyor

Even a short period of time which is made in the province of Aksaray Zinciriye Madrasa of Sultan ruled the area in which the sons of Karaman was built in 1337 by Mirza Halil Bey. Incomes in the rich foundation in surviving the presence of the mad- rasa. XVI of the madrasa revenues. Although the ' rst quarter of the century, decreased at the end of this century has increased again.Foundation’s revenue in the two main reasons for the decline in the title deed books can be found. One of them occurred in these years of drought and famine which was connected to the decline in grain pro- duction and the reductions in population. Madrasa continued to function until the last periods of the Ottoman Empire in 1940 and used as a prison as a museum connected to the governor of Nigde in started. 1969 started operations, the General Directorate of Antiquities and Museums in 1985, was restored by the visitors as the Museum of Ak- saray Aksaray in the service of a new museum in acılmıstır.1996 that the works done here in this building was moved to the new museum building. Zinciriye Theological School in 1997 by the General Directorate of Foundations was restored and opened to the faithful
Tanzimat’tan Günümüze Kelam’ı Yenileme Çalışmaları I
The Studies Renovation of al-Kalam from Tanzimat to Present-day I
Yazar: Çetin, Rabiye
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: New Ilm al-Kalam, Materialism, Darwinism, Positivism, Pantheism ; Yeni İlm-i Kelam, Materyalizm, Darwinizm, Pozitivizm, Panteizm

Bu çalışmada Tanzimat sonrasında başlayan Kelam’ı yenileme çalışmalarının bir kısmı ele alınmaktadır. Yenilenme ihtiyacının tarihsel, kültürel ve siyasi arka planı, yenilik arayışının sebepleri, Yeni İlm-i Kelam Projesinin yöntemsel ve içeriksel boyutu ele alınıp irdelenmiştir. Tanrı düşüncesi ve bu düşünceye bağlı olarak vahiy, nübüvvet ve ahiret konularını hedef alan Materyalizm, Darwinizm, Pozitivizm, Panteizm düşünce akımları, Kelamcıların ortaya koyduğu görüşler üzerinden ele alınmıştır. Bu bağlamda görüşlerine yer verilen kelamcılar Abdüllatif Harputî, Filibeli Ahmet Hilmi, İsmail Hakkı İzmirli, Şeyhülislam Musa Kazım Efendi, Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi ve Ömer Nasûhi Bilmen’dir

In this article it has been dealt with a part of studies of new teology which started after Tanzimat. It has been discussed the need for renewal of the historical, cultural and political background, the reasons for the innovation studies, aspects of methodology and content of new ilm al-kalam project discussed. It has also been discussed the responses of theologians to Materialism, Darwinism, Positivism, Pantheism about the idea of God and revelation, prophecy and afterlife depending on God’s idea. In this context, these theologians whose ideas have been discussed are Abdullatif Harputî, Filibeli Ahmet Hilmi, Ismail Hakki Izmirli, Shaykh al-Islam Musa Kazim Efendi, Shaykh al-Islam Mustafa Sabri Efendi and Omar Nasuhi Bilmen
Sosyal Kurumlarda Din Hizmetleri Ve Sosyal Zekâ İlişkisi
Religious Services in Social Institutions and Social Intelligence
Yazar: Ege, Remziye
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Din Hizmetleri Uygulamaları, Sosyal Zekâ, İlahiyat Eğitimi, İyi Yürekli Samaryalı Meseli ; Religious Services, Social Intelligence, Theological Education, Parable of Good Samaritan

Bu makale sosyal zekâ çerçevesinde din hizmetleri uygulamalarının yeniden düşünülmesi konusunda bir farkındalık oluşturmayı hedeflemektedir. İlahiyat alanındaki mesleki uygulamalara odaklanarak bu uygulamalar içinde sosyal zekânın yeri tartışılmıştır. Bu bağlamda, makalede önce sosyal zekânın ne olduğu sorusu İyi Yürekli Samaryalı Meseli (Luka 10:25-37) ile ilgili bir araştırma özelinde ele alınmakta, daha sonra ise sosyal zekânın din hizmetleri uygulamaları alanındaki etkisi değerlendirilmektedir. Makalenin son bölümünde sosyal zekâyı geliştirme yolunda bazı öneriler sunulmuştur

This article aims to reconsider the practicum in religious services in the framework of the social intelligence. Focusing mainly on the professional practicum in the theological fields, I discuss briefly the place of the social intelligence. In this context, this study primarily examines the character of the social intelligence with a special reference to the article on the Parable of Good Samaritan (Luke 10:25-37). It, then, analyzes the influence of the social intelligence in the theological education. And finally this article presents some proposals on the subject matter of improvement of the social intelligence