TÜRK-İSRAİL KRİZLERİNİN TÜRK MEDYASINDA TEMSİL ÖRNEKLERİNİN FAIRCLOUGH’IN SÖYLEM ANALİZİ İLE OKUNMASI
TÜRK-İSRAİL KRİZLERİNİN TÜRK MEDYASINDA TEMSİL ÖRNEKLERİNİN FAIRCLOUGH’IN SÖYLEM ANALİZİ İLE OKUNMASI
Yazar: Gündüz, Uğur; Arıkan, İdris
Dergi: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), Vol. 3 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: İktidar,Türk Medyası,Kriz,Eleştirel Söylem Analizi,Hürriyet,Cumhuriyet

Ulus devletlerin büyük bölümünün kurucu miti, homojen bir ulus yaratma vemevcut topraklar ile iktidarı bu yolla koruma kaygısı olarak ortayaçıkmaktadır. Sözü edilen koruma ve/veya korunma pratikleri dahlinde en çok öneçıkan olgu ise; ulus devlet misyonu çerçevesinde, ulusal-milli değerlerimiziüzerinden tanımladığımız uluslararası ötekilerimiz ve bu ötekilere dair, ulusaltüm araçlarla aldığımız önlem ile ürettiğimiz pratiklerdir. Medya ise,toplumları inandırmada çağın en büyük gücü olarak ön plana çıkmaktadır. Bubağlamda, tezin temel kaygısı da, ‘dördüncü güçten birinci güce’ uzanan birsıfatlandırma çerçevesinde tartışmalara konu olan medyanın, ulusal veuluslararası kaygı ile çıkarlar ekseninde nasıl ve ne ölçüde işlevsel halegelebildiğini, Türkiye’de belirginleşen bir örnek olay üzerinden ortayakoyabilmeye yönelmiştir.  Söz konusu yaklaşım; belirli olaylar, konular ve muhataplar üzerindenbelirginleşen örneklerle ortaya konulabilmektedir. Örneğin; Türk medyasında buanlamda öne çıkan konulardan biri de, ilgili medya pratiklerinde açıkçaizlenen, ‘İsrail devletine bakış’ dinamiğidir. Bu tez, İsrail devletine bakışa dair, farklıgenel yayın politikalarına sahip medya organlarında, ortaya çıkan görüş vedolayısıyla medya metinlerinde temsil farklılığının, özellikle uluslararası kriz dönemlerindebelirginleşen yayımlarda daha net anlaşılabileceği kanaatinden yola çıkılarakyazılmıştır. Tezin içeriğini oluşturmak için, iktidar miti, dini ve sosyalyargılar üzerinden üretilen yorumlar değerlendirmeye alınmaktadır. Buçerçevede, Türk basınının İsrail yargısı çeşitli gazeteler ele alınarak, ortayakonmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Türkiye ve İsrail arasında 2009-2010yılları arasında şekillenen kriz maddeleri ele alınarak incelenmiştir.İncelenen gazeteler, Hürriyet ve Cumhuriyet, gazeteleri olmakta, bu gazetelerinher biri; dönemin farklı genel yayın politikalarına sahip gazeteleri olarakkarşımıza çıkmaktadır. Gazetelerin ilk sayfalarındaki haberlerin başlıkları elealınmış, örneklemler, genel amaçsal söylem analizine uygun şekildeincelenmiştir. İnceleme, ‘Söylem bir mücadele alanıdır’ diyen DilbilimProfesörü Norman Fairclough’un geliştirdiği, eleştirel söylem analizi yönteminebaşvurularak yapılmıştır. Amaç, başlıklarda seçilen kelimelerin, metnin üreticisibasın-yayın kurumunun kullandığı dilin, iktidarla ilişkisini, ideolojikzeminini, dini bakış açısını ve hedef kitlesine karşı nasıl ortaya koyduğunuyansıtmaya yöneliktir.

Ulus devletlerin büyük bölümünün kurucu miti, homojen bir ulus yaratma vemevcut topraklar ile iktidarı bu yolla koruma kaygısı olarak ortayaçıkmaktadır. Sözü edilen koruma ve/veya korunma pratikleri dahlinde en çok öneçıkan olgu ise; ulus devlet misyonu çerçevesinde, ulusal-milli değerlerimiziüzerinden tanımladığımız uluslararası ötekilerimiz ve bu ötekilere dair, ulusaltüm araçlarla aldığımız önlem ile ürettiğimiz pratiklerdir. Medya ise,toplumları inandırmada çağın en büyük gücü olarak ön plana çıkmaktadır. Bubağlamda, tezin temel kaygısı da, ‘dördüncü güçten birinci güce’ uzanan birsıfatlandırma çerçevesinde tartışmalara konu olan medyanın, ulusal veuluslararası kaygı ile çıkarlar ekseninde nasıl ve ne ölçüde işlevsel halegelebildiğini, Türkiye’de belirginleşen bir örnek olay üzerinden ortayakoyabilmeye yönelmiştir.  Söz konusu yaklaşım; belirli olaylar, konular ve muhataplar üzerindenbelirginleşen örneklerle ortaya konulabilmektedir. Örneğin; Türk medyasında buanlamda öne çıkan konulardan biri de, ilgili medya pratiklerinde açıkçaizlenen, ‘İsrail devletine bakış’ dinamiğidir. Bu tez, İsrail devletine bakışa dair, farklıgenel yayın politikalarına sahip medya organlarında, ortaya çıkan görüş vedolayısıyla medya metinlerinde temsil farklılığının, özellikle uluslararası kriz dönemlerindebelirginleşen yayımlarda daha net anlaşılabileceği kanaatinden yola çıkılarakyazılmıştır. Tezin içeriğini oluşturmak için, iktidar miti, dini ve sosyalyargılar üzerinden üretilen yorumlar değerlendirmeye alınmaktadır. Buçerçevede, Türk basınının İsrail yargısı çeşitli gazeteler ele alınarak, ortayakonmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Türkiye ve İsrail arasında 2009-2010yılları arasında şekillenen kriz maddeleri ele alınarak incelenmiştir.İncelenen gazeteler, Hürriyet ve Cumhuriyet, gazeteleri olmakta, bu gazetelerinher biri; dönemin farklı genel yayın politikalarına sahip gazeteleri olarakkarşımıza çıkmaktadır. Gazetelerin ilk sayfalarındaki haberlerin başlıkları elealınmış, örneklemler, genel amaçsal söylem analizine uygun şekildeincelenmiştir. İnceleme, ‘Söylem bir mücadele alanıdır’ diyen DilbilimProfesörü Norman Fairclough’un geliştirdiği, eleştirel söylem analizi yönteminebaşvurularak yapılmıştır. Amaç, başlıklarda seçilen kelimelerin, metnin üreticisibasın-yayın kurumunun kullandığı dilin, iktidarla ilişkisini, ideolojikzeminini, dini bakış açısını ve hedef kitlesine karşı nasıl ortaya koyduğunuyansıtmaya yöneliktir.