Fındıkta Bitki Besin Elementleri ile Verim ve Meyve Özellikleri Arasındaki İlişki
Relationship Between Plant Nutrient Elements and Yield and Nut Characteristics in Hazelnut
Yazar: Balık, Hüseyin İrfan; Kayalak, Selda; Duyar, Ömür
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Horticultural Production ; Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı ; Corylus avellana L.,bitki besleme,meyve kalitesi,korelasyon analizi,regresyon analizi ; Corylus avellana L.,plant nutrition,nut quality,correlation analysis,regression analysis

Bu araştırmada, fındık bahçelerinin bitki besin elementi içerikleri ile verim ve kalite özellikleri arasındaki ilişki belirlenmiştir. Tombul fındık çeşidinde yürütülen çalışmada tespit edilen bitkilerin yaprak ve meyve örnekleri incelenmiştir. İncelenen bitkilerde verim 274-1523 g bitki-1, meyve ağırlığı 1.67-2.19g, iç ağırlığı 0.90-1.19g, iç oranı %34.9-54.2, sağlam iç oranı %67.7-90.3, kabuk kalınlığı 0.89-1.10mm, çotanaktaki meyve sayısı 2.15-4.38 adet, tam beyazlama oranı %63.5-98.9, çıtlak meyve oranı %0.3-15.3 ve göbek boşluğu 1.70-2.86mm arasında belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonucunda, verim ile meyve ağırlığı (r=0.390**), kabuk kalınlığı (r=0.382**) ve yapraklardaki bor (B) içeriği (r=0.429**) arasında ilişkilerin önemli olduğu belirlenmiştir. Meyve ağırlığı ile iç ağırlığı (r=0.889**), sağlam iç oranı (r=0.303*), kabuk kalınlığı (r=0.564**) ve göbek boşluğu (r=0.473**) arasındaki ilişkinin önemli olduğu saptanmıştır. İç ağırlığı ile göbek boşluğu (r=0.405**) ve Mn içeriği (r=-0.349*); iç oranı ile sağlam iç oranı (r=0.432**); sağlam iç oranı ile kabuk kalınlığı (r=0.319*); göbek boşluğu ile K içeriği (r=0.342*); K içeriği ile B içeriği (r=0.300*) arasındaki ilişkinin önemli olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonucuna göre verim üzerine B içeriği ile birlikte, meyve ağırlığının pozitif etkisi söz konusu iken, iç ağırlığının negatif etkisi belirlenmiştir. Verime etki eden özellikler dikkate alınarak oluşturulan kümeleme analizi sonucunda bitkilerin 3 gruba ayrıldığı tespit edilmiştir. 1. ve 2. grupta verim, sağlam iç oranı, beyazlama oranı düşük olan bitkiler yer alırken; 3. gruptaki bitkilerde verimin oldukça yüksek olduğu, meyve kalite özelliklerinin 1. ve 2. gruptaki bitkilere nazaran daha iyi ve besin elementlerinden özellikle B bakımından oldukça zengin olduğu tespit edilmiştir.

In this study, the relationship between nutritional content and yield and quality of Tombul hazelnut orchards were determined. As a result of analysis, yield 274-1523g plant-1, nut weight 1.67-2.19g, kernel weight 0.90-1.19g, kernel ratio 34.9-54.2%, good kernel 67.7-90.3%, shell thickness 0.89-1.10mm, number of nuts in cluster 2.15-4.38, pellicle removal was determined between 63.5-98.9%, cracked nut between 0.3-15.3% and kernel cavity between 1.70-2.86mm. As a result of the correlation analysis, it was determined that the relationship between yield and nut weight (r=0.390**), shell thickness (r=0.382**) and B (r=0.429**) were found to be significant. The relationship between nut weight and kernel weight (r=0.889**), kernel ratio (r=0.303 *), shell thickness (r=0.564**) and kernel cavity (r=0.473**) were found to be significant. Kernel cavity (r=0.405**) and Mn (r=-0.349 *) with kernel weight; kernel ratio with good kernel (r=0.432**); shell thickness with kernel ratio (r= 0.319*); K with kernel cavity (r=0.342*); relationship between K and B (r= 0.300*) were found to be significant. According to the regression analysis, the positive effect of the nut weight together with the B on the yield was determined, while the negative effect of the kernel weight was determined. As a result of cluster analysis, it was determined that the plants were divided into 3 groups. In groups 1 and 2, there are plants with yield, good kernel; In group 3, that the yield is very high in the plants, the nut quality is better than the 1st and 2nd groups, and they are quite rich in nutrients, especially boron.