OKUDUĞUNU ANLAMA BECERİSİNİN GELİŞİMİNDE ÖZETLEME TEKNİĞİNİN ETKİSİ ÜZERİNE  BİR DEĞERLENDİRME
OKUDUĞUNU ANLAMA BECERİSİNİN GELİŞİMİNDE ÖZETLEME TEKNİĞİNİN ETKİSİ ÜZERİNE  BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Epçaçan, Cahit
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 74, 2018
Anahtar kelimeler: Okuma,Anlama,Özetleme,Beceri,Strateji,Teknik,Metin.

Bu çalışma özetleme tekniğinin okuduğunu anlama becerisine etkisini belirlemek için hazırlanmıştır. Nitel yaklaşıma uygun olarak desenlenen çalışmada, doküman incelemeyöntemine başvurulmuştur. Okuduğunu anlama bireyin akademik başarısının en önemli ögelerinden biridir. Okuduğunu anlayan bireylerin hem okul hayatında hem de yaşamda daha başarılı oldukları bir gerçektir. Okuduğunu anlama becerisini geliştirmek için okuduğunu anlama stratejilerini iyi kullanmak gerekir. Okuduğunu anlama becerisi, bilişselbecerilerin yanında okuma stratejilerini de harekete geçiren bir süreç içerir. Ön bilgilerin harekete geçirilmesi, okuma amacının belirlenmesi, sesli/sessiz okuma, not alma, tahminyürütme, konu/ana fikir ayrımını yapma, sorgulama, çıkarım yapma vb. gibi stratejiler iyi bir okurun okuma sürecinde kullandığı stratejilerden birkaçıdır. Bunlardan biri de “özetleme” stratejisidir. Özetleme, bireyin ne öğrendiğini düşünmesi, mantıksal ve anlaşılabilir tarzda yazması ve kendi kelimeleriyle ne öğrendiğini açıklamasıdır. Etkili çalışma veöğrenme stratejilerinden biri olan özetleme becerisi, diğer yazım türlerinden çok farklıdır. Özetlemede orijinal metnin ana hatlarıyla anlatılması söz konusu olup, öğrencininyazılı materyaldeki önemsiz bilgiyi tanıması ve çıkarması, metindeki ana fikri belirlemesi ve kendi sözcükleriyle ifade etmesi, her paragraftaki en temel cümleyi seçmesi ve kendisözcükleriyle ifade etmesi gibi çalışmaların tümü özetleme becerisini içermektedir. Araştırmacılar ve öğretmenler, özetleme tekniğini kullanmanın anlamayı yönetmek ve fikirlerihatırlamak için iyi bir yöntem olduğunu öne sürmektedirler.

Bu çalışma özetleme tekniğinin okuduğunu anlama becerisine etkisini belirlemek için hazırlanmıştır. Nitel yaklaşıma uygun olarak desenlenen çalışmada, doküman incelemeyöntemine başvurulmuştur. Okuduğunu anlama bireyin akademik başarısının en önemli ögelerinden biridir. Okuduğunu anlayan bireylerin hem okul hayatında hem de yaşamda daha başarılı oldukları bir gerçektir. Okuduğunu anlama becerisini geliştirmek için okuduğunu anlama stratejilerini iyi kullanmak gerekir. Okuduğunu anlama becerisi, bilişselbecerilerin yanında okuma stratejilerini de harekete geçiren bir süreç içerir. Ön bilgilerin harekete geçirilmesi, okuma amacının belirlenmesi, sesli/sessiz okuma, not alma, tahminyürütme, konu/ana fikir ayrımını yapma, sorgulama, çıkarım yapma vb. gibi stratejiler iyi bir okurun okuma sürecinde kullandığı stratejilerden birkaçıdır. Bunlardan biri de “özetleme” stratejisidir. Özetleme, bireyin ne öğrendiğini düşünmesi, mantıksal ve anlaşılabilir tarzda yazması ve kendi kelimeleriyle ne öğrendiğini açıklamasıdır. Etkili çalışma veöğrenme stratejilerinden biri olan özetleme becerisi, diğer yazım türlerinden çok farklıdır. Özetlemede orijinal metnin ana hatlarıyla anlatılması söz konusu olup, öğrencininyazılı materyaldeki önemsiz bilgiyi tanıması ve çıkarması, metindeki ana fikri belirlemesi ve kendi sözcükleriyle ifade etmesi, her paragraftaki en temel cümleyi seçmesi ve kendisözcükleriyle ifade etmesi gibi çalışmaların tümü özetleme becerisini içermektedir. Araştırmacılar ve öğretmenler, özetleme tekniğini kullanmanın anlamayı yönetmek ve fikirlerihatırlamak için iyi bir yöntem olduğunu öne sürmektedirler.