Türkçe Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Deyimler Üzerine Anlam Bilimsel Bir Tasnif Denemesi
Türkçe Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Deyimler Üzerine Anlam Bilimsel Bir Tasnif Denemesi
Yazar: Erbay, Erdoğan
Dergi: Erdem No. 87, 2024
Anahtar kelimeler: Lexicography and Semantics ; Sözlükbilim ve Anlambilim ; Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; dil,deyim,deyim tasnifi,eş anlamlı deyimler,zıt anlamlı deyimler,Hasan Ali Çetin,deyimler sözlüğü

Fayda ile zevkin birlikte hayat bulduğu günlük dil, ömrün süratli akışıiçerisinde bazen yeni manalar kazanıp zenginleşir, bazen de manakayıplarına maruz kalır. Hayat gibi, dil de, zamana ve şartlara bağlı olarakdaimî bir değişim yaşar. Bugün meydana gelen gelişmeler, hem hızlı hem dedönüştürücü özellikler taşımaktadır. İnsanın varlık gösterdiği tüm alanlarıişgal edip, insanın aidiyet ve mensubiyet hislerini huzursuzluk ve kaosaçeviren yenilikler, dilin imkânlarını da ortadan kaldırmaya devam etmektedir.Ancak, bir dilin imkânları ve kabiliyetleri, dile gösterilen iltifata ve rağbetebağlı olarak yukarıya doğru ivme kazanır. Sözlü ve yazılı kullanım, dilindinamikliği veya statikliği için bir ölçü kabul edilebilir.Deyimler, dilin önemli parçalarından biridir: “Deyimler, Türkçenin ifadegücünü artıran, kendisine özgü oluşum kurallarıyla en az bir sözcüğündemecaz anlam taşıyan, kalıplaşmış söz gruplarıdır” diyen Hasan Ali Çetin,Türkçenin söz dağarı açısından zenginliğine delil teşkil edecek bir çalışmaortaya koymuştur. Çetin’in, Türkçe Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Deyimler ÜzerineAnlam Bilimsel Bir Tasnif Denemesi adlı eseri, Atatürk Kültür MerkeziBaşkanlığının yayınlarından olup, 2024 tarihinde okur ile buluşmuştur.Kitap dört ana bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Birinci bölümDeyim Kavramı Üzerine Genel Bilgiler; ikinci bölüm Oluşum BiçimlerineGöre Deyim Çeşitleri; üçüncü bölüm Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Sözcükler;dördüncü bölüm Türkçe Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Deyimler Üzerine AnlamBilimsel Bir Tasnif Denemesi başlıkları ile sıralanmışlardır.

Fayda ile zevkin birlikte hayat bulduğu günlük dil, ömrün süratli akışıiçerisinde bazen yeni manalar kazanıp zenginleşir, bazen de manakayıplarına maruz kalır. Hayat gibi, dil de, zamana ve şartlara bağlı olarakdaimî bir değişim yaşar. Bugün meydana gelen gelişmeler, hem hızlı hem dedönüştürücü özellikler taşımaktadır. İnsanın varlık gösterdiği tüm alanlarıişgal edip, insanın aidiyet ve mensubiyet hislerini huzursuzluk ve kaosaçeviren yenilikler, dilin imkânlarını da ortadan kaldırmaya devam etmektedir.Ancak, bir dilin imkânları ve kabiliyetleri, dile gösterilen iltifata ve rağbetebağlı olarak yukarıya doğru ivme kazanır. Sözlü ve yazılı kullanım, dilindinamikliği veya statikliği için bir ölçü kabul edilebilir.Deyimler, dilin önemli parçalarından biridir: “Deyimler, Türkçenin ifadegücünü artıran, kendisine özgü oluşum kurallarıyla en az bir sözcüğündemecaz anlam taşıyan, kalıplaşmış söz gruplarıdır” diyen Hasan Ali Çetin,Türkçenin söz dağarı açısından zenginliğine delil teşkil edecek bir çalışmaortaya koymuştur. Çetin’in, Türkçe Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Deyimler ÜzerineAnlam Bilimsel Bir Tasnif Denemesi adlı eseri, Atatürk Kültür MerkeziBaşkanlığının yayınlarından olup, 2024 tarihinde okur ile buluşmuştur.Kitap dört ana bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Birinci bölümDeyim Kavramı Üzerine Genel Bilgiler; ikinci bölüm Oluşum BiçimlerineGöre Deyim Çeşitleri; üçüncü bölüm Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Sözcükler;dördüncü bölüm Türkçe Eş, Yakın ve Zıt Anlamlı Deyimler Üzerine AnlamBilimsel Bir Tasnif Denemesi başlıkları ile sıralanmışlardır.