Yüksek Mahkeme Kararları Işığında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Kapsamında Verilen Disiplin Cezalarının Nitel Analizi
Qualitative Analysis of Disciplinary Penalties Imposed under the Civil Servants Law No. 657 in Light of Supreme Court Decisions
Yazar: Demir, Tahir; Aydın, Nizamettin
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 86, 2025
Anahtar kelimeler: Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; Kamu yönetimi,Disiplin suç ve cezaları,İdarenin yargısal denetimi,Kamu görevlileri,Kamu hizmetlerinde etkinlik ; Public administration,Disciplinary crimes and penalties,Judicial control of administration,Public officials,Efficiency in public services

Bu çalışmada kamu idareleri tarafından verilen disiplin cezalarının yargısal denetimi ile görevli yüksek mahkemeler tarafından verilen kararlar ışığında disiplin cezalarının hukuka aykırılık nedenlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında disiplin hukuku bağlamında kamu personel yönetiminin çerçevesi ele alınmış, disiplin hukukuna hâkim olan ilkeler ile Anayasa Mahkemesi ve Danıştay tarafından verilen kararların gerekçeleri ışığında disiplin cezalarının hukuka aykırı görülmesine neden olan sebepler irdelenmiştir. Çalışma sonucunda Kanun metninde yer alan disiplin fiillerinin güncel olmadığı, soyut kavramlarla kaleme alındığı ve etkin bir disiplin sistemi kurulmasına engel olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca tesis edilen disiplin cezalarının yargı mercileri tarafından yapılan değerlendirmede yüksek oranda hukuka aykırı bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışmada incelenen Danıştay kararlarında işlemlerin hukuka aykırı olarak görülmesine sebep olan gerekçelerden eylemin sabit olmaması, fiilin nitelendirilmesinde hata yapılması, disiplin mevzuatına aykırı olmayan eylemler nedeniyle ceza verilmesi, tipiklik ilkesinin ihlali, savunma hakkının kısıtlanması ve eksik/yetersiz soruşturma sonucu işlem tesis edilmesi gerekçelerinin ön plana çıktığı, Anayasa Mahkemesi kararlarında ise disiplin cezalarının özellikle sendika hakkı ve ifade özgürlüğü hakkının ihlali gerekçesiyle hukuka aykırı bulunduğu tespit edilmiştir.

The aim of this study is to investigate the legal grounds for the unlawfulness of disciplinary sanctions imposed by public administrations, in light of the rulings issued by high courts responsible for judicial review. Within the scope of the study, the framework of public personnel management in the context of disciplinary law is examined, and the principles governing disciplinary law are analyzed alongside the reasoning behind decisions rendered by the Constitutional Court and the Council of State, to identify the causes leading to the annulment of disciplinary sanctions.The findings of the study indicate that the disciplinary offenses listed in the legal texts are outdated, drafted using abstract concepts, and hinder the establishment of an effective disciplinary system. Furthermore, it was determined that a significant proportion of the disciplinary sanctions imposed were found to be unlawful upon judicial review.In the Council of State decisions analyzed, the primary reasons for deeming the actions unlawful included: lack of evidence for the alleged act, mischaracterization of the offense, imposition of sanctions for actions not violating disciplinary regulations, breach of the principle of typicity, restriction of the right to defense, and issuance of decisions based on incomplete or insufficient investigations. In the Constitutional Court decisions, disciplinary sanctions were predominantly found unlawful on the grounds of violating the right to union membership and the right to freedom of expression.