İmalat Sanayisinde İş Sağlığı ve Güvenliği Üzerine Bir Araştırma: Erzincan İli Mobilya İşletmeleri Örneği
A Study on the Occupational Health and Safety in Manufacturing Industry: The Case of Furniture Enterprises in Erzincan Province
Yazar: Yaşar, Şekip Şadiye; Komut, Osman
Dergi: Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 20 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Biomaterial ; Biyomateryaller ; iş kazası ve meslek hastalığı,farkındalık,mobilya işletmesi,imalat sanayi,İş sağlığı ve güvenliği ; İş sağlığı ve güvenliği,iş kazası ve meslek hastalığı,farkındalık,mobilya işletmesi,imalat sanayi

Türkiye mobilya sektörü, ihracatı ithalatından yüksek olan az sayıdaki sektörden birisidir. Yıllık ihracat rakamı2,2 milyar doları bulan sektörün AB pazar payında son dönemde daralma görülmektedir. Günümüzde globalpazarlarda kullanılan önemli rekabet araçları arasına daha iyi kalite ve standartlarda iş güvenliği politikalarınınuygulanması da eklenmiştir. İş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri, çalışanların iş kazası ve meslek hastalıklarındankorunmasının yanı sıra ürün yaşam döngüsü ve çalışma koşullarının kalitesinin iyileştirilmesine de katkısağlamaktadır. Bu çalışmada, mobilya üretim sektöründe çalışanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalığı iledemografik faktörler ve işletme içi etkenlerin bu konuya ilişkin görüşlerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Bu kapsamda, Erzincan ilinde bulunan 35 adet işyerinde toplam 84 çalışana yüz yüze görüşme esasına dayalı anketuygulaması yapılmıştır. Araştırma sonunda, mobilya üretim işletmelerinde iş kazasına maruz kalma oranının %61olduğu ve bu çalışanların %50’sinin en az iki kez iş kazasına maruz kaldığı tespit edilmiştir. Diğer yandan,çalışanların yaşı, eğitim durumu, çalıştığı departman, çalışma süresi, iş değiştirme sıklığı ve makine-ekipmanbakım sıklığı değişkenlerinin çalışanlar arasında istatistiksel anlamlı (p<0,05) görüş farklılıklarına neden olduğuanlaşılmıştır. Ayrıca, makine-ekipmandaki güvenlik donanımı yetersizliği, güvensiz davranışlar, iş sağlığı vegüvenliğine ilişkin eğitim yetersizliği, kişisel nedenler ve aşırı iş yükünün çalışanlar tarafından en önemli iş kazasınedeni olarak görüldüğü tespit edilmiştir.

Türkiye mobilya sektörü, ihracatı ithalatından yüksek olan az sayıdakisektörden birisidir.  Yıllık ihracatrakamı 2.2 milyar doları bulan sektörün AB pazar payında son dönemde daralmagörülmektedir. Günümüzde global pazarlarda kullanılan önemli rekabet araçlarıarasına daha iyi kalite ve standartlarda iş güvenliği politikalarınınuygulanması da eklenmiştir. İş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri, çalışanlarıniş kazası ve meslek hastalıklarından korunmasının yanı sıra ürün yaşam döngüsüve çalışma koşullarının kalitesinin iyileştimesine de katkı sağlar. Bu çalışmada, mobilyaüretim sektöründe çalışanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalığı iledemografik faktörler ve işletme içi etkenlerin bu konuya ilişkin görüşlerineetkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Erzincan ilinde bulunan32 adet işyerinde toplam 63 çalışana yüz yüze görüşme esasına dayalı anketuygulaması yapılmıştır.  Araştırmasonunda, mobilya üretim işletmelerinde iş kazasına maruz kalma oranının %76olduğu ve bu çalışanların %50’sinin en az iki kez iş kazasına maruz kaldığıtespit edilmiştir. Diğer yandan, çalışanların yaşı, eğitim durumu, çalıştığıdepartman, çalışma süresi, iş değiştirme sıklığı ve makine-ekipman bakım sıklığıdeğişkenlerinin çalışanlar arasında istatistiksel anlamlı (p<0.05) görüşfarklılıklarına neden olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, makine-ekipmandaki güvenlikdonanımı yetersizliği, güvensiz davranışlar, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkineğitim yetersizliği, kişisel nedenler ve aşırı iş yükünün çalışanlar tarafındanen önemli iş kazası nedeni olarak görüldüğü tespit edilmiştir.