SEMBOLİK ETKİLEŞİMCİ TEORİNİN GÜNDELİK YAŞAM SOSYOLOJİSİNE KATKILARI
SEMBOLİK ETKİLEŞİMCİ TEORİNİN GÜNDELİK YAŞAM SOSYOLOJİSİNE KATKILARI
Yazar: Gökulu, Gökhan
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 80, 2019
Anahtar kelimeler: Sembolik Etkileşim,Gündelik Yaşam,Faydacılık,Genelleştirilmiş Öteki,George Mead.

Bu çalışma, sembolik etkileşimci yaklaşımın gündelik yaşam sosyolojisine yapmış olduğu katkıyı tartışmayı amaçlamaktadır. Sembolik etkileşimci yaklaşım nesnelerin evrensel ve nesnel bir anlamın olamayacağını gündelik etkileşim biçimlerinin anlamı ortaya çıkardığını vurgulamaktadır. Bu bakımdan anlamı evrensel zamandan ve mekândan bağımsız bir olgu olarak ele almak onun dinamik değişen boyutunu göz ardı etmek anlamına gelecektir. Çalışma sembolik etkileşimci yaklaşımın anlamın ortaya çıkışındaki gündelik etkileşim biçimlerinin önemini göstermeyi amaçlamaktadır. Bu bakımdan çalışma sembolik etkileşimci yaklaşımın düşünsel kökenlerini ve temel kabullerini ortaya koyduktan sonra sembolik etkileşimci bakış açısının gündelik yaşamdaki yansımalarını inceleyecektir. Sembolik etkileşimci yaklaşım anlamın dinamik ve değişen yapısına odaklanırken gündelik yaşamdaki mikro etkileşim biçimlerinin bu anlamın ortaya çıkışında ve değişim geçirmesinde son derece etkili olduğunun altını çizmektedir. Gündelik yaşam bir anlamda nesnelere yüklenen anlamın ortaya çıktığı sayısız etkileşim biçimini barındırdığı için sosyologların inceleme nesnesinin temelini oluşturmaktadır. Sembolik etkileşimci yaklaşım bireylerin diğer bireylerle ve nesnelerle kurmuş olduğu etkileşimi kendi çıkarları ve girmiş olduğu etkileşim biçimleri sonucunda şekillendiğini vurgulamaktadır. Bu anlamda bireylerin nesnelere yüklemiş olduğu anlamları araştırırken gündelik hayatın bilgisini ve bireylerin gündelik yaşamdaki konumlarını bilmek sosyolojik analiz yapabilmek için hayati öneme sahiptir. Çalışma bireylerin gündelik yaşamda karşılaştıkları olayların, bu olaylara yükledikleri anlamların mikro ilişkiler ve etkileşimler üzerinden anlaşılması gerektiğinin altını çizmektedir. Bununla birlikte gündelik yaşamda her etkileşim bizim için aynı ölçüde değerli değildir. Önem verdiğimiz ve değerli gördüğümüz bireylerle girilen etkileşimin bireyler üzerinde anlamın inşası noktasında daha fazla etki yarattığı söylenebilir.

Bu çalışma, sembolik etkileşimci yaklaşımın gündelik yaşam sosyolojisine yapmış olduğu katkıyı tartışmayı amaçlamaktadır. Sembolik etkileşimci yaklaşım nesnelerin evrensel ve nesnel bir anlamın olamayacağını gündelik etkileşim biçimlerinin anlamı ortaya çıkardığını vurgulamaktadır. Bu bakımdan anlamı evrensel zamandan ve mekândan bağımsız bir olgu olarak ele almak onun dinamik değişen boyutunu göz ardı etmek anlamına gelecektir. Çalışma sembolik etkileşimci yaklaşımın anlamın ortaya çıkışındaki gündelik etkileşim biçimlerinin önemini göstermeyi amaçlamaktadır. Bu bakımdan çalışma sembolik etkileşimci yaklaşımın düşünsel kökenlerini ve temel kabullerini ortaya koyduktan sonra sembolik etkileşimci bakış açısının gündelik yaşamdaki yansımalarını inceleyecektir. Sembolik etkileşimci yaklaşım anlamın dinamik ve değişen yapısına odaklanırken gündelik yaşamdaki mikro etkileşim biçimlerinin bu anlamın ortaya çıkışında ve değişim geçirmesinde son derece etkili olduğunun altını çizmektedir. Gündelik yaşam bir anlamda nesnelere yüklenen anlamın ortaya çıktığı sayısız etkileşim biçimini barındırdığı için sosyologların inceleme nesnesinin temelini oluşturmaktadır. Sembolik etkileşimci yaklaşım bireylerin diğer bireylerle ve nesnelerle kurmuş olduğu etkileşimi kendi çıkarları ve girmiş olduğu etkileşim biçimleri sonucunda şekillendiğini vurgulamaktadır. Bu anlamda bireylerin nesnelere yüklemiş olduğu anlamları araştırırken gündelik hayatın bilgisini ve bireylerin gündelik yaşamdaki konumlarını bilmek sosyolojik analiz yapabilmek için hayati öneme sahiptir. Çalışma bireylerin gündelik yaşamda karşılaştıkları olayların, bu olaylara yükledikleri anlamların mikro ilişkiler ve etkileşimler üzerinden anlaşılması gerektiğinin altını çizmektedir. Bununla birlikte gündelik yaşamda her etkileşim bizim için aynı ölçüde değerli değildir. Önem verdiğimiz ve değerli gördüğümüz bireylerle girilen etkileşimin bireyler üzerinde anlamın inşası noktasında daha fazla etki yarattığı söylenebilir.