hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Osman Cemal Kaygılı’nın Eserlerinde İstanbul
Istanbul in the Works of Osman Cemal Kaygılı
Yazar: Apaydın, Mustafa
Dergi: Erdem No. 64, 2013
Anahtar kelimeler: Mevlevism,sema,female Mevlevi,whirling dervishes ; İstanbul,İstanbul halk kültürü,İstanbul’da günlük yaşam,Türk edebiyatında İstanbul,Osman Cemal Kaygılı

Osman Cemal Kaygılı (1890-1945), bir İstanbul yazarıdır. Osman Cemal’in öykülerinde ve romanlarında İstanbul’un tarihî ve kültürel dokusundan ziyade eğlence yerleri, kenar semtleri, karanlık sokakları anlatılmıştır. Osman Cemal, İstanbul’un mahalle hayatını bütün canlılığıylayansıtabilen sanatçılardan biridir. Osman Cemal’in kurmaca metinleridışında dergi ve gazete yazılarında da Cumhuriyet öncesi İstanbul’unadair renkli, ilginç, şaşırtıcı gözlemleri dikkat çekmektedir. Yazar, İstanbul’da İkinci Meşrutiyet’ten sonra kaybolan semai kahveleri ve bu kahvelerde canlı tutulan halk kültürünün de ilk araştırmacılarından biridir.Bu makalede Osman Cemal’in eserlerinde İstanbul’un nasıl yansıtıldığı tespit edilmeye çalışılacak; incelemelerinde ve süreli yayınlardayayımlanan yazılarında eski İstanbul’daki gündelik yaşamın ve İstanbulhalk kültürünün izi sürülecektir.

Osman Cemal Kaygılı is an author of Istanbul. In his stories and novelsentertaintment, rather dark side streets are described district historicaland cultural fabric of İstanbul . Osman Cemal is one of the artists whocan describe İstanbul’s reflection of the neighborhood vitality of all life.Outside of the fictional text Osman Cemal in magazines and newspapersabout the republic İstanbul before taking account of colour suprisinglyinteresting observations. The writer is one of the researchers of folk culture and Semai Kahveleri which disappeared after II.Meşrutiyet .In this article we will work to fix how his works reflected in İstanbul andtrace dailylife and folk culture of old İstanbul in articles in periodical
Türkçede Zarf-Fiillerin Görünüş Değerleri
Aspectual Values of Converbs in Turkis
Yazar: Aydemir, İbrahim Ahmet
Dergi: Erdem No. 64, 2013
Anahtar kelimeler: Turkish,converb,converbial clauses,aspect,aspect in converbs ; Türkçe,zarf-fiil,zarf-fiil cümleleri,görünüş,zarffiillerde görünüş

Bu makale, Türkçede zarf-fiillerin görünüş değerlerini eşzamanlıbakış açısıyla ele alan betimsel bir çalışmadır. Zarf-fiiller, müstakileklerce (-(y)Xp gibi) ya da birleşik biçimlerce (-(X)rken -DXğX içingibi) bir üst yapıya/cümleye altasıralı olarak bağlanan ve geneldebelirteç işlevinde kullanılan yapılar olarak tarif edilmektedir.Sözdizimsel açıdan bağımlı olan bu yapıların zamansal işlevleri,tıpkı temel cümlelerde olduğu gibi, hep öne çıkarılmakta, ancakonların görünüş değerlerinden pek söz edilmemektedir. Dilbilgiselbir kategori olarak görünüş, olayların belli bir noktadan hareketlegözlemlenmesine imkan veren öznel bakış açılarını ifade eden birkavramdır. İşte biz bu çalışmada, Johanson’un görünüş modelinitemel alarak zarf-fiillerin görünüş değerlerini bir bütünsellik içindebetimlemek istedik. Türkçeden hareketle geliştirilen bu görünüşmodeline göre, Türkçede üç değişik bakış açısı vardır: a) olayı ikisınırı arasında gösteren intraterminal bakış açısı, b) olayı kritik sınıraşıldıktan sonraki safhada yansıtan postterminal bakış açısı ve c)olayı kritik sınırı ulaşıldığında yakalayan adterminal bakış açısı. Buçalışma, görünüş değerlerinin sadece bitimli cümleler bağlamındadeğil, aynı zamanda zarf-fiil cümlelerinde de söz konusu olabildiğinigöstermektedir

This article is a descriptive study which handles the aspect valuesof converbs in Turkish with simultaneous perspective. Converbs aredescribed as structures which are connected to a upper structure/sentence subordinately by independent affixes (such as -(y)Xp orcombined forms (such as for -(X)rken -DXğXiçin) and generally used in adverbial function. Temporal functions of these structures whichare dependent in syntactic terms are always highlighted like in principal sentences but their aspect values are not quite mentioned.As a grammatical category, aspect is a concept which expresses thesubjective perspectives of the events that enable their observationfrom a certain point forth. And we wanted to ground on Johanson’saspect model and describe aspect values within a holism in thisstudy. Based on this aspect model which is developed from Turkish,there are three different perspectives in Turkish: a) intraterminal perspective which shows the event between its two limits, b) postterminalperspective which reflects the event in the phase after surpassing thecritical limit and c) adterminal perspective which seizes the event whenreached to its critical limit. This study shows that aspect values canbe in question not only in the context of finite sentences but alsoin converbial clauses
Veysî’nin Sosyal Tenkit İçerikli Kasides
Veysî's Ode Containing Social Criticism
Yazar: Gültekin, Hasan
Dergi: Erdem No. 64, 2013
Anahtar kelimeler: s: Divan literature,17th century,Veysî,social criticism,qa sida,justice,communal degeneratio ; Divan literature,17th century,Veysî,social criticism,qa sida,justice,communal degeneration

17. asrın ünlü nasiri Veysî’nin kaleme aldığı kaside formundaki bu şiir,dönemin sosyal yaşantısına bireysel ve kurumsal açıdan ağır eleştiriler getirmektedir. 17. asrın diğer şair ve yazarlarının, toplumun içindebulunduğu duruma dair eleştirel yaklaşımlarına benzer nitelikteki bueleştirilerin dozu bazen çok yüksektir. Devlet yönetimindeki zafiyetlerigöstermek isteyen Veysî, padişaha devlet yönetimindeki kişilerin zulüm ve keyfi davranışlarının halkın huzurunu bozduğunu belirtip, tektek görevlerini sayarak kurumları ve yöneticilerini eleştirmektedir. Adaletin ve kanun hâkimiyetinin zalimlerin eline geçmiş olmasından duyduğu endişesinin korkuya dönüştüğünü, fakat devleti, içinde bulunduğu kötü durumdan kurtaracak adaletli bir padişahın geleceğindenumutlu olduğunu söylemektedir.

Famous prose writer of the 17th century Veysi had wrote this poem in theform of the qasida in which individual and institutional aspects of the period to life has brought harsh criticism. 17th century poets and other writers critical of the society about the situation similar to the dose of this criticism is sometimes very high. Veysi wants to show to sultan weaknessesin the management states, government persecution of the people and thearbitrary behavior of the public disquiet indicate whether the individualtasks are considered critical to the institutions and managers. Justice andthe rule of law to be passed into the hands of the tyrant’s fear has turnedinto concern, but the state in which to recover from the bad situation isfairly hopeful about the future of a monarch has said
Tanzimat Dönemi Türk Romanında Kadın Üzerine Tematik Bir İnceleme
A Thematic Analysis on Women in the Turkish Novel of the Tanzimat Period
Yazar: Karabulut, Mustafa
Dergi: Erdem No. 64, 2013
Anahtar kelimeler: : Literature of the Tanzimat,novel,social change,Turkish woman ; Tanzimat edebiyatı,roman,sosyal değişme,Türk kadını

Türk romanında kadın önemli bir unsur olarak karşımıza çıkar. Vakaiçinde kadının rolü değişken olmakla beraber, hemen her romanda kadına ehemmiyet verilir. Ayrıca, roman okuyucularının çoğunluğunu kadınların oluşturması da bu tür içinde kadınlara daha çok yer verilmesinisağlar. Osmanlı kadınının toplum içerisindeki görünümü 19. yüzyıldanitibaren değişir. Okur-yazar oranının artmasıyla kadının kimlik arayışı da hızlanır. Tanzimat dönemi Türk roman yazarları, özellikle AhmetMithat Efendi, romanlarında kadının eğitiminden hak ve hürriyetlerinekadar kadının toplumdaki yerini işler. Tanzimat döneminde Türk toplumunun sosyal hayatında önemli değişmeler görülür. Dönemin aileyapısında ve kadına bakışta farklılıklar dikkat çeker. Türk kadını ve erkeği, sosyal hayattaki rolleri bakımından tezat teşkil ederler. Türk erkeği,genel olarak dış dünyaya yönelik ve serbest bir yaşama sahiptir. Bunakarşın kadın ise aile ile beraber anılmakta, yani evine bağlı kalmaktadır.Anahtar Kelimeler: Tanzimat edebiyatı, roman, sosyal değişme, Türkkadın

Turkey emerged as an important element in women’s novel. Althoughthe role of women in the variable case, almost all women in the novelis given importance. Moreover, women constitute the majority of readers of the novel also allows to give more space to women in this kind.19 view of Ottoman women in society varies from century. Increasingthe literacy rate of women being accelerated by the search for identity.The Turkish novel authors of the Tanzimat period, especially AhmedMidhat Efendi, the novels of women rights and freedom of educationto operate in place of women in society. Significant changes in the esdifferences in family structure and women at the period. Turkish menand women in terms of social life, the roles are in contrast. Turkish manand free to the outside world in general has a life. In contrast, women’sfamily together with the remembered, the house remains connected
Kısa Kısa [Küçürek] Öykünün Tanımı, İmkânları ve Sorunları
Description, Opportunities and Problems of Short Short Story
Yazar: Canbaz Yumuşak, Firdevs
Dergi: Erdem No. 65, 2013
Anahtar kelimeler: Story,mini fiction,short short story,the relation of poem and story ; Öykü,kısa kısa öykü,küçürek öykü,şiir ve öykü ilişkisi

20. yüzyılın sonlarında edebiyat dünyasında yerini alan kısa kısa[küçürek] öykü, öykünün bir alt türü olarak görülmektedir. Ancak,isimlendirilmesinde ve tanımlanmasında anlaşmazlıklara ve farklılıklara rastlanmaktadır. Küçürek öykünün modern hayatın hızının nedenolduğu bir ihtiyaçla yazıldığı ve okur tarafından bu nedenle tercihedildiği gündeme gelmektedir. Bu makalede öncelikle tanım,adlandırma sorunları ve küçürek öykünün nasıl bir motivasyonlayazıldığı üzerinde durulmuştur. Daha sonra da küçürek öykününözellikle şiir ile benzerliklerine ve problemli ilişkileri bağlamında ortayaçıkan sorunlara değinilmiştir.

Short short story, placed in the literary world at the end of the 20thcentury occurs as a story in itself or a kind of sub-genres of story.However disputes and differences can be found on its nomenclatureand identification. It comes up that short short story is written bynecessity, caused by the speed of modern life and it is preferred byreader for this reason.In this article first of all definition, namingissues, and motivation type of writing a short story are emphasized.Then, with the similarities of poetry and short stories and issueswhich arise in the context of their problematic relationships arementioned.
Kirkitli Dokumalarda Boy İsimlerinin Önem
Importance of the Tribe Names in Documents
Yazar: Say, Nuran
Dergi: Erdem No. 64, 2013
Anahtar kelimeler: Tribe,tamka,rock paintings,carpet,kilim ; Boy,tamka,kaya resimleri,halı,kilim

Türkler; Orta Asya’dan başlayıp günümüz Türkiyesine kadar gelen süreçte, kültür varlıklarından (dil, din, sanat,) vs. ödün vermeden yaşamaya devam eden özel insan topluluğudur. Konargöçer dönemlerindegeçtikleri yol boyunda bulunan kayalar üzerine tamkalarını kazımışlardır. Yerleşik kaldıkları süre içinde, kirkitli dokuma, keçe, gibi görselmalzemeler üzerine de bu tamkaları işleyerek pekiştirmişlerdir. Adınaim bezeme, yanış dedikleri görselleri günümüze kadar devam ettirerekgençlerine büyük miraslar bırakmışlardır. Onlara, biz buralardan geçtikşurada yaşadık demişlerdir.Anadolu’nun her köşesine dağılmış 7-8 bin olduğu söylenen Türkboyları dokuma yapmaya devam etmektedir. Her boyun halısı, kilimi,cicimi sumağı, üzerinde taşıdığı tasarım bakımından farklıdır. Bakıldığında, “Bektik, Çayan, Alayuntlu, vs.” olduğu bilinir. Bu durum dokuyucular adına da çok önemlidir.Konu ile ilgilenen bilim insanlarının, yukarıda anlatılan sebepler nedeniyle buldukları her dokumanın hangi boy’a ait olduğunu yazmaları Türk geleneğine duydukları saygının yanı sıra aidiyet duygusunuda önemsetecektir. Kültürümüzün devamlılığı bu yolla da sağlanabilir. Kültürü olmayan toplum; ailesi ve okuma yazması olmayan insanabenzer. Dünya üzerindeki varlığı tartışmalıdır. Her bilim çalışanı budurumu göz önünde bulundurmalıdır. Geçmişine ve geleceğine borçluolduğunu unutmamalıdır

Turks are the special population who lives without compromising theircultural assets (language, religion, art) through the period that theylived in Middle Asia and the Turkey today. When they were nomads,they scrape their tamgas on the rocks trough the ways that they migrated. While they were settled they embroidered those tamgas on visualmaterials such as kirkitli weavings, felts etc. By carrying the visuals likeim, yanish, bezeme until today they leave a big heritage to their adolescent. They show them where they passed through and lived withthis heirship.There are still 7-8 thousands Turkish tribes all over Anatolia continues to weave. All tribes have different designs on their kilims, carpets,cicims and sumacs. It is tangible only by looking those weaving whichtribe that they belong (Bektik, Çayan, Alayuntlu). This is very importantfor the weavers.Because of the causes that we explain above, It is important for theresearchers that are working on this subject to specify which weavingsbelongs the which tribes to show the respect that they have for theTurkish culture. Our culture will also be carry on with this way. Thepopulation without culture is like a person who doesn’t have any family or whom cant read and write. Its existence on earth is controversial.Every scientist must be aware of it. They should not forget that theyowe this to their past and future.
Küçürek Öykü, Kısa Kısa Öykü mü, Anlatı mı?
Is it Short Short Story, mini fiction or Narrative?
Yazar: Gündüz, Osman
Dergi: Erdem No. 65, 2013
Anahtar kelimeler: Short story,mini fiction,Short short story,narrative ; Kısa öykü,kısa kısa öykü,küçürek öykü,anlatı

Günümüzde türler arasındaki sınırlar erimekte, türsel farklılıklar giderekortadan kalkmaktadır. Söz gelişi roman kullandığı belgelerle tarihinalanına girmekte; öykü şiire, şiir form bakımından öyküyeyaklaşmaktadır. Aynı anlayışın sonucu olarak anılar, geziler, mektuplarroman ve öykü biçiminde yazılmakta, hatta deneme ve köşe yazıları daöykü adı ile yayımlanmaktadır. Tüm bu arayışlar ve çabalar, kurmacametin yazarlarını ortak bir yazı türü altında buluşmaya doğrugötürmektedir. Bu ortak türün adı anlatıdır. Bu yazıda, yazınsal türlerin özellikle öykünün öteki kurmaca türlerlekimi zaman da öğretici metinlerle karıştığı, küçürek öykünün isesadece bugüne özgü olmadığı, geçmişte farklı adlar altında veformlarda yazıldığı, günümüzde ise giderek tür özelliğini kaybederekanlatıya dönüşeceği düşüncesi kanıtlanmaya çalışılacaktır.

In today’s world, the borders between genres become more andmore vague and the generic differences become less detectable bytime. For example, novel enters in the field of history by thedocuments it uses; story moves to poetry and poetry moves to storyby form. As a result of the same intelligence, memories, travel reports,letters are written in the form of novel and story, in addition evenessays and column writings are published by the title of story. Allthese searches and efforts, lead fictional text writers to come togetherunder a common textual genre. The name of this common genre isnarrative. In this text, the thoughts such as; textual genres- especially storyblend with other fictional writings and sometimes with instructionaltexts, short story is not unique to today but existed in past underdifferent names and in different forms, in today’s world short story willlose its characteristics and will become narrative; will be tried to beproven.
Bir Kanon Başlatıcısı Olarak Yeni Lisan Hareketi
New Language Movement as Pioneers of a New Canon
Yazar: Sazyek, Esra
Dergi: Erdem No. 64, 2013
Anahtar kelimeler: s: Canon,New Language movement,identity,nation con sturaction,national literatur ; Kanon,Yeni Lisan hareketi,kimlik,ulus inşası,millî edebiyat

Bir milletin hikâyesini konu alan her türlü edebî anlatının toplamı olarak tanımlanabilecek millî edebiyat kanonu, hem millî kimliği temsileder hem de halka milliyetçiliğin değerlerini aşılayarak söz konusukimliğin üretilmesini sağlar. Toplumların çözülüş zamanlarında ortayaçıkarak bazı ölçütler etrafında eser verilmesi gerektiğini ortaya koyanedebiyat kanonu, tarihî olayları ve kişilikleri, toplumların ortaya çıkışhikâyelerini yine topluma ait bir dille şimdiye taşıyarak, geçmişin gücüyle geleceği inşa etmeye çalışır.Benzer bir sosyal ve siyasî zeminde filizlenen Yeni Lisan hareketi mensuplarının sade bir dil, hece vezni ve millî içerikle yazdıkları edebî eserlerin, Türklüğün doğuş hikâyelerini, Türk tarihini yücelten olay ve kişileri anımsatarak yeni belleklere taşıması, uyandırılmak istenen millîkimlik aracılığıyla toplumun sürekliliğini sağlamaya yöneliktir. YeniLisan hareketinin, 1911’de başlayan etkisini 1930’ların sonuna kadarsürdürmüş olması – ve söz konusu ölçütlere uymayan sanatçıların dabu etki çemberine girmeleri – hareketin edebiyatımızda çok güçlü veuzun bir kanon başlattığının en büyük kanıtıdır.Kanon’un bu özelliği açısından da bakıldığında, Yeni Lisan hareketininoluşturduğu kanonik sürecin ve yapının kapsam genişliği çok daha netgörülebilmektedir.

National literary canon is an aggragate of the varying kinds of literarywork about a nation’s story and as such it not only represent a nation’sidentity, but also helps produce such an identity by instilling such national values in the public. The Literary Canon manifests itself during times of dissolution, prescribing the criteria for literary works, and it tries to build a future withthe power of the past by conveying stories about that society’s origin,events of historic significance, and about its important people.The New Language Movement was founded in such social and political conditions. Their literary works, themed around nationalist ideasabout origins of Turks and exalting imagery of the history of Turkey andits important people were composed in plain language with a simplerhyme structure and they were aimed at maintaining the society’s continuity via a national identity they wanted to instigate.The strongest evidence for the contention that this movement hadstarted a very strong and long canon in Turkish literature is the factthat its influence lasted well until the end of 1930’s, influencing otherartists who do not fit the criteria of the movement per se.In light of these qualities of canon, one can clearly see the breadth ofthe content of this canonic process and structure the New Languagemovement produced.
Halide Edip Adıvar’ın ‘Yeni Turan’ Romanını Yeniden Anlam(landırm)a
Re-signification of H. E. Adıvar’s Novel “The New Turan”
Yazar: Şahin, Veysel
Dergi: Erdem No. 64, 2103
Anahtar kelimeler: Halide Edip,national consciousness,organization,and redemption,woman,alienation,education,political-social conflict ; Halide Edip,milli bilinç,kuruluş ve kurtuluş,ya bancılaşma,kadın,yozlaşma,eğitim,siyasî-sosyal çatışma

Halide Edip Adıvar, ‘Yeni Turan’ romanında Türk milletinin yeniden kuruluş ve kurtuluşu için çareler arar. Bu nedenle yazar, bireysel duyguve fikirlerinin yanında memleketin sorunlarını da işler. Bu romanında,bireysellikten millî olana yönelen Adıvar, yabancılaşma, yozlaşma,eğitim ve sağlık problemlerinin yanında maksat aşkı, millî benlik, gibiizlekleri ele alarak ülkenin yeniden kuruluş ve kurtuluşu için yeni fikirler ortaya koyar. Böylece yazar, Türk milletinin varoluş mücadelesinibütün yönleriyle metinleştirir.

Halide Edip Adıvar searches for remedies for the salvation and there-establishment of the Turkish nation in her novel ‘The New Turan’. Therefore, the author deals with the issues of the country as well asher individual senses and ideas. Adıvar, turning from individualism tothe national in that novel, puts forward new ideas fort he establishment and salvation of the nation by dealing with the themes such asthe ideal love and national conscious as well as social anielanation ,degeneration, and the educational and health problems. Thus, the author puts the struggle for existence of the Turkish nation on the paper
Orhan Duru Öyküselliğinde Sembolik Dil ve Yinelemeler
Symbolic Language and Repetitions in the Narrative of Orhan Duru
Yazar: Aslan, Fatih
Dergi: Erdem No. 65, 2013
Anahtar kelimeler: Orhan Duru,short short story,symbolic language,repetition ; Orhan Duru,küçürek öykü,sembolik dil,yineleme

Öykünün özellikle küçürek öykünün sıkışan zaman ve an arasındakalan insan hâllerine yönelmesi, bu yüzyıl işlevselliğini önceleyensürrealist, postmodern yapıyla doğrudan bağlantılıdır. Biçemlerinanlatmak yerine duyumsatmaya yönelik imge düzeninde öykü şiirinortak yapılarına döner, dönüşür. Kısa öykü her biçimde şiiri ayaktatutan duygu tekrarlarını ara bir tür olmanın umarsızlığıyla kullanır.Sembolik dil ve yineleme bu duyuş metaforlarının asli unsurlarıdır.Yoğunlaşmış yapı içerisinde bilinçli boşluklar bırakılarak okuyucuyatuzaklar kurulur ve okurun etki alanı genişletilir. Kendince söylemebiçimleriyle öykülerini kuran Orhan Duru da benzer bir tavırsergilemiştir. Duru’nun kısa öykülerinde dönemin ve söylemin aklınaynasındaki tutuklu halleri, sembolik dilin ve tekrarların lirizmindehayat bulmuştur. Böylece küçürek öykü, şiiriyet taşıyan sosyal biryapılanma tercihi olarak metni kendileştiren bir özgünlüğekavuşmuştur.

The tendency of the story, especially short short story, to the humanstates that are placed in trapped time and moment is directly relatedto surrealist and postmodern structure preceding this century’sfunctionality. On the basis of the styles’ image order that is directedto make feel rather than only narrating, story tends and transformsinto the common structures of poetry. Short story, by therecklessness of being an inter-genre, uses all the way the emotionalrepetitions that sustain the poem. Symbolic language and repetitionare the main elements of those perceptible metaphors. In the intensestructure, by leaving gaps deliberately, some traps are installed for thereader and the sphere of influence for the reader is expanded. OrhanDuru, who forms his stories by self-styled manners of discourse, haspresented a similar attitude. The prisoner-like states of the periodnarration and discourse in the mirror of mind, find life in the lyricismof symbolic language and repetitions. By this way, short short story,as being a choice of social structure including poetic style, has gainedthe originality that gives the text specificity.