Türkiye’de Sivil-Asker İlişkilerinin Temel Açmazları Ve Uzlaşı İmkanları
Türkiye’de Sivil-Asker İlişkilerinin Temel Açmazları Ve Uzlaşı İmkanları
Yazar: Uluçakar, Mustafa
Dergi: Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Sivil – Asker İlişkileri,Türk Sivil - Asker İlişkileri,Türk Silahlı Kuvvetleri,Demokratik Gözetim

Bu makalenin amacı, Türk sivil-asker ilişkilerinin temel açmazlarınınneler olduğu ile Batılı demokratik gözetim norm ve standartlarına uygun birilişki biçimi tesisi için uzlaşı imkânlarının olup olmadığını incelemektir. Amacavarmak için öncelikle, Batılı sivil kontrol yöntemlerinin neler olduğu,nasıl uygulandığı ve hangi yönleriyle Türkiye örneğinden farklılaştığı konularıele alınmıştır. Arkasından, Türk sivil-asker ilişkilerinin temel açmazlarınınneler olduğu ve siyasi otorite ile askeri elitlerin bu konular üzerinde neölçüde uzlaşıp uzlaşamadıkları tartışılmıştır. Son olarak da, sivil ve askeri elitler ilevatandaşlar arasında diyalog, işbirliği, değer ve hedeflerin paylaşımınadayalı bir uzlaşı zemini üzerine oturtulmuş bir demokratik gözetim modelinintesisi olanakları sorgulanmıştır. Nitel ve ikincil verilere dayanan çalışmasonucunda Türkiye’de sivil-askerilişkilerinde yaşanan temel zorlukların, kurumsal nedenlerden ziyade, ilişkitarafları arasındaki kültürel ayrışmalardan kaynaklandığı belirlenmiştir. Diğerbir deyişle çalışmada, sözü edilen demokratik gözetim modelinin; din-devletilişkileri, ayrılıkçı Kürt sorunu, militarist, otoriteryen eğilimlerüreten eğitim ve kültür kalıpları gibisiyasal kültürde ayrışmalara yol açanve bu yönüyle demokrasi krizi yaratan sorunlar çözüldüğü takdirde sağlanabileceği sonucuna varılmıştır. ÇalışmanınTürk sivil-asker ilişkilerinindinamiklerinin daha iyi anlaşılması ve yorumlanmasına imkân sunabileceği ve bubağlamda ilgili literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.

Bu makalenin amacı, Türk sivil-asker ilişkilerinin temel açmazlarınınneler olduğu ile Batılı demokratik gözetim norm ve standartlarına uygun birilişki biçimi tesisi için uzlaşı imkânlarının olup olmadığını incelemektir. Amacavarmak için öncelikle, Batılı sivil kontrol yöntemlerinin neler olduğu,nasıl uygulandığı ve hangi yönleriyle Türkiye örneğinden farklılaştığı konularıele alınmıştır. Arkasından, Türk sivil-asker ilişkilerinin temel açmazlarınınneler olduğu ve siyasi otorite ile askeri elitlerin bu konular üzerinde neölçüde uzlaşıp uzlaşamadıkları tartışılmıştır. Son olarak da, sivil ve askeri elitler ilevatandaşlar arasında diyalog, işbirliği, değer ve hedeflerin paylaşımınadayalı bir uzlaşı zemini üzerine oturtulmuş bir demokratik gözetim modelinintesisi olanakları sorgulanmıştır. Nitel ve ikincil verilere dayanan çalışmasonucunda Türkiye’de sivil-askerilişkilerinde yaşanan temel zorlukların, kurumsal nedenlerden ziyade, ilişkitarafları arasındaki kültürel ayrışmalardan kaynaklandığı belirlenmiştir. Diğerbir deyişle çalışmada, sözü edilen demokratik gözetim modelinin; din-devletilişkileri, ayrılıkçı Kürt sorunu, militarist, otoriteryen eğilimlerüreten eğitim ve kültür kalıpları gibisiyasal kültürde ayrışmalara yol açanve bu yönüyle demokrasi krizi yaratan sorunlar çözüldüğü takdirde sağlanabileceği sonucuna varılmıştır. ÇalışmanınTürk sivil-asker ilişkilerinindinamiklerinin daha iyi anlaşılması ve yorumlanmasına imkân sunabileceği ve bubağlamda ilgili literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.