Sürdürülebilir Tüketim Literatürüne Bibliyometrik Bir Bakış: Eğilimler, Temalar ve Gelecek Yönelimler
A Bibliometric Perspective On the Sustaınable Consumptıon Literature: Trends, Themes, And Future Directions
Yazar: Yıldız, Arif
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Consumer Behaviour ; Tüketici Davranışı ; Sürdürülebilir tüketim,Bibliyometrik analiz,VOSviewer,Web of Science,Literatür incelemesi ; Sustainable consumption,Bibliometric analysis,VOSviewer,Web of Science,Literature review

Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilir tüketim kavramına yönelik akademik eğilimleri, öne çıkan temaları ve temel araştırma odaklarını belirlemek için bir bibliyometrik analiz yapmaktır. Sürdürülebilir tüketim, çevre politikalarından dijital pazarlama stratejilerine kadar geniş bir etki alanına sahip olup, literatürdeki gelişim sürecini anlamak ve gelecekteki araştırmalara yön vermek önemlidir. Bu çalışma, sürdürülebilir tüketimle ilgili yayınların yıllara göre dağılımı, disiplinler arası etkileşimler, atıflar ve anahtar kelimeler üzerinden literatürün mevcut durumunu incelemektedir. Araştırma, Web of Science (WoS) veri tabanında yer alan ve “sürdürülebilir tüketim” anahtar kelimesini içeren 2002-2024 yılları arasında yayımlanan 712 çalışmanın bibliyometrik analizini içermektedir. VOSviewer programı kullanılarak yapılan analizler, yıllara göre yayın sayıları, yayınlanan makalelerin disiplinlere göre dağılımı, yayın türleri ve yayın sayıları, yayın sayılarının ülkelere göre dağılımı, atıfların yıllık analizi ve atıf sayılarına göre yayınların incelenmesi, atıf ağı analizi, dergilere göre yayın sayıları, anahtar kelime ilişki ağı, Türkiye’de yapılan çalışmaların analizi gibi farklı açılardan literatürün haritalandırılmasına olanak sağlamıştır. Çalışma, disiplinler arası bir bakış açısıyla sosyal bilimler alanındaki çalışmaların analizini de kapsamaktadır. Yapılan analizler sonrasında sürdürülebilir tüketimle ilgili literatürde 2002 yılından itibaren artış eğilimlerinin olduğu ve 2024 yılı itibarıyla bu alanda yapılan en yüksek sayıda yayının bulunduğu görülmüştür. Ayrıca, sosyal bilimler alanında sürdürülebilir tüketim üzerine yapılan çalışmaların ön planda olduğu ve bu alanda en fazla katkıyı Çin, ABD ve Almanya’nın sağladığı tespit edilmiştir. Türkiye’nin ise bu konuda daha düşük bir yayın sayısına sahip olduğu gözlemlenmiştir. Bibliyometrik analiz, sürdürülebilir tüketimle ilgili anahtar kavramların literatürde daha fazla yer bulmaya başladığını ve konunun öneminin giderek arttığını ortaya koymaktadır.

The aim of this study is to conduct a bibliometric analysis to identify academic trends, prominent themes, and key research focuses regarding the concept of sustainable consumption. Sustainable consumption has a broad impact ranging from environmental policies to digital marketing strategies, making it important to understand the development process in the literature and guide future research. This study examines the current state of the literature on sustainable consumption through the distribution of publications over time, interdisciplinary interactions, citations, and keywords. The research includes a bibliometric analysis of 712 publications published between 2002 and 2024 that contain the keyword "sustainable consumption" in the Web of Science (WoS) database. The analysis, conducted using the VOSviewer program, facilitates the mapping of the literature from various perspectives, including publication counts over time, distribution of publications by disciplines, publication types and counts, distribution of publications by countries, annual citation analysis, examination of publications based on citation counts, citation network analysis, publication counts by journals, keyword co-occurrence network, and an analysis of studies conducted in Turkey. The study also includes an analysis of works in the social sciences from an interdisciplinary perspective. The analyses reveal an increasing trend in the literature on sustainable consumption since 2002, with the highest number of publications in this field recorded in 2024. Furthermore, it was found that studies on sustainable consumption are predominantly located in the field of social sciences, with the most significant contributions from China, the United States, and Germany. It was observed that Turkey has a lower number of publications on this subject. The bibliometric analysis highlights the increasing presence of key concepts related to sustainable consumption in the literature and demonstrates the growing importance of the topic.