ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Yazar: Ocak, Gürbüz; Eğmir, Eray
Dergi: Asian Journal of Instruction (E-AJI), Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Pre-service teachers, problem solving skill, education faculty ; Öğretmen adayları, problem çözme becerisi, eğitim fakültesi

Problem, bireyin karşılaştığı içinden çıkılmaz gibi görünen yeni durumlar olarak ifade edilmiştir. Günümüz insanı yaşamı boyunca kolaydan zora uzanan birçok problemle karşılaşmakta ve bunlara çözüm aramaktadır. Bu sebeple, enformasyon toplumu insanlarının sahip olması gereken en önemli becerilerden biri de problem çözme becerisidir. Problem çözme becerisi, bir problemle karşılaşıldığında onu sınırlayıp anlayabilme, çözümü için uygun yöntemi seçme, bu yöntemi kullanma ve sonuçları analiz etme yeteneklerini geliştirmek olarak tanımlanmaktadır. Bu beceri ülkemizdeki tüm eğitim kademelerinde kazandırılmak istenen ortak bir beceri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, araştırmada öğretmen adaylarının problem çözme beceri düzeylerini cinsiyet, öğrenim görülen bölüm, alan (sosyal-fen) ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre incelemek amacıyla Afyon Kocatepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nin 1. ve 2. sınıfında 2013-2014 öğretim yılında öğrenim gören 266 öğretmen adayı ile çalışılmıştır. Araştırmada betimsel araştırma modellerinden genel tarama modeli kullanılmış ve örneklem, basit seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının problem çözme becerisi düzeylerini belirlemek için, Heppner ve Petersen tarafından 1982’de geliştirilen ve Türkçeye uyarlanması Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından yapılan “Problem Çözme Envanteri” kullanılmıştır. Envanter, aceleci, düşünen, kaçıngan, değerlendirici, kendine güvenli ve planlı olarak isimlendirilen altı alt boyuta sahiptir. Ölçeğin güvenirliğine yönelik yapılan analiz sonucunda, ölçeğin toplam Cronbach Alfa (ἁ) değeri .84 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak araştırmaya katılan öğrenciler ölçek maddelerinde belirtilen becerilerin büyük kısmını “sık sık” ve “çoğunlukla” gösterdiklerini belirtmişler, yalnızca 9., 13., 17. ve 29. maddelerde belirtilen davranışları “arada bir” gösterdiklerini ifade etmişlerdir. Yapılan Mann Whitney U testi sonucunda cinsiyete göre problem çözme beceri düzeyi ile aceleci ve kaçıngan alt boyutlarında; alan değişkenine göre aceleci ve kaçıngan alt boyutlarında; sınıf değişkenine göre ise problem çözme beceri düzeyi ve düşünen, değerlendirici, kendine güvenli ve planlı alt boyutlarında anlamlı farka rastlanmıştır. Yapılan Kruskal Wallis testi sonucunda ise bölüm değişkenine göre problem çözme beceri düzeyi ile aceleci alt boyutunda anlamlı bir fark belirlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Öğretmen adayları, problem çözme becerisi, eğitim fakültesi

The problem has been referred to as new conditions that seemingly inextricable faced by individuals. Today’s human being faces many problems ranging from easy to difficult in his/her life and searches solution to these problems. For this reason, problem solving skill is one of the most important skillls that people of information society need to have. Problem solving skill is defined as to limit and understand a problem, to choose appropriate method for its solution, to use this method and to develop the skill of analyzing the results when faced with a problem. This skill comes up as a common skill desired to be gained in all stages of education in our country. In this context, with the aim of researching pre service teachers’ problem solving skill levels according to gender, department, field (social, science) and grade level, the research has been conducted with 266 pre-service teachers who study at Afyon Kocatepe University, Education Faculty 1st and 2nd grades during the 2013-2014 academic year. In this research general screening model which is one of the descriptive research models was used and sample of the study has been chosen from the universe by the stratified sampling method. To determine the problem solving skill levels of pre-service teachers, Problem Solving Inventory which is developed by Heppner and Petersen (1982) and adapted into Turkish by Şahin, Şahin and Heppner (1993) are used as a means of data collection in the study. The inventory has six sub-dimensions named impulsive, reflective, avoidant, monitoring, problem-solving confidence and planfulness. Cronbach alpha reliability coefficient of Problem Solving Inventory was found .84. As a conclusion, students who participated in survey expressed that they show the skills that stated in the inventory “often” and “mostly”; but they expressed that they show the skills stated in 9th, 13th, 17th and 29th items “once in a while”. As a result of Mann Whitney U test, a significant difference was defined in problem solving skill level and impulsive and avoidant sub-dimensions according to gender, in impulsive and avoidant sub-dimensions according to field variable, in problem solving skill level and reflective, monitoring, problem-solving confidence and planfulness sub-dimenisons according to grade level. As a result of Kruskal Wallis test a significant difference was defined in problem solving skills level and impulsive sub-dimension according to department