hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türkiye’deki İllerin Sosyoekonomik Gelişmişlik Seviyeleri: 2008 – 2016 Dönemi
Türkiye’deki İllerin Sosyoekonomik Gelişmişlik Seviyeleri: 2008 – 2016 Dönemi
Yazar: Temurlenk, M. Sinan; Abar, Hayri
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Sosyoekonomik Gelişmişlik Endeksi,Temel Bileşenler Analizi,Çok Değişkenli Analizi

İller,coğrafi bölgeler gibi bölgesel düzeyde yapılan çalışmalarda bölgeyi temsiledecek az sayıda güçlü faktörlerin belirlenmesi oldukça zordur. Çünkü önemliistatistikler, ülkeler gibi daha büyük coğrafi birimler için üretilmektedir.Kullanılan çok fazla sayıda faktör ise istatistiki olarak doyurucu olmayansonuçlar elde edilmesine neden olmaktadır. Bu nedenle çok fazla faktörü birliktetemsil eden az sayıda değişken üretmek oldukça kullanışlı olacaktır. Buçalışmada amaç Türkiye’deki iller için sosyoekonomik gelişmişlik endeksi oluşturmaktır.Bu endeksler hem başka analizler için girdi olarak kullanılabilecek hem deiller bu endekslere göre sıralanabilecektir. Çalışmada temel bileşenler analiziile 2008 – 2016 yılları arasında her yıl için Türkiye’deki illerin sosyoekonomikgelişmişlik endeksleri elde edilmiştir. Bu endeks değerlerine göre ele alınandönemde Türkiye’nin en gelişmiş illeri İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli,Antalya, Bursa, Muğla, Konya, Eskişehir, Balıkesir, Adana, Mersin veManisa’dır. Ele alınan dönemde Türkiye’nin en az gelişmiş illeri ise Bingöl,Siirt, Mardin, Bitlis, Ağrı, Muş, Hakkâri, Şırnak, Ardahan, Iğdır, Van,Adıyaman ve Gümüşhane’dir. İllerin sosyoekonomik gelişmişlik seviyeleri doğu –batı ekseninde incelendiğinde illerin doğu ve batı doğrultusunda kutuplaştığıgörülmektedir. Ayrıca Akdeniz, Ege ve Marmara denizine kıyısı olan iller dahafazla gelişmiştir.

İller,coğrafi bölgeler gibi bölgesel düzeyde yapılan çalışmalarda bölgeyi temsiledecek az sayıda güçlü faktörlerin belirlenmesi oldukça zordur. Çünkü önemliistatistikler, ülkeler gibi daha büyük coğrafi birimler için üretilmektedir.Kullanılan çok fazla sayıda faktör ise istatistiki olarak doyurucu olmayansonuçlar elde edilmesine neden olmaktadır. Bu nedenle çok fazla faktörü birliktetemsil eden az sayıda değişken üretmek oldukça kullanışlı olacaktır. Buçalışmada amaç Türkiye’deki iller için sosyoekonomik gelişmişlik endeksi oluşturmaktır.Bu endeksler hem başka analizler için girdi olarak kullanılabilecek hem deiller bu endekslere göre sıralanabilecektir. Çalışmada temel bileşenler analiziile 2008 – 2016 yılları arasında her yıl için Türkiye’deki illerin sosyoekonomikgelişmişlik endeksleri elde edilmiştir. Bu endeks değerlerine göre ele alınandönemde Türkiye’nin en gelişmiş illeri İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli,Antalya, Bursa, Muğla, Konya, Eskişehir, Balıkesir, Adana, Mersin veManisa’dır. Ele alınan dönemde Türkiye’nin en az gelişmiş illeri ise Bingöl,Siirt, Mardin, Bitlis, Ağrı, Muş, Hakkâri, Şırnak, Ardahan, Iğdır, Van,Adıyaman ve Gümüşhane’dir. İllerin sosyoekonomik gelişmişlik seviyeleri doğu –batı ekseninde incelendiğinde illerin doğu ve batı doğrultusunda kutuplaştığıgörülmektedir. Ayrıca Akdeniz, Ege ve Marmara denizine kıyısı olan iller dahafazla gelişmiştir.
Tükenmişlik ve İş Doyumunun Akademisyenler Üzerindeki Etkisinin İstatistiksel Olarak İncelenmesi
Tükenmişlik ve İş Doyumunun Akademisyenler Üzerindeki Etkisinin İstatistiksel Olarak İncelenmesi
Yazar: Özgür Güler, Ebru; Veysikarani, Dilek
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Tükenmişlik,İş Doyumu,Faktör Analizi

Tükenmişlik kavramı meslekitibariyle insanlarla yüz yüze çalışan bireylerin yaşadıkları stresle başedememe sonucu, enerji ve güç kaybı şeklinde ifade edilebilir. Yaşanantükenmişlik hissi, çalışanların verimli bir şekilde çalışmalarına engeloluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, tükenmişliğin yoğun olarakgörüldüğü meslek gruplarından biri olan akademisyenlerin tükenmişlik ve işdoyumu düzeylerinin çeşitli sosyo demografik değişkenler açısından incelenerektükenmişliğin iş doyumu üzerindeki etkisini analiz etmektir. Araştırmaya,tesadüfi örnekleme yöntemiyle ulaşılan, devlet ve özel üniversitelerde görevyapan 360 akademisyen katılmıştır. Akademisyenlerin tükenmişlik ve iş doyumudüzeylerini belirlemek için Maslach Tükenmişlik ve Hackman ve Oldham İş Doyumölçekleri kullanılmıştır. Tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkiyi ortayaçıkarmak için oluşturulan hipotezlerin test edilmesinde, t-testi, varyansanalizi, faktör analizi ve regresyon analizine yer verilmiştir. Analizsonuçlarında tükenmişliğin iş doyumu üzerinde anlamlı bir etkisi olduğusonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, özel üniversitelerde çalışan akademisyenlerin işdoyum skorlarının daha yüksek olduğu dikkat çekmiştir.

Tükenmişlik kavramı meslekitibariyle insanlarla yüz yüze çalışan bireylerin yaşadıkları stresle başedememe sonucu, enerji ve güç kaybı şeklinde ifade edilebilir. Yaşanantükenmişlik hissi, çalışanların verimli bir şekilde çalışmalarına engeloluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, tükenmişliğin yoğun olarakgörüldüğü meslek gruplarından biri olan akademisyenlerin tükenmişlik ve işdoyumu düzeylerinin çeşitli sosyo demografik değişkenler açısından incelenerektükenmişliğin iş doyumu üzerindeki etkisini analiz etmektir. Araştırmaya,tesadüfi örnekleme yöntemiyle ulaşılan, devlet ve özel üniversitelerde görevyapan 360 akademisyen katılmıştır. Akademisyenlerin tükenmişlik ve iş doyumudüzeylerini belirlemek için Maslach Tükenmişlik ve Hackman ve Oldham İş Doyumölçekleri kullanılmıştır. Tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkiyi ortayaçıkarmak için oluşturulan hipotezlerin test edilmesinde, t-testi, varyansanalizi, faktör analizi ve regresyon analizine yer verilmiştir. Analizsonuçlarında tükenmişliğin iş doyumu üzerinde anlamlı bir etkisi olduğusonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, özel üniversitelerde çalışan akademisyenlerin işdoyum skorlarının daha yüksek olduğu dikkat çekmiştir.
OECD ÜLKELERİNDE KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: PANEL SİMETRİK VE ASİMETRİK NEDENSELLİK ANALİZİ
OECD ÜLKELERİNDE KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: PANEL SİMETRİK VE ASİMETRİK NEDENSELLİK ANALİZİ
Yazar: Altıner, Ali
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Kamu Harcamaları,Ekonomik Büyüme,Panel Asimetrik Nedensellik Testi.

Buçalışmada, OECD ülkelerinde kamu harcamaları ve ekonomik büyüme arasındakiilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda kamu harcamaları eğitim,sağlık, savunma ve toplam kamu harcamaları şeklinde alt bileşenlere ayrılarak 4ayrı model oluşturulmuş ve 1995-2016 dönemine ait veriler kullanılarak panelsimetrik ve asimetrik nedensellik testleri uygulanmıştır. Simetrik nedenselliktesti sonuçlarına göre, sağlık ve savunma harcamaları ile ekonomik büyümearasında Keynesyen hipotezin geçerli olduğu belirlenmiştir. Toplam kamuharcamalarıyla ekonomik büyüme arasında Wagner hipotezinin ve eğitimharcamalarıyla ekonomik büyüme arasında ise hem Keynesyen hem de Wagnerhipotezinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Nedensel ilişkilerin pozitif venegatif kaynağına göre incelendiği asimetrik test sonuçlarına göre, 4 modeldede pozitif bileşenler arasında Keynesyen hipotezin geçerli olduğu görülmüştür.Negatif bileşenler açısından ise eğitim ve savunma harcamaları ile ekonomikbüyüme arasında Wagner hipotezinin, sağlık ve toplam kamu harcamalarıylaekonomik büyüme arasında hem Keynesyen hipotezin hem de Wagner hipoteziningeçerli olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, genel olarak ekonomikbüyüme ile kamu harcamalarının birbirini desteklediğini ve özelliklesürdürülebilir ekonomik büyüme için uygulanacak politikalarda kamuharcamalarının büyük öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Buçalışmada, OECD ülkelerinde kamu harcamaları ve ekonomik büyüme arasındakiilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda kamu harcamaları eğitim,sağlık, savunma ve toplam kamu harcamaları şeklinde alt bileşenlere ayrılarak 4ayrı model oluşturulmuş ve 1995-2016 dönemine ait veriler kullanılarak panelsimetrik ve asimetrik nedensellik testleri uygulanmıştır. Simetrik nedenselliktesti sonuçlarına göre, sağlık ve savunma harcamaları ile ekonomik büyümearasında Keynesyen hipotezin geçerli olduğu belirlenmiştir. Toplam kamuharcamalarıyla ekonomik büyüme arasında Wagner hipotezinin ve eğitimharcamalarıyla ekonomik büyüme arasında ise hem Keynesyen hem de Wagnerhipotezinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Nedensel ilişkilerin pozitif venegatif kaynağına göre incelendiği asimetrik test sonuçlarına göre, 4 modeldede pozitif bileşenler arasında Keynesyen hipotezin geçerli olduğu görülmüştür.Negatif bileşenler açısından ise eğitim ve savunma harcamaları ile ekonomikbüyüme arasında Wagner hipotezinin, sağlık ve toplam kamu harcamalarıylaekonomik büyüme arasında hem Keynesyen hipotezin hem de Wagner hipoteziningeçerli olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, genel olarak ekonomikbüyüme ile kamu harcamalarının birbirini desteklediğini ve özelliklesürdürülebilir ekonomik büyüme için uygulanacak politikalarda kamuharcamalarının büyük öneme sahip olduğunu göstermektedir.
TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ ÇERÇEVESİNDE KALİTE MALİYETLERİNİN PAF MODELİNE GÖRE TESPİT EDİLMESİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİNE YÖNELİK BİR UYGULAMA
TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ ÇERÇEVESİNDE KALİTE MALİYETLERİNİN PAF MODELİNE GÖRE TESPİT EDİLMESİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİNE YÖNELİK BİR UYGULAMA
Yazar: Ağ, Alirıza; Çil, Elif
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Toplam Kalite Yönetimi,Kalite Maliyetleri

Günümüzdeteknolojinin hızla gelişmesi işletmeler arasında rekabeti artırmakta, işletmelerrekabet ortamında ayakta kalabilmeleri için kalite kavramına önem vermektedirler.İşletmelerin kaliteli ürün üretirken katlanmak zorunda oldukları maliyetlerinyanında kalitesizliğin de bir maliyeti bulunmaktadır. Bu çalışmada kalite vekalite maliyetleriyle ilgili tanımlardan bahsedilmiş ayrıca kalite maliyetmodellerinden en çok kullanılan ve tercih edilen model olan PAF maliyet modelidetaylı olarak anlatılmıştır. Bu doğrultuda Bayburt ilinde faaliyet gösterenBayburt Doğal Taş Destek Merkezinde, kalite maliyetleri PAF modeline göreincelenmiş ve kalite maliyetleri muhasebeleştirilmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışmasonucunda Bayburt Doğal Taş Merkezi’nde önleme maliyetlerinin yüksek olduğu veyeni kurulmuş bir destek merkezi olmasından dolayı başarısızlık maliyetlerinindüşük olduğu tespit edilmiştir.

Günümüzdeteknolojinin hızla gelişmesi işletmeler arasında rekabeti artırmakta, işletmelerrekabet ortamında ayakta kalabilmeleri için kalite kavramına önem vermektedirler.İşletmelerin kaliteli ürün üretirken katlanmak zorunda oldukları maliyetlerinyanında kalitesizliğin de bir maliyeti bulunmaktadır. Bu çalışmada kalite vekalite maliyetleriyle ilgili tanımlardan bahsedilmiş ayrıca kalite maliyetmodellerinden en çok kullanılan ve tercih edilen model olan PAF maliyet modelidetaylı olarak anlatılmıştır. Bu doğrultuda Bayburt ilinde faaliyet gösterenBayburt Doğal Taş Destek Merkezinde, kalite maliyetleri PAF modeline göreincelenmiş ve kalite maliyetleri muhasebeleştirilmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışmasonucunda Bayburt Doğal Taş Merkezi’nde önleme maliyetlerinin yüksek olduğu veyeni kurulmuş bir destek merkezi olmasından dolayı başarısızlık maliyetlerinindüşük olduğu tespit edilmiştir.
BULANIK MANTIK YÖNTEMİYLE MALİYET TESPİTİ: BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ ÖRNEĞİ
COST DETECTION WITH FUZZY LOGIC METHOD: EXAMPLE OF A UNIVERSITY HOSPITAL
Yazar: Biçer, Enis Baha; Arslan, Öznur; Biyan, Mesut
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Bulanık Mantık,Maliyet,Maliyet Tahmini,Üniversitesi Hastanesi ; Fuzzy Logic,Cost,Cost Estimation,University Hospital

Üretilen mal ve hizmetler için katlanılan bazımaliyetleri önceden kestirmek güç olmakla beraber işletmeler belirsiz şartlardakarar vermek zorunda kalmaktadır. Rekabet ortamında işletmeler varlıklarınısürdürmek için doğru ve güvenilir maliyet tahminlemesine ihtiyaç duymaktadır.Bu çalışma ile bir Üniversite Hastanesi Kardiyoloji bölümü için 2018 yılınınilk 6 aylık verileri bulanık mantık yöntemi ile modellenerek maliyet tahminlemesigerçekleştirilmiştir. Hastanenin Kardiyoloji bölümünün 2018 yılı ilk 6 ayı içinmaliyeti 2 milyon 800 bin lira iken bulanık mantık yöntemi ile yapılanmodelleme sonucunda, söz konusu bölümün maliyeti 2 milyon 840 bin lira tahminedilmiştir.  Araştırma sonucundaoluşturulan modelin, hastanenin gerçek maliyet tutarına oldukça yakın bir sonuçtahminlediği görülmüştür. Ayrıca modelin başarısını test edebilmek amacı ile Kardiyolojibölümüne ait veriler kullanılarak tahmin yapılmış ve gerçek verilerlekarşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar modelin yüksek düzeyde başarıgösterdiğini ve işletmeler tarafından başarı ile uygulanabileceğinigöstermektedir.

Althoughit is difficult to predict some of the costs incurred for the manufacturedgoods and services, businesses have to make their decisions in uncertainconditions. Businesses in a competitive environment to sustain their assetsneed accurate and reliable cost estimation. Through this study, by the help offuzzy logic method, modelling the data of the first 6 months of 2018 in auniversity hospital cardiology department, its cost estimation has beencalculated. While the cost of the cardiology department of the hospital for thefirst 6 months of 2018 is 2 million 800 thousand liras, as a result ofmodelling it by fuzzy logic method, the cost of the department is forecasted at2 million 840 thousand liras. The model created at the end of the research isseen to have estimated the cost of the hospital which is very close to theactual cost. In addition, the result was tested using the data from thedepartment of cardiology in order to test the success of the model and this wascompared with actual data. The results show that the model is highly successfuland can be applied successfully by the enterprises.
Diyanet İşleri Başkanlığı Üzerine Bir Tartışma: Temsil Meselesi
Presidency of Religious Affairs and Discussions of Representation
Yazar: Aydin, Omur
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Diyanet İşleri Başkanlığı,Alevilik,Temsil,Dinî Hizmet,Laiklik ; Presidency of Religious Affairs,Representation,Religious Service,Alevism,Secularism

Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) kurulduktan 1960’lı yıllara kadar,oldukça dar bir görev alanına sahip olmuştur. Kurumun özellikle 1965’te çıkankanundan sonra toplumsal hayata etkisi daha çok hissedilir hale gelmiş; regülatifyönü artmıştır. Siyasi iktidarların, dînî alanı kontrol etme, tanzim etme vedinin toplumsal alan üzerindeki etkisinden yararlanma istekleri Kurumugüçlendiren temel unsurlardır. DİB etrafında temsil tartışmaları, Kurumunregülatif yönünün toplumsal alanda daha hissedilir hale geldiği 1960’lıyıllardan sonra başlamıştır. Öte yandan Aleviliğin, kentleşme sonrası aldığıyeni görürümler bu taleplerin temel itici faktörü olmuştur. Göç süreciAleviliği derinden etkilemiş ve dini muhtevasına siyasal ve modernist yeniunsurlar eklemiştir. Bu süreç, kamusal alanda kimlik eksenli talepleriartırmıştır. Bu talepler, dini bir muhteva sergilemekle beraber daha çokmodernizmin ürettiği kimlik eksenli bir görünüme işaret eder. 2000’li yıllaritibarıyla bu mesele, Avrupa Birliği ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’nin dâhilolduğu ulus ötesi boyutlar kazanmıştır. Son olarak, mesele 2015 yılındaYargıtay’ın verdiği bir kararla da iç hukukta yeni bir evreye taşınmıştır.

The Presidency ofReligious Affairs had a narrow mandate from its establishment until the 1960s.Especially after a law that was enacted in 1965, the influence of this institutionon social life has become much more concrete, and its regulative character hasbecome stronger. The desires of political powers to control and regulate thereligious field and utilise the influence of religion on society are among thefactors that have strengthened the institution. Discussions of representationinvolving the Presidency of Religious Affairs have begun after the 1960s duringwhich its regulative aspect has become more pronounced in society. On the otherhand, the new outlooks that Alevism has gained after urbanisation have becomethe driving force for representative demands. The migration process has influenced Alevism deeply, and addednew political and modernist elements to its religious content. This process hasincreased demands relating to identity in the public sphere. Although thesedemands contain a religious content, it more indicates an identity debatebrought by modernism. As of the 2000s, this issue has gained internationalappearances involving the European Union and the European Court of HumanRights. Lastly, the issue has moved to a new level with a decree made by theCourt of Cassation in 2015.
KRİPTOPARA BİRİMLERİ PİYASASINDA PUMP&DUMP MANİPULASYONLARININ İKİ AŞAMALI ANALİZİ
A TWO STAGE ANALYSIS OF PUMP & DUMP MANIPULATIONS ON THE CYRPTOCURRENCY MARKET
Yazar: Güleç, Tuna Can; Aktaş, Hüseyin
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Finansal Manipülasyon,Kripto Para,Jump Difüzyon ; Financial Manipulation,Cryptocurrency,Jump Diffusion

Bu çalışma kapsamında, kripto para birimi piyasalarındaki manipülatiffaaliyetlerin belgelenmesi ve yapısının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlakripto para birimi piyasalarındaki fiyat sıçramaları iki aşamalı olarak analizedilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, bir kripto borsa olan Binance bünyesindeaktif bir hesap oluşturulmuş ve Telegram üzerinden haberleşen manipülasyongrupları ile birlikte hareket edilerek “Pump and Dump” tipi bir manipülasyonadahil olunmuştur. Deney kapsamında 30 saniye süren bir dizi işlem sonucunda %25getiri elde edilmiştir.  Buna ek olarak,bu tür manipülasyonların işlem hacmi düşük olan genç piyasaları hedef aldığıtespit edilmiştir. Bu bulgulardan hareketle olgun piyasaların tepkilerini ölçmeamacıyla, Bitcoin fiyat serisi üzerinde dakikalık frekansta 1.162.887 gözlemkullanılarak Jump-Difüzyon analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz bulgularınagöre kripto para birimlerinin belirli bir olgunluğa ulaştıktan sonramanipülasyonlara karşı bağışıklık kazandığı gözlemlenmiştir. Çalışma sonucunda teknolojikolarak daha başarılı olan yeni kripto para birimlerinin manipülasyonlardankaynaklı sebeplerden dolayı talep görmediği sonucuna ulaşılmıştır. Budoğrultuda, gelecek çalışmaların kripto para birimlerinde manipülasyonuönleyici yazılımsal bileşenler üzerine gerçekleştirilmesine dair önerilerdebulunulmuştur.

Aim of this study is to document and analyze the manipulativetransactions in the cryptocurrency market. With this purpose, manipulativeprice jumps in the cryptocurrency markets are discussed in two stages. In thefirst stage of the study, an active account was created within Binance, acrypto stock exchange, and it was involved in pump and dump manipulationsworking with groups communicating over Telegram. As a result of a series ofoperations lasting only 30 seconds, a 25% rate of return was achieved. Inaddition, it has been determined that, these manipulations target young marketswith low transaction volumes. Based on these findings, a Jump-Diffusion analysiswas applied on Bitcoin price series using 1,162,887 high-frequency observationson Bitcoin price series for the purpose of measuring the reactions of maturemarkets to these manipulation attempts. According to findings, it was observedthat cryptocurrencies gained immunity against manipulations after reaching acertain maturity. As a result of the study, it was concluded that newtechnologically successful crypto currencies were not in demand due toprevalence of manipulations. Future work has been advised to be made in thecryptocurrencies on the manipulation-preventing software components.
AVRUPA’DA MÜLTECİLER, YÜKSELEN AŞIRI SAĞ VE SEÇİM SÜREÇLERİ
AVRUPA’DA MÜLTECİLER, YÜKSELEN AŞIRI SAĞ VE SEÇİM SÜREÇLERİ
Yazar: Çolakoğlu, Elif
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Aşırı sağ hareketleri,Seçimler,Mülteciler

Aşırı sağ siyasal partiler ve hareketler, sonyıllarda özellikle Avrupalı ülkelerin birçoğunda yükselişe geçmiştir.Türkiye’nin içinde bulunduğu coğrafyadaki iç savaşlar ve bu nedenle bölgeye yapılandış müdahaleler, göçmenlerin bulundukları bölgeyi bırakıp, görece daha güvenlibölgelere yönelmesine yol açmıştır. Ağırlıklı olarak Suriye, Afganistan veIrak’tan gelen mülteciler, Doğu Akdeniz göç rotası üzerinden Türkiye’denYunanistan’a geçmektedir. Batı Balkan göç rotası üzerinden insan akışı daha çokSırbistan ve Macaristan gibi ülkeleri etkilemektedir. Libya’dan Malta veİtalya’ya geçişin olduğu Orta Akdeniz göç rotası ise, özellikle 2016 yılındanbu yana Afrikalı ülkelerden gelen insanların temel güzergahı olmuştur. Avrupalıülkelerin sınırlarının çatışma ya da savaş bölgelerine yaklaşması, kuşkusuzbunda etkendir. Esasen bu çalışma, söz konusu nüfus hareketliliğinin Avrupalıülkelerde yarattığı yabancı düşmanlığının ne boyutlarda olduğunu seçimsüreçleri üzerinden açıklamayı amaçlamaktadır.

Aşırı sağ siyasal partiler ve hareketler, sonyıllarda özellikle Avrupalı ülkelerin birçoğunda yükselişe geçmiştir.Türkiye’nin içinde bulunduğu coğrafyadaki iç savaşlar ve bu nedenle bölgeye yapılandış müdahaleler, göçmenlerin bulundukları bölgeyi bırakıp, görece daha güvenlibölgelere yönelmesine yol açmıştır. Ağırlıklı olarak Suriye, Afganistan veIrak’tan gelen mülteciler, Doğu Akdeniz göç rotası üzerinden Türkiye’denYunanistan’a geçmektedir. Batı Balkan göç rotası üzerinden insan akışı daha çokSırbistan ve Macaristan gibi ülkeleri etkilemektedir. Libya’dan Malta veİtalya’ya geçişin olduğu Orta Akdeniz göç rotası ise, özellikle 2016 yılındanbu yana Afrikalı ülkelerden gelen insanların temel güzergahı olmuştur. Avrupalıülkelerin sınırlarının çatışma ya da savaş bölgelerine yaklaşması, kuşkusuzbunda etkendir. Esasen bu çalışma, söz konusu nüfus hareketliliğinin Avrupalıülkelerde yarattığı yabancı düşmanlığının ne boyutlarda olduğunu seçimsüreçleri üzerinden açıklamayı amaçlamaktadır.
THY Hisse Senedi Değerinin Yapay Sinir Ağları İle Tahmini
THY Hisse Senedi Değerinin Yapay Sinir Ağları İle Tahmini
Yazar: Çınaroğlu, Eda; Avcı, Tunahan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Yapay Sinir Ağları,İstatistiksel Tahmin Modelleri,THY,Finansal Analiz

Bu çalışmada, BİST’de işlem gören Türk HavaYolları işletmesinin hisse senedi değerleri, günümüz finans piyasalarındayaygın olarak kullanılan Yapay Sinir Ağı (YSA) Modelleri ile tahmin edilmeyeçalışılmıştır. Çalışma kapsamında 2015-2018 dönemine ait günlük verilerkullanılarak hisse senedi değerleri farklı YSA modelleri ile öngörülmüş, budeğerler aynı dönem gerçekleşen değerlerle karşılaştırılarak en başarılı YSAmodeli belirlenmiştir. Analizde çıktı olarak hisse senedi değeri, girdi olarak ise BIST 100 ileBIST Ulaştırma Endeksleri, petrol ve dolar fiyatları kullanılmıştır. Uygulamaaşamasında haftanın ilk 4 gününe ait değerler eğitim verisi, cuma gününe aitdeğerler ise test verisi olarak seçilmiştir. Çalışmanın devamında en başarılımodel kullanılarak 2019 yılı ocak ayına ait ilk 10 işlem günü için hisse seneditahmin değerleri oluşturulmuştur. Bulgular, THY’ye ait gerçek hisse senetlerideğerlerinin tahmin edilen hisse senetleri değerlerine çok yakın olduğunu ortaya koymuştur.

Bu çalışmada, BİST’de işlem gören Türk HavaYolları işletmesinin hisse senedi değerleri, günümüz finans piyasalarındayaygın olarak kullanılan Yapay Sinir Ağı (YSA) Modelleri ile tahmin edilmeyeçalışılmıştır. Çalışma kapsamında 2015-2018 dönemine ait günlük verilerkullanılarak hisse senedi değerleri farklı YSA modelleri ile öngörülmüş, budeğerler aynı dönem gerçekleşen değerlerle karşılaştırılarak en başarılı YSAmodeli belirlenmiştir. Analizde çıktı olarak hisse senedi değeri, girdi olarak ise BIST 100 ileBIST Ulaştırma Endeksleri, petrol ve dolar fiyatları kullanılmıştır. Uygulamaaşamasında haftanın ilk 4 gününe ait değerler eğitim verisi, cuma gününe aitdeğerler ise test verisi olarak seçilmiştir. Çalışmanın devamında en başarılımodel kullanılarak 2019 yılı ocak ayına ait ilk 10 işlem günü için hisse seneditahmin değerleri oluşturulmuştur. Bulgular, THY’ye ait gerçek hisse senetlerideğerlerinin tahmin edilen hisse senetleri değerlerine çok yakın olduğunu ortaya koymuştur.