BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE KIBRIS
WORLD WAR I AND CYPRUS
Yazar: Özçelik, Fatih
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; British Empire,Cyprus,World War I,Annexation,Martial Law,Military Demands ; Britanya İmparatorluğu,Kıbrıs,Birinci Dünya Savaşı,İlhak,Sıkıyönetim,Askeri Talepler

ngiltere, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı ile birlikte yaklaşık bir asırdır sürdürdüğü Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü politikasını terk ederek, doğu ticaret rotasının Doğu Akdeniz’deki kısmının güvenliği için önce sözleşme yoluyla Kıbrıs’a (1878) ardında da işgal etmek suretiyle Mısır’a (1882) yerleşti. İlk aşamada gücünü donanmasından alan İngiltere için Kıbrıs, bir deniz üssü olacak kadar alt yapıya sahip olmasa da stratejik konumu ve geliştirilebilir limanlar ve inşa edilecek depolama alanları ile İngiltere’nin amaç ve faaliyetleri için kullanılabilir olduğu kabul edildi. Fakat birkaç yıl sonra Mısır’ın işgal edilmesi ile birlikte İngiltere’nin Kıbrıs’a dair plan ve niyetleri etkisini kaybetti. 4 Haziran 1878’den itibaren Kıbrıs’ın idaresinden sorumlu olan İngiltere, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na dahil olması neticesinde 5 Kasım 1914’te Kıbrıs’ı tek taraflı ilhak kararıyla Britanya İmparatorluğu’nun hakimiyetine alındı. Akabinde de Kıbrıs, savaşta olan Britanya İmparatorluğu’nun bir parçası olarak dolaylı olarak savaşa dâhil oldu. Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere’nin savaş çabaları ve yükünü büyük oranda dominyonlar ve sömürgelerin karşıladı. Büyük savaş Kıbrıs için küçük boyutlarda yaşansa da onun da savaş yükünden payına düşenler vardı. I. Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte İngilizlerin Kıbrıs’ın hukukî statüsünde tek taraflı değişikliğe gitmesi ve Kıbrıs’ın Britanya İmparatorluğu’nun savaş yükünü paylaşmaya dahil edilmesi sürecinin ele alındığı bu çalışmayla hem savaş süresince Kıbrıs’ta meydana gelen gelişmeler ele alınmış hem de Kıbrıs ile ilgili çalışmalar göz önüne alındığında Savaş ve Kıbrıs özelinde literatüre katkı sağlanmıştır.

With the 1877-1878 Ottoman-Russian War, Britain abandoned the territorial integrity policy of the Ottoman Empire, which it had been pursuing for nearly a century, and first reached Cyprus (1878) through a contract for the security of the eastern trade route in the Eastern Mediterranean, then occupied Egypt. He settled in (1882). Although Cyprus did not have enough infrastructure to be a naval base for the UK, which took its power from its navy at the first stage, it was accepted that it could be used for the purposes and activities of the UK with its strategic location and developable ports and storage areas to be built. However, with the occupation of Egypt a few years later, the British plans and intentions regarding Cyprus lost their effect. Britain, which was responsible for the administration of Cyprus since June 4, 1878, included Cyprus under the domination of the British Empire with the unilateral annexation decision on November 5, 1914, as a result of the Ottoman Empire's involvement in the First World War. Subsequently, Cyprus was indirectly involved in the war as part of the warring British Empire. During the First World War, Britain's war effort and burden were largely borne by the dominions and colonies. Even though the great war was lived in small dimensions for Cyprus, it also had its share of the war burden.With the start of World War I, the process of the British unilaterally changing the legal status of Cyprus and the inclusion of Cyprus in sharing the war burden of the British Empire are discussed in this study.Thus, both the developments that took place in Cyprus during the war were discussed and when the studies on Cyprus were taken into account, a contribution to the literature was made regarding the War and Cyprus.