Yemen Krizinde Suudi Arabistan ve İran’ın Bölgesel Güç Mücadelesi
Yemen Krizinde Suudi Arabistan ve İran’ın Bölgesel Güç Mücadelesi
Yazar: Semin, Ali
Dergi: Bilge Strateji, Vol. 9 No. 17, 2017
Anahtar kelimeler: Yemen,Orta Doğu,Yenirealizm,Husiler,İran

Yemen coğrafi olarak kuzeyden ‎Suudi Arabistan, doğudan ise Umman ile komşudur. ‎Yemen’in güneyinde Aden Körfezi ve Arap Denizi, ‎batısında Kızıldeniz yer almaktadır. Dünya petrolünün ‎yüzde sekizinin, 40 kilometre genişliğindeki Babul Mendeb ‎Boğazı’ndan deniz yoluyla geçmesi, Yemen’in jeopolitik önemini artırmaktadır. Babul Mendeb, ‎Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlamaktadır. Bununla birlikte boğaz, Hint ‎Okyanusu ile Güneydoğu Asya’yı Süveyş Kanalı yoluyla ‎Akdeniz’e ve Avrupa’ya bağlayan, dünyanın en önemli ‎deniz ticaret yollarından biridir. Boğaz, ‎Afrika ile Arap Yarımadası’nı birbirinden ayırmakta ve Kuzeydoğu kıyısında Yemen, Güneybatı kıyısında ise ‎Cibuti yer almaktadır.‎ Orta Doğu’da 2010 yılında başlayan Arap uyanışı süreci, Tunus, Mısır, Libya ve Yemen’de rejim değişikliğiyle sonuçlanmıştır. Yemen’de 1978 yılından beri iktidarda olan Ali Abdullah Salih, Kasım 2011’de Suudi Arabistan’ın girişimiyle Cumhurbaşkanlığı koltuğunu yardımcısı olan Hadi’ye devretmiştir. Bu bağlamda Cumhurbaşkanlığı koltuğunu Hadi’nin devralmasıyla birlikte Yemen’in başkenti Sanaa’da, İran destekli Husiler ayaklanarak ülkenin yönetimini ele geçirmiştir. Husiler’in başkent Sanaa’da bulunan tüm hükümet kurumlarını kontrol etmesinin ardından, Suudi Arabistan öncülüğünde kurulan Arap koalisyonu, 26 Mart 2015’te Yemen’e hava operasyonu başlatmıştır. Suudi Arabistan’ın başlattığı hava operasyonunun, İran’ın Şii ekseni üzerinden başta Yemen olmak üzere, Orta Doğu’daki yayılmacı politikasına karşı bölgesel bir güç rekabeti olarak nitelenebilir.

Yemen coğrafi olarak kuzeyden ‎Suudi Arabistan, doğudan ise Umman ile komşudur. ‎Yemen’in güneyinde Aden Körfezi ve Arap Denizi, ‎batısında Kızıldeniz yer almaktadır. Dünya petrolünün ‎yüzde sekizinin, 40 kilometre genişliğindeki Babul Mendeb ‎Boğazı’ndan deniz yoluyla geçmesi, Yemen’in jeopolitik önemini artırmaktadır. Babul Mendeb, ‎Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlamaktadır. Bununla birlikte boğaz, Hint ‎Okyanusu ile Güneydoğu Asya’yı Süveyş Kanalı yoluyla ‎Akdeniz’e ve Avrupa’ya bağlayan, dünyanın en önemli ‎deniz ticaret yollarından biridir. Boğaz, ‎Afrika ile Arap Yarımadası’nı birbirinden ayırmakta ve Kuzeydoğu kıyısında Yemen, Güneybatı kıyısında ise ‎Cibuti yer almaktadır.‎ Orta Doğu’da 2010 yılında başlayan Arap uyanışı süreci, Tunus, Mısır, Libya ve Yemen’de rejim değişikliğiyle sonuçlanmıştır. Yemen’de 1978 yılından beri iktidarda olan Ali Abdullah Salih, Kasım 2011’de Suudi Arabistan’ın girişimiyle Cumhurbaşkanlığı koltuğunu yardımcısı olan Hadi’ye devretmiştir. Bu bağlamda Cumhurbaşkanlığı koltuğunu Hadi’nin devralmasıyla birlikte Yemen’in başkenti Sanaa’da, İran destekli Husiler ayaklanarak ülkenin yönetimini ele geçirmiştir. Husiler’in başkent Sanaa’da bulunan tüm hükümet kurumlarını kontrol etmesinin ardından, Suudi Arabistan öncülüğünde kurulan Arap koalisyonu, 26 Mart 2015’te Yemen’e hava operasyonu başlatmıştır. Suudi Arabistan’ın başlattığı hava operasyonunun, İran’ın Şii ekseni üzerinden başta Yemen olmak üzere, Orta Doğu’daki yayılmacı politikasına karşı bölgesel bir güç rekabeti olarak nitelenebilir.