OKUTMANLARLA ÖĞRENCİLER ARASINDA YAŞANAN ÖĞRENCİ ZORBALIĞININ OKUTMANLARIN ALGILARINA GÖRE İNCELENMESİ
OKUTMANLARLA ÖĞRENCİLER ARASINDA YAŞANAN ÖĞRENCİ ZORBALIĞININ OKUTMANLARIN ALGILARINA GÖRE İNCELENMESİ
Yazar: Dursun, Sibel; Levent, A.faruk
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: İngilizce okutmanları,üniversite öğrencileri

Buaraştırmanın amacı, üniversite düzeyinde çalışan İngilizce okutmanlarıylaüniversite öğrencileri arasında yaşanan öğrenci zorbalığının okutmanlarınalgılarına göre incelemesidir. Bu çalışmada, nitel araştırmada kullanılan“olgubilim deseni” (fenomenoloji) kullanılmıştır. Çalışmada, üniversiteöğrencisi tarafından zorbalık davranışına maruz kalmış olmakla ilgili İngilizceokutmanlarının bu konudaki algılarını araştırmak üzere ilgili literatürtaranarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme soruları yüz yüze görüşmeyöntemiyle okutmanlara sorulmuştur. Araştırma kapsamında, İstanbul ili Avrupayakasında bulunan bir devlet üniversitesinin Yabancı Diller Yüksekokulu’nabağlı olarak çalışmakta olan 15 İngilizce okutmanı ile görüşülmüştür.Görüşmeler kayıt altına alınmış, elde edilen veriler kodlanarak belirli temalaraltında toplanmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanınbulgularına göre, okutmanlar en çok öğrenciler tarafından sözlü zorbalıkdavranışına maruz kalmakta, fiziksel olarak öğrenci zorbalığına maruzkalmamakta, genellikle bu davranış okutmana karşı tek bir öğrenci tarafından sergilenmekteve nispeten kolay bir şekilde sonlandırılabilmekte ancak sınıf dinamiğidolayısıyla bazen öğrenci grubunun zorbalığına maruz kalmakta ve bu durumusonlandırma sürecinde çaresiz kalabilmektedir. Okutmanlar, kendilerini sınıfiçinde zor duruma düşüren ve dersin işleyişini bölmeye yönelik davranışlarızorbalık olarak algılamaktalar ve öğrencinin niyetinin belirleyici bir faktörolduğuna inanmaktadırlar. Okutmanlar zorbalık davranışlarına maruzkaldıklarında; motivasyonları, mesleki özgüvenleri, iş performansları, iştatminleri düşmektedir. Öğrencilerle sınıf içi diyalogları zayıflamakta,gerginlik ve stres düzeyleri artmaktadır. Ancak bu durum bir süreklilikgösteren ve günlük yaşantılarını uzun süre etkileyen bir hal almamaktadır.Öğrenci zorbalığı sonucunda, oluşan gergin ortam dolayısıyla sınıf içiaktivitelerindeki çeşitliliği azaltma yoluna gitmeyi tercih edebilmektedirler.Okutmanlar zorbalık davranışına uğramalarını mümkün kılan üç temel sebebin;sınıf içi dinamikleri, yaşları ve sınıf paylaştıkları diğer okutmanların tavrıolarak belirtmektedirler. Kurumsal olarak desteklenmedikleri zaman zorbalıkdavranışına daha açık bir hale geldiklerini düşünmektedirler ve yönetimin budurumlarda özellikle zorbalığı önleyici faaliyetlerle yanlarında olmasınıbeklemektedirler.

Buaraştırmanın amacı, üniversite düzeyinde çalışan İngilizce okutmanlarıylaüniversite öğrencileri arasında yaşanan öğrenci zorbalığının okutmanlarınalgılarına göre incelemesidir. Bu çalışmada, nitel araştırmada kullanılan“olgubilim deseni” (fenomenoloji) kullanılmıştır. Çalışmada, üniversiteöğrencisi tarafından zorbalık davranışına maruz kalmış olmakla ilgili İngilizceokutmanlarının bu konudaki algılarını araştırmak üzere ilgili literatürtaranarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme soruları yüz yüze görüşmeyöntemiyle okutmanlara sorulmuştur. Araştırma kapsamında, İstanbul ili Avrupayakasında bulunan bir devlet üniversitesinin Yabancı Diller Yüksekokulu’nabağlı olarak çalışmakta olan 15 İngilizce okutmanı ile görüşülmüştür.Görüşmeler kayıt altına alınmış, elde edilen veriler kodlanarak belirli temalaraltında toplanmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanınbulgularına göre, okutmanlar en çok öğrenciler tarafından sözlü zorbalıkdavranışına maruz kalmakta, fiziksel olarak öğrenci zorbalığına maruzkalmamakta, genellikle bu davranış okutmana karşı tek bir öğrenci tarafından sergilenmekteve nispeten kolay bir şekilde sonlandırılabilmekte ancak sınıf dinamiğidolayısıyla bazen öğrenci grubunun zorbalığına maruz kalmakta ve bu durumusonlandırma sürecinde çaresiz kalabilmektedir. Okutmanlar, kendilerini sınıfiçinde zor duruma düşüren ve dersin işleyişini bölmeye yönelik davranışlarızorbalık olarak algılamaktalar ve öğrencinin niyetinin belirleyici bir faktörolduğuna inanmaktadırlar. Okutmanlar zorbalık davranışlarına maruzkaldıklarında; motivasyonları, mesleki özgüvenleri, iş performansları, iştatminleri düşmektedir. Öğrencilerle sınıf içi diyalogları zayıflamakta,gerginlik ve stres düzeyleri artmaktadır. Ancak bu durum bir süreklilikgösteren ve günlük yaşantılarını uzun süre etkileyen bir hal almamaktadır.Öğrenci zorbalığı sonucunda, oluşan gergin ortam dolayısıyla sınıf içiaktivitelerindeki çeşitliliği azaltma yoluna gitmeyi tercih edebilmektedirler.Okutmanlar zorbalık davranışına uğramalarını mümkün kılan üç temel sebebin;sınıf içi dinamikleri, yaşları ve sınıf paylaştıkları diğer okutmanların tavrıolarak belirtmektedirler. Kurumsal olarak desteklenmedikleri zaman zorbalıkdavranışına daha açık bir hale geldiklerini düşünmektedirler ve yönetimin budurumlarda özellikle zorbalığı önleyici faaliyetlerle yanlarında olmasınıbeklemektedirler.