Ayak Hastalıklı Broilerde Antioksidan Metabolizma ve Kemik Dokusunda Oluşan Değişikliklerin Belirlenmesi
Determination of Antioxidant Metabolism and Changes in Bone Tissue in Leg Disease Broilers
Yazar: Köseoğlu, Sefa; İmik, Halit
Dergi: Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, Vol. 15 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Antioksidan enzim,Broiler,Ayak hastalığı ; Antioxidant enzyme,Broilers,Leg disease

Broiler yetiştiriciliğinde önemli sorunların başında ayak problemleri gelmektedir. Bu çalışmada aynı şartlarda bakım ve beslenmesi yapılan 10 adet sağlıklı (SG) ve 10 adet ayak hastalıklı (AHG) olmak üzere toplam 20 adet broiler (Ross 308) kullanıldı. Uygun ortamda kesilen hayvanlardan alınan böbrek, kalp, karaciğer, but eti ve göğüs eti dokularındaki antioksidan metabolizmayı belirlemek için süperoksit dismutaz (SOD) ve katalaz (CAT) aktiviteleri ile glutatyon (GSH) ve lipid peroksidasyon (LPO) miktarları ölçüldü. Ayak hastalıklı grubun böbrek dokusunda CAT aktivitesinin, GSH ve LPO miktarlarının arttığı tespit edildi (P<0.05). Yine AHG’nin but dokusunda CAT aktivitesi ve LPO miktarının arttığı (P<0.01), SOD aktivitesinin ise azaldığı belirlendi (P<0.05). Göğüs dokusunda ise AHG’nin SOD aktivitesi, GSH ve LPO miktarlarının arttığı (P<0.01), CAT aktivitesinin ise azaldığı görüldü (P<0.01). Ayak Hastalıklı Grubun kalp dokusunda CAT aktivitesi ile GSH miktarının arttığı (P<0.01), SOD aktivitesinin azaldığı belirlendi (P<0.01). Ayrıca AHG’nin karaciğer dokusunda SOD aktivitesi (P<0.05) ile GSH miktarının azaldığı (P<0.05) ve LPO miktarlarının arttığı (P<0.01), CAT aktivitesinin ise değişmediği görüldü (P>0.05). Sonuç olarak; ayak hastalıklı hayvanların tibial-tarsal kemik dokusunun tam olarak şekillenmediği, böbrek, kalp, karaciğer, but ve göğüs eti dokularında antioksidan aktivitelerin önemli oranda değiştiği, ancak bu değişiminin enzimine ve dokusuna göre farklı olduğu tespit edildi.

Leg problems are one of the most important problems in broiler breeding. In this study, a total of 20 broilers (Ross 308) 10 healthy (SG) and 10 legs diseased (AHG) were used. Superoxide dismutase (SOD) and catalase (CAT) activities and glutathione (GSH) and lipid peroxidation (LPO) amounts were measured to determine the antioxidant metabolism in some tissues. The CAT activity, GSH and LPO amounts were increased in kidney tissue of the leg diseased group (P<0.05). Again, it was determined that CAT activity and LPO amount increased (P<0.01), and SOD activity decreased in drumsticks tissue of the AHG group (P<0.05). It was observed that SOD activity, GSH and LPO amounts increased (P<0.01), CAT activity decreased (P<0.01) in AHG's breast tissue. It was determined that the CAT activity and amount of GSH increased (P<0.01), and SOD activity decreased in the heart tissue of the AHG group (P<0.01). In addition, it was observed that SOD activity (P<0.05) and GSH amount decreased (P<0.05) and LPO amount increased in liver tissue of AHG (P<0.05). As a result; it was determined that the tibial-tarsal bone tissue of the foot-diseased animals was not fully formed, antioxidant activities were significantly changed in kidney, heart, liver, drumsticks and breast meat tissues.