Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup
Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup
Yazar: Cihani, Perwiz
Dergi: Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 10, 2019
Anahtar kelimeler: Feqî,Stil,Dil,Kafiye,Eşanlamlı

Feqîyê Teyran, klasik Kürt edebiyatının kurucularından biridir. Kendisini ve eserlerini zamanının diğer klasik şairlerinden ayıran tüm klasik Kürt şairleri arasında kendine özgü bir tarzı ve yöntemi vardır. Çağdaş şairlerin aksine, şiirlerini divan dilinde (eski Kürtçe kitapların yazıldığı sert dil) değil, halk diliyle yazdı. Şiir yazma yöntemi ve tarzı, diğer çağdaş şairlerden farklıdır. O kafiye ve azruz ölçüsüne bağlı kalmadı ve anlam, içerik, amaç ve düşüncelerini onlar için feda etmedi. Feqî kurmanci kaside ustasıdır. Şiirleri arasında gazel, mesnevi ve diğer klasik şiir türleri yoktur. Tüm şiirlerinde takma adını kullanır, şiirlerinin bir çoğunun tarihlerini yazdığı gibi bazılarında mekana da rastlamak mümkündür.Şiirlerini araştırarak, hayatını, yaşadığı yerleri, yaşam süresi ve tarihi hakkında pek çok bilgi edilebilir. Bu yazıda şiir tarzı ele alınacaktır. Henüz kimse tarafından atıfta bulunulmamış olan bu tarzını tanımlamak çok önemlidir. Bu yazıda Feqi›nin şiirlerini taradık, şiirlerinde kullandığı özellikleri tek tek belirledik ve tarzını şiirleriyle ortaya çıkarmaya çalıştık. Bunu akademik araştırmalarla, kültürel eserlerle ve edebi eserlerde üslupla ilgili kaynaklarla yaptık. Bu makale bir giriş, Feqi›nin hayatının bir özeti ve yirmi iki başlık ve sonuçtan oluşmaktadır. Her başlıkta Feqi›nin eserlerini zamanının şairlerinin eserlerinden ayırabilecek özelliklerle sunduk ve her başlık için şiirlerinden bazı bölümler inceledik. Şiirlerinin içeriğinin yardımıyla Feqi›nin belirli bir stile sahip olduğunu ve tarzının ondan sonraki şairleri de etkilediğini ve şiir yazma yöntemlerinde ondan ilham aldığı sonucuna vardık. Bu başlıklardan sonra ise yararlandığımız kaynaklar ve sonuç bölümü yer almaktadır.

Feqîyê Teyran, klasik Kürt edebiyatının kurucularından biridir. Kendisini ve eserlerini zamanının diğer klasik şairlerinden ayıran tüm klasik Kürt şairleri arasında kendine özgü bir tarzı ve yöntemi vardır. Çağdaş şairlerin aksine, şiirlerini divan dilinde (eski Kürtçe kitapların yazıldığı sert dil) değil, halk diliyle yazdı. Şiir yazma yöntemi ve tarzı, diğer çağdaş şairlerden farklıdır. O kafiye ve azruz ölçüsüne bağlı kalmadı ve anlam, içerik, amaç ve düşüncelerini onlar için feda etmedi. Feqî kurmanci kaside ustasıdır. Şiirleri arasında gazel, mesnevi ve diğer klasik şiir türleri yoktur. Tüm şiirlerinde takma adını kullanır, şiirlerinin bir çoğunun tarihlerini yazdığı gibi bazılarında mekana da rastlamak mümkündür.Şiirlerini araştırarak, hayatını, yaşadığı yerleri, yaşam süresi ve tarihi hakkında pek çok bilgi edilebilir. Bu yazıda şiir tarzı ele alınacaktır. Henüz kimse tarafından atıfta bulunulmamış olan bu tarzını tanımlamak çok önemlidir. Bu yazıda Feqi›nin şiirlerini taradık, şiirlerinde kullandığı özellikleri tek tek belirledik ve tarzını şiirleriyle ortaya çıkarmaya çalıştık. Bunu akademik araştırmalarla, kültürel eserlerle ve edebi eserlerde üslupla ilgili kaynaklarla yaptık. Bu makale bir giriş, Feqi›nin hayatının bir özeti ve yirmi iki başlık ve sonuçtan oluşmaktadır. Her başlıkta Feqi›nin eserlerini zamanının şairlerinin eserlerinden ayırabilecek özelliklerle sunduk ve her başlık için şiirlerinden bazı bölümler inceledik. Şiirlerinin içeriğinin yardımıyla Feqi›nin belirli bir stile sahip olduğunu ve tarzının ondan sonraki şairleri de etkilediğini ve şiir yazma yöntemlerinde ondan ilham aldığı sonucuna vardık. Bu başlıklardan sonra ise yararlandığımız kaynaklar ve sonuç bölümü yer almaktadır.