Homo Economicus'tan Nöroekonomik Ajan'a:  Çalışma Ekonomisinde Yeni Bir Paradigma
From Homo Economicus to Neurological Agent: A New Paradigm in Labor Economics
Yazar: Çolak, Kerem
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Labor Economics ; Çalışma Ekonomisi ; Behavioural Economy ; Davranışsal İktisat ; Microeconomics (Other) ; Mikro İktisat (Diğer) ; Çalışma Ekonomisi,Nörobilim,Nöroekonomi,Karar Verme,Bilişsel Önyargılar ; Labor Economics,Neuroscience,Neuroeconomics,Decision Making,Cognitive Biases

Davranışsal ve deneysel ekonominin evrildiği son dönem çalışmaların sinirbilim metotlarıyla yeni yöntemler kullanılması sonrasında, çalışma ekonomisi alanında nöroekonominin sunduğu potansiyeli ve metodolojik çerçeve bu makalede incelenmektedir. Geleneksel neo-klasik iktisat paradigması, bireylerin rasyonel aktörler olduğu varsayımıyla sınırlıdır ve bu yaklaşım, gerçek insan davranışlarını yeterince yansıtamamaktadır. Nöroekonomi, rasyonellik varsayımının ötesine geçerek, bireylerin karar alma süreçlerinde bilişsel önyargılar, duygular ve sosyal normların etkisini anlamaya yönelik derinlemesine analizler sunar. fMRI ve EEG gibi nörogörüntüleme teknikleri, iş gücü arzı, motivasyon, ücret belirleme ve işçi-işveren ilişkileri gibi temel çalışma ekonomisi konularına yeni perspektifler kazandırmaktadır. Makale, adalet algısı, güven, riskten kaçınma ve kayıptan kaçınma gibi faktörlerin sinirsel temellerinin, iş kararları üzerindeki etkilerini ele alarak nöroekonominin potansiyel katkılarını vurgulamaktadır. Bununla birlikte, nöroekonominin entegrasyonu, bazı metodolojik eleştiriler ve zorluklarla ilgili görüşlerle de karşı karşıyadır. Bu araştırmaların güvenilirliğini artırmak için dikkatli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği vurgulanarak, nöroekonominin, çalışma ekonomisi alanında insan davranışlarını daha gerçekçi ve etkili biçimde anlamaya yardımcı olabilecek güçlü bir araç olabileceği ve gelecekteki araştırmaların disiplinlerarası işbirliği ile daha ufuk açıcı sonuçlar elde edilebileceğine dair sonuçlara ulaşılmıştır.

In this article, the potential of neuroeconomics in the field of labor economics and its methodological framework are examined, following the evolution of recent studies in behavioral and experimental economics that utilize new methods from neuroscience. The traditional neo-classical economic paradigm is limited by the assumption that individuals are rational actors, and this approach fails to adequately reflect real human behavior. Neuroeconomics goes beyond the assumption of rationality, providing in-depth analyses aimed at understanding the effects of cognitive biases, emotions, and social norms in individuals' decision-making processes. Neuroimaging techniques such as fMRI and EEG offer new perspectives on fundamental labor economics issues such as labor supply, motivation, wage determination, and employer-employee relationships. The article highlights the potential contributions of neuroeconomics by addressing the neural foundations of factors such as perceived fairness, trust, risk aversion, and loss aversion, and their effects on labor decisions. However, the integration of neuroeconomics is also faced with some methodological critiques and challenges. It is emphasized that a careful approach is necessary to enhance the reliability of these studies, suggesting that neuroeconomics could be a powerful tool for understanding human behavior in labor economics more realistically and effectively, and that future research could yield more groundbreaking results through interdisciplinary collaboration.