hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TUNELİT (STRONSİYUM BORAT) MİNERALİ ÜZERİNDE ÇALIŞMALAR
STUDIES ON TUNELLITE (STRONTIUM BORATE) MINERAL
Yazar: Gülensoy, Hüseyin; Teberdar, T.
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 79 No. 79, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; STRONTIUM BORATE,MINERAL,STUDIES ON TUNELLITE ; TUNELİT,STRONSİYUM BORAT,dehidratasyonu

Bu çalışmalarda, Türkiye'deki borat cevherlerinin yanısıra ilk defa rastlanan tunelit mineralinin fiziksel, kimyasal ve mineralojik özellikleri incelenmiş ve bileşimi ortaya konmuştur. Bu çalışmalarda gene, tunelit mineralinin termik dekompozisyonu (dehidratasyonu), statik ve dinamik metotlarla incelenmiş ve bu şekilde elde edilen sonuçlar, DTA çalışmaları ve röntgenografik analizlerle de doğrulanmıştır. Çalışmalar sonucunda, tunelit mineralinin, bünyesindeki 4 mol suyu verdikten sonra veatchite dönüştüğü tespit edilmiştir.

In these studies, the physical, chemical and mineralogical properties of the tunellite found associated with the boron mines in Turkey, which have long been known, have been investigated and the chemical compositon determined. The thermal decomposition of tunellite mineral has been studied both by dynamic and static methods. The results obtained with the methods above were checked with those obtained by Röntgenographic analysis and with the DTA studies. As a result of these studies, it has been observed that the tunellite mineral was transformed into veatchite mineral, after losing 4 molecules of its crystal water.
TUNELİT MİNERALİ İLE YAPILAN KATI CİSİM REAKSİYONLARI
SOLID PHASE REACTIONS WITH TUNELLITE MINERAL
Yazar: Gülensoy, Hüseyin; Teberdar, T.
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 79 No. 79, 1971
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; SOLID PHASE,REACTIONS,TUNELLITE MINERAL ; TUNELLITE MINERAL,KATI CİSİM,REAKSİYONLARI

Bu çalışmalarda, tunelit mineralinin (SrO. 3BSO3. 4H2O), Na2CO3 ile verdiği solid faz reaksiyonları tetkik edilmiştir. Stokiometrik oranda karıştırılan orijinal ve dehidratize tunelit minerali ile Na2CO3 karışımının bir seri temperatürdeki solid faz reaksiyonlarının verimi araştırılmış ve verimin, yaklaşık olarak, % 25-27 olduğu bulunmuştur. Adı geçen solid faz reaksiyonlanna ait çalışmalar, diferansiyel termik analiz ve X-ray analizleri ile de takip edilmiştir. Solid faz reaksiyonlarında, tunelit mineralinin 500°C den sonra veatchite dönüştüğü bir kere daha tespit edilmiştir. Solid faz reaksiyonları neticesinde ele geçen ürün, sadece Na2B4O7 değildir. Ara ve nihaî ürün olarak diğer bazı sodyum borat bileşiklerinin de teşekkül ettiği tespit edilmiştir.

The solid phase reactions between tunellite mineral (SrO • 3B2O3• 4H2O) and Na2CO3 have been investigated. The yield of the solid phase reactions which take place between both the original mineral and the dehydratized form and Na2CO3 have been studied for a series of temperatures. The yield is approximately 25-27 percent. These solid phase reactions were investigated also with DTA and X-ray analyses. It is observed once more that tunellite mineral has been transformed into veatchite, after 500°C temperature. The product at the end does not consist only of Na2B4O7 , but some other intermediate and end products of sodium boron compounds have been formed.
SİVAS-HAFİK-ZARA VE İMRANLI BÖLGESİNİN JEOLOJİK VE TEKTONİK YAPISI
GEOLOGIC AND TECTONIC STRUCTURE OF THE SİVAS-HAFİK-ZARA AND İMRANLI REGION
Yazar: Kurtman, Fikret
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 80 No. 80, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; GEOLOGIC AND TECTONIC,HE SİVAS-HAFİK-ZARA,İMRANLI REGION ; SİVAS-HAFİK-ZARA,İMRANLI BÖLGESİ,JEOLOJİK VE TEKTONİK YAPISI

Etüt sahası Sivas havzasının doğu bölümünü içine almaktadır. Havzanın temelini, Sakardağ'da aflöre eden gnays, kuvarsit, mikaşist, serisitşist ve mermerlerden oluşmuş metamorfikler teşkil etmektedir. Metamorfikler üzerinde görülen en yaşh Sediment, kalker fasiyesinde gelişmiş Üst Kretase tabakalarıdır. Tersiyer, yine kalker fasiyesinde gelişmiş Paleosen tabakalan ile Üst Kretase üzerinde konkordan olarak başlar. Eosen, volkanik arakatkıları ihtiva eden fliş fasiyesinde gelişmiştir. Oligosen, jipsli alacalı renkli kumtaşı ve silttaşlarından oluşmuştur. Miosen ise, jipsli alacalı renkli kumtaşları ile kalker ve marn tabakalarının yanal geçişi şeklinde görülmektedir. Neojen, kaba klastiklerle tatlı su kalker tabakalarından oluşmuştur. Etüt sahamızda magmatik kayaç olarak Üst Kretase yaşlı ultrabaziklerle, Eosen yaşlı andezit ve tüfitler mevcuttur. Saha tektonik olarak iki yükselim ile arada kalan bir depresyondan oluşmuştur. Genellikle kıvrılma tektoniği hâkimdir. Bunların sonradan kırılma tektoniği ile etkilendiği anlaşılmaktadır.

The studied area covers the eastern part of Sivas Basin. Base of the basin consists of metamorphics of gneisses, quartzites, mica-schists, sericite-schists and marbles that are seen to crop out at Sakardağ. The oldest sediments seen on the metamorphics are the layers of Upper Cretaceous of limestone facies. The Tertiary concordantly starts with Paleocene layers of, again, limestone facies above Upper Cretaceous. Eocene has been developed in flysch facies which contains volcanic intercalations. Oligocene consists of gypseous variegated sandstones and siltstones. As to Miocene, there seems to be a lateral passage between gypseous variegated sandstones and limestone and marl beds. Neogene forms coarse elastics and fresh-water limestone layers. In our area of study, as magmatic rocks, there occur ultrabasics of Upper Cretaceous age and andesites and tuffs of Eocene age. Tectonically the area shows two uplifts between which a depression exists. Folding tectonics prevail on the whole. But it is understood that these have been affected by later fault movements.
HAYMANA YÖRESİ TORTUL DİZİSİNİN DÜŞEY YÖNDE GELİŞİMİ VE YANAL FASİYES DAĞILIŞI
EVOLUTION VERTICALE DE LA SERIE SEDIMENTAIRE ET REPARTITION LATERALE DES FACIES DE LA REGION DE HAYMANA
Yazar: Yüksel, Salih
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 80 No. 80, 2015
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; EVOLUTION VERTICALE DE LA,SERIE SEDIMENTAIRE,LATERALE DES FACIES ; HAYMANA YÖRESİ,TORTUL DİZİSİ,YANAL FASİYES DAĞILIŞI

Özellikle Haymana yöresini kapsayan bu deneme, bu bölgede daha önce yaptığımız bir incelemenin1 verileri üzerine kurulacaktır. Bu yörede Alt Kretasenin üst seviyelerinden başlayan tortul dizi, Alt Kretase sonunda geçen orojenik faz bir yana, Üst Kretase, Paleosen, Alt ve Orta Eosen boyunca tektonik yönden bir kesikliğe uğramamasına rağmen, birçok tortulaşma kesiklikleri dolayısıyle çok net litostratigrafik birimlere ayrılmıştır. Bu birimler tortul megasekans ve megadevirler şeklinde sıralanırlar ve yanal fasiyes değişimlerine rağmen bu özelliklerini korurlar. Tortul dizinin ayrıntılı tasviri söz konusu incelemede verilmiştir.

Cet essai comprenant particulierement les environs de Haymana, sera construit par les donnees d'une etude complete de cette region que nous avons precedemment executee.1 Dans cette region, la serie sedimentaire qui debute par les assisses superieures du Cretace inferieur, a part une phase orogenique qui s'est deroulee a la fin de cette periode, est subdivisee en plusieurs unites lithostratigraphiques tres nettes par les coupures de sedimentation bien qu'elle n'ait pas subi une coupure tectonique durant le Cretace superieur, le Paleocene et l'Eocene inferieur et moyen. Ces unites lithostratigraphiques se succedent en megasequences et megacycles sedimentaires et ces proprietes subsistent bien que les fades varient lateralement. La description detaillee de la serie sedimentaire est donnee dans l'etude deja signalee.
DOĞU AKDENİZ BÖLGESİ GRAVİTE ANOMALİLERİ
GRAVITY ANOMALIES OF THE EASTERN MEDITERRANEAN
Yazar: Özelçi, H. Fethullah
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 80 No. 80, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; DOĞU AKDENİZ,BÖLGESİ,GRAVİTE ANOMALİLERİ ; GRAVITY ANOMALIES,THE EASTERN,MEDITERRANEAN

Doğu Akdeniz gravite anomalileri, Anadolu gravite anomalileri ile bağlanmak ve Anadolu'da alınan profiller boyunca gravite değerleri ile topografik yükselimler arasında lineer korelasyon sabiti analizleri yapılmak suretiyle değerlendirilmiştir. Doğu Akdeniz'de tespit edilmiş yüz miligallik anomali farkının, gravite değerleri ile topografik yükselim münasebetlerinin ve garip izostatik münasebetlerin Anadolu'da da mevcut olduğu tespit edilmiştir. Gravite anomalilerine göre Doğu Akdeniz Bölgesi, lokal anomaliler hariç, aşırı kompanse iken, Anadolu'nun genel olarak az kompanse olduğu tespit edilmiştir. Bu kompansasyon şartlarının, anormal izostatik münasebetler ve gravite değerleri ile topografik yükselimler münasebeti ışığında, mantodaki düşük süratli astenosferden ileri geldiği ileri sürülmüştür. Kıbrıs ve Ege denizi lokal pozitif izostatik anomalileri, düşük süratli astenosfer üzerindeki, satha yakın yüksek dansiteli malzeme ile izah edilmiştir.

Eastern Mediterranean gravity anomalies, supplemented by Anatolian anomalies and linear correlation coefficient analysis of gravity values and topographic elevation along several profiles in Anatolia are evaluated. It is observed that the hundred milligals difference in gravity values, the gravity anomaly-topography relations and peculiar isostatic conditions seen in Eastern Mediterranean are also seen over Anatolia. It is observed that, while The Eastern Mediterranean is over-compensated with respect to gravity anomalies, Anatolia is undercompensated. In the light of peculiar isostatic conditions and gravity value-topographic relations, it is suggested that the compensation conditions in the region are due to a low-velocity asthenosphere in the mantle. Local positive isostatic anomalies of Cyprus and Aegean sea are explained by local, near surface heavy material over the low-velocity asthenosphere.
TÜRKİYE'DE YENİ BULUNAN SULU MAGNEZYUM-BORAT MİNERALLERİ: KURNAKOVİT, İNDERİT, İNDERBORİT
NEW HYDROUS MAGNESIUM-BORATE MINERALS IN TURKEY: KURNAKOVITE, INDERITE, INDERBORITE
Yazar: Baysal, Orhan
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 80 No. 80, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; MAGNEZYUM,BORAT,KURNAKOVİT ; Kurnakovite,Borate,Magnesium

Eskişehir iline bağlı Kırka bucağının 4 km batısında yer alan Sarıkaya yöresinde, Türkiye'nin en büyük borat yatakları keşfedilmiştir. Esasını boraksın. (Na2B4O7.10H2O), teşkil ettiği Sarıkaya borat yatakları, fay çatlaklarından gelen borikasit, sodyum ve magnezyum içeren ekshalasyon ürünlerinin, keza volkan çamur ve küllerinin mevcut Neojen göllerinde çökelmesi ile oluşmuştur. Dolayısıyle yataklar ekshalatif-sedimenter kökenlidir. Yatakların özellikle mineralojisini ve oluşumunu inceleyen yazar, yataklarda muhtelif Mg-boratların varlığını saptamıştır. Bunlar triklinal kurnakovit (Mg2B6O11.15H2O), monoklinal inderit (Mg2B6O11.l5H2O) ve monoklinal inderborit tir. (CaMgB6On.llH2O). Her üç mineral de Türkiye'de ilk olarak Sarıkaya borat yataklarında gözlenmiştir. Mineraller mikroskopik, kimyasal ve X ışınları difraksiyon metotları ile incelenmiştir. Sulu Mg-borat minerallerinin, özellikle kurnakovit ve inderit m isimlendirilmesinde ve tanımlanmasında batı memleketlerinin literatüründe önemli karışıklıklar vardır. Heinrich (1946), keza Frondel ve Morgan (1956a) tarafından 'inderit' olarak tanımlanan mineral kurnakovit, Frondel ve Morgan (I956b) tarafından 'lesserit' olarak isimlendirilen mineral ise inderit tir. Bu araştırıcılar tarafından yapılan ve birçok literatüre geçmiş tanımlamaların, başta ASTM kartoteksi olmak üzere bir an evvel değiştirilmesinde büyük yarar vardır.

The largest borate deposits of Turkey were found at Sarıkaya which is located 4 km west of Kırka county of Eskişehir. Sarıkaya borate deposits formed by the deposition in the lake of Neogene, of volcanic ash, mud and exhalation products coming from the faults and containing boric acid, sodium and magnesium. Therefore the deposits are of exhalative-sedimentary origin.The author who has studied the mineralogy and the genesis of the deposits, has witnessed the presence of several Mg-borates. These are triclinic kurnakovite, Mg2B6O11.l5H2O, monoclinic inderite, Mg2B6O11.15H2O, and monoclinic inderborite, CaMgB6O11. 11H2O. All these minerals have first been observed in Turkey at Sarıkaya borate deposits. The minerals have been studied by microscopic, chemical and X-ray diffraction methods. There is a considerable confusion in the literature of western countries about the nomenclature of hydrous Mgborate minerals. Heinrich (1946), and Frondel and Morgan (1956a) call kurnakovite iinderite', and Frondel and Morgan (1956b) call inderite 'lesserite'. It is therefore necessary that corrections should be made immediately, of these inappropriate definitions which are also listed in ASTM.
TÜRKİYE'DEKİ BOR MİNERALLERİNDEN: HİDROBORASİT
BORON MINERALS OF TURKEY: HYDROBORACITE
Yazar: Demircioğlu, Ali
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 80 No. 80, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; BORON MINERALS,TURKEY,HYDROBORACITE ; TÜRKİYE,BOR MİNERALLERİ,HİDROBORASİT

Türkiye'de, Balıkesir-Kütahya illeri arasındaki bölgede önemli bor mineralleri yatakları vardır. BigadiçYolbaşı Büyük Günevi ocağında hidroborasit mineralinin kimyasal analizi, temperatürle su kaybı tespit edildi. Kızdırma temperatürlerinde ele geçen numuneler ayrıca mikroskop ve X-ray difraksiyon ile incelendi. Böylece, hidroborasitin çeşitli temperatürlerde kızdırılması ile tabiî kimyasal bileşimine göre daha az kristal suyu ihtiva eden ara bileşiklerinin teşekkül etmediği görüldü. Türkiye'de bulunan hidroborasitin Mohs sertlik cetveline göre 5 ten büyük 6 dan küçük olduğu tespit edildi. Halbuki Dana'ya göre hidroborasit mineralinin sertliğinin 2-3 arası olduğu kayıtlıdır. DTA eğrisi de çizilmek suretiyle, Yolbaşı'nda bulunan hidroborasitin göze batan makro özellikleri açıklandı.

The main borate deposits of Turkey are located in the area between Balıkesir and Kütahya Provinces. The chemical analysis of the hydroboracite samples collected from Günevi mine of the Bigadiç-Yolbaşı area and the loss of water recorded at higher temperatures were studied. The samples were further examined under the microscope and by X-ray diffraction methods. Studies carried out to date indicate that no intermediate compounds, containing relatively small amounts of crystal water, compared to the original mineral, were observed as a result of heating the hydroboracite samples to higher temperatures. Based on the Mohs' scale of hardness, the hardness of hydroboracite mineral discovered in Turkey wes determined to be more than 5 and less than 6. Dana, however, states that the hardness of hydroboracite mineral rangesbetween 2 to 3. The DTA curve of the hydroboracite mineral discovered in Yolbaşı reveals the major macro properties of this mineral.
TÜRKİYE'DEKİ MURGUL BAKIR YATAĞI YÖRESİNİN JEOLOJİSİ
GEOLOGIE DER UMGEBUNG DER KUPFERERZLAGERSTATTE MURGUL IN DER TURKEI
Yazar: Buser, Stanko; Cvetic, Stanojlo
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 81 No. 81, 2015
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; GEOLOGIE,DER UMGEBUNG,DER KUPFERERZLAGERSTATTE ; TÜRKİYE,MURGUL BAKIR YATAĞI,YÖRESİNİN JEOLOJİSİ

Bu raporda, Karadeniz sıradağlarının doğu kısmındaki Murgul bakır yatağının geniş yöresinde hâkim olan litostratigrafik ve tektonik yapı tanımlanmıştır. Bu sahanın büyük kısmı, aralarında piroklastillerin çoğunlukta olduğu Jura, Kretase ve Tersiyer volkanitlerinden meydana gelmiştir. Bazik tiplerle başlayıp asitli tiplerle sona eren üç magmatik dönem tespit edilmiştir. Yükselmiş ve çökmüş bloklarıyle tipik bir kınk yapısı saptanmıştır. Fakat kıvrımlı yapıya da rastlanmıştır. Ekonomik yönden önemli olan cevher yatakları subvolkanik-hidrotermal kökenlidir. Bunlar, SenonienMestrihtiende oluşmuştur. Esas cevherleşmeler Jura ve Alt Kretase volkanik kayaçları içindeki geniş, uzun ve fazla ölçüde silisleşmiş zonlara bağlıdır. Cevher filonlar, «stockwerk»ler, kompakt cevher ve emprenyasyonlar halinde gözükmektedir. Esas mineraller arasında pirit ve kalkopirit sayılabilir. Tali olarak da çinkoblend, galen, tetrahedrit, manyetopirit, ankerit, barit, kovellin ve kalkosin* görülebilir.

In der Arbeit ist der lithostratigraphische und tektonische Aufbau der weiteren Umgebung der Kupfererzlagerstatte Murgul im östlichen Teil des Pontus-Gebirges beschrieben. Dieses Gebiet ist überwiegend aus Jura-Kreide- und Tertiaren-Vulkaniten aufgebaut, unter denen die Pyroklastiten vorherrschen. Es wurden drei magmatische Zyklen festgestellt, die mit basischen Differenziaten beginnen und mit saueren Differenziaten enden. Es wurde ein typischer Bruchaufbau mit gehobenen und gesenkten Blöcken festgestellt. Es wurde aber auch gefalteter Bau vorgefunden. Die wirtschaftlich wichtigen Erzlagerstatten sind aus Ikanischsubvu-hydrothermaler Herkunft. Sie sind im Senon-Maastricht entstanden. Die Hauptvererzungen sind an Breite und Lange stark silifizierte Zonen in den jurassischen und unterkreidisch vulkanischen Gesteinen gebunden. Das Erz erscheint in Form von Gangen, Stockwerken, aus massigem Erz und Impragnationen. Unter den hauptsachlichsten Mineralen sind Schwefelkies und Kupferkies zu nennen. Untergeordnet treten noch Zinkblende, Bleiglanz, Fahlerz Magnetkies, Ankerit, Baryt, Kupferindig und Kupferglanz auf.
PİRAZİZ CEVHERLEŞMESİNİN MİNERALOJİK İNCELENMESİ VE ELDE EDİLEN JENETİK VERİLER
MINERALOGISCHE UNTERSUCHUNGEN DER LAGERSTAETTE VON PlRAZlZ UND DEREN GENESE
Yazar: Aslaner, Güner; Çağatay, Ahmet
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 81 No. 81, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; MINERALOGISCHE UNTERSUCHUNGEN,DER LAGERSTAETTE,VON PlRAZlZ ; PİRAZİZ CEVHERLEŞMESİ,MİNERALOJİK İNCELENMESİ,JENETİK VERİLER

Piraziz cevher zuhuru genellikle ince ve orta kalınlıktaki damarcıklar halinde görülmektedir. Andezitik bir breşin çatlaklarını dolduran hidrotermal cevherleşme, sonraki tektonik olayların etkisiyle devamsızlıklar gösteren kopmuş yön ve doğrultularını değiştirmiş damarlar teşkil etmektedir. Hâkim maden minerali olan burnonit, galenit ve tetrahedrit hemen her numunede mevcuttur. Cevherleşme gümüş bakımından yok denecek derecede fakirdir. Daha az miktarda kalkopirit, bulanjerit, sfalerit, pirit, arsenopirit ve markasit vardır. Mineral parajenezi bakımından Harşit-Köprübaşı cevherleşmesine çok benzemektedir (6) Her iki zuhur burnonit ve tetrahedrit minerallerinin çokluğu ve kalkopiritin azlığı ile karakterize olmaktadır.

Die erzmikroskopischen Untersuchungen der Erze der Piraziz Lagerstaette haben gezeigt, dass ihre Entstehung mit hydrothermalen Umwandlungen in Beziehung steht. Die hydrothermale Stoffzufuhr erstreckt sich vom maessig hydrothermalen (300°C) bis zum niedrig hydrothermalen Bereich (ca. 50°C). Die hydrothermalen Losung haben einerseits die Nebengesteine umgewandelt und anderseits unregelmaessige Hohlraeume ausgeführt. Die kataklastischen Erscheinungen kann man auch in den Erzgacngen beobachten, die durch die Tektonik nach der Vererzung enststanden sind. Die Verbreitung der Erzgaenge ist von der Tektonik nach der Vererzung abhaenging.
GÖRDES MİGMATİTLERİ
MIGMATITES IN THE GÖRDES AREA
Yazar: Ayan, Mehmet
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 81 No. 81, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; GÖRDES,MİGMATİTLERİ,mineral fasiyesler ; MIGMATITES,THE GÖRDES,The metamorphic

Etüt sahasında yer alan metamorfik kayaçlar, metamorfizma derecelerine göre mineral fasiyeslere ayrılarak haritalanmış; kayaç kimyası, migmatizasyon ve granitizasyon olayları incelenmiştir. Bölgedeki metamorf itlerin para-orijinli oldukları, metamorfizmanın had safhasını takiben migmatitleşmenin vuku bulduğu, bundan sonra anatektik bir granitik magmanın meydana geldiği ve etüt sahasındaki granitlerin palinjen granit olup, varistik orojenez safhasında hareket kazanarak yerleştiği, pegmatoidlerin bunların farklılaşmasından meydana gelmiş oldukları ve tüm kayaçların Alpin orojenezi ile etkilendiği izah edilmiştir

The metamorphic rocks of the studied area were examined with respect to their grade of metamorphism and were thus mapped as separate metamorphic facies series. Development of migmatites and granitization phenomenon were also studied in addition to the petrochemistry of the metamorphic series of rocks. In this context, it is explained that the metamorphic rocks of the region are of para-origin, and that migmatization took place under severe conditions of high-grade metamorphism followed by the formation of an anatectic granitic magma. The granitic rocks of the region were, therefore, formed by palingenesis processes and their emplacement occurred during the Variscan orogeny, while the pegmatoids were produced as a result of metamorphic differentiation. The Alpine orogenic movements affected the region as a whole.
HIZI LİNEER DEĞİŞEN BİR ORTAMDA AMPLİTÜD VE ENERJİ KAYBI
NIVEAU D'ENERGIE ET L'AMPLITUDE DANS UN MILIEU A VITESSE LINEAIRE
Yazar: Kayıran, Turan
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 81 No. 81, 1972
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; NIVEAU D,ET L,DANS UN MILIEU ; HIZI LİNEER,AMPLİTÜD,ENERJİ KAYBI

Hızı lineer olarak artan veya eksilen bir ortamda değişik açıda seyreden p dalgalarının taşıdıkları enerjidemeydana gelen kayıp incelenmekte ve diğer taraftan ortamı sabit hızlı n tabaka şeklinde düşünerek, amplitüd transmisyonuhesaplanmakta ve bir model üzerinde her iki metodun mukayesesi yapılmaktadır.Lineer hız kanunu kabul eden ortam üzerinde ilk çalışan Woef (1937) olmuştur. Menzel veRosenbach (1957) sinyalde meydana gelen değişikliği Fourier analizi yoluyle incelemişler, Berryman,Goupillaud ve Waters (1958) ve Reinhard Bortfeld (1960) aynı problem üzerinde çalışmışlardır. Bortfeldenerji transmisyonu ifadesini, ortamda hâsıl olan yoğunluk değişmesini göz önüne almaksızın veyalnız ortama dikey gelen ışınlar için hesaplamıştır.Bu makalede değişik açıda ortama giren dalgaların, infinitezimal kırılma sonucu, ortamdançıktığı anda amplitüd bilançolarını hesaplamak için iki ayrı metot teklif ediyoruz. Bu metotlarınbir model üzerinde yaptığımız mukayesesi, eğik ışın yayılımı üzerinde bazı aydınlatıcı sonuçlar vermektedir.İstendiği takdirde ayrıca amplitüdden enerjiye geçilebilir.Hız kanunu olarak V=Vo (1+az) gibi lineer bir bağıntıdan hareket edeceğiz .

II s'agit d'evaluer la transmission de l'amplitude dans un milieu ou la vitesse est une fonctionlineaire de la profondeur. Dans un autre ordre d'idees le calcul est mene en divisant le meme milieu a n couches a vitesseconstante et une comparaison fait ressortir sur un modele la difference entre les 2 modes de calcul.Le milieu—ou la loi de vitesse est une fonction lineaire—est traite par Woef (1937). Menzel etRosenbach ont etudie le changement introduit dans le signal par 1'analyse de Fourier. Berryman,Goupillaud et Waters (1958) et Bortfeld (1960) se sont penches sur le meme probleme. Bortfeld aformule 1'expression de la transmission de 1'amplitude pour les rayons d'onde perpendiculaires aumilieu et sans tenir compte de changement de densite qui doit aller de pair avec la vitesse.Nous avons essaye, ici, de proposer deux methodes pour evaluer le bilan des changementsd'amplitude des rayons a la suite d'innombrables refractions ayant eu lieu dans le milieu.La loi de vitesse est exprimee par la relation V=Vo (1+az) (1).