Farklı Kişniş (Coriandrum sativum L.) Çeşit ve Popülasyonlarının Anyon ve Katyon İçerikleri
Anion and Cation Contents of Different Coriander (Coriandrum sativum L.) Varieties and Populations
Yazar: Yaldız, Gülsüm; Çamlıca, Mahmut
Dergi: Bahçe, Vol. 49 No. (Özel Sayı 1) 2. Uluslararası Tarım Kongresi, 2020
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Kişniş,Coriandrum sativum,anyon,katyon ; Coriander,Coriandrum sativum,anion,cation

Coriandrum sativum L. (Kişniş), Umbelliferae/Apiaceae familyasına ait baharat ve uçucu yağ bitkisidir. Kişniş tohumlarının uçucu yağı ve ekstraktları antioksidan, kan şekeri düşürücü, ateş düşürücü, yağ düşürücü, ağrı kesici, kanser önleyici, mikrop öldürücü etkilere sahiptir. Çalışmada Erzurum, Antalya, Artvin, Rize, Burdur, Kırşehir, Ankara ve Karaman illerinden tedarik edilen ve Ankara’da (Hindistan) ticari olarak kullanılan popülasyon ve Arslan, Gürbüz, Kudret-K, Pel-Mus, Erbaa, Gamze tescilli çeşitleri olmak üzere toplam 20 tohum materyali kullanılmıştır. Materyallerin anyon ve katyon içeriklerini belirlenmiştir. Sonuçlara göre; K⁺ (7.79-28.99 mg.g⁻¹), Ca⁺² (4.48-25.80 mg.g⁻¹), PO₄⁻³ (0.23-9.24 mg.g⁻¹), Cl⁻¹ (0.85-12.09) mg.g⁻¹, SO₄⁻² (0.54-13.39 mg.g⁻¹), Mg⁺² (1.94-8.62 mg.g⁻¹), Na⁺ (1.38-7.35 mg.g⁻¹), NH₄⁺ (0.003-0.40 mg.g⁻¹) arasında değişmiştir. En yüksek Na⁺, Mg⁺² ve Ca⁺² içeriği Rize-Fındıklı kişniş popülasyonunda elde edilirken, en yüksek K⁺ içeriği Ankara’dan tedarik edilen kişniş popülasyondan, SO₄⁻² Erbaa çeşidinden, PO₄⁻³ Kerkük popülasyonundan, Cl⁻ ise Kırşehir popülasyonundan elde edilmiştir. En düşük, K⁺ ve Mg⁺² içeriği Erzurum büyük tohumlu popülasyonundan elde edilirken, en düşük Na⁺, Cl⁻ ise Ankara’dan tedarik edilen büyük tohumlu popülasyondan, SO₄⁻² Hindistan popülasyonundan, PO₄⁻³ Ankara’dan tedarik edilen küçük tohumlu popülasyondan elde edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, kişniş çeşit ve popülasyonlarının insan sağlığında oldukça önemli olan K⁺, Ca⁺² SO₄⁻² ve Cl⁻ elementleri bakımından zengin olduğu belirlenmiştir.

Coriandrum sativum L. (Coriander) is a spices and essential oil plants belonging to Umbelliferae/Apiaceae family. Essential oil and extracts of coriander seeds have antioxidant, blood sugar reducing, fever reducer, anti-fatigue, analgesic, anti-cancer, disinfectant effects. In this study, 20 seed materials, which were supplied from Erzurum, Antalya, Artvin, Rize, Burdur, Kırşehir, Ankara and Karaman provinces, used in Ankara (India) as a commercial population and Arslan, Gürbüz, Kudret-K, Pel-Mus, Erbaa, Gamze registered varieties, were used. Anion and cation contents of the materials were determined. According to results; K⁺ (7.79-28.94 mg.g⁻¹), Ca⁺² (4.48-25.80 mg.g⁻¹), PO₄⁻³ (0.23-9.27 mg.g⁻¹), Cl⁻¹ (0.85-4.25) mg.g⁻¹), SO₄⁻² (0.54-13.39 mg.g⁻¹), Mg⁺² (1.94-8.62 mg.g⁻¹), Na⁺ (1.38-7.35 mg.g⁻¹), NH₄⁺ (0.003-0.40 mg.g⁻¹) were obtained these intervals. While the highest Na⁺, Mg⁺² and Ca⁺² contents were obtained from Rize-Fındıklı coriander population, the highest K⁺ content was obtained from coriander population supplied from Ankara, SO₄⁻² from Erbaa variety, PO₄⁻³ from Kirkuk population and Cl⁻ from the Kırşehir population. While the lowest K⁺ and Mg⁺² contents were obtained from the Erzurum big kernel population, the lowest Na⁺ and CI⁻ contents were obtained from the big kernel population supplied from Ankara, SO₄⁻² from the Indian population, PO₄⁻³ from the small kernel population supplied from Ankara. At the end of the study, it was determined that coriander varieties and populations are rich K⁺, Ca⁺², SO₄⁻² and Cl⁻ elements which are important in human health fairly.