hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kabe Yollarında: Surre Alayı Hatıraları
Kabe Yollarında: Surre Alayı Hatıraları
Yazar: Çiçek, M. Talha
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 33, 2016
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Ahmet Selahaddin Bey,Kabe Yollarında,Osmanlı

Osmanlıların   kendi   coğrafyalarına   yaptıkları   seyahatler   ve   kaleme aldıkları   seyahatnamelerde   kendi   coğrafyalarına dair   değerlendirmeleri,   son yıllarda  tarihçilerin  yoğun  ilgisini  çekmektedir.1 Bu  seyahatnameler,  daha  ziya-­‐‑ de   İmparatorluğun   farklı   etnisitelerinin birbirlerini   nasıl   gördükleri   sorusu üzerinden   değerlendirilmekte   olup bu   eserler üzerine   yapılan   çalışmalarda post-­‐‑kolonyal   soruların   etkisi   büyüktür.  Edward   Said’in   oryantalizm   tezinden esinlenen  bu  çalışmalar,  Osmanlı  Devleti’ni,  on  dokuzuncu  yüzyılın  sömürgeci imparatorluklarıyla   karşılaştıran   literatürün   önemli   bir   parçasını   oluşturmak-­‐‑tadır. 2 Geçtiğimiz  Şubat  ayında,  İsmail  Kara  ve  Yusuf  Çağlar  tarafından  yayına hazırlanan  Ahmet  Selahaddin  Bey’in  Surre  alayı  hatıraları,  bu  konuda  literatür-­‐‑ deki   tartışmalara   yeni   boyutlar   getirebilecek   dikkate   değer   bir   katkı   sunmaktadır.

Osmanlıların   kendi   coğrafyalarına   yaptıkları   seyahatler   ve   kaleme aldıkları   seyahatnamelerde   kendi   coğrafyalarına dair   değerlendirmeleri,   son yıllarda  tarihçilerin  yoğun  ilgisini  çekmektedir.1 Bu  seyahatnameler,  daha  ziya-­‐‑ de   İmparatorluğun   farklı   etnisitelerinin birbirlerini   nasıl   gördükleri   sorusu üzerinden   değerlendirilmekte   olup bu   eserler üzerine   yapılan   çalışmalarda post-­‐‑kolonyal   soruların   etkisi   büyüktür.  Edward   Said’in   oryantalizm   tezinden esinlenen  bu  çalışmalar,  Osmanlı  Devleti’ni,  on  dokuzuncu  yüzyılın  sömürgeci imparatorluklarıyla   karşılaştıran   literatürün   önemli   bir   parçasını   oluşturmak-­‐‑tadır. 2 Geçtiğimiz  Şubat  ayında,  İsmail  Kara  ve  Yusuf  Çağlar  tarafından  yayına hazırlanan  Ahmet  Selahaddin  Bey’in  Surre  alayı  hatıraları,  bu  konuda  literatür-­‐‑ deki   tartışmalara   yeni   boyutlar   getirebilecek   dikkate   değer   bir   katkı   sunmaktadır.
“Şîa ve Hadis” Paneli, (Bilim ve Sanat Vakfı Medeniyet Araştırmaları Merkezi
“Şîa ve Hadis” Paneli, (Bilim ve Sanat Vakfı Medeniyet Araştırmaları Merkezi
Yazar: Güşen, Seyit Ali
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 33, 2016
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Şia,hadis,panel

mezhebinin   hadislere   bakışı   konusunda   ülkemizde   yeterince   akademik çalışma  bulunmamaktadır.  Bu  açığı  bir  nebze  olsun  kapatmak  üzere  Şiî  riva-­‐‑ yetlerin   kaynağı, Şia’nın   hadislere   bakışı,   rivayetleri   değerlendirme   esasları, sahabeye  bakış  açısı, hadis  anlayışları  hakkında ülkemizde  yapılan  çalışmaları değerlendirme   gibi   konularda   kaleme   alınan   yedi   bilimsel   makele   Şia’nın Hadis   Anlayışı isimli   edisyon   eser   bünyesinde   yayınlandı.   Bilim   ve   Sanat Vakfı,   18  Nisan   2015   tarihinde,  Prof.  Dr.  Mehmet  Ali  Büyükkara  moderatör-­‐‑ lüğünde,  mezkur   çalışmada  makaleleri   bulunan   araştırmacıların   da   katıldığı bir   panel   düzenledi.   Panelde   Marmara   Üniversitesi’nden   Doç.   Dr.   Mehmet Ümit  “Şiî  Fırkalar:  Ortak  Kabuller  ve  Farklılıklar”;  İstanbul  Üniversitesi’nden Doç.  Dr.  Bekir  Kuzudişli  “Şîa’da  Hadis  Rivayeti:  Temel  Yaklaşımlar”;  Marmara   Üniversitesi’nden   Arş.   Gör.   Muhammed   Enes   Topgül   ise   “İlmin   ‘Özel’ Taşıyıcıları:  Şîa’da  Rical  ve  Literatürü”  başlıklı  birer  sunum  gerçekleştirdiler.

mezhebinin   hadislere   bakışı   konusunda   ülkemizde   yeterince   akademik çalışma  bulunmamaktadır.  Bu  açığı  bir  nebze  olsun  kapatmak  üzere  Şiî  riva-­‐‑ yetlerin   kaynağı, Şia’nın   hadislere   bakışı,   rivayetleri   değerlendirme   esasları, sahabeye  bakış  açısı, hadis  anlayışları  hakkında ülkemizde  yapılan  çalışmaları değerlendirme   gibi   konularda   kaleme   alınan   yedi   bilimsel   makele   Şia’nın Hadis   Anlayışı isimli   edisyon   eser   bünyesinde   yayınlandı.   Bilim   ve   Sanat Vakfı,   18  Nisan   2015   tarihinde,  Prof.  Dr.  Mehmet  Ali  Büyükkara  moderatör-­‐‑ lüğünde,  mezkur   çalışmada  makaleleri   bulunan   araştırmacıların   da   katıldığı bir   panel   düzenledi.   Panelde   Marmara   Üniversitesi’nden   Doç.   Dr.   Mehmet Ümit  “Şiî  Fırkalar:  Ortak  Kabuller  ve  Farklılıklar”;  İstanbul  Üniversitesi’nden Doç.  Dr.  Bekir  Kuzudişli  “Şîa’da  Hadis  Rivayeti:  Temel  Yaklaşımlar”;  Marmara   Üniversitesi’nden   Arş.   Gör.   Muhammed   Enes   Topgül   ise   “İlmin   ‘Özel’ Taşıyıcıları:  Şîa’da  Rical  ve  Literatürü”  başlıklı  birer  sunum  gerçekleştirdiler.
ENDÜLÜS’TE YAZILAN SAHABE BİYOGRAFİLERİNDE SON HALKA: RU’AYNİ VE CÂMİ’İ
The Last Book Written on Sahabe Biography in Andalus: Abu Musa er-Ruayini and His Jami’
Yazar: Güşen, Seyit Ali
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 34, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Companions,Ruaynî,Câmi’,Andalus ; Sahabe,Ruaynî,Câmi’,Endülüs,Hadis

İslamî ilimlerin tamamı tarafından önemli kabuledilen sahabe neslinin tespiti için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Buçalışmalarda rivayet ve tarihi bilgilerden hareketle bir kimsenin sahâbî olupolmadığı belirtilmiştir. Bu türün doğası gereği, yazılan eserler de geneldekendinden öncekilerle bağlantılı olarak telif edilmiştir. Hicrî VII. yüzyıldaEndülüslü bir muhaddis tarafından kaleme alınan ve kendi zamanına kadar telifedilen en geniş sahabe tespit çalışması olan el-Câmi’ isimli eser ise yazıldığıdönem sonrasında yeterince ilgi görmemiştir. Bu makalede mezkur eserin müellifiEndülüslü muhaddis Ruaynî ve Câmi adlı eseri, eserin kaynakları,sistematiği ve etkileri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilecektir.

There have been many researches about the companion (sahabi) generation that is considered to be veryimportant in all disciplines of Islamic studies. In these researches, it isdiscussed whether if some one is a sahaba or not, based on the reports from thenarrations and historical data. Due to the nature of the genre, any producedwork in the field must be linked to the previous literature. Written by anAndalusian hadith scholar in the VII. Century and being widest in the scope foridentifying the companions, al-Cami didnot gain enough attention in the later literature. In this article, Ruayni’swork al-Cami’s sources, systematic and impactwill be studied.
TÜRK VE İSLÂM ESERLERİ MÜZESİ KUR’ÂN KOLEKSİYONUNDAN NÂDİR BİR MUSHAF: “HATTAT ŞEYH HAMDULLAH EFENDİ’NİN 350 YIL SONRA TAMAMLANAN MUSHAFI”
A Rare Mushaf From The Museum of Turkish and Islamic Arts Qur'an Collection: "The Calligraphist Sheyh Hamdullah Efendi's Mushaf was Completed After 350 Years"
Yazar: Berk, Süleymen
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 34, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Qur'an,Art of Calligraphy,Calligraphist Sheyh Hamdullah Efendi,Calligraphist Yahya Hilmi Efendi ; Kur'ân,Hat Sanatı,Hattat Şeyh Hamdullah Efendi,Hattat Yahya Hilmi Efendi,Tasdik

İstanbul, Türk ve İslâm EserleriMüzesi'nin zengin Kur'ân koleksiyonu içerisinde bulunan bir Mushaf, Hattat ŞeyhHamdullah Efendi tarafından yazılmaya başlanmış, tamamlanması ise yaklaşık 350yıl sonra mümkün olabilmiştir. Kur’ân koleksiyonundaki tek tasdik edilmişMushaf olan bu eserin,  Şeyh Hamdullah ekolünün 350 yıl sonra ulaştığıseviyeyi göstermesi açısından Hat Sanatı için çok kıymetli bir eser olduğukanaatindeyiz. Hattat Şeyh Hamdullah (1429- 1520) tarafından başlanıp HattatYahya Hilmi Efendi (1833- 1907) tarafından tamamlanan eserin hattının, ŞeyhHamdullah’a ait olduğu, Hattat Kazasker Mustafa İzzet Efendi (1801- 1876),Hattat Mehmed Hulûsi Efendi (v. 1874) ve Hattat Mehmed Şevkî Efendi (1829-1887) gibi döneminin en önemli hattatları tarafından tasdik olunması ise, sanataçısından bu Mushaf’ın değerine değer katmıştır. Şüphesiz, Yahya Hilmi Efendi, ŞeyhHamdullah ile başlayan ve Hâfız Osman Efendi ile gelişerek devam eden ana yoliçerisinde farklı bir şîveye sahip hattattır. Şeyh Hamdullah tarafından yazılanMushafı, asırlar sonra aynı üslupta tamamlaması büyük bir başarı olup, yazıdakaleme hâkimiyetini göstermesi bakımından önemlidir.

The Mus'haf,belonging to the rich Qur’an collection of the Museum of Turkish and Islamic Arts, Istanbul, was begun to be  written by the calligraphist Sheyh HamdullahEfendi. However, its completion took place approximately 350 years after it wasstarted to be written. Being the only confirmed Mus’haf in the Qur’ancollection of the museum, makes it significantly important. The Mus'haf also demonstratesthe level at which the school of Sheyh Hamdullah has evolved in 350 years interms of calligraphy. The calligraphist Sheyh Hamdullah Efendi (1429- 1520)started to write the Mus'haf, but after more than three centuries thecalligraphist Yahya Hilmi Efendi (1833- 1907) completed it. The Mus'haf wasconfirmed by the well-known calligraphists of their time such as calligraphistKazasker Mustafa İzzet Efendi (1801- 1876), calligraphist Mehmed Hulûsi Efendi(d. 1874) and calligraphist Mehmed Şevkî Efendi (1829- 1887). Such an approvalconsiderably contributed to the value of this piece of art.  It is certain that Yahya HilmiEfendi had his own style and taste of the art among the calligraphists of thesame school like Sheyh Hamdullah and Hâfız Osman Efendi. Despite thedifferences in his style, Yahya Hilmi Efendi was able to finish the Mus'haf inthe same manner it was first begun to be written. This demonstrates hisproficiency and expertise in the art of calligraphy.
ÇAĞDAŞ KUR’ÂN ÇALIŞMALARI: MUHAMMED ŞAHRÛR ÖRNEĞİ
Contemporary Qur’anic Studies: The Example of Muhammad Shahrur
Yazar: Alrawashdeh, Ziyad
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 34, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Book,The Holy Quran,Dhikr,Ummu’l-Kitap,Context ; Kitap,Kur’ân,Zikir,Ümmü’l-Kitab,Yapı,Siyak,Mecaz

Birçok çağdaş araştırmacı modernyöntemlerden yararlanarak akıl-metin ilişkisini anlayabilmek için günümüzdeKur’ân üzerine dilbilimi, yapısalcılık ve semantik analiz gibi alanlarda faydalıçalışma ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra çeşitli yöntem ve usullerle dinimetinleri anlamak için modern akımlar ortaya çıkmıştır. Bu alandakiaraştırmacılardan biri olan Muhammed Şahrûr, 1990 yılında “Kitap ve Kur’ân:Çağdaş Okuma” başlıklı kitabını kaleme almıştır. 1994 yılında yayımlanan“Devlet ve Toplum”, 1996 yılında yayımlanan “İslam ve İman” ve 2001 yılındayayımlanan “İslam Fıkhında Yeni Asıllara Doğru” adlı eserler Şahrûr’un diğerbazı eserleridir. “Kur’ân Kıssalarını Çağdaş Okuma” adlı eser, 2010 yılında yenidenkaleme alınmıştır. Bütün bu çalışmalar Kur’ânî kavramların lafzî yapım metodunadayanmaktadır. Diğer taraftan bu çalışmalar modern sözlüklerden kavramlarınaslî yapılarına bakmak suretiyle Kur’ân’daki anlamlara ulaşma amacını taşımışlardır.Biz bu makalede, M. Şahrûr’un Kur’ân çalışmalarındaki düşüncelerinin bazıyönlerini ele alacağız.

Many researches today are using modernmethods to understand  the relationship between the mind and text, tounderstand this link they have put forward many beneficial research in thefollowing areas; linguistics, structuralism and semantic in The Holy Quran.Modern trends have emerged in order to understand religious texts using variousmethods and techniques. One of these researchers include Muhammed Şahrûr wholooks into this matter in his book written in 1990 entitled “ Books and TheHoly Quran: A Contemporary Read “. A few other books published by Şahrûrinclude “ State and Society “-1994,  “ Islam and Fatih “-1996, “ Path toNew Foundations  in Islamic Law “-2001. The piece “ Contemporary Reads onthe Stories of The Holy Quran “ was rewritten in the year 2010. All thesepieces are based on the linguistic structure methods in The Holy Kuran. On theother hand the primary structure of these pieces is to look up relevant wordsfrom the modern dictionary in order to understand The Holy Quran. This articleis going to cover some of the ideas in the Quranic works of M.Şahrûr.
İslam’ın Erken Döneminde Kapitalizmin Doğuşu
İslam’ın Erken Döneminde Kapitalizmin Doğuşu
Yazar: Kurun, İsmail
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 35, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Benedikt Koehler,İslam’ın Erken Döneminde,Kapitalizmin Doğuşu

Alman   kökenli   bir   iktisat   tarihçisi   olan   Benedikt   Koehler, orijinal   ismi Early Islam  and  the  Birth  of  Capitalism (Lexington  Books,  2015)  olan bu  kitabında kapitalizmin   erken   İslamî   dönemde   Müslüman   toplumlar   içinde   doğduğunu iddia  ederek, Sombart’ın  kapitalizmin  Ortaçağ  İtalyan  şehirlerinde,  Weber’in  ise Protestanlar   eliyle   geliştiğine   dair   tezlerine   alternatif   olabilecek   yeni   bir   tez geliştirmektedir.  Bu   açıdan   kitap   İslam  iktisadı   alanında   çığır   açıcı   bir   eserdir. Kitabın   hemen   başında   çalışmanın   temel   tezini   “Avrupa’da   …   uzun   süredir uyuyan   piyasa   güçlerini   kışkırtan   tetikleyici   hareket,   İslamî   kurumsal modellerin   benimsenmesiydi”   şeklinde   belirten   Koehler,   daha   sonra   erken İslamî  dönemde  kapitalizmi  ortaya  çıkaran noktaları  incelemeye  başlar.

Alman   kökenli   bir   iktisat   tarihçisi   olan   Benedikt   Koehler, orijinal   ismi Early Islam  and  the  Birth  of  Capitalism (Lexington  Books,  2015)  olan bu  kitabında kapitalizmin   erken   İslamî   dönemde   Müslüman   toplumlar   içinde   doğduğunu iddia  ederek, Sombart’ın  kapitalizmin  Ortaçağ  İtalyan  şehirlerinde,  Weber’in  ise Protestanlar   eliyle   geliştiğine   dair   tezlerine   alternatif   olabilecek   yeni   bir   tez geliştirmektedir.  Bu   açıdan   kitap   İslam  iktisadı   alanında   çığır   açıcı   bir   eserdir. Kitabın   hemen   başında   çalışmanın   temel   tezini   “Avrupa’da   …   uzun   süredir uyuyan   piyasa   güçlerini   kışkırtan   tetikleyici   hareket,   İslamî   kurumsal modellerin   benimsenmesiydi”   şeklinde   belirten   Koehler,   daha   sonra   erken İslamî  dönemde  kapitalizmi  ortaya  çıkaran noktaları  incelemeye  başlar.
Varlıktan Tanrı’ya İbn Sînâ’nın Metafizik Delili
Varlıktan Tanrı’ya İbn Sînâ’nın Metafizik Delili
Yazar: Hüseyni, Zeynelabidin
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 36, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Avicenna ; İbn Sina,Engin Erdem,İbn Sînâ

Engin Erdem giriş ve üç bölümden oluşan “Varlıktan Tanrı’ya İbn Sînâ’nın Metafizik Delili” adlı çalışmasında, İbn Sînâ’nın metafizik disiplinini teolojiye indirgeyen yaklaşımları eleştirerek varlıktan hareketle zorunlu varlığı temellendirme projesinin mâhiyetini ve kıymetini irdelemektedir. İslam ve Batı düşüncesinin tarihsel ve günümüzdeki serüvenini de dikkate alarak İbn Sînâ’nın zorunlu varlığı ispatında hangi ayırt edici görüşlere sahip olduğu, kendisine özgü yöntem ve hareket noktasının hangi parametlere dayandığı çalışmanın ana sorusunu teşkil etmektedir. Bu bağlamda metafiziğin konusu, amacı, meseleleri, metafizik-teoloji arasındaki ilişki, varlığın bilgisi, metafiziğin imkânı meselesi, nedenselliğin metafiziği gibi konulardan hareketle İbn Sînâ’yı salt ontolojik veya kozmolojik delilin savunucusu olarak gören yaklaşım ve kişilerin eleştirel bir okumaya tabi tutulduğu görülmektedir. İbn Sînâ’nın teistik kanıtlar içerisindeki yeri ve konumuna dair indirgemeci ve parçacı yaklaşımların onun metafizik tasavvuru ve görüşleriyle uyuşmadığını belirten Erdem, metafizik delil şeklinde nitelendirilen delillendirmenin İbn Sînâ’ya özgü isbât-ı vâcib delillendirmesi olduğu tezini temellendirmeye çalışmaktadır.

Engin Erdem giriş ve üç bölümden oluşan “Varlıktan Tanrı’ya İbn Sînâ’nın Metafizik Delili” adlı çalışmasında, İbn Sînâ’nın metafizik disiplinini teolojiye indirgeyen yaklaşımları eleştirerek varlıktan hareketle zorunlu varlığı temellendirme projesinin mâhiyetini ve kıymetini irdelemektedir. İslam ve Batı düşüncesinin tarihsel ve günümüzdeki serüvenini de dikkate alarak İbn Sînâ’nın zorunlu varlığı ispatında hangi ayırt edici görüşlere sahip olduğu, kendisine özgü yöntem ve hareket noktasının hangi parametlere dayandığı çalışmanın ana sorusunu teşkil etmektedir. Bu bağlamda metafiziğin konusu, amacı, meseleleri, metafizik-teoloji arasındaki ilişki, varlığın bilgisi, metafiziğin imkânı meselesi, nedenselliğin metafiziği gibi konulardan hareketle İbn Sînâ’yı salt ontolojik veya kozmolojik delilin savunucusu olarak gören yaklaşım ve kişilerin eleştirel bir okumaya tabi tutulduğu görülmektedir. İbn Sînâ’nın teistik kanıtlar içerisindeki yeri ve konumuna dair indirgemeci ve parçacı yaklaşımların onun metafizik tasavvuru ve görüşleriyle uyuşmadığını belirten Erdem, metafizik delil şeklinde nitelendirilen delillendirmenin İbn Sînâ’ya özgü isbât-ı vâcib delillendirmesi olduğu tezini temellendirmeye çalışmaktadır.
İslam Düşüncesinin Siyasal Ufku
İslam Düşüncesinin Siyasal Ufku
Yazar: Kişi, Abdullah Rüştü
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 36, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Islamic Thought,Politics,Zerrin Kurtoğlu ; İslam düşüncesi,Siyaset,Zerrin Kurtoğlu

Din siyaset ilişkisi kadim zamanlardan beri tartışılagelen meselelerden bir tanesidir. Sosyal hayatın yönetimle olan zorunlu ilişkisi dinin de devreye girmesiyle bazı etkileşimleri kaçınılmaz olarak ortaya çıkarmaktadır. Bu etkileşimler, dahası çatışmalar, kimi zaman dolaylı kimi zaman da direkt olarak dine dayanmaktadır. Esasında bu durumun bütün dinlerin ve siyasal teorilerin yüzleştiği birgerçek olduğu anlaşılmaktadır.

Din siyaset ilişkisi kadim zamanlardan beri tartışılagelen meselelerden bir tanesidir. Sosyal hayatın yönetimle olan zorunlu ilişkisi dinin de devreye girmesiyle bazı etkileşimleri kaçınılmaz olarak ortaya çıkarmaktadır. Bu etkileşimler, dahası çatışmalar, kimi zaman dolaylı kimi zaman da direkt olarak dine dayanmaktadır. Esasında bu durumun bütün dinlerin ve siyasal teorilerin yüzleştiği birgerçek olduğu anlaşılmaktadır.
Hadislerin Kur’an’a Arzı
Book Review: Ahmet Keleş: Hadislerin Kur'an'a Arzı, Istanbul: İnsan Publishing, 2014.
Yazar: Günaydın, Tuğçe
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 36, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Hadith,Quran ; Hadis,Kur'an,Ahmet Keleş

Hadislerin Kur’an’a arz edilmesi son dönemlerde fazlaca tartışılan bir konu olmakla birlikte üzerinde çok fazla çalışma yapılmamıştır. Ele alacağımız eser konuyla ilgili yazılmış olan makaleler dışında, konuyu müstakil ve detaylı bir şekilde inceleyen Türkçe eserlerden biridir. Aslı, Erciyes Üniversitesi’nde doktora tezi olarak hazırlanan bu eser, hadislerin Kur’an’a arzını farklı yönleriyle incelemiştir.

Book Review: Ahmet Keleş: Hadislerin Kur'an'a Arzı, Istanbul: İnsan Publishing, 2014.
İbn Sînâ’nın Kelâma Etkisi
Book Review:Veysel Kaya, İbn Sînâ’nın Kelâma Etkisi, Ankara: Otto Publishing, 2015.
Yazar: Hüseyni, Zeynelabidin
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 37, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Avicenna,Islamic Philosophy ; İbn Sina,İslam Felsefesi,Kelâma Etkisi

Varlık‐mahiyet ayrımı, varlığın zorunlu‐mümkün şeklinde taksim edilmesi ile Tanrı’nın kanıtlanması gibi konularda ilm‐î kelâmın  İbn Sînâ’nın felsefî sisteminde başat bir role sahip olduğu söylenebilir. Ancak kelâm ilminin gelişiminde bir sistem filozofu olan İbn Sînâ’nın eleştirilerinin ne derece rol oynadığı sorusu, İslam düşünce tarihi için önem arz eden bir diğer yönü teşkil etmektedir. Veysel Kaya’nın İbn Sînâ’nın Kelâma Etkisi adlı çalışması, İbn Sînâ ile kelâm ilmi arasındaki karşılıklı ilişkinin diğer boyutunu yani  İbn Sînâ’nın kelâma etkisini bize göstermeye çalışması ve  İbn Sînâ sonrası kelâm ilminin serencamının izlerini görebilmek adına önemi haizdir. Kaya, tamamen  İbn Sînâ’yı merkeze alarak erken dönem müteahhîrin kelâmını değerlendirmek yerine karşılıklı bir etkileşmenin olduğu ilkesini yöntem olarak benimsemiştir.

Book Review: Veysel Kaya, İbn Sînâ’nın Kelâma Etkisi, Ankara: Otto Publishing, 2015.
Yahudilik ve Hristiyanlık Açısından Kur’an’ın Tartışmalı Konuları
Yahudilik ve Hristiyanlık Açısından Kur’an’ın Tartışmalı Konuları
Yazar: Bakışgan, Muhammed Hanifi
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 37, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Baki Adam,İstanbul,Yahudilik ve Hristiyanlık

Kur’an‐ı Kerim İslam dininin kutsal kitabı olduğu gibi aynı zamanda Dinler Tarihi için de oldukça zengin bir kaynaktır. Bu bakımdan Kur’an‐ı Kerim gerek Yahudilik ve Hristiyanlık gerekse diğer dinler hakkında kayda değer bilgiler içermektedir. Kur’an’ın barındırdığı bu bilgiler diğer dinlerin kaynakları ile büyük oranda uyuşsa da birçok hususta farklı anlatılarla karşılaşmak mümkündür. Kur’an‐ı Kerim ile diğer dinlerin anlatıları arasındaki bu farkları, oryantalist ilim adamları kendi kaynakları bağlamında Kur’an’ın hatası olarak kabul etmektedirler. Dolayısıyla bu açıdan Kur’an’a ciddi eleştiriler yöneltmektedirler. Halbuki Kur’an kendi anlatısında doğrudan ya da dolaylı olarak bu dinî kaynakları esas almamaktadır. Bu noktada Baki Adam, Yahudi‐Hristiyan geleneğinin Kur’an’a yönelttiği eleştirileri ele alarak konuyu detaylı bir şekilde irdelemektedir.

Kur’an‐ı Kerim İslam dininin kutsal kitabı olduğu gibi aynı zamanda Dinler Tarihi için de oldukça zengin bir kaynaktır. Bu bakımdan Kur’an‐ı Kerim gerek Yahudilik ve Hristiyanlık gerekse diğer dinler hakkında kayda değer bilgiler içermektedir. Kur’an’ın barındırdığı bu bilgiler diğer dinlerin kaynakları ile büyük oranda uyuşsa da birçok hususta farklı anlatılarla karşılaşmak mümkündür. Kur’an‐ı Kerim ile diğer dinlerin anlatıları arasındaki bu farkları, oryantalist ilim adamları kendi kaynakları bağlamında Kur’an’ın hatası olarak kabul etmektedirler. Dolayısıyla bu açıdan Kur’an’a ciddi eleştiriler yöneltmektedirler. Halbuki Kur’an kendi anlatısında doğrudan ya da dolaylı olarak bu dinî kaynakları esas almamaktadır. Bu noktada Baki Adam, Yahudi‐Hristiyan geleneğinin Kur’an’a yönelttiği eleştirileri ele alarak konuyu detaylı bir şekilde irdelemektedir.
Hadis Tarihi
Hadis Tarihi
Yazar: Eşer, Ahmet
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology No. 37, 2017
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Hadis,Tarihi,Bekir Kuzudişli ; Hadith

İlahiyat fakültelerinin açıldığı dönemden günümüze kadar yapılan farklı yönleriyle öne çıkan ve oldukça fazla olan tercümeden‐telife hadis tarihi çalışmaları dikkate alındığında, bu alandaki boşluğu doldurmak için ek çalışmalara ihtiyaç duyulduğu aşikârdır. Söz konusu sahayla ilgilenenler, çoğunlukla hicrî ilk üç asrı kapsayan rivayet dönemi hadis tarihiyle alakalı kitap, makale, tez vb. çalışmalar yapsalar da hicrî 4. asırdan itibaren devam eden nakil döneminin sınırlı sayıda ve ana hatlarıyla ele alınması da bu durumun bir göstergesidir.

Book Review: Bekir Kuzudişli, Hadis Tarihi, İstanbul: Kayıhan Publishing, 2017.