Genelleştirilmiş Tahmin Denklemlerinin Performansının Gruplandırılmış İkili Gözlemlerde Karşılaştırılması
Comparison of Generalized Estimating Equations' Performance in Clustered Binary Observations
Yazar: Çolak, Ertuğrul; Özdamar, Kazım
Dergi: Balkan Medical Journal, Vol. 2007 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Clustered binary observations; intraclass correlation coefficient; generalized estimating equations ; Gruplandırılmış ikili gözlemler, grup içi korelasyon katsayısı, genelleştirilmiş tahmin denklemleri

Amaç: Bu çalışmada, gruplandırılmış ikili gözlemler içeren veri setlerinin analizlerinde kullanılan genelleştirilmiş tahmin denklemlerinin (GTD) performansı, farklı grup ve birim sayısında grup içi korelasyon katsayısına (GİKK) göre karşılaştırıldı. Gereç ve Yöntem: Genelleştirilmiş tahmin denklemleri yönteminin performans karşılaştırmaları, parametre tahminlerinin yanlılıkları kullanılarak farklı grup büyüklükleri, grup içi korelasyon katsayısı, grup sayısı ve her bir gruptaki gözlem sayısında simülasyon çalışmaları yapılarak gerçekleştirildi. Simülasyonlar Monte Carlo simülasyon yöntemi kullanılarak SAS 9.0 programında yapıldı. Analizlerde SAS GENMOD prosedürü kullanıldı. Bulgular: Grup içi korelasyon katsayısı düşük düzeylerde olduğunda (GİKK < 0.10) parametre tahminlerinde ve yanlılıklarında önemli düzeyde bir farklılık gözlenmedi ve GTD yönteminin güvenilir, tutarlı ve yansız tahmin yaptığı saptandı. Ancak GİKK arttıkça (GİKK > 0.10), parametre tahminlerinin yüksek oranda yanlı olduğu bulundu. Toplam örnek büyüklüğü sabit kalmak koşuluyla; grup sayısı azalırken genel örnek büyüklüğü tüm gruplarda sabit olmasına rağmen, gruplarda yer alan birim sayıları arttığında parametre tahminlerinin ve yanlılıklarının bu durumdan önemli düzeyde etkilenmediği, parametre tahminlerinde etkili olan faktörün yine GİKK olduğu gözlendi. Sonuç: Genelleştirilmiş tahmin denklemleri yöntemi popülasyon ortalamalı lojistik regresyon yaklaşımını kullandığından grup içindeki değişimleri ve ilişkiyi iyi düzeyde açıklayamamaktadır. Özellikle GİKK'si 0.10'dan büyük veri setleri için GTD yönteminin kullanılması oldukça sakıncalıdır.

Objectives: The objective of this study is to compare the performance of generalized estimating equations (GEE) for analysis of clustered binary observations under varying group and observation numbers according to intraclass correlation coefficients (ICC).         Materials and Methods: The comparison of GEE performance was made by using bias of parameter estimations through computer simulations under varying group sizes, ICC, number of clusters, and number of observations per cluster. Simulations were performed in SAS 9.0 by using Monte Carlo simulation method. Analyses were made with SAS GENMOD procedure.         Results: When intraclass correlation coefficient was low (ICC&amp;lt;0.10), there was no significant difference in parameter estimation and their biases and it was observed that GEE gave reliable, consistent and unbiased estimations. However, when ICC increased (ICC&amp;gt;0.10), it was found that the parameter estimations were significantly biased. On the condition that total sample size is fixed; it was observed that, even though the general sample size was constant in all groups while the number of groups was decreasing, when the number of observations per cluster increased, parameter estimations and their biases weren&amp;#39;t affected significantly and the effective factor in parameter estimation was ICC.         Conclusion: Because GEE method uses population averaged logistic regression approach, it cannot explain the changes and correlations in clusters completely. The use of GEE method is inconvenient particularly for data sets which have ICC greater than 0.10.                Turkish         Başlık:    Genelleştirilmiş Tahmin Denklemlerinin Performansının Gruplandırılmış İkili Gözlemlerde Karşılaştırılması         Anahtar Kelimeler:    Gruplandırılmış ikili gözlemler; grup içi korelasyon katsayısı; genelleştirilmiş tahmin denklemleri         Amaç: Bu çalışmada, gruplandırılmış ikili gözlemler içeren veri setlerinin analizlerinde kullanılan genelleştirilmiş tahmin denklemlerinin (GTD) performansı, farklı grup ve birim sayısında grup içi korelasyon katsayısına (GİKK) göre karşılaştırıldı.         Gereç ve Yöntem: Genelleştirilmiş tahmin denklemleri yönteminin performans karşılaştırmaları, parametre tahminlerinin yanlılıkları kullanılarak farklı grup büyüklükleri, grup içi korelasyon katsayısı, grup sayısı ve her bir gruptaki gözlem sayısında simülasyon çalışmaları yapılarak gerçekleştirildi. Simülasyonlar Monte Carlo simülasyon yöntemi kullanılarak SAS 9.0 programında yapıldı. Analizlerde SAS GENMOD prosedürü kullanıldı.         Bulgular: Grup içi korelasyon katsayısı düşük düzeylerde olduğunda (GİKK&amp;lt;0.10) parametre tahminlerinde ve yanlılıklarında önemli düzeyde bir farklılık gözlenmedi ve GTD yönteminin güvenilir, tutarlı ve yansız tahmin yaptığı saptandı. Ancak GİKK arttıkça (GİKK&amp;gt;0.10), parametre tahminlerinin yüksek oranda yanlı olduğu bulundu. Toplam örnek büyüklüğü sabit kalmak koşuluyla; grup sayısı azalırken genel örnek büyüklüğü tüm gruplarda sabit olmasına rağmen, gruplarda yer alan birim sayıları arttığında parametre tahminlerinin ve yanlılıklarının bu durumdan önemli düzeyde etkilenmediği, parametre tahminlerinde etkili olan faktörün yine GİKK olduğu gözlendi.         Sonuç: Genelleştirilmiş tahmin denklemleri yöntemi popülasyon ortalamalı lojistik regresyon yaklaşımını kullandığından grup içindeki değişimleri ve ilişkiyi iyi düzeyde açıklayamamaktadır. Özellikle GİKK&amp;#39;si 0.10&amp;#39;dan büyük veri setleri için GTD yönteminin kullanılması oldukça sakıncalıdır.