hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sürdürülebilirlik için GİA ve AHP Yöntemleri ile Yeşil Tedarikçi Seçimi: Bir Otomotiv Ana Sanayi Uygulaması
Green Supplier Selection Using GRA and AHP Methods for Sustainability: An Automotive Industry Case Study
Yazar: Kılınç, Sedef; Yağmahan, Betül
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 27, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Green supplier selection,Grey relational analysis,Sustainability,Automotive industry,Sensitivity analysis,Analytical hierarchy process ; Yeşil tedarikçi seçimi,Gri ilişkisel analiz,Sürdürülebilirlik,Otomotiv sektörü,Duyarlılık Analizi,Analitik hiyerarşi prosesi,Duyarlılık analizi

Artan rekabet koşulları ve küreselleşmenin etkisiyle son yıllarda işletmeler için tedarikçi seçim kararı, tedarik zincirlerini geliştirmeleri açısından oldukça önemlidir. Bu karar için, tedarikçi değerlendirme kriterlerinin doğru belirlenmesi ve bu kriterlere göre en uygun tedarikçinin seçilmesi gereklidir. Yaşadığımız doğal felaketler çevre bilincini artırmış ve yaşam döngüsü bakış açısını geliştirmiştir. Bu nedenle sürdürülebilirlik için tedarikçi seçiminde yeşil olma kriteri çok kritik bir rol almaktadır. Bu çalışmada, klasik tedarikçi seçim kriterleri ile birlikte çevresel performans kriterlerininde dikkate alındığı yeşil tedarikçi seçim problemi ele alınmıştır. Bu problemin çözümü için çok kriterli karar verme yöntemlerinden Gri İlişkisel Analiz (GİA) ve Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılmıştır. Bir otomotiv ana sanayi işletmesine ait tedarikçi seçimi probleminin çözümü için önerilen yöntemler kullanılmış ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Ayrıca yeşil tedarikçi seçim sürecinde kullanılan ana kriterler ve karar vericiler kümesinin değişimindeki etkiyi görmek üzere farklı senaryolar üzerinde duyarlılık analizi gerçekleştirilmiştir. Böylece otomotiv endüstrisi yöneticilerine en uygun tedarikçileri seçebilmelerinde yeşil olma kriterini de içeren yararlı bir metodoloji sunulmuştur.

In recent years, supplier selection has become very important for companies to improve the supply chain with the impact of increasing competition and globalization. It is necessary to determine the right criteria in supplier selection. Natural disasters have increased environmental awareness and developed a life-cycle perspective. Therefore, green criteria play a very critical role in supplier selection for sustainability. In this study, the green supplier selection problem, in which environmental criteria are taken into account along with the classical supplier selection criteria, is discussed. Grey Relational Analysis (GRA) and Analytical Hierarchy Process (AHP), which are multi-criteria decision-making methods, are used to solve this problem. The proposed methods are applied to solve the supplier selection problem in an automotive industry company, and the obtained results are compared. Also, a sensitivity analysis is carried out on different scenarios to assess the effects of the main criteria and decision-makers used in the green supplier selection process. Hence, a useful methodology considering the green criteria is presented to the managers of the automotive industry for selecting the most suitable suppliers.
Kullanılmış Kahve Telvesinin Lif Kaynağı Olarak Değerlendirilme Potansiyeli
Spent Coffee Grounds As A Potential Fiber Source
Yazar: Boğa, Tuğçe; Dertli, Enes
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 31, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Kahve,Kullanılmış Kahve Telvesi,Diyet Lifi,Arabica ; Coffee,Spent Coffee Grounds,Dietary Fiber,Arabica

Tarih boyunca insanları ustaca bir araya getiren kahve insanların severek tükettiği bir içecek olarak günümüze gelmiştir. Kahve, oldukça zahmetli birçok işlem sonucu üretilmektedir ve dünyada atık yönetimi konusunda gelişen bilinç neticesinde kahve endüstrisi atıkları da günümüzde yeniden kazanılmaya çalışılmaktadır. Bunun sonucu olarak kahve çekirdeği zarı, cascara ve kullanılmış kahve telvesi gibi yan ürünler değerlendirilmeye çalışılmakta ve bu konuda giderek artan sayıda çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada, hem kahve endüstrisi atığı olarak hem de evsel kahve tüketimi sonucu oluşan kullanılmış kahve telvesinin diyet lifi olarak kullanılma potansiyeli incelenmiştir. Dünyada her gün yaklaşık 2.5 milyar fincan kahve tüketildiği ve her bir fincan kahve için ortalama 11 g taze kahve kullanıldığı düşünülerek her yıl yaklaşık 500 bin ton atık kahve telvesi oluştuğu düşünülmektedir. Bu kadar büyük ve değerli bir atığın tekrar değerlendirilmesi gıda endüstrisi açısından oldukça büyük bir önem arz etmektedir.

Coffee brought people together throughout history, and today, people still consume coffee willingly. Coffee production includes many laborious processes that results in the formation of some waste materials. As a result of the awareness about waste management, coffee industry wastes are now target for the recovery process around the world. Therefore, coffee byproducts such as coffee silverskin, cascara, and spent coffee grounds are tried to be recycled, and an increasing number of studies have been carried out on this subject. In this study, the potential of role of spent coffee grounds as dietary fiber was discussed. Spent coffee grounds are wastes from both the coffee industry and domestic coffee consumption. In the world, approximately 2.5 billion cups of coffee are consumed every day. For every cup of coffee, about 11 g of fresh coffee is used. So it is thought these numbers, around 500 thousand tons of waste coffee grounds are produced every year. Recycling such a large and valuable waste has great importance for the food industry.
Gün İçi Piyasası Elektrik Fiyat Tahmini için Eksik Verilerin Tamamlanması
Data Imputation for Electricity Price Forecasting in the Intraday Market
Yazar: Gündüz, Salih; Uğurlu, Umut; Öksüz, İlkay
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 25, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; : Electricity price forecasting,Intraday Market,Dayahead market,Missing Data,Lasso ; Elektrik fiyat tahmini,Gün içi piyasası,Gün öncesi piyasası,Eksik Veriler

Türkiye serbest elektrik piyasasında, gün içi piyasasının ticaret hacmi gün geçtikçe artmıştır. Bu durum piyasa katılımcıları için yüksek doğrulukta tahmin yapabilmeyi önemli hale getirmiştir. Gün içi piyasasında sürekli bir şekilde alışveriş yapılmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle Türkiye gün içi elektrik fiyatlarının saatlik ağırlıklı ortalamaları alınarak, veri tahmin problemine hazır hale getirilmiştir. Piyasada işlem yapılmayan saatler bulunduğundan, eksik veri problemi ile karşılaşılmıştır. Araştırmalarımıza göre elektrik fiyat tahmini literatüründe bu problemin çözümüne yönelik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada fiyat tahmini için kullanılacak olan eğitim verilerindeki eksiklerin nasıl tamamlanacağı üzerinde durulmuştur. Eksik veri tamamlama yöntemleri denenmiş, tek değişkenli Lasso yöntemi ile tahminler yapılarak, sonuçları karşılaştırılmıştır. Eksik verileri tamamlayarak tahmin yapmanın sonuca istatistiksel olarak anlamlı şekilde katkısı olmuştur. Sonuçlarımız, eksik verileri gün öncesi piyasası değerleri ile tamamlamanın en başarılı yöntem olduğunu göstermiştir.

Trading volume of the Turkish Intraday Electricity Market has increased day by day. Due to this situation, it is critical for the market players to make accurate electricity price forecasts. The trading system in the intraday market is continuous trading. In this study, data is prepared to use it in the price forecasting by taking weighted average of the hourly prices. Missing value problem is encountered because of the hours without any transaction. To the best of our knowledge, there is not any study which deals with this problem in the electricity price forecasting literature. In this article, we focused on imputing values for missing data to use them in the electricity price forecasting. Missing value methods are tested, predictions are made by univariate lasso regression and the results are compared. Making predictions by imputing data has increased the performance in statistically significant terms. Our results showed that data imputation with day-ahead prices is the best method.
20 Katlı Betonarme Yapının Farklı Perde Duvar Yerleşimlerine Göre Deprem Analizi
Earthquake Analysis of The 20 Storey Reinforced Concrete Building According to Different Shear Wall Placements
Yazar: Onat, Özge; Usta, Pinar
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 25, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; shear wall,building,earthquake ; perde duvar,deprem,yapı

Özellikle son yıllarda yüksek katlı konut ve ticari binaların inşaatında belirgin bir şekilde artış meydana gelmiştir. Bu belirgin artış nedeniyle, deprem yükü gibi yanal yüklerin etkisi, depreme karşı yeterli güç ve dayanım sağlama problemleri fazlaca dikkat çekmiştir. Şiddetli depremler yüksek binalarda ağır hasarlara veya çökmelere neden olabilirler. Yapılan akademik çalışmalar depremden kaynaklanan yapısal hasarın büyük yer değiştirmenin nedeni olduğunu göstermiştir. Perde duvarlar bina veya yapıya yanal direnç sağlayan bir tür yapısal sistemdir. Perde duvar sistemleri ile yüksek yapılara etki eden yanal yüklerin etkisine karşı konularak binaya gelen yanal yükler azaltılmaktadır. Böylece, binalarda perde duvarların kullanılması büyük yer değiştirmeyi ve bu yer değiştirmeden kaynaklanan hasarları önleyebilmektedir.Bu çalışmada; yüksek betonarme yapılarda kullanılan perdelerin ve perdelerin yapılarda yerleşim şekillerinin yapı deprem performansı üzerindeki etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Bu nedenle betonarme çerçeve taşıyıcı sisteme sahip 20 kattan oluşan bir betonarme yapı ele alınmış ve farklı perde yerleşim şekline sahip olacak şekilde 4 farklı model oluşturulmuştur. Yapının modellemesi ve deprem analizlerinde SAP2000 V22 sonlu elemanlar programı kullanılmıştır.

Especially in recent years, there has been a marked increase in the construction of tall residential and commercial buildings. Due to this significant increase, the effects of lateral loads such as earthquake loads and the problems of providing sufficient strength and resistance against earthquakes have attracted much attention. Severe earthquakes could cause severe damage or collapse in tall buildings. Academic studies have shown that structural damage caused by the earthquake is the cause of the large displacement. Shear walls are a type of structural system that provides lateral resistance to a building or structure. With Shearwall systems, the lateral loads on the building are reduced by countering the effects of lateral loads on high buildings. Thus, the use of shearwalls in buildings could prevent large displacement and damage caused by this displacement. The aim of this study is to investigate the effects and behaviour of the shear walls, which have different placement, performance of the building under the earthquake loads. To the aim, a reinforced concrete structure with 20 stories have been modelled by SAP2000 V22 finite element program to conducted earthquake analysis of the structure.
Endüstriyel Tip Makinalarda Verimliliği Artırmak İçin Optimizasyon
Endüstriyel Tip Makinalarda Verimliliği Artırmak İçin Optimizasyon
Yazar: Aslan, Fulya; Sevgen, Yaşar Nuri; Ateş, Yavuz; Yıldırım, Osman
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 25, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Modbus,profıbus,canbus,haberleşme protokolleri ; Modbus,Profıbus,Canbus

Endüstri, sürekli olarak gelişen ve büyüyen bir sektördür. Endüstriyel makinaların tüm bu gelişmelere uyum sağlayarak kaliteli ürün üretebilme, güvenilir, hızlı, yüksek hassasiyetli ve maksimum verimde çalışması endüstri sektörünün temelini oluşturmaktadır. Hassasiyet, hız ve verimin ön plana çıktığı sistemlerde otomasyon devreye girmektedir.Büyük ölçekli saha sistemlerinde bilginin hızlı bir şekilde aktarımı makinanın mekanik bileşenlerine bağlı olmakla beraber kullanılan haberleşme protokolünün hızına da bağlıdır. Aktarılan verinin büyüklüğü arttıkça, hız ters oranda hareket ederek düşmeye başlar ve makine verimliliği olumsuz yönde etkilenir. Bu olumsuzluğu ortadan kaldırmak amacı ile kompleks makinalar için geliştirilen hızlı ve güvenilir haberleşme protokolleri günümüzde yerini almıştır. Bu derleme makalesinde endüstriyel haberleşme protokollerinden endüstri sektöründe aktif kullanılan Profibus, Modbus ve Canbus protokolleri incelenmiştir. Protokoller karşılaştırılarak endüstriyel makine otomasyonunda ihtiyaca cevap verebilecek protokol öngörülmüştür.

Endüstri, sürekli olarak gelişen ve büyüyen bir sektördür. Endüstriyel makinaların tüm bu gelişmelere uyum sağlayarak kaliteli ürün üretebilme, güvenilir, hızlı, yüksek hassasiyetli ve maksimum verimde çalışması endüstri sektörünün temelini oluşturmaktadır. Hassasiyet, hız ve verimin ön plana çıktığı sistemlerde otomasyon devreye girmektedir.Büyük ölçekli saha sistemlerinde bilginin hızlı bir şekilde aktarımı makinanın mekanik bileşenlerine bağlı olmakla beraber kullanılan haberleşme protokolünün hızına da bağlıdır. Aktarılan verinin büyüklüğü arttıkça, hız ters oranda hareket ederek düşmeye başlar ve makine verimliliği olumsuz yönde etkilenir. Bu olumsuzluğu ortadan kaldırmak amacı ile kompleks makinalar için geliştirilen hızlı ve güvenilir haberleşme protokolleri günümüzde yerini almıştır. Bu derleme makalesinde endüstriyel haberleşme protokollerinden endüstri sektöründe aktif kullanılan Profibus, Modbus ve Canbus protokolleri incelenmiştir. Protokoller karşılaştırılarak endüstriyel makine otomasyonunda ihtiyaca cevap verebilecek protokol öngörülmüştür.
Ölçü Transformatörlerinin Elektrik Alan Analizleri
Electric Field Analysis of Instrument Transformers
Yazar: Özüpak, Yıldırım
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 24, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; transformatör,FEM,ANsys ; Transformatör,FEM,ANSYS

Transformatörler sargılarında beklenmedik bir anda oluşan aşırı gerilim ve akımlara karşı transformatörün mekanik açıdan dayanıklılığının tahmin edilebilmesi, transformatör üreticileri için tasarım sürecinde çok önemlidir. Ani olarak meydana gelen yüksek gerilim ve akımlar elektrik güç sistemleri öenm teşkil etmektedir. Bu nedenle beklenmedik ani akım ve gerilimlerin analizlerinin doğru gerçekleştirilmesi güç sistemlerinde son derecede önemlidir. Ani olarak meydana gelen akımlara karşı transformatörlerin mekanik dayanımının sağlanabilmesi için tasarım sürecinde aşırı akımlara maruz kalan kısımların belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Maxwell ortamında modelllenen ölçü transformatörlerinin, elektrik alan dağılımları, transformatörlerin sargılarında meydana gelen aşırı akımlar, yalıtım malzemelerinde meydana gelen zorlanmalar ve sargılardaki elektrik alan-gerilim dağılımı ilişkileri analiz edilmiştir. Bunun için Sonlu Elemanlar Yöntemi'ne (SEY) dayanarak çözüm gerçekleştiren ANSYS@Maxwell yazılım programı ile transformatörlerin 2D modelleri kullanılmıştır. Bu sayede, sargılardaki elektrik alan-gerilimi dağılımları, mekanik dayanımın az olduğu bölgeler ve yalıtım malzemelerinde bozulmaya neden olabilecek kritik bölgeler belirlenmiştir.

Transformatörler sargılarında beklenmedik bir anda oluşan aşırı gerilim ve akımlara karşı transformatörün mekanik açıdan dayanıklılığının tahmin edilebilmesi, transformatör üreticileri için tasarım sürecinde çok önemlidir. Ani olarak meydana gelen yüksek gerilim ve akımlar elektrik güç sistemleri öenm teşkil etmektedir. Bu nedenle beklenmedik ani akım ve gerilimlerin analizlerinin doğru gerçekleştirilmesi güç sistemlerinde son derecede önemlidir. Ani olarak meydana gelen akımlara karşı transformatörlerin mekanik dayanımının sağlanabilmesi için tasarım sürecinde aşırı akımlara maruz kalan kısımların belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Maxwell ortamında modelllenen ölçü transformatörlerinin, elektrik alan dağılımları, transformatörlerin sargılarında meydana gelen aşırı akımlar, yalıtım malzemelerinde meydana gelen zorlanmalar ve sargılardaki elektrik alan-gerilim dağılımı ilişkileri analiz edilmiştir. Bunun için Sonlu Elemanlar Yöntemi'ne (SEY) dayanarak çözüm gerçekleştiren ANSYS@Maxwell yazılım programı ile transformatörlerin 2D modelleri kullanılmıştır. Bu sayede, sargılardaki elektrik alan-gerilimi dağılımları, mekanik dayanımın az olduğu bölgeler ve yalıtım malzemelerinde bozulmaya neden olabilecek kritik bölgeler belirlenmiştir.
Üniversite Web Sitesi Ana Sayfalarının Kullanılabilirliğinin Değerlendirilmesi: Göz İzleme Yaklaşımı
Evaluating the Usability of University Web Site Home Pages: Eye Tracking Approach
Yazar: Menekşe Dalveren, Gonca Gökçe; Peker, Serhat
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 25, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; İnsan-bilgisayar etkileşimi,Web sitesi kullanılabilirliği,Kullanıcı deneyimi,Bilgi sistemleri,Bilgi yönetimi ; Human-computer interaction,Web site usability,User experience,Information systems,Information management

Ziyaretçilerin ilk karşılandığı yer olan üniversite web sitesi ana sayfalarının iyi bir tasarıma sahip olması ve ziyaretçileri tarafından kullanışlı bulunması, aday öğrenci, araştırmacı, yerli ve yabancı akademik kuruluşlar gibi dış paydaşların üniversiteye olan ilgilerini artırmak ve sürekli kılmak adına oldukça kilit rol oynamaktadır.  Bu motivasyondan yola çıkarak bu çalışma, seçilen beş Türk üniversitesinin ana sayfa tasarımlarını kullanılabilirlik yönünden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda göz izleme yaklaşımı kullanılmış, bir insan-bilgisayar etkileşimi laboratuvarındaki göz izleme cihazı ve diğer donanımlar vasıtasıyla katılımcıların ilgili web sayfalarıyla olan etkileşimlerini incelenmiştir. Deneklerin görüntüleme davranış verilerinin detaylı analizi sonucunda elde edilen bulgular, kullanıcıların ilgili sayfalardaki menü bileşenlerini bulma görevlerini yerine getirdikleri halde, bu sayfaların kullanılabilirliğinde farklı zorluklarla karşılaştıklarını göstermiştir. Bu çalışma, bu alanda çalışan araştırmacılara, üniversite web sayfalarının göz izleme yöntemi ile kullanılabilirliklerinin değerlendirmesine ilişkin değerli bir referans olmasının yanı sıra paydaşların ilgisini çeken ve daha kullanıcı merkezli üniversite web sitesi ana sayfalarının tasarlanması yönünde çıkarımlar sunmaktadır.

The fact that the home pages of the university website, which is the first place where the visitors are welcomed, have a good design and are useful by the visitors, plays a very key role in increasing and sustaining the interest of external stakeholders such as prospective students, researchers, domestic and foreign academic institutions. Based on this motivation, this study aims to evaluate the home page designs of five selected Turkish universities in terms of usability. For this purpose, an eye tracking approach was used, and the interactions of the participants with the relevant web pages were examined through the eye tracking device and other equipment in a human-computer interaction laboratory. The findings obtained with the analysis of the viewing behavior data of the subjects showed that although the users mostly fulfilled the task of finding the menu items on the relevant pages, they encountered different difficulties in the usage of these pages. This study provides researchers working in this field as a valuable reference for the usability evaluation the of university web pages by eye tracking method, as well as implications for the design of more user-centered university homepages that attract stakeholders' attention.
Sezgisel Regresyon Teknikleri ile Sayısal Yükseklik Modellenmesi
Digital Elevation Modeling with Heuristic Regression Techniques
Yazar: Demir, Vahdettin; Çubukçu, Esra Aslı
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 24, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Digital Elevation Models,M5-tree,MARS,Samsun. ; Sayısal Yükseklik Modeli,M5-tree,MARS,Samsun.

Bu çalışmada, Samsun Mert Irmağı Havzası’nda, hâlihazır haritalardan temin edilmiş yatay ve düşey koordinat bilgilerinin yer aldığı noktalardan yükseklik değerleri, M5 model ağacı (M5-tree) ve çok değişkenli uyarlamalı regresyon eğrileri (MARS) sezgisel regresyon yöntemleri kullanılarak tahmin edilmeye çalışılmıştır. Sonuçlar Tek ve Çok Değişkenli Regresyon (TDR-ÇDR) yöntemiyle karşılaştırılmıştır. Çalışmada 3 farklı giriş senaryosu incelenmiştir. Bunlar: X yönündeki koordinat bilgisiyle yükseklik tahmini (i); Y yönündeki koordinat bilgisiyle yükseklik tahmini (ii); X ve Y koordinat bilgisiyle yükseklik tahmini şeklindedir (iii). Karşılaştırma kriterleri olarak determinasyon katsayısı (R2), Ortalama Mutlak Hata (OMH) ve Karekök Ortalama Karesel Hata (KOKH) kullanılmıştır. Modelleme sonuçları incelendiğinde; (1) M5-tree regresyon yönteminin en iyi sonucu verdiği, (2) MARS yöntemi ÇDR ve TDR yöntemlerine göre daha iyi olduğu, (3) En kötü sonuç TDR yöntemi kullanılarak yapılan doğrusal regresyon modellemesinde tespit edilmiştir. (4) Özellikle, M5-tree sezgisel regresyon yönteminin yükseklik modellemesinde oldukça başarılı bir metot olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

In this study, elevation values of the Mert River Basin of Samsun were estimated by M5 model tree (M5-tree) and Multivariate Adaptive Regression Splines (MARS) using base map which contains horizontal and vertical location informations. Results were compared with univariate and multivariate linear regression methods (MLR). In the study, three different input scenarios were tried as: (i) elevation forecast with X coordinate information, (ii) elevation forecast with Y coordinate information, (iii) elevation forecast with X and Y coordinate information. Root Mean Square Error (RMSE), Mean Absolute Error (MAE) and coefficient of determination (R2) were utilized as comparison criteria. According to modeling results: (1) M5-tree regression method provided the best results, (2) MARS method was more suitable than the univariate and multivariate linear regression methods, (3) Single variable linear regression method provided the worst estimate, (4) M5-tree regression method can be successfully used in elevation modeling.