TAPU MÜDÜRLÜKLERİNDE VELAYET ALTINDAKİ KÜÇÜĞÜN TAŞINMAZLARININ SATIŞI VE HUKUKİ DAYANAKLARI
TAPU MÜDÜRLÜKLERİNDE VELAYET ALTINDAKİ KÜÇÜĞÜN TAŞINMAZLARININ SATIŞI VE HUKUKİ DAYANAKLARI
Yazar: Saruhan, Haluk
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; velayet,Velayetin Kaldırılması,Taşınmaz,Vesayet,Menfaat çatışması

Velayet, yaşı küçük olan çocuklar ile mahkeme kararıyla kısıtlanmış ergin çocukların bakımı, yetiştirilmesi ve onların mallarının idaresi ile ilgili bazı yetki ve hakların anne ve babaya verilmesidir.4721 sayılı Medeni Kanunumuz oluşturulurken, en köklü değişiklikler velayet hakkı ile ilgili yapılan düzenlemeler olmuştur. Bu değişiklikler yapılırken “Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi” hükümleri dikkate alınmıştır. Türk Medeni Kanunu’nda velayet geniş bir çerçevede ele alınmış ve bu durum çocuklara büyük faydalar sağlamıştır. Zira anne ve babaya tanınan bu yetkilerin, menfaat çatışmaları nedeniyle zaman zaman sorunlara yol açtığı bilinen bir gerçektir. Anne ve babanın ayrılması, boşanması ya da evlilik dışı ilişkilerden doğan çocuklar söz konusu olduğunda, çeşitli problemler ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan biri de velayet hakkının anne veya babadan hangisine verileceği konusudur. Bir diğer önemli sorun ise korunmaya muhtaç çocuğun bu durumdan nasıl etkileneceği ve geleceğinin ne olacağıdır. Böyle bir durumda Medeni Kanun, çocuğun korunması amacıyla hâkime müdahale yetkisi vermiştir. Anne ve baba, çocuğun olumsuz gelişimine sebep oluyorsa, hâkim her ikisinden de velayeti alabilir ve çocuğu koruyucu aile yanına yerleştirebilir. Yaşı küçük olan çocuğun miras, hibe veya mesleki çalışması sonucu elde ettiği malvarlığının yönetimi de anne ve babaya aittir. Ancak bu yetkinin kullanımı sınırsız değildir. Anne ve baba, bu yetkileri kullanırken tıpkı bir vekil gibi özenli ve sorumlu davranmak zorundadır. Bu konularda bir eksiklik ya da kötü yönetim söz konusu olursa, hâkim bu hakkı anne ve babadan alabilir ve çocuğun malvarlığının yönetimini kayyıma devredebilir. Velayeti bu şekilde tanımladıktan sonra, çalışmamızın esas konusunu oluşturan velayet altındaki çocuğun taşınmaz mallarının tapu müdürlüklerinde satışı süreci ele alınacaktır. Bu kapsamda, satış işleminin aşamaları, hukuki çerçevesi, idarenin görev ve sorumlulukları detaylı olarak incelenecektir. Ayrıca, veli ile çocuk arasında menfaat çatışması yaşanması ya da yaşı küçük çocuğun borç altına sokulmasına yönelik bir talebin bulunması halinde, tapu memurunun yapması gereken işlem ve değerlendirmeler de açıklanacaktır. Devamında, tapu uygulamalarında yaşı küçük çocuğa ait taşınmazların satış ve taksim yöntemleri, örnek işlemlerle birlikte ele alınacak ve son olarak, örnek olaylar ve sonuç değerlendirmesi ile çalışma tamamlanacaktır.

Velayet, yaşı küçük olan çocuklar ile mahkeme kararıyla kısıtlanmış ergin çocukların bakımı, yetiştirilmesi ve onların mallarının idaresi ile ilgili bazı yetki ve hakların anne ve babaya verilmesidir.4721 sayılı Medeni Kanunumuz oluşturulurken, en köklü değişiklikler velayet hakkı ile ilgili yapılan düzenlemeler olmuştur. Bu değişiklikler yapılırken “Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi” hükümleri dikkate alınmıştır. Türk Medeni Kanunu’nda velayet geniş bir çerçevede ele alınmış ve bu durum çocuklara büyük faydalar sağlamıştır. Zira anne ve babaya tanınan bu yetkilerin, menfaat çatışmaları nedeniyle zaman zaman sorunlara yol açtığı bilinen bir gerçektir. Anne ve babanın ayrılması, boşanması ya da evlilik dışı ilişkilerden doğan çocuklar söz konusu olduğunda, çeşitli problemler ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan biri de velayet hakkının anne veya babadan hangisine verileceği konusudur. Bir diğer önemli sorun ise korunmaya muhtaç çocuğun bu durumdan nasıl etkileneceği ve geleceğinin ne olacağıdır. Böyle bir durumda Medeni Kanun, çocuğun korunması amacıyla hâkime müdahale yetkisi vermiştir. Anne ve baba, çocuğun olumsuz gelişimine sebep oluyorsa, hâkim her ikisinden de velayeti alabilir ve çocuğu koruyucu aile yanına yerleştirebilir. Yaşı küçük olan çocuğun miras, hibe veya mesleki çalışması sonucu elde ettiği malvarlığının yönetimi de anne ve babaya aittir. Ancak bu yetkinin kullanımı sınırsız değildir. Anne ve baba, bu yetkileri kullanırken tıpkı bir vekil gibi özenli ve sorumlu davranmak zorundadır. Bu konularda bir eksiklik ya da kötü yönetim söz konusu olursa, hâkim bu hakkı anne ve babadan alabilir ve çocuğun malvarlığının yönetimini kayyıma devredebilir. Velayeti bu şekilde tanımladıktan sonra, çalışmamızın esas konusunu oluşturan velayet altındaki çocuğun taşınmaz mallarının tapu müdürlüklerinde satışı süreci ele alınacaktır. Bu kapsamda, satış işleminin aşamaları, hukuki çerçevesi, idarenin görev ve sorumlulukları detaylı olarak incelenecektir. Ayrıca, veli ile çocuk arasında menfaat çatışması yaşanması ya da yaşı küçük çocuğun borç altına sokulmasına yönelik bir talebin bulunması halinde, tapu memurunun yapması gereken işlem ve değerlendirmeler de açıklanacaktır. Devamında, tapu uygulamalarında yaşı küçük çocuğa ait taşınmazların satış ve taksim yöntemleri, örnek işlemlerle birlikte ele alınacak ve son olarak, örnek olaylar ve sonuç değerlendirmesi ile çalışma tamamlanacaktır.