Atık lastiklerin, beton üretiminde agrega olarak kullanımının betonun taze ve mekanik özelliklerine etkisinin araştırılması
Investigating the effect of the use of waste tires as aggregate in concrete production on the fresh and mechanical properties of concrete
Yazar: İpek, Süleyman; Mermerdaş, Kasım; Ulusoy, Alparslan; Işıker, Yusuf
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Atık yönetimi,Beton,Geri dönüşüm,Lastik agregası ; Waste management,Concrete,Recycle,Rubber aggregate

Kullanım ömrünü tamamlamış araç lastiklerinin geri dönüştürülmesi çözüm bekleyen global ölçekte bir sorundur. Bu lastiklerin depolanarak muhafaza edilmesi sorunu çözmek yerine olası problemlerle yüzleşmeyi geciktiren bir durumdur. Bu bağlamda atık lastiklerin çevreye zarar vermeden ve düşük maliyetlerle geri dönüştürülmesi birçok araştırmacının ilgili odağı olmuştur. 21. yy.ın başından buyana, bu lastiklerin öğütülerek beton üretiminde kullanılan agrega boyutlarına getirilip sonrasında beton üretiminde doğal agrega yerine kullanılabilirliği bu alanda çalışan bilim insanlarının araştırma konusu olmuştur. Literatürde bu konu ile ilgili çalışmaların sayısı da her geçen gün artmaktadır. Bu çalışma da temelinde bu alandaki son gelişmeleri derleyerek literatüre kazandırma amacına sahiptir. Bilindiği üzere betonun hem taze durumdaki hem de sertleşmiş durumdaki özellikleri çok geniş bir yelpazeye sahiptir. Buradaki çalışmanın amacına uygun bir şekilde sunulabilmesi için de atık lastiklerden elde edilmiş lastik agregalarının betonun taze özelliklerinden işlenebilirlik ve reolojik davranışı, sertleşmiş özelliklerinden ise basınç ve çekme dayanımı, elastik modül, kırılma parametreleri ve aşınma direnci üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Derlenen bilgilerden elde edilen bulgular neticesinde lastik agregasının beton üretiminde kullanılması genel olarak betonun bahsedilen özelliklerini kötüleştirdiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, bu özelliklerin ne derece etkilendiği de lastik agreganın şekli, boyut, yüzey özellikleri ve ikame seviyesi ile ilişkilidir. Bundan dolayı bu tür betonların yapısal betonlarda kullanımı önerilmemekle beraber yapısal olmayan, kentsel peyzaj yapılarında, yol banket kenar bordürleri, kilit taşları, satıh kaplamaları vb. üretimlerde kullanılmasının iyi bir geri dönüşüm alternatifi olacağı vurgulanmaktadır.

Recycling of end-of-life tires is a global problem that needs a solution. Storing and preserving these tires is a situation that delays facing potential problems instead of solving the problem. In this context, recycling of waste tires without harming the environment and at low costs has been the focus of many researchers. Since the beginning of the 21st century, the possibility of these tires to be granulated to the size of aggregate employed in concrete production and then to be used instead of natural aggregate in the manufacturing of the concrete has been the subject of research by scientists studying in this field. In the literature, the number of studies conducted on this subject has been increasing day by day. This study basically aims to compile the latest developments in this field and bring them to the literature. As it is known, the properties of concrete both in the fresh state and hardened state have a wide range. In order to present the study in accordance with its scope, the influence of tire aggregates obtained from waste tires on the fresh properties of concrete like workability and rheological behavior and the hardened properties such as the compressive and tensile strengths, elastic modulus, fracture parameters, and wear resistance were investigated. As a consequence of the findings achieved from the compiled information, it can be concluded that the incorporation of rubber aggregate in concrete production has generally adverse influences on the mentioned properties of concrete. In addition, the degree of affection of these properties is related to the shape, size, surface properties, and level of substitution of the rubber aggregate. Therefore, although the use of such concretes for structural purposes is not recommended, it is emphasized that it will be a good recycling alternative to use in non-structural like urban landscape structures, road shoulder side borders, keystones, surface coatings, etc.