Covid-19 Salgını Sürecinde Öğretmenlerin İş Tatmini ile Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi / Examining Teachers Job Satisfaction and Burnout Levels During the Covid-19 Pandemic
Examining Teachers Job Satisfaction and Burnout Levels During the Covid-19 Pandemic / Covid-19 Salgını Sürecinde Öğretmenlerin İş Tatmini ile Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi
Yazar: Ay, Ferhat; Aksu, Turkan
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Eğitim bilimleri,Covid-19,İş tatmini,Tükenmişlik,Uzaktan eğitim ; Eğitim Bilimleri,Covid-19,İş Tatmini,Tükenmişlik,Uzaktan Eğitim,Hibrit Eğitim

Bu çalışmanın temel amacı covid-19 salgını sürecini yaşamış, hibrit sistemde eğitim öğretim vermiş öğretmenlerin iş tatmini ve tükenmişlik algı düzeylerinin ölçülmesi, aralarındaki olası ilişkinin incelenmesi ve demografik değişkenler açısından anlamlı farklılıkların belirlenmesidir. Araştırmada öğretmenlerin iş tatmini ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmaya 302 öğretmen katılmıştır. Araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ile demografik değişkenler ile ilgili bilgiler toplanmış, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerine ilişkin algılarını ve iş tatmini düzeylerine ilişkin algılarını ölçmek için “Maslach Tükenmişlik Ölçeği” ile “Minnesota İş Tatmin Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde Google form, analizinde Microsoft Excel ve SPSS 23 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, öğretmenlerin iş tatmini ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma alt boyutlarında orta düzeyde, kişisel başarı alt boyutunda ise yüksek düzeyde tükenmişlik yaşadıkları, genel tükenmişlik ortalamasında ise orta düzeyde tükenmişlik yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin iş tatmini test sonuçlarına göre, içsel tatmin alt boyutu ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları arasında negatif yönlü, içsel tatmin ile kişisel başarı hissi alt düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Yine öğretmenlerin dışsal tatmin alt boyutu ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken dışsal tatmin ile kişisel başarı hissi alt düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Kadın öğretmenlerin tüm boyut düzeylerinde erkek öğretmenlere göre iş tatmini algılarının bir miktar daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Teknolojik okur yazarlık düzeyini çok iyi olarak kategorize eden öğretmenlerin dışsal tatmin puanları diğer değişkenlere göre düşük çıkmıştır. Duyarsızlaşma alt boyutunda lisans mezunu öğretmenin daha az duyarsızlaşma algısına sahip olduğu görülmüştür. Araştırmada Akdeniz Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan (Karar Tarihi: 04.11.2021; Toplantı: 14; Karar: 373) etik kurul onayı alınmıştır.

Bu çalışmanın temel amacı Covid-19 salgını sürecini yaşamış, hibrit sistemde eğitim öğretim vermiş öğretmenlerin iş tatmini ve tükenmişlik algı düzeylerinin ölçülmesi, aralarındaki olası ilişkinin incelenmesi ve demografik değişkenler açısından anlamlı farklılıkların belirlenmesidir. Araştırmada öğretmenlerin iş tatmini ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma verileri 302 öğretmenin ölçeklere verdikleri cevaplar ile belirlenmiştir. Araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ile demografik değişkenlerle ilgili bilgiler toplanmış, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerine ilişkin algılarını ve iş tatmini düzeylerine ilişkin algılarını ölçmek için “Maslach Tükenmişlik Ölçeği” ile “Minnesota İş Tatmin Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde Google form analizinde Microsoft Excel ve SPSS 23 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, öğretmenlerin iş tatmini ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yine duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma alt boyutlarında orta düzeyde, kişisel başarı alt boyutunda ise yüksek düzeyde tükenmişlik yaşadıkları görülürken genel tükenmişlik ortalamasında ise orta düzeyde tükenmişlik yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin iş tatmini test sonuçlarına göre, içsel tatmin alt boyutu ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları arasında negatif yönlü, içsel tatmin ile kişisel başarı hissi alt düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Yine öğretmenlerin dışsal tatmin alt boyutu ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken dışsal tatmin ile kişisel başarı hissi alt düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Kadın öğretmenlerin tüm boyut düzeylerinde erkek öğretmenlere göre iş tatmini algılarının bir miktar daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Teknolojik okuryazarlık düzeyini çok iyi olarak kategorize eden öğretmenlerin dışsal tatmin puanları diğer değişkenlere göre düşük çıkmıştır. Duyarsızlaşma alt boyutunda, lisans mezunu öğretmenin daha az duyarsızlaşma algısına sahip olduğu görülmüştür.