TOPLUMSAL DEĞİŞİMİN GÖRSEL ESTETİK BELGESİ OLARAK SOKAK FOTOĞRAFÇILIĞI
TOPLUMSAL DEĞİŞİMİN GÖRSEL ESTETİK BELGESİ OLARAK SOKAK FOTOĞRAFÇILIĞI
Yazar: Orhan, Suzan
Dergi: Sanat Dergisi No. 35, 2019
Anahtar kelimeler: Sokak Fotoğrafçılığı,Kamusal Alan,Toplumsal Değişim,Görsel Belge

Sokakfotoğrafçılığı, iç ve dış kamusal alanlarda gerçekleştirilen fotoğrafçılıktürüdür. Caddeler, sokaklar, pasajlar, istasyonlar, gece kulüpleri, plajlar, toplutaşıma araçları ve hastaneler gibi ortak kullanım alanlarında çekilenfotoğraflar, sokak fotoğrafçılığı olarak tanımlanmaktadır. Toplumsal değişimlerinizleri, fotoğrafın icadıyla birlikte, yazılı tarihi belgeler, filmler, belgeselve savaş fotoğraflarının yanı sıra sokak fotoğraflarında da görülebilmektedir.Diğer fotoğraf türlerine göre plan ve kurgunun olmaması ya da en az olması, sokakfotoğrafının nesnel ve gerçekçi yönünü öne çıkarmaktadır. Erken dönem, modernve çağdaş olarak üç tarihsel dönemde incelenebilecek sokak fotoğrafçılığı,teknik ve estetiğin geçirdiği evrimden etkilenmiş ve zamanla değişmiştir. Erkendönem sokak fotoğrafçılarından Alice Austen New York’ta, Eugène Atget ise eskive yeni Paris’te çektikleri nesnel sokak fotoğraflarıyla mekansal ve toplumsaldeğişimi kaydetmişlerdir. Henri Cartier-Bresson ve Helen Levitt’in yer aldığımodern dönemde, teknoloji, avangard estetik ve fotojurnalizminkurumsallaşmasıyla yaygınlaşan ve gelişen sokak fotoğrafçılığı, kalabalıkkentlerin sokaklarındaki gündelik hayatın yeni biçimlerinin fotoğraflanmasınayoğunlaşmıştır. Çağdaş dönemdeyse küresel kentin sokaklarına taşan özel hayatınkaydının peşine düşülmüş ve öznel kayıt artmıştır. Bruce Gilden kışkırtıcısokak portreleriyle, Michael Wolf ise Google Sokak Görünümlerinden çektiğihazır sokak fotoğraflarının röprodüksiyonlarıyla, çağdaş dönemin sokağınıbirbirine zıt mesafelerle kaydetmişlerdir. Sokak fotoğrafları, estetik vebelgesel niteliklerinin yanı sıra tarihsel ve sosyolojik okumalara açıkyönleriyle toplumsal değişimin belgesi niteliğindedir.

Sokakfotoğrafçılığı, iç ve dış kamusal alanlarda gerçekleştirilen fotoğrafçılıktürüdür. Caddeler, sokaklar, pasajlar, istasyonlar, gece kulüpleri, plajlar, toplutaşıma araçları ve hastaneler gibi ortak kullanım alanlarında çekilenfotoğraflar, sokak fotoğrafçılığı olarak tanımlanmaktadır. Toplumsal değişimlerinizleri, fotoğrafın icadıyla birlikte, yazılı tarihi belgeler, filmler, belgeselve savaş fotoğraflarının yanı sıra sokak fotoğraflarında da görülebilmektedir.Diğer fotoğraf türlerine göre plan ve kurgunun olmaması ya da en az olması, sokakfotoğrafının nesnel ve gerçekçi yönünü öne çıkarmaktadır. Erken dönem, modernve çağdaş olarak üç tarihsel dönemde incelenebilecek sokak fotoğrafçılığı,teknik ve estetiğin geçirdiği evrimden etkilenmiş ve zamanla değişmiştir. Erkendönem sokak fotoğrafçılarından Alice Austen New York’ta, Eugène Atget ise eskive yeni Paris’te çektikleri nesnel sokak fotoğraflarıyla mekansal ve toplumsaldeğişimi kaydetmişlerdir. Henri Cartier-Bresson ve Helen Levitt’in yer aldığımodern dönemde, teknoloji, avangard estetik ve fotojurnalizminkurumsallaşmasıyla yaygınlaşan ve gelişen sokak fotoğrafçılığı, kalabalıkkentlerin sokaklarındaki gündelik hayatın yeni biçimlerinin fotoğraflanmasınayoğunlaşmıştır. Çağdaş dönemdeyse küresel kentin sokaklarına taşan özel hayatınkaydının peşine düşülmüş ve öznel kayıt artmıştır. Bruce Gilden kışkırtıcısokak portreleriyle, Michael Wolf ise Google Sokak Görünümlerinden çektiğihazır sokak fotoğraflarının röprodüksiyonlarıyla, çağdaş dönemin sokağınıbirbirine zıt mesafelerle kaydetmişlerdir. Sokak fotoğrafları, estetik vebelgesel niteliklerinin yanı sıra tarihsel ve sosyolojik okumalara açıkyönleriyle toplumsal değişimin belgesi niteliğindedir.