Cumhuriyetin İlk Yıllarında Afyonkarahisar’a Elektriğin Getirilmesi
Cumhuriyetin İlk Yıllarında Afyonkarahisar’a Elektriğin Getirilmesi
Yazar: Sarısaman, Sadık
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 12 No. 24, 2018
Anahtar kelimeler: Afyonkarahisar,elektrik,belediye,özel idare,aydınlatma

Cumhuriyet ilan edildiğindeAnadolu’nun çoğu şehrinde elektrik yoktu. Halk, aydınlatma aracı olarak genelliklekandil ve gaz lambalarını kullanıyordu. Varlıklı aileler ise evlerini, fener velüks lambalarıyla aydınlatıyorlardı. İnsanlar yakacakları gazı gazhaneden teminediyorlardı.1925 yılından itibaren de cep fenerlerinin de kullanılmayabaşlandığını görmekteyiz. Şehir merkezlerinde caddelerin aydınlatılması fenerdireklerine asılan gaz fenerleri vasıtasıyla temin ediliyordu. Ancak, özelliklede kenar mahallelerde gaz fenerlerinin seyrek konulması ya da hiç konulmaması sıkıntıyayol açıyordu. Bu semtlerin insanları geceleyin karanlıkta yürümekmecburiyetinde kalıyorlardı. İlerleyen zamanda belediyeler lüks lambaları dasatın aldı. Bu arada Radyum lambaları devreye girdi. Bu lambalar için uzundirekler dikildi. Yine resmi dairelerin, dükkanların ve evlerin aydınlatılmasıise demir çengellere takılan kandiller, gaz lambaları, fenerler veya lükslambalarıyla olmaktaydı. Afyonkarahisar’a elektrik getirilmesi konusunda 1927yılı içerisinde ciddi bir çalışma başlatıldı. Vali Edhem Bey İstanbul’dan birFransız mühendis getirtti. Gecek ve Kışlacık taraflarında çalışmalar yaptırdı. Buarada Eskişehir ve İzmit’deki elektrik tesisatlarını da incelettirdi. Vali Beysonunda elektrik santrali yerine mazot ile çalışacak olan bir elektrik tesisatıkurdurmaya karar verdi. Bu amaçla Macar Ganz Şirketi ile bir mukaveleimzalandı. 1928 yılı içerisinde Elektrik Santral Binası inşaatı tamamlandı.Şehir 1929 yılında ise elektrikle aydınlatılmaya başlandı. Elektrik santraliAfyon Vilayeti Muhasebe-i Hususiye Müdüriyeti adına kurulmuştur. Buradaüretilecek elektrik için harcanacak mazot muhasebe-i hususiye bütçesindenkarşılanmıştır.

Cumhuriyet ilan edildiğindeAnadolu’nun çoğu şehrinde elektrik yoktu. Halk, aydınlatma aracı olarak genelliklekandil ve gaz lambalarını kullanıyordu. Varlıklı aileler ise evlerini, fener velüks lambalarıyla aydınlatıyorlardı. İnsanlar yakacakları gazı gazhaneden teminediyorlardı.1925 yılından itibaren de cep fenerlerinin de kullanılmayabaşlandığını görmekteyiz. Şehir merkezlerinde caddelerin aydınlatılması fenerdireklerine asılan gaz fenerleri vasıtasıyla temin ediliyordu. Ancak, özelliklede kenar mahallelerde gaz fenerlerinin seyrek konulması ya da hiç konulmaması sıkıntıyayol açıyordu. Bu semtlerin insanları geceleyin karanlıkta yürümekmecburiyetinde kalıyorlardı. İlerleyen zamanda belediyeler lüks lambaları dasatın aldı. Bu arada Radyum lambaları devreye girdi. Bu lambalar için uzundirekler dikildi. Yine resmi dairelerin, dükkanların ve evlerin aydınlatılmasıise demir çengellere takılan kandiller, gaz lambaları, fenerler veya lükslambalarıyla olmaktaydı. Afyonkarahisar’a elektrik getirilmesi konusunda 1927yılı içerisinde ciddi bir çalışma başlatıldı. Vali Edhem Bey İstanbul’dan birFransız mühendis getirtti. Gecek ve Kışlacık taraflarında çalışmalar yaptırdı. Buarada Eskişehir ve İzmit’deki elektrik tesisatlarını da incelettirdi. Vali Beysonunda elektrik santrali yerine mazot ile çalışacak olan bir elektrik tesisatıkurdurmaya karar verdi. Bu amaçla Macar Ganz Şirketi ile bir mukaveleimzalandı. 1928 yılı içerisinde Elektrik Santral Binası inşaatı tamamlandı.Şehir 1929 yılında ise elektrikle aydınlatılmaya başlandı. Elektrik santraliAfyon Vilayeti Muhasebe-i Hususiye Müdüriyeti adına kurulmuştur. Buradaüretilecek elektrik için harcanacak mazot muhasebe-i hususiye bütçesindenkarşılanmıştır.