Dizel Motorlarda  EGR Gazlarının Soğutulmasında Harici Elektronik Kontrollü Soğutma Stratejisinin BSFC ve NOx Emisyonlarına Etkisi
Dizel Motorlarda  EGR Gazlarının Soğutulmasında Harici Elektronik Kontrollü Soğutma Stratejisinin BSFC ve NOx Emisyonlarına Etkisi
Yazar: Akolaş, Halil İbrahim; Kaleli, Alirıza; Bakırcı, Kadir
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Dizel motor,NOx,EGR,EGR soğutucu,BSFC

Moderndünyada hızla gelişen sanayi ve nüfus artışına paralel olarak motorlutaşıtların kullanımı giderek artmaktadır. Motorlu taşıtların zararlıemisyonları çevre kirliliği, küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi canlıhayatı tehdit eden sorunların ortaya çıkmasında önemli rol oynadığı bilinmektedir.Ulusal ve uluslararası birçok anlaşmalarla motorlu taşıt emisyonları giderekkısıtlanmaktadır. Özellikle dizel motorlar, ekonomik yakıt tüketimi, yakıtınucuzluğu ve yüksek ısıl verim sebebiyle ulaşım, nakliye, ağır hizmetmakinelerinde ve binek otomobillerde yoğun olarak kullanılmaktadır. Dizelmotorlar insan ve çevre sağlığı açısından zararları etkileri olan azot oksit(NOx) ve partikül madde (PM) yayarlar. Dizel motorlarda NOxsalınımını düşürmek için kullanılan etkin ve yerleşik sistemlerden biri egzozgaz resirkülasyon (EGR) sistemidir. EGR sisteminde  egzoz gazı emme havası ile karıştırılarakyanma odası sıcaklığının azaltılması yoluyla NOx emisyonları düşürülmektedir. Ancak EGR gazları emmedolgusu sıcaklığını artıracaktır. Bu durum hacimsel verimin kötüleşmesine veyanma sürecinin olumsuz etkilenmesine sebep olacağından, egzoz gazlarının emmedolgusu ile karışmadan önce soğutulması gerekir. Genellikle EGR gazları bir ısıdeğiştiriciden geçirilerek soğutulmaktadır. Bu deneysel çalışmada EGR soğutucu,motor ana soğutma sisteminden ayrılmış radyatör, elektrikli su pompası,elektrikli fan, sıcaklık sensörü ve elektronik kontrolcüden oluşan haricielektronik kontrollü bir soğutma sistemi ile donatılmıştır. Deneyler kararlıdurum çalışma koşullarında, 1700, 2000 rpm de, % 5,10,15 EGR oranlarında, yüklüve yüksüz koşullarda yapılmıştır. Kontrollü EGR soğutma sistemi sayesinde, EGRgaz sıcaklıkları her devir için optimum NOx emisyonları eldeedilebilen noktalarda tutulmaya çalışılmıştır. Kararlı durum ve hafif yükçalışma koşullarında NOx emisyonlarını ve fren özgül yakıttüketimini (BSFC) azaltmada etkili olduğu gözlenmiştir.

Moderndünyada hızla gelişen sanayi ve nüfus artışına paralel olarak motorlutaşıtların kullanımı giderek artmaktadır. Motorlu taşıtların zararlıemisyonları çevre kirliliği, küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi canlıhayatı tehdit eden sorunların ortaya çıkmasında önemli rol oynadığı bilinmektedir.Ulusal ve uluslararası birçok anlaşmalarla motorlu taşıt emisyonları giderekkısıtlanmaktadır. Özellikle dizel motorlar, ekonomik yakıt tüketimi, yakıtınucuzluğu ve yüksek ısıl verim sebebiyle ulaşım, nakliye, ağır hizmetmakinelerinde ve binek otomobillerde yoğun olarak kullanılmaktadır. Dizelmotorlar insan ve çevre sağlığı açısından zararları etkileri olan azot oksit(NOx) ve partikül madde (PM) yayarlar. Dizel motorlarda NOxsalınımını düşürmek için kullanılan etkin ve yerleşik sistemlerden biri egzozgaz resirkülasyon (EGR) sistemidir. EGR sisteminde  egzoz gazı emme havası ile karıştırılarakyanma odası sıcaklığının azaltılması yoluyla NOx emisyonları düşürülmektedir. Ancak EGR gazları emmedolgusu sıcaklığını artıracaktır. Bu durum hacimsel verimin kötüleşmesine veyanma sürecinin olumsuz etkilenmesine sebep olacağından, egzoz gazlarının emmedolgusu ile karışmadan önce soğutulması gerekir. Genellikle EGR gazları bir ısıdeğiştiriciden geçirilerek soğutulmaktadır. Bu deneysel çalışmada EGR soğutucu,motor ana soğutma sisteminden ayrılmış radyatör, elektrikli su pompası,elektrikli fan, sıcaklık sensörü ve elektronik kontrolcüden oluşan haricielektronik kontrollü bir soğutma sistemi ile donatılmıştır. Deneyler kararlıdurum çalışma koşullarında, 1700, 2000 rpm de, % 5,10,15 EGR oranlarında, yüklüve yüksüz koşullarda yapılmıştır. Kontrollü EGR soğutma sistemi sayesinde, EGRgaz sıcaklıkları her devir için optimum NOx emisyonları eldeedilebilen noktalarda tutulmaya çalışılmıştır. Kararlı durum ve hafif yükçalışma koşullarında NOx emisyonlarını ve fren özgül yakıttüketimini (BSFC) azaltmada etkili olduğu gözlenmiştir.