Ölüm Kaygısı ve Dindarlık Arasındaki İlişki Üzerine Bir Değerlendirme
An Evaluation on the Relationship between Death Anxiety and Religiosity
Yazar: Alparslan, Kenan
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 25 No. 63, 2022
Anahtar kelimeler: Din Psikolojisi,Dindarlık,Ölüm Kaygısı,Ölüm Korkusu,Dehşet Yönetimi ; Psychology of Religion,Religiosity,Death Anxiety,Fear of Death,Terror Management.

Ölüm kaygısı, varoluşsal sorunların başında gelmektedir. Dindarlık ise ölüm kaygısıyla baş etmede önemli bir işlev görmektedir. Ancak ölüm kaygısı ve dindarlık arasındaki ilişki üzerinde yapılan çalışmalar çelişkili sonuçlar ortaya koymuştur. Bu çalışmanın temel amacı, dindarlık ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve çelişkili sonuçların muhtemel nedenlerini tespit etmektir. Çalışmada hem ilişkisel hem de deneysel araştırmaları incelemek için sistematik derleme yöntemi benimsenmiştir. Bu konudaki araştırmalar incelendiğinde ortaya iki önemli sonuç çıkmaktadır. Birincisi, dindarlık ve ölüm kaygısı arasında genelde tutarsız ilişkiler olmasına rağmen özellikle içsel dini yönelimin ölüm kaygısı ile olumsuz yönde ilişkili olduğu görülmüştür. İkincisi, ölümlülük belirginliği dindarların dinî inançlarını daha da arttırırken, dindar olmayanlar üzerinde tutarsız sonuçlar üretmektedir. Öte yandan, incelenen araştırmaların önemli bazı sınırlılıkları bulunmaktadır. Birincisi, araştırmalarda kullanılan dindarlık ve ölüm kaygısı ölçümleri çok çeşitlilik göstermekte ve bunların güvenilirliği ve kültürler arası geçerliliği sorun olabilmektedir. Dindarlığı ve ölüm kaygısını örtük olarak ölçmek bu sorunu çözmeye yardımcı olabilir. İkinci sınırlılık, deneysel çalışmaların çok az sayıda olması ve olanların da çoğunlukla Yahudi-Hristiyan dinî gelenekten gelen katılımcılarla yapılmış olmalarıdır. Dolayısıyla farklı dinî ve kültürel geleneklerden çalışmaların (özellikle deneysel) yapılması bu kısıtlılığın giderilmesi adına bir ihtiyaç olarak durmaktadır. Mevcut çalışma, dindarlık ve ölüm korkusu arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılması ve ileride yapılacak çalışmalara yol göstermesi açısından önem taşımaktadır.

The death anxiety is one of the leading existential problems. Religiosity, on other hand, plays an important role in coping with death anxiety. However, studies on the relationship between death anxiety and religiosity have revealed conflicting results. The primary purpose of this study is to evaluate the relationship between religiosity and death anxiety and to identify possible causes of conflicting results. The study used a systematic review method to examine both correlational and experimental studies. The studies reviewed draw attention to two important results. First, although there are generally inconsistent relationships between religiosity and death anxiety, especially intrinsic religious orientation is negatively associated with death anxiety. Second, mortality salience increases the religious beliefs of the religious while producing inconsistent results for the nonreligious. On the other hand, these studies have some critical limitations. One of these limitations, the measures of religiosity and death anxiety used in studies wide variety, and their reliability and cross-cultural validity can be problematic. Implicitly measuring religiosity and death anxiety can help solve this problem. Another limitation is that the experimental studies were very few and those that did were mostly done with participants from the Judeo-Christian religious tradition. Therefore, there is a need to conduct studies (especially experimental) from different religious and cultural traditions to overcome this limitation. The current review is essential to have better understanding the relationship between religiosity and fear of death and guiding future studies.