LİDERLİĞİN ÇİRKİN ÖRDEK YAVRUSU: NEGATİF YETENEK
THE UGLY DUCKLING OF LEADERSHIP: NEGATIVE CAPABILITY
Yazar: Bayramoğlu, Gokben; Palabıyık, Nida; Uysal, Emre
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 11 No. 26, 2024
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Dayanıklılık,Liderlik,Negatif Kapasite,Yetenek,Negatif Yetenek ; Resilience,leadership,negative capacity,ability,negative capability

John Keats tarafından ortaya atılan “negatif yetenek” kavramı, bireyin belirsizlik durumunda aceleci çözümlere yönelme eğilimini bastırarak, kapsamlı gözlem ve derinlemesine analiz yoluyla uygun çözüme ulaşabilmesi için belirsizlik içerisinde sakin kalabilme yeteneğini tanımlamaktadır. Belirsizlik durumunda sakin kalabilme yeteneği, bireyler açısından kritik bir önem taşımakla birlikte liderler ve yöneticiler gibi toplulukların davranışlarına ve yaşamlarında doğrudan etki eden figürler bağlamında bu yetenek çok daha önemli hale gelmektedir. Bu çalışmada, iş yaşamında yönetici statüsünde yer alan kişilerin negatif yetenekleri belirlenerek sahip oldukları bu yetenekler konusunda farkındalık oluşturulması ve negatif yetenek yazınına kavramsal bir çerçeve hazırlanılması amaçlanmıştır. Maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen örneklem grubunda kamu ve özel sektörde görev yapmakta olan yöneticiler bulunmaktadır. Gönüllü katılım sağlayan 10 yöneticiyle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme formu yardımıyla elde edilen nitel verilere, MAXQDA 24 istatistiki programı yardımıyla içerik analizi yapılmıştır. Katılımcıların görüşleri doğrultusunda ulaşılan bulgular, negatif yeteneğe ilişkin altı özelliğin ön plana çıktığını göstermiştir. Bu özellikler; güçlü benlik algısı, eleştirel düşünme, deneyime açıklık, dayanıklılık, eylemsizlik ve belirsizliğe tahammül şeklinde isimlendirilmiştir. Negatif yeteneklerine ilişkin sahip oldukları bu özelliklerin farkında olan liderler; belirsizlik, gizem ve şüphe içerisindeyken bile kendilerini çok büyük bir baskı altında hissetmedikleri için huzursuzca ve aceleyle gerçeklere ulaşmaya çalışmayacaklardır. Sakinlik, dinginlik, deneyime açıklık ve çevresindekilerin farkına varmak gibi özelliklerin; düşünmek ve keşfetmek için ihtiyacı olan zamanı kullanmalarına yardımcı olacağını bilerek hareket edebileceklerdir. Bu bulgular çerçevesinde sunulan öneriler ışığında çalışmanın, liderlere farkındalık sağlayarak süreç yönetimlerinde yol gösterici olması ve yönetim yazınında negatif yeteneklerin araştırılmasına yönelik boşluğu doldurması beklenmektedir.

The concept of "negative capability," as introduced by John Keats, delineates the ability of an individual to maintain composure amidst uncertainty, suppressing the tendency toward hasty solutions and allowing for the attainment of appropriate resolutions through extensive observation and thorough analysis. The capacity to remain calm in uncertain situations is of critical importance for individuals, yet it becomes even more crucial for figures such as leaders and managers who have a direct impact on the behaviors and lives of communities. This study aims to identify the negative capabilities of individuals in managerial positions within the professional sphere, thereby raising awareness about these capabilities and contributing a conceptual framework to the literature on negative capability. The sample group, determined using a maximum diversity sampling method, includes managers from both the public and private sectors. Semi-structured interviews were conducted with 10 managers who volunteered to participate. Qualitative data obtained through the interview form were analyzed using content analysis with the assistance of the MAXQDA 24 statistical software. The findings obtained in accordance with the participants' perspectives indicate that six distinct characteristics related to negative capability have emerged as prominent. These characteristics are named as strong self-perception, critical thinking, openness to experience, resilience, inaction, and tolerance for uncertainty. Leaders who are aware of these characteristics related to their negative capabilities will not rush to ascertain facts in a state of unrest and haste, even amidst uncertainty, mystery, and doubt, as they do not feel overwhelmingly pressured. Attributes such as calmness, serenity, openness to experience, and awareness of surroundings will aid them in utilizing the time necessary for thinking and exploration. The recommendations presented in light of these findings are expected to guide leaders in process management and fill the gap in management literature concerning the investigation of negative capabilities.