DİVÂN VE HALK ŞİİRİNİN ŞAHIS DÜNYASI
THE PERSON’S WORLD OF DIWAN AND FOLK POETRY
Yazar: Akkaya, Mehmet
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 20 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Poetry,Story,Mythology,Telmih,Person ; Şiir,Kıssa,Mitoloji,Telmih,Şahıs

Divanve halk şiiri, Türk şiirinin aynı kaynaktan doğmuş iki ırmağı gibidir.Şiirlerde farklı özellikleriyle kişi adları geçmektedir. Yaklaşık altı asırvarlığını sürdüren bir edebiyatın ürünlerinin kaynağı da oldukçazengindir.  Bir milletin ortak zevkiniyansıtan bu iki şiir anlayışı, beslendiği kaynak itibariyle ortaklık arz eder.Ancak geliştiği coğrafî çevreler itibariyle mahalli farklılıklar göstermesiolağandır.Divanşiirinin beslendiği en önemli kaynak, Kur’an’daki kıssalardır. Bu itibarlakıssalarda geçen peygamber hikâyeleri şiiri beslemiştir. Peygamber mucizelerininöneminden dolayı bu isimlerin yoğunluğu dikkati çekmektedir. Halk şiiri de aynınedenlerle bu isimleri şiire dâhil eder. Ayrıca şâirlerin hayatında yer edinengündelik tiplerin de şiirde varlığı söz konusudur. Şiirin şahıskadrosu;·        Tarihî Şahsiyetler·        Tarihî- Efsanevî Şahsiyetler·        Dinî Şahsiyetler·        Şâirler·        Masal- Hikâye Kahramanları ·        Gündelik TiplerBaşlıklarıaltında değerlendirilmiştir. Daha ziyade şehir kültürünün etkisiyle klasikanlayışa sahip divan şiirinde kişilerin, mucize- keramet, kahramanlık gibimutlaka bir özellik taşımaları dikkati çeker. Tarihî ve dinî kişilerin şiirde varlığı kendisini belirgin şekildehissettirir. Her iki şiir şubesi de benzer anlayışa sahiptir. Tarihî-Efsanevî Şahsiyetler bahsinde şiirimizi özellikle eski İranlıların etkilediğigörülecektir. Hükümdar ve devlet adamları bahsinde ayını kişiler şiiregirmişken, IV. Murad’ın halk şiirinde baskınlığı dikkati çekmektedir. Hikâye-masal kahramanlarına bakıldığında her iki şiir şubesinde de tartışmasızisimler, Leylâ ile Mecnûn’dur. Buçalışmada divan ve halk şiirinde adı geçen isimler ve bu isimlerin hangiözellikleriyle şiire girdikleri tartışılmış ve değerlendirilmiştir.

Divanand folk poetry are like two rags born from the same source of Turkish poetry.In poems, person names have passed by different characteristics. The source ofthe products of a literature that sustains the existence of about six centuriesis also very rich. These two poetry connotations, which reflect the commontaste of a nation, offer a partnership as to the source from which they feed.However, there are local differences in geographical environments.Themost important source of Divan poetry is the shorts in the Qur'an. In thisrespect, the stories of the prophets in the fallacy are poetic. Due to theimportance of the miracles of the Prophet, the intensity of these namesattracts attention. Folk poetry also includes poetry for the same reasons.Moreover, the everyday types that take place in the lives of poets are also inpoetry.Poeticpersonage;·        Historical Persons·        Historical - Legendary Persons·        Religious figures·        Şâirler   ·        Story-Story Heroes·        Daily TipsUnderthe headings. It is noteworthy that the people in the Divan poetry with theclassical understanding under the influence of the city culture, have a certaincharacteristic such as miracle-keramet, heroism. The presence of historical andreligious people in poetry makes them feel distinctly. Both poetry brancheshave a similar understanding.Historical- In the case of legendary personalities, it will be seen that our poetry isparticularly influenced by the ancient Iranians. When the people who were onthe subject of ruler and statesmen entered poetry, IV. The dominance of Murad'sfolk poetry attracts attention. When we look at the story-legendary heroes,there are indisputable names in both poetry branches, Leyla and Mecnûn.Inthis study, the names mentioned in divan and folk poetry and thecharacteristics of these names with poetry were discussed and evaluated.