hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
FOLKLORUN ELEKTRONİK BAĞLAMI: İNTERNET
FOLKLORUN ELEKTRONİK BAĞLAMI: İNTERNET
Yazar: Baki Nalcıoğlu, Zeynep Safiye
Dergi: Gazi Türkiyat No. 26, 2020
Anahtar kelimeler: Netlore,folklor,etnografi,netnografi,alan araştırması.

Folklorun günümüzde kent merkezlerinde veya halkın var olduğu farklı bağlamlarda üretilmeye ve yaşatılmaya devam ettiği fikrinin benimsenmesi, internetin folklorun yeni araştırma alanlarından biri olarak değerlendirilmesini sağlamıştır. Yeni teknolojilerin kullanımıyla birlikte bu alan, netlore olarak adlandırılmış ve alan kavramının folklor açısından farklı anlamlar kazanmasının yolu açılmıştır. Böylece folklorun araştırma yöntemleri ve kuramsal çerçeveleri açısından yeniden gözden geçirilmesi zorunluluğu belirmiş ve gelenek gibi tanımı zorlayıcı ve kurallara bağlı kavramların veya alan araştırması gibi çerçevesi belirlenmiş yöntemlerin yeniden değerlendirilmesi söz konusu olmuştur. Netlore alanında çalışma yapan araştırmacılar, pazarlama ve reklamcılık sektörlerinde kullanılan netnografik araştırma yöntemlerini kullanmaya başlamıştır. Folklorun etnografik alan araştırması yöntemlerini kullanması, internet bağlamında yapılacak alan araştırmaları için etnografik temelli bu yöntemin kullanılabileceğini göstermiştir. Bu bakımdan netlore alanında çalışmaların yapılabilmesi ve internet üzerinden etnografik alan araştırmalarının yürütülebilmesi için netnografik yöntemin folklor araştırmacıları tarafından kullanılabilir hâle getirilmesi ve alan araştırması kavramlarının yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir

Folklorun günümüzde kent merkezlerinde veya halkın var olduğu farklı bağlamlarda üretilmeye ve yaşatılmaya devam ettiği fikrinin benimsenmesi, internetin folklorun yeni araştırma alanlarından biri olarak değerlendirilmesini sağlamıştır. Yeni teknolojilerin kullanımıyla birlikte bu alan, netlore olarak adlandırılmış ve alan kavramının folklor açısından farklı anlamlar kazanmasının yolu açılmıştır. Böylece folklorun araştırma yöntemleri ve kuramsal çerçeveleri açısından yeniden gözden geçirilmesi zorunluluğu belirmiş ve gelenek gibi tanımı zorlayıcı ve kurallara bağlı kavramların veya alan araştırması gibi çerçevesi belirlenmiş yöntemlerin yeniden değerlendirilmesi söz konusu olmuştur. Netlore alanında çalışma yapan araştırmacılar, pazarlama ve reklamcılık sektörlerinde kullanılan netnografik araştırma yöntemlerini kullanmaya başlamıştır. Folklorun etnografik alan araştırması yöntemlerini kullanması, internet bağlamında yapılacak alan araştırmaları için etnografik temelli bu yöntemin kullanılabileceğini göstermiştir. Bu bakımdan netlore alanında çalışmaların yapılabilmesi ve internet üzerinden etnografik alan araştırmalarının yürütülebilmesi için netnografik yöntemin folklor araştırmacıları tarafından kullanılabilir hâle getirilmesi ve alan araştırması kavramlarının yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir
KIPÇAKLAR VE ANA KIPÇAKÇA
KIPÇAKLAR VE ANA KIPÇAKÇA
Yazar: Musaev, Kenesbay
Dergi: Gazi Türkiyat No. 26, 2020
Anahtar kelimeler: Kıpçaklar,Ana Kıpçakça,dil bilimi

Çağdaş dönemde Kıpçak adlandırması, ana Türk toplumunun dağılmasından sonra genetik bağları olan Türk halklarının bir kolu için kullanılmaya başlanmıştır. Bukol ilk başta, Ana Kıpçakça birliği olarak ortaya çıkmıştır. Kıpçaklar, “Kıpçak bozkırında yaşayan, bünyesinde Türk ve Türk olmayan unsurları barındıran halk, boy, kabile” olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda araştırmamızın konusunu Kıpçaklar ve Ana Kıpçakça teşkil etmektedir.

Çağdaş dönemde Kıpçak adlandırması, ana Türk toplumunun dağılmasından sonra genetik bağları olan Türk halklarının bir kolu için kullanılmaya başlanmıştır. Bukol ilk başta, Ana Kıpçakça birliği olarak ortaya çıkmıştır. Kıpçaklar, “Kıpçak bozkırında yaşayan, bünyesinde Türk ve Türk olmayan unsurları barındıran halk, boy, kabile” olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda araştırmamızın konusunu Kıpçaklar ve Ana Kıpçakça teşkil etmektedir.
DİL BİLGİSİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ’NÜN İNGİLİZCE DİZİNİ ÜZERİNE
DİL BİLGİSİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ’NÜN İNGİLİZCE DİZİNİ ÜZERİNE
Yazar: Salan, Musa
Dergi: Gazi Türkiyat No. 26, 2020
Anahtar kelimeler: ingilizce,terim,dil bilgisi

Her bilim sahasının kendine özgü terimleri bulunur ve bu terimleri içeren sözlükler de o bilim sahası için önem arz ederler. Türk dili sahası için de dil bilgisi ve dil bilimi terimlerinden oluşan sözlükler büyük önem taşımaktadır. Türkçe için dil bilgisi ve dil bilimi terimleri sözlükleri profesyonel anlamda yirminci yüzyılda belirmiş; Vecihe Hatiboğlu, Berke Vardar, Ahmet Topaloğlu, Zeynep Korkmaz ve Günay Karaağaç gibi isimler terim sözlükleri kaleme almıştır.

Her bilim sahasının kendine özgü terimleri bulunur ve bu terimleri içeren sözlükler de o bilim sahası için önem arz ederler. Türk dili sahası için de dil bilgisi ve dil bilimi terimlerinden oluşan sözlükler büyük önem taşımaktadır. Türkçe için dil bilgisi ve dil bilimi terimleri sözlükleri profesyonel anlamda yirminci yüzyılda belirmiş; Vecihe Hatiboğlu, Berke Vardar, Ahmet Topaloğlu, Zeynep Korkmaz ve Günay Karaağaç gibi isimler terim sözlükleri kaleme almıştır.
KENESBAY MUSAYEV
KENESBAY MUSAYEV
Yazar: Öner, Mustafa
Dergi: Gazi Türkiyat No. 26, 2020
Anahtar kelimeler: kenesbay musayev,türkoloji,türkolog

Rusya Federasyonu Bilimler Akademisi Türkologlar Komitesi Başkanı Prof. Dr. Kenesbay Musa oğlu Musayev (Кенесбай Мусаевич Мусаев) 26 Mayıs 2020 tarihinde Moskova’da vefat etti. Sovyet Bilimler Akademisinde de Türkologlar Komitesi Başkanı (1987) olan değerli Türkolog, aynı zamanda Türk Dil Kurumu fahri üyesi (2000) ve Ahmet Yesevi Türk-Kazak Üniversitesi şeref üyesi (2002) idi.

Rusya Federasyonu Bilimler Akademisi Türkologlar Komitesi Başkanı Prof. Dr. Kenesbay Musa oğlu Musayev (Кенесбай Мусаевич Мусаев) 26 Mayıs 2020 tarihinde Moskova’da vefat etti. Sovyet Bilimler Akademisinde de Türkologlar Komitesi Başkanı (1987) olan değerli Türkolog, aynı zamanda Türk Dil Kurumu fahri üyesi (2000) ve Ahmet Yesevi Türk-Kazak Üniversitesi şeref üyesi (2002) idi.
VERYANSIN”, “VERYANSIN ETMEK” SÖZLERİNDEKİ ANLAM DEĞİŞMELERİ VE TÜRKÇE SÖZLÜK’TEKİ TANIMLARI
VERYANSIN”, “VERYANSIN ETMEK” SÖZLERİNDEKİ ANLAM DEĞİŞMELERİ VE TÜRKÇE SÖZLÜK’TEKİ TANIMLARI
Yazar: Akalın, Şükrü Haluk; Kumanlı, Mustafa Samet; Tahiroğlu, Bekir Tahir
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: Türkçe Sözlük,söz yapımı,anlam değişmesi,tanımlama,deyim

Türk Dil Kurumunun yayımlamakta olduğu Türkçe Sözlük’te veryansın sözünün ve veryansın etmek deyiminin günümüzdeki kullanımları ve tanımları bu yazıda ele alınmıştır. İlk baskı Türkçe Sözlük’ten itibaren veryansın sözünün anlam değişmeleri dikkat çekmektedir. Günümüz Türkçesinde veryansın sözü ve bu sözün içinde yer aldığı deyim yeni anlamlar kazanmıştır. Bu anlam değişimlerinin ve sözlükte tanımlanmalarının incelendiği çalışmada sözcüğün yapım türü, kökeni, tarihsel dönemlerdeki kullanım biçimleri ele alınmıştır. Edebî dilden, yazılı kaynaklardan ve derlemden elde edilen veriler ışığında veryansın sözcüğünün ve veryansın etmek deyiminin güncel tanımları yapılmıştır.

Türk Dil Kurumunun yayımlamakta olduğu Türkçe Sözlük’te veryansın sözünün ve veryansın etmek deyiminin günümüzdeki kullanımları ve tanımları bu yazıda ele alınmıştır. İlk baskı Türkçe Sözlük’ten itibaren veryansın sözünün anlam değişmeleri dikkat çekmektedir. Günümüz Türkçesinde veryansın sözü ve bu sözün içinde yer aldığı deyim yeni anlamlar kazanmıştır. Bu anlam değişimlerinin ve sözlükte tanımlanmalarının incelendiği çalışmada sözcüğün yapım türü, kökeni, tarihsel dönemlerdeki kullanım biçimleri ele alınmıştır. Edebî dilden, yazılı kaynaklardan ve derlemden elde edilen veriler ışığında veryansın sözcüğünün ve veryansın etmek deyiminin güncel tanımları yapılmıştır.
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ÇOKLU ADLARIN ANTROPONİMİK (KİŞİADBİLİMCİL) AÇIDAN GÜNCEL GÖRÜNÜMÜ (ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ)
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ÇOKLU ADLARIN ANTROPONİMİK (KİŞİADBİLİMCİL) AÇIDAN GÜNCEL GÖRÜNÜMÜ (ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ)
Yazar: Şen, Serkan; Alkan Ataman, Hanife
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: Adbilim,Antroponomi,Ad verme,Çift ad,Çoklu ad

Kişilere ad verme, hemen her toplumda önem atfedilen bir meseledir. Türkiye’de son yıllarda, toplumun her kesiminde çocuklara çift ad, az örneği olmakla birlikte üçlü ad verme eğilimigözlenmektedir. Bu çalışma kapsamında, “çoklu ad” olarak ifade edilen kişi adları değerlendirilmiştir. Çoklu ad verme eğiliminin bilinen nedenleri dışında, ortaya çıkan diğer gerekçelerini çoklu ad verme eğilimleri ışığında belirlemek hedeflenmiştir. Veri tabanı olarak Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nin değişik fakültelerinde, yüksekokullarında eğitim alan öğrencilerine anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20.0 Paket Programı’ndan yararlanılmıştır. Araştırmada kız ve erkek öğrencilerin sayısı neredeyse birbirine yakın olduğundan çoklu ad koyma yönündeki eğilimin her iki cinsiyete sahip çocuklarda eşit olduğu görülmüştür. Çalışmadan, geçmişte örnekleri görülen geleneksel çoklu ad verme eğiliminin günümüzde daha ziyade farklı ve ayrıcalıklı olma isteği doğrultusunda özgün adlar vermek suretiyle arttığı ortaya çıkmıştır. Çıkarılan en önemli sonuç, öğrencilerin çoğunluğunun çoklu ad taşımaktan duydukları memnuniyeti ve ileride de kendi çocuklarına çoklu ad verme yönünde tercihte bulunacaklarını belirtmiş olmalarıdır.

Kişilere ad verme, hemen her toplumda önem atfedilen bir meseledir. Türkiye’de son yıllarda, toplumun her kesiminde çocuklara çift ad, az örneği olmakla birlikte üçlü ad verme eğilimigözlenmektedir. Bu çalışma kapsamında, “çoklu ad” olarak ifade edilen kişi adları değerlendirilmiştir. Çoklu ad verme eğiliminin bilinen nedenleri dışında, ortaya çıkan diğer gerekçelerini çoklu ad verme eğilimleri ışığında belirlemek hedeflenmiştir. Veri tabanı olarak Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nin değişik fakültelerinde, yüksekokullarında eğitim alan öğrencilerine anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20.0 Paket Programı’ndan yararlanılmıştır. Araştırmada kız ve erkek öğrencilerin sayısı neredeyse birbirine yakın olduğundan çoklu ad koyma yönündeki eğilimin her iki cinsiyete sahip çocuklarda eşit olduğu görülmüştür. Çalışmadan, geçmişte örnekleri görülen geleneksel çoklu ad verme eğiliminin günümüzde daha ziyade farklı ve ayrıcalıklı olma isteği doğrultusunda özgün adlar vermek suretiyle arttığı ortaya çıkmıştır. Çıkarılan en önemli sonuç, öğrencilerin çoğunluğunun çoklu ad taşımaktan duydukları memnuniyeti ve ileride de kendi çocuklarına çoklu ad verme yönünde tercihte bulunacaklarını belirtmiş olmalarıdır.
TÜRKÇENİN BÜRÜN ÖZELLİKLERİNİN BİLİM VE TEKNOLOJİ AÇISINDAN ÖNEMİ
TÜRKÇENİN BÜRÜN ÖZELLİKLERİNİN BİLİM VE TEKNOLOJİ AÇISINDAN ÖNEMİ
Yazar: Duyar, Tugay Rifat; Mengü, Güven; Bayramoğlu, İsmet; Kemaloğlu, Yusuf  Kemal
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: Bürün özellikleri,Vurgu,Konuşma,Sesbilim

Bu çalışmada Türkçenin bürün özelliklerinin bilim ve teknoloji açısından önemi ile farklı alanların bu bağlamda ortak sorun ve kaygılarına dikkat çekilmiştir. Günümüzde ortaya çıkan bilim ve teknoloji alanındaki gelişmelerle Türkçenin parçabirimleri ve parçaüstü birimlerinin farklı alanlarca daha iyi anlaşılması gerekli hâle gelmiştir. Çalışmamızda Türkçenin bürün bileşenleri bakımından doğru anlaşılması, bu konuda disiplinler arası çalışmaların artırılması ve ortak birikimin güçlendirilmesi konusunda farkındalık kazandırma amaçlanmıştır.

Bu çalışmada Türkçenin bürün özelliklerinin bilim ve teknoloji açısından önemi ile farklı alanların bu bağlamda ortak sorun ve kaygılarına dikkat çekilmiştir. Günümüzde ortaya çıkan bilim ve teknoloji alanındaki gelişmelerle Türkçenin parçabirimleri ve parçaüstü birimlerinin farklı alanlarca daha iyi anlaşılması gerekli hâle gelmiştir. Çalışmamızda Türkçenin bürün bileşenleri bakımından doğru anlaşılması, bu konuda disiplinler arası çalışmaların artırılması ve ortak birikimin güçlendirilmesi konusunda farkındalık kazandırma amaçlanmıştır.
“SÜRGÜN ÜLKEDEN BAŞKENTLER BAŞKENTİNE” *  ŞİİRİNDE GÖSTERGEBİLİM
“SÜRGÜN ÜLKEDEN BAŞKENTLER BAŞKENTİNE” *  ŞİİRİNDE GÖSTERGEBİLİM
Yazar: Akça, Hilal
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: Şiir,imge,göstergebilim

Dil, insanlar arası iletişimde önemli bir araçtır. Dilin dünyasının kapılarını aralayan ve güçlü bir imgelem evrenini bünyesinde barındıran şiirler, çok katmanlı bir yapıya diğer taraftan da felsefi bir açılıma sahiptir. İmaj, metafor, sembol üzerinden alımlama estetiği oluşturmaya çalışan şairler oldukça karmaşık bir yapıya ulaşan şiirlerini derinleştirerek farklı anlam kesitleri oluştururlar. Şiir metninin anlamsal uzantılarını ve bu uzantılar arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için başvurulan çözümleme yöntemlerinden biri de göstergebilimdir. Edebi eserin değerlendirilmesinde modern yaklaşımlardan olan göstergebilim, dilsel ifadelerin oluşturduğu kültürel kodların tespit edilmesinde ve kavramlar üzerinden iletilmek istenen düşüncelerin saptanmasında farklı düzlemlerde okuyucuya yardımcı olmaktadır. Çünkü edebi metin üzerinden bize gelen kavramlar farklı kültür katmanlarını içlerinde barındırır. Bu bağlamda Sezai Karakoç’un “Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine” şiiri söylem analizine tabi tutularak dil, kültür, kimlik, aidiyet unsurları tespit edilerek böylece seçilmiş olan şiirde hangi kavramların (sembollerin, imgelerin, sözcüklerin, resimlerin, düşüncelerin) ön plana çıkarıldığı ve Sezai Karakoç’un düşünce dünyasının derinlikleri göstergeler üzerindenaçıklanacaktır.

Dil, insanlar arası iletişimde önemli bir araçtır. Dilin dünyasının kapılarını aralayan ve güçlü bir imgelem evrenini bünyesinde barındıran şiirler, çok katmanlı bir yapıya diğer taraftan da felsefi bir açılıma sahiptir. İmaj, metafor, sembol üzerinden alımlama estetiği oluşturmaya çalışan şairler oldukça karmaşık bir yapıya ulaşan şiirlerini derinleştirerek farklı anlam kesitleri oluştururlar. Şiir metninin anlamsal uzantılarını ve bu uzantılar arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için başvurulan çözümleme yöntemlerinden biri de göstergebilimdir. Edebi eserin değerlendirilmesinde modern yaklaşımlardan olan göstergebilim, dilsel ifadelerin oluşturduğu kültürel kodların tespit edilmesinde ve kavramlar üzerinden iletilmek istenen düşüncelerin saptanmasında farklı düzlemlerde okuyucuya yardımcı olmaktadır. Çünkü edebi metin üzerinden bize gelen kavramlar farklı kültür katmanlarını içlerinde barındırır. Bu bağlamda Sezai Karakoç’un “Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine” şiiri söylem analizine tabi tutularak dil, kültür, kimlik, aidiyet unsurları tespit edilerek böylece seçilmiş olan şiirde hangi kavramların (sembollerin, imgelerin, sözcüklerin, resimlerin, düşüncelerin) ön plana çıkarıldığı ve Sezai Karakoç’un düşünce dünyasının derinlikleri göstergeler üzerindenaçıklanacaktır.
MÜSLÜMAN EVLİYASI İLE HRİSTİYAN AZİZLERİN MENKIBE VE KERAMETLERİ ÜZERİNE BİR MUKAYESE DENEMESİ
MÜSLÜMAN EVLİYASI İLE HRİSTİYAN AZİZLERİN MENKIBE VE KERAMETLERİ ÜZERİNE BİR MUKAYESE DENEMESİ
Yazar: Babür, Yusuf
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: : İslam Evliyası,Hristiyan Azizleri,Menkıbe,Keramet,Mucize,Meşhur Velile

İslam dünyasında meşhur velilere dair menkıbevi hayatlar ve keramet anlatıları, klasik edebiyatın önemli malzemelerinden biridir. Hristiyan dünyasında meşhur olmuş azizlerin menkıbevi hayatlarına bakıldığında da yine çok sayıda kerametin anlatıldığına şahit olunur. Klasik Türk Edebiyatı’nın mühim kaynaklarından olan evliya tezkireleri, azizlerin hayatlarını anlatan çeşitli eserler, bu evliyaların/azizlerin hayatlarını örnek göstererek âdeta dinî propaganda yapmaktadır. Evliya/aziz hayatlarında benzer kerametlerin/mucizelerin görülmesi, bunların aynı kaynaktan çıkabileceği iddiasını akla getirmektedir. Mürit veya mensup toplamak, onları bağlı oldukları kanaat önderine sadakatten ayırmamak ve onların motivasyonunu zinde tutmak veya arttırmak için sıklıkla başvurulan menkıbevi anlatılar, öyle görülüyor ki ortak bir kaynaktan; peygamber kıssalarından beslenmektedir. Tam bu noktada Müslüman evliyasının ve Hristiyan azizlerinin benzeşen bazı kerametlere sahip olduğuna rastlanmıştır. Benzer kerametler tasnif edilmiştir. İlgili isimlerin başlarından geçen benzer olaylar, aynı alt başlıkta dikkatlere sunulmuştur. İslam evliyasına ve Hristiyan azizlerine mal edilen anlatıların bu denli bir benzerliğe sahip olması, bu çalışmanın çıkışnoktasını oluşturmuştur.

İslam dünyasında meşhur velilere dair menkıbevi hayatlar ve keramet anlatıları, klasik edebiyatın önemli malzemelerinden biridir. Hristiyan dünyasında meşhur olmuş azizlerin menkıbevi hayatlarına bakıldığında da yine çok sayıda kerametin anlatıldığına şahit olunur. Klasik Türk Edebiyatı’nın mühim kaynaklarından olan evliya tezkireleri, azizlerin hayatlarını anlatan çeşitli eserler, bu evliyaların/azizlerin hayatlarını örnek göstererek âdeta dinî propaganda yapmaktadır. Evliya/aziz hayatlarında benzer kerametlerin/mucizelerin görülmesi, bunların aynı kaynaktan çıkabileceği iddiasını akla getirmektedir. Mürit veya mensup toplamak, onları bağlı oldukları kanaat önderine sadakatten ayırmamak ve onların motivasyonunu zinde tutmak veya arttırmak için sıklıkla başvurulan menkıbevi anlatılar, öyle görülüyor ki ortak bir kaynaktan; peygamber kıssalarından beslenmektedir. Tam bu noktada Müslüman evliyasının ve Hristiyan azizlerinin benzeşen bazı kerametlere sahip olduğuna rastlanmıştır. Benzer kerametler tasnif edilmiştir. İlgili isimlerin başlarından geçen benzer olaylar, aynı alt başlıkta dikkatlere sunulmuştur. İslam evliyasına ve Hristiyan azizlerine mal edilen anlatıların bu denli bir benzerliğe sahip olması, bu çalışmanın çıkışnoktasını oluşturmuştur.
KAOS VE OTORİTE ARASINDA TÜRKİSTAN: TAŞKENT’TE İLK RUS KERVANI VE KARL MİLLER’İN GÖZLEMLERİ (1738-1739)
KAOS VE OTORİTE ARASINDA TÜRKİSTAN: TAŞKENT’TE İLK RUS KERVANI VE KARL MİLLER’İN GÖZLEMLERİ (1738-1739)
Yazar: Karakulak, Mesut
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: Karl Miller,Orenburg,Taşkent,Kazak Ordaları,Rus Çarlığı

Rusların Altın Orda hakimiyetinden kurtulmasıyla birlikte Kazak steplerine doğru iktisadi ve siyasi bir yayılım politikası izlemeye başlamıştır. XV. yüzyılın sonlarından itibaren tedricen başlayan bu politika nihayetinde Rus Çarlığının, Kazak (Cüz) Ordaları üzerinde hakimiyet tesis etmesine kadar varmıştır. Zira Kazak Ordalarından Küçük Orda 1730-1738 yılları arasında Rus tabiiyetine geçmiştir. Kazak Ordaları üzerinde hakimiyet kurma planını tümüyle gerçekleştirmek isteyen Rus Çarlığı, bölgeye diplomatlarını göndermeye devam etmiştir. Bu süreçte 1738 yılında Kalmuk hakimiyet sahasında olup yönetimi Kazaklara bırakılmış olan Taşkent’e bir kervam gönderilmesi kararlaştırılır. 1738 yılında Yüzbaşı Karl Miller öncülüğünde Orenburg’dan Taşkent’e doğru yola çıkan bu Rus kervanı Küçük ve Orta Cüz topraklarını sorunsuz geçer ancak Taşkent’e iki günlük mesafede Ulu Cüz topraklarında yağmalanır. Miller ve maiyetindekilerin hepsi esir alınır. Bu makale Taşkent’e giden ilk Rus kervanının yağmalanması neticesinde Rus Çarlığı-Kalmuklar ve Kazak Ordaları arasında geçen diplomasi trafiğini konu almaktadır. Miller’in bizatihi Rus Çarlığına gönderdiği raporlardan inşa edilen metin Taşkent hakkında değerli bilgiler sunmaktadır.

Rusların Altın Orda hakimiyetinden kurtulmasıyla birlikte Kazak steplerine doğru iktisadi ve siyasi bir yayılım politikası izlemeye başlamıştır. XV. yüzyılın sonlarından itibaren tedricen başlayan bu politika nihayetinde Rus Çarlığının, Kazak (Cüz) Ordaları üzerinde hakimiyet tesis etmesine kadar varmıştır. Zira Kazak Ordalarından Küçük Orda 1730-1738 yılları arasında Rus tabiiyetine geçmiştir. Kazak Ordaları üzerinde hakimiyet kurma planını tümüyle gerçekleştirmek isteyen Rus Çarlığı, bölgeye diplomatlarını göndermeye devam etmiştir. Bu süreçte 1738 yılında Kalmuk hakimiyet sahasında olup yönetimi Kazaklara bırakılmış olan Taşkent’e bir kervam gönderilmesi kararlaştırılır. 1738 yılında Yüzbaşı Karl Miller öncülüğünde Orenburg’dan Taşkent’e doğru yola çıkan bu Rus kervanı Küçük ve Orta Cüz topraklarını sorunsuz geçer ancak Taşkent’e iki günlük mesafede Ulu Cüz topraklarında yağmalanır. Miller ve maiyetindekilerin hepsi esir alınır. Bu makale Taşkent’e giden ilk Rus kervanının yağmalanması neticesinde Rus Çarlığı-Kalmuklar ve Kazak Ordaları arasında geçen diplomasi trafiğini konu almaktadır. Miller’in bizatihi Rus Çarlığına gönderdiği raporlardan inşa edilen metin Taşkent hakkında değerli bilgiler sunmaktadır.
KLASİK LİBERALİZM AÇISINDAN PRENS SABAHADDİN’İN TOPLUM FELSEFESİ
KLASİK LİBERALİZM AÇISINDAN PRENS SABAHADDİN’İN TOPLUM FELSEFESİ
Yazar: Günör, Recep Batu
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: Prens Sabahaddin,teşebbüs-i şahsi,adem-i merkeziyet,science sociale

Osmanlı döneminde ülkenin içinde bulunduğu olumsuz durumdan kurtulmanın yollarını arayan aydınlar arasında önemli bir isim olan Prens Sabahaddin, kendi toplum felsefesini liberalögeler ile şekillendirmiştir. Aydınlanma dönemi ile birlikte ortaya çıkan liberalizm düşüncesinin temel ilkelerinden olan bireycilik, özgürlük, sınırlı devlet, piyasa ekonomisi gibi ilkelerinibenimseyen Prens Sabahaddin, bu ilkelerin bir sentezi olarak teşebbüs-i şahsi ve adem-i merkeziyet ilkelerini benimsemiştir.

Osmanlı döneminde ülkenin içinde bulunduğu olumsuz durumdan kurtulmanın yollarını arayan aydınlar arasında önemli bir isim olan Prens Sabahaddin, kendi toplum felsefesini liberalögeler ile şekillendirmiştir. Aydınlanma dönemi ile birlikte ortaya çıkan liberalizm düşüncesinin temel ilkelerinden olan bireycilik, özgürlük, sınırlı devlet, piyasa ekonomisi gibi ilkelerinibenimseyen Prens Sabahaddin, bu ilkelerin bir sentezi olarak teşebbüs-i şahsi ve adem-i merkeziyet ilkelerini benimsemiştir.
KİTĀBU’L İDRĀK Lİ-LİSĀNİ’L ETRĀK’TE ALINTI KELİMELER: İLAVELER
KİTĀBU’L İDRĀK Lİ-LİSĀNİ’L ETRĀK’TE ALINTI KELİMELER: İLAVELER
Yazar: Bulut, Adem
Dergi: Gazi Türkiyat No. 25, 2019
Anahtar kelimeler: Kitābu’l İdrāk Li- Lisāni’l Etrāk,Ebū Ḥayyān,Alıntı Kelimeler

Kitābu’l İdrāk Li-Lisāni’l Etrāk, 14. yüzyılda yazılmış Türkçe sözlük ve gramer kitaplarının en eskisi olup içermiş olduğu malzeme ile dönemin dil bilgisi yapı kuralları ile söz varlığı hakkında bilgi sunmaktadır. Sözlük ve dil bilgisi bölümlerinden oluşan eser, Mısır sahasında Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmıştır. Sözlük bölümünde üç binden fazla isim ve fiil madde başları bulunmaktadır. Bu madde başlarının ve dil bilgisi bölümünde Türkçede kullanıldığı bilgisi verilen sözcüklerin kimisi diğer dillerden ödünçlemedir. Eserdeki alıntı kelimelere yönelik çalışma, daha önce Musa Salan tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada da Kitābu’l İdrāk Li-Lisāni’l Etrāk’te geçen ve Salan’ın çalışmasında yer almayan alıntı kelimeler işlenmiştir

Kitābu’l İdrāk Li-Lisāni’l Etrāk, 14. yüzyılda yazılmış Türkçe sözlük ve gramer kitaplarının en eskisi olup içermiş olduğu malzeme ile dönemin dil bilgisi yapı kuralları ile söz varlığı hakkında bilgi sunmaktadır. Sözlük ve dil bilgisi bölümlerinden oluşan eser, Mısır sahasında Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmıştır. Sözlük bölümünde üç binden fazla isim ve fiil madde başları bulunmaktadır. Bu madde başlarının ve dil bilgisi bölümünde Türkçede kullanıldığı bilgisi verilen sözcüklerin kimisi diğer dillerden ödünçlemedir. Eserdeki alıntı kelimelere yönelik çalışma, daha önce Musa Salan tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada da Kitābu’l İdrāk Li-Lisāni’l Etrāk’te geçen ve Salan’ın çalışmasında yer almayan alıntı kelimeler işlenmiştir