KORONER ANJİOGRAFİ LABORATUVARINA SEVKİ YAPILAN HASTALARDA; DEPRESYON, ANKSİYETE VE KORONER ARTER HASTALIĞI CİDDİYETİ İLİŞKİSİ
KORONER ANJİOGRAFİ LABORATUVARINA SEVKİ YAPILAN HASTALARDA; DEPRESYON, ANKSİYETE VE KORONER ARTER HASTALIĞI CİDDİYETİ İLİŞKİSİ
Yazar: Akkaya, Süleyman; Polat, Cegerğun; Ede, Hüseyin; Öztürk, Önder
Dergi: Bozok Tıp Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: KORONER ANJİOGRAFİ LABORATUVARINA SEVKİ YAPILAN HASTALARDA; DEPRESYON

ÖZETAmaç: Bu çalışmanın amacı, koroner anjiyografi (KAG) laboratuvarına sevk edilen hastalarda koroner arterhastalığı (KAH) varlığının anksiyete ve depresyon gibi psikolojik bozuklıuklar ile ilişkisini değerlendirmektir.Yöntem ve Gereç: Koroner anjiografi yapılan 163 hasta ardışık olarak çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalarınsosyodemografik özellikleri, kardiyovasküler risk faktörleri, klinik özellikleri ve mevcut kullandığı ilaçları kaydedildi.Koroner anjiyografi sonrası anksiyete ve depresyon seviyeleri, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeğine(HADÖ) göre incelendi. KAH ciddiyetini sınıflamak için KAG sonuçlarına göre hastalar aşağıdaki gibi sınıflandırıldı:perkütan koroner girişim (PKG); koroner by-pass greftleme (CABG); non-kritik koroner lezyonlar; normalkoroner arterler. Sosyodemografik özellikler, klinik özellikler, koroner arter ciddiyeti HAD ölçümleriyle uygunbiçimde karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmaya 62 kadın hasta (%38) dahil edildi. 62 hastaya PKG uygulanıken 30 hasta CABG’ye gönderildi.55 hastad non-kritik KAH varken 12 hastada normal koroner arterler (yavaş akım dahil) mevcuttu. Sosyodemografikfaktörler arasında sadece kadın hastalar, düşük gelirli hastalar veya uyku sorunu olan hastalarsırasıyla erkek hastalara, yüksek geliri olan hastalara veya uyku sorunu olmayanlara kıyasla daha yüksek HADdeğerlerine sahipti. Sosyodemografik özellikler, kardiyovasküler risk faktörleri, klinik özellikler ve KAG sonuçlarınıiçeren çok değişkenli regresyon analizinde, anksiyete için sadece uykusuzluk varlığı (ß=0,243; p<0,05) veKAG sonuçlarının (ß=0,202; p<0,05) bağımsız değişken olduğu bulunurken buna karşın depresyon için sadeceyaş bulundu.Sonuç: Çalışmada KAH’nin hastaların anksiyete seviyeleri ile ilişkili olabileceğini bulduk.Anahtar Sözcu¨kler: Anksiyete; Depresyon; Koroner anjiyografi; Koroner arter hastalığıABSTRACTObjective: The objective of this study was to evaluate the relationship of psychological disorders such asanxiety and depression with presence of coronary artery disease (CAD) among patients referred to coronaryangiography (CAG) laboratory.Material and Methods: One hundred sixty three patients undergone CAG were consecutively included in thestudy. Sociodemographic features, cardiovascular risk factors, clinical features and current medications wererecorded for all patients. The levels of anxiety and depression were examined according to Hospitalized Anxietyand Depression (HAD) measurements following coronary angiography (CAG). According to CAG results, thesubjects were grouped to classify the severity of CAD as follows: percutaneous coronary intervention (PCI),coronary bypass grefting (CABG), non-critical coronary lesions, normal coronary arteries. Sociodemographicfeatures, clinical features, severity of coronary artery disease were compared with HAD measurementsaccordingly.Results: The study included 62 female patients (38%). 62 patients were undergone for PCI, 30 patientswere referred to CABG while 55 patients had non-significant CAD; 12 patients has normal coronary arteries(including slow flow). Among sociodemographic factors, only female patients, patient with low income orinsomnia had significantly higher HAD values compared to male, high income or without insomnia respectively.In multivariate regression analysis including sociodemographic features, cardiovascular risk factors, clinicalfeatures and CAG results, only presence of insomnia (ß=-0.243; p<0.05) and CAG results (ß=0.202; p<0.05)was found to be significant independent variables related to anxiety while only age was found significant fordepression.Conclusions: The study found that CAD can be related to anxiety level of patients.Keywords: Anxiety, Depression, Coronary angiography, Coronary artery disease

ÖZETAmaç: Bu çalışmanın amacı, koroner anjiyografi (KAG) laboratuvarına sevk edilen hastalarda koroner arterhastalığı (KAH) varlığının anksiyete ve depresyon gibi psikolojik bozuklıuklar ile ilişkisini değerlendirmektir.Yöntem ve Gereç: Koroner anjiografi yapılan 163 hasta ardışık olarak çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalarınsosyodemografik özellikleri, kardiyovasküler risk faktörleri, klinik özellikleri ve mevcut kullandığı ilaçları kaydedildi.Koroner anjiyografi sonrası anksiyete ve depresyon seviyeleri, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeğine(HADÖ) göre incelendi. KAH ciddiyetini sınıflamak için KAG sonuçlarına göre hastalar aşağıdaki gibi sınıflandırıldı:perkütan koroner girişim (PKG); koroner by-pass greftleme (CABG); non-kritik koroner lezyonlar; normalkoroner arterler. Sosyodemografik özellikler, klinik özellikler, koroner arter ciddiyeti HAD ölçümleriyle uygunbiçimde karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmaya 62 kadın hasta (%38) dahil edildi. 62 hastaya PKG uygulanıken 30 hasta CABG’ye gönderildi.55 hastad non-kritik KAH varken 12 hastada normal koroner arterler (yavaş akım dahil) mevcuttu. Sosyodemografikfaktörler arasında sadece kadın hastalar, düşük gelirli hastalar veya uyku sorunu olan hastalarsırasıyla erkek hastalara, yüksek geliri olan hastalara veya uyku sorunu olmayanlara kıyasla daha yüksek HADdeğerlerine sahipti. Sosyodemografik özellikler, kardiyovasküler risk faktörleri, klinik özellikler ve KAG sonuçlarınıiçeren çok değişkenli regresyon analizinde, anksiyete için sadece uykusuzluk varlığı (ß=0,243; p<0,05) veKAG sonuçlarının (ß=0,202; p<0,05) bağımsız değişken olduğu bulunurken buna karşın depresyon için sadeceyaş bulundu.Sonuç: Çalışmada KAH’nin hastaların anksiyete seviyeleri ile ilişkili olabileceğini bulduk.Anahtar Sözcu¨kler: Anksiyete; Depresyon; Koroner anjiyografi; Koroner arter hastalığıABSTRACTObjective: The objective of this study was to evaluate the relationship of psychological disorders such asanxiety and depression with presence of coronary artery disease (CAD) among patients referred to coronaryangiography (CAG) laboratory.Material and Methods: One hundred sixty three patients undergone CAG were consecutively included in thestudy. Sociodemographic features, cardiovascular risk factors, clinical features and current medications wererecorded for all patients. The levels of anxiety and depression were examined according to Hospitalized Anxietyand Depression (HAD) measurements following coronary angiography (CAG). According to CAG results, thesubjects were grouped to classify the severity of CAD as follows: percutaneous coronary intervention (PCI),coronary bypass grefting (CABG), non-critical coronary lesions, normal coronary arteries. Sociodemographicfeatures, clinical features, severity of coronary artery disease were compared with HAD measurementsaccordingly.Results: The study included 62 female patients (38%). 62 patients were undergone for PCI, 30 patientswere referred to CABG while 55 patients had non-significant CAD; 12 patients has normal coronary arteries(including slow flow). Among sociodemographic factors, only female patients, patient with low income orinsomnia had significantly higher HAD values compared to male, high income or without insomnia respectively.In multivariate regression analysis including sociodemographic features, cardiovascular risk factors, clinicalfeatures and CAG results, only presence of insomnia (ß=-0.243; p<0.05) and CAG results (ß=0.202; p<0.05)was found to be significant independent variables related to anxiety while only age was found significant fordepression.Conclusions: The study found that CAD can be related to anxiety level of patients.Keywords: Anxiety, Depression, Coronary angiography, Coronary artery disease