hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sosyoloji, Hazım Berge
Sosyoloji, Hazım Berge
Yazar: Ülken, Hilmi Ziya
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 4-5, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Sosyoloji,Hazım,Berge ; Sosyoloji,Hazım,Berge

Kabataş Lisesi felsefe ve sosyoloji öğretmeni H. Berge tarafından geçen yıl neşredilmiş (S. 84) kısaltılmış bir ders kitabıdır. Muharrir kitapta umumi malumattan sonra cemiyet tiplerini anlatıyor. Bundan sonra içtimai müesseseleri şu sıraya göre izah ediyor: Devlet, dinler ve cemiyetler, aile, ahlak, hukuk, ilmin menşei ve gelişmenin şartları, sanatın menşei meselesi, ekonomi.Sosyoloji Doçenti Nurettin Şazi Kösemihal, üç senedenberi Edebiyat Fakültesi sosyoloji dersleri arasında sosyoloji tarihine ait verdiği derslerden bir kısmını bu ad altında neşretmiştir. Muharrir birinci ve ikinci kısımları taş basma olarak evvelce bastırmış ve III üncü kısmı kitap hali.ne koymuştur. Ders notlarından ibaret olan bu kitapta Sorokin'in yukarıda bahsettiğimiz eserini esas olarak almış, bazı bahislerine ilave yapmış, ve bazılarını bir parça kısaltmıştır.

Kabataş Lisesi felsefe ve sosyoloji öğretmeni H. Berge tarafından geçen yıl neşredilmiş (S. 84) kısaltılmış bir ders kitabıdır. Muharrir kitapta umumi malumattan sonra cemiyet tiplerini anlatıyor. Bundan sonra içtimai müesseseleri şu sıraya göre izah ediyor: Devlet, dinler ve cemiyetler, aile, ahlak, hukuk, ilmin menşei ve gelişmenin şartları, sanatın menşei meselesi, ekonomi.Sosyoloji Doçenti Nurettin Şazi Kösemihal, üç senedenberi Edebiyat Fakültesi sosyoloji dersleri arasında sosyoloji tarihine ait verdiği derslerden bir kısmını bu ad altında neşretmiştir. Muharrir birinci ve ikinci kısımları taş basma olarak evvelce bastırmış ve III üncü kısmı kitap hali.ne koymuştur. Ders notlarından ibaret olan bu kitapta Sorokin'in yukarıda bahsettiğimiz eserini esas olarak almış, bazı bahislerine ilave yapmış, ve bazılarını bir parça kısaltmıştır.
Ahlak ve Hukuk Kaideleri Hakkında Dersler, Emile Durkheim
Ahlak ve Hukuk Kaideleri Hakkında Dersler, Emile Durkheim
Yazar: Ülken, Hilmi Ziya
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 4-5, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Ahlak,Hukuk,Kaideleri ; Ahlak,Hukuk,Kaideleri

Durkheim'in Sorbonne'da verdiği ve şimdiye kadar Fransızca olarak neşredilememiş olan derslerinden bir kısmım ihtiva eden bu kitap, şimdi Hukuk Fakültesi Dekanı olan Profesör Hüseyin Naili Kubalı Paris'te doktora tezini hazırlarken Marcel Mauss tarafından verilmiş ve Fransızca sından önce büyük Fransız sosyoloğunun kızının müsaadesiyle tercüme ve neşredilmiştir. Bu suretle neşredilen kitap Durkheim'in Fransızcası bulunmıyan biricik Türkçe eseridir. Sosyolog burada önce kendine mahsus olan elimination usulüyle devlet hakkındaki birçok tariflerin kifayetsizliğini gösterdikten sonra nihayet şu tarife ulaşıyor: Siyasi cemiyet, ayni otoriteye bağlı az veya çok miktarda tali içtimai grupların bir araya gelmesinden teşekkül eden, kaide ve usulüne göre kurulmuş daha üstün hiçbir otoriteye tabi bulunmıyan bir cemiyettir. Ayni cemiyet bazı bakımlardan siyasi bir cemiyet olduğu halde, diğer bazı bakımlardan ancak kısmi ve tali bir grup olabilir.

Durkheim'in Sorbonne'da verdiği ve şimdiye kadar Fransızca olarak neşredilememiş olan derslerinden bir kısmım ihtiva eden bu kitap, şimdi Hukuk Fakültesi Dekanı olan Profesör Hüseyin Naili Kubalı Paris'te doktora tezini hazırlarken Marcel Mauss tarafından verilmiş ve Fransızca sından önce büyük Fransız sosyoloğunun kızının müsaadesiyle tercüme ve neşredilmiştir. Bu suretle neşredilen kitap Durkheim'in Fransızcası bulunmıyan biricik Türkçe eseridir. Sosyolog burada önce kendine mahsus olan elimination usulüyle devlet hakkındaki birçok tariflerin kifayetsizliğini gösterdikten sonra nihayet şu tarife ulaşıyor: Siyasi cemiyet, ayni otoriteye bağlı az veya çok miktarda tali içtimai grupların bir araya gelmesinden teşekkül eden, kaide ve usulüne göre kurulmuş daha üstün hiçbir otoriteye tabi bulunmıyan bir cemiyettir. Ayni cemiyet bazı bakımlardan siyasi bir cemiyet olduğu halde, diğer bazı bakımlardan ancak kısmi ve tali bir grup olabilir.
Türk Sosyoloji Cemiyeti (1949)
Türk Sosyoloji Cemiyeti (1949)
Yazar: Ülken, Hilmi Ziya
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 4-5, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Türk,Sosyoloji,Cemiyeti ; Türk,Sosyoloji,Cemiyeti

1940 yılı Ekim ayı başlarında Ülken ve Fındıkoğlu'nun teşebbüsü ile. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Profesör, Doçent ve Asistanları, İstanbul liselerinin bir kısım Sosyoloji Öğretmenleri, ve Sosyoloji ile meşgul diğer bazı zatlar Eminönü Halkevinde toplanarak bir Sosyoloji Cemiyeti kurmayı kararlaştırdılar ve bu cemiyetin nizamnamesini hazırladılar. Evvelce 1918 de Mehmet Ali Şevki tarafından «Mesleki içtimaiıı adiyle böyle bir cemiyet kurulmuş ve memlekete ait araştırmalar yapılmıya başlamış, fakat İzmirin Yunanlılar tarafından işgali, İstiklal Harbi bu cemiyetin faaliyetini durdurmuştu. 1927 de İstanbul liseleri Felsefe ve Sosyoloji öğretmenleri Servet Berkin'in başkanlığında tekrar «Felsefe ve İçtimaiyat cemiyeti» ni kurdular.

1940 yılı Ekim ayı başlarında Ülken ve Fındıkoğlu'nun teşebbüsü ile. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Profesör, Doçent ve Asistanları, İstanbul liselerinin bir kısım Sosyoloji Öğretmenleri, veSosyoloji ile meşgul diğer bazı zatlar Eminönü Halkevinde toplanarak bir Sosyoloji Cemiyeti kurmayı kararlaştırdılar ve bu cemiyetin nizamnamesini hazırladılar. Evvelce 1918 de Mehmet Ali Şevki tarafından «Mesleki içtimaiıı adiyle böyle bir cemiyet kurulmuş ve memlekete ait araştırmalar yapılmıya başlamış, fakat İzmirin Yunanlılar tarafından işgali, İstiklal Harbi bu cemiyetin faaliyetini durdurmuştu. 1927 de İstanbul liseleri Felsefe ve Sosyoloji öğretmenleri Servet Berkin'in başkanlığında tekrar «Felsefe ve İçtimaiyat cemiyeti» ni kurdular.
Türk Sosyoloji Cemiyeti 1. Kongresi (1950)
Türk Sosyoloji Cemiyeti 1. Kongresi (1950)
Yazar: Ülken, Hilmi Ziya
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 4-5, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Türk,Sosyoloji,Cemiyeti ; Türk,Sosyoloji,Cemiyeti

Cemiyet yedi ay zarfında Beyoğlu Halkevinde bir seri ,n~i konferans tertip etti. Bunlardan başka Doçent Mümtaz Turhan, Öğretmen ve Avukat Reşat Kaynar tarafından birer münakaşalı tebliğ verildi. Türk Sosyoloji Cemiyeti Paris'te kurulan Üniversite sitesi kongresine bir raporla iştirak etti. Oslo'da kurulan Milletlerarası Sosyoloji Cemiyetine aza oldu. Bazı Sosyoloji cemiyetlerile mecmua mübadelesi yaptı. Konferansları ve tebliğleri neşretmek üzere devamlı bir mecmua çıkarmak için hazırlığa başladı. Bu maksatla bir neşriyat kooperatifi teşebbüsüne girişti. Umumi heyetin fikirlerinden faydalanmak üzere üç defa çay tertip etti. Henüz Türk Sosyoloji Cemiyetinin mecmuası neşre başlanmamıştır.

Cemiyet yedi ay zarfında Beyoğlu Halkevinde bir seri ,n~i konferans tertip etti. Bunlardan başka Doçent Mümtaz Turhan, Öğretmen ve Avukat Reşat Kaynar tarafından birer münakaşalı tebliğ verildi. Türk Sosyoloji Cemiyeti Paris'te kurulan Üniversite sitesi kongresine bir raporla iştirak etti. Oslo'da kurulan Milletlerarası Sosyoloji Cemiyetine aza oldu. Bazı Sosyoloji cemiyetlerile mecmua mübadelesi yaptı. Konferansları ve tebliğleri neşretmek üzere devamlı bir mecmua çıkarmak için hazırlığa başladı. Bu maksatla bir neşriyat kooperatifi teşebbüsüne girişti. Umumi heyetin fikirlerinden faydalanmak üzere üç defa çay tertip etti. Henüz Türk Sosyoloji Cemiyetinin mecmuası neşre başlanmamıştır.
Dil Kurultayı
Dil Kurultayı
Yazar: Ülken, Hilmi Ziya
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 4-5, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Dil,Kurultayı,Gökberk ; Dil,Kurultayı,Gökberk

Bu sene Ankara'da Aralık ayı içinde Dil Kurultayı toplandı. O zamanki Milli Eğitim . Bakanı Tahsin Banguoğlu tarafından açılan Kurultaya Hüseyin Cahit Yalçın başkan seçildi. Birinci gün Kurultay üyeleri komitelere ayrıldı. Komite çalışmaları evvelce hazırlanmış tebliğler etrafında muntazam münakaşalar olmaktan ziyade serbest mevzular etrafında ııyuvarlak masaıı münakaşaları tarzında oldu. Burada terimler komitesi, imla komitesi, umumi dil komitesi, v.s. nin adlarını sayabiliriz. Terimler komitesinde hakim olan temayülleri başlıca üç zümrede toplamak mümkündür: a) Eskiden beri Türk Dil Kurumunun çalışmalarında kendine mihver olarak aldığı radikal Türkçeleşme temayülü. Bu cereyan bilhassa, önceden iki fasikülden ibaret bir kitapçık neşretmiş olan doktor Saim Ali Dilemre tarafından temsil ediliyordu. Üyelerden birisi Türkçedeki yabancı kelimelerin lue-atını yapmış olduğunu, sayısı 3000 i geçen bu kelimelerden dilin temizlenmesi lüzumunu ileri sürüyordu.

Prof. Macid Gökberk who now fills the chair of the History of Philosophy in the place of the late Prof. Von Aster, personally works on sociological problems. Although he is in oppositionagainst all kinds of naturalist scientific sociology and is in agreement with the Spritual sciences (Geisteswissenschaften) of Dilthey and Rickert .. However, he has not yet published anything on this field yet. Lecturer Kösemihal, any way, insists more on the practical side of sociology, but believes that to leave it without ccmnecting to philosophy, like the school of Le Play, is dangerous. He also insists upon the impossibility of such conceptions as "cQnscience collective" of Durkheim's sociology. He believes that the study of sociology should be made in the Universities and not high schools.
XIV. Milletlerarası Sosyoloji Cemiyeti
XIV. Milletlerarası Sosyoloji Cemiyeti
Yazar: Ülken, Hilmi Ziya
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 4-5, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; XIV.,Milletlerarası,Sosyoloji ; XIV.,Milletlerarası,Sosyoloji

Rene Worms tarafından geçen asrın sonlarında kurulmuş olan Milletlerarası Sosyoloji Enstitüsünün 14. cü Kongresi 1939 yılında Bükreşte açımlış, fakat İkinci Cihan Harbinin başlamasiyle Kongre çalışmalarını daha başlangıçta bırakmıştı. Harbin ·felaketleri yüzünd~n Enstitü eski Bürosundan bir çoğu dağılmış olduğu cihetle, o zamanki azadan Prof. C. Gini 14 üncü Kongreyi 1950 yılı Ağustos scınurida Roma'da açacağını ilan etti~ Kongre 29 .Ağustosta başla::. yarak 4 Eylüle kadar devam etti. Kongre Capitole'deki Belediye salonunda Roma Belediye reisi tarafından açıldı. . İştirak ederi: milletler adına birer murahhas açış nutukları okudular. Bu arada Türk murahhası H. Z. Ülken de bir nutuk okudu .

Rene Worms tarafından geçen asrın sonlarında kurulmuş olan Milletlerarası Sosyoloji Enstitüsünün 14. cü Kongresi 1939 yılında Bükreşte açımlış, fakat İkinci Cihan Harbinin başlamasiyle Kongre çalışmalarını daha başlangıçta bırakmıştı. Harbin ·felaketleri yüzünd~n Enstitü eski Bürosundan bir çoğu dağılmış olduğu cihetle, o zamanki azadan Prof. C. Gini 14 üncü Kongreyi 1950 yılı Ağustos scınurida Roma'da açacağını ilan etti~ Kongre 29 .Ağustosta başla::. yarak 4 Eylüle kadar devam etti. Kongre Capitole'deki Belediye salonunda Roma Belediye reisi tarafından açıldı. . İştirak ederi: milletler adına birer murahhas açış nutukları okudular. Bu arada Türk murahhası H. Z. Ülken de bir nutuk okudu .
Cumhuriyet, Eflatun
Cumhuriyet, Eflatun
Yazar: Kösemihal, Nurettin Şazi
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 4-5, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Cumhuriyet,Eflatun,ciltlik ; Cumhuriyet,Eflatun,ciltlik

1941 senesinde, Eflatun'un otuz yedi ciltlik külliyatının tercüme ettirecek basın işleriyle uğraşacak Milli Eğitim Bakanlığının4' tercüme bürosuna bağlı bir Eflatun komisyonu kurulmuştu. Bu komisyon kısa bir zamanda Eflatun külliyatından otuz üçünü tamamen ikisini de kısmen tercüme ettirip klasikler serisinde bastırmağa muvaffak olmuştu. 1 Eflatun komisyonu, başka başka kimselerin başka başka dillerden - Yunanca, Fransızca, Almanca, İngilizce gibi- çevireceği bu külliyatta birliği temin için de bir takım prensipler kabul etmişti.

1941 senesinde, Eflatun'un otuz yedi ciltlik külliyatının tercüme ettirecek basın işleriyle uğraşacak Milli Eğitim Bakanlığının4' tercüme bürosuna bağlı bir Eflatun komisyonu kurulmuştu. Bu komisyon kısa bir zamanda Eflatun külliyatından otuz üçünü tamamen ikisini de kısmen tercüme ettirip klasikler serisinde bastırmağa muvaffak olmuştu. 1 Eflatun komisyonu, başka başka kimselerin başka başka dillerden - Yunanca, Fransızca, Almanca, İngilizce gibi- çevireceği bu külliyatta birliği temin için de bir takım prensipler kabul etmişti.
Ziya Gökalp Üzerine Notlar
Ziya Gökalp Üzerine Notlar
Yazar: Tütengil, Cavit Orhan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 2 No. 10-11, 2014
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Ziya,Gökalp,Üzerine ; Ziya,Gökalp,Üzerine

Şimdiye kadar türkçe ve yabancı dillerle yayınlanmış olan kitapların Ziya Gökalpın hayatına ve eserlerine ait hususları tamamen aydınlığa çıkardığıını .:.arunııyoruz. Gerek .Gökıalpın hayatı, gerekse ,Yıazdı:kları haklkln:da~ii bilgilerimiz yer · yer boşluklar göstermektedir. Yayınlamakta olduğumuz notların Ziya Gökalp ile ilgili bazı biyo,grafik ve bibliyogırafik boşlukların doldurulması yolunda fayıdah ıolacağı.~, eldeıbiyat .ve fikir tarihçilerini ıi'lgilenıdireceğ1iıni umarız. Ziya Gökalpın doğum tarihinin doğru ve kesin olarak bilinmesine temel teşkil eden notu Ahmet Cemil'e borçluyuz. ilk defa, A. Cemilin Ziya Gökalıpa dair hatııralia,nnm yayınlandığı, yalnıhn~OO'sam Vıakit gazetesin:deki ruı~i ıtari.­ hi görerek bundan haberimiz olmuştu. Bu tarihi miladi tarihe çevirerek bulduğumuz ''23 Mart 1876'' Ziya Gökalp1,n do,ğum günü oL~raık İş dıergıisin:in s. 39/40, sf. 29'da yayınlanmıştı.

Şimdiye kadar türkçe ve yabancı dillerle yayınlanmış olan kitapların Ziya Gökalpın hayatına ve eserlerine ait hususları tamamen aydınlığa çıkardığıını .:.arunııyoruz. Gerek .Gökıalpın hayatı, gerekse ,Yıazdı:kları haklkln:da~ii bilgilerimiz yer · yer boşluklar göstermektedir. Yayınlamakta olduğumuz notların Ziya Gökalp ile ilgili bazı biyo,grafik ve bibliyogırafik boşlukların doldurulması yolunda fayıdah ıolacağı.~, eldeıbiyat .ve fikir tarihçilerini ıi'lgilenıdireceğ1iıni umarız. Ziya Gökalpın doğum tarihinin doğru ve kesin olarak bilinmesine temel teşkil eden notu Ahmet Cemil'e borçluyuz. ilk defa, A. Cemilin Ziya Gökalıpa dair hatııralia,nnm yayınlandığı, yalnıhn~OO'sam Vıakit gazetesin:deki ruı~i ıtari.­ hi görerek bundan haberimiz olmuştu. Bu tarihi miladi tarihe çevirerek bulduğumuz ''23 Mart 1876'' Ziya Gökalp1,n do,ğum günü oL~raık İş dıergıisin:in s. 39/40, sf. 29'da yayınlanmıştı.
Homo Ludens Diyarında Homo Faber Olarak Araştırmacı
Researcher as a Homo Faber in the Lands of Homo Ludens
Yazar: Bayraktutan, Günseli
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Özdüşünümsellik,Dijital oyunlar,Homo ludens,Homo faber,Araştırmacı ; Self-reflexivity,Digital games,Homo ludens,Homo faber,Researcher

Bu çalışma araştırma motivasyonları, mevcut teknik ve maddi koşullar ve araştırmacının pozisyonu ile ilgili olarakbir otoanaliz yapma amacını taşımaktadır. Her otoanaliz özdüşünümsellik içerdiği için de metin boyunca çokçakişisel deneyim ve öznel ifade söz konudur. Bu amaçla neden araştırıyorum ve araştırmacı olarak pozisyonum vedeneyimim nedir sorularını bu metinde iki dijital oyun araştırma projesi deneyimi üzerinden ele alınmıştır. Sözkonusu bu iki çalışmanın TÜBİTAK tarafından desteklenmesi kurumsal desteğin bilimsel meraka katkısı anlamındada bir deneyim içerir. Sonuç olarak elinizdeki bu metin araştırma merakı, kurumsal destek ve bireysel merakuyumlanması ve bu sürece dair akademik bir çalışmadan daha çok kişisel bir hikâyedir. Bu hikâye ayrıca araştırma,haz ve hayal kırıklığı, entelektüel antipatiklik, kurumsal habitusların uyumu gibi başlıklar içermektedir.

This study aims at making an autoanalysis regarding research motivations, current technical and material conditionsand researcher’s position. Because each autoanalysis includes self-reflexivity, there is a lot of personalexperience and subjective expression throughout the text. For this reason, I examine my position and experienceas a researcher on two digital game research projects which I have been part of. The support of these twoprojects by TUBITAK also includes an experience in the meaning of institutional support for scientific research.As a result, this text is more of a personal story than research experience, institutional support and adaptationof individual curiosity, and an academic study of this processes. This story also includes topics such as research,pleasure and disappointment, intellectual antipathy and coherence of institutional habitus.
Türkiye’de Sosyolojinin 100 Yılı
Türkiye’de Sosyolojinin 100 Yılı
Yazar: Bulut, Yücel
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 28, 2015
Anahtar kelimeler: History of Sociology, Sociology in Turkey, Turkish Sociologists, Cultural Transfer, Conscious Transference ; Sosyoloji Tarihi, Türkiye’de Sosyoloji, Türk Sosyologları, Kültü- rel Aktarma, Bilinçli Aktarmacılık

Türkiye’de sosyoloji disiplininin akademik kurumsallaşmasını ve gelişimini konu edinen makale, Avrupa’da ortaya çıkan sosyolojinin Türkiye’de kurumsallaşma serüveninden hareketle sosyolojinin Türkiye’de gördüğü ilginin niteliğini ve sebeple- rini tartışmaktadır. Osmanlı döneminden başlayarak devletin kurtuluşunu Batılılaş- ma politikalarında gören, pozitivist felsefe ve sosyoloji aracılığıyla Batı toplumlarının seviyesine ulaşılabileceğini varsayan Türk entelektüelleri ilerleme ve düzen reçetelerini kendi dillerine aktarma yoluna gitmişlerdir. Siyasal hedeflerini Avrupa’da gelişmekte olan sosyal bilimlerin sağladığı meşruiyet çerçevesinde savunmalarına imkân tanıya- cak tarzda, kendi düşünsel geleneklerine uyumlu, belli bir siyaset önerisinde bulunan Batılı düşünürleri kendi ortamlarında tanıtmış; telif ve tercüme eserlerle, onların araş- tırma, kavram ve kuramlarını kendi ülkelerine uyarlamışlardır. Bu da Türk sosyolo- jisine bilinçli aktarmacılık özelliği kazandırmıştır. Makalede Türkiye’de sosyolojinin tarihi; akademi öncesi dönemde ve 1914, 1933, 1960 ve 1980 tarihleri sonrasında öne çıkan ve temsil kabiliyeti yüksek sosyologlar, eserler ve tartışmalar dikkate alına- rak değerlendirilmektedir.

This article deals with the development and academic institutionalization of sociology in Turkey. Firstly, it outlined general characteristics of European and Turkish sociology and discussed the reasons for this shown interest in sociology. Since the Ottoman period, Turkish intellectuals who believed to save the state by Westernization policies as well as assumed to reach to Western social level by positivist philosophy and sociology, have tried to transfer the prescription of order and progress to their own language. They introduced those Western scholars fit into Turkish political tradition, suggest a certain policy, and support their position by means of social scientific legitimacy. Through their own works and translations, they adapted those Western scholars’ works, concepts and theories to the conditions of their country in which those works, concepts and theories brought the feature of conscious transference to the Turkish sociology. In this article, the history of sociology in Turkey is mainly based on leading sociologists, works and debates in the pre- and post-academic periods before and after 1914, 1933, 1960 and 1980
Meşrutiyet’in Evrimci Dergisi: Ulûm-ı İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası
Meşrutiyet’in Evrimci Dergisi: Ulûm-ı İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası
Yazar: Erdoğan, Aynur
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 28, 2015
Anahtar kelimeler: Ahmed Şuayb, Rıza Tevfik, Mehmed Cavid, History of Sociology, Sociology ; Ahmed Şuayb, Rıza Tevfik, Mehmed Cavid, Sosyoloji Tarihi, Türki- ye’de Sosyoloji, Meşrutiyet Dönemi Türk Sosyolojisi

Ulûm-ı İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası, Meşrutiyet’in ilanından sonra yayın hayatı- na başlamış ve 27 sayı yayımlanmış aylık bir dergidir. Kurucuları ve derginin fikrî yöneli- mini belirleyenler Ahmed Şuayb, Rıza Tevfik ve Mehmed Cavid’dir. Dönemin seçkin entelektüelleri de iktisadî ve sosyolojik/felsefî konularda yazılarını bu dergide yayım- lamışlardır. Dergi, Türk yayıncılık tarihinin ilk sosyal bilim dergisi olarak kabul edilmek- tedir. Bu dergide iktisadî anlamda liberal bir çizgi benimsenmiş ve Osmanlı Devleti için uluslararası ekonomide bir konum belirlenerek tarım politikalarının güçlendirmesi fikri savunulmuştur. Sosyolojik olarak organizmacı, evrimci, bireyci ekole yakın durulmuş ve Comte, Spencer, Le Play’in sosyolojik yaklaşımları takip edilmiştir. Ancak özellikle Balkan Savaşları sonrasında Osmanlı aydınları arasında hakim paradigmanın değişmesi sonucun- da, Ziya Gökalp’in temsil ettiği Durkheim sosyolojisinin karşısında bireyci görüş etkin- liğini kaybetmiş ve dergi arkasında iz bırakmadan yayın hayatından silinmiştir.

The Ulûm-ı İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası (Journal of Economic and Social Sciences) is a monthly journal was first published after the declaration of Constitutional Monarchy. Ahmet Şuayb, Rıza Tevfik and Mehmed Cavid were the founders of the journal both in terms of intellectual and institutional basis. The journal is considered as the first of social science journal in the history of Turkish academic literature. The journal adopted a liberal standpoint and argued for fostering agricultural policies for the Ottoman Empire and stayed close to the organismic theory, i.e. the theory of evolution and the individualistic perspective. It stood in line with Le Play’s, Comte’s and Spencer’s sociological approaches. On the other hand, after the outbreak of Balkanian War with which there occurred a paradigm shift among Ottoman intellectuals, the individualistic perspective lost its ground against the Durkheimian sociology represented by Ziya Gökalp. Consequently the journal effaced from the surface of the publishing life without leaving any trace