LOZAN KONFERANSI ÖNCESİNDE TBMM’NİN ANKARA DIŞINA TAŞINMASINA İLİŞKİN MECLİS’TE YAPILAN TARTIŞMALAR
THE DISCUSSIONS IN THE TURKISH GRAND NATIONAL ASSEMBLY ABOUT MOVING IT OUTSIDE ANKARA BEFORE THE LAUSANNE CONFERENCE
Yazar: İleri, Turgut
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 69, 2021
Anahtar kelimeler: Ankara,Grand National Assembly,Lausanne,The Assembly,Transport of the Assembly ; Ankara,BMM,Lozan,Meclis,Meclisin Taşınması.

Birinci Dünya Savaşının sona ermesiyle Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır. İtilaf Devletleri Antlaşma hükümlerine aykırı olarak Anadolu topraklarını işgal etmişlerdir. İşgallere son vermek amacıyla Mustafa Kemal Paşa tarafından Millî Mücadele başlatılmıştır. Mücadele başarı ile sürdürülmüş, ancak Kütahya-Eskişehir Muharebelerinde ordu geri çekilmek zorunda kalmıştır. Bu durum Mecliste ciddi endişe yaratmış, Yunan kuvvetlerinin ileri hareketinin Ankara için tehdit oluşturacağı düşünülmüştür. Tehlikenin Ankara’ya yaklaşmış olması, Büyük Millet Meclisi ve Hükümetin Kayseri’ye taşınmasını gündeme getirmiştir. Konu Meclisin gizli oturumunda tartışılmış, sonuçta Meclisin ve Hükümetin Ankara’da kalmasının doğru olacağına karar verilmiştir. Hükümetin ve Büyük Millet Meclisi’nin Ankara dışına taşınması meselesi ikinci kez, Büyük Taarruz ve Başkumandanlık Muharebesinin kazanılmasından sonra Meclis gündemine getirilmiştir. Bu defa taşınma isteği, Ankara’da hayat pahalılığının olması, kiralık konut bulma zorluğu ve geçim sıkıntısı gibi ekonomik gerekçelere dayandırılmıştır. Konu, Meclis genel kurulunda her yönüyle müzakere edilmiştir. Önergeye itirazlar yoğun olmuştur. Sonuçta, Lozan görüşmeleri öncesi böyle bir tartışmanın yapılmasının uygun olmayacağı ve etraflıca düşünülerek hareket edilmesi gerektiğine dikkat çekilmiştir. Ankara’da ev kiralarının fazla olduğu görüşü doğru olmakla birlikte hem pahalılığı önlemek hem de ev fiyatlarını daha uygun bir seviyeye getirmek için Meclise bir kanun teklifi verilmesi ve taşınma için ileri sürülen gerekçelerin ortadan kaldırıp bir çözüm bulunmasının daha doğru olacağı savunulmuştur. Bu çalışmada, konu üzerinde Mecliste yapılan tartışmalar hakkında bilgi verilecektir.

After the World War I, the Armistice of Mudros was signed between The Ottoman Empire and the Allies. However, the Allied forces invaded Anatolia against the decisions taken in the Mudros Armistice. The national struggle was started by Mustafa Kemal Pasha to end the invasions in Anatolia. The struggle was carried on successfully but, the Turkish forces had to step back in Kütahya-Eskişehir Wars. This situation caused serious concern in Grand National Assembly, and it was thought that the forward movement of the Greek forces would pose a threat to Ankara. When the threat increased, the moving of the Grand National Assembly to Kayseri was became the agenda of the Assembly to be discussed. The issue was discussed in the secret session of the Assembly, and it was decided that it would be the right idea for the Assembly and the Government to stay in Ankara. The moving of the Government and the Grand National Assembly outside Ankara for the second time was carried to the agenda of the Assembly after winning the Great Offensive and the Battle of the Commander-in-Chief. Nevertheless, the reason to move, this time, was based on economic reasons such as the high cost of living in Ankara, the difficulty of finding rental housing and financial difficulties. The issue was discussed in all aspects in the Turkish Grand National Assembly. Objections to the proposal was intense. In conclusion, it was pointed out that it would not be appropriate to hold such a discussion before Lausanne talks and that it should be discussed in detail. Although it is true that the house rents are high in Ankara, a law proposal should be submitted to the Parliament in order to prevent the cost and to bring the house prices to a more suitable level; It was argued that it would be better to eliminate the reasons put forward for the relocation and to find a solution. This study was about the discussions made in the Turkish Grand National Assembly about the issue.