KIŞLIK BUĞDAYDA KURAKLIĞIN VEJETATİF DÖNEM, TANE DOLUM DÖNEMİ VE TANE DOLUM  ORANINA ETKİSİ
KIŞLIK BUĞDAYDA KURAKLIĞIN VEJETATİF DÖNEM, TANE DOLUM DÖNEMİ VE TANE DOLUM  ORANINA ETKİSİ
Yazar: Öztürk, Ali; Çağlar, Özcan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2013

ÖZET: Erzurum tarla koşullarında  1995-96 ve 1996-97 ürün yıllarında yürütülen bu araştırmada farklı nem koşulları oluşturulmuş; sulu koşullar, kuru koşullar, erken kuraklık, geç kuraklık ve tam kuraklık uygulamalarının kışlık buğdayın vejetatif dönem, tane dolum dönemi, tane dolum oranı ve maksimum kuru tane ağırlığı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ürün yıllarının ortalamasına göre; erken kuraklık, sulu koşullara göre vejetatif dönemi 2.3 gün, tane dolum dönemi 2.7 gün, maksimum kuru tane ağırlığını ise 2.6 mg azaltmıştır. Geç kuraklık, sulu koşullara göre tane dolum döneminde 5.3 gün, maksimum kuru tane ağırlığında 3.9 mg azalmaya neden olmuştur. Tam kuraklığın, sulu koşullara göre tane dolum oranını 0.088 mg/tane/gün artırmasına karşılık tane dolum dönemini 8.7 gün kısaltması, maksimum kuru tane ağırlığında 6.6 mg azalma ile sonuçlanmıştır. Sulama, kuru koşullara göre; vejetatif dönem, tane dolum dönemi ve tane ağırlığını artırmış, tane dolum oranını ise azaltmıştır. Sonuçlar, tane ağırlığının çiçeklenme sonrası gelişme süreçleri ve çevre koşullarına bağlı olduğunu ve tane dolum oranından çok, tane dolum döneminden etkilendiğni göstermiştir.   Anahtar kelimeler: Kuraklık, tane dolum dönemi, tane dolum oranı, kışlık buğday    THE EFFECT OF DROUGHT ON VEGETATIVE PERIOD, RATE AND DURATION OF GRAIN FILLING  IN WINTER WHEAT   SUMMARY: A field experiment was carried out under Erzurum conditions on winter wheat in order to investigate the effects of different moisture treatments; fully irrigated, rainfed, early drought, late drought and continuous drought on vegetative period, rate and duration of grain filling and maximum kernel dry weight in 1995-96 and 1996-97 cropping seasons. According to averages of cropping seasons, early drought shortened vegetative period by 2.3 days, grain filling period by 2.7 days and decreased maximum kernel dry weight by 2.6 mg compared with fully irrigated plots. Late drought caused a reduction of 5.3 days in grain filling period and 3.9 mg in maximum kernel dry weight compared with fully irrigated treatments. That continuous drought increased grain filling rate by 0.088 mg/grain/day and shortened grain filling period by 8.7 days led to a lighter (6.6 mg) maximum kernel dry weight compared with fully irrigated treatments. Full irrigation increased vegetative period, grain filling period and kernel weight but decreased grain filling rate compared with rainfed treatment. The results suggested that kernel weight was affected by environmental conditions and growth processes after anthesis, and the effect of grain filling period on kernel weight was more significant than that of grain filling rate.   Key words: Drought, grain filling period, grain filling rate, winter wheat

ÖZET: Erzurum tarla koşullarında  1995-96 ve 1996-97 ürün yıllarında yürütülen bu araştırmada farklı nem koşulları oluşturulmuş; sulu koşullar, kuru koşullar, erken kuraklık, geç kuraklık ve tam kuraklık uygulamalarının kışlık buğdayın vejetatif dönem, tane dolum dönemi, tane dolum oranı ve maksimum kuru tane ağırlığı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ürün yıllarının ortalamasına göre; erken kuraklık, sulu koşullara göre vejetatif dönemi 2.3 gün, tane dolum dönemi 2.7 gün, maksimum kuru tane ağırlığını ise 2.6 mg azaltmıştır. Geç kuraklık, sulu koşullara göre tane dolum döneminde 5.3 gün, maksimum kuru tane ağırlığında 3.9 mg azalmaya neden olmuştur. Tam kuraklığın, sulu koşullara göre tane dolum oranını 0.088 mg/tane/gün artırmasına karşılık tane dolum dönemini 8.7 gün kısaltması, maksimum kuru tane ağırlığında 6.6 mg azalma ile sonuçlanmıştır. Sulama, kuru koşullara göre; vejetatif dönem, tane dolum dönemi ve tane ağırlığını artırmış, tane dolum oranını ise azaltmıştır. Sonuçlar, tane ağırlığının çiçeklenme sonrası gelişme süreçleri ve çevre koşullarına bağlı olduğunu ve tane dolum oranından çok, tane dolum döneminden etkilendiğni göstermiştir.   Anahtar kelimeler: Kuraklık, tane dolum dönemi, tane dolum oranı, kışlık buğday    THE EFFECT OF DROUGHT ON VEGETATIVE PERIOD, RATE AND DURATION OF GRAIN FILLING  IN WINTER WHEAT   SUMMARY: A field experiment was carried out under Erzurum conditions on winter wheat in order to investigate the effects of different moisture treatments; fully irrigated, rainfed, early drought, late drought and continuous drought on vegetative period, rate and duration of grain filling and maximum kernel dry weight in 1995-96 and 1996-97 cropping seasons. According to averages of cropping seasons, early drought shortened vegetative period by 2.3 days, grain filling period by 2.7 days and decreased maximum kernel dry weight by 2.6 mg compared with fully irrigated plots. Late drought caused a reduction of 5.3 days in grain filling period and 3.9 mg in maximum kernel dry weight compared with fully irrigated treatments. That continuous drought increased grain filling rate by 0.088 mg/grain/day and shortened grain filling period by 8.7 days led to a lighter (6.6 mg) maximum kernel dry weight compared with fully irrigated treatments. Full irrigation increased vegetative period, grain filling period and kernel weight but decreased grain filling rate compared with rainfed treatment. The results suggested that kernel weight was affected by environmental conditions and growth processes after anthesis, and the effect of grain filling period on kernel weight was more significant than that of grain filling rate.   Key words: Drought, grain filling period, grain filling rate, winter wheat