KELÎMÎ VE YAYIMLANMAMIŞ BİR GAZELİ
KELÎMÎ AND AN UNPUSLIHED GHAZAL
Yazar: Şengül, Emre
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. VEFATININ 100. YILI MÜNASEBETİYLE ALİ EMÎRÎ ÖZEL SAYISI, 2024
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; XVII. yüzyıl,Kelîmî,şiir mecmuası,divan,yayımlanmamış gazel ; 17th Century,Kelîmî,collection of Poetry,Divan,Unpublished Ghazal

Klasik Türk edebiyatının önemli başvuru kaynakları arasında gösterilen şiir mecmuaları, yazıldıkları dönemin ve derleyicisinin edebî zevkini yansıtan önemli kültür hazinelerimizdendir. Nitekim mecmualarda divan sahibi olmayan ya da divanına henüz ulaşılamayan şairlerin manzumelerine erişmemiz mümkündür. Bununla birlikte mecmualar, kaynaklarda adına rastlanmayan şairlerin tanınmasına olanak sağlamasının yanı sıra divan sahibi şairlerin divan veya divan neşirlerinde yer almayan manzumelerini içermesi yönüyle de kayda değer öneme sahiptir. Dolayısıyla hazine niteliği taşıyan şiir mecmualarının yeni harflere aktarılması metin neşri anlamında büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada Yapı Kredi Araştırma Kütüphanesi Y 0385 numarada kayıtlı şiir mecmuasından hareketle 17. yüzyılda yaşamış Kelîmî’nin daha önce yayımlanmamış bir gazeli tarafımızca tanıtılacaktır. Kelîmî’nin hayatı ve edebî kişiliği hakkında bilgiler oldukça sınırlı olmakla beraber kaynaklarda padişahın özel günlerinde hazır bulunan askerler olan solaklar zümresinden olduğu belirtilmektedir. Kaleme aldığı manzumelerinde beşerî duyguları dile getiren Kelîmî, yaşadığı dönemdeki olay ve kişilere de kayıtsız kalmamıştır. Çalışmanın giriş bölümünde mecmua kavramı tanıtılacak ve klasik Türk edebiyatı araştırmaları bakımından önemine kısaca değinilecektir. Birinci bölümde Kelîmî’nin hayatı ve edebî kişiliğine dair bilgiler aktarılacak, ikinci bölümde gazelin yer aldığı mecmua tavsif edilecek, üçüncü bölümde ise gazelin çeviri yazılı metni sunulacaktır.

Poetry magazines, which are among the important reference sources of classical Turkish literature, are among our important cultural treasures that reflect the literary taste of the period in which they were written and their compilers. As a matter of fact, it is possible to access the verses of poets who do not have a divan or whose divan is not yet available. In addition to this, magazines are of considerable importance in that they enable the recognition of poets whose names are not found in the sources, as well as containing verses of poets with divans that are not included in divans or divan editions. Therefore, the translation of poetry magazines, which are treasures, into new letters is of great importance in terms of text publication. In this study, we will introduce a previously unpublished ghazal of Kelîmî, who lived in the 17th century, based on the poetry magazine registered in Yapı Kredi Research Library, number Y 0385. Although the information about Kelîmî's life and literary personality is quite limited, it is stated in the sources that he belonged to the clan of solaks, the soldiers who were present at the sultan's special occasions. Kelîmî, who expressed human emotions in his poems, was not indifferent to the events and people of his time. In the introduction part of the study, the concept of magazine will be introduced and its importance in terms of classical Turkish literature research will be briefly mentioned. In the first part, information about Kelîmî's life and literary personality will be given, in the second part, the collection containing the ghazal will be introduced, and in the third part, the translated text of the ghazal will be presented.