TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE “NE … NE” BAĞLAMA EDATININ (BAĞLACININ) İŞLEVLERİ VE ANLAMA KATKISI
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE “NE … NE” BAĞLAMA EDATININ (BAĞLACININ) İŞLEVLERİ VE ANLAMA KATKISI
Yazar: Dursunoğlu, Halit
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2015
Anahtar kelimeler: Türk Dili,Dil Bilgisi,Edat,Bağlaç,Bağlama Edatları.

Cümle içindeki kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri ya yapı ya da anlam bakımındanbirbirine bağlayan bağlama edatları, hem sözlü hem de yazılı anlatımda oldukçaönemli kullanımlardır. Sözlü anlatımda anlam bakımından sözün tesirini, ses bakımındansözün vurgusunu artıran bağlama edatları, yazılı anlatımda da bu işlevlerinin yanısıra noktalama işaretlerinin kullanımını azaltması bakımından önemli kullanımlardır. Birbaşka ifadeyle bağlama edatları veya bağlaçları hem anlam hem yapı hem de anlatım bakımındandilimizin önemli zenginliklerindendir. Türkçede, bağlaçlar ve ünlemler dışındadiğer sözcük türlerine oranla az sayıda olan edatların bir kısmı köken bakımından Türkçeiken bir kısmı da Arapça ve Farsçadan alınmıştır. Bağlama edatlarının çoğunun kökenbakımından Türkçe olması, bu kullanımların Türkçenin yapısına ne kadar uygun düşenkullanımlar olduğunu göstermesi bakımından da önemlidir.Bağlama edatlarının en çok kullanılanlarından olan “ne …ne”; kelimeleri, kelimegruplarını veya cümleleri birbirine “kılmama/olmama” ilgisi ile bağlar. Bu çalışmada“ne … ne” bağlama edatının kullanımlarından örnekler verilerek bu ilgi dikkatlere sunulmayaçalışılmıştır. Bu yapılırken, “ne … ne” bağlama edatının kullanım şekilleri, işlevlerive anlama katkıları incelenmeye çalışılmıştır.Bağlama edatlarının yalnızca dil bilgisel bakımdan değil; “etkili bir anlatım”, “vurgu”ve “tonlama” bakımlarından da dilimizin zenginliklerinden olduğunu hatırlatmaadına yapılan bu çalışmanın bağlama edatlarının kullanımını yaygınlaştırması ve bilinmesiniteşvik edici olması da çalışmadan beklenen amaçtır.

Cümle içindeki kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri ya yapı ya da anlam bakımındanbirbirine bağlayan bağlama edatları, hem sözlü hem de yazılı anlatımda oldukçaönemli kullanımlardır. Sözlü anlatımda anlam bakımından sözün tesirini, ses bakımındansözün vurgusunu artıran bağlama edatları, yazılı anlatımda da bu işlevlerinin yanısıra noktalama işaretlerinin kullanımını azaltması bakımından önemli kullanımlardır. Birbaşka ifadeyle bağlama edatları veya bağlaçları hem anlam hem yapı hem de anlatım bakımındandilimizin önemli zenginliklerindendir. Türkçede, bağlaçlar ve ünlemler dışındadiğer sözcük türlerine oranla az sayıda olan edatların bir kısmı köken bakımından Türkçeiken bir kısmı da Arapça ve Farsçadan alınmıştır. Bağlama edatlarının çoğunun kökenbakımından Türkçe olması, bu kullanımların Türkçenin yapısına ne kadar uygun düşenkullanımlar olduğunu göstermesi bakımından da önemlidir.Bağlama edatlarının en çok kullanılanlarından olan “ne …ne”; kelimeleri, kelimegruplarını veya cümleleri birbirine “kılmama/olmama” ilgisi ile bağlar. Bu çalışmada“ne … ne” bağlama edatının kullanımlarından örnekler verilerek bu ilgi dikkatlere sunulmayaçalışılmıştır. Bu yapılırken, “ne … ne” bağlama edatının kullanım şekilleri, işlevlerive anlama katkıları incelenmeye çalışılmıştır.Bağlama edatlarının yalnızca dil bilgisel bakımdan değil; “etkili bir anlatım”, “vurgu”ve “tonlama” bakımlarından da dilimizin zenginliklerinden olduğunu hatırlatmaadına yapılan bu çalışmanın bağlama edatlarının kullanımını yaygınlaştırması ve bilinmesiniteşvik edici olması da çalışmadan beklenen amaçtır.