Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Meslek Seçiminde Okul Rehberlik Hizmetlerinin Rolü / The Role of School Guidance Services in Selection of Occupation for Students in High Schools
The Role of School Guidance Services in Selection of Occupation for Students in High Schools / Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Meslek Seçiminde Okul Rehberlik Hizmetlerinin Rolü
Yazar: Turan, Ümran; Kayıkçı, Kemal
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Meslek Seçimi,Mesleki Rehberlik,Meslek Seçimi Okul,Mesleki Yöneltme ; Occupation selection,Occupational guidance,Occupation choices school,Professional orientation

Bu çalışma, rehberöğretmen, veli ve öğrencilerin görüşlerine dayalı olarak lise son sınıföğrencilerinin meslek seçiminde okul rehberlik hizmetlerinin rolünü belirlemeyiamaçlamaktadır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemine göre hazırlanmıştır. Buaraştırmada araştırmacılar tarafından hazırlanan sorulardan oluşan yarıyapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışmagrubunu Antalya İli merkez Kepez, Muratpaşa, Konyaaltı ilçelerindeki toplamaltı lisede görev yapmakta olan 17 rehber öğretmen, 52 lise son sınıf öğrencisive 46 lise son sınıf öğrenci velisinden toplam 115 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmadanelde edilen sonuçlara göre; öğrencilerin meslek seçimindeki rol oynayanetkenler incelendiğinde ilk sırada “ailem, ardından kendi tercihim ve üçüncüsırada ise yakın çevrem” olduğu görülmüştür. Öğrencilerin okuldaki meslekiyöneltme faaliyetlerine ilişkin görüşleri incelendiğinde ise; çoğu öğrencininfaaliyetleri yetersiz bulduğu, bazılarının faaliyetlerden memnun olduğu görülmüştür.Velilerin okuldaki mesleki yöneltme faaliyetlerine ilişkin görüşleriincelendiğinde; velilerin yakın oranlarla bazılarının yeterli ve bazılarınınise yetersiz buldukları görülmüştür. Rehber öğretmenlerin öğrencilerin meslekseçiminde okulun yürüttüğü iş ve işlemlere ilişkin görüşlerine bakıldığında isegenel olarak mesleki yöneltme işlevini yerine getirdiğini savunduğugörülmüştür. Rehber öğretmenlerin öğrencilerin meslek seçiminde okulun meslekseçimini etkileme düzeyine ilişkin görüşleri incelendiğinde çoğu rehberöğretmen özellikle üniversite tercih döneminde okulun çocuğun ilgi veyeteneğine göre mesleki yöneltme yapmanın önemli olduğunu belirtmişler vebazıları da lise türü ve üniversiteye giriş sınavından aldığı puanınetkilediğini düşündüğü ortaya çıkmıştır. Bu araştırmada okul rehberlikhizmetlerinin öğrencilerin meslek seçimindeki etkisi ortaya konulmuştur. Okulrehber öğretmenleri ve veliler öğrencilerin meslek seçiminin hayatlarındakiöneminin farkında olarak öğrencileri iyi tanımalı ve onları ilgi ve yetenekalanlarına göre bir mesleğe yöneltirken kendi aralarında işbirliği yapmalıdır.

The purpose of this study is to determine the role ofschool guidance services in high school students’ for their occupationalchoices based on the opinions of the school counselors, parents and teachers. This research wasconducted according to the qualitative research method. In this study, thesemi-structured interview form consisting of the questions prepared by theresearchers was used as the data collection tool. The study group consisted of17 guidance counselors, who work in six high schools in Kepez, Muratpaşa andKonyaaltı districts which are some of the of the central districts of Antalyaprovince;52 high school senior students and 46 high school senior students’parents  totally 115 participants.According to the results obtained from the research; the first factors thatplayed a role in the occupational selection of the students was “my family”,the second factor was “my preference” and the third was “my closestenvironment". When the students’views on the Professional orientation activities provided by the school guidanceservices were examined, it was found that most students found these inadequate  while some other students found them sufficient.   When the opinions of the parents on theprofessional orientation activities of the school were examined, some foundthem to be adequate and some other parents found them inadequate and theresults were close to one another. It was also foundthat the guidance teachers in general considered that they fulfilled thefunction of professional orientation well enough. They also thought thatguidance was important for students especially in the term of selecting auniversity based on the interests and talents. On the other hand someparticipants stated that the kind of the high school and the scores taken formthe general university entrance exam were more predictive. In this research,the prospect of career choice for the family and school students was examined.The school Guidance Teacher and parents should be aware of the importance ofguiding the students according to their interests and abilities.