MONTESSORİ YAKLAŞIMININ UYGULANDIĞI SINIFLARDA GÖREV YAPAN OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN MONTESSORİ YAKLAŞIMININ “FARKLI, GÜÇLÜ VE ZORLAYICI YANLARI”NA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ: AMERİKA VE TÜRKİYE ÖRNEĞİ
MONTESSORİ YAKLAŞIMININ UYGULANDIĞI SINIFLARDA GÖREV YAPAN OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN MONTESSORİ YAKLAŞIMININ “FARKLI, GÜÇLÜ VE ZORLAYICI YANLARI”NA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ: AMERİKA VE TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Yazar: Aksoy, Pınar
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 7 No. 10, 2020
Anahtar kelimeler: Okul Öncesi Eğitim,Karşılaştırmalı Eğitim,Eğitim Yaklaşımı,Montessori,Öğretmen

Bu çalışmada, Montessori sınıflarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin Montessori yaklaşımına ilişkin görüşlerinin (Amerika ve Türkiye örneğinde) incelenmesi ve okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerine göre Montessori yaklaşımının farklı, güçlü ve zorlayıcı olarak görülen yanlarının ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma grubu, Montessori sınıfında görev yapmakta olan Amerika (n=3) ve Türkiye (n=6) örneğindeki toplamda 9 okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışma grubundaki öğretmenler Montessori eğitmenliği sertifikasına sahip, az 5 yıldır Montessori eğitimi uygulamakta olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Çalışma verileri, çalışma grubunda yer alan öğretmenlerle araştırmacı tarafından hazırlanan üç maddelik açık uçlu sorular eşliğinde yapılan yüz yüze görüşmelerle elde edilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen verilerin analizinde betimsel analizden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda, çalışma grubundaki öğretmenlerin hepsinin Montessori yaklaşımını geleneksel yaklaşıma göre daha etkili bir yöntem olarak gördüğü saptanmıştır. Amerika ve Türkiye örneğindeki öğretmenlerin bir kısmının benzer bir şekilde Montessori yaklaşımının en çok hazırlanmış-özgür bir ortam sağlayan ve sonrasında öğretmenin rehber olarak yer aldığı bir yaklaşım olduğu ile ilgili durumlar üzerinde durduğu görülmüştür. Bununla birlikte, Amerika örneğindeki öğretmenlerin daha çok Montessori yaklaşımının süreç odaklı ilerleyen, özgür seçim sunan ve bağımsız çalışmalarla yürütülen bir yaklaşım olduğunu, Türkiye örneğindeki öğretmenlerin ise daha çok Montessori yaklaşımının çocuk merkezli bir düzene, keşfederek öğrenmeye dayalı çevreye ve ödül-ceza içermeyen uygulamalara sahip bir yaklaşım olduğunu vurguladığı tespit edilmiştir. Amerika örneğindeki grupta yer alan öğretmenler için yaklaşımda özellikle öğretmenin her zaman teşvik edici/rehber olması zorlayıcı bir durum olarak görülürken, Türkiye örneğindeki grupta yer alan öğretmenler için de sınıf düzeni, ortam koşulları ve aile desteği ile ilgili durumların zorlayıcı görüldüğü belirlenmiştir. Bu doğrultuda, okul öncesi eğitim kurumlarının benimseyecekleri eğitim yaklaşımları çerçevesinde ortam niteliği, sınıf mevcudu, aile katılımı gibi boyutlardaki özelliklerinin çocuk temelli bir eğitim anlayışıyla gözden geçirilmesi ve politikacıların teşvik ve desteği ile halihazırda okullarda uygulanmakta olan eğitim süreçlerinin güçlendirilmesi önemli görülmektedir.

Bu çalışmada, Montessori sınıflarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin Montessori yaklaşımına ilişkin görüşlerinin (Amerika ve Türkiye örneğinde) incelenmesi ve okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerine göre Montessori yaklaşımının farklı, güçlü ve zorlayıcı olarak görülen yanlarının ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma grubu, Montessori sınıfında görev yapmakta olan Amerika (n=3) ve Türkiye (n=6) örneğindeki toplamda 9 okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışma grubundaki öğretmenler Montessori eğitmenliği sertifikasına sahip, az 5 yıldır Montessori eğitimi uygulamakta olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Çalışma verileri, çalışma grubunda yer alan öğretmenlerle araştırmacı tarafından hazırlanan üç maddelik açık uçlu sorular eşliğinde yapılan yüz yüze görüşmelerle elde edilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen verilerin analizinde betimsel analizden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda, çalışma grubundaki öğretmenlerin hepsinin Montessori yaklaşımını geleneksel yaklaşıma göre daha etkili bir yöntem olarak gördüğü saptanmıştır. Amerika ve Türkiye örneğindeki öğretmenlerin bir kısmının benzer bir şekilde Montessori yaklaşımının en çok hazırlanmış-özgür bir ortam sağlayan ve sonrasında öğretmenin rehber olarak yer aldığı bir yaklaşım olduğu ile ilgili durumlar üzerinde durduğu görülmüştür. Bununla birlikte, Amerika örneğindeki öğretmenlerin daha çok Montessori yaklaşımının süreç odaklı ilerleyen, özgür seçim sunan ve bağımsız çalışmalarla yürütülen bir yaklaşım olduğunu, Türkiye örneğindeki öğretmenlerin ise daha çok Montessori yaklaşımının çocuk merkezli bir düzene, keşfederek öğrenmeye dayalı çevreye ve ödül-ceza içermeyen uygulamalara sahip bir yaklaşım olduğunu vurguladığı tespit edilmiştir. Amerika örneğindeki grupta yer alan öğretmenler için yaklaşımda özellikle öğretmenin her zaman teşvik edici/rehber olması zorlayıcı bir durum olarak görülürken, Türkiye örneğindeki grupta yer alan öğretmenler için de sınıf düzeni, ortam koşulları ve aile desteği ile ilgili durumların zorlayıcı görüldüğü belirlenmiştir. Bu doğrultuda, okul öncesi eğitim kurumlarının benimseyecekleri eğitim yaklaşımları çerçevesinde ortam niteliği, sınıf mevcudu, aile katılımı gibi boyutlardaki özelliklerinin çocuk temelli bir eğitim anlayışıyla gözden geçirilmesi ve politikacıların teşvik ve desteği ile halihazırda okullarda uygulanmakta olan eğitim süreçlerinin güçlendirilmesi önemli görülmektedir.