ÇOK BOYUTLU ALGILANAN SOSYAL DESTEK ÖLÇEĞİ'NİN PSİKOMETRİK ÖZELLİKLERİNİN OTİZMLİ ÇOCUK AİLELERİ ÜZERİNDEN İNCELENMESİ
The Examination of the Psychometric Properties of Multidimensional Scale of Perceived Social Support on Parents of Children with Autism
Yazar: Meral, Öğr.gör.dr.bekir; Meral, Bekir Fatih; Cavkaytar, Doç.dr.atilla; Cavkaytar, Atilla
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 3 No. 4, 2012
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği,sosyal destek,açımlayıcı faktör analizi,doğrulayıcı faktör analizi,güvenirlik,otizmli çocuk ailesi. ; Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS),social support,confirmatory factor analysis,exploratory factor analysis,validity,reliability,parents of children with autism.,Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği,sosyal destek,açımlayıcı faktör analizi,doğrulayıcı faktör analizi,güvenirlik,otizmli çocuk ailesi.

Araştırmanın amacı, Zimet, Dahlem, Zimet vd., (1988) tarafından geliştirilen ve en son Eker, Arkar ve Yaldız (2001) tarafından Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nin (ÇBASDÖ) psikometrik özelliklerinin otizmli çocuk aileleri üzerinden incelenmesidir. Araştırma grubu 860 otizmli çocuk ailesinden oluşmaktadır. Araştırmada ÇBASDÖ için açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, ölçüt bağıntılı geçerlik, Cronbach alpha iç tutarlığı ve madde toplam korelasyon hesaplamalarına yer verilmiştir. ÇBASDÖ geçerlik ve güvenirlik analizleri Paws Statistics 18.0 (SPSS Statistics) and LISREL 8.71 programları ile gerçekleştirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre faktör yüklerinin .76 ve .86 arasında değiştiği gözlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ÇBASDÖ iyi düzeyde uyum indislerine sahiptir (x2/sd=uyum; 121.31/47=2.58). Ölçeğin 3 faktörlü modelinin iyi düzeyde uyum indekslerine sahip olduğu gözlenmiştir (RMSEA=.004, SRMR=.002, GFI=.98, AGFI=.96, NFI=.99, NNFI=.99, CFI=.99, IFI=.99 ve RFI=.99). Ölçüt bağıntılı geçerlik bulguları ÇBASDÖ ile Aile Destek Ölçeği toplam ve alt alanları arasında anlamlı ve pozitif yönlü (p<.01) bir ilişki vardır. ÇBASDÖ'nin toplam ve alt alan Cronbach alpha güvenirlik değerleri yüksek bulunmuştur (toplam=.91, aile=.90, arkadaş=.91, özel biri=.89). ÇBASDÖ'nin test yarılama/iki-yarı güvenirliğinin, korelasyon katsayısı .92 (p<.01) ve Spearman Brown hesaplamasına .91 (p<.01) göre iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin madde-toplam korelasyonları .58 ile .72 arasında değişmektedir ve dolayısıyla ölçeğin ayırt ediciliği yüksektir. Bulgular, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nin (ÇBASDÖ) otizm ve özel eğitim alanında geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

The aim of this study is to examine psychometric properties of Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) (Zimet, Dahlem, Zimet & et. all., 1988; Eker, Arkar & Yaldız, 2001) on parents of children with autism in Turkey. Method: Participants were 806 mothers of children with autism in Turkey. In this study, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, criterion validity, Cronbach alpha correlation coefficients and corrected item-total correlations of the MSPSS form were examined. For the validity and reliability analysis of MSPSS, Paws Statistics 18.0 (SPSS Statistics) and LISREL 8.71 programs were used. Results: Factor loads are between .75 and .86 as to exploratory factor anaysis. According to confirmatory factor analysis results, this study has a goodness of fit (x2/df=fit; 121.31/47=2.58). It is seen that fit index values and 3 factor model of MSPSS are fit (RMSEA=.004, SRMR=.002, GFI=.98, AGFI=.96, NFI=.99, NNFI=.99, CFI=.99, IFI=.99 ve RFI=.99). For criterion validity of MSPSS, Family Social Support Scale (FSSS) (Kaner, 2004) is used. It is determined that there is significant and positive relationship (p<.01) between the both MSPSS and FSSS. The total and sub-areas of Cronbach alpha values in MSPSS are high (total=.91, family=.90, friends=.91, significant other=.89). Split-half reliability is high (Pearson r= .92 – Spearman's rho=.91) in MSPSS. Corrected item-total correlations are between .58 ile .72  and upper than .40 in MSPSS. Conclusion: Results showed that Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) is a valid and reliable instrument which can be used in the fields of autism and special education.