hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
KUR'ÂN-I KERİM'DE İŞÂRET EDİLEN BAZI RİVÂYET KÂİDE VE ESASLARI
KUR'ÂN-I KERİM'DE İŞÂRET EDİLEN BAZI RİVÂYET KÂİDE VE ESASLARI
Yazar: Arslan, Ali
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Kur'ân,Rivâyet,Haber,Nakil,Kâide

Bilgi paylaşımı ve haber nakli insanlık tarihi boyunca devam ede gelen önemli bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın karşılanması ve insanlar arasındaki iletişimin sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi her dönemde önemini korumuştur. Peygamberlerin Allah'tan aldıkları vahiyleri insanlara ulaştırma biçimleri bu konuda insanlık için ideal örnekliği oluşturmaktadır. Kur'ân-ı Kerim'de nakledilen bilginin aslına uygunluğunun araştırılması, zanna tabi olunmaması, iftira atılmaması ve yalan söylenmemesi gibi haber naklinde dikkat edilmesi gereken temel kaidelere işaret eden birçok âyet bulunmaktadır. Sahâbe, bu âyetler çerçevesinde, o günün en önemli iletişim aracı olan haberin sözlü naklinde nasıl bir tavır takınmaları gerektiğini öğrenmiştir. İlgili âyetlerin bazısı bu konuya direk olarak işâret ederken, bir kısmı da dolaylı olarak değinmektedir. Neticede herhangi bir haber karşısında bile araştırmaya yapmaya teşvik edilen Müslümanlar, Hz. Peygamber'den kendilerine bir şey nakledildiğinde daha hassas davranmışlardır. Çalışmamızda bunlara temas edilecek olup, bazı başlıklar halinde sıralanacaktır. Özellikle hadis ilmi başta olmak üzere, bütün dinî ilimlerde vazgeçilmez bir yere sahip olan rivâyet geleneğinin esaslarını âyetlerde açıkça bulmak mümkündür.

Bilgi paylaşımı ve haber nakli insanlık tarihi boyunca devam ede gelen önemli bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın karşılanması ve insanlar arasındaki iletişimin sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi her dönemde önemini korumuştur. Peygamberlerin Allah'tan aldıkları vahiyleri insanlara ulaştırma biçimleri bu konuda insanlık için ideal örnekliği oluşturmaktadır. Kur'ân-ı Kerim'de nakledilen bilginin aslına uygunluğunun araştırılması, zanna tabi olunmaması, iftira atılmaması ve yalan söylenmemesi gibi haber naklinde dikkat edilmesi gereken temel kaidelere işaret eden birçok âyet bulunmaktadır. Sahâbe, bu âyetler çerçevesinde, o günün en önemli iletişim aracı olan haberin sözlü naklinde nasıl bir tavır takınmaları gerektiğini öğrenmiştir. İlgili âyetlerin bazısı bu konuya direk olarak işâret ederken, bir kısmı da dolaylı olarak değinmektedir. Neticede herhangi bir haber karşısında bile araştırmaya yapmaya teşvik edilen Müslümanlar, Hz. Peygamber'den kendilerine bir şey nakledildiğinde daha hassas davranmışlardır. Çalışmamızda bunlara temas edilecek olup, bazı başlıklar halinde sıralanacaktır. Özellikle hadis ilmi başta olmak üzere, bütün dinî ilimlerde vazgeçilmez bir yere sahip olan rivâyet geleneğinin esaslarını âyetlerde açıkça bulmak mümkündür.
TİRMİZÎ’NİN KULLANDIĞI  “HADÎSUN GARÎBUN” KAVRAMI
TİRMİZÎ’NİN KULLANDIĞI  “HADÎSUN GARÎBUN” KAVRAMI
Yazar: Akgün, Hüseyin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Tirmizî,Sünen,Garîb hadis,İllet,Zayıf hadis

Tirmizî (ö. 279/892) diğer musanniflerden farklı olarak kullandığı orijinal terimler ile dikkat çekmektedir. Çalışmamızda bunlardan birisi olan ve taşıdığı anlam hususunda tartışmalar bulunan “hadîsun garîbun” terimini ele aldık. Yaptığımız yeni bir araştırma ile bu kavram hakkındaki genellemelerin doğru olmadığını ortaya koymaya çalıştık. Ulaştığımız netice, bunun Tirmizî tarafından bağlamına göre değişik anlamlarda kullandığı yönündedir. Ancak onun bu farklı kullanımlarına rağmen bununla ağırlıklı olarak hadisin senedinde veya metninde bir illeti kastettiğini gördük. İşte araştırmamızda bu doğrultuda onun hadisleri söz konusu kavramla nitelendirmesinin nerede ne anlama geldiği ve bununla ilgili olarak dikkat edilmesi gereken hususları açıklamak istedik.

Tirmizî (ö. 279/892) diğer musanniflerden farklı olarak kullandığı orijinal terimler ile dikkat çekmektedir. Çalışmamızda bunlardan birisi olan ve taşıdığı anlam hususunda tartışmalar bulunan “hadîsun garîbun” terimini ele aldık. Yaptığımız yeni bir araştırma ile bu kavram hakkındaki genellemelerin doğru olmadığını ortaya koymaya çalıştık. Ulaştığımız netice, bunun Tirmizî tarafından bağlamına göre değişik anlamlarda kullandığı yönündedir. Ancak onun bu farklı kullanımlarına rağmen bununla ağırlıklı olarak hadisin senedinde veya metninde bir illeti kastettiğini gördük. İşte araştırmamızda bu doğrultuda onun hadisleri söz konusu kavramla nitelendirmesinin nerede ne anlama geldiği ve bununla ilgili olarak dikkat edilmesi gereken hususları açıklamak istedik.
CEMAAT KAVRAMININ DELALETİ  İLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR VE İSLAM  DÜŞÜNCE EKOLLERİNE YANSIMALARI
CEMAAT KAVRAMININ DELALETİ  İLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR VE İSLAM  DÜŞÜNCE EKOLLERİNE YANSIMALARI
Yazar: Köklü, Recep
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Cemaat,Tefrika,Ehl-i Sünnet,Bid’at

Siyasi ve itikadi bir içeriğe sahip olan cemaat kavramı Hz. Peygamber'in hadislerinde çokça geçmektedir. En genel manasıyla İslam'ın ve Müslümanların birlik ve beraberliği anlamında kullanılan cemaat, İslam Düşünce Tarihinin merkezinde yer alan kavramlardandır. Bu meşrulaştırıcı etkisinden dolayı neredeyse bütün mezhep ve fırkalar cemaat kavramına sahip çıkmış ve temsilcisinin kendileri olduğunu iddia etmişlerdir. Bu çalışma cemaat kavramının içeriği, kapsamı ve İslam Düşüncesine yansımalarını tespit etme saikiyle ortaya çıkmıştır.

Siyasi ve itikadi bir içeriğe sahip olan cemaat kavramı Hz. Peygamber'in hadislerinde çokça geçmektedir. En genel manasıyla İslam'ın ve Müslümanların birlik ve beraberliği anlamında kullanılan cemaat, İslam Düşünce Tarihinin merkezinde yer alan kavramlardandır. Bu meşrulaştırıcı etkisinden dolayı neredeyse bütün mezhep ve fırkalar cemaat kavramına sahip çıkmış ve temsilcisinin kendileri olduğunu iddia etmişlerdir. Bu çalışma cemaat kavramının içeriği, kapsamı ve İslam Düşüncesine yansımalarını tespit etme saikiyle ortaya çıkmıştır.
MU’TEZİLÎ BAKIŞ AÇISIYLA  ALLAH’IN İNKÂR EDECEĞİNİ BİLDİĞİ KİMSEYE TEKLİFTE BULUNMASI
MU’TEZİLÎ BAKIŞ AÇISIYLA  ALLAH’IN İNKÂR EDECEĞİNİ BİLDİĞİ KİMSEYE TEKLİFTE BULUNMASI
Yazar: Maraz, Hüseyin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Teklif,Mümin,Kâfir,Mükâfat,Ceza

Allah, akıllı varlıkları teklifte bulunmak için yaratmıştır. Allah’ın mükellef bir varlık yaratmadaki amacı, yüce fayda ve değerlere ulaşma imkânını (temkîn) bütününe tanımaktır. Kâfir veya mümin mükelleflerin tamamı, varoluşsal olarak eşit şekilde yaratılmıştır. Akıl, kudret, istitâa ve ihtiyar sahibi her bir birey, iman ve inkâr edebilme yetisine sahiptir. Bu sayede insan, sorumlu olabilmekte ve yaratıcısına mazeret üretmeden hesap verebilmektedir. Allah’ın iradesi, insanın itaat ederek mükâfata ulaşması yönündedir. Bunun için Allah, mükelleflerin hak ederek mükâfata ulaşmalarını istemektedir. Teklif, mahza hikmet ve hasen olan bu iradenin fayda merkezli tezahürüdür. Teklifte aslî hedef olan mükâfata ulaşamama hali ise cezanın hak edilmesidir.

Allah, akıllı varlıkları teklifte bulunmak için yaratmıştır. Allah’ın mükellef bir varlık yaratmadaki amacı, yüce fayda ve değerlere ulaşma imkânını (temkîn) bütününe tanımaktır. Kâfir veya mümin mükelleflerin tamamı, varoluşsal olarak eşit şekilde yaratılmıştır. Akıl, kudret, istitâa ve ihtiyar sahibi her bir birey, iman ve inkâr edebilme yetisine sahiptir. Bu sayede insan, sorumlu olabilmekte ve yaratıcısına mazeret üretmeden hesap verebilmektedir. Allah’ın iradesi, insanın itaat ederek mükâfata ulaşması yönündedir. Bunun için Allah, mükelleflerin hak ederek mükâfata ulaşmalarını istemektedir. Teklif, mahza hikmet ve hasen olan bu iradenin fayda merkezli tezahürüdür. Teklifte aslî hedef olan mükâfata ulaşamama hali ise cezanın hak edilmesidir.
LÜTUF TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE  ALLAH-İNSAN İLİŞKİSİNİN  MU’TEZİLÎ YORUMU
LÜTUF TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE  ALLAH-İNSAN İLİŞKİSİNİN  MU’TEZİLÎ YORUMU
Yazar: Aytepe, Mahsum
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Mu’tezile,Kadı Abdülcebbar,Lütuf,Teklif,Ahlak

İnsan, âlemlerin Rabbi olan Allah tarafından yaratılmış ve teklife muhatap tutulmuştur. Teklif, insan için sorumluluk olduğu kadar bir imkândır. Teklifi imkâna dönüştüren şey, Allah’ın yardım ve inayetine konu olmasıdır. Mu’tezile Allah’ın yardımını lütuf kavramı ile izah eder. Lütuf, insanın mükellef olduğu sürece, ilahi yardıma mazhar olduğunu ifade eder. İnsan bir taraftan lütuf olarak gerçekleşen bir yardımla teklife muhatap olmakta, diğer taraftan özgürlüğünü koruyabilmektedir. Burada temel problem, insanın özgürlüğünü tartışmasız kabul eden Mu’tezilenin bu yardımı nasıl izah edeceğidir. Zira Mu’tezile hiçbir surette insanın irade ve ihtiyarının zedelenmesini kabul etmez. Bu çalışma, lütuf teorisi bağlamında Allah ile insan arasında gerçekleşen ilişkiye değinmekte, yardım ve özgürlük paradoksuna Mu’tezilenin nasıl bir açıklama getirdiğini ele almaktadır.

İnsan, âlemlerin Rabbi olan Allah tarafından yaratılmış ve teklife muhatap tutulmuştur. Teklif, insan için sorumluluk olduğu kadar bir imkândır. Teklifi imkâna dönüştüren şey, Allah’ın yardım ve inayetine konu olmasıdır. Mu’tezile Allah’ın yardımını lütuf kavramı ile izah eder. Lütuf, insanın mükellef olduğu sürece, ilahi yardıma mazhar olduğunu ifade eder. İnsan bir taraftan lütuf olarak gerçekleşen bir yardımla teklife muhatap olmakta, diğer taraftan özgürlüğünü koruyabilmektedir. Burada temel problem, insanın özgürlüğünü tartışmasız kabul eden Mu’tezilenin bu yardımı nasıl izah edeceğidir. Zira Mu’tezile hiçbir surette insanın irade ve ihtiyarının zedelenmesini kabul etmez. Bu çalışma, lütuf teorisi bağlamında Allah ile insan arasında gerçekleşen ilişkiye değinmekte, yardım ve özgürlük paradoksuna Mu’tezilenin nasıl bir açıklama getirdiğini ele almaktadır.
BİR İLM-İ KIRÂAT KLASİĞİ:  TAYYİBETÜ’N-NEŞR Fİ’L-KIRÂÂTİ’L-‘AŞR
BİR İLM-İ KIRÂAT KLASİĞİ:  TAYYİBETÜ’N-NEŞR Fİ’L-KIRÂÂTİ’L-‘AŞR
Yazar: Akaslan, Yaşar
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Tayyibetü’n-neşr,Kırâat,Farklılık,Metot

Kırâat ilmi literatüründe “zirve eser” niteliğindeki Tayyibetü’n-neşr, kırâat erbâbı tarafından oldukça rağbet ve itibar görerek kısa zamanda kırâat ilmi eğitim-öğretiminde okunup ezberlenmeye başlanmıştır. Literatürde çok önemli yer tutan eser, on kırâat ile ilgili en önemli dayanak haline gelmiş, telif edildiği zamandan günümüze kadar, hakkında birçok şerh ve müstakil çalışma yapılmıştır. Bu makalede, eserin kırâat ilmindeki yeri ve metodu ele alınacaktır.

Kırâat ilmi literatüründe “zirve eser” niteliğindeki Tayyibetü’n-neşr, kırâat erbâbı tarafından oldukça rağbet ve itibar görerek kısa zamanda kırâat ilmi eğitim-öğretiminde okunup ezberlenmeye başlanmıştır. Literatürde çok önemli yer tutan eser, on kırâat ile ilgili en önemli dayanak haline gelmiş, telif edildiği zamandan günümüze kadar, hakkında birçok şerh ve müstakil çalışma yapılmıştır. Bu makalede, eserin kırâat ilmindeki yeri ve metodu ele alınacaktır.
JAPON KÜLTÜRÜNDE ENGELLİLİK
JAPON KÜLTÜRÜNDE ENGELLİLİK
Yazar: Turan, Süleyman; Battal, Emine
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Japon Kültürü,Şintoizm,Engellilik,Hiruko

Engellilik konusunda Japonya’daki düşünceleri etkileyen üç temel dinsel gelenekten -Budizm, Konfüçyanizm ve Şintoizm- söz edilebilir. Bu makalede kısaca Budizm ve Konfüçyanizm’in engellilik konusundaki yaklaşımı ve Japon kültürüne etkisine değinildikten sonra engellilik konusunda Şinto metinlerindeki algılamalara ve bunların pratik yansımalarına işaret edilmektedir. Bu metinlerden hareketle, bir bebeğin dünyaya engelli olarak gelişinin ebeveynlerinin günahının/kirliliğinin bir neticesi şeklinde yorumlandığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Engellilik konusunda Japonya’daki düşünceleri etkileyen üç temel dinsel gelenekten -Budizm, Konfüçyanizm ve Şintoizm- söz edilebilir. Bu makalede kısaca Budizm ve Konfüçyanizm’in engellilik konusundaki yaklaşımı ve Japon kültürüne etkisine değinildikten sonra engellilik konusunda Şinto metinlerindeki algılamalara ve bunların pratik yansımalarına işaret edilmektedir. Bu metinlerden hareketle, bir bebeğin dünyaya engelli olarak gelişinin ebeveynlerinin günahının/kirliliğinin bir neticesi şeklinde yorumlandığı sonucuna ulaşılmaktadır.
VAROLUŞSAL KAYGI VE DİN
VAROLUŞSAL KAYGI VE DİN
Yazar: Kula, Tahsin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Varoluşsal Kaygı,Ölüm,Yalnızlık,Anlamsızlık,Özgürlük

Araştırma da bireyin varoluşundan getirdiği temel kaygılar ve dinin buna sun-muş olduğu katkılar incelenmiştir. Temel kaygılar; ölüm, yalnızlık, anlamsızlık ve özgürlük olarak sınıflandırılmıştır. Kaygıların temelinde belirsizliğin yattığı ve bu belirsizlikten dolayı da insanın normal hayatında zorlandığı vurgulanmıştır. Din bireyin bu temel kaygılarını anlamlandırmasına yardımcı olarak bireye anlam de-nizi sunmaktadır. Aslında insanların mutsuzluğunun temelinde yatan kaygının ölüm kaygısı olduğu vurgulanmaktadır. İnsanın hayata tutunması için bir anlam olması gerekir. Din de insanın aradığı anlam sağlayıcıdır.

Araştırma da bireyin varoluşundan getirdiği temel kaygılar ve dinin buna sun-muş olduğu katkılar incelenmiştir. Temel kaygılar; ölüm, yalnızlık, anlamsızlık ve özgürlük olarak sınıflandırılmıştır. Kaygıların temelinde belirsizliğin yattığı ve bu belirsizlikten dolayı da insanın normal hayatında zorlandığı vurgulanmıştır. Din bireyin bu temel kaygılarını anlamlandırmasına yardımcı olarak bireye anlam de-nizi sunmaktadır. Aslında insanların mutsuzluğunun temelinde yatan kaygının ölüm kaygısı olduğu vurgulanmaktadır. İnsanın hayata tutunması için bir anlam olması gerekir. Din de insanın aradığı anlam sağlayıcıdır.
ZEMAHŞERÎ’NİN HADİSLERİ  TE’VİL METODU
ZEMAHŞERÎ’NİN HADİSLERİ  TE’VİL METODU
Yazar: Yerkazan, Hasan
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Zemahşerî,Mutezile,Sünnet,Hadîs,Te’vil

Ebu’l-Kâsım Mahmûd b. Ömer b. Ahmed ez-Zemahşerî (v. 538/1143), Harezm bölgesinde yetişen önemli Mutezilî âlimlerden biridir. İlim ve edebiyatın zirveye ulaştığı bir dönemde yaşayan Zemahşerî, tefsir, hadîs, kelâm, fıkıh, dil ve edebiyat gibi birçok sahada elliye yakın kitap kaleme almıştır. Eserleri, ilim camiası tarafından takdir edilmiş ve büyük değer verilmiştir.  Bu makalede Zemahşerî’nin mezhebî bağlamda hadîsleri ne şekilde yorumlayıp te’vîl ettiği konusu incelenmeye çalışılmıştır. Rü’yetullah, büyük günah, şefaât, imân-amel ilişkisi, kabir azabı, nazar/göz değmesi ve ömrün uzaması gibi konuları içeren hadîsleri mezhebî görüşleri çerçevesinde te’vîl metodu tetkik edilmiştir. Ele alınan örneklerden anlaşılacağı üzere Zemahşerî, birkaç istisnai konu dışında genel olarak itikâda taalluk eden konularda Mutezilenin temel prensiplerine göre hadîsleri te’vil ettiği tespit edilmiştir. 

Ebu’l-Kâsım Mahmûd b. Ömer b. Ahmed ez-Zemahşerî (v. 538/1143), Harezm bölgesinde yetişen önemli Mutezilî âlimlerden biridir. İlim ve edebiyatın zirveye ulaştığı bir dönemde yaşayan Zemahşerî, tefsir, hadîs, kelâm, fıkıh, dil ve edebiyat gibi birçok sahada elliye yakın kitap kaleme almıştır. Eserleri, ilim camiası tarafından takdir edilmiş ve büyük değer verilmiştir.  Bu makalede Zemahşerî’nin mezhebî bağlamda hadîsleri ne şekilde yorumlayıp te’vîl ettiği konusu incelenmeye çalışılmıştır. Rü’yetullah, büyük günah, şefaât, imân-amel ilişkisi, kabir azabı, nazar/göz değmesi ve ömrün uzaması gibi konuları içeren hadîsleri mezhebî görüşleri çerçevesinde te’vîl metodu tetkik edilmiştir. Ele alınan örneklerden anlaşılacağı üzere Zemahşerî, birkaç istisnai konu dışında genel olarak itikâda taalluk eden konularda Mutezilenin temel prensiplerine göre hadîsleri te’vil ettiği tespit edilmiştir.
SADRÜŞŞERÎA’NIN USÛL  DÜŞÜNCESİNDE FIKIH USÛLÜ’NÜN MAHİYETİ
SADRÜŞŞERÎA’NIN USÛL  DÜŞÜNCESİNDE FIKIH USÛLÜ’NÜN MAHİYETİ
Yazar: Kumaş, Ali; Ümütli, Mehmet
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Sadrüşşerîa,Fıkıh usûlü,Tanım,Usûl geleneği

Herhangi bir ilmi disiplini anlamanın en doğru yolu, o ilmin mahiyetinin doğru bir şekilde belirlenmesidir. Bu amaca yönelik çalışmalar ise söz konusu ilmin tanımını ve konusunu tespit etme şeklinde gerçekleşmiştir. Fıkıh usûlü ilmi de erken dönemden itibaren bu tür çalışmalara konu olmuş, İslam âlimleri tarafından usûl-i fıkhın tanım ve konusunu tespite yönelik farklı yaklaşımlar ortaya konmuştur. Konuyla ilgili olarak Hanefî usûlcülerinden Sadrüşşerîa’nın (ö. 747/1346) benimsemiş olduğu farklı yaklaşımın, usûl geleneğinde önemli bir yere sahip olduğu söylenebilir. Sadrüşşerîa, fıkıh ve fıkıh usûlü kavramlarını gelenekten farklı bir şekilde tanımlamış, fıkıh usûlünün konusunu tespit hususunda orijinal bir görüş ileri sürmüştür. Bu makalede, Sadrüşşerîa’nın fıkıh usûlünün mahiyetiyle ilgili yaklaşımı ve bu yaklaşımın gelenek içerisindeki yansımalarını tespit etmeye çalışacağız.

Herhangi bir ilmi disiplini anlamanın en doğru yolu, o ilmin mahiyetinin doğru bir şekilde belirlenmesidir. Bu amaca yönelik çalışmalar ise söz konusu ilmin tanımını ve konusunu tespit etme şeklinde gerçekleşmiştir. Fıkıh usûlü ilmi de erken dönemden itibaren bu tür çalışmalara konu olmuş, İslam âlimleri tarafından usûl-i fıkhın tanım ve konusunu tespite yönelik farklı yaklaşımlar ortaya konmuştur. Konuyla ilgili olarak Hanefî usûlcülerinden Sadrüşşerîa’nın (ö. 747/1346) benimsemiş olduğu farklı yaklaşımın, usûl geleneğinde önemli bir yere sahip olduğu söylenebilir. Sadrüşşerîa, fıkıh ve fıkıh usûlü kavramlarını gelenekten farklı bir şekilde tanımlamış, fıkıh usûlünün konusunu tespit hususunda orijinal bir görüş ileri sürmüştür. Bu makalede, Sadrüşşerîa’nın fıkıh usûlünün mahiyetiyle ilgili yaklaşımı ve bu yaklaşımın gelenek içerisindeki yansımalarını tespit etmeye çalışacağız.
OKURLA DİL ARASINDAKİ ŞÜPHE VE GÜVEN İLİŞKİSİNİN EDEBİ METNİN  ANLAMINA ETKİSİ
OKURLA DİL ARASINDAKİ ŞÜPHE VE GÜVEN İLİŞKİSİNİN EDEBİ METNİN  ANLAMINA ETKİSİ
Yazar: Gündoğdu, Atiye Gülfer
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Şüphe,Güven,Metnin sesi,İyi niyet,Okur

Bu makalede, okurun edebi metnin sesine kulak vermesi yahut da bu sesi göz ardı etmesinin edebi metnin anlamının oluşmasına nasıl etki ettiği ‘güven ve şüphe hermenötiği’ kavramları eşliğinde ele alınacaktır. Buna göre, bir metni gerçekten anlamaya çabalayan bir okurun samimi olarak üstlenmesi gereken rol, iyi niyetini elden bırakmadan metnin kendisine bir şeyler söylemesine izin vermektir. Okurun bu konumu, metnin kendisine bir şeyler söylemesine engel olan şüpheci bir tavrın uzağındadır. Ancak metnin dili ile okur arasındaki bu ilişki, körü körüne bir güvene dayanmaktan ziyade, ayrıca saf bir naifliğe de düşmeyen bir pozisyondur.

Bu makalede, okurun edebi metnin sesine kulak vermesi yahut da bu sesi göz ardı etmesinin edebi metnin anlamının oluşmasına nasıl etki ettiği ‘güven ve şüphe hermenötiği’ kavramları eşliğinde ele alınacaktır. Buna göre, bir metni gerçekten anlamaya çabalayan bir okurun samimi olarak üstlenmesi gereken rol, iyi niyetini elden bırakmadan metnin kendisine bir şeyler söylemesine izin vermektir. Okurun bu konumu, metnin kendisine bir şeyler söylemesine engel olan şüpheci bir tavrın uzağındadır. Ancak metnin dili ile okur arasındaki bu ilişki, körü körüne bir güvene dayanmaktan ziyade, ayrıca saf bir naifliğe de düşmeyen bir pozisyondur.
İLAHİYAT FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN KOPYA ÇEKME DAVRANIŞLARI -FIRAT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT  FAKÜLTESİ ÖRNEĞİ-
İLAHİYAT FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN KOPYA ÇEKME DAVRANIŞLARI -FIRAT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT  FAKÜLTESİ ÖRNEĞİ-
Yazar: Özdemir, Şuayip; Karateke, Tuncay
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Kopya Çekme,İlahiyat Fakültesi,İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen-liği,Sınav

Bu çalışmada, İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin kopya çekme davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin hangi sıklıkla kopya çektikleri, kopya çekme nedenleri, kopya çekme yöntemleri ve kopya çekme davranışını nasıl tanımlandıklarını belirlemek için betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde öğrenim gören 216 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri anket yoluyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ve ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırmada, İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin % 89,8’inin ilahiyat öğrenimi sırasında değişen sıklıklarda kopya çektikleri; öğrencilerin % 13,4’nün kopya çekme davranışını bilgi hırsızlığı, % 46,8’nin ahlaki olmayan kötü bir davranış olarak gördükleri belirlenmiştir.

Bu çalışmada, İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin kopya çekme davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin hangi sıklıkla kopya çektikleri, kopya çekme nedenleri, kopya çekme yöntemleri ve kopya çekme davranışını nasıl tanımlandıklarını belirlemek için betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde öğrenim gören 216 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri anket yoluyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ve ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırmada, İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin % 89,8’inin ilahiyat öğrenimi sırasında değişen sıklıklarda kopya çektikleri; öğrencilerin % 13,4’nün kopya çekme davranışını bilgi hırsızlığı, % 46,8’nin ahlaki olmayan kötü bir davranış olarak gördükleri belirlenmiştir.
AKSARÂYÎ’NİN KİTABÜ’L-ES’İLE  VE’L-ECVİBE’Sİ VE YORUM METODU
AKSARÂYÎ’NİN KİTABÜ’L-ES’İLE  VE’L-ECVİBE’Sİ VE YORUM METODU
Yazar: Hanay, Necattin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Aksarayî,Es’ile,Ecvibe,Müşkil,Te’vil

Cemaleddîn Aksarayî’nin Kitabü’l-es’ile ve’l-ecvibe olarak bilinen Şerhu müşkilâti’l-Kur’âni’l-Kerîm ve şerhu müşkilâti’l-ehâdîsi rasûli Rabbi’l-ʻâlemîn adlı kitabı bazı ayet ve hadislerdeki müşkilâta dair soru ve cevapları muhtevî Farsça bir eserdir. Anadolu topraklarında beylikler döneminde yaşamış olan Aksarayî, mevcut kitabını Amasya emiri Hacı Şadgeldi Paşa’ya ithafen kaleme almıştır. Ayet ve hadislerde var olduğu düşünülen problemleri gündeme taşıyan Aksarayî’nin naslar karşısında konumlandığı yer, tevilin kendisine sunduğu geniş hareket alanını da etkin bir şekilde kullandığı yorumlama/uzlaştırma zeminidir. Bu zemini ayakta tutan epistemolojik referansı ise çoğunlukla dilbilime dayalı beyânî bilgi sistemidir. Ancak eserde kelamî ve itikadî açıdan problem teşkil eden, örneğin rü’yetullah, hüsün-kubuh, ismet-i enbiya gibi meselelere taalluk eden nasların yorumu Eşʻarî düşünce sistemine dayalı teolojiye uygun olarak çözüme kavuşturulmaktadır. Elinizdeki bu çalışma hem eser hakkında bilgi vermekte, aynı zamanda nas-yorum ilişkisini mezkûr eser özelinde ortaya koymaktadır.

Cemaleddîn Aksarayî’nin Kitabü’l-es’ile ve’l-ecvibe olarak bilinen Şerhu müşkilâti’l-Kur’âni’l-Kerîm ve şerhu müşkilâti’l-ehâdîsi rasûli Rabbi’l-ʻâlemîn adlı kitabı bazı ayet ve hadislerdeki müşkilâta dair soru ve cevapları muhtevî Farsça bir eserdir. Anadolu topraklarında beylikler döneminde yaşamış olan Aksarayî, mevcut kitabını Amasya emiri Hacı Şadgeldi Paşa’ya ithafen kaleme almıştır. Ayet ve hadislerde var olduğu düşünülen problemleri gündeme taşıyan Aksarayî’nin naslar karşısında konumlandığı yer, tevilin kendisine sunduğu geniş hareket alanını da etkin bir şekilde kullandığı yorumlama/uzlaştırma zeminidir. Bu zemini ayakta tutan epistemolojik referansı ise çoğunlukla dilbilime dayalı beyânî bilgi sistemidir. Ancak eserde kelamî ve itikadî açıdan problem teşkil eden, örneğin rü’yetullah, hüsün-kubuh, ismet-i enbiya gibi meselelere taalluk eden nasların yorumu Eşʻarî düşünce sistemine dayalı teolojiye uygun olarak çözüme kavuşturulmaktadır. Elinizdeki bu çalışma hem eser hakkında bilgi vermekte, aynı zamanda nas-yorum ilişkisini mezkûr eser özelinde ortaya koymaktadır.