DONMA-ÇÖZÜLME KOŞULLARININ BAZI TOPRAK-SU PARAMETRELERİ  ÜZERİNE ETKİSİ
DONMA-ÇÖZÜLME KOŞULLARININ BAZI TOPRAK-SU PARAMETRELERİ  ÜZERİNE ETKİSİ
Yazar: Şahin, Üstün; Canbolat, Mustafa; Anapalı, Ömer
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2013

ÖZET: Bu araştırmada, farklı nem tansiyonlarına eşdeğer nem düzeylerinde, farklı donma-çözülme döngülerinin bazı toprak-su parametreleri üzerindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Laboratuvar koşullarında yürütülen bu araştırmada orta bünyeli bir toprak kullanılmıştır. Araştırma, 3 farklı nem tansiyonuna (0.01 atm, 0.33 atm ve 0.65 atm) eşdeğer nem düzeyi ve 5 farklı donma-çözülme döngüsü (3, 6, 9, 12 ve 15) esas alınarak yürütülmüştür. Çalışmada, toprak-su parametrelerinden agregat stabilitesi, kuru ve ıslak eleme ile ortalama ağırlık çapı, kütle yoğunluğu, tarla kapasitesi, solma noktası ve hidrolik iletkenlik değerleri ölçülmüştür. Sonuç olarak, nem düzeyindeki azalma, porozite ve hidrolik iletkenlik değerlerini artırırken, kuru elemeye ait ortalama ağırlık çapı, kütle yoğunluğu, tarla kapasitesi ve yarayışlı nem değerlerini azaltmıştır. Donma-çözülme döngüsündeki artışa bağlı olarak, agregat stabilitesi, ıslak elemeye ait ortalama ağırlık çapı, kütle yoğunluğu, tarla kapasitesi ve yarayışlı nem değerlerinde genel olarak bir azalış, porozite ve hidrolik iletkenlik değerlerinde ise genel olarak bir artış saptanmıştır.   Anahtar Kelimeler: Donma-çözülme, agregat stabilitesi, hidrolik iletkenlik, kütle yoğunluğu, yarayışlı nem içeriği.   EFFECTS OF FREEZING-THAWING ON SOME SOIL-WATER PARAMETERS   SUMMARY: The objective of this study was to determine the effects of freezing-thawing on some soil-water parameters at different moisture tensions under laboratory conditions. The study was conducted on a medium textured soil with three moisture tensions (0.01 atm, 0.33 atm and 0.65 atm) and five freezing-thawing cycles (3, 6, 9, 12 and 15). Aggregate stability, mean weight diameter, bulk density, field capacity, wilting point and hydraulic conductivity were determined. Result indicated that porosity and hydraulic conductivity increased with decreasing moisture  content  but  mean  weight diameter for dry-sieving, bulk density, field capacity and available water capacity decreased. On the other hand, aggregate stability, mean weight diameter for wet sieving, bulk density, field capacity and available water capacity relatively decreased with increasing of, the number of freezing-thawing cycles, but porosity and hydraulic conductivity generally increased.   Keywords: Freezing-thawing, aggregate stability, hydraulic conductivity, bulk density, available water capacity.

ÖZET: Bu araştırmada, farklı nem tansiyonlarına eşdeğer nem düzeylerinde, farklı donma-çözülme döngülerinin bazı toprak-su parametreleri üzerindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Laboratuvar koşullarında yürütülen bu araştırmada orta bünyeli bir toprak kullanılmıştır. Araştırma, 3 farklı nem tansiyonuna (0.01 atm, 0.33 atm ve 0.65 atm) eşdeğer nem düzeyi ve 5 farklı donma-çözülme döngüsü (3, 6, 9, 12 ve 15) esas alınarak yürütülmüştür. Çalışmada, toprak-su parametrelerinden agregat stabilitesi, kuru ve ıslak eleme ile ortalama ağırlık çapı, kütle yoğunluğu, tarla kapasitesi, solma noktası ve hidrolik iletkenlik değerleri ölçülmüştür. Sonuç olarak, nem düzeyindeki azalma, porozite ve hidrolik iletkenlik değerlerini artırırken, kuru elemeye ait ortalama ağırlık çapı, kütle yoğunluğu, tarla kapasitesi ve yarayışlı nem değerlerini azaltmıştır. Donma-çözülme döngüsündeki artışa bağlı olarak, agregat stabilitesi, ıslak elemeye ait ortalama ağırlık çapı, kütle yoğunluğu, tarla kapasitesi ve yarayışlı nem değerlerinde genel olarak bir azalış, porozite ve hidrolik iletkenlik değerlerinde ise genel olarak bir artış saptanmıştır.   Anahtar Kelimeler: Donma-çözülme, agregat stabilitesi, hidrolik iletkenlik, kütle yoğunluğu, yarayışlı nem içeriği.   EFFECTS OF FREEZING-THAWING ON SOME SOIL-WATER PARAMETERS   SUMMARY: The objective of this study was to determine the effects of freezing-thawing on some soil-water parameters at different moisture tensions under laboratory conditions. The study was conducted on a medium textured soil with three moisture tensions (0.01 atm, 0.33 atm and 0.65 atm) and five freezing-thawing cycles (3, 6, 9, 12 and 15). Aggregate stability, mean weight diameter, bulk density, field capacity, wilting point and hydraulic conductivity were determined. Result indicated that porosity and hydraulic conductivity increased with decreasing moisture  content  but  mean  weight diameter for dry-sieving, bulk density, field capacity and available water capacity decreased. On the other hand, aggregate stability, mean weight diameter for wet sieving, bulk density, field capacity and available water capacity relatively decreased with increasing of, the number of freezing-thawing cycles, but porosity and hydraulic conductivity generally increased.   Keywords: Freezing-thawing, aggregate stability, hydraulic conductivity, bulk density, available water capacity.