Peyami Safa’nın Romanlarında Anne ve Babalar
Mothers and Fathers in Peyami’s Novels
Yazar: Buttanrı, Müzeyyen
Dergi: Erdem No. 62, 2012
Anahtar kelimeler: Peyami Safa,the heroes in novels,mothers,fathers ; Peyami Safa,romanda kahramanlar,anneler,babalar

Konusu insan olan romanların şüphesiz en önemli unsuru kahramanlarıdır. Romanlarında insanın içindeki buhranları, tereddütleriyansıtmayı amaçlayan Peyami Safa, roman kahramanlarına, devrininsiyasî, sosyal ve ideolojik şartlarına ve kendi bakış açısına göre ruhve beden verirken bu kişiler aynı zamanda romanın kendi şartlarınagöre de teşekkül etmişlerdir. Onun roman kahramanları tek birfikrin, düşüncenin ya da mizacın temsilcileri değildirler. Bulunduğuhayat şartlarına uyan, durmadan değişen dinamik gerçek insandırlar.“Romancı ne kadar objektif olursa olsun bütün kahramanları yinekendisidir.” diyen Peyami Safa’nın romanlarında geçen anne ve babalarda, onun kendi annesi ve pek tanımasa da hayalinde şekillendirdiğibabasından izler taşımaktadır. Yayın hayatına “Server Bedii” takmaadını kullanarak başlayan Peyami’nin aldığı bu ad, annesinin adıdır.Server Bedia Hanım bizce değişik romanlarındaki annelerde bir şekildeyaşatılmıştır.Yazarın romanlarında geçen anne ve babalar, romanların konularınıngeçtiği I. Dünya Savaşı, Mütareke yılları, Kurtuluş Savaşı ve inkılâpyıllarının şartlarında şekillenmişlerdir. Peyami’nin romanlarındasözü edilen babaların bir kısmı kayıp, hakkında bilgi alınamamış,ölmüş ya da yurt dışına çıkmış olduğu için çocukları tarafındanaranmakta, beklenilmektedirler. Bazı romanlarda hasta, veremli,kanser olup ölmüşlerdir. Yazarın “baba” kahramanları çok belirginolarak verilmezlerken, anneler daha belirgin özellikler taşırlar. Bazıromanlarda kahramanların annesi ölmüş, bazılarında alafranga yaşamakendisini fazla kaptırmış, yabancılarla eğlence âlemlerinde hoşça vakit geçiren, ya da evinin kapılarını bu âlemlerin kişilerine açan hafif meşrepkadınlardır. Bazı anneler de çocukları tarafından tanınmak istenmezler.Biz bu çalışmamızda yazarın on bir romanında söz konusu edilenanne ve babaları teker teker tespit edip bunların yazarın annesi vebabası ile benzerlikleri olup olmadığını belirlemeye çalıştık

The most important element of the novels having humans as thesubject is their characters. Peyami Safa aimed to reflect depressionsand hesitations of the characters while characterizing them accordingto political, social ideological conditions of the time and the conditonsof the novels. The characters of his novels were not the representativesof a single idea, thought or mood, they were constantly changing,dynamic and real people.“Peyami Safa said that all heroes of a novelare the novelist himself’, and the parents in his novels were the parentsof him in his mind, although he did not recognize his father. He startedhis authorship career with the nick name of ‘Server Bedii’ and this namewas her mother’s name. Server Bedia lived in the mother characters inhis novels.Parent characters in his novels were shaped according to the timeperiods in his novels, World War I, the Independence War, Revolutionyears, some of the fathers in his novels were dead, lost or were in othercountries and their children were waiting for or trying to find. In somenovels fathers were ill, or dead due to tuberculosis or cancer. Fatherswere insignificant, but mothers were well characterized in his novels.In some novels mothers were dead or living immorally, in some others,mothers did not want to be known by their children.In this study, we evaluate the parent characters in Safa’s elevennovels and tried to find the similarities between his own parents andthe characters in his novels