hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Özbek Türkçesinde O‘tir- Fiilinin İşlevsel Çözümlenmesi
Functional Analysis Of The Verb O‘tir- In Uzbek Turkish
Yazar: Kırlangıç, Safiye
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: South-East (Latest Uyghur/Uzbek) Turkic Dialects and Literatures ; Güney-Doğu (Yeni Uygur/Özbek) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Anlam bilim,işlevsellik,Özbek Türkçesi,o‘tir- fiili,söz dizim,yardımcı fiil ; Semantics,functionality,Uzbek Turkish,verb o‘tir-,syntax,auxiliary verb

Bu çalışma, Özbek Türkçesinde o‘tir- fiilinin ana fiil ve yardımcı fiil konumundaki işlevlerini incelemeyi hedeflemektedir. Türkçede fiiller, temel hareket bildirmenin yanı sıra birleşik yapılarda ve mecazi kullanımlarla farklı anlamları işaretleyebilir. Otur- fiili de fiziksel olarak bir yere oturması anlamında verilirken anlam genişlemesine uğrayarak veya farklı fiillerle çekime girerek soyut anlamlar kazanmaktadır. Örneğin, gapirib o‘tir-, yazib o‘tir-, kulib o‘tir- gibi kullanımlar, oturmak fiilinin yalnızca durumu değil, aynı zamanda eylemin sürekliliğini belirtir. Ayrıca deyimleşmiş ve mecazî kullanımlar o‘z o‘rnida o‘tir-, o‘tirib qol- örneklerindeki gibi fiilin anlam alanını genişletmektedir. Makalede söz konusu fiilin, söz dizimsel konumları ve anlam genişlemeleri örneklerle ele alınacak; ana fiil ve yardımcı fiil işlevleri arasındaki farklılıklar ortaya konacaktır. Böylelikle, Özbek Türkçesinde fiillerin çok işlevliliği bağlamında o‘tir- fiilinin dil içindeki yeri ve önemi tartışılacaktır.

This study aims to examine the functions of the verb o‘tir- in Uzbek Turkish, both as a main verb and as an auxiliary verb. In Turkish, verbs can convey different meanings in compound structures and through metaphorical uses, in addition to expressing basic action. The verb sit-, while used to mean physically sitting somewhere, acquires abstract meanings through semantic expansion or by being conjugated with different verbs. For example, usages such as gapirib o‘tir-, yazib o‘tir-, and kulib o‘tir- indicate not only the state of the verb sit but also the continuity of the action. Furthermore, idiomatic and metaphorical usages, such as o‘z o‘rnida o‘tir- and o‘tirib qol-, expand the verb's semantic range. This article will examine the verb's syntactic positions and semantic extensions with examples, and will reveal the differences between the functions of the main verb and the auxiliary verb. Thus, the place and importance of the verb o‘tir- within the language will be discussed in the context of the multifunctionality of verbs in Uzbek Turkish.
Anısına Saygıyla... Doç. Dr. Özkan Öztekten (1970–2025)
In Memoriam: Assoc. Prof. Dr. Özkan Öztekten (1970–2025)
Yazar: Kabakçı, Ebru
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Language and Literature (Other) ; Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer) ; Türkoloji,Nekroloji,Özkan Öztekten ; Turkology,Obituary,Özkan Öztekten

Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Özkan Öztekten, 2 Ağustos 2025 tarihinde İzmir/Bornova’daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu 55 yaşında vefat etti. 4 Ağustos 2025 günü İzmir Aliağa Mezarlığı’nda, babasının kabri üzerine defnedilen Öztekten’in ani ölümü Türkoloji camiasında, meslektaşları ve öğrencileri arasında büyük üzüntü yarattı.

Associate Professor Dr. Özkan Öztekten, a faculty member of the Department of Turkish Language and Literature at the Faculty of Letters, Ege University, passed away at the age of 55 due to a heart attack at his home in Bornova, İzmir, on August 2, 2025. He was laid to rest on August 4, 2025, at İzmir Aliağa Cemetery, on his father's grave. Öztekten's sudden passing caused great sorrow among the Turkology community, his colleagues, and his students.
Türkçe Küçük Cümleciklerde Olumsuzluk
Negation in Turkish Small Clauses
Yazar: Kuktaş, Melih
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Linguistic Structures (Incl. Phonology, Morphology and Syntax) ; Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil) ; New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye) ; Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi) ; Küçük cümlecik kuramı,olumsuzluk,sözdizimi ; Small clause theory,negation,syntax

Küçük cümlecikler, herhangi bir çekimli eylem içermeden özne-yüklem ilişkisi kurabilen bağımlı yan cümle yapılarıdır. Tam cümleler gibi çekimli eylem almak yerine çekimsiz eylemleri de içerebilirler. Küçük cümleciklerde olumsuzluk küçük cümlecik içinde ve ana cümleye bağlı ana yüklemde farklı şekilde işaretlenebilir. Küçük cümlecikler birçok dilde olumsuzluk ifade edebilirler. Türkçede ve tarihsel Türk yazı dillerinde eski Türkçeden itibaren küçük cümleciklerin olumsuz olduğu örnekler bulunmaktadır. Türkçe küçük cümleciklerde olumsuzluk, olumsuzluk işaretleyicileri ve olumsuzluk sözcükleriyle oluşmaktadır. Küçük cümleciklerde olumsuzlama ana cümle eylemine göre ve küçük cümlecik yüklemine göre fark göstermektedir. Bu yazıda küçük cümlecik yükleminin türünün ad veya sıfat olduğu durumlar bir başlık alıntıda ele alınmıştır. Küçük cümlecik yükleminin çekimsiz eylem olduğu durumlar da farklı başlık altında ele alınmıştır. Ana cümle yüklemi ve küçük cümlecik yükleminin durumuna göre olumsuzluğun anlamı ile olumsuzlama yolları fark göstermektedir.

Small clauses are dependent subordinate clause structures that can establish a subject–predicate relation without containing a finite verb. Instead of taking a finite verb like full clauses, they may also include non-finite verbs. In small clauses, negation can be marked differently within the small clause itself and on the main predicate of the matrix clause. Small clauses can express negation in many languages. In Turkish and in historical Turkic written languages, examples of negative small clauses have been attested since Old Turkic. In Turkish small clauses, negation is formed by means of negation markers and negative words. Negation in small clauses differs depending on the main predicate of the matrix clause and on the predicate of the small clause. In this study, the cases where the small clause predicate is a noun or an adjective are discussed under one heading. The cases where the small clause predicate is a non-finite verb are addressed under a different heading. Depending on the status of the main predicate and the small clause predicate, both the meaning of negation and the ways of expressing negation differ.
Tercüme-i Fütûhu’ş-Şâm-Memlûk Kıpçak Türkçesiyle Fütûhu'ş-Şâm Tercümesi-
Tercüme-i Fütûhu’ş-Şâm- Translation of Fütûhu'ş-Şâm in Mamluk Kipchak Turkish // Book Review
Yazar: Yeşilkaş, Erdinç
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai) ; Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay) ; Memluk Türkçesi,Kıpçakça,Tercüme ; Mamluk Turkish,Kipchak Türkish,Translations

Türk dilinin Orta Türkçe döneminde yer alan Kıpçak Türkçesi, yüzyıllar boyunca geniş bir coğrafyada varlık göstermiş ve birden fazla alfabenin etkisi altında gelişerek tarihi Türk lehçeleri arasında kendine özgün bir yer edinmiştir. Bu bağlamda, Arap harflerini kullanarak yazılı eserler meydana getiren Memlûkler, Türk kültür mirasını yalnızca günlük yaşamda değil, devlet yönetiminde de etkin bir biçimde yansıtmış; bu aidiyeti dillerine de yansıtmışlardır. Söz konusu dönemde Memlûk Türkçesiyle bir taraftan sözlük ve gramerler yazılırken; aynı zamanda günlük yaşamdan da atçılık, veterinerlik ve biniciliğe dair eserler oluşturulmuştur. Ancak yine de bu eserler sınırlı sayıdadır. Bu nedenle Memlûk sahasına ait metinlerin çalışılması, literatüre doğrudan katkı sağlamaktadır. 2025 yılında Dr. Irmak Kaçar tarafından hazırlanan Tercüme-i Fütuhu’ş-Şam adlı eser doğrudan Memlûk sahasında kaleme alınan dinî içerikli kıymetli bir eserdir. Eser, Sevünç b. Fakih adlı mütercim tarafından, Arapça Fütuhu’ş-Şam’dan dönemin Memlûklu sultanına 1384 yılında tercüme edilmiştir. Orijinal tek nüshası bulunan eser, Mısır Milli Kütüphanesi’nde Tarih-i Türkî koleksiyonunda bulunmaktadır.

Kipchak Turkish, which existed during the Middle Turkish period of the Turkish language, flourished across a vast geography for centuries and developed under the influence of multiple alphabets, carving out a unique place for itself among historical Turkish dialects. In this context, the Mamluks, who produced written works using Arabic letters, effectively reflected the Turkish cultural heritage not only in daily life but also in state administration; they also reflected this identity in their language. During this period, while dictionaries and grammars were written in Mamluk Turkish, works on horsemanship, veterinary medicine, and riding were also produced from daily life. However, these works are still limited in number. Therefore, the study of texts belonging to the Mamluk field contributes directly to the literature. The work Tercüme-i Fütuhu'ş-Şam, prepared by Dr. Irmak Kaçar in 2025, is a valuable work with religious content written directly in the Mamluk field. The work was translated from the Arabic Fütuhu'ş-Şam by the translator Sevünç b. Fakih to the Mamluk sultan of the period in 1384. The original copy of the work is in the Tarih-i Türkî collection at the National Library of Egypt.
Uyuk-Turan (E 3) Yazıtındaki y2ml2g2 Sözcüğü Üzerine
On the Word y2ml2g2 in the Uyuk-Turan (E 3) Inscription
Yazar: Uluscu, Gizem
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan) ; Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı) ; Yenisey Yazıtları,Uyuk-Turan Yazıtı,Yemlig Sözcüğü,Yemleg Sözcüğü,Eski Türkçe ; Yenisey Inscriptions,Uyuk-Turan Inscription,The word yemlig,The word yemleg,Old Turkic

Yenisey Yazıtlarının üçüncüsü olan ve bugünkü Turan şehri yakınlarında bulunan Uyuk-Turan Yazıtının ilk yayımı W. Radloff tarafından yapılmıştır. Radloff'un bu yayımından sonra pek çok araştırmacı tarafından yazıt üzerine yeni araştırmalar yayımlanmıştır. Yazıtla ilgili çalışmalarda farklı okuma ve anlamlandırmalar yapılan sözcüklerden biri de yazıtın üçüncü satırında geçen ve y2ml2g2 imleriyle yazılmış olan sözcüktür. Bu sözcük, araştırmacılar tarafından genellikle yemlig şeklinde okunmuş ve farklı şekillerde anlamlandırılmıştır. Bu çalışmada, öncelikle yazıtla ilgili bilgi verilmiştir. Daha sonra yazıtın bu zamana kadar yapılan yayımlarında sözcüğün nasıl okunup anlamlandırıldığına yer verilmiştir. Yazıtın ilk üç satırında geçen sözcüklerle ilgili açıklamalar yapıldıktan sonra sözcüğün kökü bu zamana kadarki çalışmalardan farklı olarak yem 'ilaç' köküne dayandırılmış, bu bulguyu desteklemek amacıyla söz konusu kökle ilgili tarihî ve çağdaş Türk dillerinden örnekler verilmiştir. Araştırmacılar tarafından yemlig şeklinde okunarak genellikle yėm 'yemek, yem' sözcüğüyle ilişkilendirilen sözcüğün l2g2 imleriyle yazılan kısmının ise +lAg olarak okunması gerektiği ileri sürülmüştür. Çalışmanın sonuç bölümünde, çalışmada verilen bilgiler özetlenerek sözcükle ilgili yeni bir okuma ve anlamlandırma teklifi sunulmuştur.

The third of the Yenisey Inscriptions, the Uyuk-Turan Inscription, located near the present-day city of Turan, was first published by W. Radloff. Following Radloff's publication, numerous researchers have published new studies on the inscription. One of the words that has been interpreted and understood in different ways in studies on the inscription is the word written with the symbols y2ml2g2 in the third line of the inscription. This word has generally been read as yemlig by researchers and interpreted in different ways. In this study, information about the inscription is provided first. Subsequently, the publications of the inscription to date have included how the word is read and interpreted. After explanations were provided regarding the words appearing in the first three lines of the inscription, the root of the word was attributed to the root yem “medicine”, which differs from previous studies. To support this finding, examples from historical and contemporary Turkish languages related to the root in question have been provided. Researchers have suggested that the word, which is usually read as yemlig and associated with the word yėm “food, feed”, should be read as +lAg in the part written with the letters l2g2. In the conclusion section of the study, the information provided in the study is summarised and a new proposal for reading and interpreting the word is presented.
Eski Uygurca Brahmajāla-sūtra’ya İlişkin Fragmanlar
Fragments Relating To The Brahmajāla-sūtra In Old Uyghur
Yazar: Şahin, Bekir
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan) ; Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı) ; Eski Uygurca,Budizm,Brahmajāla-sūtra,Dīrghāgama ; Old Uyghur,Buddhism,Brahmajāla-sūtra,Dīrghāgama

Sūtralar, Budist külliyatı oluşturan tripiṭaka “üç sepet” içerisinde yer alan metin türlerinden biridir. Tripiṭaka içindeki diğer metinler abidarmalar ve vinayalardır. Sūtralar, Buda’nın vaazlarını içerir. Buda, önceki yaşamlarında başından geçenler üzerinden veya doğrudan ona sorulan sorulara verdiği cevaplarla Budistlerin yaşamlarını kolaylaştırır ve onlara aydınlanmaya giden yolu gösterir. Sūtralar, Sanskritçe āgama denilen bir koleksiyonu oluşturur. Bu koleksiyonun içerisindeki metinlerden birisi Brahmajāla-sūtra’dır. Buda’nın çeşitli erdemli huy ve eylemler ve varlığın ve evrenin sonluluğu-sonsuzluğu hakkındaki görüşlerin doğru olanları ve yanlış olanları arasındaki fark hakkındaki vaazları hakkında olan bu sūtra Eski Uygur Türkçesine de çevrilmiştir. Bu çalışma Brahmajāla-sūtra’ya ait Eski Uygurca beş fragmanın yazı çevirimini, harf çevirisini, Türkiye Türkçesine aktarımını ve metne ilişkin açıklamalarını içermektedir. Hepsi Berlin Turfan Koleksiyonu’nda korunan bu fragmanların arşiv numaraları sırasıyla şunlardır: Ch/U 6159 (a), Ch/U 6159 (b), Ch/U 6397, Ch/U 6585, Ch/U 8164.

Sūtras are one of the types of texts found within the tripiṭaka “three baskets” that constitute the Buddhist canon. The other texts in the tripiṭaka are the abhidharma and vinaya. The sūtras contain the discourses of the Buddha. Through stories from his past lives or by directly responding to questions posed to him, the Buddha makes the lives of Buddhists easier and shows them the path to enlightenment. The sūtras form a collection known in Sanskrit as the āgama. One of the texts within this collection is the Brahmajāla-sūtra. This sūtra, which includes the Buddha’s discourses on various virtuous traits and actions, as well as on the correct and incorrect views concerning the finitude or infinitude of existence and the universe, was also translated into Old Uyghur Turkish. This study presents the transliteration, transcription, and modern Turkish translation of five Old Uyghur fragments belonging to the Brahmajāla-sūtra, along with explanatory notes on the text. These fragments, all preserved in the Berlin Turfan Collection, bear the following archive numbers: Ch/U 6159 (a), Ch/U 6159 (b), Ch/U 6397, Ch/U 6585, and Ch/U 8164.
Dede Korkut Kitabı -Bursa Yazması- Cilt I: Metin Dizin, Cilt II: Türkiye Türkçesine Aktarma
erruh AĞCA, The Book of Dede Korkut -Bursa Manuscript- Volume I: Text Index, Volume II: Intralingual Translation, Bursa: Bursa Büyükşehir Belediyesi Publications, 2025.
Yazar: Kırmızıgül Şimşek, Buket Nur
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2026
Anahtar kelimeler: New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye) ; Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi) ; Book of Dede Korkut,Dede Korkut Oghuznames,Bursa Manuscript ; Dede Korkut Kitabı,Dede Korkut Oğuznameleri,Bursa Nüshası

Türk dilinin en kıymetli eserlerinden birisi olan Dede Korkut Kitabı’nın son yıllarda yeni nüshalarının gün yüzüne çıkmaya başlaması ile Türkoloji çalışmalarına yeni bir heyecan gelmiştir. Türk dili, edebiyatı, tarihi ve folklor araştırmaları için eşsiz bir kaynak olan Dede Korkut Kitabı yeni nüshalar ışığında derinlemesine incelenmelidir. 2019 yılında bulunan Günbed Yazması’ndan sonra 2022 yılında Prof. Dr. Ersen Ersoy’un keşfettiği Bursa Yazması, Dede Korkut araştırmalarına ivme kazandırmıştır. Bursa Büyükşehir Belediyesi yazmanın tıpkıbasımını aynı yıl içinde yayımlamış, ayrıca bu yayını internet üzerinden çevrimiçi erişime de sunmuştur. Burada tanıtılacak olan eser ise söz konusu Bursa Yazması’nın Prof. Dr. Ferruh Ağca tarafından yapılan ve yine Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan neşridir.

The discovery of new manuscripts of the Book of Dede Korkut, one of the most valuable works of the Turkish language, has brought renewed excitement to Turkology studies in recent years. An invaluable resource for research into Turkish language, literature, history, and folklore, the Book of Dede Korkut should be examined in depth in light of these new manuscripts. Following the discovery of the Günbed Manuscript in 2019, the Bursa Manuscript, discovered by Prof. Dr. Ersen Ersoy in 2022, has given impetus to Dede Korkut research. The Bursa Metropolitan Municipality published a facsimile edition of the manuscript in the same year and also made it available online. The work to be presented here is the edition of the Bursa Manuscript prepared by Prof. Dr. Ferruh Ağca and published by the Bursa Metropolitan Municipality.
Sahacadaki {+A} / {+O} Ekinin Işığında {-DI} Ekinin Kökeni Üzerine
On the origin of {-DI} suffix in the light of Sakha {+A}/{+O}
Yazar: Kartallıoğlu, Yavuz
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 1 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: {-DI} Görülen Geçmiş Zaman Eki, {-D} Fiilden İsim Yapma Eki, İyelik

bu ekin aslõnda Þilden isim yapan {-D} ile iyelik eklerinden meydana geldiği Þkri Sahacadaki geniş  ünlülü iyelik eki aracõlõğõ ile desteklenecektir. Sahacada “ete (eti), aata (adõ)” şeklinde olan teklik  3. şahõs iyelik eki görülen geçmiş zamanõn teklik 3. şahsõnda da aynen korunmuştur: “kelle (geldi),  ahaata (yedi), barda (yedi)”. Sahacadaki bu genişleme ve bazõ lehçelerdeki düzleşmeler görülen  geçmiş zamanõn yapõsõnda iyelik ekinin bulunduğunu göstermektedir

bu ekin aslõnda Þilden isim yapan {-D} ile iyelik eklerinden meydana geldiği Þkri Sahacadaki geniş  ünlülü iyelik eki aracõlõğõ ile desteklenecektir. Sahacada “ete (eti), aata (adõ)” şeklinde olan teklik  3. şahõs iyelik eki görülen geçmiş zamanõn teklik 3. şahsõnda da aynen korunmuştur: “kelle (geldi),  ahaata (yedi), barda (yedi)”. Sahacadaki bu genişleme ve bazõ lehçelerdeki düzleşmeler görülen  geçmiş zamanõn yapõsõnda iyelik ekinin bulunduğunu göstermektedir
"Sonra, Önce" Kelimelerinin Edat Kategorisi İçindeki Durumu
The place of before (önce)/after (sonra) words in the postposition category
Yazar: Karahan, Leylâ
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 1 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Edat, çekim edatõ, sonra/önce, -DAn sonra/-DAn önce, zarf, Türkçe

Kelimelerin hangi tür kategorisinde yer alacağõnõ belirleyen ölçüt “işlev”dir. Söz dizimindeki işlevin değişmesiyle kelimenin türü de değişir. Sö z gelişi bir ismin , sõfat, zarf hatta edat kategorisi içinde de yer alabilmesi o ismin anlam boyutu ve söz dizimindeki işlevi ile ilgilidir. Bu bildiride ele alõnacak olan “sonra, önce” kelimeleri, Türkiye Türkçesi gramerlerinde söz dizimindeki işlevlerine göre isim, zarf ve edat olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu kelimelerin edat olarak değerlendirildiği örneklerde edatlarõn niteliklerine aykõrõ kullanõm özellikleri ortaya çõkmaktadõr. Bildiride, bu aykõrõlõklar Türkiye Türkçesinden alõnan örnekler çerçevesinde ele alõnacak ve “sonra, önce” kelimelerinin edat kategorisi içindeki durumu tartõşõlacaktõr

Kelimelerin hangi tür kategorisinde yer alacağõnõ belirleyen ölçüt “işlev”dir. Söz dizimindeki işlevin değişmesiyle kelimenin türü de değişir. Sö z gelişi bir ismin , sõfat, zarf hatta edat kategorisi içinde de yer alabilmesi o ismin anlam boyutu ve söz dizimindeki işlevi ile ilgilidir. Bu bildiride ele alõnacak olan “sonra, önce” kelimeleri, Türkiye Türkçesi gramerlerinde söz dizimindeki işlevlerine göre isim, zarf ve edat olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu kelimelerin edat olarak değerlendirildiği örneklerde edatlarõn niteliklerine aykõrõ kullanõm özellikleri ortaya çõkmaktadõr. Bildiride, bu aykõrõlõklar Türkiye Türkçesinden alõnan örnekler çerçevesinde ele alõnacak ve “sonra, önce” kelimelerinin edat kategorisi içindeki durumu tartõşõlacaktõr
Türkçede Çingeneler İçin Kullanılan Kelimeler ve Bunların Etimolojileri
Türkçede Çingeneler İçin Kullanılan Kelimeler ve Bunların Etimolojileri
Yazar: Yıldız, Hüseyin
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 1 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Türkçe, Çingene, Kıptî, Poşa, Karaçı, Roman, etimoloji

Türkçede Çingeneler için pek çok kelime kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları “çingene”, “kıptî”, “poşa”, “karaçı”, “roman” gibi kelimelerdir. Bu kelimelerin büyük kısmı Türkçeye diğer dillerden geçtikleri için yabancı kaynaklı bir etimolojiyle açıklanabilmektedir. Bu makalede tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinde Çingeneler için kullanılan kelimeler tespit edilecek, bunların dünya dillerindeki karşılıklarıyla kıyaslamaları yapılarak etimolojileri ortaya konacaktır.

Türkçede Çingeneler için pek çok kelime kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları “çingene”, “kıptî”, “poşa”, “karaçı”, “roman” gibi kelimelerdir. Bu kelimelerin büyük kısmı Türkçeye diğer dillerden geçtikleri için yabancı kaynaklı bir etimolojiyle açıklanabilmektedir. Bu makalede tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinde Çingeneler için kullanılan kelimeler tespit edilecek, bunların dünya dillerindeki karşılıklarıyla kıyaslamaları yapılarak etimolojileri ortaya konacaktır.
Türkiye Türkçesinde Yapısında İsim-Fiil Bulunan Birleşik Fiiller
Complex Verbs Which Contain Infinitive In Its Structure In Turkey Turkish
Yazar: Akbaba, Dilek Ergönenç
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 1 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Birleşik Þil, isim-Þilli (mastarlõ) birleşik Þil, Türkiye Türkçesi

Türkiye Türkçesinde birleşik Þiller 1. İsim + yardõmcõ Þilden oluşan birleşik Þiller 2. Fiilimsi + yardõmcõ Þilden oluşan birleşik Þiller olmak üzere genel olarak ikiye ayrõlabilir. Fiilimsi + yardõmcõ Þilden oluşan birleşik Þillerde, yardõmcõ Þiller ya isim-Þil ya sõfat-Þil veya zarf-Þil kuruluşundaki bir asõl Þile bağlanõr. İsim-Þil (mastar) kuruluşundaki yapõlara eklenen yardõmcõ Þiller kendi anlamlarõnõ kaybetmezler. İsim-Þile çeşitli anlam özellikleri ekleyerek katkõda bulunurlar. Bu çalõşmada, Türkiye Türkçesinde yapõsõnda isim-Þil bulunan birleşik Þiller tespit edilerek incelenmiştir

Türkiye Türkçesinde birleşik Þiller 1. İsim + yardõmcõ Þilden oluşan birleşik Þiller 2. Fiilimsi + yardõmcõ Þilden oluşan birleşik Þiller olmak üzere genel olarak ikiye ayrõlabilir. Fiilimsi + yardõmcõ Þilden oluşan birleşik Þillerde, yardõmcõ Þiller ya isim-Þil ya sõfat-Þil veya zarf-Þil kuruluşundaki bir asõl Þile bağlanõr. İsim-Þil (mastar) kuruluşundaki yapõlara eklenen yardõmcõ Þiller kendi anlamlarõnõ kaybetmezler. İsim-Þile çeşitli anlam özellikleri ekleyerek katkõda bulunurlar. Bu çalõşmada, Türkiye Türkçesinde yapõsõnda isim-Þil bulunan birleşik Þiller tespit edilerek incelenmiştir