Okuduğu Anlama için Tanımlanmış Bilişsel Düzeyler Nelerdir? Geniş Ölçekli Ölçme Uygulamalarının Okuduğunu Anlama Çerçevelerine Dayalı Bir İnceleme
What are the Cognitive Levels Defined for Reading Comprehension? An Analysis Based on the Reading Comprehension Frameworks of the Large-Scale Assessments
Yazar: Kula Kartal, Seval
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Reading comprehension skills,reading comprehension assessment,reading comprehension frameworks ; Okuduğunu anlama becerileri,okuduğunu anlamanın ölçülmesi,okuduğunu anlama çerçeveleri

Bu araştırmanın amacı uluslararası okuduğunu anlama çerçevelerinin öğretmenler ve öğrenciler tarafından öğrenme, öğretim, ölçme ve geribildirim süreçlerinde kullanılabilecek açık ve özet bir sentezini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda National Assessment of Educational Progress [NAEP], Programme for International Student Assessment [PISA], Progress in International Reading Literacy Study [PIRLS]) okuduğunu anlama çerçevelerine göre okuduğunu anlamanın tanımları ve tanımlarda yıllar içinde gerçekleşen değişimler incelenmiştir. İnceleme sonucunda çerçevelerde açıkça ifade edilmiş bilgileri hatırlama, yorumlama ve bütünleştirme ile yansıtma ve değerlendirme bilişsel düzeylerinin ortak biçimde yer aldığı bulunmuştur. Bu üç düzey tüm çerçevelerde en baştan beri varlığını sürdürmektedir. Bu bulgu öğretmenlerin sınıf içinde öğrencileri okudukları metinlerde bu üç bilişsel düzeyde düşünmelerini sağlayacak çeşitlikte soru ve görevler kullanmaları gerektiğine işaret etmektedir. Ayrıca, çerçevelerde yapılan güncellemelerde okuduğunu anlamanın tanımında meydana gelen önemli iki değişikliğin olduğu görülmüştür. Bunlardan biri okunanlardan anlaşılan bilgilerin bir problemi çözmek, bir yazı ya da konuşma gibi ürün oluşturmak gibi amaçlarla kullanılması ve uygulanmasına karşılık gelen yeni bir bilişsel düzeyin eklenmesidir. Bir diğeri de dijital ortamlarda sıklıkla birden fazla metne dayalı okumalarda kullanılan okuduğunu anlama becerilerini göz önünde bulunduran güncellemelerin yapılmasıdır. Araştırma kapsamında geniş ölçekli ölçme uygulamalarının okuduğunu anlama çerçeveleri üzerinde yürütülen inceleme okuduğunu anlamanın tanımının ve dolayısıyla ölçülmesinde kullanılan görev ve soruların yıllar içinde değişim gösterdiğini ortaya koymuştur.

The aim of the study is to provide a clear and brief synthesis of reading comprehension definitions based on the reading comprehension frameworks used in some large-scale assessments. Accordingly, in the study, the cognitive processes related with the reading comprehension and their definitions have been revealed by analyzing the National Assessment of Educational Progress [NAEP], Programme for International Student Assessment [PISA], Progress in International Reading Literacy Study [PIRLS]) reading comprehension frameworks. The results of analysis of the reading comprehension frameworks over the years show that the three cognitive processes of retrieve and locate, interpret and integrate, and reflect and evaluate are commonly included in all frameworks. These three reading comprehension processes have existed since the beginning of the large-scale assessment applications. This finding indicates that teachers are required to use questions and tasks to enable students to interpret, integrate, reflect on and evaluate what they read. In addition, it is found that there are two important changes in the definition of reading comprehension in the updated frameworks. One of this is to include a new reading comprehension process named as ‘use and apply’ which corresponds to using and applying information obtained from what students read to solve a problem or to generate a product such as a new essay or classroom talk. Another is to include the skills in the frameworks which are required to comprehend multi-texts on digital platforms. The analysis of reading comprehension frameworks of the large-scale assessments reveals that the definition of reading comprehension and tasks used to assess it have changed over the years.