Kalite yönetimi uygulamalarının departman düzeyinde stratejik yönetime etkisi: Üretim sektöründe bir uygulama
The effect of quality management applications on strategic tendency in department level
Yazar: Çiçek, Işık; Şapaloğlu, İbrahim
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Toplam kalite yönetimi,kalite yönetimi araçları,strateji,departman stratejisi ; total quality management,quality management tools,strategy,department strategy

Günümüzde işletmelerin müşteriye sundukları ürün ve hizmet alanlarında önemi gittikçe artan kalite, maliyet, hız ve memnuniyet kavramlarının bir yönetim anlayışı olarak toplam kalite yönetimi ile daha çok ilişkilendiriliyor olması, bu yönetim anlayışında kalite yönetimi araçlarından daha çok yararlanılması sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Tam Zamanında Üretim (TZÜ)/Kanban, 5S, kalite fonksiyon göçerimi (KFG), kalite çemberleri, altı sigma, toplam verimli bakım (TVB), benchmarking (kıyaslama), ve poke-yoke olarak adlandırılan kalite yönetimi araçlarının departman düzeyinde stratejilerin oluşturulmasında ve uygulanmasında önemi bu nedenle artmaktadır. Bu bağlamda departman düzeyinde stratejilerin oluşturulma ve uygulanması, belirtilen kalite yönetim araçlarının işletmeye sağladığı yarar perspektifinde göz önüne alınacak verilere/bilgilere bağlı olacaktır. Araştırmanın amacı, belirtilen kalite yönetimi uygulamalarının departman düzeyinde stratejilerin oluşturma ve uygulanmasına olan etkisi ve farklılaştırıcı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini yönetici konumundaki 150 katılımcı oluşturmaktadır. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, verilerin analizinde parametrik ve parametrik olmayan yöntemler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, departman düzeyinde stratejik yönelimin ortaya çıkmasında görece en etkili uygulama benchmarking olmuştur. En az etkisi ortaya çıkan uygulama ise Poke-Yoke olarak belirlenmiştir. Stratejik planın oluşturulması sürecinde diğer departmanlar ve işletme sahiplerinin yer alması, kalite yönetim araçlarının uygulanmasını etkilemektedir. Departman düzeyinde stratejik planın oluşturulmasına katkıda bulunan kişiler açısından yarar ve etkinlik farklılığı TZU, KFG, Altısigma ve TVB uygulamaları için ortaya çıkmıştır. Benchmarking ve kalite çemberlerinin kullanılıyor olması stratejik planların uygulaması sürecinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkarmıştır. Departman olarak mesainin ne kadarının stratejik analiz ve karar alma faaliyetleri için harcanması açısından” 5S, AltıSigma ve Benchmarking uygulamalarının yarar ve etkinlik değerlendirmesi istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaşmaktadır.

Quality, cost, speed, and satisfaction that are becoming more valuable in the product and service sectors are more associated with total quality management applications with management approach. The importance of quality management tools, which are JIT/Kanban, 5S, quality function deployment (qfd), quality circles, six sigma, total productive maintenance (TPM), benchmarking, and poka-yoke is increasing in the formulation and implementation of department-level strategies. In this context, the implementation of department-level strategies will depend on the data/information to be considered in the perspective of the benefit provided by the quality management tools to the organizations. The research aims to examine the impact and differentiating role of quality management tools on the formulation and implementation of department-level strategies. The sample consists of 150 participants in managerial positions. According to the findings, benchmarking has been the most effective application in the emergence of strategic orientation at the departmental level. The application with the minor effect was determined as Poke-Yoke. In creating the strategic plan, the contribution of other departments and business owners revealed a significant relationship with quality management tools at most. Differentiates in benefits and effectiveness for those who contribute to the formulation of the strategic plan are emerged for JIT, QFD, Sixsigma and TPM. The implementation of benchmarking and quality circles significantly differentiates the executing of strategic plans. The benefit and effectiveness evaluation of 5S, SixSigma and Benchmaring applications differ statistically in terms of how much of the time is spent on strategic analysis and decision-making activities as a department.