Kara Hakimiyet Teorisi ve Avrasya’nın Artan Jeopolitik Önemi
Heartland Theory and the Increasing Geopolitical Importance of Eurasia
Yazar: Kaya, Hulusi Ekber
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: International Relations ; Uluslararası İlişkiler ; Avrasya,Jeopolitik,Kara Hakimiyet Teorisi,Güç Mücadelesi,Rusya Federasyonu,ABD ; Eurasia,Geopolitics,Heartland Theory,Power Struggle,Russian Federation,USA

Uluslararası politikada coğrafi etmenlerin güç ilişkileri üzerindeki etkisinin incelenmesine jeopolitik denmektedir. Bir ülkenin sahip olduğu coğrafi nitelikler o ülkeyi jeopolitik açıdan güçlü kılmaktadır. Doğal kaynaklar bakımında zengin, iklim ve yer şekilleri açısından elverişli, deniz ve okyanuslara kıyısı olan, kanallar ve boğazlar gibi stratejik geçiş noktalarına hâkim bir ülke ekonomik, siyasi ve kültürel açıdan gelişir ve uluslararası sistemde etkili bir güç haline gelir. Burada önemli olan nokta, ülkenin sahip olduğu bu jeopolitik unsurların bilincinde olması ve bunları rasyonel bir şekilde kullanmasıdır. Aksi durumda jeopolitik mücadele içinde kendine yer bulamaz ve sistem içinde kaybolabilir. Jeopolitik, bölge üzerindeki rekabetten ve bu tarz eylemleri meşrulaştırmaktan daha fazlasını ifade etmektedir. Jeopolitik, dünyayı görmenin bir yoludur. Avrasya’nın jeopolitik önemi Avrupa ve Asya gibi iki büyük kıtayı kapsamasından kaynaklanmaktadır. Tarihsel süreç içinde birçok uygarlık bu coğrafyada yaşamış, uluslararası siyaseti etkileyen birçok olay burada gerçekleşmiş, büyük savaşlara ve çatışmalara yine bu coğrafyada tanıklık edilmiştir. Avrasya yalnızca bir coğrafi tanımlamanın dışında stratejik, politik, ekonomik ve kültürel parametreleri barındıran geniş bir jeopolitik ve jeostratejik alanı ifade etmektedir. Politik ve ekonomik rekabetin her geçen gün tırmandığı bu coğrafyada egemen güç olmak için kıyasıya yarışın devam ettiği görülmektedir. Özellikle Soğuk Savaş’ın bitmesi ile Sovyetler Birliği’nin parçalanması ve bölgedeki üstünlüğünü kaybetmesinin ardından dikkatler Avrasya’ya çevrilmiş ve bölge büyük güçlerin oyun sahasına dönüşmüştür. Bu stratejik oyunda özellikle ABD, Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti dikkat çekmektedir. Bu oyunun galibi küresel anlamda liderliği ele geçirecek ve uluslararası politikanın başat aktörü olacaktır. Bu çalışmada jeopolitik kavramı açıklanarak Halford J. Mackinder’ın Kara Hakimiyet Teorisi ile Avrasya’nın önemine yapmış olduğu vurgu incelenecek ve Avrasya’nın jeopolitik önemi barındırdığı dinamikler çerçevesinde ele alınacaktır.

In international politics, the study of the influence of geographical factors on power relations is called geopolitics. Geopolitical characteristics of a country make it strong in terms of geopolitics. A country rich in natural resources, favorable in terms of climate and landforms, having a coast on seas and oceans, dominating strategic transition points such as canals and straits, develops economically, politically and culturally and becomes an effective power in the international system. The important point here is that the country is aware of these geopolitical elements and uses them rationally. Otherwise, it cannot find a place for itself in the geopolitical struggle and may be lost in the system. Geopolitics means more than competition over the region and legitimizing such actions. Geopolitics is one way of seeing the world. The geopolitical importance of Eurasia stems from its encompassing of two major continents such as Europe and Asia. Throughout the historical process, many civilizations lived in this geography, many events affecting international politics took place here, and great wars and conflicts were witnessed in this geography. Eurasia refers to a wide geopolitical and geostrategic area that includes strategic, political, economic and cultural parameters, as well as a geographical definition. It is seen that the fierce race continues to become the dominant power in this geography where political and economic competition is increasing day by day. Especially after the end of the Cold War, the disintegration of the Soviet Union and the loss of its supremacy in the region, attention turned to Eurasia and the region turned into a playground of great powers. In this strategic game, especially the USA, the Russian Federation and the People's Republic of China draw attention. The winner of this game will take the global leadership and become the dominant actor in international politics.In this study, by explaining the concept of geopolitics, Halford J. Mackinder's emphasis on the importance of Eurasia with the Theory of Land Sovereignty will be examined and dynamics of Eurasia will be discussed within the framework of the dynamics that it has geopolitical importance.