Meclis Konuşmalarının Eleştirel Söylem Analizi: 6831 Sayılı Orman Kanunu’nun Ek 16’ncı Maddesi Örneği
Critical Discourse Analysis of Parliamentary Speeches: The Example of Additional Article 16 of the Forest Law No. 6831
Yazar: Narin, Tuncay
Dergi: Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Forestry Politics, Economics and Law ; Ormancılık Politikası, Ekonomisi ve Hukuku ; Ek Madde 16,Meclis tartışmaları,Söylem analizi,Ormansızlaşma ; Additional Article 16,Parliamentary debates,Discourse analysis,Deforestation

Bu çalışmada, 2018 yılında Orman Kanunu’nda yapılan ve kamuoyunda 2/B uygulamasına benzetilen ek madde-16 değişikliği üzerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki yasalaşma sürecinde, farklı siyasi partilere mensup milletvekillerinin konuşmaları eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Teun A. van Dijk’in modeli temel alınarak yapılan analizde, CHP, MHP, HDP ve AKP milletvekillerinin söylemleri karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçları, muhalefet partileri (CHP, MHP, HDP) milletvekillerinin ek madde-16’yı “rant, yağma, orman talanı, Anayasa ihlali” gibi eleştirel kavramlarla çerçevelediğini ve yasanın ormansızlaşmayı hızlandıracağını savunduğunu ortaya koymuştur. AKP ve dönemin Orman ve Su İşleri Bakanı ise düzenlemenin zorunlu bir ihtiyaç olduğunu, tarım arazilerini kurtaracağını, depreme dayanıklı yerleşim yerlerinin kurulmasına olanak sağlayacağını ve sürecin şeffaf bir şekilde hem devlete hem de millete kazandıracağını ifade etmiştir. Çalışma, orman politikalarının Meclis’teki tartışmalarda ideolojik ayrışmalarla şekillendiğini ve söylemlerin genellikle bilimsel veriden ziyade siyasi argümanlara dayandığını göstermektedir. Kapitalist ekonomik anlayışlar nedeniyle ormanlar üzerine büyük yük oluşturulduğu, ormanların tarihsel olarak siyasi bir rant aracı olarak görüldüğü ve orman sayılan yerleri daraltan yasal düzenlemelerin yapıldığı ortaya konulmuştur. Yasa yapım sürecinde daha kapsamlı bilgilendirmeyle toplumsal katılım ve uzlaşının sağlanması ve bu tür değişikliklerin etkilerinin izlenmesi gerekmektedir.

In this study, the speeches of members of parliament from different political parties during the legislative process in the Turkish Grand National Assembly concerning the 2018 amendment to Article 16 of the Forest Law—commonly compared to the 2/B application in public discourse—were examined using critical discourse analysis. Employing Teun A. van Dijk's model, the discourses of deputies from the CHP, MHP, HDP, and AKP were compared. The research results revealed that opposition party deputies (CHP, MHP, HDP) framed Additional Article 16 with critical terms such as “rent-seeking,” “plunder,” “forest destruction,” and “constitutional violation,” arguing that the law would accelerate deforestation. Conversely, the AKP and the then Minister of Forestry and Water Affairs asserted that the regulation was a necessary measure, claiming it would preserve agricultural land, facilitate the establishment of earthquake-resistant settlements, and benefit both the state and the nation transparently. The study demonstrates that forest policies were shaped by ideological divisions within parliamentary debates and that the discourse was predominantly grounded in political arguments rather than scientific data. It also reveals that capitalist economic approaches have placed a significant burden on forests, that forests have historically been viewed as instruments for political gain, and that legal regulations have been enacted to reduce areas designated as forests. Ensuring social participation and consensus through more comprehensive information during the law-making process and related changes is essential.