Ölçülülük ve Aşkınlık Erdemi: Affetme, Alçakgönüllülük ve Dindarlık İlişkisi
Temperance and Transcendence: The Relationship between Forgiveness, Humility and Religiosity
Yazar: Korkmaz, Sezai
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 20 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Forgiveness,Humility,Religiousness,Virtues ; Affetme,Alçakgönüllülük,Dindarlık,Erdemler

Bu çalışmanınamacı şemsiye erdemler olan ölçülülük ile aşkınlığın içine giren bir kısım alt erdemlerarasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada pozitif psikolojinin teorikzemini esas alınmıştır. Pozitif psikolojinin erdemler sınıflamasına göreaffetme ve alçakgönüllülük alt erdemi ölçülülük erdemine dâhil olurkendindarlık alt erdemi ise aşkınlık erdemine girmektedir. Pozitif psikolojininerdemler sınıflamasında altı temel erdemin birbiriyle ilişkili olduğugörülmektedir. Bu erdemler arasındaki ilişkilerin test edilmesi ve uygulamaalanına dökülmesi çalışmanın önemini artırmaktadır. Çalışmada değişkenlerarasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla şu ölçekler kullanılmıştır; HeartlandAffetme Ölçeği, Thompson ve diğerleri tarafından geliştirilmiş, Bugay ve Demirtarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır. Alçakgönüllülük Ölçeği, Elliott tarafındandoktora çalışmasında geliştirilip, Sarıçam ve diğerleri tarafından Türkkültürüne uyarlanmıştır. Dindarlık Ölçeği ise Ayten tarafından geliştirilmiştir.Ayrıca araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ve katılımcılarıaydınlatıcı ve bilgilendirici onam formu da çalışmada kullanılmıştır. Araştırmamodeli olarak dokümantasyon ve tarama yöntemi benimsenmiştir. Çalışmada ikidenfazla değişken olduğundan tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli esas alınmıştır.Araştırmaya 174 kişi katılmış olup, ölçeklerin toplam madde sayısı 44olduğundan normallik ve örneklem seçimi şartlarını sağlamıştır. Araştırmayakatılanların cinsiyete göre dağılımına bakıldığında 54’ü (%31) erkek, 120’si(%69) kadındır. Örneklemin katılımcıları 17 ile 87 yaş aralığında ve çalışmanınyaş ortalaması ise 32,34’tür. Analizler IBM SPSS paket programı ve yapısaleşitlik modeli temelli Amos programıyla yapılmıştır. Analizde betimselistatistik, t-test, faktör analizi, güvenirlik analizi, Pearson korelasyonu veregresyon ağırlıkları kullanılmıştır. Araştırmanın t-test sonuçlarına göreaffetme, alçakgönüllülük ve dini davranış boyutunda cinsiyet grupları arasındaanlamlı düzeyde farklılaşma olmadığı görülmüştür. Dindarlık ve dini ibadetboyutunda ise cinsiyet gruplarına göre erkekler ile kadınlar arasındaistatistiki olarak anlamlı düzeyde bir farklılaşma söz konusudur. Bu durumugöre kadınlar erkeklere göre dindarlık ve dini ibadet boyutunda daha yüksekpuanlar almıştır. Korelayon ilişkilerine bakıldığında ise affetme ilealçakgönüllülük, dindarlık, dini davranış boyutu ve dini ibadet boyutu arasındaistatistiki olarak anlamlı düzeyde ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Alçakgönüllülükdeğişkeni ile dindarlık, dini davranış boyutu ve dini ibadet boyutu arasındaise anlamlı düzeyde ve pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Regresyonilişkileri bulgularına göre ise dindarlık, dini davranış ve dini ibadet boyutu,affetme değişkenini yordamamıştır. Dindarlık, dini davranış boyutu ve diniibadet boyutunun alçakgönüllülük davranışını anlamlı düzeyde açıkladığısaptanmıştır. Son olarak çalışmanın bulgularına göre dindarlık değişkeni,affetme ile alçakgönüllülük değişkenleri arasındaki ilişki de aracı değişkengörevi görmemektedir.

The currentstudy aimed to handle the relationship between temperance and transcendencewhich  are only two of the umbrellavirtues and of the six fundamental virtues of positive psychology. The researchis based on the theoretical basis of positive psychology. According to thevirtue classification of positive psychology, forgiveness and humility areincluded in the virtue of temperance while religiousness is in thetranscendence virtue. In the classification of virtues of positive psychology,six basic virtues seem to be related to each other. In this study, Testing the hypothesesand the relationships between these virtues and performing the area of theapplication increases the importance of the study. The following scales wereused in the study; The Heartland Forgiveness Scale was developed by Thompson etal. and adapted to Turkish by Bugay and Demir. The Humility Scale was developedby Elliott and adapted to Turkish culture by Sarıçam et al. Religiousness Scalewas developed by Ayten. In addition, Personal Information Form created by theresearcher. Thedocumentation method and survey method have been utilized as the researchmodel. Since there are more than twovariables in the study, relational survey method was used. The sample size ofthe research was determined as 174. The distribution of the participants bygender is 54 (31%) male and 120 (69%) female. The participants of the sampleare between 17 and 87 years old and the average age of the study is 32.34. Theanalyzes were made by the IBM SPSS package program and Amos program based onthe structural equation model. Descriptive statistics, t-test, factor analysis,reliability analysis, Pearson's correlation, and regression weights were usedin the analysis. According to the t-test results of the current study, therewas no significant difference between gender in forgiveness, humility, andreligious behavior. There is a statistically significant difference between menand women in terms of religiousness and religious worship according to gendergroups. Therefore, women got higher scores in religiousness and religiousworship than men. When looking at the correlation relations, it was found thatthere was no statistically significant relationship between forgiveness andhumility, religiosity, religious behavior dimension, and religious worshipdimension. It has been determined that there is a significant and positiverelationship between the humility and religiousness, religious behaviordimension, and religious worship dimension. According to the findings of theregression relations, religiousness, religious behavior, and religious worshipdimension did not predict the variable of forgiveness. It has been determinedthat religiousness, religious behavior dimension, and religious worship dimensionsignificantly explain humility behavior. Finally, according to the findings ofthe study, religiosity is not mediated the relationship between forgiveness andhumility.