hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Limited Şirket Müdürünün İstifası ve Ticaret Siciline Tescil
Limited Şirket Müdürünün İstifası ve Ticaret Siciline Tescil
Yazar: Karaman Coşgun, Özlem
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Limited Şirket,Müdür,İstifa,Ticaret Sicili,Tescil

Limited şirket müdürlerinin görevlerinin sona ermesinin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekir. İstifa da bu sona erme sebeplerinden birisidir. Ticaret siciline tescil ve ilanda sadece şirketin değil, istifa eden müdürün de menfaati vardır. Birden çok müdürden birisinin istifası, müdürler kurulu başkanı tarafından ticaret siciline tescil ettirilir. Müdürler kurulu başkanının ihmali halinde, tescile davet usulüyle tescil gerçekleştirilir. Müdürler kurulu başkanının ya da tek müdürün veya tek ortağın müdürlük görevinden istifa etmesi ihtimalinde ticaret siciline tescili kim talep eder? Bu ihtimallerde şirketin organsız kalmaması ve gerekli tedbirlerin alınması maksadıyla istifa Ticaret Sicili’ne tescil edilmemektedir. Ancak bu durum istifa eden müdür açısından önemli sorunlara yol açmaktadır. Makalede bu sorunlar ele alınacak, çözüm yolları tartışılacaktır.

Limited şirket müdürlerinin görevlerinin sona ermesinin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekir. İstifa da bu sona erme sebeplerinden birisidir. Ticaret siciline tescil ve ilanda sadece şirketin değil, istifa eden müdürün de menfaati vardır. Birden çok müdürden birisinin istifası, müdürler kurulu başkanı tarafından ticaret siciline tescil ettirilir. Müdürler kurulu başkanının ihmali halinde, tescile davet usulüyle tescil gerçekleştirilir. Müdürler kurulu başkanının ya da tek müdürün veya tek ortağın müdürlük görevinden istifa etmesi ihtimalinde ticaret siciline tescili kim talep eder? Bu ihtimallerde şirketin organsız kalmaması ve gerekli tedbirlerin alınması maksadıyla istifa Ticaret Sicili’ne tescil edilmemektedir. Ancak bu durum istifa eden müdür açısından önemli sorunlara yol açmaktadır. Makalede bu sorunlar ele alınacak, çözüm yolları tartışılacaktır.
Açık Kambiyo Senetlerinin Zayi Olması ve İptali
Açık Kambiyo Senetlerinin Zayi Olması ve İptali
Yazar: Mersin, Bilge Utkan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Kıymetli evrak,kambiyo senetleri,açık kambiyo senetleri,zayi olma,ziya ve iptal

Türk Ticaret Kanununun 651 hükmü uyarınca kıymetli evrak zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerindeki hak sahibi, mahkemeye başvurarak senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Kambiyo senetlerinin zayi olması durumunda ise TTK m. 757 ve devamı hükümleri uyarınca senet iptal edilebilir. Bununla birlikte açık senetlerin zayi olması durumunda senedin iptal edilip edilmeyeceği hususunda yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Öğretide ve yargı içtihatlarında ise genel olarak açık senedin zayi olduğu durumda iptal hükümlerinin uygulama alanı bulacağı görüşü hakim olsa da bu uygulamanın nasıl olacağı tartışmalıdır. Bu çalışmada, kambiyo senetlerinin iptaline ilişkin hükümlerin açık senetler bakımından uygulanıp uygulanmayacağı sorunu incelenecektir.

Türk Ticaret Kanununun 651 hükmü uyarınca kıymetli evrak zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerindeki hak sahibi, mahkemeye başvurarak senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Kambiyo senetlerinin zayi olması durumunda ise TTK m. 757 ve devamı hükümleri uyarınca senet iptal edilebilir. Bununla birlikte açık senetlerin zayi olması durumunda senedin iptal edilip edilmeyeceği hususunda yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Öğretide ve yargı içtihatlarında ise genel olarak açık senedin zayi olduğu durumda iptal hükümlerinin uygulama alanı bulacağı görüşü hakim olsa da bu uygulamanın nasıl olacağı tartışmalıdır. Bu çalışmada, kambiyo senetlerinin iptaline ilişkin hükümlerin açık senetler bakımından uygulanıp uygulanmayacağı sorunu incelenecektir.
Medeni Yargılamada İspat Faaliyetinde Taraf Beyanı İçeren İradi Taraf İşlemleri
Medeni Yargılamada İspat Faaliyetinde Taraf Beyanı İçeren İradi Taraf İşlemleri
Yazar: Canpolat, Harika
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Usuli Yük,Usuli Yükümlülük,İradi Taraf İşlemi,Tarafın Soru Sorması,Tahkikatın Sona Ermesi,Delillerin Değerlendirilmesine Katılma

Tarafın medeni yargılamada gerçekleştirebildiği işlemler genellikle usuli yük olarak belirtilmiştir. Usuli yükümlülüklerin yargılamanın ilerlemesini sağlamayan yaptırımlara bağlanması, işlemi gerçekleştiren tarafa yarar sağlamaması, kanunun bu işlemi taraftan beklemesi gibi kriterlerle usuli yüklerden ayrılması söz konusudur. Usuli yükümlülük ve usuli yükün ayrılmasında kullanılan kriterlerden yola çıkılarak üçüncü bir işlem türü iradi taraf işlemleri olarak belirlenmiştir. Medeni yargılamada ispat faaliyetinde taraf beyanı içeren iradi taraf işlemlerine temel üç işlem üzerinden örnek verilmiş ve bu işlemlerin Kanunda düzenlenmeyen yönleri üzerinde durulmuştur.

Tarafın medeni yargılamada gerçekleştirebildiği işlemler genellikle usuli yük olarak belirtilmiştir. Usuli yükümlülüklerin yargılamanın ilerlemesini sağlamayan yaptırımlara bağlanması, işlemi gerçekleştiren tarafa yarar sağlamaması, kanunun bu işlemi taraftan beklemesi gibi kriterlerle usuli yüklerden ayrılması söz konusudur. Usuli yükümlülük ve usuli yükün ayrılmasında kullanılan kriterlerden yola çıkılarak üçüncü bir işlem türü iradi taraf işlemleri olarak belirlenmiştir. Medeni yargılamada ispat faaliyetinde taraf beyanı içeren iradi taraf işlemlerine temel üç işlem üzerinden örnek verilmiş ve bu işlemlerin Kanunda düzenlenmeyen yönleri üzerinde durulmuştur.
Birbirinden Bağımsız Birden Fazla Disiplin Cezasının Tek İdari İşlemle Verilmesi (Anayasa Mahkemesinin 2019/38387 No’lu Bireysel  Başvuru Kararı Üzerine Bir Değerlendirme)
Birbirinden Bağımsız Birden Fazla Disiplin Cezasının Tek İdari İşlemle Verilmesi (Anayasa Mahkemesinin 2019/38387 No’lu Bireysel  Başvuru Kararı Üzerine Bir Değerlendirme)
Yazar: Zeybek Cebeci, Ebru
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Kamu Görevlisi,Disiplin Cezası,İdari Yargı,Tek Dilekçeyle Dava Açılması,İlk İnceleme

Kamu görevlilerinin bağımsız fiilleri nedeniyle öngörülen disiplin cezalarının ayrı ayrı idari işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bağımsız eylemler nedeniyle ayrı ayrı öngörülen disiplin cezalarının tek bir işlemle verilmesi halinde, kişiler disiplin cezalarının iptali talebiyle dava açtıklarında, İYUK’un 5. Maddesinde düzenlenen birden fazla işleme karşı aynı dilekçeyle dava açma koşullarını taşımadığı, ayrı ayrı dava konusu edilmesi gerektiği yönünde kararlarla karşı karşıya kalabilmekte, davaları reddedilebilmektedir.Çalışmamızda, Anayasa Mahkemesi’nin 2019/38387 No’lu Bireysel Başvuru Kararı çerçevesinde idarenin tek işlemle birden fazla disiplin cezası vermesi ve bu durumun yargısal sonuçları üzerine değerlendirilmeler yapılması amaçlanmıştır.

Kamu görevlilerinin bağımsız fiilleri nedeniyle öngörülen disiplin cezalarının ayrı ayrı idari işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bağımsız eylemler nedeniyle ayrı ayrı öngörülen disiplin cezalarının tek bir işlemle verilmesi halinde, kişiler disiplin cezalarının iptali talebiyle dava açtıklarında, İYUK’un 5. Maddesinde düzenlenen birden fazla işleme karşı aynı dilekçeyle dava açma koşullarını taşımadığı, ayrı ayrı dava konusu edilmesi gerektiği yönünde kararlarla karşı karşıya kalabilmekte, davaları reddedilebilmektedir.Çalışmamızda, Anayasa Mahkemesi’nin 2019/38387 No’lu Bireysel Başvuru Kararı çerçevesinde idarenin tek işlemle birden fazla disiplin cezası vermesi ve bu durumun yargısal sonuçları üzerine değerlendirilmeler yapılması amaçlanmıştır.
İhtiyati Tedbire Muhalefet
İhtiyati Tedbire Muhalefet
Yazar: Baytaz, Abdullah Batuhan; Acar, Ayşe Ece
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; İhtiyati Tedbir,İhtiyati Tedbir Kararına Muhalefet,Disiplin Hapsi,Şikâyet,İtiraz.

İhtiyati tedbirin etkin olabilmesi ve tedbirden beklenen yararın sağlanabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer verilen ihtiyati tedbire muhalefetin cezasına ilişkin düzenleme, Kanun’un 398. maddesinde yer almaktadır. İhtiyati tedbire muhalefete ve bunun yaptırımına dair düzenleme incelenirken, maddi unsur kapsamında, tedbire muhalefeti gerçekleştirebilecek kişiler, tedbire muhalefetin konusu ve ilgili fiil ele alınmalıdır. Bu kapsamda söz konusu düzenleme Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer almakta olsa dahi, ceza hukukuna dair prensipler çerçevesinde değerlendirilmelidir.

İhtiyati tedbirin etkin olabilmesi ve tedbirden beklenen yararın sağlanabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer verilen ihtiyati tedbire muhalefetin cezasına ilişkin düzenleme, Kanun’un 398. maddesinde yer almaktadır. İhtiyati tedbire muhalefete ve bunun yaptırımına dair düzenleme incelenirken, maddi unsur kapsamında, tedbire muhalefeti gerçekleştirebilecek kişiler, tedbire muhalefetin konusu ve ilgili fiil ele alınmalıdır. Bu kapsamda söz konusu düzenleme Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer almakta olsa dahi, ceza hukukuna dair prensipler çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Eşya Olarak Dijital Veriler: Dijital Eşya
Digital Data as Goods: Digital Goods
Yazar: Antalya, Osman Gökhan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; digital goods,big data,data,digital data,goods ; dijital eşya,dijital veri,büyük veri,veri,eşya

Dijital yaşam, dünyayı “dijital dünya”, evreni de “dijital evren”e dönüştürürken enformasyon toplumunun temel yapısını dijital yaşamı oluşturan dijital veriler oluşturmaktadır. Dijital veriler sadece ticari ve ekonomik alanlarda değil, yaşamızın tüm alanlarında örneğin siyasi, sosyal, askeri vb alanlarda alandan analiz edilmekte ve bu analizlerin çıktılarına göre kararlar alınmaktadır. Dijital veriler günlük ekonomik yaşamda ticari bir maldır (res commercium) ve bu mal ekonomik değere sahiptir. Söz konusu çalışmada dijital veri kavramının tanımı yapılarak, dijital verilerin kişisel verilerden ve fikri verilerden farkları ile dijital verrilerin sözleşmeye konu edilmesi açıklanmaktadır. Ayrıca dijital verinin eşya niteliği incelenmektedir.

As digital life transforms the world into a "digital world" and the universe into a "digital universe", the basic structure of the information society is formed by the digital data that constitutes digital life. Digital data is analyzed not only in commercial and economic fields, but in all areas of our lives, such as political, social, military, etc., and decisions are made according to the outputs of these analyzes.  Digital data is a commercial good (res commercium) in daily economic life and this good has economic value. In this study, the definition of the concept of digital data, the differences of digital data from personal data and intellectual data, and the subject matter of digital data to the contract are explained. In addition, the property nature of digital data is examined.
Cumhuriyetin 100. Yılında Kanunilik İlkesi Bağlamında  İdarenin Düzenleyici İşlemleriyle Suç ve Ceza Hukuku Yaptırımı Öngörme Yasağı
Prohibition of Creating Criminal Offence and Criminal Law Sanction through Regulatory Provisions of the Administration in the context of the Principle of Legality in the 100th Anniversary of the Republic
Yazar: Sözüer, Adem; Yeniyetişme, Yiğit
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; Türk ceza hukuku reformu,suçta ve cezada kanunilik ilkesi,idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza hukuku yaptırımı öngörme yasağı,idarenin düzenleyici işlemleri. ; Turkish criminal law reform,legality principle,prohibition of creating criminal offence and criminal law sanction by way of any regulatory provisions adopted by the administration,regulatory provisions of administration.

Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin sonuçlarından birisi de, idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza hukuku yaptırımı öngörme yasağıdır. Bu yasak, 1 Haziran 2005 tarihli Türk Ceza Hukuku Reformuyla birlikte 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda açık bir şekilde düzenlenmiştir. Yasağın anlaşılması, idare tarafından kabul edilen düzenleyici işlemler yoluyla suç ve ceza hukuku yaptırımı öngörme olasılığına ilişkin tartışmanın tarihinin iyi tahlilini gerektirir. Bu konuya ilişkin tartışmaların mazisi ise bir o kadar eskidir. Cumhuriyetimizin 100. Yılına özel hazırlanan bu çalışmada, neredeyse Cumhuriyetimizle yaşıt olan idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza hukuku yaptırımı öngörme yasağına ilişkin tartışmalar, geçmişten günümüze bir perspektifle ele aldıktan sonra yasağın günümüzdeki durumuna ilişkin değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir.

One of the consequences of the legality principle, in other saying the principle no punishment without law, is prohibition of creating criminal offence and criminal law sanction by way of any regulatory provisions adopted by the administration. This prohibition is explicity regulated in the Turkish Criminal Code No. 5237 with the Turkish Criminal Law Reform dated 1 June 2005. Understanding the prohibition requires a good analysis of the history of the discussion regarding possibility of creating offence and punishments by way of regulatory provisions adopted by administration. The history of the discussions on this subject is as old as it is. In this study, which is specially prepared for the 100th anniversary of the Turkish Republic, the discussions regarding the prohobition of creating criminal offence and criminal law sanction with the regulatory provisions of the administrative, which is almost as old as the Republic, are examined from the past to the present, and afterwards assessments are made regarding the current status of the prohibiton.
Ceza Muhakemesinde DNA Analizinin İspat Kuvveti (Türk, Amerikan ve Alman Mahkeme Kararları Işığında)
The Probative Value of DNA Analysis in Criminal Procedure Law (In the Light of Turkish, American and German Court Decisions)
Yazar: Selek, Ozan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; DNA analysis,Scientific evidence,Probative value,Biological samples ; DNA analizi,Bilimsel delil,İspat kuvveti,Biyolojik örnekler

DNA’nın bireyden bireye değişiklik gösteren, benzersiz yapısı sebebiyle, adli bilimlerde kimlik tespiti açısından kullanılabileceğinin keşfedilmesi oldukça çarpıcı bir gelişmedir. Olay yerinden elde edilen kan, sperm gibi biyolojik örneklerin sanıktan elde edilen vücut materyalleri ile karşılaştırılması, yüksek dereceli bir bilimsel kesinlik dahilinde kimlik tespitini mümkün kılmaktadır. Sanığın genetik özellikleri ile olay yerinden elde edilen izlerin eşleşmediği tespit edilirse, DNA analizi sanığı dışlayıcı bir etkiye sahip olur. Buna karşılık, olay yerinde bulunan iz materyali ile sanığın genetik özellikleri eşleştiğinde, bu eşleşmenin hangi büyüklükte bir ispat kuvvetine sahip olduğu hususunun da incelenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, sadece DNA analiz sonuçlarına dayanılarak sanığın suçu işlediğinin kabul edilip edilemeyeceği meselesinin ele alınması önem arz eder. Bugüne kadar Türk öğretisinde yeteri kadar değinilmeyen bu konu, çalışmada Türk, Amerikan ve Alman mahkeme kararları çerçevesinde incelenmiştir.

The discovery that DNA could be used for identification purposes in forensic science due to its unique structure, which varies from individual to individual, is a striking development. Comparison of biological samples such as blood and sperm obtained from the crime scene with the samples obtained from the defendant’s body makes identification possible with a high degree of scientific certainty. If it is determined that the genetic characteristics of the defendant do not match the traces obtained from the crime scene, DNA analysis will have an exclusionary effect. On the other hand, when the trace detected at the crime scene matches the genetic characteristics of the defendant, it is also necessary to examine how significant the probative value of this match is. In this context, it is important to address the issue of whether the defendant can be considered to have committed the crime based solely on DNA analysis results. This issue, which has not been sufficiently addressed in Turkish doctrine until today, was examined in the study within the framework of Turkish, American and German court decisions.
Eşya Müsaderesinin Olumsuz Koşulu: Eşyanın İyiniyetli Üçüncü Kişiye Ait Olmaması
Eşya Müsaderesinin Olumsuz Koşulu: Eşyanın İyiniyetli Üçüncü Kişiye Ait Olmaması
Yazar: Giyik, Abdulbaki
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; Eşya Müsaderesi,Güvenlik Tedbiri,İyiniyet

Eşya müsaderesi, normal koşullarda, fail veya şeriklerin eşyalarına yönelik olarak uygulanabilen bir ceza hukuku yaptırımıdır. Ancak kanun koyucu, TCK m. 54 hükmünde, iyiniyetli olmayan üçüncü kişilerin eşyalarının da müsadere edilebileceğini belirterek bu kurala önemli bir istisna getirmiştir.   Çalışmada, eşya müsaderesinin olumsuz nitelikteki bu koşulu, öğretideki görüşlerden ve Yargıtay’ın konuya ilişkin kararlarından hareketle incelemeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamda; eşya müsaderesinin hukukî niteliği ortaya konulmuş, inceleme konumuzu teşkil eden şarta Kanun’da yer verilmesinin gerekli olup olmadığı tartışılmış, TCK m. 54 hükmünün formülasyonuna ilişkin çeşitli eleştirilere yer verilmiş ve son olarak iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak biçimindeki şartın içeriğine ilişkin hususlarda ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Bahsi geçen koşulla ilgili tartışmalar yapılırken, ceza hukukunun temel kaideleri de göz önünde bulundurulmuş ve Kanun’da bu şarta yer verilmesinin doğurduğu teorik problemler hakkında çeşitli çözüm önerileri dile getirilmeye çalışılmıştır.

Eşya müsaderesi, normal koşullarda, fail veya şeriklerin eşyalarına yönelik olarak uygulanabilen bir ceza hukuku yaptırımıdır. Ancak kanun koyucu, TCK m. 54 hükmünde, iyiniyetli olmayan üçüncü kişilerin eşyalarının da müsadere edilebileceğini belirterek bu kurala önemli bir istisna getirmiştir.   Çalışmada, eşya müsaderesinin olumsuz nitelikteki bu koşulu, öğretideki görüşlerden ve Yargıtay’ın konuya ilişkin kararlarından hareketle incelemeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamda; eşya müsaderesinin hukukî niteliği ortaya konulmuş, inceleme konumuzu teşkil eden şarta Kanun’da yer verilmesinin gerekli olup olmadığı tartışılmış, TCK m. 54 hükmünün formülasyonuna ilişkin çeşitli eleştirilere yer verilmiş ve son olarak iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak biçimindeki şartın içeriğine ilişkin hususlarda ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Bahsi geçen koşulla ilgili tartışmalar yapılırken, ceza hukukunun temel kaideleri de göz önünde bulundurulmuş ve Kanun’da bu şarta yer verilmesinin doğurduğu teorik problemler hakkında çeşitli çözüm önerileri dile getirilmeye çalışılmıştır.
Ferdi Kaza Sigortasında Daimi Maluliyet Teminatına İlişkin Sigorta Bedeli Alacaklarında Zamanaşımı Sürelerinin Başlangıcı
Ferdi Kaza Sigortasında Daimi Maluliyet Teminatına İlişkin Sigorta Bedeli Alacaklarında Zamanaşımı Sürelerinin Başlangıcı
Yazar: Küçük, Damla
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Law of Private Insurance ; Özel Sigorta Hukuku ; Ferdi Kaza Sigortası,,Daimi Maluliyet,,Zamanaşımı,,Riskin Gerçekleşmesi Kavramı.

Ferdi kaza sigortası ile sağlanan teminatlardan birisi de daimi maluliyet teminatıdır. Bu teminatta kaza neticesinde daimi olarak malul kalan sigortalıya, önceden kararlaştırılmış olan sigorta bedelinin ödenmesi söz konusudur.  Ancak sigortalının maluliyetinin daimi olup olmadığı, genellikle kaza tarihinden sonra ortaya çıkmaktadır. Kaza ve maluliyet arasındaki bu zaman farklılığı, bu teminata dayanarak açılan sigorta bedeline ilişkin alacak davalarında, mahkemelerin çelişkiye düşmesine yol açmaktadır. Zira Türk Ticaret Kanunu’nun 1420. maddesinde sigorta sözleşmesinden doğan alacaklar iki ve altı yıllık, farklı iki zamanaşımı süresine tabi tutulmuş ve her iki sürenin de esasen riskin gerçekleştiği tarih itibarıyla başlayacağı belirtilmiştir. İşte, bu doğrultuda mahkemeler bazı kararlarında riskin, kaza tarihinde gerçekleştiğini kabul ederek zamanaşımı süresini bu tarihten başlatırken, bazı kararlarındaysa riskin, daimi maluliyetin tespit edildiği tarihte gerçekleştiğini kabul etmektedirler. Çalışmada ilgili mevzuat ve sigorta hukuku ilkelerine göre başta iki yıllık süre olmak üzere daimi maluliyet teminatında zamanaşımı sürelerinin hangi andan itibaren başlaması gerektiği sorusu cevaplanmaya çalışılmıştır.

Ferdi kaza sigortası ile sağlanan teminatlardan birisi de daimi maluliyet teminatıdır. Bu teminatta kaza neticesinde daimi olarak malul kalan sigortalıya, önceden kararlaştırılmış olan sigorta bedelinin ödenmesi söz konusudur.  Ancak sigortalının maluliyetinin daimi olup olmadığı, genellikle kaza tarihinden sonra ortaya çıkmaktadır. Kaza ve maluliyet arasındaki bu zaman farklılığı, bu teminata dayanarak açılan sigorta bedeline ilişkin alacak davalarında, mahkemelerin çelişkiye düşmesine yol açmaktadır. Zira Türk Ticaret Kanunu’nun 1420. maddesinde sigorta sözleşmesinden doğan alacaklar iki ve altı yıllık, farklı iki zamanaşımı süresine tabi tutulmuş ve her iki sürenin de esasen riskin gerçekleştiği tarih itibarıyla başlayacağı belirtilmiştir. İşte, bu doğrultuda mahkemeler bazı kararlarında riskin, kaza tarihinde gerçekleştiğini kabul ederek zamanaşımı süresini bu tarihten başlatırken, bazı kararlarındaysa riskin, daimi maluliyetin tespit edildiği tarihte gerçekleştiğini kabul etmektedirler. Çalışmada ilgili mevzuat ve sigorta hukuku ilkelerine göre başta iki yıllık süre olmak üzere daimi maluliyet teminatında zamanaşımı sürelerinin hangi andan itibaren başlaması gerektiği sorusu cevaplanmaya çalışılmıştır.
Yalnız Kalma Hakkı
Yalnız Kalma Hakkı
Yazar: Doğu, Hakkı Mert
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Kişilik Hakkı,Kişinin Hayat Alanı,Yalnız Kalma Hakkı,Kişilik Haklarına Müdahale,Özel Hukuk

Yalnız kalma hakkı, kişiye gizli bir alanın tanınmasını sağlayan ve bunun korunması imkânını veren bir hak olarak tanımlanabilir. Yalnız kalma hakkına ilişkin değerlendirmeler yapılırken özel hayat, özel hayatın gizliliği ve mahremiyet haklarından faydalanılması gerekmektedir. Nitekim tarihsel süreçte de yalnız kalma hakkı ile söz konusu hakların birbirini etkilediği; aralarında sıkı bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Ancak zamanla bu ilişki tamamen ortadan kalmasa da zayıflamış; yalnız kalma hakkı kendine has özellikleriyle bu haklardan ayrılmaya başlamıştır.Yalnız kalma hakkı, bütün özgürlüklerin başlangıcı ve temelini oluşturmaktadır. Ayrıca yalnız kalma hakkının kişinin kendi iç dünyasıyla baş başa kalması şeklinde ortaya koyulması da mümkündür. Bu sebeplerden hareketle yalnız kalma hakkının, ayrı bir kişilik hakkı olarak kabul edilmesi yanlış olmaz.

Yalnız kalma hakkı, kişiye gizli bir alanın tanınmasını sağlayan ve bunun korunması imkânını veren bir hak olarak tanımlanabilir. Yalnız kalma hakkına ilişkin değerlendirmeler yapılırken özel hayat, özel hayatın gizliliği ve mahremiyet haklarından faydalanılması gerekmektedir. Nitekim tarihsel süreçte de yalnız kalma hakkı ile söz konusu hakların birbirini etkilediği; aralarında sıkı bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Ancak zamanla bu ilişki tamamen ortadan kalmasa da zayıflamış; yalnız kalma hakkı kendine has özellikleriyle bu haklardan ayrılmaya başlamıştır.Yalnız kalma hakkı, bütün özgürlüklerin başlangıcı ve temelini oluşturmaktadır. Ayrıca yalnız kalma hakkının kişinin kendi iç dünyasıyla baş başa kalması şeklinde ortaya koyulması da mümkündür. Bu sebeplerden hareketle yalnız kalma hakkının, ayrı bir kişilik hakkı olarak kabul edilmesi yanlış olmaz.