REFORM ÇAĞI ÖNCESİ AVRUPA’SINDA USSAL EKONOMİK ETKİNLİĞİN BELİRTİLERİ
The marks of ratıonal actıon ın europe before the  reformatıon era
Yazar: Akalın, Kürşat Haldun
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Katolikliğin Toplumsal Ahlakı, Adil Fiyat, Kapitalist Ruh, Ussal Ekonomik Etkinlik

Büyük keşifler, eski yolların terk edilerek yenilerinin açılması, Akdeniz yerine  Atlantik seyrinin yeğlenmesi, yenidünyadan getirilen kıymetli madenlerin muazzam miktarı,  bunların hepsi ticaret devrimine yol açmıştır. On beşinci asrın yatırıma yönelik iş fırsatları  muazzam derecede artmış, hemen her türden borçlanma yaygınlaşmış, denizcilik  sigortaları yaygınlaşmış, özel ve kamu borçlanmalarda büyük artışlar görülmüş, gemi  mülkiyetine ve çeşitli şirket sermayelerine katılım hızlanmıştır. Büyük kentlerde  devredilebilir tahvil ve hisse senetleri alınır satılır olmuştur. Büyük tüccarlar, şirketin  yönetimine hiç katılmaksızın, en küçük parasını dahi her yerde sermayeye dönüştürebilme  olanağına kavuştuğu gibi, kârların dağıtılmasını beklemekle yetinmiştir. Fiyat yükselişleri  İspanya, İtalya ve Fransa'da baş göstermiş, zirvesine ise İngiltere'de ulaşmıştır. Fiyat  devrimi, para olarak da kullanılan kıymetli madenler stokundaki artışın bir sonucu olarak  ortaya çıkmıştır. Oysa kilise hukukçuları ve vaizleri, bir kimsenin ticarette ulaşacağı  kazancın ancak diğerlerinin zarara uğratılmasıyla olanaklı olduğunu, kendisi bir tüccar  dahi olsa aldığı fiyattan daha yükseğine satmaması gerektiğini, bu  nedenden dolayı da,  bütün ticari kazançların daima tüccarın çabalarının bedeline eşit olması gerektiğini, açıkça  bildirmişlerdir. Kilise özel serveti savunmuştur ve tüccara kendi emeğinin bedeline denk bir  kârı elde etmesine izin vermiştir; fakat zenginliklere yol açan aşırılıkları tamamıyla  günahkârlık olarak nitelendirmiştir. Ayrıca, verilen borçtan fazlasının alınmasını, olmayan  bir şeyin satılması olarak görerek kendi içinde adaletsizliğe neden olduğunu, bu fazladan  ödemenin de adalete aykırı olduğunu bildirmiştir.

he great discoveries, the opening of new routes and the abandoning of old ones,  the Atlantic replacing the Mediterranean, the volume of precious metal imported from the  New World, all of them were caused the commercial revolution. The fifteenth century of the  business opportunities for the investment were enormously increased; loans for all kinds,  marine insurance, shares in public and private debts, part ownership of ships and different  companies. Also large towns have a real exchange of transferable bonds. The great merchant, therefore invests a little of his money everywhere, not necessarily taking part in  the administration of his business, but waiting for his distribution of profits. The price rise,  which began in Spain, overran Italy, then France, where it reached a peak in England. The  price revolution occurred as a result of the increasing stock of monetary metals. But the  canon lawyers and the church preachers were declared that; one man's gain in trading  must always be another's loss, so not everyone that sells at higher price than he bought as  a trader, by this  reason, all commercial gains must be equal to the exertions of the  merchant. The church defended private wealth and allowed the merchant a fair return for  his labour; but the immoderate quest for riches was sin. And to take usury for money lent is  unjust  in itself, because this is to sell what does not exist, and this evidently leads to  inequality which is contrary to justice