Ortaöğretim 10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliğinin İncelenmesi
Ortaöğretim 10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliğinin İncelenmesi
Yazar: Gül, Şeyda
Dergi: Asian Journal of Instruction (E-AJI), Vol. 7 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Ortaöğretim,biyoloji ders kitabı,metin,okunabilirlik

Öğretim programının içeriğinin öğrencilereaktarılmasında ders kitapları çok önemli bir role sahiptir. Bu nedenle etkilibir öğretimin gerçekleşmesinde ders kitaplarının bilimsel içeriğinin yanında,birtakım fiziksel özellikler açısında da belirli niteliklere uygun hazırlanmasıgerekmektedir. Bu önemli niteliklerden biri de ders kitabının okunabilirliközelliğidir. Bu araştırma, ortaöğretim kurumlarında okutulan biyoloji derskitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesi amacıylayürütülmüştür. Bu araştırma nitel araştırma yaklaşımına dayalı olup dokümanincelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada öğretim materyali olarak MEBOrtaöğretim Biyoloji 10 ders kitabı kullanılmıştır. Söz konusu kitaptaöncelikle MEB öğretim programında belirtilen kazanım ve ünitelere ait konulardikkate alınarak üç ünitenin tamamından toplam 17 metin seçilmiştir. Ateşmanokunabilirlik formülü kullanılarak seçilen metinlerin her biri içinokunabilirlik sayısı hesaplanmış ve okunabilirlik düzeyi belirlenmiştir. Eldeedilen bulgulara göre metinlerin geneline ait okunabilirlik düzeyinin zorolduğu ortaya çıkmıştır. Bulgular üniteler için ayrı ayrı değerlendirildiğindede üç ünitenin tamamında okunabilirlik düzeyinin zor olduğu ortaya çıkmıştır.Okunabilirlik sayısı en düşük ünitenin ‘Kalıtımın Temel İlkeleri’; en yüksekünitenin ise ‘Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları’ olduğubelirlenmiştir. Bulgular konular açısından incelendiğinde, en düşükokunabilirlik düzeyinin ‘eşeyli üreme’; en yüksek okunabilirlik düzeyinin ise‘ekosistemin canlı ve cansız bileşenleri arasındaki ilişki’ konusuna ait olduğutespit edilmiştir. Araştırmanın sonunda ise ders kitaplarının okunabilirlikdüzeylerinin geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Öğretim programının içeriğinin öğrencilereaktarılmasında ders kitapları çok önemli bir role sahiptir. Bu nedenle etkilibir öğretimin gerçekleşmesinde ders kitaplarının bilimsel içeriğinin yanında,birtakım fiziksel özellikler açısında da belirli niteliklere uygun hazırlanmasıgerekmektedir. Bu önemli niteliklerden biri de ders kitabının okunabilirliközelliğidir. Bu araştırma, ortaöğretim kurumlarında okutulan biyoloji derskitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesi amacıylayürütülmüştür. Bu araştırma nitel araştırma yaklaşımına dayalı olup dokümanincelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada öğretim materyali olarak MEBOrtaöğretim Biyoloji 10 ders kitabı kullanılmıştır. Söz konusu kitaptaöncelikle MEB öğretim programında belirtilen kazanım ve ünitelere ait konulardikkate alınarak üç ünitenin tamamından toplam 17 metin seçilmiştir. Ateşmanokunabilirlik formülü kullanılarak seçilen metinlerin her biri içinokunabilirlik sayısı hesaplanmış ve okunabilirlik düzeyi belirlenmiştir. Eldeedilen bulgulara göre metinlerin geneline ait okunabilirlik düzeyinin zorolduğu ortaya çıkmıştır. Bulgular üniteler için ayrı ayrı değerlendirildiğindede üç ünitenin tamamında okunabilirlik düzeyinin zor olduğu ortaya çıkmıştır.Okunabilirlik sayısı en düşük ünitenin ‘Kalıtımın Temel İlkeleri’; en yüksekünitenin ise ‘Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları’ olduğubelirlenmiştir. Bulgular konular açısından incelendiğinde, en düşükokunabilirlik düzeyinin ‘eşeyli üreme’; en yüksek okunabilirlik düzeyinin ise‘ekosistemin canlı ve cansız bileşenleri arasındaki ilişki’ konusuna ait olduğutespit edilmiştir. Araştırmanın sonunda ise ders kitaplarının okunabilirlikdüzeylerinin geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.