Nilgün Marmara’nın İzlenimci Şiir’inde Varoluşçuluk Akımının İzleri
The Traces of Existentialism in Nilgün Marmara’s "İzlenimci Şiir"
Yazar: Aytaç, Aslıhan
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Nilgün Marmara,Varoluşçuluk,Varlık,Hiçlik,Ölüm. ; Nilgün Marmara,Existentialism,Being,Nothingness,Death.

Nilgün Marmara, 1980 sonrası Türk edebiyatında özgün şiirleri, günlükleri ve denemeleriyle önemli yer edinerek tanınırlık kazanan çok yönlü bir şairdir. Yirmi dokuz yıllık kısa hayatı boyunca ontik bir çıkmazda bulunduğunu hisseden şair, dünyevi yaşamdaki açmazları; varoluşsal bunalım, ölüm, hiçlik, yabancılaşma, yalnızlık, arayış, umutsuzluk, karamsarlık, kırgınlık düzleminde irdelerken zamanı bir tutsaklık hâli olarak algıladığını şiirlerinde simgesel biçimde dile getirir. Varoluşsal olarak varlık karşısında hiçlik, yaşam karşısında ise ölüm istenci duyan Nilgün Marmara, kaçınılmaz son tarafından kuşatılan umutsuz bireyin trajik yaşamını, özgürlük bilinci ekseninde sorgulayarak şiir evrenini kurar. Bu bağlamda anlamsız bir evrenin içine atıldığını düşünen şair, şiirlerinin anlam dünyasını hiçlik ve ölüm temleriyle meydana getirirken kırılgan duyarlılığını gösterir. Şiir evrenini melankolik ruh hâli ekseninde kuran Nilgün Marmara, İzlenimci Şiir’de, varoluşa dair ikilemlerini diyalektiklerden yola çıkarak imgeleştirmeyi tercih eder. Bu yönüyle şair, özne- benin bunalımlı ruhundaki çelişkili tutumu; varlık ve hiçlik, yaşam ve ölüm diyalektiği düzleminde belirginleştirmeyi tercih eder. Nilgün Marmara, yazın yaşamı boyunca sorguladığı diyalektik ilişkiler aracılığıyla insani nüveyi meydana getiren niteliklerin yanı sıra varoluşçuluk felsefesinde önemli yere sahip olan çeşitli sorunsalları, estetik düzlemde ele alarak sanatsal yaratıya dönüştürür. Nilgün Marmara’nın biyografik detaylarına dair örtük göndermeler içeren şiirde, dünyaya atılmış ve ölüme yazgılı varlığın ‘şimdi ve burada’daki yurtsuzluk hissi, imgesel olarak okuyucuya sunulurken kapalı bir söylem biçimi benimsenir. Çalışmada, İzlenimci Şiir’in imgesel yapısı incelenerek varoluşçu felsefenin şiire konu edildiğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Nilgün Marmara is a versatile poet who gained recognition for her original poetry, diaries, and essays, establishing a significant presence in post-1980 Turkish literature. Throughout her brief twenty-nine-year life, the poet, who felt trapped in an ontological impasse, symbolically expressed in her poetry her perception of daily life as a state of captivity while examining the dilemmas of earthly existence such as existential crisis, death, nothingness, alienation, loneliness, searching, hopelessness, pessimism, and bitterness. Nilgün Marmara, who feels a sense of nothingness in the face of existence and a will to die in the face of life, constructs her poetic universe by examining the tragic life of the hopeless individual besieged by the inevitable end, centered on the consciousness of freedom. In this context, the poet, who feels cast into a meaningless universe, reveals her fragile sensitivity as she constructs the world of meaning in her poems through the themes of nothingness and death. Nilgün Marmara, who constructs her poetic universe around a melancholic mood, chooses to visualize her existential dilemmas in İzlenimci Şiir by drawing on dialectics. In this regard, the poet chooses to highlight the ambivalent stance of the troubled psyche of the self -the subject- within the plane of the dialectic of being and nothingness, life and death. Throughout her literary career, Nilgün Marmara transforms various issues central to existentialist philosophy- along with the qualities that constitute the human essence into artistic creation by addressing them on an aesthetic plane through the dialectical relationships she has explored. In İzlenimci Şiir, which contains implicit references to Nilgün Marmara’s biographical details, a closed mode of discourse is adopted as the sense of homelessness in the ‘here and now’ experienced by a being cast into the world and destined for death is presented to the reader through imagery. The study aims to identify and reveal how terminology from existentialist philosophy is incorporated into the poem through the imagery of İzlenimci Şiir.