Bor Noksanlığının Tanısı ve Borun Elbistan Çevresinde Yetiştirilen Şeker Pancarı (Beta vulgaris L.)’nın Verim ve Kalite Değerleri Üzerine Etkisi
Diagnosis of Boron Deficiency and Effects of Boron on Yield and Quality Values of Sugar Beet (Beta vulgaris L.) Grown in Elbistan District
Yazar: Pişkin, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 53 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Boron deficiency,purified sugar yield,root yield,sugar beet ; Bor noksanlığı,şeker varlığı,kök verimi,şeker pancarı

Bor (B) eksikliği dünyanın birçok bölgesinde bitkisel üretimi sınırlayan bir faktör olarak kabul edilmektedir. 2016–2017 yılı ekim sezonunda Kahramanmaraş-Elbistan yöresinde şeker pancarının mevcut beslenme durumunu belirlemek amacıyla bir saha çalışması yapılmıştır. Toprak ve bitki bor eksikliğine işaret eden saha çalışmasının sonuçları nedeniyle, 2017–2019 yılları arasında borun şeker pancarının verim ve kalitesine etkisi belirlemek amacıyla tarla denemeleri yapılmıştır. Saha çalışma sonuçlarında toprak ve bitki örneklerinin sırasıyla %85 ve %75’den fazlası kritik sınırların altında bor içerdiği tespit edilmiştir. Bitkilerin toplam bor kapsamı ile toprakların alınabilir bor kapsamı arasında düzeyinde önemli pozitif ilişki tespit edilmiş ve r = 0,7611*** olarak hesaplanmıştır (y = 57,3703x + 29,0349). İki yıllık tarla denemeleri sonuçlarına göre şeker pancarı topraktan bor uygulamasına önemli ölçüde yanıt vermiştir. Şeker pancarı kök verimi ve arıtılmış şeker verimi istatiksel olarak anlamlı düzeyde artarken, şeker varlığı ve arıtılmış şeker varlığındaki artışlar anlamlı bulunmamıştır. Bor uygulaması melas yapıcı maddelerden şeker pancarı kökü potasyum, sodyum ve zararlı azot kapsamı üzerine etki yapmamıştır. Arıtılmış şeker veriminde kontrole göre artış; 150 g da-1 bor seviyesinde %13,2, 300 g da-1 seviyesinde %14,5, 450 g da-1 bor seviyesinde %18,7, 600 g da-1 bor seviyesinde ise %13,4 olarak gerçekleşmiştir.

Boron deficiency is considered to be a limiting factor in plant production in many parts of the world. A field study was conducted to determine the current nutritional status of sugar beets in the Kahramanmaraş-Elbistan region in the 2016–2017 season. Due to the results of the field study indicating the lack of soil and plant boron, field trials were conducted between 2017 and 2019 to determine the effect of boron on the yield and quality of sugar beet. In the results of the field studies, it was determined that more than 85% and 75% of the soil and plant samples, respectively, contain boron below the critical limits. A significant positive relationship was determined between the total boron content of the plants and the available boron content of the soils and it was calculated as r = 0.7611*** (y = 57.3703x + 29.0349). According to the results of the field trials of two years, sugar beet responded significantly to the application of boron from the soil. While sugar beet root yield and purified sugar yield increased statistically significantly, the increase in the presence of sugar and the presence of refined sugar was not found to be significant. Boron application did not affect the content of sugar beet root potassium sodium and harmful nitrogen content. Increase in purified sugar yield; 13.2% at 150 g da−1 boron level, 14.5% at 300 g da−1 level, 18.7% at 450 g da−1 boron level, and 13.4% at 600 g da−1 boron level.