KÜRESELLEŞME TEORİLERİ: SÖYLEM VE İDDİALAR
GLOBALIZATION THEORIES: DISCOURSE AND CLAIMS
Yazar: Kökalan Çımrın, Füsun
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 22 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Globalization Concept,The Great Globalization Debate,Globalization Theories ; Küreselleşme kavramı,Büyük Küreselleşme Tartışması,Küreselleşme Kuramları

Bu makalenin temel amacı, 1980’lerden sonra sosyal bilimler literatüründe giderek daha fazla oranda kendisine yer açmaya başlayan küreselleşme kavramını açıklamaya çalışan teorik tartışmaların değerlendirmesini yapmaktır. Ülkemizde özellikle Büyük Küreselleşme Tartışması olarak kavramsallaştırılan alan yazını içerisinde yer alan ünlü teorisyenler olan Held ve McGrew’in çalışmalarına sıklıkla atıflar yapılmaktadır. Ancak yazarların küreselleşmeye ilişkin açıklama modellerinin en azından Türkiye’de çoğu kez yanlış ya da eksik anlaşıldığı görülür. Elinizdeki bu çalışma, sosyal bilimler alanındaki bu bulanıklaşma ve yanlış anlamayı çözümlemeye yönelik olarak kurgulanmış mütevazı bir adım olarak değerlendirilebilir. Büyük küreselleşme tartışmasından yola çıkarak, bu çalışmada küreselleşme olgusunun toplumsal bir gerçekliğin adı olmadığı, aksine var olan toplumsal kurgunun bir eğilimi anlamına geldiği iddia edilmektedir. Dolayısıyla küreselleşme bir gerçeklik değil, bir yönelimin adıdır. Gündelik yaşamda ortaya çıkan derin ve çarpıcı toplumsal değişim dinamikleri, sosyal bilimcilerin bütün ilgisini bu alana kaydırmıştır. Böylece ortaya çıkan güçlü literatür içerinde ise çeşitli sınıflandırmaların yapılması ve kategorik/çözümleyici analizlerin gerçekleştirilmesi kaçınılmaz olmuştur. Elinizdeki bu çalışma, ifade edilen çözümleyici anlayışa katkı sunmayı amaçlarken, monist olmayan bir perspektifle kaleme alınmıştır.  Günümüzde hem sosyal bilimler literatüründe hem de gündelik toplumsal yaşamda adeta akademik bir moda haline gelmiş olan küreselleşme kavramının sosyolojik bir analizini gerçekleştirmek bu çalışmanın temel kurgusunu oluşturmaktadır. Dolayısıyla da bu çalışmada mevcut toplumsal değişme dinamiklerinden öte, bu derin ve dramatik dönüşüm sürecini açıklamaya çalışan kuramsal tartışmalara yer verilmiştir. Çünkü küreselleşme tartışmasının çizgileri en azından Türkçe literatürde kesin olarak belirli ve açıklayıcı değildir.

The main purpose of this article is to make a general assessment on the concept of globalization which has been gradually taking more place in the literature of social sciences after the 1980s. Strong references are made to the studies of theorists, Held and McGrew within the body of literature which is particularly conceptualized in our country as the Big Discussion on Globalization. While it is seen that interpretation models of the authors on globalization have at least been misunderstood mostly in Turkey. This study can be considered a humble step designed for analyzing blurring and misunderstanding in social sciences. Based on the big discussion on globalization, in this study it is suggested that the concept of civilization is not the name of social reality, on the contrary, it means a tendency of the social construct. Consequently, globalization is not a reality, but the name of a tendency. Deep and dramatic dynamics of social upheaval experienced in daily life have allowed the whole interest of theorists to focus on that field. Thus, it is extremely important to do various classifications and perform categorical/analyzing assessments in such strong literature. This study has been prepared by avoiding a monist perspective while aiming to contribute to the aforementioned analyzing approach. The fundamental construct of this study is to conduct a social analysis of the globalization concept which has currently become an academic trend both in the literature of social sciences and daily social life. Therefore, beyond the dynamics of social upheaval in this study, conceptual discussions trying to describe this deep and dramatic course of change are included. It is because the lines of the discussion on globalization are not exactly definite and descriptive at least in the Turkish literature.