Döviz Kurunun Yurtiçi Fiyatlara Yansıması: OECD Ülkelerinden Bulgular
Döviz Kurunun Yurtiçi Fiyatlara Yansıması: OECD Ülkelerinden Bulgular
Yazar: Bal, Harun; Demiral, Mehmet; Yetiz, Filiz
Dergi: Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Döviz kuru,Yurtiçi fiyatlar,Geçiş etkisi,OECD ülkeleri

Açık ekonomilerde, döviz kuru değişmelerinin özellikle ticaret dengesi, büyüme, enflasyon ve genel verimlilik seviyesi gibimakroekonomik göstergelere olan etkileri üzerine geniş bir literatür mevcuttur. İlgili çalışmalarda temel inceleme alanlarındanbiri, döviz kurlarındaki dalgalanmaların yurtiçi fiyatları değiştirip değiştirmediğini belirlemektir. Geçiş ya da yansıma etkisi olarakadlandırılan bu olası mekanizma, döviz kuru ayarlanmalarının küresel düzeyde bir denge sağlama aracı olduğu yönündekiönermelerin ampirik olarak iyi desteklenmesi nedeniyle de gittikçe önem kazanmaktadır. Söz konusu önermeden yola çıkarakhazırlanan bu çalışma, 1990-2015 dönemi için, yüksek-gelir grubundaki 19 OECD ülkesi örneğinde döviz kuru yansıma etkisininolup olmadığını araştırmaktadır. Bu amaçla, i) tüketici fiyat endeksi, ii) toptan eşya fiyat endeksi ile temsil edilen üretici fiyatendeksi, iii) nominal efektif döviz kuru ve iv) sanayi sektöründe yaratılan katma değerin gayrisafi yurtiçi hasıla içindeki payı iletemsil edilen sanayi üretimi verilerini kullanarak, hem yapısal vektör otoregresif (VAR) hem de otoregresif dağıtılmış gecikme(ARDL) modelleri dengesiz panel veri analizi prosedüründe tahmin edilmektedir. Sonuçlar, döviz kurundaki değişmelerin yurtiçifiyatlar üzerine olan etkilerinin anlamlı olduğunu, ancak bu etkilerin kısa ve uzun dönemde güçlü olmadığını ortaya koymaktadır.Ayrıca, teorik beklentilerle uyumlu nitelikte, yansıma etkisinin zamanla azalma eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Çalışma, politikayapıcıların, birçok makroekonomik göstergeyle etkileşimde olan yurtiçi fiyat istikrarını sağlamak için, döviz kuru değişmeleriniizleyen politika uygulamalarına yönelmelerinin gerekli olabileceğini ortaya koymaktadır.

Açık ekonomilerde, döviz kuru değişmelerinin özellikle ticaret dengesi, büyüme, enflasyon ve genel verimlilik seviyesi gibimakroekonomik göstergelere olan etkileri üzerine geniş bir literatür mevcuttur. İlgili çalışmalarda temel inceleme alanlarındanbiri, döviz kurlarındaki dalgalanmaların yurtiçi fiyatları değiştirip değiştirmediğini belirlemektir. Geçiş ya da yansıma etkisi olarakadlandırılan bu olası mekanizma, döviz kuru ayarlanmalarının küresel düzeyde bir denge sağlama aracı olduğu yönündekiönermelerin ampirik olarak iyi desteklenmesi nedeniyle de gittikçe önem kazanmaktadır. Söz konusu önermeden yola çıkarakhazırlanan bu çalışma, 1990-2015 dönemi için, yüksek-gelir grubundaki 19 OECD ülkesi örneğinde döviz kuru yansıma etkisininolup olmadığını araştırmaktadır. Bu amaçla, i) tüketici fiyat endeksi, ii) toptan eşya fiyat endeksi ile temsil edilen üretici fiyatendeksi, iii) nominal efektif döviz kuru ve iv) sanayi sektöründe yaratılan katma değerin gayrisafi yurtiçi hasıla içindeki payı iletemsil edilen sanayi üretimi verilerini kullanarak, hem yapısal vektör otoregresif (VAR) hem de otoregresif dağıtılmış gecikme(ARDL) modelleri dengesiz panel veri analizi prosedüründe tahmin edilmektedir. Sonuçlar, döviz kurundaki değişmelerin yurtiçifiyatlar üzerine olan etkilerinin anlamlı olduğunu, ancak bu etkilerin kısa ve uzun dönemde güçlü olmadığını ortaya koymaktadır.Ayrıca, teorik beklentilerle uyumlu nitelikte, yansıma etkisinin zamanla azalma eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Çalışma, politikayapıcıların, birçok makroekonomik göstergeyle etkileşimde olan yurtiçi fiyat istikrarını sağlamak için, döviz kuru değişmeleriniizleyen politika uygulamalarına yönelmelerinin gerekli olabileceğini ortaya koymaktadır.