Maliye politikasının çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi: Kesirli Fourier Boostrap ARDL yöntemi ile Türkiye’den ampirik bulgular
Impact of fiscal policy on environmental sustainability: empirical findings from Türkiye with fractional Fourier Boostrap ARDL method
Yazar: Aslan, Mehmet; Akyildiz, Songül
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 72, 2025
Anahtar kelimeler: Time-Series Analysis ; Zaman Serileri Analizi ; Yük Kapasitesi Faktörü,Kamu Harcamaları,Kamu Gelirleri,Yenilenebilir Enerji,Fourier Bootstrap ARDL. ; Load Capacity Factor,Public Expenditures,Public Revenues,Renewable Energy,Fourier Bootstrap ARDL.

Bu çalışma, Türkiye’de kamu harcamaları, kamu gelirleri, kişi başına düşen gelir, fosil yakıt ve yenilenebilir enerji kullanımının çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Çevresel sürdürülebilirlik göstergesi olarak Yük Kapasitesi Faktörü (LCF) kullanılmıştır. Yük kapasitesi faktörü, doğanın arz yönü ile insanların doğal kaynaklara olan talebinin oranlanması ile ulaşılan bir değer olmaktadır. Yük kapasitesi faktörünün hem biyokapasite hem de ekolojik ayak izini içermesi nedeniyle çevresel analizlerin daha geniş bir perspektiften yapılmasına olanak sağlamaktadır. Bu bağlamda 1965–2023 dönemine ait yıllık verilerle gerçekleştirilen analizde, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri belirlemek için Fourier Bootstrap ARDL (FBARDL) sınır testi yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonuçları, kamu harcamalarının çevresel sürdürülebilirlik üzerinde olumsuz, kamu gelirlerinin ise olumlu bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, kişi başına düşen gelir artışının çevre kalitesini olumsuz etkilediği, buna karşın yenilenebilir enerji kullanımındaki artışın çevresel sürdürülebilirliği desteklediği belirlenmiştir. Bulgular, Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşabilmek için kamu maliyesi politikalarının çevreyi dikkate alacak şekilde yeniden yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Çalışma, Türkiye üzerine maliye politikası değişkenleri ile LCF arasındaki ilişkiyi inceleyen öncü çalışmalardan biri olması açısından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

This study analyzes the effects of public expenditures, public revenues, per capita income, fossil fuel and renewable energy use on environmental sustainability in Türkiye. The Load Capacity Factor (LCF) was used as an indicator of environmental sustainability. The load capacity factor is a value obtained by proportioning the supply side of nature with people’s demand for natural. Since the load capacity factor includes both biocapacity and ecological footprint, environmental analyses can be performed from a broader perspective. In this context, in the study carried out with annual data for 965–2023, the Fourier Bootstrap ARDL (FBARDL) bounds test method was applied to determine the short- and long-term relationships between the variables. The study results revealed that public expenditure has a negative effect on environmental sustainability, while public revenues have a positive effect. In addition, it has been determined that the increase in per capita income negatively affects environmental quality, whereas the growth in renewable energy use supports environmental sustainability. The findings show that public finance policies should be to consider the environment to achieve sustainable development goals in Türkiye. The study offers an original contribution to the literature as it is one of the pioneering studies examining the relationship between fiscal policy variables and LCF in Türkiye.