Trabzon İli Yağışlarının Eğilim Analizi
Trend Analyses of Precipitation of Trabzon Province, Northeastern Turkey
Yazar: Kankal, Murat; Akçay, Fatma
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Doğu Karadeniz Havzası,Eğilim Analizi,İklim Değişikliği,Şen’in Yenilikçi Eğilim Yöntemi ; Eastern Black Sea Basin,Trend Analyses,Climate Change,Şen’s Innovative Trend Method

Hidrolojikve meteorolojik çalışmalar, hidrolojik süreçlerin ve su kaynaklarının iklimdeğişikliği sebebi ile özellikle sera gazları ve sıcaklığın artmasıyla önemliölçüde etkilendiğini göstermektedir. Bu çalışmada, Doğu Karadeniz Bölgesi’ninen önemli ili olan Trabzon’daki yağışların eğilim analizleri Mann-Kendall veŞen’in Yenilikçi Eğilim yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaçdoğrultusunda; Trabzon’da bulunan iki adet meteoroloji istasyonuna (Trabzon veAkçaabat) ait yıllık, mevsimlik ve aylık bazda toplam yağış verilerikullanılmıştır. Eğilim analizine geçilmeden önce, yıllık toplam yağışverilerine iklime bağlı olmayan değişiklikler olup olmadığını belirlemekamacıyla Standart Normal Homojenlik ve Von-Neumann testleri uygulanmıştır.Mann-Kendall Yöntemiuygulanmadan önce verilerin içsel bağımlılıklarına bakılmıştır. İçselbağımlılığa sahip veriler Trend Free Prewhitening Yöntemi ile arındırılmıştır. Analizsonuçları incelendiğinde; Mann-Kendall Yöntemi’ne göre çoğunlukla eğilimerastlanmazken, Şen’in Yenilikçi Eğilim Yöntemi’ne göre beş değişik veri aralığıiçin farklı eğilimler görülmüştür. Her iki istasyonda sonbahar ve ilkbahardagenelde artan eğilimlere rastlanılmıştır. Yaz mevsimi için Trabzon istasyonundagenellikle eğilim görülmezken, Akçaabat istasyonunda azalan yönde eğilim ortayaçıkmıştır. Yıllık toplam yağışlar değerlendirildiğinde, Trabzon istasyonu içingenellikle artan, Akçaabat istasyonu için ise genellikle değişmeyen eğilimler bulunmuştur.

Hydrological and meteorological studies have showed thathydrological processes and water resources have been significantly affected byclimate change and especially by increasing greenhouse gases and temperature. In thisstudy, trend analysis of precipitation in Trabzon, which is the most importantprovince of Eastern Black Sea Region, was carried out using Mann-Kendall andŞen's Innovative Trend methods. For this purpose; total precipitation time series onannual, seasonal and monthly basis for two meteorological stations in Trabzon(Trabzon and Akçaabat) were used. Prior to trend analysis, Standard NormalHomogeneity and Von-Neumann tests were performed on the annual totalprecipitation data so as to test whether the nonclimatic changes occurred in time. Before applying Mann-Kendall Method,serial dependence of the data was examined. The data having serial dependencewere removed by using Trend Free Prewhitening Method. When the results are analyzed;while trends were generally not detected in the Mann-Kendall Method, accordingto, there were various trends in five different data ranges of the Şen'sInnovative Trend Method. In both stations, increasing trends were generallyobserved in autumn and spring. While there was generally no trend in the Trabzonstation for the summer, the decreasing trend appeared in the Akçaabat station. When theannual total precipitation of different data ranges was evaluated, generallyincreasing trends for Trabzon station, and no trends for Akçaabat station werefound.