Quercus ilex türünün Türkiye’deki mevcut yayılışı, yeni yayılış alanlarının tespiti ve değerlendirmesi
Detection and evaluation of current and new distribution areas of Quercus ilex in Turkey
Yazar: Akkemik, Ünal; Yılmaz, Osman Yalçın; Çınar Yılmaz, Hatice; Sevgi, Orhan; Sevgi, Ece; Akarsu, Ferdi; Doğan, Hüseyin
Dergi: Eurasian Journal of Forest Science, Vol. 8 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Forest Industry Engineering ; Orman Endüstri Mühendisliği ; Quercus ilex,holm oak,distribution area,new areas,Turkey ; Quercus ilex,pırnal meşesi,Akdeniz havzası,yeni yayılış alanı,Türkiye

Pırnal meşesi-kaba pırnal (Quercus ilex L.) Türkiye’de yayılış alanı ve dağılımı en az bilinen meşe türlerinin başında gelmektedir. Çok parçalı ve sınırlı bir yayılış alanına sahip olan türün askeri alan ve milli park haricindeki neredeyse tüm yayılış alanları yerleşim yerlerine yakın olup yer yer kent içerisinde kalmıştır. Makalenin amacı türün kentleşme ve insan etkisiyle azalan ve yeni tespit edilen yayılış alanlarına ilişkin inceleme ve değerlendirmeler yaparak Orman Genel Müdürlüğünün ormancılık uygulamaları için öneriler sunmaktır. Bu çalışmayla türün mevcut yayılış alanlarının durumu incelenmiş, İzmir ve Muğla’da yeni alanlar tespit edilmiş ve Muğla’daki bazı yayılış alanlarında da varlığı bulunamamıştır. Tür, ana hatlarıyla, denize en çok 3 km mesafede, Karadeniz Bölgesinde 0-300 m, Ege Bölgesi’nde de 0-1120 m yükselti aralığında yetişmekte, özel bir anakaya tercihi bulunmamaktadır. Yayılış alanları tahribat tehdidi altında olduğundan mutlaka korunmalı ve uygun alanlarda tohum bahçeleri ve gen koruma sahaları ayrılmalıdır. Tür düzeyinde teşhisi kolay olan bu türün Orman Genel Müdürlüğü’nün amenajman planlarında cins düzeyinde değil yani meşe yerine tür olarak yer alması ve yayılış alanlarında bu türün lehine uygulama yapılması türün korunması bakımından uygun olacaktır.

Holm oak (Quercus ilex L.)  distribution range is among the least known oak species distribution ranges in Turkey. Besides military areas and national parks, the limited distribution areas of this species are almost exclusively found near residential areas, and sometimes in towns.  The aim of the article is to make suggestions for the forestry practices of the General Directorate of Forestry by conducting investigations and evaluations on the decline of the species due to urbanization and human impact and newly identified distribution areas of the species.  With this study, the current status of existing distribution areas was examined and new distribution areas in Izmir and Mugla were identified; however, the species were not found in some previous distribution areas in Mugla. The species mainly grows at a maximum distance of 3 km from the sea at altitudes of 0-300m in the Black Sea Region and 0-1120m in the Aegean Region, and has no preference regarding the type of main rock. Since the distribution areas of the species are under the threat of destruction, they must be protected and space for seed orchards and gene conservation areas should be saved in appropriate areas. For the preservation of this species, it will be most appropriate to consider this easily identifiable species on the level of species, rather than grouped under the oak genus, in the management plans of the General Directorate of Forestry, and implementations supporting the species should be performed in distribution areas.