ERZURUM YÖRESİNE AİT OYUN HAVALARININ GÜNÜMÜZ İCRASI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ
ERZURUM YÖRESİNE AİT OYUN HAVALARININ GÜNÜMÜZ İCRASI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ
Yazar: Kıvanç, Mahmut; Şen, Yavuz
Dergi: Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi No. 40, 2018
Anahtar kelimeler: Erzurum Yöresi,Türk Halk Müziği,Oyun Havaları

Bu araştırmada Erzurumyöresine ait oyun havalarının, günümüz icrası açısından incelenerek genelözelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Erzurum yöresine ait oyun havalarınıngünümüzdeki icra farklılıklarının incelenerek ortaya konulması bakımından önemtaşımaktadır. Araştırma, TRT THM repertuvarına yönelik betimselbir araştırma olup, oyun havalarından veriler elde etmeye yönelik tarama (survey)modeli ve sözlü görüşme (mülakat) tekniği kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler esnasında; mahalliicracılara, örneklemi oluşturan eserlerden bildikleri çaldırılarak ses kaydıalınmış olup, eserlerin repertuvardaki notası ile günümüzdeki icra farklılıklarınınbelirlenebilmesi amacıyla alınan ses kayıtlarının analizi yapılmıştır. Araştırmanınevreni, TRT Türk halk müziği repertuvarında yer alan 682 adet oyun havasındanoluşmaktadır. Örneklemi ise, TRT Türk halk müziği repertuvarında yer alanErzurum yöresine ait 29 adet (sözsüz) oyun havasından oluşmaktadır. Yörede yaşayan mahalli icracılara oyun havaları, klarnet ve zurnaçalgılarıyla çaldırılarak sesli ve yazılı olarak kayıt altına alınmış veincelenmiştir. Bu incelemeler neticesinde eserlerin günümüzdeki icrası ile TRT(Türkiye Radyo Televizyon) THM (Türk Halk Müziği) repertuvarında yer alannotaları karşılaştırıldığında eserler arasında benzerlik ve farklılıklarınolduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıkların mahalli icracıların nota bilmemesinedeniyle eserleri dinleyerek yada usta çırak ilişkisiyle belleğe kaydetmeksuretiyle öğrenmelerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. İcrada yapılan eklemeveya çıkarmaların yoruma dayalı icra farklılıklarından olduğu tespitedilmiştir. Fakat bu farklılıkların eserlerdeki ana ezgi ve ritmik yapıyıbozmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu araştırmada Erzurumyöresine ait oyun havalarının, günümüz icrası açısından incelenerek genelözelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Erzurum yöresine ait oyun havalarınıngünümüzdeki icra farklılıklarının incelenerek ortaya konulması bakımından önemtaşımaktadır. Araştırma, TRT THM repertuvarına yönelik betimselbir araştırma olup, oyun havalarından veriler elde etmeye yönelik tarama (survey)modeli ve sözlü görüşme (mülakat) tekniği kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler esnasında; mahalliicracılara, örneklemi oluşturan eserlerden bildikleri çaldırılarak ses kaydıalınmış olup, eserlerin repertuvardaki notası ile günümüzdeki icra farklılıklarınınbelirlenebilmesi amacıyla alınan ses kayıtlarının analizi yapılmıştır. Araştırmanınevreni, TRT Türk halk müziği repertuvarında yer alan 682 adet oyun havasındanoluşmaktadır. Örneklemi ise, TRT Türk halk müziği repertuvarında yer alanErzurum yöresine ait 29 adet (sözsüz) oyun havasından oluşmaktadır. Yörede yaşayan mahalli icracılara oyun havaları, klarnet ve zurnaçalgılarıyla çaldırılarak sesli ve yazılı olarak kayıt altına alınmış veincelenmiştir. Bu incelemeler neticesinde eserlerin günümüzdeki icrası ile TRT(Türkiye Radyo Televizyon) THM (Türk Halk Müziği) repertuvarında yer alannotaları karşılaştırıldığında eserler arasında benzerlik ve farklılıklarınolduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıkların mahalli icracıların nota bilmemesinedeniyle eserleri dinleyerek yada usta çırak ilişkisiyle belleğe kaydetmeksuretiyle öğrenmelerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. İcrada yapılan eklemeveya çıkarmaların yoruma dayalı icra farklılıklarından olduğu tespitedilmiştir. Fakat bu farklılıkların eserlerdeki ana ezgi ve ritmik yapıyıbozmadığı sonucuna varılmıştır.