hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜKETİM TOPLUMU ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME
TÜKETİM TOPLUMU ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Acar, Sinan
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 7, 2018
Anahtar kelimeler: Tüketim,Avcı-Toplayıcı Toplumlar,Kapitalizm,Tüketim Toplumu

Tüketim olgusu her dönem bütün toplumlarda önemli bir yere sahip olmuştur. Bu noktada toplumsal yapılarda ortaya çıkan ekonomik ve sosyal gelişmelere paralel tüketim olgusunun da işlevlerinde değişiklikler ortaya çıkmıştır. Özellikle kapitalist ekonomik süreçlerin toplumsal yapılar üzerinde hâkim hale gelmesiyle birlikte bu dönemlerden itibaren toplumların “tüketim toplumu” olarak tasvir edildiği ve nitelendiği bir süreç ortaya çıkmıştır. Bu dönemlerden itibaren gerek bireylerin gerekse de toplumların üretici yönlerinin ve potansiyellerinin köreltildiği; tüketici yön ve eğilimlerinin ön plana çıktığı ve teşvik edildiği bir dönem ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak insanoğlunun tarih sahnesine çıktığı dönemlerden günümüze önemli bir olgu niteliği taşıyan tüketim kavramı bu dönemler içerisinde anlam ve işlev değişikliklerine uğramış ve bu süreçlerde belirleyici ve etkin bir rolde olmuştur.

Tüketim olgusu her dönem bütün toplumlarda önemli bir yere sahip olmuştur. Bu noktada toplumsal yapılarda ortaya çıkan ekonomik ve sosyal gelişmelere paralel tüketim olgusunun da işlevlerinde değişiklikler ortaya çıkmıştır. Özellikle kapitalist ekonomik süreçlerin toplumsal yapılar üzerinde hâkim hale gelmesiyle birlikte bu dönemlerden itibaren toplumların “tüketim toplumu” olarak tasvir edildiği ve nitelendiği bir süreç ortaya çıkmıştır. Bu dönemlerden itibaren gerek bireylerin gerekse de toplumların üretici yönlerinin ve potansiyellerinin köreltildiği; tüketici yön ve eğilimlerinin ön plana çıktığı ve teşvik edildiği bir dönem ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak insanoğlunun tarih sahnesine çıktığı dönemlerden günümüze önemli bir olgu niteliği taşıyan tüketim kavramı bu dönemler içerisinde anlam ve işlev değişikliklerine uğramış ve bu süreçlerde belirleyici ve etkin bir rolde olmuştur.
SİYASİ PARTİLERİN KARAR ALMA SÜREÇLERİNDE KADINLAR VE GENÇLER: GAZİANTEP İLİ ÖRNEĞİ
SİYASİ PARTİLERİN KARAR ALMA SÜREÇLERİNDE KADINLAR VE GENÇLER: GAZİANTEP İLİ ÖRNEĞİ
Yazar: Gökçe, Ali Fuat; Dölek, Elif
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 7, 2018
Anahtar kelimeler: Siyasal katılım,siyasi partilerde teşkilat yönetimi,kadın kolları,gençlik kolları.

Siyasal katılım, bireylerin kendilerini siyasal alanda ifade edebilmeleri, bununla birlikte siyasal alanın devamlılığı ve değişimi üzerinde etkide bulunmayı hedefleyen eylemler bütünüdür. Siyasal karar alma mekanizmalarına ve süreçlerine dahil olan bireylerin ve grupların sayısını ve yoğunluğunu ifade etmesinin yanı sıra bürokrasi ve kamu hizmetlerinde de bulunulmayı kapsar. Siyasal katılımın gerçekleştirme araçlarından biri de siyasal partilerdir. Siyasal partiler vasıtasıyla bireyler ve gruplar siyasal alanda kendilerini ifade etme imkanını daha yoğun olarak yaşarlar. Bu gruplardan kadınlar ve gençler dezavantajlı durumdadır. Siyasal partilerde kadınlar ve gençler için ayrı ayrı birimler oluşturulmasına rağmen siyasal karar alma mekanizmalarında etkileri oldukça azdır. Bu çalışmada TBMM’de grubu bulunan siyasal partilerin Gaziantep ilindeki milletvekilleri ile il, ilçe örgütlerin karar alma mekanizmalarında kadınlar ve gençlerin etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle kuramsal açıklamalar yapıldıktan sonra Gaziantep ilindeki dört siyasi partinin il, ilçe örgütleri incelenmiş ve sonuca ulaşılmıştır.

Siyasal katılım, bireylerin kendilerini siyasal alanda ifade edebilmeleri, bununla birlikte siyasal alanın devamlılığı ve değişimi üzerinde etkide bulunmayı hedefleyen eylemler bütünüdür. Siyasal karar alma mekanizmalarına ve süreçlerine dahil olan bireylerin ve grupların sayısını ve yoğunluğunu ifade etmesinin yanı sıra bürokrasi ve kamu hizmetlerinde de bulunulmayı kapsar. Siyasal katılımın gerçekleştirme araçlarından biri de siyasal partilerdir. Siyasal partiler vasıtasıyla bireyler ve gruplar siyasal alanda kendilerini ifade etme imkanını daha yoğun olarak yaşarlar. Bu gruplardan kadınlar ve gençler dezavantajlı durumdadır. Siyasal partilerde kadınlar ve gençler için ayrı ayrı birimler oluşturulmasına rağmen siyasal karar alma mekanizmalarında etkileri oldukça azdır. Bu çalışmada TBMM’de grubu bulunan siyasal partilerin Gaziantep ilindeki milletvekilleri ile il, ilçe örgütlerin karar alma mekanizmalarında kadınlar ve gençlerin etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle kuramsal açıklamalar yapıldıktan sonra Gaziantep ilindeki dört siyasi partinin il, ilçe örgütleri incelenmiş ve sonuca ulaşılmıştır.
BİTCOİN GETİRİLERİNİN KAOTİK YAPISININ İNCELENMESİ
BİTCOİN GETİRİLERİNİN KAOTİK YAPISININ İNCELENMESİ
Yazar: Kayacan, Eda Yalçın; Anavatan, Aygül
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 7, 2018
Anahtar kelimeler: Bitcoin,Kaos,Kaotik Zaman Serileri,Hurst Üsteli,Lyapunov Üsteli

Bitcoin açık kaynaklı bir kod olarak yayınlanan ve blok zinciri (blockchain) teknolojisine dayanan ilk kriptopara birimidir. Kriptopara birimlerinin avantajı, merkezi olmayan yapılar olması ve bu sayede merkez bankalarına ihtiyaç duymayıp işlem maliyetlerinin az olmasıdır. Bu çalışmanın amacı, son zamanlarda popülerliği artan ve en köklü kriptopara birimi olan Bitcoin getirilerinin kaotik yapıya sahip olup olmadığını tespit etmektir. Başlangıç koşullarına aşırı duyarlı olan seriler kaotik dinamiklere sahiptir. Eğer seriler kaotik özelliklere sahipse, geleneksel yöntemlerle incelenmeleri yanıltıcı sonuçlar verebilmektedir. Bu amaçla, 19.12.2011-29.01.2018 dönemine ait Bitcoin getiri serisi kullanılarak ilk olarak BDS (Brock, Dechert ve Scheinkman) testi ile doğrusal olmayan bağımlılık test edilmiş, ardından serideki uzun dönemli bellek yapısını belirlemek için dönüştürülmüş genişlik (rescaled range-R/S) yöntemi uygulanarak Hurst üsteli elde edilmiştir. Ardından, yanlış en yakın komşular yöntemi ile uygun gömme boyutu belirlenmiştir. Serideki kaotik davranışı tespit etmek için korelasyon boyutu hesaplanmış ve Lyapunov üsteli değeri pozitif bulunmuştur. Sonuç olarak, serinin doğrusal olmayan dinamikler içerdiği, uzun belleğe sahip olduğu ve serinin kaotik özellikler taşıdığı bulgusu elde edilmiştir.

Bitcoin açık kaynaklı bir kod olarak yayınlanan ve blok zinciri (blockchain) teknolojisine dayanan ilk kriptopara birimidir. Kriptopara birimlerinin avantajı, merkezi olmayan yapılar olması ve bu sayede merkez bankalarına ihtiyaç duymayıp işlem maliyetlerinin az olmasıdır. Bu çalışmanın amacı, son zamanlarda popülerliği artan ve en köklü kriptopara birimi olan Bitcoin getirilerinin kaotik yapıya sahip olup olmadığını tespit etmektir. Başlangıç koşullarına aşırı duyarlı olan seriler kaotik dinamiklere sahiptir. Eğer seriler kaotik özelliklere sahipse, geleneksel yöntemlerle incelenmeleri yanıltıcı sonuçlar verebilmektedir. Bu amaçla, 19.12.2011-29.01.2018 dönemine ait Bitcoin getiri serisi kullanılarak ilk olarak BDS (Brock, Dechert ve Scheinkman) testi ile doğrusal olmayan bağımlılık test edilmiş, ardından serideki uzun dönemli bellek yapısını belirlemek için dönüştürülmüş genişlik (rescaled range-R/S) yöntemi uygulanarak Hurst üsteli elde edilmiştir. Ardından, yanlış en yakın komşular yöntemi ile uygun gömme boyutu belirlenmiştir. Serideki kaotik davranışı tespit etmek için korelasyon boyutu hesaplanmış ve Lyapunov üsteli değeri pozitif bulunmuştur. Sonuç olarak, serinin doğrusal olmayan dinamikler içerdiği, uzun belleğe sahip olduğu ve serinin kaotik özellikler taşıdığı bulgusu elde edilmiştir.
YOUTUBER VİDEOLARI: KİM, NEREDE, NE ZAMAN, NASIL, NEDEN İZLER
YOUTUBER VIDEOS: WHO, WHERE, WHEN, HOW, WHY WATCHES
Yazar: Çiçek, Mesut
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 7, 2018
Anahtar kelimeler: Youtuber,YouTube,Social Media ; Youtuber,YouTube,Sosyal Medya

Sosyal Medya pazarlama açısından firmalara eşsiz fırsatlar sunmaktadır. Bu fırsatların doğru ve etkin bir şekilde değerlendirilebilmesi için bu yeni dijital dünyanın iyi analiz edilmesi ve anlaşılması gerekmektedir. Sosyal medyadaki en etkili araçlardan birisi Youtuber videoları ve Youtube videoları içerisinde de en yeni ve etkili trendlerden birisi de Yotuber videoalarıdır. Ancak Youtuber videoları konusunda yapılmış son derece sınırlı sayıda çalışma vardır. Bu bağlamda çalışmanın amacı Youtuber videolarının kimler tarafından ne zaman, hangi amaçla, izlendiklerini ortaya çıkarmak, ayrıca vidoların hangi gün daha çok izlendiğini, takipçi sayısının, Youtuber’ın cinsiyetinin izlenme sayısı üzerindeki etkisini belirlemektir. Çalışmada veri üçgenleme (Triangulation) yöntemi uygulanmış ve veriler yüz yüze anket yöntemi, odak gurup çalışması ve ikinci verilerden elde edilmiştir. Sonuçlar kullanıcıların en çok bilgi edinme ve eğlence amaçlı videoları tercih ettiklerini, Youtuber videolarının daha çok hafta sonları izlendiğini, takipçi sayısının ve Youtuber cinsiyetinin izlenme sayısı üzerinde etkili olduğunu ortaya çıkarıştır.

Social Media provides unique opportunities for the companies. In order to take the advantage of these opportunities, managers should analyze the new media elaborately. YouTube has been one of the most effective social media tools and Youtuber videos have become the new trends on YouTube. In the literature, there are limited number of studies on this topic. In this context, the aim of this study is to reveal what are the motivations to watch Youtuber videos, when they prefer to watch Youtuber videos, and the impact of Youtuber’s gender and follower number on view count. In this study a triangulation approach was conducted and the data retrieved through survey method, focus group study and secondary data. The results indicated that user mostly prefer Youtuber videos for entertainment and information gathering, they mostly watch Youtuber videos on weekends, and gender and the number of followers affect the view count of the Youtuber videos.
15 TEMMUZ 2016 TARİHLİ DARBE GİRİŞİMİ İLE TÜRKİYE’DEKİ ERDEMLİ – YARI KAMUSAL MAL VE HİZMETLER ARASINDAKİ İLİŞKİ ÜZERİNE
15 TEMMUZ 2016 TARİHLİ DARBE GİRİŞİMİ İLE TÜRKİYE’DEKİ ERDEMLİ – YARI KAMUSAL MAL VE HİZMETLER ARASINDAKİ İLİŞKİ ÜZERİNE
Yazar: Tunçer, Mehmet; Olgun, Abdurrahman
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 7, 2018
Anahtar kelimeler: 15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi,Erdemli Hizmetler,Yarı Kamusal Hizmetler

Bu çalışmada Türkiye’deki 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişimi bağlamında erdemli ve yarı kamusal mal ve hizmetlerin önemi üzerinde durulmaktadır. Çalışmada, Türkiye’de devletin bu hizmetleri hem kendisi sunarken yeterince başarılı olamadığı, hem de özel kesimin sunumunu yeterince denetleyemediği şüphesine yer verilmektedir. Sonuç olarak, Türkiye’de devletin bu mal ve hizmetlerinin arzına daha fazla önem vermesi ve özel kesimi de daha fazla denetlemesi önerisinde bulunulmaktadır.

Bu çalışmada Türkiye’deki 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişimi bağlamında erdemli ve yarı kamusal mal ve hizmetlerin önemi üzerinde durulmaktadır. Çalışmada, Türkiye’de devletin bu hizmetleri hem kendisi sunarken yeterince başarılı olamadığı, hem de özel kesimin sunumunu yeterince denetleyemediği şüphesine yer verilmektedir. Sonuç olarak, Türkiye’de devletin bu mal ve hizmetlerinin arzına daha fazla önem vermesi ve özel kesimi de daha fazla denetlemesi önerisinde bulunulmaktadır.
ATATÜRK’ÜN ANTALYA ZİYARETLERİ
ATATÜRK’ÜN ANTALYA ZİYARETLERİ
Yazar: Arslan, Recep
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Atatürk,Türkiye,Antalya,Gezi,Müze.

Atatürk, yapılan inkılapların ne ölçüde benimsendiğini ve yurdun genel ahvalini yerinde görmek için zaman zaman Anadolu seyahatlerine çıkmıştır. Bu amaçla Antalya’yı ilk olarak 6 Mart 1930’da ziyaret etmiştir. Atatürk, Antalya’ya ikinci ziyaretini 10 Şubat 1931’de günübirlik olarak gerçekleştirmiştir. Gazi, üçüncü ziyaretini denizyolu vasıtası ile gerçekleştirmiştir. 18 Şubat 1935’te Ege Vapuru ile Alanya’ya gelen Atatürk, buradan Antalya’ya geçmiştir. Atatürk’ün bu ziyaretleri halkı derinden etkilemiş ve Atatürk’ün Antalya’ya ilk geldiği gün olan 6 Mart her yıl törenlerle anılmıştır. Atatürk’ün Antalya ziyaretlerinde konakladığı köşk, müze haline getirilmek maksadıyla 1984’te Kültür Bakanlığı’na devredilmiştir. Yeni imar planı uygulaması nedeniyle cadde üzerinde kalan bu yapı, yıkılmış ve yeniden inşa edilmiştir. Bu bina günümüzde “Atatürk Evi ve Müzesi” olarak hizmet vermektedir. Bu çalışmanın hazırlanmasında ulusal gazetelerden ve tetkik eserlerden yararlanılmıştır. Araştırma, nitel araştırma tekniklerinden doküman inceleme modeli ile oluşturulmuştur. Bu çalışmayla Atatürk’ün gezilerine dair incelemelere küçük de olsa bir katkı sağlamak hedeflenmiştir.

Atatürk, yapılan inkılapların ne ölçüde benimsendiğini ve yurdun genel ahvalini yerinde görmek için zaman zaman Anadolu seyahatlerine çıkmıştır. Bu amaçla Antalya’yı ilk olarak 6 Mart 1930’da ziyaret etmiştir. Atatürk, Antalya’ya ikinci ziyaretini 10 Şubat 1931’de günübirlik olarak gerçekleştirmiştir. Gazi, üçüncü ziyaretini denizyolu vasıtası ile gerçekleştirmiştir. 18 Şubat 1935’te Ege Vapuru ile Alanya’ya gelen Atatürk, buradan Antalya’ya geçmiştir. Atatürk’ün bu ziyaretleri halkı derinden etkilemiş ve Atatürk’ün Antalya’ya ilk geldiği gün olan 6 Mart her yıl törenlerle anılmıştır. Atatürk’ün Antalya ziyaretlerinde konakladığı köşk, müze haline getirilmek maksadıyla 1984’te Kültür Bakanlığı’na devredilmiştir. Yeni imar planı uygulaması nedeniyle cadde üzerinde kalan bu yapı, yıkılmış ve yeniden inşa edilmiştir. Bu bina günümüzde “Atatürk Evi ve Müzesi” olarak hizmet vermektedir. Bu çalışmanın hazırlanmasında ulusal gazetelerden ve tetkik eserlerden yararlanılmıştır. Araştırma, nitel araştırma tekniklerinden doküman inceleme modeli ile oluşturulmuştur. Bu çalışmayla Atatürk’ün gezilerine dair incelemelere küçük de olsa bir katkı sağlamak hedeflenmiştir.
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ZAMAN KULLANMA BECERİLERİNİN AKADEMİK PERFORMANS ÜZERİNE ETKİSİ: SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ZAMAN KULLANMA BECERİLERİNİN AKADEMİK PERFORMANS ÜZERİNE ETKİSİ: SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ
Yazar: Baykut Öteleş, Şemsi
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Akademik Başarı,Zaman,Zaman Yönetimi,Zaman Kullanma

Çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin zaman yönetimi uygulamaları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin araştırılması ve zaman yönetimi uygulamalarında demografik değişkenlere göre fark olup olmadığının belirlenmesidir. Bu amaçla 120 üniversite öğrencisine “Zaman yönetimi ölçeği” uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre zaman yönetimi alt boyutları ile akademik başarı arasında bir ilişki bulunmamıştır. Cinsiyet ile boş zaman yönetimi alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki vardır.

Çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin zaman yönetimi uygulamaları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin araştırılması ve zaman yönetimi uygulamalarında demografik değişkenlere göre fark olup olmadığının belirlenmesidir. Bu amaçla 120 üniversite öğrencisine “Zaman yönetimi ölçeği” uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre zaman yönetimi alt boyutları ile akademik başarı arasında bir ilişki bulunmamıştır. Cinsiyet ile boş zaman yönetimi alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki vardır.
TÜRK İŞ HUKUKU KAPSAMINDA PSİKOLOJİK TACİZ (MOBBING)
TÜRK İŞ HUKUKU KAPSAMINDA PSİKOLOJİK TACİZ (MOBBING)
Yazar: Özden, Banu
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Psikolojik Taciz,Mobbing,Kişilik Hakkı,Haklı Nedenle Fesih.

Türkiye’de çalışanların işyerinde psikolojik tacize karşı korunması 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesi ile hüküm altına alınmıştır. Bunun yanında çalışanların uğradığı psikolojik tacizin çalışanların kişilik hakkını ihlal eden bir davranış olması ve işverenle işçi arasındaki borç ilişkisi bakımından borca aykırılık teşkil etmesi nedeniyle Türk Medeni Kanunu’nun kişilik haklarını koruyucu hükümleri ile Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil düzenlemeleri, işyerinde psikolojik tacize maruz kalanlara karşı hukuki koruma sağlamaktadır. En yalın olarak, işyerinde, üstlerin astlara karşı sistematik biçimde uyguladığı kötü muamele ve aşağılama davranışları olarak tanımlayabileceğimiz psikolojik taciz, kamu kurumlarında ve özel sektörde çalışma ilişkilerini ve çalışanların sağlığını olumsuz yönde etkileyen, işyerinin ve çalışanların verimini düşüren, tek bir nedenle açıklanamayacak kadar karmaşık bir süreçtir. Çalışma konumuzda öncelikle, genel olarak işyerinde psikolojik tacizin tanımı, ortaya çıkış nedenleri, tarafları, unsurları ve türleri, daha sonra da psikolojik tacizin iş hukukundaki yeri ve bu kapsamda psikolojik tacize maruz kalanların başvurabileceği hukuki yollar değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Türkiye’de çalışanların işyerinde psikolojik tacize karşı korunması 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesi ile hüküm altına alınmıştır. Bunun yanında çalışanların uğradığı psikolojik tacizin çalışanların kişilik hakkını ihlal eden bir davranış olması ve işverenle işçi arasındaki borç ilişkisi bakımından borca aykırılık teşkil etmesi nedeniyle Türk Medeni Kanunu’nun kişilik haklarını koruyucu hükümleri ile Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil düzenlemeleri, işyerinde psikolojik tacize maruz kalanlara karşı hukuki koruma sağlamaktadır. En yalın olarak, işyerinde, üstlerin astlara karşı sistematik biçimde uyguladığı kötü muamele ve aşağılama davranışları olarak tanımlayabileceğimiz psikolojik taciz, kamu kurumlarında ve özel sektörde çalışma ilişkilerini ve çalışanların sağlığını olumsuz yönde etkileyen, işyerinin ve çalışanların verimini düşüren, tek bir nedenle açıklanamayacak kadar karmaşık bir süreçtir. Çalışma konumuzda öncelikle, genel olarak işyerinde psikolojik tacizin tanımı, ortaya çıkış nedenleri, tarafları, unsurları ve türleri, daha sonra da psikolojik tacizin iş hukukundaki yeri ve bu kapsamda psikolojik tacize maruz kalanların başvurabileceği hukuki yollar değerlendirilmeye çalışılmıştır.
TÜRKİYE’DEKİ TERÖR OLAYLARININ DÖVİZ KURU ÜZERİNE ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM
TÜRKİYE’DEKİ TERÖR OLAYLARININ DÖVİZ KURU ÜZERİNE ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM
Yazar: Seki, İsmail; Akyıldız, Ahmet
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Döviz Kuru,Terörizm,Zaman Serisi,VAR

Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde döviz kurunun siyasi ve sosyal olaylara karşı duyarlılığının gelişmiş ülkelere göre nispeten daha yüksek olması beklenmektedir. Günümüzde başta küresel ölçekte DEAŞ, El Kaide, bölgesel ölçekte de PKK – PYD – YPG olmak üzere terör örgütleri tarafından yaratılmaya çalışılan siyasi ve sosyal kargaşa ortamı tüm bölge ülkelerini olduğu gibi ülkemizi de etkilemektedir. Söz konusu olayların yarattığı belirsizlik ve istikrarsızlık etkileri ülkedeki en önemli siyasi ve sosyal gündem başlıklarını oluşturmaktadır. Siyasi ve sosyal gelişmelere çok duyarlı hale gelen para piyasalarının söz konusu terör olaylarından etkilenmemesi mümkün değildir. Çalışmanın amacı, Türkiye’nin maruz kaldığı terör olaylarının döviz kurları üzerindeki etkisini VAR analizi yardımıyla ortaya koymaktır. VAR analizinin kullanım amacı şoklara verilen tepkileri ölçmektir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; döviz kurundaki değişimlerin %98.6’lık kısmı yine kendisi tarafından açıklamaktadır. Varyanstaki değişimi döviz kurunun kendisinden sonra en fazla %1.1’lik oranla külçe altın gram fiyatının açıkladığı görülmektedir. Değişimi en az açıklayan değişken %0.004’lük oranla ham petrol ve doğalgaz endeksi olurken, terör olayları döviz kurundaki değişimde %0.06’lık bir paya sahiptir.

Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde döviz kurunun siyasi ve sosyal olaylara karşı duyarlılığının gelişmiş ülkelere göre nispeten daha yüksek olması beklenmektedir. Günümüzde başta küresel ölçekte DEAŞ, El Kaide, bölgesel ölçekte de PKK – PYD – YPG olmak üzere terör örgütleri tarafından yaratılmaya çalışılan siyasi ve sosyal kargaşa ortamı tüm bölge ülkelerini olduğu gibi ülkemizi de etkilemektedir. Söz konusu olayların yarattığı belirsizlik ve istikrarsızlık etkileri ülkedeki en önemli siyasi ve sosyal gündem başlıklarını oluşturmaktadır. Siyasi ve sosyal gelişmelere çok duyarlı hale gelen para piyasalarının söz konusu terör olaylarından etkilenmemesi mümkün değildir. Çalışmanın amacı, Türkiye’nin maruz kaldığı terör olaylarının döviz kurları üzerindeki etkisini VAR analizi yardımıyla ortaya koymaktır. VAR analizinin kullanım amacı şoklara verilen tepkileri ölçmektir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; döviz kurundaki değişimlerin %98.6’lık kısmı yine kendisi tarafından açıklamaktadır. Varyanstaki değişimi döviz kurunun kendisinden sonra en fazla %1.1’lik oranla külçe altın gram fiyatının açıkladığı görülmektedir. Değişimi en az açıklayan değişken %0.004’lük oranla ham petrol ve doğalgaz endeksi olurken, terör olayları döviz kurundaki değişimde %0.06’lık bir paya sahiptir.
BİST 100 ENDEKSİNDE BALON ETKİSİNİN İNCELENMESİ
BİST 100 ENDEKSİNDE BALON ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Anavatan, Aygül; Kayacan, Eda Yalçın
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Finansal zaman serileri,balonlar ve çöküşler,doğrusal olmayan zaman serileri,LPPL,BİST 100

Finansal balonlar, finans piyasasında doğal biçimde ortaya çıkmaktadır ve finansal varlıkların sanal değeri ile gerçek değeri arasında oluşan sürekli ve sistematik fiyat farklılıkları olarak tanımlanmaktadır. 1990’lı yıllardan önceki yaygın görüşe göre, finansal balonlar genellikle patladıkları zaman fark edilirlerdi ve tahmin edilemezlerdi. Balonların etkisini ölçmek için basit bir balon tespit algoritması olan LPPL (log-periodic power law) modeli kullanılmaktadır. LPPL modeli, balonun rejimi değiştireceği zamana ait tahminleri veren doğrusal olmayan en küçük kareler yöntemine dayanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 03.01.1996-15.03.2018 dönemi için BİST 100 endeksinde çöküş ve balon etkisini tespit etmektir. Çalışmada, LPPL modelinin ileri sürdüğü kalıplarla, BİST 100 serisindeki spekülatif balonların gözlenip gözlenemeyeceği; LPPL modelinin spekülatif balonların ne zaman söneceğini tahmin etmede ne kadar başarılı olduğu incelenmiştir.

Finansal balonlar, finans piyasasında doğal biçimde ortaya çıkmaktadır ve finansal varlıkların sanal değeri ile gerçek değeri arasında oluşan sürekli ve sistematik fiyat farklılıkları olarak tanımlanmaktadır. 1990’lı yıllardan önceki yaygın görüşe göre, finansal balonlar genellikle patladıkları zaman fark edilirlerdi ve tahmin edilemezlerdi. Balonların etkisini ölçmek için basit bir balon tespit algoritması olan LPPL (log-periodic power law) modeli kullanılmaktadır. LPPL modeli, balonun rejimi değiştireceği zamana ait tahminleri veren doğrusal olmayan en küçük kareler yöntemine dayanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 03.01.1996-15.03.2018 dönemi için BİST 100 endeksinde çöküş ve balon etkisini tespit etmektir. Çalışmada, LPPL modelinin ileri sürdüğü kalıplarla, BİST 100 serisindeki spekülatif balonların gözlenip gözlenemeyeceği; LPPL modelinin spekülatif balonların ne zaman söneceğini tahmin etmede ne kadar başarılı olduğu incelenmiştir.