Dilim Regresyon Yöntemiyle Türkiye'de Hanehalkı Tasarruf Eğilimi Araştırması
Household Savings Tendency Research in Turkey with Quantile Regresyon Methods
Yazar: Yildirim, Zerife; Üçdoğruk, Şenay
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Hanehalkı Tasarrufu,Dilim Regresyon,İhtiyati Tasarruf

Hanehalkının gelirinin tüketim ile tasarruf arasındaki bölüşümü ülke ekonomisini etkileyen önemli bir ekonomik karardır. Günümüzde, tüketicilerin seçimlerinin dinamik olması ve sosyo-ekonomik faktörlerde meydana gelebilecek değişiklikler, tüketim ve tasarruf kararını önemli ölçüde etkilemekte, ülke ekonomisi üzerinde önemli dışsallıklar oluşturmaktadır. Hanelerin tüketim ile tasarruf arasındaki tercihleri ve bu davranışları etkileyen nedenler gelir grupları için farklı sonuçlar vermektedir.  Çalışmanın amacı Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK)’in yapmış olduğu 2003-2013 yılları Hanehalkı Bütçe Anketi(HBA) veri seti kullanılarak, Türkiye’de hanehalkı tasarruf eğilimini araştırmaktır. Ekonometrik yöntem olarak Dilim Regresyon tekniği kullanılmış olup, düşük, orta ve yüksek gelirli hanehalkı tasarruf eğilimleri farklı dilimler üzerinden incelenmiş ve her dilim tahmini için sağlanmış olan farklı parametre sonuçlarının farklı etkilere sahip olduğu görülmüştür. Ekonometrik analiz sonuçlarına göre sağlık güvencesi olan yüksek eğitimli ebeveynler, servet unsurları gibi değişkenler incelendiğinde ihtiyat kaygısı taşımayan ailelerde pozitif tasarruf görülmezken, geçimlik düzeyin üzerinde olan ve geleceğe yönelik güvencesi olmayan ailelerde ihtiyat amaçlı pozitif tasarruf eğilimi görülmüştür. Dikkat çekici bir özellik de yaş değişkeninde bulunmuştur. Bireyler yaşlılık dönemlerinde de ister ihtiyati kaygıyla ister miras bırakma güdüsüyle olsun tasarruf yapmaya devam etmektedir.

Hanehalkının gelirinin tüketim ile tasarruf arasındaki bölüşümü ülke ekonomisini etkileyen önemli bir ekonomik karardır. Günümüzde, tüketicilerin seçimlerinin dinamik olması ve sosyo-ekonomik faktörlerde meydana gelebilecek değişiklikler, tüketim ve tasarruf kararını önemli ölçüde etkilemekte, ülke ekonomisi üzerinde önemli dışsallıklar oluşturmaktadır. Hanelerin tüketim ile tasarruf arasındaki tercihleri ve bu davranışları etkileyen nedenler gelir grupları için farklı sonuçlar vermektedir.  Çalışmanın amacı Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK)’in yapmış olduğu 2003-2013 yılları Hanehalkı Bütçe Anketi(HBA) veri seti kullanılarak, Türkiye’de hanehalkı tasarruf eğilimini araştırmaktır. Ekonometrik yöntem olarak Dilim Regresyon tekniği kullanılmış olup, düşük, orta ve yüksek gelirli hanehalkı tasarruf eğilimleri farklı dilimler üzerinden incelenmiş ve her dilim tahmini için sağlanmış olan farklı parametre sonuçlarının farklı etkilere sahip olduğu görülmüştür. Ekonometrik analiz sonuçlarına göre sağlık güvencesi olan yüksek eğitimli ebeveynler, servet unsurları gibi değişkenler incelendiğinde ihtiyat kaygısı taşımayan ailelerde pozitif tasarruf görülmezken, geçimlik düzeyin üzerinde olan ve geleceğe yönelik güvencesi olmayan ailelerde ihtiyat amaçlı pozitif tasarruf eğilimi görülmüştür. Dikkat çekici bir özellik de yaş değişkeninde bulunmuştur. Bireyler yaşlılık dönemlerinde de ister ihtiyati kaygıyla ister miras bırakma güdüsüyle olsun tasarruf yapmaya devam etmektedir.