Okul Öncesi Dönemde Felsefe Temelli Eğitim (P4C) Uygulamaları: Eleştirel Düşünme ve Perspektif Alma Becerilerine Yönelik Deneysel Bir İnceleme
Philosophy-Based Education (P4C) Practices in Early Childhood: An Experimental Study on Critical Thinking and Perspective-Taking Skills
Yazar: Boynueyri, Gizem Nur; Güven, Gülçin
Dergi: Çocuk ve Gelişim Dergisi, Vol. 8 No. 16, 2025
Anahtar kelimeler: Child Development Education ; Çocuk Gelişimi Eğitimi ; Okul öncesi eğitim,felsefe temelli eğitim,eleştirel düşünme,bakış açısı alma,P4C ; Early childhood education,philosophy-based education,critical thinking,perspective-taking,P4C

Amaç: Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde uygulanan felsefe temelli eğitim programının (P4C), çocukların eleştirel düşünme ve bakış açısı alma becerileri üzerindeki etkisini incelemektir.Yöntem: Araştırma, açıklayıcı ardışık desen ile yürütülen karma yöntemli bir çalışmadır. Çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul’un Ataşehir ve Bahçelievler ilçelerinde yer alan altı devlet anaokuluna devam eden, 60-72 aylık 48 çocuk oluşturmuştur. Örneklem seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak; demografik bilgiler için araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Karadağ ve arkadaşları (2017) tarafından geliştirilen “5-6 Yaş Çocuklar İçin Felsefi Sorgulama Yoluyla Eleştirel Düşünmenin Değerlendirilmesi Ölçeği” ve Aslan ve Köksal-Akyol (2016) tarafından geliştirilen “Çocuklar İçin Bakış Açısı Alma Testi” kullanılmıştır. Veri analizi SPSS 25.0 programı ile gerçekleştirilmiştir.Bulgular: Araştırma sonucunda, deney grubunda uygulanan felsefe temelli eğitim programının çocukların eleştirel düşünme ve özellikle bilişsel (p

Aim: This study aims to investigate the effects of a philosophy-based education program (P4C) implemented during the preschool period on children’s critical thinking and perspective-taking skills.Methods: The research was conducted using a mixed-method approach with an explanatory sequential design. The study group consisted of 48 children aged 60–72 months who were enrolled in six public preschools located in the Ataşehir and Bahçelievler districts of Istanbul during the 2024–2025 academic year. Participants were selected through purposive sampling. Data were collected using a Personal Information Form developed by the researcher, the “Critical Thinking Through Philosophical Inquiry Scale for 5–6-Year-Old Children” (Karadağ et al., 2017), and the “Perspective-Taking Test for Children” (Aslan & Köksal-Akyol, 2016). Data were analyzed using SPSS 25.0.Results: The results revealed that the philosophy-based education program applied to the experimental group led to significant improvements in children’s critical thinking as well as in their cognitive (p < .001) and emotional (p < .001) perspective-taking skills.Conclusion: The P4C-based education program significantly enhanced the critical thinking and especially the cognitive-emotional perspective-taking skills of the children in the experimental group. Furthermore, strong relationships were observed between philosophical inquiry, language, cognitive skills, and critical thinking. Teacher interviews also supported these findings.