İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi
The Effect of Climate Change on Forest Fires: A Study on Forest Engineers in Terms of Psychosocial Risks
Yazar: Şahin, Burak; Barışık, Tolga; Acar, Hafiz Hulusi
Dergi: Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Forestry Fire Management ; Orman Yangın Yönetimi ; İklim değişikliği,nicel veri analizi,orman yangını,psikososyal riskler,tükenmişlik ; Climate change,quantitative data analysis,forest fires,psychosocial risks,burnout

Bu çalışma açık havada çalışma, orman yangınlarına doğrudan müdahale eden ve yangınla mücadele ekibinin sorumluluğunu alan olan Orman Mühendislerinin tükenmişlik ve iklim değişikliği anksiyetesini ölçmek ve önlemler alınmasına dikkat çekmek amacıyla yürütülmüştür. Literatür incelenmiş, ölçülmek istenen yapı belirlenerek ölçek seçimi yapılmıştır. Elde edilen ölçekler ile hedeflenen bilgilere ulaşılıp ulaşılamayacağı konusunda tartışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 101 Orman Mühendisinden veri elde edilmiş, elde edilen verilerin istatistiği için IBM SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Kolmogorov-Smirnov testi uygulanarak normallik dağılımındaki sapma sebebiyle Outlier testi uygulanarak 4 veri çalışmadan çıkarılarak Tükenmişlik Ölçeği için 0,077 ve İklim Değişikliği Anksiyetesi Ölçeği için 0,177 olarak elde edilmiş normal dağıldı varsayılmıştır. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olmasına karşın açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yinelenmiş Kaiser-Mayer-Olkin değeri 0,866 olarak elde edilmiş ve Barlett küresellik testi de anlamlı olarak görülmüştür. İki ölçeğin bir arada kullanılması sebebi ile Cronbach Alpha katsayıları yeniden hesaplanarak 0,947 bulunmuştur. Ölçeklerin tek faktörlü kullanılması sebebi ile alt faktörlerine test yinelenmemiştir. Orman Mühendislerinin; yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, meslek yılı, orman yangınlarına maruz kalma ve mevsimin stres düzeylerine etkileri t-testi ve ANOVA yöntemleri kullanılarak irdelenmiştir. Elde edilen verilerin ışığında Orman Mühendislerinin yangında kayıp yaşamalarının tükenmişliklerini arttırdığı, yaz mevsimlerinde kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmış, yapılandırılmamış yüz yüze derinlemesine görüşme tekniği ile Orman Mühendislerinin yaz dönemlerinde ailesel problemlerinin arttığı iş streslerinin eve yansıdığı öğrenilmiş, çalıştıkları kurumlarda destek alabilecekleri ruh sağlığı profesyonellerinin olması ve periyodik olarak psikososyal görüşmelerin yapılması çalışanların geleceği açısından önem arz ettiği sonucuna varılmıştır.

This study was conducted to measure the burnout and climate change anxiety of Forest Engineers, who are outdoor workers and take direct part in forest fire interventions, taking on the responsibility of the team that intervenes beyond their duties, and to highlight the importance of taking preventive measures. A literature review was conducted, and the structure to be measured was determined, followed by scale selection. A discussion was carried out regarding whether the targeted information could be obtained with the selected scales. Data were collected from 101 Forest Engineers, and IBM SPSS 25.0 software was used for statistical analysis of the data. The Kolmogorov-Smirnov test was applied, and due to the deviation in normality distribution, the Outlier test was performed, and 4 data points were excluded from the study. The Tiredness Scale was found to have a normal distribution with a value of 0.077, and the Climate Change Anxiety Scale had a normal distribution with a value of 0,177. Although the validity and reliability of the scales were tested, an exploratory and confirmatory factor analysis was conducted, yielding a Kaiser-Meyer-Olkin value of 0.866, and the Bartlett's sphericity test was found to be significant. Since both scales were used together, Cronbach’s Alpha coefficients were recalculated, resulting in a value of 0.947. Since the scales were used as single factors, the sub-factors were not tested. The effects of the Forest Engineers' age, marital status, having children, years of profession, experience in forest fires, and seasonal stress levels were examined using t-test and ANOVA methods. Based on the obtained data, it was concluded that Forest Engineers’ burnout increased when they experienced loss during a fire, and their anxiety levels were higher in the summer months. Furthermore, through unstructured face-to-face in-depth interviews, it was learned that during the summer period, Forest Engineers faced increased family problems, and their work stress reflected on their home lives. The presence of mental health professionals in their working institutions and periodic psychosocial consultations were concluded to be crucial for the future of the employees.