Türkçe Öğretmeni Adaylarının Üst Bilişsel Okuma Stratejilerinin Okuma Motivasyonu Üzerindeki Etkisinde Sınıf Düzeyinin ve Cinsiyetin Rolü
Türkçe Öğretmeni Adaylarının Üst Bilişsel Okuma Stratejilerinin Okuma Motivasyonu Üzerindeki Etkisinde Sınıf Düzeyinin ve Cinsiyetin Rolü
Yazar: Baki, Yasemin
Dergi: Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 50 No. 50, 2019
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Okuma üst bilişsel stratejileri,okuma motivasyonu,Türkçe öğretmeni adayları,cinsiyet,sınıf düzeyi,yapısal eşitlik modellemesi

Bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının üstbilişsel okuma stratejilerinin, okuma motivasyonu üzerindeki etkisinde sınıf vecinsiyet değişkenlerinin rolü yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmiştir. İlişkiseltarama modeliyle desenlenen araştırmada, basit seçkisiz örnekleme yoluylaoluşturulan çalışma grubu; Türkçe Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören 209öğretmen adayından oluşmaktadır. Verilerinin toplanmasında Çöğmen ve Saracaloğlu (2010) tarafındanTürkçeye uyarlanan “Üst Bilişsel Okuma Stratejileri Ölçeği” ile Yıldız, Yıldırım, Ateş veÇetinkaya (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan “Yetişkin Okuma Motivasyonu Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler yapısal eşitlikmodellemesiyle çözümlenmiş olup, verilerin analizlerde SPSS 23 ve AMOS 22.0yazılımları kullanılmıştır. Katılımcıların üst bilişsel okuma stratejilerinin,okuma motivasyonu üzerindeki etkisinde sınıf ve cinsiyetin rolününincelenmesine dair oluşturulan modellere ilişkin parametrelerin tahmindemaksimum olabilirlik (Maximum Likehood) yöntemi tercih edilmiş, χ2/df,CFI, GFI, TLI, NFI, IFI, RMSEA ve SRMR uyum indeksleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda hipotez modellerin tümünün geçerli olduğu; üst bilişselokuma stratejilerinin, okuma motivasyonun %20’sini açıkladığı tespitedilmiştir. Bunun yanı sıra üst bilişsel okuma stratejileri 1, 2, 3 ve 4.sınıfta sırasıyla %23, %14, %13 ve %31’ini; kadın ve erkek öğretmen adaylarına ilişkin modellerde isesırasıyla %3’ünü ve %52’sini açıkladığı belirlenmiştir. Bu araştırma sonucundaüst bilişsel okuma stratejilerinin, okuma motivasyonun artışında önemli biryordayıcı olduğu söylenebilir. 

Bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının üstbilişsel okuma stratejilerinin, okuma motivasyonu üzerindeki etkisinde sınıf vecinsiyet değişkenlerinin rolü yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmiştir. İlişkiseltarama modeliyle desenlenen araştırmada, basit seçkisiz örnekleme yoluylaoluşturulan çalışma grubu; Türkçe Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören 209öğretmen adayından oluşmaktadır. Verilerinin toplanmasında Çöğmen ve Saracaloğlu (2010) tarafındanTürkçeye uyarlanan “Üst Bilişsel Okuma Stratejileri Ölçeği” ile Yıldız, Yıldırım, Ateş veÇetinkaya (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan “Yetişkin Okuma Motivasyonu Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler yapısal eşitlikmodellemesiyle çözümlenmiş olup, verilerin analizlerde SPSS 23 ve AMOS 22.0yazılımları kullanılmıştır. Katılımcıların üst bilişsel okuma stratejilerinin,okuma motivasyonu üzerindeki etkisinde sınıf ve cinsiyetin rolününincelenmesine dair oluşturulan modellere ilişkin parametrelerin tahmindemaksimum olabilirlik (Maximum Likehood) yöntemi tercih edilmiş, χ2/df,CFI, GFI, TLI, NFI, IFI, RMSEA ve SRMR uyum indeksleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda hipotez modellerin tümünün geçerli olduğu; üst bilişselokuma stratejilerinin, okuma motivasyonun %20’sini açıkladığı tespitedilmiştir. Bunun yanı sıra üst bilişsel okuma stratejileri 1, 2, 3 ve 4.sınıfta sırasıyla %23, %14, %13 ve %31’ini; kadın ve erkek öğretmen adaylarına ilişkin modellerde isesırasıyla %3’ünü ve %52’sini açıkladığı belirlenmiştir. Bu araştırma sonucundaüst bilişsel okuma stratejilerinin, okuma motivasyonun artışında önemli biryordayıcı olduğu söylenebilir.