Dijital Platformlarda Alternatif Seyir Kültürü: Kış Uykusu Filmi MUBI Kullanıcı Yorumlarının Analizi
Alternative Viewing Culture on Digital Platforms: An Analysis of MUBI User Reviews of the Film Winter Sleep
Yazar: Kozan, Ersin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Communication and Media Studies (Other) ; İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer) ; Digital Platform,Film Audience,MUBI,Communication Research ; Dijital Platform,Film Seyircisi,MUBI,İletişim Araştırmaları

20. yüzyıldan günümüze değin bilim ve teknoloji alanında yaşanan hızlı gelişmeler birçok alanda yerleşik sosyokültürel, ekonomik ve siyasi yapıları, kurumları ve ilişki biçimlerini değişikliğe zorlayarak yeni sürece adapte olmaları hususunda radikal kararlar almaya itmiştir. Yeni iletişim teknolojilerin yarattığı demokratik ve çoğulcu ekosistem içerisinde sinema, televizyon gibi geleneksel seyir kültürünün yaşandığı ortamlar dijital sistemlerle farklılaşmaya başlamıştır. Bu süreç içerisinde ön plana çıkan medya araçları arasında ise dijital platformlar gelmektedir. Netflix, Amazon Prime, Disney Plus gibi küresel ölçekte hizmet sunan dijital platformlar geliştirmiş oldukları algoritma temelli öneri sistemleri ile izleyiciyi belirli yapımlar ve türler etrafında şekillendirmekte, ancak nitelikli sinema ve estetik seçicilik çoğu zaman geri planda tutulmaktadır. Bu hususta yerel temelli gelişen MUBI adlı dijital platform, seyircinin beğeni düzeyini sınırlandıran ve onu şekillendiren küresel rakiplerinin politikalarına karşı özellikle küratöryel yapısı, sanatsal film seçimi ve izleyici ilişkileri ile alternatif bir seyir kültürü oluşturmaktadır. Nitel türde hazırlanan çalışmanın temel amacı ise, MUBI platformunda izlenen filmler üzerine yapılan kullanıcı yorumlarını analiz ederek izleyicilerin entelektüel yaklaşım biçimlerini ve estetik duruşlarının kültürel izlerini ortaya koymaktır. Bu hususta Nuri Bilge Ceylan’ın Kış Uykusu (2014) adlı ödüllü filmi hakkında MUBI kullanıcı yorumları araştırma örneklemine dâhil edilerek, içerik analizi yöntemine göre detaylı ve kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda kullanıcı yorumlarında; filmdeki hikâye anlatımının edebi metinlerin ve felsefi bakış açısının derinliği ile kurgulanmış olunduğu, psikolojik ve sosyolojik tahlillerle filmdeki karakterlerin iç dünyasının görünür kılınmaya çalışıldığı ve aynı zamanda yönetmenin sinematografik anlatım biçimi ile filminde kendine özgü dokunuşlarda bulunduğu tespit edilmiştir.

From the 20th century to the present, rapid advancements in science and technology have forced significant changes in established socio-cultural, economic, and political structures, institutions, and relationship patterns, prompting radical decisions to adapt to the new process. Within the democratic and pluralistic ecosystem created by new communication technologies, traditional viewing environments such as cinema and television have begun to differentiate themselves through digital systems. Among the media tools that have come to the forefront in this process are digital platforms. Globally operating digital platforms such as Netflix, Amazon Prime, and Disney Plus shape viewers around specific productions and genres through their algorithm-based recommendation systems, while often neglecting quality cinema and aesthetic selectivity. In this regard, the locally developed digital platform MUBI creates an alternative viewing culture, particularly through its curatorial structure, artistic film selection, and viewer relations, in opposition to the policies of its global competitors that limit and shape viewer taste. The main objective of this qualitative study is to analyze user comments on films watched on the MUBI platform to reveal the intellectual approaches and cultural imprints of viewers' aesthetic stances. In this regard, MUBI user reviews of Nuri Bilge Ceylan's award-winning film Winter Sleep (2014) were included in the research sample and examined in detail and comprehensively using content analysis methods. Based on the findings, user reviews indicated that the film's storytelling is constructed with the depth of literary texts and philosophical perspectives, that psychological and sociological analyses attempt to reveal the inner world of the characters, and that the director adds his own unique touches to the film with his cinematographic narrative style.