Eliptik Dişli Tasarımı, İmalatı, Analizi ve Eliptik Dişlilerin Endüstriyel Uygulamaları
Elliptical Gear Design, Manufacturing, Analysis, and Their Industrial Practises
Yazar: Pazarkaya, İbrahim; Yazar, Mehmet; Özdemir, Ahmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, Vol. 10 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Eliptik dişli,Debimetre,Hidrolik pompa,CNC tel erozyon,Azdırma tezgâhı ; Elliptical gear,Flow meter,Hydraulic pump,CNC electrical discharge machine,Hobbing machine

Eliptik dişliler üzerine yapılan çalışmaların diş profillerinin tasarımı üzerine yoğunlaştığı ve prototip imalatlarına yönelik araştırmaların arttığı görülmektedir. Eliptik dişlilerin diş profillerinin silindirik dişliler gibi özdeş olmayacağından hareketle geliştirilen eliptik dişlinin diş profili; kramayer veya silindirik düz dişli formlu kesicinin bölüm elipsi üzerinde yuvarlanma yöntemine uygun olarak evolvent eğriye sahip diş yanaklarının şekillendirilmesiyle elde edilmektedir. Eliptik dişlilerin imalatında CNC tel erozyon tezgahlarından faydalanmanın yaygınlaştığı, bununla birlikte azdırma tezgâhları için elektronik dişli kutuları geliştirilerek eliptik dişlilerin standart modülde imalatının da mümkün olduğu tespit edilmiştir. Eliptik dişli çiftleri farklı makine ve teçhizatta kullanılmakta, özellikle eliptik dişli çiftine sahip debimetre ve pompaların yaygınlaştığı görülmektedir. Enerji verimliliğinin son derece önem kazandığı günümüzde, yüksek akışkan miktarlarının doğru ve hassas ölçülmesi ve işletmelerin akışkan transferindeki kayıplarının giderilmesi de gerekmektedir. Bu genel değerlendirme çalışmasında eliptik dişlilerin tasarımı, geleneksel ve geleneksel olmayan imal usulleri ile imalatı, dayanım ve titreşim analizleri ve literatürde yer alan muhtelif endüstriyel uygulamaları gözen geçirilmiş ve çalışmanın ortak bulguları elde edilmiştir. Eliptik dişlilerin yakın gelecekte bünyesinde mekanik kısım barındıran birçok akıllı ürünün vazgeçilmez bir organı olacağı öngörülmektedir.

The studies covered elliptical gears focus on the design of tooth profiles and the researches increase about prototype manufacturing of elliptical gears. Elliptical gear tooth profile, which is developed based on the fact that the tooth profiles of elliptical gears are not identical to cylindrical gears; It is obtained by shaping tooth flanks with involute curves in accordance with the rolling method on the section ellipse with a rack or cylindrical spur gear cutter. It has been determined that the use of CNC electrical discharge machining (EDM) in the manufacture of elliptical gears has preferably become, also, the manufacturability of elliptical gears in standard modules by developing electronic gearboxes for hobbing machines. Elliptical gear pairs are used into different machines, mechanism and equipments, especially flow meters, and pumps with elliptical gear pairs are seen to be widespread. In today's world, where energy efficiency is of utmost importance, accurate and precise measurement of high fluid amounts and eliminating the losses in the fluid transfer of enterprises are also required. In this review study, the design of elliptical gears, traditional and non-traditional manufacturing methods, strength and vibration analyzes, and various industrial applications in the literature were evoluated and the common result of the literatüre works were obtained. It is predicted that elliptical gears will be an indispensable part of many smart products that contain mechanical parts in the near future.