ÇANKIRI MERKEZ İLÇE KÖYLERİNDE YER ALAN MEZAR TAŞLARININ MİMARİ VE SANATSAL AÇIDAN ANALİZİ
TOMBSTONES IN THE VILLAGES OF ÇANKIRI CENTRAL DISTRIC ARCHITECTURAL AND ARTISTIC ANALYSIS
Yazar: Demirbağ, Uğur; Bozdemir, Oğuz
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 35, 2024
Anahtar kelimeler: Turkish Islamic Arts (Other) ; Türk İslam Sanatları (Diğer) ; Çankırı,Mezar Taşı,Mimari,Kitabe ; Çankırı,Tombstone,Architecture,İnscription

Osmanlı dönemi kültür ve sanatı açısından derin izler taşıyan mezar taşları definle oluşan sürecin devam ettirilmesi ve sistemin kültürel açısından oldukça önemli eserler olarak karşımıza çıkmaktadır. Orta Asya’dan bu yana yaşatılmaya devam eden mezar taşı yapma geleneği, Anadolu’da yaygın bir şekilde yer bulmuştur. Dönemsel ve bölgesel özellikler gösteren mezar taşlarının asıl kimliği Osmanlı dönemi mezar taşları ile oluşmuştur. Coğrafi isimler, mülki bölümler, devlet müesseseleri, meslek, sanat ve zanaatlarımız ve alimler, şairler ve kahramanlar için mezar taşları önemli veriler olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada Çankırı merkeze bağlı köylerde yer alan Osmanlı dönemine ait mezar taşlarının tespiti, tescili ve günümüz açısından genel hatlarıyla değerlendirilmesi bu çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Mezar taşlarının mimari özelliklerini kaydetmek, belgelemek ve fotoğraflamak bu taşların günümüz kültürel ve sanatsal bağlamında genel bir değerlendirmesini sağlamaktır. Çankırı merkeze bağlı 48 köyde tarama yapılmıştır. Yapılan taramada merkeze bağlı olan 9 köyde Osmanlı dönemine ait mezar taşlarına rastlanmıştır. Araştırma ile ilgili daha önceden herhangi bir bilimsel verilerin ve çalışmaların olmaması, çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Anadolu’daki mezar taşı geleneğinin bir devamı olan, oldukça zengin ve farklı örneklerin tespit edildiği Çankırı merkeze bağlı köylerdeki mezar taşlarının Türk-İslam mezar taşı geleneği içerisindeki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılmıştır.

Tombstones, which bear deep traces in terms of the culture and art of the Ottoman period, appear as very important works in terms of the continuation of the burial process and the cultural aspect of the system. The tradition of making gravestones, which has been kept alive since Central Asia, has found a widespread place in Anatolia. Graves with periodic and regional characteristics. The real identity of the stones was formed by the tombstones of the Ottoman period. They are in a situation. Geographical names, civil divisions, state institutions, professions, arts and crafts, and tombstones for scholars, poets and heroes appear as important data. The subject of this study is the identification, registration and general evaluation of the gravestones from the Ottoman period in the villages of Çankırı center. The purpose of recording, documenting and photographing the architectural features of tombstones is to provide a general assessment of these stones in today's cultural and artistic context. Screening was carried out in 48 villages in Çankırı center. During the survey, gravestones from the Ottoman period were found in 9 villages connected to the center. The lack of any previous scientific data or studies regarding the research reveals the importance of the study. It was tried to determine the place and importance of the gravestones in the villages of Çankırı center, where quite rich and different examples were identified, which are a continuation of the tombstone tradition in Anatolia, within the Turkish-Islamic tombstone tradition.