NÂBÎ’NİN YAYIMLANMAMIŞ ÜÇ ŞİİRİ
NÂBÎ’NİN YAYIMLANMAMIŞ ÜÇ ŞİİRİ
Yazar: Kızıltoprak, Halil
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 19, 2023
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Divân,Diyarbakır,Gazel,Mecmûa,Nâbî

Klasik Türk şiirinin en önemli şairlerinden olan Urfalı Nâbî, 17. yüzyılda hikemî şiirin öncüsü olmuş ve kendinden sonra gelen birçok şairi etkilemiştir. Urfa, İstanbul, Halep ve Diyarbakır Nâbî’nin hayatında önemli yere sahip şehirlerdir. Nâbî, bilhassa gençlik döneminde tahsil için ve daha sonraki dönemlerde edebî muhitlere katılmak veya dostlarını ziyaret etmek maksadıyla Diyarbakır’a defalarca gitmiştir. Hacimli bir divana sahip olan Nâbî’nin nesir olarak yazdığı eserlerinde de manzumeleri bulunmaktadır.Bu çalışmada, Diyarbakır Ziya Gökalp Yazma Eser Kütüphanesinde AHA-139 numarası ile kayıtlı olan ve Tarikat-ı Rifâiyye meşâyıhından Diyarbakırlı Şeyh Muhammed Şükrî tarafından düzenlenen şiir mecmûasında tespit edilen ve Nâbî’nin daha önce yayımlanmış şiirleri arasında bulunmayan üç gazel üzerinde durulacaktır. Söz konusu şiir mecmûasında Nâbî’ye ait yirmi yedi gazel mevcuttur. Bu gazellerden yirmi dördü, Nâbî’nin daha önce yayımlanmış şiirleri arasında yer almaktadır. Ancak çalışmamızın konusu olan üç gazel, Nâbî’ye ait bütün eserler taranmasına rağmen tespit edilememiştir. Çalışmamıza kaynaklık eden bu üç gazelin vezinleri bulunmuş ve traskribe edilmiştir. Söz konusu gazellerin orijinal metinleri çalışmamızın sonuna eklenmiştir. Böylelikle Nâbî’nin şiirleri ile ilgili yapılan metin neşri çalışmalarına katkı sağlamak amaçlanmış ve Nâbî gibi klasik Türk şiirinde çok önemli bir yere sahip olan bir şairin daha önce yayımlanmamış şiirleri ilgililerin dikkatine sunulmuştur. Ayrıca bu vesileyle klasik şiirimizin kaynaklarından olan şiir mecmûalarının önemi bir kez daha ortaya konulmaya çalışılmıştır.Çalışmamızın giriş bölümünde, Nâbî’nin Diyarbakır kültür ve edebiyat ortamı ile münasebeti konusuna da kısaca değinilmiştir.

Klasik Türk şiirinin en önemli şairlerinden olan Urfalı Nâbî, 17. yüzyılda hikemî şiirin öncüsü olmuş ve kendinden sonra gelen birçok şairi etkilemiştir. Urfa, İstanbul, Halep ve Diyarbakır Nâbî’nin hayatında önemli yere sahip şehirlerdir. Nâbî, bilhassa gençlik döneminde tahsil için ve daha sonraki dönemlerde edebî muhitlere katılmak veya dostlarını ziyaret etmek maksadıyla Diyarbakır’a defalarca gitmiştir. Hacimli bir divana sahip olan Nâbî’nin nesir olarak yazdığı eserlerinde de manzumeleri bulunmaktadır.Bu çalışmada, Diyarbakır Ziya Gökalp Yazma Eser Kütüphanesinde AHA-139 numarası ile kayıtlı olan ve Tarikat-ı Rifâiyye meşâyıhından Diyarbakırlı Şeyh Muhammed Şükrî tarafından düzenlenen şiir mecmûasında tespit edilen ve Nâbî’nin daha önce yayımlanmış şiirleri arasında bulunmayan üç gazel üzerinde durulacaktır. Söz konusu şiir mecmûasında Nâbî’ye ait yirmi yedi gazel mevcuttur. Bu gazellerden yirmi dördü, Nâbî’nin daha önce yayımlanmış şiirleri arasında yer almaktadır. Ancak çalışmamızın konusu olan üç gazel, Nâbî’ye ait bütün eserler taranmasına rağmen tespit edilememiştir. Çalışmamıza kaynaklık eden bu üç gazelin vezinleri bulunmuş ve traskribe edilmiştir. Söz konusu gazellerin orijinal metinleri çalışmamızın sonuna eklenmiştir. Böylelikle Nâbî’nin şiirleri ile ilgili yapılan metin neşri çalışmalarına katkı sağlamak amaçlanmış ve Nâbî gibi klasik Türk şiirinde çok önemli bir yere sahip olan bir şairin daha önce yayımlanmamış şiirleri ilgililerin dikkatine sunulmuştur. Ayrıca bu vesileyle klasik şiirimizin kaynaklarından olan şiir mecmûalarının önemi bir kez daha ortaya konulmaya çalışılmıştır.Çalışmamızın giriş bölümünde, Nâbî’nin Diyarbakır kültür ve edebiyat ortamı ile münasebeti konusuna da kısaca değinilmiştir.