DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER ÖRNEĞİ
DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER ÖRNEĞİ
Yazar: Çınar, Serkan
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2016

Görece yüksek büyüme oranlarına sahip gelişmekte olan ülkelerde, bu hızlı büyüme trendinin sürdürülebilir olup olmadığı literatürde sıkça tartışılmaktadır. Büyüme oranlarının artan bir trend izlemesi için, ekonomideki yenilenebilir kaynaklardan daha ziyade yenilenemez içsel doğal kaynakların kullanımı büyümenin sürdürülmesinde daha büyük bir öneme sahiptir (Romer, 1996). Bu yüzden, ekonomik büyümenin analizinde arzı sınırlı olan doğal kaynak faktörünün etkisi çok büyük önem taşımaktadır.Doğal kaynak faktörünün, özellikle gelişmekte olan ülkelerde yarattığı ekonomikbüyüme üzerindeki etkileri çalışmada incelenmektedir. Bu amaçla, yatay kesitbağımlılığını ve çoklu yapısal kırılmaları dikkate alan panel veri testleri yardımıyla doğal kaynaklar ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki 1990-2013 yılları arasında gelişmekte olan ülkeler açısından araştırılmıştır. Çalışmanın ekonometrik analizinde, yatay kesit bağımlılığı için CD testleri, 1. ve 2. nesil birim kök testleri, eşbütünleşme varlığını araştırmak için yapısal kırılmaları dikkate alan Westerlund eşbütünleşme testi, uzun dönem katsayılarına tahminlemek için Panel ARDL modeline dayanan PMG (Pooled Mean Group) ve CCEMG (Common Correlated Effects-Mean Group) testleri uygulanmaktadır. Ekonometrik analiz sonuçlarına göre, uzun ve kısa dönemde doğal sermaye ve ekonomik büyüme arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu sonuç bağlamında, politika yapıcılar gelişmekte olanülkelerde ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi açısından doğal kaynakları dikkate alan uzun vadeli ekonomik programların oluşturulması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Görece yüksek büyüme oranlarına sahip gelişmekte olan ülkelerde, bu hızlı büyüme trendinin sürdürülebilir olup olmadığı literatürde sıkça tartışılmaktadır. Büyüme oranlarının artan bir trend izlemesi için, ekonomideki yenilenebilir kaynaklardan daha ziyade yenilenemez içsel doğal kaynakların kullanımı büyümenin sürdürülmesinde daha büyük bir öneme sahiptir (Romer, 1996). Bu yüzden, ekonomik büyümenin analizinde arzı sınırlı olan doğal kaynak faktörünün etkisi çok büyük önem taşımaktadır.Doğal kaynak faktörünün, özellikle gelişmekte olan ülkelerde yarattığı ekonomikbüyüme üzerindeki etkileri çalışmada incelenmektedir. Bu amaçla, yatay kesitbağımlılığını ve çoklu yapısal kırılmaları dikkate alan panel veri testleri yardımıyla doğal kaynaklar ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki 1990-2013 yılları arasında gelişmekte olan ülkeler açısından araştırılmıştır. Çalışmanın ekonometrik analizinde, yatay kesit bağımlılığı için CD testleri, 1. ve 2. nesil birim kök testleri, eşbütünleşme varlığını araştırmak için yapısal kırılmaları dikkate alan Westerlund eşbütünleşme testi, uzun dönem katsayılarına tahminlemek için Panel ARDL modeline dayanan PMG (Pooled Mean Group) ve CCEMG (Common Correlated Effects-Mean Group) testleri uygulanmaktadır. Ekonometrik analiz sonuçlarına göre, uzun ve kısa dönemde doğal sermaye ve ekonomik büyüme arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu sonuç bağlamında, politika yapıcılar gelişmekte olanülkelerde ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi açısından doğal kaynakları dikkate alan uzun vadeli ekonomik programların oluşturulması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.