NÂBİGA EZ-ZÜBYÂNÎ’NİN ŞİİRİNDE BOĞA HAYVANININ SANATSAL BETİMLEMESİ VE HİKÂYECİLİĞİ
The Artistic Depiction and Storytelling of the Bull Animal in the Poetry of Nâbiga Ez-Zübyânî
Yazar: İbiş, Mustafa
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 101, 2025
Anahtar kelimeler: Language Studies (Other) ; Dil Çalışmaları (Diğer) ; Arabic language and rhetoric,Nâbiga,Bull,Story,Depiction ; Arap dili ve belagatı,Nâbiga,Boğa,Hikâye,Betimleme

Çalışma, Nâbiga ez-Zübyânîn'in şiirlerinde geçen boğa tasvirinin ve hikâyesi üzerinde bir inceleme olup, şairin dil ve sembolizm aracılığıyla kültürel ve toplumsal gerçeklikleri nasıl işlediği üzerinde durur. Klasik Arap şiirinde hayvan figürleri, sadece doğayı tasvir etmekle kalmayıp, aynı zamanda insan ilişkilerini, duygusal durumu ve toplumsal eleştirileri de ifade eder. Özellikle boğa sembolü, güç ve cesaretle ilişkilendirilirken, bu figür üzerinden insana dair çeşitli kavramlar ve duygular dile getirir. Nâbiga'nın şiirlerinde kullanılan basit ve berrak dil, okuyucuya derin ve çok katmanlı anlamlar sunarken, bu betimlemelerin tarihsel ve kültürel derinliği de gözler önüne serer. Hayvan figürleri, özellikle boğa, şairin duygusal ve toplumsal eleştirilerini güçlendirmek için bir araç olarak kullanılır ve okuyucunun zihninde canlı ve hareketli bir imgeler dünyası yaratır. Ayrıca, Nâbiga'nın tecrübesi ve gerçek olaylara dayalı anlatımı, onu diğer şairlerden ayıran önemli bir özellik olarak öne çıkar. Bu durum, şiirlerinde hem bireysel hem de kolektif insan deneyimlerini yansıtan derinlikli bir anlatı oluşturmasına olanak sağlar. Nâbiga’nın şiirleri tek bir anlatı düzeninde ilerlemez. O, sahneleri mecazlarla tasvir ederek kaygı, üzüntü ve umutlarını ifade eder. Olayların gerçekliğini yansıtırken çeşitli dil sanatlarını kullanarak metni çok boyutlu hale getirir. Bu etkileşimi, özne ve nesneler arasında bir denge kurarak sunar. Boğa betimlemeleri, canlı ve hareketli sahnelerde gerçekleşir. Şair, boğanın fiziksel özelliklerini ve sembolik anlamlarını ortaya koyar; boğa, hüznü, öfkeyi, kararlılığı ve bereketi temsil eder. Ayrıca, boğa, bazı milletlerin inançlarını da yansıtır ve Arapların yağmur talebinde boğayı vesile kılması ona duyulan saygıyı gösterir.

This study examines the depiction and narrative of the bull in the poetry of Nâbiga ez-Zübyânîn. It also focuses on how the poet processes cultural and social realities through language and symbolism. In classical Arabic poetry, animal figures not only depict nature but also express human relationships, emotional states, and social critiques. Particularly, the bull symbol is associated with power and courage, and various concepts and emotions related to humanity are articulated through this figure. The simple and clear language used in Nâbiga's poetry offers the reader deep and multilayered meanings, while also revealing the historical and cultural depth of these descriptions. Animal figures, especially the bull, are employed as a tool to strengthen the poet's emotional and social critiques, creating a vivid and dynamic world of imagery in the reader's mind. Additionally, Nâbiga's experience and narrative based on real events stand out as an important feature that distinguishes him from other poets. This allows him to create a profound narrative that reflects both individual and collective human experiences. Nâbiga's poems do not progress in a single narrative structure. He expresses his anxieties, sorrows, and hopes by depicting scenes through metaphors. While reflecting the reality of events, he employs various rhetorical devices to make the text multilayered. This interaction is presented by establishing a balance between subjects and objects. The bull depictions occur in lively and dynamic scenes. The poet reveals the physical characteristics and symbolic meanings of the bull; it represents sadness, anger, determination, and fertility. Furthermore, the bull also reflects the beliefs of certain nations, and the Arabs' invocation of the bull in their plea for rain demonstrates the respect they hold for it.