GERMİYÂN ŞİİRİNDE MÜZİK VE TERAPİ
GERMİYÂN ŞİİRİNDE MÜZİK VE TERAPİ
Yazar: Güler, Kadir
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, Vol. 2 No. 4, 2016
Anahtar kelimeler: Germiyân,Kütahya,Ahmedî,Ahmed-i Dâ’î,Şeyhî,Müzik

Müzikle terapi, binlerce yıldır Türk dünyasındakullanılan tedavi yöntemlerinden biridir. İslâmiyetten önce Türk dünyasında tıpkam, bahşı/baksı, ozan ve şamanlar eliyle yürütülüyordu. Kötü ruhları müzik,dans ve transla kovan bu kişiler ilk psikologlardır. Türk müziğinin en eskimakamları bu bahşı-ozanların kopuz eşliğinde söyledikleri dinî nağmelerdenoluşmuştur. İslâmiyetten sonra hikmet ehli Otacı ve Atasagunlar, müziktenfaydalanarak mâl-i hulyâ ve diğer sayrılıkları tedavi etmişlerdir. Germiyân Beyliği döneminde Kütahya medreselerinde veşifâhânelerinde yetişen hekim şairler gam, tasa, kaygı, karasevda/kara safra, depresyon, hayâl-i hâm, vehim,kuruntu, kuruntu melekesi, insanın kafasında tasarlayıp canlandırdığı yeti vevesvese diye adlandırılan sayrılıklara çare üretmiş, tedavi için müzik ve terapidenfaydalanmışlardır. Germiyân’ın ve Osmanlı’nın ilk tıpkitaplarından biri Hekim Ahmedî’ninTervihü’l-Ervâh’ıdır. Ahmed-i Dâ’î’nin Tıbb-ı Nebevî Tercümesi bu coğrafyadakaleme alınan ikinci tıp kitabıdır. Her iki eserde de yiyecek ve içeceklerinözellikleri,  otların fayda ve zararları,gam ve kedere karşı önerilen tedaviler anlatılır. Germiyân sarayı hekimlerinden Şair Şeyhî, Hekim Sinânadıyla şöhret bulmuş, attariyesi/eczanesi olan mütehassıs bir tabiptir.Osmanlı’nın ilk Reisü’l-Etibbâsı/Baştabibidir. Hekim Sinân, Çelebî Mehmet’intasa ve gamdan kaynaklanan asabiyet/melankoli hastalığını tedavi etmiştir. Şeyhî’nin Kenzü’l Menâfi’ adlı eseri Germiyân’ıntarihine yaptığı katkılar açısından önemli üçüncü tıp kitabıdır. Sempozyumasunacağımız bu bildiride Germiyânlı hekim sanatçıların gam, tasa, vesvese,depresyon gibi hastalıklarda tedavi için önerdikleri telkin, su sesi, müziklesağaltım unsurları karşılaştırılacak, Germiyân’ın ve Kütahya’nın tıp tarihinekatkısı ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Müzikle terapi, binlerce yıldır Türk dünyasındakullanılan tedavi yöntemlerinden biridir. İslâmiyetten önce Türk dünyasında tıpkam, bahşı/baksı, ozan ve şamanlar eliyle yürütülüyordu. Kötü ruhları müzik,dans ve transla kovan bu kişiler ilk psikologlardır. Türk müziğinin en eskimakamları bu bahşı-ozanların kopuz eşliğinde söyledikleri dinî nağmelerdenoluşmuştur. İslâmiyetten sonra hikmet ehli Otacı ve Atasagunlar, müziktenfaydalanarak mâl-i hulyâ ve diğer sayrılıkları tedavi etmişlerdir. Germiyân Beyliği döneminde Kütahya medreselerinde veşifâhânelerinde yetişen hekim şairler gam, tasa, kaygı, karasevda/kara safra, depresyon, hayâl-i hâm, vehim,kuruntu, kuruntu melekesi, insanın kafasında tasarlayıp canlandırdığı yeti vevesvese diye adlandırılan sayrılıklara çare üretmiş, tedavi için müzik ve terapidenfaydalanmışlardır. Germiyân’ın ve Osmanlı’nın ilk tıpkitaplarından biri Hekim Ahmedî’ninTervihü’l-Ervâh’ıdır. Ahmed-i Dâ’î’nin Tıbb-ı Nebevî Tercümesi bu coğrafyadakaleme alınan ikinci tıp kitabıdır. Her iki eserde de yiyecek ve içeceklerinözellikleri,  otların fayda ve zararları,gam ve kedere karşı önerilen tedaviler anlatılır. Germiyân sarayı hekimlerinden Şair Şeyhî, Hekim Sinânadıyla şöhret bulmuş, attariyesi/eczanesi olan mütehassıs bir tabiptir.Osmanlı’nın ilk Reisü’l-Etibbâsı/Baştabibidir. Hekim Sinân, Çelebî Mehmet’intasa ve gamdan kaynaklanan asabiyet/melankoli hastalığını tedavi etmiştir. Şeyhî’nin Kenzü’l Menâfi’ adlı eseri Germiyân’ıntarihine yaptığı katkılar açısından önemli üçüncü tıp kitabıdır. Sempozyumasunacağımız bu bildiride Germiyânlı hekim sanatçıların gam, tasa, vesvese,depresyon gibi hastalıklarda tedavi için önerdikleri telkin, su sesi, müziklesağaltım unsurları karşılaştırılacak, Germiyân’ın ve Kütahya’nın tıp tarihinekatkısı ortaya konulmaya çalışılacaktır.