İş Güvenliği Uzmanlarının Bakış Açısıyla Acil Durum Toplanma Alan Özelliklerinin AHP Yöntemi ile Değerlendirilmesi
Evaluation of Emergency Assembly Areas with the AHP Method from the Perspective of Occupational Safety Experts
Yazar: Doğan, Onur
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Emergency Assembly Areas,AHP,Safety Experts ; Acil Durum Toplanma Alanları,AHP,İş Güvenliği Uzmanları

İş güvenliği uzmanları, işyerlerinde muhtemel tehlikeli durumları tespit eden ve bu tehlikelerin riske dönüşmesini önlemek için koruyucu ve önleyici uygulamaları hayata geçiren kişilerdir. Aynı zamanda acil durum toplanma alanlarının belirlenmesinde önemli rol oynamaktadırlar. İşyerleri dinamik bir yapıya sahip olduğundan yerleşim birimlerine nazaran çok sık acil durum gerektiren olaylar yaşanabilmektedir. İş güvenliği uzmanları işletme ekosistemini etkileyebilecek her türlü olumsuz etkiyle (depremi, sabotaj, kaza, yangın vb.) mücadele konusunda uzman ve yetkinlik düzeyi yüksek kişilerdir. Bu nedenle yerleşim birimlerinin olduğu yerlerde acil durum toplanma alanlarının belirlenmesinde iş güvenliği uzmanlarının bilgi ve tecrübelerinden faydalanılmasının önemli olacağı düşünülmektedir. Bu çalışma iş güvenliği uzmanlarının bakış açısıyla acil ve afet durumlarında toplanma alanlarının değerlendirilmesine yönelik yapılmış bir çalışmadır. Çalışmada Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden (ÇKKV) Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) yöntemi kullanılmıştır. AHP, objektif ve subjektif görüşleri sürece dahil eden bir yöntemdir. Bu yöntemin diğer ÇKKV yöntemlerinden üstün kılan yanı kalitatif ve kantitatif unsurları sürece dahil edilmesine imkân sağlamasıdır. Çalışmada kriter ve bu kriterlere bağlı alt kriterler, literatür araştırması ve alanında uzman kişilerin görüşleri dikkate alınarak hazırlanmış ve iş güvenliği uzmanlarına yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmanın çözümünde Microsoft Excel kullanılmış ve yapılan her bir analiz sonucu tutarlı çıkmıştır. Buna göre kriterler arasında yapılan karşılaştırma sonucunda en yüksek ağırlığa sahip kriter, 0.4294 toplanma alan güvenliği olurken bunu sırası ile 0.3602 toplanma alanına erişim, 0.2104 toplanma alan özelliği takip etmiştir.

Occupational safety specialists are people who identify possible dangerous situations in the workplace and implement protective and preventive practices to prevent these hazards from turning into risks. They also play an important role in determining emergency assembly areas. Since workplaces have a dynamic structure, events that require emergency situations can occur very often compared to residential units. Occupational safety specialists are experts and have a high level of competence in combating all kinds of negative effects (earthquake, sabotage, accident, fire, etc.) that may affect the business ecosystem. For this reason, it is thought that it will be important to benefit from the knowledge and experience of occupational safety experts in the determination of emergency assembly areas in settlements. This study was conducted to evaluate the assembly areas in emergency and disaster situations from the perspective of occupational safety experts. In the study, the Analytical Hierarchy Process (AHP) method, one of the Multi-Criteria Decision-Making Methods (MCDM), was used. AHP is a method that incorporates objective and subjective views into the process. What makes this method superior to other MCDM methods is that it allows the inclusion of qualitative and quantitative elements in the process.  In the study, the criteria and the sub-criteria related to these criteria were prepared by considering the literature research and the opinions of experts in the field and were applied face-to-face to the occupational safety experts. Microsoft Excel was used in the solution of the study and the results of each analysis were consistent. Accordingly, as a result of the comparison made between the criteria, the criterion with the highest weight was 0.4294 assembly area security, followed by 0.3602 assembly area access and 0.2104 assembly area characteristics, respectively.