İşletmelerin Dijitalleşmeye Yönelik Yatırımlarını Etkileyen Faktörlerin Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi
An Evaluation of the Factors Influencing Business Investments in Digitalization Through Grey Relatıonal Analysis
Yazar: Baysal Artık, Mehtap; Kula, Veysel
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Business Process Management ; İş Süreçleri Yönetimi ; Dijitalleşme,Dijital Teknolojik araçlar,Gri İlişkisel Analiz ; Digitalization,Digital Technological Tools,Grey Relational Analysis

Rekabet avantajı elde etmeleri, büyümeleri ve sürdürebilirlik sağlamaları açısından dijital teknoloji araçlar işletmeler için kritik önem taşımaktadır. Bu çalışma işletmeleri dijital teknolojileri kullanıma iten nedenleri gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemiyle belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma verileri Afyonkarahisar’da faaliyet gösteren 79 işletmeden oluşan örnekleme 2024 yılında uygulanan anket çalışması ile elde edilmiştir. Çalışma bulgularına göre, işletmeler ofis otomasyon sistemleri ve elektronik veri işlem sistemleri başta gelmek üzere, nesnelerin interneti hariç en az bir dijital teknoloji aracı kullanmaktadır. GİA sonucunda araştırmaya katılan işletmelerin dijital teknolojileri esas olarak müşteri isteklerine hızlı cevap verebilme, kontrol ve denetim sağlama, verimliliği yükseltme, yenilikleri takip etmek gibi kısa vadede somut etki yaratacak operasyonel iyileştirme aracı olarak kullandıkları tespit edilmiştir. Daha iyi kurumsal imaj sağlama kriteri ise en düşük puanlama ile dijitalleşmeye sevk etmede göreceli önemsiz bir faktör olarak belirlenmiştir. "Daha iyi kurumsal imaj sağlama" kriterinin gri ilişkisel analizde düşük önemli faktör çıkması işletmelerin imajı genelde ikincil bir fayda olarak gördüklerini, işletmelerin dijitalleşmeye daha çok verimlilik, maliyet, rekabet avantajı gibi somut nedenlerle yöneldiğini pekiştiren bir bulgu olarak değerlendirilebilir.

Digital technology tools are critically important for businesses to gain competitive advantage, achieve growth, and ensure sustainability. This study aims to identify the reasons that drive businesses to adopt digital technologies using the Grey Relational Analysis (GRA) method. The research data were obtained through a survey conducted in 2024 with a sample of 79 businesses operating in Afyonkarahisar, Turkey. According to the findings, the businesses use at least one digital technology tool—primarily office automation systems and electronic data processing systems—with the exception of the Internet of Things. The results of the GRA indicate that businesses primarily utilize digital technologies as operational improvement tools that generate short-term, tangible benefits such as responding quickly to customer demands, ensuring control and monitoring, increasing efficiency, and keeping up with innovations. The criterion of “ensuring a better corporate image” was found to be the least significant factor in driving digitalization, receiving the lowest score. This result suggests that businesses generally perceive corporate image as a secondary benefit, and that their motivation for digitalization is primarily based on more concrete factors such as efficiency, cost reduction, and competitive advantage