Türkçe Eğitimi Alanındaki Yüksek Lisans Tezlerinin Bulgular, Tartışma, Sonuç Bölümlerine İlişkin Sözbilimsel Yapı Özellikleri*
Rhetorical Structure Features With Respect To Findings, Discussion, Result Sections of Master Theses in the Field of Turkish Language Education
Yazar: Kan, Onur; Uzun, Gülsün
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 2 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Move, step, academic writing, master thesis, Findings section, Discussion section, Result section. ; Hareket, adım, akademik yazma, yüksek lisans tezi, bulgular bölümü, tartışma bölümü, sonuç bölümü

Bu çalışmanın amacı, Türkçe eğitimi alanındaki uygulamalı/betimsel yüksek lisans tezlerinin Bulgular, Tartışma, Sonuç bölümlerine ilişkin sözbilimsel hareket ve adımların sıklıklarını ve sıralamalarını belirlemektir. YÖK Ulusal Tez Merkezinde yapılan taramalarda 2006-2011 yıllarında hazırlanan, Türkçe eğitimi alanına ait uygulamalı/betimsel 339 yüksek lisans tezi tespit edilmiştir. Çalışmanın evrenini bu tezler oluşturmaktadır. Sistematik örnekleme yöntemiyle tezlerin % 10’u (f=34) değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada, öncelikle bölümlerde ortaya çıkabilecek hareket ve adımlar belirlenmiştir. Bu belirlemede Bulgular, Tartışma, Sonuç için alanyazında -Swales’in (1990) Giriş için ileri sürdüğü model gibi- genel kabul gören bir model bulunmamaktadır. Bu nedenle alanyazındaki modeller (Hopkins ve Dudley-Evans, 1988; Kanoksilapatham, 2005; Nwogu, 1997; Yang ve Allison, 2003) göz önünde bulundurularak çerçeve sözbilimsel hareket ve adımlar listesi oluşturulmuş ve söz konusu liste metindilbilimin alanında uzmanlaşmış 3 öğretim üyesine sunulmuştur. Uzmanlardan görüş alındıktan sonra tezler sözbilimsel hareket ve adımlar listesine göre incelenmiştir. Çalışmada içerik çözümlemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın inandırıcılığını artırmak için uzman incelemesi yöntemine başvurulmuştur. Çalışmada ulaşılan temel sonuçlar şunlardır: Bulgular, Tartışma, Sonuç’a dair, Çalışmaya ilişkin genel bilgiler verme, Bulguları belirtme, Bulguları yorumlama ve Önerinin alışılagelmiş hareketler olarak yer aldığı; Bölümün yapısını belirtmenin ise seçimlik hareket olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Bulgular, Tartışma, Sonuç bölümlerinde çizgisel sunumun tercih edilmediği ve baskın bir sıralamanın olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, kapanış hareketlerinde bir eğilim olduğu görülmüştür.

The aim of this study is to determine the frequencies and sequences of rhetorical move and steps with respect to Finding, Discussion, Result sections of applied/descriptive master theses in the field of Turkish language education. The population of the study is 339 applied/descriptive master theses in the field of Turkish language education which were scanned in the National Thesis Center of Higher Education Council. Ten percent (f=34) of the theses were evaluated with the method of systematic sampling. In the study, primarily, move and steps which can occur in sections were identified. In this identification, for Findings, Discussion, Result, there is not a model that widely accepted -as Swales (1990) model for Introduction- in the literature. For this reason, by considering the models in the literature (Hopkins and Dudley-Evans, 1988; Kanoksilapatham, 2005; Nwogu, * Bu makale, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dilbilim Anabilim Dalı Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Bilim Dalında yapılan doktora çalışmasından üretilmiştir. ** Okt., Ankara Üniversitesi, DTCF, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü. Ankara. E-posta: onur.kan@ankara.edu.tr*** Prof. Dr., Ankara Üniversitesi, DTCF, Dilbilim Bölümü. Ankara.1997; Yang and Allison, 2003), framework rhetorical move and steps list was constituted and it was presented to 3 faculty members who are experts in the field of textlinguistics. After taking the experts’ opinions, theses were examined according to rhetorical move and steps’ list. In the study, content analysis was used. Expertisation method was used for raising the study’s persuasiveness. These are the basic results obtained in the study: With respect to Findings, Discussion, Result, Giving general informations about the study, Stating findings, Commenting on findings and Recommendation are conventional moves; Indicating the chapter structure is optional move. It was obtained that in Findings, Discussion, Result sections linear presentation was not preferred and there wasn’t a dominant sequence. In addition to this, it was seen that there was a tendency at the closing moves.