GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI ÖĞRENCİLERİNİN PERSPEKTİFİNDEN DOĞAL AFET ALGILARININ TASARIMLARINA YANSIMASI
THE REFLECTION OF NATURAL DISASTERS PERCEPTIONS IN THE DESIGNS OF VISUAL COMMUNICATION DESIGN STUDENTS
Yazar: Birol, Emel
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2026
Anahtar kelimeler: Communication Studies ; İletişim Çalışmaları ; Deprem,Görsel İletişim Tasarımı,Toplumsal Hafıza,Afet Odaklı Tasarım,Tasarım Eğitimi ; Earthquake,Visual Communication Design,Social Memory,Disaster-Focused Design,Design Education

Görsel iletişim tasarımı; sosyal, ekonomik, sağlık, politik, ekolojik, sanatsal ve teknolojik alanlar başta olmak üzere insan yaşamını doğrudan etkileyen durumlarda bilgi sunma ve farkındalık oluşturma işleviyle önemli katkılar sağlamaktadır. Görsel iletişim tasarımı aracılığıyla üretilen fotoğraflar, videolar, sosyal medya paylaşımları, afişler, infografikler ve benzeri görsel odaklı çalışmalar, özellikle doğal afetler gibi toplumsal açıdan kritik durumlarda kamuoyunu bilgilendirmenin yanı sıra yaşanan olaylara tanıklık eden, toplumsal hafızayı besleyen ve etik sorgulamaları görünür kılan araçlar olarak görev üstlenmektedirler. Bu bağlamda, doğal afet temalı tasarım çalışmalarının nasıl kurgulandığı ve tasarımcı adaylarının bu süreci nasıl anlamlandırdığı, görsel iletişim tasarımı eğitimi açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, görsel iletişim tasarımı öğrencilerinin deprem olgusuna yönelik algılarını tasarımlarına nasıl yansıttıklarını incelemek ve afet temalı tasarım üretimlerinin farkındalık oluşturma biçimlerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik araştırma modeli kullanılmış ve XXXXXXXXX Üniversitesi Etik Kurulundan gerekli izinler alınarak elde edilen bulgular betimsel çözümleme yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Çalışmada doğal afet türü olarak 2023 yılında Türkiye’nin 10 ilinde meydana gelen 6 Şubat depremleri ele alınmış ve öğrencilerden deprem olgusunu görselleştirmeleri istenmiştir. Çalışmanın örneklemini, Corbiz Türkiye ile Almanya Splash Boost Holding GmbH arasında gerçekleştirilen “RESPONSE” Erasmus+ projesine (İlk Yardım ve Afet Yönetimi) ev sahipliği yapan XXXXXXXXX Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı bölümü öğrencileri oluşturmuştur. Çalışma bulguları öğrencilerin deprem olgusunu, afet sonrası yaşanan yıkım, kayıp, travma, ihmal ve toplumsal adaletsizlikler üzerinden eleştirel metaforlar etrafında şekillendirdiğini göstermiştir. Bu durum afet temalı tasarım süreçlerinin öğrencilerde öncelikle duygusal yüzleşme, eleştirel düşünme ve tanıklık etme gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Çalışma görsel iletişim tasarımının doğal afet gibi ciddi konularda toplumsal hafıza oluşturan ve etik farkındalığı görünür kılan bir anlatım alanı olduğunu ortaya koyarak tasarım eğitimi literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.

Visual communication design makes significant contributions by providing information and raising awareness in situations that directly affect human life, primarily in social, economic, health, political, ecological, artistic, and technological fields. Photographs, videos, social media posts, posters, infographics, and similar visually focused works produced through visual communication design serve as tools that inform the public, witness events, nourish collective memory, and highlight ethical concerns, especially during socially critical situations such as natural disasters. In this context, how design works on the theme of natural disasters are constructed and how prospective designers interpret this process constitutes an important research area for visual communication design education. The aim of this study is to examine how visual communication design students reflect their perceptions of the earthquake phenomenon in their designs and to reveal how disaster-themed design productions raise awareness. The study utilized the action research model, a qualitative research method, and the findings, obtained with the necessary permissions from the XXXXXX University Ethics Committee, were analyzed using a descriptive analysis approach. This study examines the February 6th earthquakes of 2023, which affected 10 provinces of Turkey, as a type of natural disaster, and asks students to visualize the earthquake phenomenon. The sample consists of students from the Visual Communication Design department of XXXX University, which hosted the “RESPONSE” Erasmus+ project (First Aid and Disaster Management) between Corbiz Turkey and Splash Boost Holding GmbH in Germany. The study findings show that students shaped the earthquake phenomenon around critical metaphors focusing on the destruction, loss, trauma, neglect, and social injustices experienced after the disaster. This situation reveals that disaster-themed design processes primarily require students to confront their emotions, think critically, and bear witness. By demonstrating that visual communication design is a narrative field that creates social memory and makes ethical awareness visible in serious matters such as natural disasters, the study offers a unique contribution to the design education literature.