HOTELLİNG T2 VE MANOVA TESTLERİNDE GÜÇ ANALİZİ
Power Analysis in the Hotelling T2 Manova Tests
Yazar: Doğan, Nurhan; Özdamar, Kazm; Öner, Setenay
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İstatistiksel Güç Analizi, Hotelling T2, MANOVA, I. Tip Hata, II. Tip Hata

Çok değişkenli hipotezlerin testi sonucunda alman bir kararın tutarlığı, geçerliği ve güvenirliği bilimsel olarak büyük önem taşımaktadır.  Bir istatistiksel testin gücü, a yanılma payı, grup sayısı, değişken sayısı, örnek büyüklüğü, değişkenin değişim genişliği ve fark vektörünün büyüklüğünden etkilenir. l-(3 biçiminde hesaplanan istatistiksel güç, araştırmanın planlama aşamasında araştırıcının alacağı kararların gücünü belirleme, araştırma sonuçlandığında da alman kararın güvenirliğini test etme ve yeterli güvenirlikte kararın alınıp alınmadığını denetleme açısından uygulanması gereken bir yöntemdir.  Bu çalışmada, çok değişkenli varyans analizinde güç, değişik I. Tip hata(a), II.Tip hata (P), merkezi olmayışlık parametresi (X), etki büyüklüğü (ES), örnek büyüklüğü (n), grup sayısı (g) ve değişken sayıları (p) ile ortalama fark vektörü büyüklüğü (d)’ne göre incelenmiştir.  Sonuç olarak çok değişkenli hipotezlerin yüksek güçle testini sağlamak için; Yanılma payı a=0.05’ten a=0.01’e doğru azalırken, ortalama vektörler arasındaki farklar büyürken, değişken sayısı ve değişkenlerin değişim aralığı artarken yüksek güç değerlerine ulaşmak için daha çok sayıda birim üzerinde çalışmak gerekmektedir.  Grup sayısı, değişken sayısı, ortalama fark vektörlerinin değerlerinin büyüklüğü istatistiksel gücün azalmasına yol açmaktadır. Bütün faktörleri dikkate alarak istenilen güçte araştırma planlamak için kaç örnekle çalışılacağı ve araştırına sonuçlandığında verilen kararın gücünü belirlemek için güç analizi yönteminden yararlanmak gerekir.

Çok değişkenli hipotezlerin testi sonucunda alman bir kararın tutarlığı, geçerliği ve güvenirliği bilimsel olarak büyük önem taşımaktadır.  Bir istatistiksel testin gücü, a yanılma payı, grup sayısı, değişken sayısı, örnek büyüklüğü, değişkenin değişim genişliği ve fark vektörünün büyüklüğünden etkilenir. l-(3 biçiminde hesaplanan istatistiksel güç, araştırmanın planlama aşamasında araştırıcının alacağı kararların gücünü belirleme, araştırma sonuçlandığında da alman kararın güvenirliğini test etme ve yeterli güvenirlikte kararın alınıp alınmadığını denetleme açısından uygulanması gereken bir yöntemdir.  Bu çalışmada, çok değişkenli varyans analizinde güç, değişik I. Tip hata(a), II.Tip hata (P), merkezi olmayışlık parametresi (X), etki büyüklüğü (ES), örnek büyüklüğü (n), grup sayısı (g) ve değişken sayıları (p) ile ortalama fark vektörü büyüklüğü (d)’ne göre incelenmiştir.  Sonuç olarak çok değişkenli hipotezlerin yüksek güçle testini sağlamak için; Yanılma payı a=0.05’ten a=0.01’e doğru azalırken, ortalama vektörler arasındaki farklar büyürken, değişken sayısı ve değişkenlerin değişim aralığı artarken yüksek güç değerlerine ulaşmak için daha çok sayıda birim üzerinde çalışmak gerekmektedir.  Grup sayısı, değişken sayısı, ortalama fark vektörlerinin değerlerinin büyüklüğü istatistiksel gücün azalmasına yol açmaktadır. Bütün faktörleri dikkate alarak istenilen güçte araştırma planlamak için kaç örnekle çalışılacağı ve araştırına sonuçlandığında verilen kararın gücünü belirlemek için güç analizi yönteminden yararlanmak gerekir.