Belgesel Filmde Şiddetin Estetize Edilmesi: Rise of Empires Ottoman Belgesel Serisinin İncelemesi
Aestheticization of Violence in Documentary Film: Rise of Empires Ottoman Documentary Series Analysis
Yazar: Yavuz, Savaş
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 88, 2025
Anahtar kelimeler: Visual Arts (Other) ; Görsel Sanatlar (Diğer) ; Digital,Documentary,Aesthetic,Violence,MaxQDA,Rise of Empires: Ottoman ; Dijital,Belgesel,Estetik,Şiddet,MaxQDA,Rise of Empires: Ottoman

Bu çalışma, dijital çağda belgesel sinemanın estetik yapısında meydana gelen dönüşümleri, şiddetin temsil biçimleri üzerinden incelemektedir. Özellikle dijital platformlarda üretilen belgesel içeriklerin, görsel-işitsel anlatım olanaklarını genişletip, şiddeti sadece bir tema olarak değil estetik bir deneyim olarak sunduğu varsayımından hareketle yapılandırılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Netflix’te yayınlanan ve Emre Şahin’in yönetmenliğini üstlendiği Rise of Empires: Ottoman belgesel serisinin ilk sezonuna ait altı bölüm oluşturmaktadır. Bu bölümler, estetik şiddet unsurlarının yoğun biçimde yer aldığı sahneleri içermeleri nedeniyle amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz kullanılmış ve veri çözümleme süreci MaxQDA yazılımı aracılığıyla yürütülmüştür. Analiz sürecinde, belgeseldeki şiddet temsilleri, kamera açıları, çekim ölçekleri, ışık-gölge dengesi, renk kullanımı, çerçeveleme teknikleri, kurgu yapısı ile metaforlar üzerinden değerlendirilmiş ve her bir görsel-işitsel unsur sistematik kodlama yöntemiyle üst ve alt kodlar halinde sınıflandırılmıştır. Bulgular, dijital belgesellerin yalnızca bilgi aktaran bir araç değil, izleyiciyle duygusal ve görsel düzeyde etkileşim kuran, estetize edilmiş bir anlatı biçimi sunduğunu göstermektedir. Bu anlatısal yaklaşım, izleyiciyi olayların pasif bir gözlemcisi olmaktan çıkarıp, anlatının duygusal dokusuna aktif biçimde katılmaya teşvik etmekte, böylece şiddet temsillerinin çok katmanlı ve derinlikli biçimde inşa edilmesini mümkün kılmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma dijitalleşen dönemde, belgesel sinemada şiddetin estetize edilme süreçlerini görsel-işitsel temsiller üzerinden çözümleyerek, belgesel anlatının biçimsel olanaklarını yeniden düşünmeye açmaktadır. Çalışma, aynı zamanda estetik tercihler ile dijital platformların sunduğu anlatı yapılarının sinemasal şiddeti nasıl biçimlendirdiğine dair ipuçları sunmaktadır.

This study examines the transformations in the aesthetic structure of documentary cinema in the digital age through the representation of violence. It is structured around the assumption that documentary content produced for digital platforms expands the possibilities of audiovisual narration, presenting violence not merely as a theme but as an aesthetic experience. The sample of the study consists of six episodes from the first season of the Netflix documentary series Rise of Empires: Ottoman, directed by Emre Şahin. These episodes were selected via purposive sampling for containing scenes in which aestheticized representations of violence are prominently featured. The study employs thematic analysis as a qualitative research method, with the data analysis process conducted using the MaxQDA software. Throughout the analysis, the representations of violence in the documentary were examined in relation to camera angles, shot scales, light–shadow balance, color use, framing techniques, editing structure, and metaphors. Each audiovisual element was systematically coded and categorized into main codes and sub-codes. The findings reveal that digital documentaries function not only as vehicles for information transmission but also as aesthetic narrative forms that engage viewers on emotional and visual levels. This narrative approach encourages the audience to move beyond passive observation, inviting active emotional participation in the unfolding events. Consequently, the representation of violence is constructed in a multi-layered and intricate manner. In conclusion, this study deconstructs the processes through which violence is aestheticized in digital-era documentary cinema by analyzing audiovisual representations, thereby reopening a discussion on the formal possibilities of documentary narration. Furthermore, it offers insights into how aesthetic preferences and the narrative structures provided by digital platforms shape the cinematic portrayal of violence.