SAVAŞIN ÇOCUKLARI: SOVYET İSPANYOLLAR
CHILDREN OF WAR: SOVIET SPANIARDS
Yazar: Karakale, Filiz
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 24 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: USSR,Children of War,Spanish Civil War,Soviet Spaniards,Russia ; SSCB,Savaşın çocukları,İspanya İç Savaşı,Sovyet İspanyollar,Rusya

Yirminci yüzyılın ilk yarısında, İspanya’da cumhuriyetçilerle General Franco yönetimindeki milliyetçiler arasında trajik bir iç savaş yaşanmıştır. Bu savaş ile ilgili yapılmış yerli ve yabancı pek çok çalışma, savaşın sebep ve sonuçlarını ayrıntılı bir biçimde ortaya koymaktadır. Savaş devam ederken aralarında bebek sayılabilecek yaştakilerin de olduğu binlerce İspanyol çocuğun ülke dışına çıkarılması ise bu savaşın az bilinen ve üzerinde az çalışılan bir yönüdür. Sadece İspanya ile sınırlı kalmayıp ideolojik zeminde uluslararası bir boyuta ulaşan savaşta binlerce sivil hayatını kaybederken binlerce çocuk da bu şekilde evinden, vatanından olmuştur. Çatışmalardan korumak amacıyla Fransa, İngiltere, Belçika, İsviçre, Danimarka, Meksika gibi ülkelere gönderilen çocukların azımsanmayacak bir kısmı da dönemin Sovyetler Birliği’ne gönderilmiştir. Dil, din, yaşam tarzı bakımından iki ülke arasında kalan çocuklar, yıllar sonra ülkelerine döndüklerinde ise psikolojik, sosyolojik, siyasal ve kültürel açıdan pek çok sorunla karşılaşmışlardır. Bu bakımdan, iç savaşın bu çocukları, tarihsel ve toplumsal boyutuyla ele alınması gereken bir konudur. Gizliliği kaldırılıp arşivlerden çıkarılan yeni belgeler sayesinde ise konuyla ilgili daha kapsamlı çalışmalar yapma imkânı doğmuştur. Bu çalışmada, dönemin SSCB’sinin, günümüz Rusya’sının İspanyol çocuklarının, ülkeden çıkış öyküleri, SSCB’deki yaşamları ve eğitimleri, İspanya’ya dönme süreçleri, bu konuda yazılmış kaynaklardan ve dönemin İspanyol çocuklarıyla yapılan söyleşilerden faydalanılarak genel hatlarıyla ve tarafsız bir şekilde ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

In the first half of the twentieth century, Spain experienced a tragic civil war between Republicans and Nationalists under General Franco. Many domestic and foreign studies written on this war reveal the causes and consequences of the war in detail. However, the evacuation of thousands of Spanish children, including infants, from the country while the war was going on is an aspect of this war, that is little known and poorly studied. While thousands of civilians died in this war, which was not only limited to Spain but reached an international dimension on an ideological basis, thousands of children were displaced from their home and homeland in this way. A significant part of the children who were sent to countries such as France, England, Belgium, Switzerland, Denmark and Mexico to protect them from conflicts were also sent to the Soviet Union of that time. Children who were stuck between the two countries in terms of language, religion and lifestyle, faced many psychological, sociological, political and cultural problems when they returned to their countries after years. In this respect, these children of the Civil War are an issue that needs to be addressed with their historical and social aspects. Thanks to the new documents that have been declassified and removed from the archives, it has become possible to more comprehensive research on this issue. In this study, the stories about departure of the Spanish children to USSR (today's Russia) their life and education in the USSR, the process of returning to Spain, were tried to be revealed objectively with the help of the sources written on this subject and the interviews with the Spanish children of that period.