“BİR KUŞAK, BİR YOL” PROJESİ’NİN JEOPOLİTİĞİ,  TÜRK KUŞAĞI VE UYGURLAR
THE GEOPOLITICS OF “ONE BELT, ONE ROAD” PROJECT, THE TURKISH BELT AND THE UIGHURS
Yazar: Okur, Mehmet Akif
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 4 No. 8, 2017
Anahtar kelimeler: Bir Kuşak Bir Yol,Çin,Türk Kuşağı,Uygur Türkleri,Güç Geçişi Teorisi,Güç Dengesi ; One Belt,One Road,China,Turkish Belt,Middle Corridor,Uighur Turks,Power Transition Theory

Çin’in “Bir Kuşak, Bir Yol” projesi, ilan edilen ekonomik büyüklüklerve kapsayacağı coğrafi genişlikle dikkatleri üzerinde topluyor. Bu girişiminpotansiyelini doğru ölçmek ve başarı şansını layıkıyla değerlendirebilmek içinarkasındaki jeopolitik mantığın anlaşılmasına ihtiyaç var. Bu makalede, realistteorinin değişik varyantlarının benimsediği güç geçişi ve güç dengesikuramlarına ilişkin literatürün temel varsayımlarından hareketle, “Bir Kuşak,Bir Yol”u motive eden genel güvenlik denklemi ve bu projenin Batı’ya yöneleceğiana güzergahlar incelenmektedir. Çin’in büyük ve küçük komşularıylailişkilerinin doğası ve bunların evrilebileceği muhtemel doğrultu üzerindedurulmaktadır. Buna göre, ABD ile rekabetinin tırmanarak çatışmayaevrilebileceğini düşünen Çin, kendisine ekonomik ve askeri açılardan büyükzararlar verebilecek muhtemel deniz ablukası girişimlerine karşı karagüzergâhlarına yönelmektedir. Ancak, güç dengesi mantığının tesirlerini burotalarda da göstereceği anlaşılmaktadır. Rusya’nın orta vadede nasıl davranacağı belirsizdir. Benzer bir şekilde,İran üzerinden geçen yollarla ilgili jeopolitik risk de hayli yüksektir. Busebeple makalede, Çin’i Avrupa ve Ortadoğu’ya bağlayan farklı rotalar arasındaPekin açısından en güvenlisinin “orta koridor” olduğu ileri sürülmektedir.Ağırlıklı olarak Türk ve Müslüman nüfusla meskun bu “Türk Kuşağı”nda kamuoyunun“Bir Kuşak, Bir Yol”a desteğini etkileyecek faktörler arasında UygurTürkleri’nin durumu da yer almaktadır. Makalede son olarak, Çin’in Türk kuşağıve Ortadoğu’da daha iyi bir imaj inşa etmek için işe Uygurlara yaklaşımınıgüvenliksizleştirip yeniden tahayyül ederek başlaması gerektiğivurgulanmaktadır.

China’s “One Belt, One Road” project attracts attention with itsdeclared economic magnitude and geographical reach. To correctly evaluate thechances of success and the true potential of this attempt, the logic ofgeopolitics behind it should be understood. Relying on both the theories ofpower transitions and balance of power which have been constructed by differentversions of the realist school of thought, the aim of this article is toanalyze the global security equation which motivates this project and the mainwestern routes of it. The nature of China’s relations with its small and bigneighbors and the possible evolving direction of those relations are also discussed. Beijing thinks that itsrivalry with Washington can turn into a kind of open conflict and looks tocontinental routes against the possibility of hostile actions limiting theChina’s access to the seas. Nevertheless, it is highly probable that the logicof the balance of power would also show its effect over these routes. How wouldRussia position itself in the fast changing international security environmentis still not clear. Similarly, geopolitical risks related to transportationroutes passing through Iran are so high. Thus, in this article, it is claimedthat “the middle corridor” is the safest one for Beijing among the routes whichconnect China to Europe and the Middle East. The position of the Uighur Turksis among the factors which would affect the support of the public opinion inthis “Turkish Belt” that is heavily inhabited by Turkish and Muslimpopulations. Lastly, it is underlined that China should begin taking steps bydesecuritising and reimagining its approach toward the Uighur Turks to build abetter image both in the Turkish Belt and the Middle East.