hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk Kültürünün  Gelişme Çağları: X-XI. Yüzyıllarda Merkezî Avrasya'dan  Ön Asya'ya Yeni Açılımlar 20-21 Nisan 2012
Türk Kültürünün  Gelişme Çağları: X-XI. Yüzyıllarda Merkezî Avrasya'dan  Ön Asya'ya Yeni Açılımlar 20-21 Nisan 2012
Yazar: Erdoğru, M. Akif
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2015

bozkırmm ortasında yer alıyor. Ahmet Yesevi’nin türbesi ile tanınıyor. Yesevi  Üniversitesi bu şehre hayat sağlıyor. Son on yıldan beri ciddi gelişmeler olduğu  gözlemlenebiliyor. Ahmet Yesevi’nin Türbesi restore edilmiş, kesenenin bir kenarına  sur duvarları yapılmış, halvethane, mescit, hamam ve çilehane ortaya çıkarılmıştır.  Hemen yanına modern bir müze inşa edilmiştir. Bu müzede Karlıklar, Karahanlılar ve  diğer hanlıklar dönemlerine ait çeşitli malzemeler teşhir edilmektedir. Bundan başka,  şehrin nüfusu 70.000’e ulaşmıştır. Kazakça konuşulan bu şehirde ticaret günden güne  artmaktadır. Yeni oteller yapılmış ve konaklama imkanları artmıştır. Çimkent-Türkistan  karayolu da modern bir karayoluna dönüştürühnektedir. Modern tarım usulleri ile ziraat  yapıhnaya başlanmıştır. Ancak; bu gelişmeler epeyce yavaş olmaktadır

bozkırmm ortasında yer alıyor. Ahmet Yesevi’nin türbesi ile tanınıyor. Yesevi  Üniversitesi bu şehre hayat sağlıyor. Son on yıldan beri ciddi gelişmeler olduğu  gözlemlenebiliyor. Ahmet Yesevi’nin Türbesi restore edilmiş, kesenenin bir kenarına  sur duvarları yapılmış, halvethane, mescit, hamam ve çilehane ortaya çıkarılmıştır.  Hemen yanına modern bir müze inşa edilmiştir. Bu müzede Karlıklar, Karahanlılar ve  diğer hanlıklar dönemlerine ait çeşitli malzemeler teşhir edilmektedir. Bundan başka,  şehrin nüfusu 70.000’e ulaşmıştır. Kazakça konuşulan bu şehirde ticaret günden güne  artmaktadır. Yeni oteller yapılmış ve konaklama imkanları artmıştır. Çimkent-Türkistan  karayolu da modern bir karayoluna dönüştürühnektedir. Modern tarım usulleri ile ziraat  yapıhnaya başlanmıştır. Ancak; bu gelişmeler epeyce yavaş olmaktadır
Attila'nın Oğlu  Dengizik'in Devleti İhya Mücadelesi
Attila'nın Oğlu  Dengizik'in Devleti İhya Mücadelesi
Yazar: Ahmetbeyoğlu, Ali
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Avrupa Hun Devleti, Attila, Doğu Roma, Ogur Türkleri, Gepidler

Avrupa Hun Devleti Attila’nin ölümünden sonra parçalanma ve çöküş sürecine girdi. Bunda en önemli faktör Attila gibi karizmatik ve güçlü bir liderin yerinin doldurulamayarak merkezi otoritenin zayıflaması idi. Attila’dan sonra Hun tahtına geçen büyük oğlu İlek’in Gepidlerle yapılan savaşta ölmesi üzerine, hususiyetleri bakımından babası Attila’ya en çok benzeyen büyük oğlu Dengizik ile küçük oğlu İrnek kendilerine bağlı kuvvetlerle Karadeniz’in kuzeyine çekildiler. Doğu Roma’ya karşı takip edilecek siyaset konusunda iki kardeşin ihtilafa düşerek ayrılmalarından sonra Dengizik, Doğu Roma ile mücadele etmek için Aşağı Tuna ile Kıpçak bozkırı arasındaki Hun boylarından bir ordu teşkil etti. 467 yılından 469 yılına kadar Moesia Bölgesi’nde Doğu Roma’ya karşı kahramanca savaştı. Anagastes’in tuzağına düşen Hun ordusu mağlup oldu, Dengizik ise savaş meydanında öldürüldü. Kesilen başı İstanbul’a getirilerek halka teşhir edildi. Dengizik ile birlikte Hun Devleti de tamamen ortadan kalkmış oldu

Avrupa Hun Devleti Attila’nin ölümünden sonra parçalanma ve çöküş sürecine girdi. Bunda en önemli faktör Attila gibi karizmatik ve güçlü bir liderin yerinin doldurulamayarak merkezi otoritenin zayıflaması idi. Attila’dan sonra Hun tahtına geçen büyük oğlu İlek’in Gepidlerle yapılan savaşta ölmesi üzerine, hususiyetleri bakımından babası Attila’ya en çok benzeyen büyük oğlu Dengizik ile küçük oğlu İrnek kendilerine bağlı kuvvetlerle Karadeniz’in kuzeyine çekildiler. Doğu Roma’ya karşı takip edilecek siyaset konusunda iki kardeşin ihtilafa düşerek ayrılmalarından sonra Dengizik, Doğu Roma ile mücadele etmek için Aşağı Tuna ile Kıpçak bozkırı arasındaki Hun boylarından bir ordu teşkil etti. 467 yılından 469 yılına kadar Moesia Bölgesi’nde Doğu Roma’ya karşı kahramanca savaştı. Anagastes’in tuzağına düşen Hun ordusu mağlup oldu, Dengizik ise savaş meydanında öldürüldü. Kesilen başı İstanbul’a getirilerek halka teşhir edildi. Dengizik ile birlikte Hun Devleti de tamamen ortadan kalkmış oldu
Herodotos ve  Yabancı Kültürler: Mısır Örneği
Herodotos ve  Yabancı Kültürler: Mısır Örneği
Yazar: Demir, Muzaffer
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Herodotos, Mısır, Tarih yazıcılığı

Herodotos eserinde Mısır’ın da içinde bulunduğu bazı ülkelere seyahat ettiğini bildirmektedir. Onun bu gezilerini, yabancı ülkeler ve gelenekleriyle ilgili deliller toplamak için yaptığı yönündeki görüşün dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira Herodotos, Yunanlı olmayanların da uygarlığa kazandırdığı yenilikler veya icatlar herkes tarafından bilinsin diye eserini yazdığını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, eski Yunan-Barbar antitezinin belirginleştiği bir dönemde yaşamasına rağmen, Yunanlı olmayan gelenekleri de kendi içinde değerli ve ilginç bulan ve hatta olumlu gördüklerini övmekten geri kalmayan bir tutum sergilemiştir. Bu sebeple, ona karşı meslektaşları, hak etmediği halde, barbar dostu (philobarbaros) suçlamasında bulunmuşlardır. Herodotos özellikle Mısır coğrafyası, etnografyası, kültürü ve tarihiyle ilgili olarak, eserinin ikinci kitabında, kendi gözlemlerinden, Mısır kaynaklarından ve bu ülkede yaşayan Yunanlılardan faydalanma fırsatı bularak elde ettiği bilgileri kendisinin de sorguladığı erken Yunan kaynaklarıyla karşılaştırma imkânı bulmuştur. Sonuçta, Herodotos yeri geldiğinde Mısır konusunda daha gerçekçi, tarafsız, eleştirel görüşler ve bilgiler ortaya koyabilmiştir. Bu noktada da kendi döneminin ırkı tarafından yapılan hata ve eksikleri dengelediği söylenebilir

Herodotos eserinde Mısır’ın da içinde bulunduğu bazı ülkelere seyahat ettiğini bildirmektedir. Onun bu gezilerini, yabancı ülkeler ve gelenekleriyle ilgili deliller toplamak için yaptığı yönündeki görüşün dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira Herodotos, Yunanlı olmayanların da uygarlığa kazandırdığı yenilikler veya icatlar herkes tarafından bilinsin diye eserini yazdığını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, eski Yunan-Barbar antitezinin belirginleştiği bir dönemde yaşamasına rağmen, Yunanlı olmayan gelenekleri de kendi içinde değerli ve ilginç bulan ve hatta olumlu gördüklerini övmekten geri kalmayan bir tutum sergilemiştir. Bu sebeple, ona karşı meslektaşları, hak etmediği halde, barbar dostu (philobarbaros) suçlamasında bulunmuşlardır. Herodotos özellikle Mısır coğrafyası, etnografyası, kültürü ve tarihiyle ilgili olarak, eserinin ikinci kitabında, kendi gözlemlerinden, Mısır kaynaklarından ve bu ülkede yaşayan Yunanlılardan faydalanma fırsatı bularak elde ettiği bilgileri kendisinin de sorguladığı erken Yunan kaynaklarıyla karşılaştırma imkânı bulmuştur. Sonuçta, Herodotos yeri geldiğinde Mısır konusunda daha gerçekçi, tarafsız, eleştirel görüşler ve bilgiler ortaya koyabilmiştir. Bu noktada da kendi döneminin ırkı tarafından yapılan hata ve eksikleri dengelediği söylenebilir
II. Meşrutiyet'ten  Sonra Osmanlı'da Orta Öğretimler: Sultânîler
II. Meşrutiyet'ten  Sonra Osmanlı'da Orta Öğretimler: Sultânîler
Yazar: Demirel, Fatih
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Sultânî, II. Meşrutiyet, Türk Eğitim Tarihi, Osmanlı

Osmanlı eğitim modernizasyonu Cumhuriyet sonrası eğitim sistemimizin temellerini oluşturmaktadır. Sultan II. Mahmud ile başlayan Osmanlı sivil eğitim kurumlarının tesisi 1869 Maârif-i Umumiye Nizamnamesi ile yeni bir şekil almıştır. Bu nizamnameye göre ilköğretim kurumlarını sıbyan ve rüşdiye mektepleri, ortaöğretimin kurumlarını ise idâdî ve sultânî mektepleri oluşturacaktı. Bu hiyerarşide ortaöğretimin birinci kademesini idâdîlerin, ikinci kademesini ise sultânîlerin oluşturması planlanmıştı. Tarihi süreçte, sultânîler açılamamış ve ortaöğretimin ikinci kademesini, teşkil edilen yedi senelik idâdîler oluşturmuştur. 1910 yılından sonra yede senelik idâdîlerin sultânî şekline dönüştürülmesine başlanmıştır. 1914 yılından sonra ise tüm yedi yıllık idâdîlerin sultânî şekline dönüştürülmesine karar verilmiştir. O tarihten sonra Osmanlı eğitim sistemindeki ortaöğretim kurumlarını sultânîler oluşturmuştur. Yeni teşkil edilen bu sultânî mekteplerinin yapısında, öğretim süresinde, programlarında ve kadrolarında, nicelik olarak, önemli değişiklikler yapıldığı gibi nitelik olarak da yenilikler gerçekleştirilmek istenmiştir. Sultânîler, bir kısım değişikliklerle birlikte, Türkiye Cumhuriyeti’nin ortaöğretim kurumlarını oluşturan orta mektepler ve liseler olarak varlığını sürdürmüştür

Osmanlı eğitim modernizasyonu Cumhuriyet sonrası eğitim sistemimizin temellerini oluşturmaktadır. Sultan II. Mahmud ile başlayan Osmanlı sivil eğitim kurumlarının tesisi 1869 Maârif-i Umumiye Nizamnamesi ile yeni bir şekil almıştır. Bu nizamnameye göre ilköğretim kurumlarını sıbyan ve rüşdiye mektepleri, ortaöğretimin kurumlarını ise idâdî ve sultânî mektepleri oluşturacaktı. Bu hiyerarşide ortaöğretimin birinci kademesini idâdîlerin, ikinci kademesini ise sultânîlerin oluşturması planlanmıştı. Tarihi süreçte, sultânîler açılamamış ve ortaöğretimin ikinci kademesini, teşkil edilen yedi senelik idâdîler oluşturmuştur. 1910 yılından sonra yede senelik idâdîlerin sultânî şekline dönüştürülmesine başlanmıştır. 1914 yılından sonra ise tüm yedi yıllık idâdîlerin sultânî şekline dönüştürülmesine karar verilmiştir. O tarihten sonra Osmanlı eğitim sistemindeki ortaöğretim kurumlarını sultânîler oluşturmuştur. Yeni teşkil edilen bu sultânî mekteplerinin yapısında, öğretim süresinde, programlarında ve kadrolarında, nicelik olarak, önemli değişiklikler yapıldığı gibi nitelik olarak da yenilikler gerçekleştirilmek istenmiştir. Sultânîler, bir kısım değişikliklerle birlikte, Türkiye Cumhuriyeti’nin ortaöğretim kurumlarını oluşturan orta mektepler ve liseler olarak varlığını sürdürmüştür
Yeni  Asur Metinlerinde Geçen Ay İsimleri
Yeni  Asur Metinlerinde Geçen Ay İsimleri
Yazar: Filorioti, H. Hande Duymuş
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Yeni Asur Devri, Ay isimleri, Ay takvimi, Ay yılı, Mezopotamya takvimi

Ay yılı esasına dayanan bir takvim kullandıkları anlaşılan Asurlulardan günümüze pek çok çivi yazılı belge intikal etmiştir. Özellikle Yeni Asur Devri  olarak adlandırılan dönemden kalma metinlerde, ay isimlerinin netleştiği ve tarih düşme ihtiyacı hissedilen her belgede bir ay isminin zikredildiği görülmektedir. Ay isimlerini ihtiva eden söz konusu belgelerden dönemin sosyal, siyasi, ekonomik, hukuki ve dini yapısı hakkında bilgi edinmek mümkün olmaktadır. Yeni Asur metinlerinde, Nisannu, Ayaru, Simanu, Du’ūzu, Ābu, Ulūlu, Tašritu, Arahsamna, Kislimu, Tebetu, Šabātu, Addaru gibi ay isimleri tespit edilmiş, bunlardan bazıları çok az değişiklikle günümüze kadar mevcudiyetini devam ettirmiştir

Ay yılı esasına dayanan bir takvim kullandıkları anlaşılan Asurlulardan günümüze pek çok çivi yazılı belge intikal etmiştir. Özellikle Yeni Asur Devri  olarak adlandırılan dönemden kalma metinlerde, ay isimlerinin netleştiği ve tarih düşme ihtiyacı hissedilen her belgede bir ay isminin zikredildiği görülmektedir. Ay isimlerini ihtiva eden söz konusu belgelerden dönemin sosyal, siyasi, ekonomik, hukuki ve dini yapısı hakkında bilgi edinmek mümkün olmaktadır. Yeni Asur metinlerinde, Nisannu, Ayaru, Simanu, Du’ūzu, Ābu, Ulūlu, Tašritu, Arahsamna, Kislimu, Tebetu, Šabātu, Addaru gibi ay isimleri tespit edilmiş, bunlardan bazıları çok az değişiklikle günümüze kadar mevcudiyetini devam ettirmiştir
Manisa Medreseleri  Nüfus Yoklama Defteri
Manisa Medreseleri  Nüfus Yoklama Defteri
Yazar: Gökmen, Ertan
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Manisa, Saruhan, Eğitim, Medrese, Osmanlı

Osmanlı Devleti’nde ilk nüfus sayımı 1831 yılında yapılmış ve daha sonraki yıllarda belli aralıklarla yapılan yoklamalarla nüfusta meydana gelen değişiklikler tespit edilmiştir. Manisa şer’iyye sicilleri içerisinde yer alan 278 numaralı Manisa medreseleri nüfus yoklama defteri de 1834 ile 1840 yılları arasında Manisa medreselerinde barınan nüfusta meydana gelen değişiklikleri göstermektedir. Defterdeki bilgilerden Manisa medreselerinin adlarını, nerede bulunduklarını, medreselerde kaç kişi barındığını, barınan kişilerin nereli olduklarını, yaşlarını ve fiziksel özelliklerini öğrenebilmekteyiz. Yine defterden nüfusla ilgili olarak ölüm, nakil, firar gibi olaylar hakkında bilgi edinmekteyiz. Defterde verilen bu türden bilgiler çalışmamızda farklı başlıklar altında ele alınarak değerlendirilmiştir

Osmanlı Devleti’nde ilk nüfus sayımı 1831 yılında yapılmış ve daha sonraki yıllarda belli aralıklarla yapılan yoklamalarla nüfusta meydana gelen değişiklikler tespit edilmiştir. Manisa şer’iyye sicilleri içerisinde yer alan 278 numaralı Manisa medreseleri nüfus yoklama defteri de 1834 ile 1840 yılları arasında Manisa medreselerinde barınan nüfusta meydana gelen değişiklikleri göstermektedir. Defterdeki bilgilerden Manisa medreselerinin adlarını, nerede bulunduklarını, medreselerde kaç kişi barındığını, barınan kişilerin nereli olduklarını, yaşlarını ve fiziksel özelliklerini öğrenebilmekteyiz. Yine defterden nüfusla ilgili olarak ölüm, nakil, firar gibi olaylar hakkında bilgi edinmekteyiz. Defterde verilen bu türden bilgiler çalışmamızda farklı başlıklar altında ele alınarak değerlendirilmiştir
Britanyalıların  Gözüyle Sina-Filistin Cephesi'nde Türk Askeri
Britanyalıların  Gözüyle Sina-Filistin Cephesi'nde Türk Askeri
Yazar: Karakaş, Nuri
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Türk askeri, Britanyalı Askerler, Mark Sykes, Çanakkale Cephesi, Sina

Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya ordusu ve Britanyalı askerler, Avrupa’daki savaş alanları haricinde, sayısı en fazla ve en yoğunluklu olan çarpışmaları Osmanlı ordusuna ve bu ordunun savaşan unsurlarına karşı yapmıştır. Bu makalede, Britanyalı asker, devlet adamı ve çağdaş askeri tarih yazarlarının gözünde, Birinci Dünya Savaşı ve özellikle de Sina-Filistin Cephesi’nde Britanya ordusuna karşı mücadele eden Türk askerlerinin muharip ve insani özelliklerinin neler olduğu ele alınmaktadır

Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya ordusu ve Britanyalı askerler, Avrupa’daki savaş alanları haricinde, sayısı en fazla ve en yoğunluklu olan çarpışmaları Osmanlı ordusuna ve bu ordunun savaşan unsurlarına karşı yapmıştır. Bu makalede, Britanyalı asker, devlet adamı ve çağdaş askeri tarih yazarlarının gözünde, Birinci Dünya Savaşı ve özellikle de Sina-Filistin Cephesi’nde Britanya ordusuna karşı mücadele eden Türk askerlerinin muharip ve insani özelliklerinin neler olduğu ele alınmaktadır
Chronica Maiora'da Moğol İmajı
Chronica Maiora'da Moğol İmajı
Yazar: Özcan, Altay Tayfun
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Moğol, Parisli Matthew, Tatar, İngiltere, Macaristan

1236’da Moğollar yeni ve uzun soluklu bir sefere giriştiklerinde Avrupa’daki hiç kimse bu seferin Avrupa’ya yöneleceğinin farkında değildi. Ancak 1241’de birden bire daha önce adlarını bile duymadıkları bir düşmanla karşı karşıya geldiler. Moğollar Leignitz ve Mohi’de Avrupa’nın iki büyük ordusunu yok ettikten ve Balkanlara doğru ilerleyerek buralarda da faaliyet gösterdikten sonra geri çekildiler. Ancak arkalarında yıkılmış kent ve kasabalar ile acı hatıralar bıraktılar. Din adamlarının birbirlerine Moğol istilası ile ilgili olarak gönderdikleri mektuplar bir taraftan yaşadıkları buhranı gösterirken diğer taraftan Moğolları nasıl algıladıklarını da aksettirmektedir. Bu mektuplardan önemli bir kısmı bugün sadece Chronica Maiora adlı kronikte bulunmaktadır. Bunun yanında eserde yazarın Moğollarla ilgili şahsi değerlendirmeleri de bulunmaktadır. Bu açıdan bakıldığında eser bizzat Moğol işgali ile karşılaşanların ve onların yazdıklarını okuyanların Moğol algısını yansıtır. Bunun yanında eserde zaman içinde Moğollarla kurulan diplomatik ilişkilerin tesiriyle Moğol algısının nasıl bir değişimden geçtiğini de gösteren bilgiler vardır. İşgalin ilk yıllarında Moğollar şeytani ve kanunsuz bir halk olarak tanımlanırken temasların gelişmesi neticesinde bu kötü özellikler ortadan kalkmış hatta Moğolları takdir eden bir bakış açısı ortaya çıkmıştır. Makalede Chronica Maiora’da Moğol algısı incelenecek ve süreç içindeki değişimi takip edilecektir

1236’da Moğollar yeni ve uzun soluklu bir sefere giriştiklerinde Avrupa’daki hiç kimse bu seferin Avrupa’ya yöneleceğinin farkında değildi. Ancak 1241’de birden bire daha önce adlarını bile duymadıkları bir düşmanla karşı karşıya geldiler. Moğollar Leignitz ve Mohi’de Avrupa’nın iki büyük ordusunu yok ettikten ve Balkanlara doğru ilerleyerek buralarda da faaliyet gösterdikten sonra geri çekildiler. Ancak arkalarında yıkılmış kent ve kasabalar ile acı hatıralar bıraktılar. Din adamlarının birbirlerine Moğol istilası ile ilgili olarak gönderdikleri mektuplar bir taraftan yaşadıkları buhranı gösterirken diğer taraftan Moğolları nasıl algıladıklarını da aksettirmektedir. Bu mektuplardan önemli bir kısmı bugün sadece Chronica Maiora adlı kronikte bulunmaktadır. Bunun yanında eserde yazarın Moğollarla ilgili şahsi değerlendirmeleri de bulunmaktadır. Bu açıdan bakıldığında eser bizzat Moğol işgali ile karşılaşanların ve onların yazdıklarını okuyanların Moğol algısını yansıtır. Bunun yanında eserde zaman içinde Moğollarla kurulan diplomatik ilişkilerin tesiriyle Moğol algısının nasıl bir değişimden geçtiğini de gösteren bilgiler vardır. İşgalin ilk yıllarında Moğollar şeytani ve kanunsuz bir halk olarak tanımlanırken temasların gelişmesi neticesinde bu kötü özellikler ortadan kalkmış hatta Moğolları takdir eden bir bakış açısı ortaya çıkmıştır. Makalede Chronica Maiora’da Moğol algısı incelenecek ve süreç içindeki değişimi takip edilecektir
Urartu Krallığı'nın Tarihi Coğrafyası  Hakkında Yeni Öneriler
Urartu Krallığı'nın Tarihi Coğrafyası  Hakkında Yeni Öneriler
Yazar: Pınarcık, Pınar
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Demir Çağı, Urartu Krallığı, Asur İmparatorluğu, Doğu Anadolu, Tarihi Coğrafya

Assur yazılı kaynaklarında “Uruatri” olarak geçen ve MÖ 1273 yılında tarih sahnesine çıkan Urartular, batıda Fırat Nehri’nden doğuda İran Azerbaycan’ına, kuzeyde Gökçe Göl ile Aras vadisinden güneyde Toroslar ve Urmiye Gölü’nün güneyine kadar uzanan geniş bir coğrafyaya egemen olmuş ve Yakındoğu’nun en büyük devletlerinden biri olmuştur. Krallığın çekirdek bölgesi bugünkü Van Kalesi ve çevresidir ki bu yüzden Urartu Krallığı’na zaman zaman “Van Krallığı” da denilmektedir. Doğal bir kale görünümünde olan Van büyük bir başkentin kurulması ve gelişmesi için tüm koşullara sahipti. Ancak Doğu Anadolu bölgesinde yer alan diğer kentler siyasi ve tarihi olarak bu kadar büyük bir öneme sahip olamamışlardı. Urartu yerleşimleri genel olarak Doğu Anadolu başta olmak üzere Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan, İran, Irak topraklarına kadar yayılmıştır

Assur yazılı kaynaklarında “Uruatri” olarak geçen ve MÖ 1273 yılında tarih sahnesine çıkan Urartular, batıda Fırat Nehri’nden doğuda İran Azerbaycan’ına, kuzeyde Gökçe Göl ile Aras vadisinden güneyde Toroslar ve Urmiye Gölü’nün güneyine kadar uzanan geniş bir coğrafyaya egemen olmuş ve Yakındoğu’nun en büyük devletlerinden biri olmuştur. Krallığın çekirdek bölgesi bugünkü Van Kalesi ve çevresidir ki bu yüzden Urartu Krallığı’na zaman zaman “Van Krallığı” da denilmektedir. Doğal bir kale görünümünde olan Van büyük bir başkentin kurulması ve gelişmesi için tüm koşullara sahipti. Ancak Doğu Anadolu bölgesinde yer alan diğer kentler siyasi ve tarihi olarak bu kadar büyük bir öneme sahip olamamışlardı. Urartu yerleşimleri genel olarak Doğu Anadolu başta olmak üzere Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan, İran, Irak topraklarına kadar yayılmıştır
Hint  Askerlerinin Singapur'daki İsyanı (1915)
Hint  Askerlerinin Singapur'daki İsyanı (1915)
Yazar: Polat, Ü. Gülsüm
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Singapur, I. Dünya Savaşı, Hint askerleri, V. Hafif Piyade Birliği

İngiliz İmparatorluğu’nun Uzakdoğu kolonilerinden biri olan Singapur I. Dünya Savaşı yıllarında İngiliz idaresine karşı girişilen en ciddi Hint askeri isyanlarından birisine şahit olmuştur. Tamamı Müslüman Hintlilerden oluşan birlik içerisinde, savaşın başlarından itibaren hissedilen hoşnutsuzluğu İngiliz yetkililer fark ederek tedbir amaçlı olarak birliğin yeri değiştirilmek istenmişse de isyan aniden patlak vermiştir. İsyanın oluşumunda Osmanlı Devleti ve Almanya’nın propaganda faaliyetleri ve bunun yanında Amerika’da örgütlenerek Uzakdoğu’nun pek çok limanına açılan Ghadr [Gadr] Partisi mensubu Hintli milliyetçilerin de çalışmaları etkili olmuştur. Buna rağmen isyanın işleyiş biçiminden isyancıların net bir amaç ve hedefleri ayrıca isyanı yönlendirecek ciddi liderleri olmadığı anlaşılmaktadır. İsyanı müttefik donanmaların desteği ile bastıran İngiliz koloni yönetimi, yakalanan Hintli askerleri sert bir biçimde cezalandırmıştır. Bu çalışmanın hedefi Türk ve İngiliz arşiv kayıtları ve ilk elden kaynaklardan faydalanarak isyanın amacını, arka planını ve sebeplerini ortaya koymaktır

İngiliz İmparatorluğu’nun Uzakdoğu kolonilerinden biri olan Singapur I. Dünya Savaşı yıllarında İngiliz idaresine karşı girişilen en ciddi Hint askeri isyanlarından birisine şahit olmuştur. Tamamı Müslüman Hintlilerden oluşan birlik içerisinde, savaşın başlarından itibaren hissedilen hoşnutsuzluğu İngiliz yetkililer fark ederek tedbir amaçlı olarak birliğin yeri değiştirilmek istenmişse de isyan aniden patlak vermiştir. İsyanın oluşumunda Osmanlı Devleti ve Almanya’nın propaganda faaliyetleri ve bunun yanında Amerika’da örgütlenerek Uzakdoğu’nun pek çok limanına açılan Ghadr [Gadr] Partisi mensubu Hintli milliyetçilerin de çalışmaları etkili olmuştur. Buna rağmen isyanın işleyiş biçiminden isyancıların net bir amaç ve hedefleri ayrıca isyanı yönlendirecek ciddi liderleri olmadığı anlaşılmaktadır. İsyanı müttefik donanmaların desteği ile bastıran İngiliz koloni yönetimi, yakalanan Hintli askerleri sert bir biçimde cezalandırmıştır. Bu çalışmanın hedefi Türk ve İngiliz arşiv kayıtları ve ilk elden kaynaklardan faydalanarak isyanın amacını, arka planını ve sebeplerini ortaya koymaktır
19. Yüzyılın İlk Yarısında Kapitalist  Ticari İlişkilerdeki Dönüşümün Tarsus'taki Yansımaları  (1839-1856)
19. Yüzyılın İlk Yarısında Kapitalist  Ticari İlişkilerdeki Dönüşümün Tarsus'taki Yansımaları  (1839-1856)
Yazar: Ulutaş, Songül
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Trade, Capitalist World Economy, the Ottoman Economic System, Tarsus

Sanayi Devrimi sonrasında gelişen kapitalist ticari ilişkilerin dünya ülkelerine hızla yayılmaya başlaması sonucu, Osmanlı Devleti de 1830’lardan itibaren söz konusu bu etki alanına dahil olmuştur. Bu süreçte en önemli etki, Osmanlı iktisadi anlayışındaki kırılma olmuştur. Osmanlı ekonomik yapısı, özellikle 1838 sonrası kabul edilen serbest ticaret anlayışı ile ciddi bir başkalaşıma uğramıştır. Böylece, Osmanlı ekonomisi kapılarını kapitalist dünya ekonomisine açmış geleneksel yapıda kırılmalar baş göstermiştir. Bu çalışma ile Osmanlı ekonomisindeki dönüşümün aynı süreçte bir Osmanlı Anadolu kenti Tarsus’taki görüntüsü ortaya konulmuştur

Sanayi Devrimi sonrasında gelişen kapitalist ticari ilişkilerin dünya ülkelerine hızla yayılmaya başlaması sonucu, Osmanlı Devleti de 1830’lardan itibaren söz konusu bu etki alanına dahil olmuştur. Bu süreçte en önemli etki, Osmanlı iktisadi anlayışındaki kırılma olmuştur. Osmanlı ekonomik yapısı, özellikle 1838 sonrası kabul edilen serbest ticaret anlayışı ile ciddi bir başkalaşıma uğramıştır. Böylece, Osmanlı ekonomisi kapılarını kapitalist dünya ekonomisine açmış geleneksel yapıda kırılmalar baş göstermiştir. Bu çalışma ile Osmanlı ekonomisindeki dönüşümün aynı süreçte bir Osmanlı Anadolu kenti Tarsus’taki görüntüsü ortaya konulmuştur