Z Kuşağı Üniversite Öğrencilerinin Dijital Teknolojilere Yönelik Tutumlarının Analizi
An Analysis of Generation Z University Students' Attitudes Towards Digital Technologies
Yazar: Özalp, Yeliz; Avcı, Özkan
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology and Social Studies of Science and Technology ; Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler ; Z Kuşağı,Dijital Teknoloji,Teknoloji Kullanımı,Üniversite Öğrencileri ; Generation Z,Digital Technology,Technology Use,University Students

Bu çalışma, “Z Kuşağı” olarak tanımlanan ve 1995 yılı sonrasında doğan üniversite öğrencilerinin dijital teknolojilere yönelik tutum düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın özgünlüğü, Z kuşağı öğrencilerinin dijital teknoloji tutumlarını yalnızca genel bir çerçevede değil, aynı zamanda cinsiyet, yaş, gelir durumu, öncelikli olarak kullanılan dijital teknoloji türü ve teknolojiye ayrılan günlük süre gibi demografik ve davranışsal değişkenler açısından çok boyutlu olarak analiz etmesinde yatmaktadır. Çalışma, bu alt gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı ve belirgin tutum farklılıklarını ortaya koyarak konuyla ilgili akademik birikime yeni bir boyut kazandırmayı hedeflemektedir. Araştırmada, Bartın Üniversitesinde öğrenim gören 653 öğrenciye ulaşılmış ve veri toplama aracı olarak Cabı (2016) tarafından geliştirilen “Dijital Teknolojiye Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, doğrulayıcı faktör analizi (DFA), bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) gibi yöntemlerden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda, Z kuşağı üniversite öğrencilerinin dijital teknolojiye karşı genel olarak olumlu bir tutum sergilediği görülmüştür. Bununla birlikte, tutumların alt gruplara göre önemli ölçüde farklılaşabildiği saptanmıştır. Özellikle erkek öğrencilerin, gelir durumu çok düşük olanların, öncelikli olarak masaüstü bilgisayar kullananların ve dijital teknolojilere günde 4-5 saat vakit ayıranların tutumlarının daha olumlu olabildiği tespit edilmiştir. Buna karşın, kadın öğrencilerin, 22-29 yaş aralığındakilerin, evli olanların ve gelir durumu görece daha iyi olanların dijital teknolojilerin olumsuz yönlerine daha fazla odaklanma eğiliminde olabildiği gözlemlenmiştir. Bulgular, Z kuşağının dijital teknoloji yetkinlikleri, sosyal ağ kullanımları, derste teknoloji kullanımı ve eğlence amaçlı kullanım gibi alt boyutlarda demografik özelliklere göre nasıl farklılıklar gösterebildiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçların, Z kuşağının eğitim ve diğer alanlardaki dijital teknoloji kullanımlarını daha etkili hale getirme stratejileri geliştirmede yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

This study aims to determine the attitude levels towards digital technologies among university students defined as “Generation Z,” born in 1995 and later. The originality of the research lies in its multi-dimensional analysis of Generation Z students' attitudes, not only within a general framework but also in terms of demographic and behavioral variables such as gender, age, income level, the primary type of digital technology used, and the daily time spent on these technologies. By revealing statistically significant and distinct differences in attitudes among these subgroups, the study aims to add a new dimension to the existing body of academic knowledge on the subject. The research was conducted with 653 students at Bartın University, and the “Attitude Scale Towards Digital Technology,” developed by Cabı (2016), was used as the data collection tool. The data were analyzed using methods such as descriptive statistics, confirmatory factor analysis (CFA), independent samples t-test, and one-way analysis of variance (ANOVA). The results indicated that Generation Z university students generally exhibit a positive attitude towards digital technology. However, it was determined that these attitudes can differ significantly across subgroups. Specifically, male students, those with very low income, those who primarily use desktop computers, and those who spend 4-5 hours daily on digital technologies were found to have more positive attitudes. Conversely, female students, those in the 22-29 age range, married students, and those with relatively better income were observed to have a tendency to focus more on the negative aspects of digital technology. The findings have revealed how attitudes can vary according to demographic characteristics across sub-dimensions such as digital technology competence, social network use, in-class technology use, and entertainment-focused use. It is believed that these results can be instrumental in developing strategies to make the use of digital technology by Generation Z more effective in educational and other fields.