Erzurum İlinde Çerezlik Ayçiçeği Üretim Maliyeti
The Cost of the Confectionery Sunflower Production in Erzurum Province
Yazar: Uzundumlu, Ahmet Semih; Topcu, Yavuz
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 2 Ek:A No. 2 Sp:A, 2012
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çerezlik ayçiçeği, üretim maliyeti, brüt kâr, GSÜD ; Confectionary sunflower,production cost,gross profit,GVP

2010 yılı verilerine göre, Türkiye’de yaklaşık 900000 da alanda çerezlik ayçiçeği üretimi yapılmış ve 167 kg da-1 verim sağlanmıştır. Çerezlik ayçiçeği üretimi bakımından lider iller; Kahramanmaraş, Ankara, Denizli, Kırşehir, Bursa, Kayseri, Kırıkkale, Aksaray, Konya ve Erzurum’dur. Erzurum, çerezlik ayçiçeği üretim alanı ve üretim miktarı bakımından, sırasıyla Türkiye’de 12. ve 10. sıradadır. Erzurum ilinde 18123 da alanda çerezlik ayçiçeği üretimi yapılmakta iken, bu alanın 17170 dekarı (%95) Pasinler ilçesinde bulunmakta ve bu yüzden Pasinler ilçesi, ana kitleyi temsil etme niteliğine sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Erzurum ilinde çerezlik ayçiçeğinin maliyeti ve gelirinin incelenmesidir. Çalışmadan elde edilecek veriler, çerezlik ayçiçeği üretiminin yoğun olarak yapıldığı Pasinler ilçesindeki 11 köyün 86 işletmeyle yüz yüze yapılan anketlerden sağlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, çerezlik ayçiçeği üretim maliyetinde değişir masrafların payı %73 olup, değişir faktörlerden gübre, tohum ve sulama suyu fazla kullanılmışken, bakım işlerinde kullanılan işgücü daha düşük düzeyler ve bu durum verim üzerinde düşüşlere neden olmuştur. Bu yüzden, birim çerezlik ayçiçeği üretim maliyeti 2.0 TL kg-1 olarak hesaplanmış ve ürün satış fiyatı ise 1.6 TL kg-1 belirlenmiştir. Bunun bir sonucu olarak, toplam üretim maliyeti toplam GSÜD aştığından, Net kâr -87.42 TL da-1 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlara göre; işletmelerin kıt kaynakları kullanımında teknik ve ekonomik etkinlik seviyeleri belirlenerek, maliyet minimizasyonu sağlanabilir. Çerezlik ayçiçeği için reel satın alma fiyatlarının tespit edilmesi ile GSÜD artırılabilir. Böylece işletmeler belirli ölçeklerde maksimum gelir sağlayabilir ve bunları yatırımlara aktarabilirler

In Turkey, it was harvested the 167 kg confectionary sunflower per decare (da) by the confectionarysunflower at about 900000 da area in 2010. The leading provinces at confectionary sunflower production were Kahramanmaras,Ankara, Denizli, Kırsehir, Bursa, Kayseri, Kırıkkale, Aksaray, Konya and Erzurum. While Erzurum,however, in its production and harvested area were ordered as the 10th and 12th in Turkey, respectively. The productionarea of confectionary sunflower in Erzurum was 18123 da and the 95.3% of that was in Pasinler district. It, therefore,has the nature of the representation the main population. The aim of the study is to investigate the cost andrevenues of the confectionery sunflower. The data to be obtained from the study will be provided from 86 farmsthrough face-to-face survey technique at the eleven villages of Pasinler. According to the results of the study; therate of the variable cost in the production cost of the confectionary sunflower was calculated as 73%, and the fertilizer,seed and irrigation water amount from variable inputs, and labor used for the maintenance was applied lessthan normal levels, and thus they led its yield to be much lower. Therefore, its production cost per kg was calculatedas 2.0 TL, and its price was determined as 1.6 TL. As a result of this; since the production cost exceeded the totalGVP, net benefit per da was found as -87.42 TL. According to the findings; the cost minimization could provideby being determined the technical and economic effectiveness levels related to the scarce sources usage of thefarms. GVP could be increased by determining the reel buying prices for marketer. Then, the farms could gain themaximum income at some scale, and they could transfer them to the investments, and thus they may reach to thecompetitive farm structures.