BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİNİN AKILLI KENTLEŞME SÜRECİNDEKİ ROLÜ VE AKILLI KENT ÇÖZÜMLERİ
THE ROLE OF METROPOLITAN MUNICIPALITIES IN THE SMART URBANIZATION PROCESS AND SMART CITY SOLUTIONS
Yazar: Sakarya, İpek; Ekiz, İrem; Ünlü, Yusuf
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 23 No. 58, 2025
Anahtar kelimeler: Urbanization Policies ; Kentleşme Politikaları ; Urban Policy ; Kentsel Politika ; Turkiye's Regional Policy and Planning ; Türkiye'nin Bölgesel Politikası ve Planlaması ; Local Administrations ; Yerel Yönetimler ; Akıllı kentler,büyükşehir belediyeleri,yerel yönetimler,şehir planlama ; Smart cities,metropolitan municipalities,local governments,urban planning

Akıllı kentler konusu farklı meslek alanlarının da katkısıyla birçok perspektiften tartışılmaktadır. Planlama, politika, ekonomi, ekoloji, sosyoloji, teknoloji ve yönetim konuları akıllı kentlerin araştırma ve tartışma konusu olduğu önemli başlıklar arasında yer almaktadır. Akıllı kentler konusu geniş bir kavramsal şema sunarken, kentsel mekâna ilişkin yeni bir paradigma arayışını da ifade etmektedir.  Son yıllarda akıllı kent uygulamaları yerel yönetimlerin önemli hizmet alanlarından biri haline gelmiştir. Akıllı kentleşme sürecinde, yerel yönetimler farklı gelişmişlik düzeylerine sahip olmakla birlikte gerek bütçe gerek deneyim gerek hizmet kapasitesi açısından büyükşehir belediyeleri öne çıkmaktadır. Akıllı kent uygulamaları her ne kadar teknolojik altyapıyla ilişkilendirilse de belediyelerin teknolojik, ekolojik, sosyal hizmetleri ve kurumsal yapıları yerel yönetimlerin akıllı kentleşme sürecindeki başarısını ortaya koymaktadır.    Bu bağlamda, bu çalışma kapsamında büyükşehir belediyelerinin akıllı kent uygulamalarının teknolojik, ekolojik, sosyal ve kurumsal boyutta incelenmesi, bu belediyelerin karşılaştırılarak öne çıkan ve diğerlerinden farklılaşan uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Akıllı kentleşme süreci tamamıyla kamuya açık şekilde yürütülmesi gereken bir süreç olduğu için, bu çalışmada da kamuya açık kaynaklar üzerinden bir araştırma yapılmış; büyükşehir belediyelerinin akıllı kent uygulamalarına hem literatür taraması hem de belediyelerin internet tabanlı yayınları aracılığıyla ulaşılmıştır. Bu kapsamda belediyelerin temel hizmet alanlarında sunduğu akıllı kent çözümleri, akıllı kent projeleri incelenerek karşılaştırma yoluna gidilmiştir. Bu çalışmayla birlikte, 30 büyükşehir belediyesinin akıllı kentleşme sürecinin teknolojik, ekolojik, sosyal ve kurumsal bağlamda kapasitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

The concept of smart cities is being explored from multiple perspectives, enriched by contributions from various professional fields. Key areas of inquiry and debate include planning, policy, economics, ecology, sociology, technology, and governance. While offering a broad conceptual framework, the discourse on smart cities also reflects a search for a new paradigm in understanding urban space.Smart city applications have emerged as a pivotal service area for local governments. Metropolitan municipalities often lead in smart urbanization initiatives due to their greater budgetary resources, experience, and service capabilities. While technology is a cornerstone of smart cities, a municipality's success is also influenced by its technological infrastructure, ecological focus, social services, and overall institutional framework.Within this context, this study comprehensively analyzes smart city applications implemented by metropolitan municipalities across technological, ecological, social, and institutional dimensions. By comparing these municipalities, it aims to evaluate their distinctive and exemplary practices. Given the imperative for smart urbanization processes to be conducted with full public transparency, this research has exclusively relied on publicly accessible sources. Accordingly, smart city applications of metropolitan municipalities have been accessed through both literature reviews and the municipalities' internet-based publications. As part of this process, the smart city solutions and projects offered by municipalities in their core service areas have been examined and compared. Ultimately, this study seeks to assess the capacity of 30 metropolitan municipalities in their smart urbanization processes across technological, ecological, social, and institutional dimensions.