CAHİLİYE DÖNEMİ EVSİYYE ŞİİR EKOLÜ
JAHILIYYAH (DAYS OF IGNORANCE) PERIOD EVSIYYE PEOTRY ECOLE
Yazar: Salihoğlu, Hamit
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 19 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Jahiliyya,Poems,Evs b. Hacer,Evsiyye Poem Ecole ; Cahiliye,Şiir,Evs b. Hacer,Evsiyye Şiir Ekolü

Evsiyye şiir ekolü, Temîm kabilesinemensup cahiliye dönemi şairlerinden olan Evs b. Hacer (ö. m. 620) adındakişaire nispetle anılan bir şiir ekolüdür. Bu şiir ekolü, cahiliye dönemi Arapkasidesinin inşasında Arap şiirinin stiline uygun hareket etmek suretiyleşiirlerin biçimine çok önem veren bir ekoldür. Bu ekol, cahiliye döneminde biryandan bedevi hayatı bütün yönleriyle yaşayan ve onun ilham ettiği duygularıkalbin derinliklerinden hisseden, diğer yandan da başta şehir medeniyetinden vedaha sonra da Fars kültüründen etkilenen bir grup şairi içinde barındırıyordu.Bu şiir ekolünün ilk kuruyucusu ve üstadı ise Evs b. Hacer’dir. Onun en meşhuröğrencileri de Beşâme b. Gadîr, Züheyr b. Ebî Sülmâ (ö. 609), Ka‘b b. Züheyr(ö. 24/645), Büceyr, Hutay’e (ö. 59/678), en-Nâbiga ez-Zübyânî (ö. 604) veCemîl b. Ma‘mer (ö. 82/701)’dır. Bu ekole mensup râvî ve şairleri söz konusumektepte bir araya getiren ortak payda ise şiir rivayetinin dışında ve mensubuoldukları kabilenin ötesinde şiirlerinde kullandıkları edebi üslup ve sanatsalözelliklerdir. Bu ekole mensup mezkur şairler, kendilerinden sonra gelen çoğuşair tarafından taklit edilmeye çalışılmış ve şiirle ilgili ortaya koyduklarıedebi tenkit ve dilsel üslubun etkisi günümüze kadar devam etmiştir. Sahip olduğu üstün meziyetleriyle,şiir alanındaki mahareti ve titiz davranışlarıyla öne çıkan Evs b. Hacer’inbelirlediği şiir kaideleri üzerine kurulmuş olan bu ekol, şiir sanatına önemvermeyen ve şiirlerinin kölesi olmayan şairlerin bu sanatta yükselme imkanıolmadığını düşünmektedir. Bu sebeple söz konusu ekole mensup şairler, bütünhayatlarını söyledikleri şiirlerinin hizmeti ve güzelleştirmesi için adamış ve şiirlerininköleleri olarak tanınmışlardır. Mensubu oldukları söz konusu ekol de“‘Abîdu’ş-şiir” adıyla anılmıştır. Şiir sanatında düşünme, sabır ve teennidenyana tutum sergileyen bu ekol, şiiri bir sanat olarak benimsediği gibiyaratılış ve mizaçlarıyla şiir söylemeye kalkışan şairlere karşı çıkmış veonların bu tür şiirlerini de ret etmiştir. Bu nedenle söz konusu ekole mensupşairlerde teşbih, mecaz, istiare kinaye ve benzeri edebi sanat çeşitleri çokçagörülmektedir. Şiirin tasvirinde hayalden daha çok maddi suretlere başvuran bu ekolününşairleri, şiirin şekil ve suretinin güzelliğine verdiği önem, onun konusuna vemanasına verdiği önemden daha az olmamıştır. Bu ekolün öne çıkan temelözelliklerinden biri teenni ve itkandır. İkincisi ise şiirlerinde geniş birşekilde ele alınan ve yayın olarak kullanılan teşbih sanatıdır.

Evsiyye poetry ecole is an aforementioned ecole of poetry in proportion tothe poet named Evs b. Hacer (B.C. 620) who is a member of the Temîm family. Thisecole of poetry an ecole that attaches great importance to the from and shapeof poems by acting in accordance with the style of Arab poetry in theconstruction of the jahiliyyah period Arabian eulogium. This ecole contained agroup of poets who lived in the desert life in all its aspects during theperiod of ignorance and felt the emotions inspired by it from the depths of thehearth, and also influenced by the urban civilization and then Persianculture.The first founder and master of thie poetry school is Evs b. Hacer. HisMost famous students are Beşâme b. Gadîr, Züheyr b. Ebî Sülmâ (ö. 609), Ka‘b(ö. 24/645) b. Züheyr, Büceyr, Hutay’e (ö. 59/678), en-Nâbiga ez-Zübyânî (ö.604) and Cemîl b. Ma‘mer (ö. 82/701).The common denominator that bringstogether the poets who belong to this ecole is the literary style and artisticfeatures that they use in their poems apart from the poetry rumors and beyondthe tribe they belong to.The aforementioned poets belonging to this ecole havebeen tried to be imitated by most of the poets who came after them and theeffect of their literary criticism and linguistic style about the poetry hascontinued until today.Evs b. Hacer stands out with his superior virtues, hisdexterity in poetry and his meticulous behavior. The school of Evsiyye, whichwas founded on the rules of poetry determined by him, thinks that poets who donot give importance to the art of poetry and who are not slaves of their poemshave no opportunity to rise to this art. For this reason, poets belonging tothe school in question are dedicated to the service and beautification of theirpoems and are known as slaves of their poems. The school in question was named“Abîdu’ş-şiir”. Thinking in the art of poetry, this school exhibits an attitudeof patience, poetry as an art of creation and temperament of the poets whoattempted to tell him and rejected such poems. For this reason, poets belongingto the school in similitude, metaphor, figure of speech, allusion, and all kinds of literary art is seen in many typesof literary art. In the description of poetry, poets of this school, whichresorted to material surrogates rather than imagination, attach importance tothe beauty of the form and form of poetry, and not less than the importance itattaches to its subject and meaning. One of the main features of this school ispatience and quality. The second is the art of similitude which is widely usedin his poems and used as a publication.