Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması
Comparison of Vegetative Characteristics of Different Cotton (Gossypium hirsutum L.) Genotypes Under the Ecological Conditions of Şanlıurfa
Yazar: Kaya, Ali Rahmi; Aykaç, Cemalettin Sefa; Eryiğit, Tamer
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Agronomy ; Agronomi ; Cotton genotypes,Vegetatif characteristics,Gossypium hirsutu L. ; Pamuk genotipleri,Vejetatif özellikler,Gossypium hirsutum L.

Bu çalışma, Şanlıurfa ili Kısas Mahallesi’nde yürütülmüş olup, on pamuk (Gossypium hirsutum L.) genotipinin yerel ekolojik koşullar altındaki vejetatif özelliklerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada; ilk meyve dalına kadar boğum sayısı, bitkide toplam boğum sayısı, bitki boyu, vejetatif ve generatif dal sayısı, bitkide koza sayısı, koza ağırlığı, çenet sayısı, şif oranı, kozadaki tohum sayısı ve ilk meyve dalı yüksekliği gibi özellikler incelenmiştir. Sonuçlar, vejetatif dal sayısı, çenet ağırlığı, şif oranı, kozadaki tohum sayısı ve ilk meyve dalı yüksekliği dışındaki tüm özellikler açısından genotipler arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunduğunu göstermiştir (P<0.05 ve P<0.01). Candia çeşidi; ilk meyve dalına kadar boğum sayısı (7.12), bitkide toplam boğum sayısı (19.83), bitki boyu (104.03 cm), meyve dalı sayısı (12.72 adet/bitki), koza sayısı (15.45 adet/bitki) ve koza ağırlığı (9.13 g) gibi birçok özellik bakımından en yüksek değerlere ulaşarak üstün performans göstermiştir. Buna karşılık, MAY 455, BA 440 ve Ceyhan 520 çeşitleri birçok özellik açısından en düşük değerlere sahip olmuştur. Mevsim boyunca elverişsiz çevre koşullarına rağmen Candia çeşidi, bölge ortalamasının üzerinde bir verim potansiyeli ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Candia genotipi Şanlıurfa koşulları için ümitvar bir materyal olarak değerlendirilmiş; ancak stabilite ve adaptasyonunun belirlenmesi amacıyla çok yıllık ve çok lokasyonlu denemelerin yapılması önerilmiştir.

This study was conducted in Kısas District, Şanlıurfa Province, to determine the vegetative characteristics of ten cotton (Gossypium hirsutum L.) genotypes under local ecological conditions. The experiment was arranged in a randomized complete block design with three replications. The investigated parameters included the number of nodes to the first fruiting branch, total nodes per plant, plant height, number of vegetative and fruiting branches, number of bolls per plant, boll weight, number of carpel, carpel ratio, seed number per boll, and height of the first fruiting branch. Results showed that genotypic differences were statistically significant for most traits (P<0.05 and P<0.01), except for vegetative branch number, lock weight, lint ratio, seed number per boll, and first fruiting branch height. The Candia variety exhibited superior performance with the highest values for several traits, including the number of nodes to the first fruiting branch (7.12), total nodes per plant (19.83), plant height (104.03 cm), fruiting branches (12.72 per plant), boll number (15.45 per plant), and boll weight (9.13 g). Conversely, the lowest values for many traits were obtained from the varieties MAY 455, BA 440, and Ceyhan 520. Despite unfavorable conditions during the season, Candia showed yield potential above the regional average. In conclusion, Candia proved to be a promising genotype for the Şanlıurfa region, while further multi-year and multi-location trials are recommended to confirm stability and adaptability.