Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Fen Eğitiminde Model Kullanımına İlişkin Görüşleri
Pre-service Science Teachers' Views on the Use of Models in Science Education
Yazar: Ağca, Tuğçe; Tecimer Altınel, Zübeyde; Kızılay, Esra
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; model,pre-service science teachers,science education,views. ; fen bilgisi öğretmen adayları,fen eğitimi,görüş,model kullanımı.

Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının fen eğitiminde model kullanımına ilişkin görüşlerini incelemektir.  Araştırmaya bir üniversitede öğrenim gören 12 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseniyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun seçilmesinde amaçlı örneklem yöntemine dayalı kolay ulaşılabilir durum örneklemesinden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen fen eğitiminde model kullanımına ilişkin görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada veri analiz yöntemi olarak içerik analizi tercih edilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucu öğretmen adaylarının bir öğretim materyali olarak modele yönelik görüşlerinde, akılda kalıcı ve anlaşılır olduğu ve model örnekleri olarak en çok güneş sistemi modelini tercih ettikleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının fen eğitiminde model kullanımının önemine ilişkin görüşlerine bakıldığında anlamayı kolaylaştırdığı, gözlem imkânı, somut gösterim sunma, dikkat ve ilgi çekici olduğunu belirtmişlerdir. Fen eğitiminde model kullanımının avantajlarına yönelik görüşlerine bakıldığında anlaşılır, kolay kavranabilir, kalıcı öğrenme sağlar, dersi etkili ve verimli hale getirir, zaman tasarrufu sağlar, iş yükünü azaltır, somut anlatım sağlar, eğlenceli, motivasyon yükseltir şeklinde; dezavantajlarına yönelik görüşlerinde ise süre sıkıntısı, kavram yanılgısı, temin etmede zorluk, maliyet, ön hazırlık gerektirir, dikkat dağınıklığı ve gürültü, karmaşa oluşabilir en çok tekrar edilen yanıtlar olduğu belirlenmiştir. Ülkemizde fen derslerinde model kullanımına yönelik görüşleri yetersiz ve bilinçsiz öğretmen, materyal sınırlılığı, temin etme zorluğu, yeterli, sınırlı teknolojik alt yapı ve donanım kodlarının tekrar ettiği belirlenmiştir. Fen eğitiminde model kullanımının önemi konusunda öğretmenler daha fazla bilinçlendirilebilir.

The purpose of this research is to examine the views of science teacher candidates on the use of models in science education. The study involved 12 science teacher candidates enrolled at a university. This research was conducted using the phenomenological design, one of the qualitative research methods. A purposive sampling method based on convenient sampling was used in selecting the study group. The data collection tool was an interview form developed by the researchers regarding the use of models in science education. Content analysis was employed as the data analysis method in this study. Based on the interviews, it was determined that the teacher candidates considered models as a teaching material to be memorable and understandable, with the solar system model being the most frequently preferred example. Regarding the importance of using models in science education, the teacher candidates stated that models facilitate understanding, provide opportunities for observation, offer concrete representations, and attract attention and interest. In terms of the advantages of using models in science education, the candidates expressed that models are understandable, easy to grasp, lead to lasting learning, make lessons more effective and efficient, save time, reduce workload, provide concrete explanations, are enjoyable, and increase motivation. On the other hand, the most commonly mentioned disadvantages included time constraints, misconceptions, difficulty in obtaining models, cost, the need for preparation, distraction, noise, and potential confusion. In Turkey, the views on the use of models in science lessons often point to insufficient and unaware teachers, limited materials, difficulties in obtaining models, and inadequate technological infrastructure and equipment. Teachers can be further informed about the importance of using models in science education.