Üslûbu'l-Kur'ân ve Tefsir İlmi
Üslûbu'l-Kur'ân ve Tefsir İlmi
Yazar: Baysal, Sıddık
Dergi: Bilimname, Vol. 2018 No. 35, 2018
Anahtar kelimeler: Tefsir,üslȗbu’l-Kur’an,mecȃz,tekrar,umȗmȋlik

Vakıa olarak muayyen bir tarih içindeki muhataplarına ilahi maksat vemanaları iletmek üzere gönderilmiş bir kitap olan Kur’an’ın, ilk muhataplarınınyeteneklerini ve birikimlerini dikkate alması olgusal bir gerekliliktir. Çünkükelam, belagat ve fesahatin zirvesinde inşa edilse dahi muhatabının zihindemütekellimin kastettiği manaya tekabül etmediği müddetçe taraflar arasındailetişimi sağlayabilecek nitelik ve yeterliliğe sahip olamaz. Kur’an söz konusuolduğunda bu, mütekelliminin Zȃt-ı ilahi olması dolayısıyla hitabın ve muhatabıntabiatlarının farklılığından kaynaklanan ontolojik ve epistemolojik birsorundur. Dolayısıyla son derece sofistike bir sorundur. Ancak Allah’ın apaçıkbeyanı olmak vasfıyla Kur’an, okunmak, anlaşılmak ve yaşanmak üzere indirildiğimuhakkaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için muhatabının iletişim araçlarını,dilini ve özgün ifade biçimlerini kullanmış; içerdiği manaları ve maksatları böyleliklemuhatabının zihnine yaklaştırmış, onun sözcüklerini, onun kavramlarını veıstılahlarını kullanarak kendisi ile muhatap arasında bir muvazaa tesisetmiştir. Esasen onun apaçık Arapça bir beyan olmasının hikmeti budur.Üslȗbu’l-Kur’an, bu ilahi hikmetin tecellilerinden biridir. İşte bu hikmetnedeniyle tefsir ilmi, Kur’an lafızları ve ibarelerinin anlamları vedelaletlerini tespit etmek için üslȗbu’l-Kur’an’a, anlama, açıklama veanlamlandırma (tefsir ve te’vil) faaliyetlerinde müracaat etmek durumundadır.Zira ilahi bir söz olması itibarıyla Kur’an’ın hangi sözdiziminde, hangiüslȗpta, hangi zihinsel/mantıki bağıntıda ve tarihsel bağlamda hangi manayadelalet ettiğini belirleyebilmek için üslȗbu’l-Kur’an’ı bilmek gerekmektedir. Bugerekliliğin bir neticesi olarak bu makale, ilahi murada delalet kaydıylaüslȗbu’l-Kur’an meselesini ele almaktadır.

Vakıa olarak muayyen bir tarih içindeki muhataplarına ilahi maksat vemanaları iletmek üzere gönderilmiş bir kitap olan Kur’an’ın, ilk muhataplarınınyeteneklerini ve birikimlerini dikkate alması olgusal bir gerekliliktir. Çünkükelam, belagat ve fesahatin zirvesinde inşa edilse dahi muhatabının zihindemütekellimin kastettiği manaya tekabül etmediği müddetçe taraflar arasındailetişimi sağlayabilecek nitelik ve yeterliliğe sahip olamaz. Kur’an söz konusuolduğunda bu, mütekelliminin Zȃt-ı ilahi olması dolayısıyla hitabın ve muhatabıntabiatlarının farklılığından kaynaklanan ontolojik ve epistemolojik birsorundur. Dolayısıyla son derece sofistike bir sorundur. Ancak Allah’ın apaçıkbeyanı olmak vasfıyla Kur’an, okunmak, anlaşılmak ve yaşanmak üzere indirildiğimuhakkaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için muhatabının iletişim araçlarını,dilini ve özgün ifade biçimlerini kullanmış; içerdiği manaları ve maksatları böyleliklemuhatabının zihnine yaklaştırmış, onun sözcüklerini, onun kavramlarını veıstılahlarını kullanarak kendisi ile muhatap arasında bir muvazaa tesisetmiştir. Esasen onun apaçık Arapça bir beyan olmasının hikmeti budur.Üslȗbu’l-Kur’an, bu ilahi hikmetin tecellilerinden biridir. İşte bu hikmetnedeniyle tefsir ilmi, Kur’an lafızları ve ibarelerinin anlamları vedelaletlerini tespit etmek için üslȗbu’l-Kur’an’a, anlama, açıklama veanlamlandırma (tefsir ve te’vil) faaliyetlerinde müracaat etmek durumundadır.Zira ilahi bir söz olması itibarıyla Kur’an’ın hangi sözdiziminde, hangiüslȗpta, hangi zihinsel/mantıki bağıntıda ve tarihsel bağlamda hangi manayadelalet ettiğini belirleyebilmek için üslȗbu’l-Kur’an’ı bilmek gerekmektedir. Bugerekliliğin bir neticesi olarak bu makale, ilahi murada delalet kaydıylaüslȗbu’l-Kur’an meselesini ele almaktadır.