Japonya’da Tarih Eğitimi ve Toplumsal Bellek Sorunu
History Education and Collective Memory Problems in Japan
Yazar: Topaçoğlu, Hasan
Dergi: Eğitimde Kuram ve Uygulama, Vol. 17 No. Özel Sayı 1, 2021
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Chosen traumas,Collective memory,History education,History textbook controversies,Japan ; Japonya,Seçilmiş Travma,Tarih Ders Kitabı Sorunu,Tarih Eğitimi,Toplumsal Bellek

Tarihin nasıl, ne tür anlatılarla ya da materyallerle öğretilmesi gerektiği, tarih eğitimi ile ilgili olarak birçok ülkede olduğu gibi Japonya’da da üzerine tartışmalar yapılan bir konudur. Japonya’da buna Tarih Ders Kitabı Sorunu (Rekishi Kyōkasho Mondai) denilmektedir. Çalışmada, Japonya’daki tarih eğitimi üzerine yapılan tartışmalar ve tarih eğitiminin temel sorunları irdelenmiştir. Japonya’da bu konunun tartışılmasının sebebi, Japonya’daki tarih ders kitap içeriklerinin Japonya’nın tarihsel süreçteki yanlış hamle ve acı tecrübelerine özeleştiri getirmemesi, Asya ülkelerine yönelik yayılmacı ve işgalci politikalarına değinmemesi, aksine, kahramanlık hikayeleri ve imparatora övgüler ile geçmişi olumlama üzerinden geçmişe yönelik pozitif bir bellek inşa edilmeye çalışılmasıdır. Tarih ve belleğin iç içe geçmiş ilişkisinden yola çıkılarak, çalışmada ayrıca Japonya’da yapılan toplumsal bellek çalışmalarının genel özellikleri incelenmiş, Japonya’da süregelen toplumsal bellek çalışmaların ağırlıklı olarak II. Dünya Savaşı yenilgisi ve ABD’nin Japonya’yı işgali sonrasında yaşanan zorlukları öne çıkardığı, ortaya çıkan mağduriyet üzerinden konunun tartışıldığı anlaşılmıştır. Son olarak, büyük imparatorluk imajı yıkılan Japonya’nın, bu psikolojik yıkım ile içerisinde bulunduğu bu travmatik durum, Vamik Volkan’ın “seçilmiş travmalar” teorisi ile açıklanmış, Japonya’da II. Dünya Savaşı’nın kaybedilmesinin travmasının hala devam ettiği, bu durumun en net şekilde Japonya’da süregelen bellek çalışmalarının içeriklerinde görüldüğü ortaya koyulmuştur.

How history should be taught, with what kind of narratives or materials is an issue that has been discussed in Japan as in many countries regarding history education. In Japan, this is called the History Textbook Controversies (Rekishi Kyōkasho Mondai). This study introduces the discussions on history education in Japan and the general problems of history education. The reason for the discussion of this issue in Japan is that, for so many years now, the content of the history textbooks in Japan did not bring enough self-criticism to Japan's experiences of wrong doings and pain that they caused in the historical process, did not contain enough regret for its expansionist and invasive policies towards Asian countries. On the contrary, the history textbooks contained heroic stories and praises to the emperor. It is explained as an attempt to build a positive memory for the past through affirmation of the past policies. Based on the intertwined relationship of history and memory, the study also examined the general characteristics of collective memory studies in Japan. It is understood that the ongoing memory studies in Japan mainly highlights the difficulties experienced after the defeat of World War II and the US invasion of Japan and studies mostly put forward victimization against USA. We also explained this traumatic situation and psychological destruction in which Japan, whose image of great empire was destroyed, with the theory of chosen traumas of Vamik Volkan. It is claimed that in Japan, the trauma of the loss of World War II continues up to day, and the footsteps of this situation can be seen in the contents of various ongoing memory studies in Japan.