Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Examining the Relationship Between Social Studies Teachers' Levels of Ecological Citizenship and Their Ecological Footprints
Yazar: Ercan, Aslıhan; Palaz, Tevfik
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 45 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Social Studies Education ; Sosyal Bilgiler Eğitimi ; ekolojik vatandaşlık,ekolojik ayak izi,sosyal bilgiler öğretmeni,çevre tutum ; ecological citizenship,ecological footprints,social studies teacher,environmental attitude

Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik vatandaşlık düzeyleri ile ekolojik ayak izleri arasındaki ilişkiyi incelemek bu araştırmanın temel amacıdır. Araştırmaya, Ankara il merkezindeki devlet okullarında görev yapan 208 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Bu araştırmada, nicel yöntemlerden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılarak öğretmenlerin ekolojik vatandaşlık düzeyleri ile ekolojik ayak izleri, çeşitli değişkenler doğrultusunda incelenmiştir. Veriler, “Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği” ve “Ekolojik Vatandaşlık Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır ve SPSS 24 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin çözüm sürecinde Mann-Whitney U testi ile Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik vatandaşlık düzeyleri yüksektir. Özellikle hak ve adalet alt boyutu en yüksek değere sahiptir. Yine aynı şekilde, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri de yüksektir. Sonuçlar, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik vatandaşlıkları ile ekolojik ayak izi farkındalıkları arasında güçlü ve pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ancak alt boyutlar arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler bulunmaktadır. Araştırma sonuçları dikkate alındığında tüm kademelerde çevre eğitimi programlarının tekrar değerlendirilmesi ve öğretmenlere seminerler verilerek çevre bilinci düzeylerinin arttırılması önerilmektedir.

The main aim of this study is to examine the relationship between social studies teachers' levels of ecological citizenship and their ecological footprints. The study involved 208 social studies teachers working in state schools in the centre of Ankara. In this study, the correlational survey model, one of the quantitative methods, was used to examine teachers' levels of ecological citizenship and ecological footprints in line with various variables. Data were collected using the ‘Ecological Footprint Awareness Scale’ and the ‘Ecological Citizenship Scale’ and analysed using the SPSS 24 software package. The Mann-Whitney U test and the Kruskal-Wallis test were applied in the data analysis process. According to the findings of the study, social studies teachers have high levels of ecological citizenship. In particular, the rights and justice sub-dimension has the highest value. Similarly, social studies teachers also have high levels of ecological footprint awareness. The results indicate a strong and positive relationship between social studies teachers' ecological citizenship and their ecological footprint awareness. However, there are medium-level positive relationships between the sub-dimensions. Considering the research results, it is recommended that environmental education programmes be re-evaluated at all levels and that seminars be provided to teachers to increase their environmental awareness levels.