PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARINDAKİ PERİYODİK DALGALANMALAR
PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARINDAKİ PERİYODİK DALGALANMALAR
Yazar: Balıbey, Mesut; Akdi, Yılmaz; Kayış, Aliye
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Periodogram,Durağanlık,Döngü,Doğalgaz Fiyatları,Petrol Fiyatları

Dünyaenerji piyasalarında önemli yeri olan doğalgaz ve petrol fiyatları,sürdürülebilir ekonomi politikaları oluşturulması açısından oldukça önemli olantemel girdilerdendir. Bu  iki girdifiyatları döngüsel olarak  irdelendiğindeelde edilebilecek herhangibir periyodikliğin,  oluşturulacak ekonomik politikalar ve akademikçalışmalar açısından önemli olacağı düşünülmektedir. Ülkelerin sanayigelişmişlik düzeyleri açısından da önemli göstergelerden olan bu iki girdifiyatlarının birbirleri arasındaki etki ve ilişkilerde araştırılmıştır.  Bu çalışmada, 2004:01-2018:12 dönemi aylıkortalama brent petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki periyodik bileşenleraraştırılmıştır. Çalışmadakiveriler uluslararası piyasalarda oluşan günlük(gece 00:00 itibarı ile gün sonukapanış değerleri) fiyatlar derlenerek aylık ortalamalar elde edilmiştir.Veriler Matriksdata veri sağlayıcı şirketinden veri terminali aboneliği alınmaksuretiyle elde edilmiştir. Çalışmanın durağanlığı standart birim köktestlerinin yanında, periodogramlara dayalı birim kök testi ile de sınanmış veher iki serinin de durağan olmadığı gözlenmiştir. Her iki seri de durağanolmadığı için periyodik bileşenlerin tespiti açısından birinci dereceden farkserileri kullanılmıştır. Doğalgaz fiyatlarında herhangi bir periyodik bileşengözlenmezken, brent petrol fiyatlarında 36 ay(üç yıl), 60 ay(beş yıl), 45ay ve90 aylık periyodlar gözlenmiştir. Her iki seri de birinci dereceden bütünleşik olmasınarağmen iki seri arasında uzun dönemli durağan bir ilişkili (kointegre) gözlenememiştir.Bunun farklı nedenleri olabileceği gibi bu iki serinin farklı periyodikyapılara sahip olduğu da söynenebilir.

Dünyaenerji piyasalarında önemli yeri olan doğalgaz ve petrol fiyatları,sürdürülebilir ekonomi politikaları oluşturulması açısından oldukça önemli olantemel girdilerdendir. Bu  iki girdifiyatları döngüsel olarak  irdelendiğindeelde edilebilecek herhangibir periyodikliğin,  oluşturulacak ekonomik politikalar ve akademikçalışmalar açısından önemli olacağı düşünülmektedir. Ülkelerin sanayigelişmişlik düzeyleri açısından da önemli göstergelerden olan bu iki girdifiyatlarının birbirleri arasındaki etki ve ilişkilerde araştırılmıştır.  Bu çalışmada, 2004:01-2018:12 dönemi aylıkortalama brent petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki periyodik bileşenleraraştırılmıştır. Çalışmadakiveriler uluslararası piyasalarda oluşan günlük(gece 00:00 itibarı ile gün sonukapanış değerleri) fiyatlar derlenerek aylık ortalamalar elde edilmiştir.Veriler Matriksdata veri sağlayıcı şirketinden veri terminali aboneliği alınmaksuretiyle elde edilmiştir. Çalışmanın durağanlığı standart birim köktestlerinin yanında, periodogramlara dayalı birim kök testi ile de sınanmış veher iki serinin de durağan olmadığı gözlenmiştir. Her iki seri de durağanolmadığı için periyodik bileşenlerin tespiti açısından birinci dereceden farkserileri kullanılmıştır. Doğalgaz fiyatlarında herhangi bir periyodik bileşengözlenmezken, brent petrol fiyatlarında 36 ay(üç yıl), 60 ay(beş yıl), 45ay ve90 aylık periyodlar gözlenmiştir. Her iki seri de birinci dereceden bütünleşik olmasınarağmen iki seri arasında uzun dönemli durağan bir ilişkili (kointegre) gözlenememiştir.Bunun farklı nedenleri olabileceği gibi bu iki serinin farklı periyodikyapılara sahip olduğu da söynenebilir.