Kesinleşmiş Bir Bütçe Hesaplaşması Örneği: Milli Eğitim Bakanlığı
Kesinleşmiş Bir Bütçe Hesaplaşması Örneği: Milli Eğitim Bakanlığı
Yazar: Konukman, Aziz
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 45 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Bütçe,MEB,Kesinleşmiş Bütçe Hesaplaşması

Bizde genellikle bütçe tartışmaları Meclis’e sevk edilmiş bütçe teklifi üzerindenyapılır. Oysa bu belgede yer alan kamu hizmeti üretimine yönelik olaraktahsis edilecek ödenekler bir öngörüden ibarettir, cekli caklı cümlelerlekurulan politika tedbirleri ise vaatten öteye geçemez. Ama neredeyse tümenerjinin bütçe teklifi üzerine yoğunlaştırıldığı, birlikte görüşülen Kesin hesap(KHES) yasa teklifi görüşmelerinin ise adeta usulen gerçekleştirildiği görülür.Nedense, kaynak tahsisin gerçekleşmiş olduğu geçmiş bütçe uygulaması pekönemsenmez.Bu tespitimiz ‘önceliği ikincisine verelim’ anlamına gelmemeli. ‘İkisi de aynıölçüde önemsenmelidir’ diyoruz. İlkinin (gelecek yılın bütçesinin) vaatleriningerçekçi bir zemine oturup oturmadığı ikincinin (içinde bulunulan yıldan öncekibütçenin) uygulama sonuçlarına bağlıdır. ’Perşembe’nin gelişi Çarşamba’danbelli olur’ değişindeki gibi. Kaldı ki, yasama erkine ait bütçe hakkının bir yönübütçe yasası ile yürütme erkinin harcama yapmasına ve gelir tahsil etmesine‘izin verme ve sınırlandırma’ iken diğer yönü bütçe uygulandıktan sonrauygulama sonuçlarını KHES yasası ile ‘denetleme’. Bu açıdan yasaya dönüşen buiki teklif, Meclis’in bütçe hakkının birbirini tamamlayıcı iki unsuru niteliğindedir.Dolayısıyla, bütçe uygulandıktan sonra, Meclis adına yapılan denetimler deen az bütçenin kanunlaşmasından ve uygulanmasından önce verilen izin vesınırlandırma kadar önemlidir.Bu eksikliği bir nebze de olsa gidermek amacıyla, KHES teklifiyle birlikte sunulankamu idarelerinin faaliyet raporları ve bunların üzerinden hazırlanan Sayıştaydenetim raporlarından hareketle Millî Eğitim Bakanlığı özelinde eski defterlerive hesapları karıştırıp masaya yatırmaya çalışacağım. Ama öncesinde belirtmekisterim, bu raporların ikincisine, yani Sayıştay denetim raporlarına yandaşmedyanın dışındaki medyanın ve sosyal medyanın ilgisi Meclis’in gösterdiğiilgiden daha fazladır. Ama ilginin daha çok yolsuzluk, usulsüzlük vb. konularlasınırlı olduğunu da vurgulamamız gerekiyor. Haksızlık etmeyelim, bu konularındışındaki denetim bulgularına sayıları az da olsa dikkat çekenler de var.

Bizde genellikle bütçe tartışmaları Meclis’e sevk edilmiş bütçe teklifi üzerindenyapılır. Oysa bu belgede yer alan kamu hizmeti üretimine yönelik olaraktahsis edilecek ödenekler bir öngörüden ibarettir, cekli caklı cümlelerlekurulan politika tedbirleri ise vaatten öteye geçemez. Ama neredeyse tümenerjinin bütçe teklifi üzerine yoğunlaştırıldığı, birlikte görüşülen Kesin hesap(KHES) yasa teklifi görüşmelerinin ise adeta usulen gerçekleştirildiği görülür.Nedense, kaynak tahsisin gerçekleşmiş olduğu geçmiş bütçe uygulaması pekönemsenmez.Bu tespitimiz ‘önceliği ikincisine verelim’ anlamına gelmemeli. ‘İkisi de aynıölçüde önemsenmelidir’ diyoruz. İlkinin (gelecek yılın bütçesinin) vaatleriningerçekçi bir zemine oturup oturmadığı ikincinin (içinde bulunulan yıldan öncekibütçenin) uygulama sonuçlarına bağlıdır. ’Perşembe’nin gelişi Çarşamba’danbelli olur’ değişindeki gibi. Kaldı ki, yasama erkine ait bütçe hakkının bir yönübütçe yasası ile yürütme erkinin harcama yapmasına ve gelir tahsil etmesine‘izin verme ve sınırlandırma’ iken diğer yönü bütçe uygulandıktan sonrauygulama sonuçlarını KHES yasası ile ‘denetleme’. Bu açıdan yasaya dönüşen buiki teklif, Meclis’in bütçe hakkının birbirini tamamlayıcı iki unsuru niteliğindedir.Dolayısıyla, bütçe uygulandıktan sonra, Meclis adına yapılan denetimler deen az bütçenin kanunlaşmasından ve uygulanmasından önce verilen izin vesınırlandırma kadar önemlidir.Bu eksikliği bir nebze de olsa gidermek amacıyla, KHES teklifiyle birlikte sunulankamu idarelerinin faaliyet raporları ve bunların üzerinden hazırlanan Sayıştaydenetim raporlarından hareketle Millî Eğitim Bakanlığı özelinde eski defterlerive hesapları karıştırıp masaya yatırmaya çalışacağım. Ama öncesinde belirtmekisterim, bu raporların ikincisine, yani Sayıştay denetim raporlarına yandaşmedyanın dışındaki medyanın ve sosyal medyanın ilgisi Meclis’in gösterdiğiilgiden daha fazladır. Ama ilginin daha çok yolsuzluk, usulsüzlük vb. konularlasınırlı olduğunu da vurgulamamız gerekiyor. Haksızlık etmeyelim, bu konularındışındaki denetim bulgularına sayıları az da olsa dikkat çekenler de var.