Kronik viral Hepatit B tanısı olan hastalarda Diabetes Mellitus sıklığı ve karaciğer fibrozu üzerine etkisi
Frequency of diabetes mellitus in chronic hepatitis B patients and its impact on liver fibrosis
Yazar: Aygün, Cem; Gözel, Nevzat; Yalnız, Mehmet; Bahçecioğlu, Halil İbrahim
Dergi: Akademik Gastroenteroloji Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Diabetes mellitus, chronic hepatitis B, liver fibrosis ; Diabetes mellitus, kronik hepatit B, karaciğer fibrozu

Giriş: Diabetes mellitus'un kronik hepatit hastalarında daha sık görüldüğü, özellikle karaciğer yağlanması ve hepatit C enfeksiyonunda fibrozisi arttırdığı düşünülmektedir. Bu çalışmada Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Kliniği'nde takip edilmekte olan kronik hepatit B hepatiti tanısı olan hastalarda diabetes mellitusun sıklığı ile karaciğer biyopsisinde saptanan fibrozis skoru ve histolojik aktivite indeksi üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Materyal-Metod: Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Kliniği'nde 2006-2008 yılları arasında kronik viral hepatit B tanısı ile takip edilen ve karaciğer biyopsisi yapılan 138 hasta değerlendirildi. Tüm hastalarda hepatit belirteçleri, HBV DNA düzeyi, tam kan sayımı, glukoz ve biyokimya tetkikleri çalışıldı. Diabetes mellitus tanısı 2 defadan fazla açlık glukoz değerinin 126 mg/ dl'den yüksek olması; OGTT'de 2. saat glukoz değerinin > 200mg/dl olması veya hasta öyküsü ile konuldu. Karaciğer histolopatolojisi histolojik aktivite indeksi ve fibrozis yönünden Knodell sınıflamasına göre değerlendirildi. Bulgular: Kronik HBV nedeni ile karaciğer biyopsisi yapılan 138 hastanın 18'inde (%13) Diabetes mellitus tanısı mevcuttu. Diabetes mellitus tanısı olan kronik HBV hastaları ile diabetes mellitus tanısı olmayan HBV hastaları arasında ALT, AST, Tbil, LDH, ALP, GGT, Tprot, kre, lökosit, Hb, Hct, PTZ, HbsAg titresi, HBV DNA düzeyi ve histolojik aktivite indeksi açısından anlamlı fark saptanmadı. Bununla birlikte diabetes mellitus tanısı olan kronik HBV hastalarının diabetes mellitus tanısı olmayan HBV hastlarına göre istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek fibrozis skoruna (sırasıyla 2.61±0.94 ile 2.15±1.01, p=0.032), düşük albumin düzeyine (sırasıyla 3.9±0.7 ile 4.2±0.5, p=0.035) ve düşük plt değerlerine (sırasıyla 174500±68900 ile 207240±67875, p=0.029) sahip oldukları görüldü. Sonuçlar: Diabetes mellitus, kronik HBV enfeksiyonu olan hastalarda sıklıkla saptanmakta ve karaciğer üzerinde olumsuz etkiye sahip görünmektedir. Diabetes mellitus tanısı olan kronik viral hepatit B hastalarında saptanan yüksek fibrozis skoru, düşük albumin ve plt değerleri, HBV enfeksiyonunun etkilenen kişilerde daha ağır seyrettiği yönünde önemli bulgulardır. Diabetes mellitus tanısı olan kronik HBV hastalarının daha yakından takip edilmesinin faydalı olacağını düşününmekteyiz.

Background and Aims: Epidemiological data indicate that diabetes mellitus is seen frequently in chronic hepatitis patients and is associated with increased fibrosis, particularly in fatty liver disease and chronic hepatitis C patients. This study was performed to determine the frequency of diabetes mellitus among patients with chronic hepatitis B and to demonstrate the association of high serum glucose with biopsyproven liver fibrosis and Histologic Activity Index. Materials and Methods: A group of 138 patients who had undergone liver biopsy for chronic hepatitis B between 2006 and 2008 were evaluated. In all cases, hepatitis markers, hepatitis B virus DNA level, complete blood count, serum fasting glucose, and basic biochemical tests were performed. Diabetes mellitus was diagnosed when fasting serum glucose was >126 mg/dl on two measurements or glucose level >200 mg/dl at the 2nd hour of oral glucose tolerance test or when there was a positive disease history. Histopathology of the liver was assessed by the Knodell classification. Results: Of 138 patients who underwent liver biopsy for chronic hepatitis B infection, 18 had diabetes mellitus. When the chronic hepatitis B patients with and without diabetes mellitus were compared, there was no significant difference between the groups in terms of ALT, AST, total bilirubin, LDH, ALP, GGT, total protein, PT, creatinine, WBC, Hct, Hb, HBsAg titer, HBV DNA level, and Histologic Activity Index. However, chronic hepatitis B patients with diabetes mellitus had significantly higher levels of fibrosis (2.61±0.94 and 2.15±1.01 respectively, p=0.032) with lower levels of albumin (3.9±0.7 and 4.2±0.5 respectively, p=0.035) and platelets (174500±68900 and 207240±67875, respectively, p=0.029). Conclusions: Diabetes mellitus is frequently seen amongst the patients with chronic hepatitis B and has a negative effect on liver histology. Higher fibrosis score and lower albumin levels and platelet counts of chronic hepatitis B patients with diabetes mellitus indicate a more severe form of liver disease. Screening for high blood glucose and close follow-up of patients are important to prevent diabetes mellitus-associated complications.