XVI. Yüzyılda İsmihan Sultan’a Ait Dupniçe Mülk Toprakları  (Mülknâme ve Sınırnâme İle Birlikte)
Dupnice Estates Belonged to Ismihan Sultan in XVIth Century  (Together with Estate and Border Certificates)
Yazar: Sezer, Musa
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 62, 2017
Anahtar kelimeler: İsmihan Sultan,Dubniçe,Boboşeva,Osikofça,Mülk-Vakıf Toprak ; Ismihan Sultan,Dubniçe,Boboşeva,Osikofça,Free hold – foundation lands Estate Certificate

Bu çalışmada Kanunî Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade II. Selim ile Nurbanu Sultan’ın kızları İsmihan Sultan’ın Köstendil şehri Dupniçe kazasına bağlı Boboşeva ve Osikofça köylerindeki mülk toprakları ele alınmıştır. Bu iki köy topraklarının İsmihan Sultan mülkü olduğu 1572 tarihli Köstendil mufassal tahrir defterinden öğrenilmektedir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyûd-ı Kadîme Arşivi’nde bulunan bu defter ile Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan 1519, 1530 ve 1550 tarihli tahrir defterlerinden belirtilen köylere ait nüfus, toprak tasarrufu ve hasılat durumları ile elde edilen diğer bilgiler karşılaştırılmak suretiyle incelemeye tabi tutulmuştur. Ayrıca bu köylerin İsmihan Sultan mülkü olduğuna dair 1572 tarihli deftere kaydedilen mülknâme ve sınırnâme üzerinde durulmuştur. Bu belgeler ile mülk topraklarda devlet tarafından yöre halkına ne tür muafiyetler tanındığı ve köy sınırlarının ne şekilde belirlendiği yönünde sistematik bilgiler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Özellikle sınırnâmede kaydedilen çay, dere, göl ve tepe gibi yeryüzü şekilleri isimleri sayesinde bölgenin 1572’deki yeryüzü özellikleri hakkında detaylar öğrenilmektedir. İsmihan Sultan mülk toprağını konu alan bu çalışma, Osmanlı Devleti’nde hanım sultanların hayır yapmak amacıyla özel mülk toprak edinmelerine bir örnek oluşturması bakımından önem arz etmektedir.

In this study; estates of Ismihan Sultan, daughter of Prince Selim the Second –son of Suleiman the Magnificent- and Nurbanu Sultan located in Kyustendil city, Dupniçe district, Boboşeva and Osikofça villages. The fact that the possession of these two villages were belonged to Ismihan Sultan has been understood from the detailed cadastral registry books dated 1572. The population, savings on land and revenue status of these two villages have been subject to examination by comparing the obtained information from this cadastral record book at the General Directorate of Land Registry and Cadastre, Kuyûd-ı Kadîme Archive and cadastral books dated 1519, 1530 and 1550 at the Prime Ministry Ottoman Archive. In addition, estate and border certificates recorded into the cadastral record book dated 1572 have been dwelled upon with regard to these villages are private properties of Ismihan Sultan. With these documents, it has been aimed to lay out specific information about what kind of exemplifications were given to the residents of the region and how the borders of villages were identified in the estates by state. Especially by looking at the recorded landforms such as streams, rivers, lakes, hills, and etc. in border certificate; the details about the regions land characteristics in 1572 could be learned. This study about Ismihan Sultan’s private estates has a great importance in terms of female sultans’ private land obtainings in order to do charity works at Ottoman Empire.