Anadolu Mandalarında Fleckscore Yöntemine Göre Tip Özelliklerinin Sınıflandırılması
Classification of Type Treats in Anatolian Water Buffalo According to Fleckscore Method
Yazar: Şahin, Onur; Soysal, Mehmet İhsan; Çoban, Önder Bayram
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Zootechny (Other) ; Hayvansal Üretim (Diğer) ; Anadolu mandası,doğrusal özellik,fleckscore,tip sınıflandırması ; Anadolu water buffalo,fleckscore,linear treats,type classification

Bu çalışma, Anadolu mandalarında süt, karkas ve döl verimini etkileyen doğrusal tip özelliklerinin Fleckscore yöntemi kullanılarak sınıflandırılması amacıyla yürütüldü. Çalışmanın materyalini, Bitlis ilinde manda yetiştiriciliği yapan 122 manda çiftliği ve bu işletmelerde yetiştirilen 611 baş sağmal manda oluşturdu. Verilerin hazırlanması amacıyla Microsoft Excel programı, verilerin istatistiki değerlendirilmesi için SPSS 20.0 sürümü kullanıldı. Çalışmada, beden yapısının değerlendirilmesi amacıyla sağrı yüksekliği (4.93 puan), beden derinliği (4.53 puan), sırt-bel uzunluğu (5.51 puan), sağrı uzunluğu (4.76 puan), kalça genişliği (5.40 puan), sağrı genişliği (5.46 puan), ve sağrı eğimi (5.39 puan) özellikleri sınıflandırıldı. Kaslılık yapısının değerlendirilmesi amacıyla üst bud genişliği özelliği (4.88 puan) sınıflandırıldı.  Meme yapısının değerlendirilmesi amacıyla ön meme lobu uzunluğu (4.78 puan), arka meme lob uzunluğu (5.15 puan), ön meme bağlantısı (6.12 puan), meme taban yüksekliği (8.24 puan), ön meme başı uzunluğu (6.24 puan), ön meme başı kalınlığı (4.84 puan), ön meme başı yerleşimi (4.39 puan), arka meme başı yerleşimi (6.03 puan), ve meme merkez bağı (4.50) özellikleri sınıflandırıldı. Ayak bacak yapısının değerlendirilmesi amacıyla arka bacak açısı (5.55 puan), tırnak taban yüksekliği (4.06 puan), diz eklem kalitesi (5.83 puan), ve arka bacak duruşu (3.80 puan) özellikleri sınıflandırıldı. Özellikler için verilen sınıflandırma puanlarına bağlı olarak beden yapısı, kaslılık özelliği, meme yapısı, ve ayak- bacak yapısı için ortalama fleckscore puanları sırasıyla, 79.57 puan, 80.51 puan, 80.53 puan ve 77.21 puan olarak hesaplandı. Bu çalışmanın sonuçlarından hareket ederek, Anadolu mandalarında doğrusal tip özelliklerinin süt ve süt içeriği,  döl verim özellikleri, meme sağlığı, ayak-bacak sağlığı, ve sürü ömrü ile  olan fenotipik ve genotipik ilişkiler konularında detaylı araştırmaların yapılması tavsiye edilmektedir.

This study was conducted to classify the linear type traits affecting milk, carcass and reproductive efficiency in Anatolian buffaloes using fleckscore method. The material of the study consisted of 122 buffalo farms in Bitlis province and 611 milking buffaloes raised in these farms. Microsoft Excel program was used for data preparation and SPSS 20.0 version was used for statistical evaluation of the data. In the study, rump height (4.93 points), body depth (4.53 points), back length (5.51 points), rump length (4.76 points), hip width (5.40 points), rump width (5.46 points), and rump angle (5.39 points) were classified for the evaluation of body structure. Upper rump width trait (4.88 points) was classified for the evaluation of muscularity structure. To assess mammary structure, anterior mammary lobe length (4.78 points), posterior mammary lobe length (5.15 points), fore udder attachment (6.12 points), udder depth (8.24 points), fore teat length (6.24 points), fore teat thickness (4.84 points), fore teat placement (4.39 points), rear teat placement (6.03 points), and central ligament (4.50) were classified. To evaluation of foot leg structure, hock angularity (5.55 points), hoof height (4.06 points), hock quality (5.83 points) and rear legs rear view (3.80 points) were classified. Based on the classification scores given for the traits, the mean fleckscore scores for body structure, muscularity trait, udder structure, and foot-leg structure were calculated as 79.57, 80.51, 80.53, and 77.21 points, respectively. Based on the results of this study, it is recommended that further research should be conducted on the phenotypic and genotypic relationships of linear type traits with milk and milk content, reproductive traits, udder health, foot-leg health, and herd longevity in Anatolian buffaloes.