Ana Babalık Davranışları Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Ana Babalık Davranışları Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Yazar: Doğan Laçin, Betül Gökçen; Yalçın, İlhan
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 22 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Ana Babalık,Ana Babalık Davranışları,Ölçek Geliştirme

Bu çalışmanın amacı, okulöncesi dönemde (3-6 yaş) çocukları olan ana babaların ana babalık davranışlarını belirlemeye yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı geliştirmektedir. Kapsamda yapılan çalışmada ana babalar gözlem ve görüşme yapılmıştır. Alanyazın tarandığında ana babalığım olumlu ve olumsuz boyutlarının yer aldığı görülmüş, bu boyutları yansıtan Türk kültürüne uygun maddeler yazılmıştır. 41 maddeden oluşan havuz oluşturularak bu maddeler alanda uzman kişilerin görüşüne sunulmuştur. Uzmanlardan gelen dönütler doğrultusunda maddeler yeniden düzenlenip, ölçme ve değerlendirme uzmanının görüşü alınmıştır. Son hali verilen 40 maddeden oluşan ölçme aracının yapısını ortaya koyabilmek için, Ankara ilinde MEB’e bağlı anaokulu ve ana sınıflarında öğrenim gören çocukların gönüllü ana babalarına ulaşılmıştır. Ana babaların 232’si kadın, 193’ü erkek toplam 426 kişidir. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonunda ölçeğin olumlu ve olumsuz ana babalık davranışları olmak üzere iki alt boyutu olan toplam 28 maddelik bir ölçme aracı olduğu görülmüştür. Elde edilen bu formun doğruluğunu belirlemek için farklı bir gruptan veri toplanmıştır. Bu grup Ankara ilinde MEB’e bağlı anaokulu ve ana sınıflarında öğrenim gören çocukların gönüllü 471 ana babasından oluşmaktadır.  Ana babaların 294’ü kadın 177’si erkektir. Bu analiz sonunda elde edilen bulgular yapının doğrulandığını göstermektedir (χ²=802.86, sd=349, χ²/sd=2.3, RMSEA=0.05, SRMR=0.05, GFI=0.90, AGFI=0.88, CFI=0.93, NFI=0.89, NNFI=0.92). Sonuç olarak, okulöncesi dönemde çocukları olan ana babaların ana babalık davranışlarını belirlemeye yönelik Türk kültürünü yansıtan güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı elde edilmiştir.

Bu çalışmanın amacı, okulöncesi dönemde (3-6 yaş) çocukları olan ana babaların ana babalık davranışlarını belirlemeye yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı geliştirmektedir. Kapsamda yapılan çalışmada ana babalar gözlem ve görüşme yapılmıştır. Alanyazın tarandığında ana babalığım olumlu ve olumsuz boyutlarının yer aldığı görülmüş, bu boyutları yansıtan Türk kültürüne uygun maddeler yazılmıştır. 41 maddeden oluşan havuz oluşturularak bu maddeler alanda uzman kişilerin görüşüne sunulmuştur. Uzmanlardan gelen dönütler doğrultusunda maddeler yeniden düzenlenip, ölçme ve değerlendirme uzmanının görüşü alınmıştır. Son hali verilen 40 maddeden oluşan ölçme aracının yapısını ortaya koyabilmek için, Ankara ilinde MEB’e bağlı anaokulu ve ana sınıflarında öğrenim gören çocukların gönüllü ana babalarına ulaşılmıştır. Ana babaların 232’si kadın, 193’ü erkek toplam 426 kişidir. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonunda ölçeğin olumlu ve olumsuz ana babalık davranışları olmak üzere iki alt boyutu olan toplam 28 maddelik bir ölçme aracı olduğu görülmüştür. Elde edilen bu formun doğruluğunu belirlemek için farklı bir gruptan veri toplanmıştır. Bu grup Ankara ilinde MEB’e bağlı anaokulu ve ana sınıflarında öğrenim gören çocukların gönüllü 471 ana babasından oluşmaktadır.  Ana babaların 294’ü kadın 177’si erkektir. Bu analiz sonunda elde edilen bulgular yapının doğrulandığını göstermektedir (χ²=802.86, sd=349, χ²/sd=2.3, RMSEA=0.05, SRMR=0.05, GFI=0.90, AGFI=0.88, CFI=0.93, NFI=0.89, NNFI=0.92). Sonuç olarak, okulöncesi dönemde çocukları olan ana babaların ana babalık davranışlarını belirlemeye yönelik Türk kültürünü yansıtan güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı elde edilmiştir.