İSLÂMÎ BİREYİN VE TOPLUMUN OLUŞMASINDA KUR’ÂN’I ANLAMA/YAŞAMA SORUNU: DERÛNÎ VE YÜZEYSEL OKUMA
THE PROBLEM OF UNDERSTANDING / LIVING THE QURAN IN THE FORMATION OF THE ISLAMIC INDIVIDUAL AND SOCIETY: PROFOUND AND SUPERFICIAL READING
Yazar: Cora, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 20 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kur’ân Okumak,Kur’ân’ı Tefsir Etmek/Anlamak,Kur’ân’ı Derûnileştirmek,Kur’ân’ı Yaşamada Şekilcilik,Kur’ân ve Hayat ; Reading Quran,Interpreting/Explaining the Quran,Internalizing the Quran,Figurism in Living the Quran,the Quran and Life

İnsanlığın hidâyet rehberi olan Kur’ân’ın anlaşılması, özümsenmesi, insanın yaşamını şekillendirmesi keyfiyet ve nitelik yönünden her zaman irdelenir ve sorgulanır olmuştur. Bu konuda İslâm literatüründe yer alan pek çok tartışmayı görmek ve birbirinden çok farklı görüşlerle karşılaşmak mümkündür. Bu görüşler, insanın her iki cihanda mutlu ve huzurlu olmasını sağlayabilecek, daha onurlu ve müreffeh bir hayat tarzının dünyada inşa edilmesi konusundaki arayışlar olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda Kur’ân’ın taleplerinin yine onun maksadına uygun ve içtenlikle benimsenerek gerçekçi bir şekilde karşılanması ve bunların bir yaşam biçimine dönüştürülerek Kur’ân’dan yeterince faydalanılması, her şeyden önce onun sıhhatli ve muhtevâsına uygun olarak anlaşılmasıyla mümkün olur. Bu da insanın Kur’ân’ı anlama kapasitesi ile alâkalı bir durumdur. Nitekim hitabı her ne kadar bütün insanlara yönelik olsa da onun ilâhî ve muciz bir kelâm olması, kulların kapasitelerinin farklılık arz etmesi ve onun anlaşılmasının uzmanlığı gerektirmesi gibi nedenlerden ötürü insanların ondan çıkardıkları anlamlar da farklılık gösterir. Her hâlükârda onu anlamaya çalışırken insanda bulunması gereken samimiyet, objektiflik ve liyakat ile onu sağlıklı ve doğru bir şekilde anlayabilmesi her zaman zorunlu bir ihtiyaç olarak onun önünde durur. İnsanın sergileyeceği eylemlerin, Kur’ân’a uygunluğu, ondan çıkartılacak bilgilerin doğruluğu ile de alâkalıdır. Zira insanın maddî ve manevî yönüyle alâkalı ilkeler, talimatlar, öneriler ve talepler ondan alınır. Onun taleplerinin ardındaki mâna ve hikmet de dikkate alınarak Kur’ân’ın içeriğine uygun olarak içsel ve dışsal eylemler şeklinde içtenlikle yerine getirilmeleri de mümin/müslüman kul için zorunluluk ifade eder. Zira Kur’ân, maddî ve manevî taleplerinin insanın hayatında yerini almasına yönelik olarak onun muhtevâsına muvâfık şekilde karşılanacağı tezâhürlerin/belirtilerin olmasını da öngörür. Bunlar aynı zamanda insanın, ona uygun ve duyarlı bir şekilde onu yaşadığının belirtileri olarak da ifade edilebilir. Hal böyle olunca söz konusu derûnî ve zâhirî tezâhürlerin Kur’ân içeriği ile ne derece uyuştuğu, bu konuda ne kadar samimiyet içinde olunduğu ve bunların hangi maksatla yapıldığı gibi sorular ile Kur’ânî ölçülere göre İslâm’ı yaşama biçiminin sorgulamasının gerekliliği de akla gelir. İşte bu çalışmayla böyle hususları irdeleyerek Kur’ân’ın kıraatinden, tefsirinden maksadın ne olduğu, onun nasıl anlaşılması gerektiği, şekilcilikten ve yüzeysellikten uzak bir biçimde içselleştirilerek yine Kur’ân’ın ruhuna uygun bir şekilde yaşama dönüştürülmesinin nasıl olması gerektiği gibi meseleler hakkındaki görüşleri, mukâyeseleri ve önerileri yukarıda anılan bağlamda ortaya koyma gayreti içinde olduk.

Understanding and internalization of the Qur'an, being the true path guide for humanity, and its shaping human life have always been examined and questioned in terms of its quality. It is possible to find some discussions and many different views about it in Islamic literature.  These discussions can be regarded as the way of searching to build a more honorable and prosperous lifestyle in the world, which will enable people to be happy and peaceful in both worlds. In this context, meeting the demands of the Qur'an in a realistic way by adopting it sincerely and in accordance with its purpose and sufficiently learning from the Qur'an by transforming its teachings into a way of life will become possible by understanding its content in a healthy manner. This is an issue related to the capacity of a human to understand the Qur'an. Although Quran addresses all people, what people understand from it is different for the various reasons such as it being a divine and miraculous word, varying in the capacity of the servants, and requiring for his understanding to be specialized. In any case, the sincerity, objectivity and merit that should be present in a person to be able to understand the Quran in a healthy and correct way always exist as a need. The conformity of a person's actions to Quran is also related with the information to be understood from it. Because principles, instructions, suggestions and demands related to the material and spiritual aspects of a person are obtained from it. It is an obligation for believers/Muslim servants to sincerely follow the content of the Quran in their internal and external actions while also considering the meaning and wisdom behind His demands. Quran envisions that there must be signs for its material and spiritual demands in human life to be met in accordance with its content. These can also be expressed as signs that a person experiences the Quran in a suitable and sensible way. In this case, the questions of how these profound and superficial signs correspond to the content of the Quran, how sincerely they are followed in this regard, and the purpose for which they are performed, as well as the necessity of questioning the way of living Islam according to the Quranic criteria comes to mind. In this study, we have attempted to reveal the opinions, comparisons and suggestions on the issues mentioned above by examining the subjects such as what the purpose of the recitation and interpretation of the Qur'an is, how it should be understood and how it should be turned into a lifestyle in accordance with the Qur'an by internalizing its teachings without formalism and superficiality.