Ölüm Nedenlerine Göre K-Ortalamalar Yöntemi İle Ülkelerin Kümelenmesi
Clustering Countries By K-Means Method According To Causes Of Death
Yazar: Gürler, Cem; Çağlar, Mehmet; Önay, Onur
Dergi: Alphanumeric Journal, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Operation ; Yöneylem ; Nedene Bağlı Ölüm,Kümeleme Analizi,K-Ortalamalar ; Cause-related Death,Cluster Analysis,K-Means

Ölüm nedenleri, ülkelerin sağlıksistemlerinin değerlendirilmesi ve İnsani Gelişme Düzeylerinin belirlenmesindekullanılan ölçütlerden birisidir. Ülkeler, ölüm nedenlerine bağlı olarak sağlıkpolitikaları geliştirmektedirler. Ölüm oranları ve ölüm nedenleri BirleşmişMilletler tarafından ülkeler için gelişmişlik göstergeleri arasında kabuledilirken, toplum sağlığının iyileştirilmesi de küresel ölçekte bir hedefolarak gösterilmektedir. Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirme Enstitüsü (Institutefor Health Metrics and Evaluation) verilerine göre 2015 yılında 54.15 milyonölüm meydana gelmiş ve bu ölümlerin %71’i bulaşıcı olmayan hastalık, %20’sibulaşıcı hastalıklar, yeni doğan ve beslenme hastalıkları, kalan %9’u ise yaralanmalardankaynaklanmıştır. Mevcut çalışmada, farklı ülkelerdeki kişilerin çeşitli ölümnedenleri dikkate alınarak ülkelerin gruplandırılması ve ölüm nedenleri ile ülkelerinİnsani Gelişme Düzeyi arasında bir ilişkinin olup olmadığının incelenmesiamaçlanmıştır. Analizde; 168 ülke ve bu ülkelerin ölüm nedenlerini gösteren 28farklı değişkenin 2015 yılı verileri kullanılmıştır. Ülkelerin ölüm nedenlerinegöre gruplanması amacıyla k-ortalamalar yöntemi kullanılmış olup, Dünya SağlıkÖrgütü’nün hastalık, yaralanma ve ölüm nedenlerini sınıflandırmasından faydalanılarak4 farklı model kurulmuştur. Kümeleme analizinden sonra ülkelerin İnsani GelişmeDüzeylerine göre hangi kümede yer aldıkları incelenmiştir. Ayrıca ölümnedenleri ile ülkelerin İnsani Gelişme Düzeyi arasında bir ilişki olup olmadığıda araştırılmıştır.

Causes ofdeath are one of the criteria used to assess countries’ health systems anddetermine their Human Development Levels. Countries are developing healthpolicies based on the causes of death. While mortality rates and causes ofdeath are accepted as development indicators for countries by the UnitedNations, improvement of public health is considered as a global target.According to the Institute for Health Metrics and Evaluation, 54.15 milliondeaths occurred in 2015, 71% of which were caused by non-communicable diseases,20% were caused by communicable diseases, neonatal and nutritional diseases,and the remaining 9% were caused by injuries. In this study, it is aimed togroup the countries by considering various causes of death of people indifferent countries and to investigate whether there is a relationship betweenthe causes of death and the Human Development Level of the countries. In theanalysis; 2015 data of 168 countries and 28 different variables showing thecauses of death of these countries were used. K-means method was used to groupthe countries according to causes of death and 4 different models wereestablished by making use of World Health Organization's classification ofillness, injury and causes of death. After the cluster analysis, in whichclusters the countries are located according to Human Development Level wereexamined. It is also investigated that whether there is a relationship betweenthe causes of death and the Human Development Level of the countries.