ERZURUM OVASI TOPRAKLARINDA MAHSÜL YETİŞTİRİLEREK VE KİMYASAL EKSTRAKSİYONLA TAYİN OLUNAN SERBEST HALE GEÇEN POTASYUM
ERZURUM OVASI TOPRAKLARINDA MAHSÜL YETİŞTİRİLEREK VE KİMYASAL EKSTRAKSİYONLA TAYİN OLUNAN SERBEST HALE GEÇEN POTASYUM
Yazar: Öğüş, Lütfi
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 1, 2010

ÖZETErzurum Ovasının değişik kesimlerinden alman 32 toprak örneğindedeğişebilir potasyum ve asiı ekstraksiyonıt ile elde edilen toplam potasyummiktarları tayin edilmiş, bunlar arasında yüksek bir korelasyonbulunmuştur (r = 0.780).Toprak örnekleri değişebilir potasyum miktarlanna göre sıniflandmımış,btmlardan i O tanesi serada devamlı Sudan otu yetiştirilmeküzere kullanılmıştır.Toprakların potasyum temin etme güçleri farklı olmakla beraberbütün topraklar potasyumca zengindir. Serada Sudan otunun birbirinitakip eden 7 biçim wnunda topraktan uzaklaştırdığı potasyum miktarıHNO3 ekstraksiyoJlu ile elde olunan toplam potasyum miktarı arasındayüksek bir korelasyon mevcuttur (r = 0.922). Mahsül alma esnasındadeği$meyen formdan serbest hale geçen potasyum ile HNO3 ile serbesthale geçen potasyum arasındaki korelasyonz katsayısı 0.910 dur. Sudanotunun topraktan kaldırdığı toplam potasyum ile toprakların mahsülyetiştirilmeden önre ihtiva ettiği değişebilir potasyum arasındakikorelasyon da önemli ve oldukça yüksektir (r = 0.749).Erzurum Oı'ası topraklarının potasyum temin etme güçlerinin tayininde,HN03 ekstraksiyonu ile tayin olunan toplam potasyum miktarımnve asit ekstraksiyonu ile serbest hale geçen potasyum miktarınıniyi bir ölçü olahileceği anlaşılmaktadır.POTASSİUM RELEASE IN ERZURUM PLAİN SOILS AS MEASUREDBY CROPPING AND CHEMICAL EXTRACTIONSoil sarnples from 32 sites wereanalyzed for exchangeable and totalK removed by acid extraction. Theamollnt of exchangeable potassiumwas higWy correlated with the amountof total K removed by acid extraction(r = 0.780). The soil samples wereCıassified according to theiı exchangeableK values and LO of them wereused for intensiye cropping with Sudangrasss in the gıeeohol1se.The soils varied &middot;in their potassiumsupplying power. The total amountof potassium extractiou by HNO3was highly corrrelated with the amountof potassium removed from the soilsby 7 successive cutings of Sudan gr assin the greenhouse (r = 0.922). Theamount of potassium released fromnonexchangeable foım by HN03was highly correlated wİth the amountreleased during greenhouse cropping(r = 0.910). The correlation coefficientfor the total amount of potassiumremoved by tha Sudan grass and theamount of excangeable potassium inthe soil before cropping was 0.749.Total potassium iil the HNO 3extraet and potassium released' fromnon-exehangeable forms by HN03appeared to be better indexes thanexehangeable potassium before eroppingto potassium release and removalby intensive eropping with Sudan grassin the greenhouse.

ÖZETErzurum Ovasının değişik kesimlerinden alman 32 toprak örneğindedeğişebilir potasyum ve asiı ekstraksiyonıt ile elde edilen toplam potasyummiktarları tayin edilmiş, bunlar arasında yüksek bir korelasyonbulunmuştur (r = 0.780).Toprak örnekleri değişebilir potasyum miktarlanna göre sıniflandmımış,btmlardan i O tanesi serada devamlı Sudan otu yetiştirilmeküzere kullanılmıştır.Toprakların potasyum temin etme güçleri farklı olmakla beraberbütün topraklar potasyumca zengindir. Serada Sudan otunun birbirinitakip eden 7 biçim wnunda topraktan uzaklaştırdığı potasyum miktarıHNO3 ekstraksiyoJlu ile elde olunan toplam potasyum miktarı arasındayüksek bir korelasyon mevcuttur (r = 0.922). Mahsül alma esnasındadeği$meyen formdan serbest hale geçen potasyum ile HNO3 ile serbesthale geçen potasyum arasındaki korelasyonz katsayısı 0.910 dur. Sudanotunun topraktan kaldırdığı toplam potasyum ile toprakların mahsülyetiştirilmeden önre ihtiva ettiği değişebilir potasyum arasındakikorelasyon da önemli ve oldukça yüksektir (r = 0.749).Erzurum Oı'ası topraklarının potasyum temin etme güçlerinin tayininde,HN03 ekstraksiyonu ile tayin olunan toplam potasyum miktarımnve asit ekstraksiyonu ile serbest hale geçen potasyum miktarınıniyi bir ölçü olahileceği anlaşılmaktadır.POTASSİUM RELEASE IN ERZURUM PLAİN SOILS AS MEASUREDBY CROPPING AND CHEMICAL EXTRACTIONSoil sarnples from 32 sites wereanalyzed for exchangeable and totalK removed by acid extraction. Theamollnt of exchangeable potassiumwas higWy correlated with the amountof total K removed by acid extraction(r = 0.780). The soil samples wereCıassified according to theiı exchangeableK values and LO of them wereused for intensiye cropping with Sudangrasss in the gıeeohol1se.The soils varied &middot;in their potassiumsupplying power. The total amountof potassium extractiou by HNO3was highly corrrelated with the amountof potassium removed from the soilsby 7 successive cutings of Sudan gr assin the greenhouse (r = 0.922). Theamount of potassium released fromnonexchangeable foım by HN03was highly correlated wİth the amountreleased during greenhouse cropping(r = 0.910). The correlation coefficientfor the total amount of potassiumremoved by tha Sudan grass and theamount of excangeable potassium inthe soil before cropping was 0.749.Total potassium iil the HNO 3extraet and potassium released' fromnon-exehangeable forms by HN03appeared to be better indexes thanexehangeable potassium before eroppingto potassium release and removalby intensive eropping with Sudan grassin the greenhouse.