Borsa İstanbul’daki Kâğıt ve Kâğıt Ürünleri Basım Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların CRITIC ve AROMAN Yöntemleri ile Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi
Evaluation of Financial Performance of Companies Operating in the Paper and Paper Products Printing Sector in Borsa Istanbul with CRITIC and AROMAN Methods
Yazar: Çanakçıoğlu, Mustafa; Küçükönder, Hande
Dergi: Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Forest Industry Management ; Orman Endüstri İşletmeciliği ; BIST,finansal performans,kâğıt ve kâğıt ürünleri basım sektörü,CRITIC,AROMAN ; BIST,financial performance,paper and paper products printing sector,CRITIC,AROMAN

Çalışmanın amacı, Borsa İstanbul’daki kâğıt ve kâğıt ürünleri basım sektöründe yer alan firmaların finansal performanslarının değerlendirilmesidir. Firmaların 2024 yılına ait bilanço ve gelir tablolarından elde edilen on adet finansal oran ile yapılan çalışmada Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılmıştır. Bunun nedeni ise yapılacak performans değerlemesinde birden çok finansal göstergenin kullanılmasıdır. On üç firamın yer aldığı çalışmada belirlenen finansal oranların ağırlıklandırılmasında CRITIC (CRiteria Importance Through Intercriteria Correlation) yöntemi kullanılırken, firmaların performans sıralamaları içinde AROMAN (Alternative Ranking Order Method Accounting Two-Step Normalization) yöntemi kullanılmıştır. Yapılan ağırlıklandırma çalışmasında en önemli kriterin Aktif Devir Hızı olduğu belirlenmiştir. 2024 yılı için en iyi finansal performansa sahip firmanın da  Gıpta Ofis Kırtasiye ve Promosyon Ürünleri İmalat Sanayi A.Ş.olduğu belirlenmiştir. Finasal performansı en düşük firmanın ise Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, önerilen hibrit karar modelinin, karar kriterlerinin farklı oranlardaki önem ağırlıklarının alternatiflerin sıralama performansı üzerindeki etki mekanizmasını incelemek üzere kapsamlı bir duyarlılık analizi de yapılmıştır. Bu sektörle ilgili çalışmalarda ilk defa yapılan bu analiz üç aşamadan oluşmuştur. Analizin ilk aşamasında,  81 farklı senaryo oluşturularak her bir senaryoda karar kriterlerinin önem düzeyleri %10 ila %90 arasında değişen oranlarda azaltılmış ve alternatifler elde edilen yeni ağırlıklar kullanılarak AROMAN tekniği ile sıralanmışlardır. AROMAN tekniğinin uygulanmasında iki aşamalı yürütülen normalizasyon sürecinin entegrasyonunda  θ model parametresinin değeri 0.5 olarak tanımlanmıştı. Duyarlılık analizinin ikinci aşamasında, alternatiflerin sıralama performanslarının θ parametresinin farklı değerlerinden etkilenip etkilenmediği test edilmiştir. Analizinin son aşamasında ise, önerilen modelin sıralama performansını test etmek amacıyla bir karşılaştırma analizi gerçekleştirilmiştir. Bu aşamaların sonucunda önerilen hibrit yöntemin güvenilir ve istikrarlı sıralamalar üretebileceği söylenebilir.

The study aims to evaluate the financial performance of companies in the printing sector of paper and paper products in Borsa Istanbul. Multi-criteria decision-making methods were used in the study, which was conducted with ten financial ratios obtained from the companies' balance sheets and income statements for 2024. The reason for using more than one financial indicator in the performance evaluation was that. While the CRITIC (CRiteria Importance Through Intercriteria Correlation) method was used to weight the financial ratios determined in the study in which thirteen companies took part, the AROMAN (Alternative Ranking Order Method Accounting Two-Step Normalization) method was used in the performance rankings of the firms. In the weighting study, it was determined that the most important criterion was the Asset Turnover Rate. It has been determined that the company with the best financial performance for 2024 is Gipta Ofis Stationery and Promotional Products Manufacturing Industry Inc. It has been determined that the company with the lowest financial performance is Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. In addition, a comprehensive sensitivity analysis was conducted to examine the mechanism of the effect of the importance weights of the decision criteria at different rates on the ranking performance of the alternatives. This analysis, which was carried out for the first time in studies related to this sector, consisted of three stages. In the first stage of the analysis, 81 different scenarios were created. The importance levels of the decision criteria in each scenario were reduced by 10% to 90%, and the alternatives were ranked with the AROMAN technique using the new weights obtained. In integrating the two-stage normalization process in applying the AROMAN technique, the value of the θ model parameter was defined as 0.5. In the second stage of the sensitivity analysis, it was tested whether the sequencing performances of the alternatives were affected by different values of the θ parameter. In the final stage of the study, a comparison analysis was carried out to test the ranking performance of the proposed model. As a result of these stages, it can be said that the proposed hybrid method can produce reliable and stable rankings.