Klasik Fıkıh Literatüründe Fazlalık Ribâsı Bağlamında Altın İşçiliği ve Günümüz Altın Mübadelelerine Yansıması
Gold Working In Classical Fiqh Literature And Its Reflections To Golden Exchanges Today In The Context Of Riba al-Fadl
Yazar: Gezgin, Yusuf Erdem
Dergi: İlahiyat Akademi No. 13, 2020
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; İslam Hukuku,Altın,Ribâ,İşçilik,Kuyumculuk ; Islamic law,Gold,Riba,Gold Working,Workshop

Altın kıymetli bir maden olması yönüyle geçmişte ve günümüzde farklı şekillerde kullanılmıştır. Farklı kullanım alanları arasında en çok para ve ziynet eşyası olarak kendine yer bulmuştur. Tabiatıyla ham olarak üretime sunulan altının, para veya ziynet eşyası olarak kullanılabilmesi için belirli işlemlerden geçmesi zaruridir. Değerli bir maden olan altının işçilik süreçleri ise diğer maden ve eşyaların üretim süreçlerinden farklıdır. Makalemizde altının detaylı ve özen gerektiren üretim süreçlerinden ziyade, üretime konu olan altının fıkıhta belirlenen kurallar kapsamında üretilmesi gerektiği üzerinde durulacaktır. Zira altın sünnette ribevî olarak kabul edilmiş ve mübadelesi için belirli kurallar belirlenmiştir. Klasik fıkıh literatüründe bu kurallar sarf akdi kapsamında değerlendirilmiştir. Buna göre altının altın karşılığında mübadelesinde bedellerin eşit olması gerektiği ifade edilmiştir. Takdir edilmelidir ki ham ve işlenmiş altın arasında emek ve değer açısından farklılık söz konudur. Altın-altın değişimlerinde işçilik nedeniyle bedeller arasındaki eksiklik yahut fazlalığın fıkhî olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede makalemizde ribevî olan altının işlenmesi ve sanatkârın bu işçiliğine karşılık ücret ödenmesi konuları İslam borçlar hukukunun; sarf, istisnâ‘ ve selem başlıkları kapsamında değerlendirilmiştir. Ayrıca altın üretimi yapan atölyeler işlemlerinin fıkhî hükümleri de başlıklarımız arasındadır.

As a precious metal, gold has been used in different ways in the past and today. It has found itself as the most money and jewelery among its different uses. Naturally, the gold is necessary to go through certain processes in order to be used as money or jewellery for raw production. The workmanship processes of gold, which is a valuable mine, are different from the production processes of other mines and articles. In our article, it will be emphasized that gold, which is the subject of production, should be produced under the rules set out in the fiqh, rather than the detailed and careful production processes. Because the gold was accepted as ribawi in sunnah and certain rules were determined for its exchange. In the classical fiqh literature, these rules were evaluated within the scope of the exchange contract. Accordingly, it was stated that the prices should be equal in exchange of gold in exchange for gold. It should be appreciated that there is a difference between raw and processed gold in terms of labor and value. In gold-gold exchanges, the deficiency or excess between the costs due to workmanship should be evaluated as fiqh. In this context, in our article, the processing of gold with ribawi and the payment of wages against the craftsmanship of this artist were evaluated within the scope of exchange (al-sarf), procure (al-istisna‘) and order (al-salam) titles of Islamic law of obligations. In addition, the legal provisions of workshops and mints operations producing gold are among our titles.