Medya(nın) Ekonomisi ve Medya Ürününe Etki Biçimleri
Medya(nın) Ekonomisi ve Medya Ürününe Etki Biçimleri
Yazar: Bilgili, Yrd. Doç. Dr. Can
Dergi: Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: l'économie des médias, les produits médiatiques, la communication de masse, les processus de production des médias, le marché des médias ; media economy, media products, mass communication, media production process, media market ; medya ekonomisi, medya ürünü, kitle iletişimi, medya üretim süreci, medya pazarı

Medya ürünü, kitle iletişim endüstrisinin üretim biçimlerinin belirleyiciliğiyle oluşmaktadır ve bu endüstrinin üreticisi kitle iletişim araçları içinde bulundukları siyasal ekonomik koşullara bağımlıdırlar. Toplumsallaşmanın önemli etkenlerinden biri olan medya ürünlerinin üretim koşullarının, hangi üretim ilişkileri sürecinden geçerek belirlendiği doğal olarak toplumun her kesimini ilgilendirir. Üretimin doğasından ya da mülkiyet ilişkilerinin belirleyiciliğinden kaynaklanan etkiler yoluyla üretilen medya ve medyanın ürünleri tüketim pazarına sunulur. Kitlesellik unsuru taşıyan medyanın ticari metaları, kendileri gibi bu ürünleri tüketen herkesi birörnekleştiriyor. Kitle iletişimi şirketleri, bilginin küresel köyünü değil, ulaşılmaz servetlerle donanmış ve egemen karakterini ortaya koymuş üretim ve mülkiyet ilişkileri köyünü inşa ediyorlar. Medya içinde bulunduğu siyasal ekonominin inşasında ve kendini bu süreç içinde yeniden üretmekte önemli bir kitle iletişim üretim ve dağıtım ekonomisi rolünü gerçekleştiriyor. Medya mesajları/ürünleri hangi etki süreçleri içinde hazırlanır? Medya bilinç yönetimi işlevini, hangi koşullar kümesinin etkisiyle gerçekleştirir? Bu çalışma, amaçlı ve örgütlü medya ekonomisini ve bu ekonomiyi oluşturan üretim ilişkilerinin medya ürünleri üzerindeki etkenlerini eleştirel bir yaklaşımla ele almıştır. Makalede kuramsal olarak medya ekonomisi ele alınmış ve medya üretim ilişkileri sürecinde; medya ürünlerinin biçimlenişine, üretim ilişkileri ve siyasal ekonomik yapının etkileri yönüyle değinilmiştir. Medya üretim ilişkileri sürecinin, medyanın içinde bulunduğu siyasal ekonomik yapıdan bağımsız hareket etmediği, hatta gerçekleştirdiği üretim faaliyetleriyle siyasal ekonomik yapıyı desteklediği belirlenmiştir. Medya üretim ilişkileri sürecinde meta olarak ürün üretildiği kadar, toplumun bilinci ve kendini üretmesi de üretilir. Dolayısıyla bu üretim ilişkileri biçiminin niteliğinin değerlendirilmesi, gerçek anlamda medyanın toplumu nasıl etkilediğinin de belirlenmesi açısından yol göstericidir.

Le produit médiatique se constitue par la détermination des formes de production de l'industrie de la communication de masse. Les moyens de communication de masse sont dépendants des conditions sociales et économiques. Il est tout a fait naturel que chaque partie de la société s'intéresse au fait que par quels processus des formes de productions sont déterminées les conditions de production des produits médiatiques. Les produits médiatiques arrivent au marchés en passant par les effets causés par la nature du systeme de production et les déterminations des formes de propriétés. Donc nous nous demandons dans quels processus d'influence les messages et produits médiatique se préparent? Par quel ensemble d'effets les médias orientent la conscience. Dans ce travail avec une vision critique que nous analysons l'économie des médias et les effets du systeme de production sur les produits médiatiques.