Bazı Yağlık Hibrit Ayçiçeği Çeşitlerinin Menemen Ekolojik Koşullarında Performansları
Bazı Yağlık Hibrit Ayçiçeği Çeşitlerinin Menemen Ekolojik Koşullarında Performansları
Yazar: Tan, Ahmet Şemsettin
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Sunflower, Helianthus annuus L., Hybrid variety, Yield, Yield components, Breeding, Agronomi ; Ayçiçeği, Helianthus annuus L, Hibrit çeşit, Verim, Verim komponetleri, Islah, Agronomi

Bu araştırmanın amacını istenilen özelliklere uygun yağlık hibrit ayçiçeği çeşit adaylarını saptamak oluşturmuştur. Denemeler, 2009 ve 2010 yetiştirme sezonunda, tesadüf blokları deneme deseninde ve 4 tekerrürlü olarak Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (ETAE) deneme tarlalarında yürütülmüştür. Çalışmanın materyalini ETAE ayçiçeği ıslah programınca geliştirilen yağlık hibrit çeşit adayları ve tescilli çeşitler oluşturmuştur. Yapılan değerlendirmeler, denemelerde yer alan çeşitlerin tane verimi (kg/da) yanında bin tane ağırlığı (g), yağ oranı (%), yağ verimi (kg/da), 1000 tane ağırlığı (g), kabuk oranı (%) ile bitki boyu (/cm), tabla çapı (cm) çiçeklenme ve fizyolojik olum gün sayıları açısından istatistik olarak farklı olduklarını ortaya koymuştur. Araştırmada, 2009 yılında en yüksek tane verim ETAE-Y-TM-2007-5 ve Sanay çeşitlerinden sırasıyla 572 kg/da ve 571 kg/da olarak sırasıyla elde edilmiştir. 2010 yılında ise en yüksek verimi ETAE-Y-TM-2007-4, ETAEY-TM-2007-2’den sırasıyla 543 kg/da ve 531 kg/da olarak elde edilmiştir. Yağ verimi bakımından yapılan değerlendirmede; 2009, 2010 ve her iki yıl ortalaması dikkate alındığında; ETAE-Y-TM-2007-2; 4; 5 ve 12 sırasıyla 255, 250, 244 ve 245 kg/da yağ verimleri ile en yüksek değere ulaşan çeşitler olmuştur. Ayçiçeği üretim artışı, ekim alanlarının genişletilmesi ve ikinci ürün tarımına önem verilmesi yanı sıra birim alandaki verimin artırılması, yüksek verim potansiyeline sahip çeşitlerin üretilmesi ile mümkün olacaktır. Araştırma sonuçları verim performansı ve agronomik karakterler bakımından yapılan değerlendirmede çeşit adaylarından özellikle ETAE-Y-TM-2007-2; 4; 5 ve 12 verim ve kalite bakımından umut verici olarak ayçiçeği tarımında yer alabileceğini ortaya koymaktadır

experiments were conducted in 2009 and 2010 growing seasons on the experiment field of Aegean Agricultural Research Institute (AARI) in Menemen conditions. The experiments were conducted in randomized complete block design with four replications. Research material were the candidate oilseed hybrid sunflower varieties which were developed by sunflower breeding program of AARI and oilseed hybrid sunflower varieties. Observations were made on seed yield (kg/da), oil yield (kg/da), 1000 seed weight, seed oil content, plant height (cm), head diameter (cm), husk percentage (%), days to flowering date (days) and days to phisological maturity (days). According to two year results of this study statistically significant differences found all traits among the varieties in Menemen conditions. The highest yield obtained from ETAE-Y-TM-2007-5 and Sanay as 572 kg/da and 571 kg/da respectively in 2009. Whereas, the highest yield obtained from ETAE-Y-TM-2007-4 and ETAE-Y-TM2007-2 as 543 kg/da and 531 kg/da respectively in 2010. According to the results the highest oil yield obtained from ETAE-YTM-2007-2; 4; 5 and 12 as 255, 250, 244 ve 245 kg/da respectively in mean values of 2009 and 2010. Increase in sunflower production could be possible by the expansion of acreage, giving importance to the second crop agriculture and, in addition the high-yielding varieties need to be planted. Research results indicated that the yield and some quality performance of ETAE-YTM-2007-2, 4, 5 and 12 found to be promising candidate hybrid varieties for sunflower production in Turkey