Öğrencilerin Gözlem Becerileri Ölçeği: Geçerlik Güvenirlik Çalışması
Students' Observation Skills Scale: Validity and Reliability Study
Yazar: Canpolat, Mehmet Furkan; Cetin, Abdullah
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management) ; Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç) ; Observation,Observation Skills,Natural Observation,Scientific Observation ; Gözlem,Gözlem Becerisi,Doğal Gözlem,Bilimsel Gözlem

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kademesinde öğrenim gören öğrencilerin gözlem becerilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılında toplam 585 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada veriler yüz yüze yöntemle toplanmıştır. Araştırmada ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Araştırmada ölçeğin yapı geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS paket programı ve AMOS programından faydalanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin 15 madde ve iki boyuttan oluşan yapıya sahip olduğu ortaya çıkarılmıştır. Alan yazın dikkate alınarak ölçeğin boyutları “Doğal gözlem becerisi” ve “Bilimsel gözlem becerisi” olarak isimlendirilmiştir. Ölçekte yer alan maddelerin faktör yüklerinin en düşük .514, en yüksek .743 olduğu ve maddelerin faktör yüklerinin bu değerler arasında değer aldığı belirlenmiştir. Ölçeğin doğal gözlem becerisi Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı .860 olarak hesaplanırken ve bilimsel gözlem becerisi için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ,858 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin gözlem becerisi düzeyini belirleyebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir.

The aim of this study is to develop a valid and reliable measurement tool to measure the observation skills of secondary school students. The research was conducted with a total of 585 students in the 2023-2024 academic year. The data were collected by face-to-face method. Expert opinion was consulted for the content and face validity of the scale. Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted for the construct validity of the scale. SPSS package program and AMOS programs were used to analyze the data obtained from the research. As a result of the analysis, it was revealed that the scale had a structure consisting of 15 items and two dimensions. Considering the literature, the dimensions of the scale were named as “Natural observation skills” and “Scientific observation skills”. It was determined that the lowest factor loadings of the items in the scale were .514 and the highest was .743 and the factor loadings of the items were between these values. The Cronbach's alpha internal consistency coefficient for natural observation skills was calculated as .860 and the Cronbach's alpha internal consistency coefficient for scientific observation skills was calculated as .858. As a result of the study, a valid and reliable scale was developed to determine the level of students' observation skills.