Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti
Deep Learning in Lumber Quality Control: Real-Time Multi-Class Surface Defect Detection using YOLOv8 Architecture
Yazar: Şevik, Uğur
Dergi: Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Forest Industry Engineering (Other) ; Orman Endüstri Mühendisliği (Diğer) ; Ahşap Kusurları,Budak Tespiti,Derin Öğrenme,YOLOv8,Gerçek Zamanlı Sistemler,Makine Görmesi,Görüntü İşleme,Kalite Kontrol. ; Wood Defects,Knot Detection,Deep Learning,YOLOv8,Real-Time Systems,Machine Vision,Image Processing,Quality Control.

Ahşap ürünlerin kalite kontrolü, kereste endüstrisinin ekonomik sürdürülebilirliği ve son ürün güvenliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Budak, çatlak ve reçine gibi doğal kusurlar, ahşabın mekanik özelliklerini ve estetik niteliklerini olumsuz etkileyerek ticari değerini doğrudan belirlemektedir. Yıllardır uygulanan geleneksel manuel denetim yöntemleri; insan faktörüne bağlı öznellik, yorgunluk kaynaklı tutarsızlıklar (genellikle %70-80 doğruluk), yavaşlık ve yüksek işgücü maliyeti gibi önemli dezavantajlar barındırmaktadır. Bu durum, modern kereste fabrikalarında otomatik, hızlı ve nesnel tespit sistemlerine olan ihtiyacı kaçınılmaz kılmaktadır. Bu çalışma, ahşap yüzeylerindeki budak ve diğer yaygın kusurların gerçek zamanlı, çok sınıflı tespiti için, hız ve doğruluk dengesiyle öne çıkan son teknoloji derin öğrenme modeli YOLOv8'in etkinliğini ve endüstriyel uygulanabilirliğini araştırmaktadır. Bu kapsamda, yedi farklı kusur sınıfını içeren, endüstriyel çeşitliliği yansıtan halka açık bir görüntü veri seti kullanılarak YOLOv8n (nano) modeli, transfer öğrenme yaklaşımıyla eğitilmiştir. Modelin performansı, mAP (ortalama kesinlik) gibi standart metrikler kullanılarak değerlendirilmiştir. NVIDIA A100 GPU donanımı üzerinde gerçekleştirilen testlerde, optimize edilmiş YOLOv8 modelinin mAP@50 metriğinde %89,5 gibi yüksek bir tespit doğruluğuna ulaştığı görülmüştür. Modelin rekabetçi doğruluğu ve tek aşamalı mimarisinin getirdiği yüksek işlem hızı (~625 FPS gerçek zamanlı tespit yeteneği), onu endüstriyel üretim hatlarına entegrasyon için güçlü bir aday yapmaktadır. Bu çalışma, YOLOv8 mimarisinin etkinliğini kanıtlamakta ve otomatik kereste derecelendirme ile akıllı kesim optimizasyonu için temel bir teknolojik altyapı sunmaktadır. Bu, Endüstri 4.0 vizyonu çerçevesinde akıllı kereste fabrikaları için uygun maliyetli, yüksek performanslı bir görsel denetim çözümüdür.

Quality control of wood products is of critical importance for both the economic sustainability of the timber industry and end-product safety. Natural defects such as knots, cracks, and resin directly determine the commercial value of wood by adversely affecting its mechanical properties and aesthetic qualities. Traditional manual inspection methods, which have been applied for years, carry significant disadvantages such as subjectivity dependent on the human factor, fatigue-related inconsistencies (often 70-80% accuracy), slowness, and high labor costs. This situation makes the need for automated, fast, and objective detection systems inevitable in modern timber mills. This study investigates the effectiveness and industrial applicability of YOLOv8, a state-of-the-art deep learning model that stands out with its balance of speed and accuracy, for the real-time, multi-class detection of knots and other common defects on wood surfaces. In this context, the YOLOv8n (nano) model was trained using a transfer learning approach on a public image dataset that reflects industrial diversity and includes seven different defect classes. The model's performance was evaluated using standard metrics such as mAP (mean Average Precision). In tests performed on NVIDIA A100 GPU hardware, the optimized YOLOv8 model achieved a high detection accuracy of 89.5% in the mAP@50 metric. The model's competitive accuracy and the high processing speed (~625 FPS real-time detection capability) brought by its single-stage architecture make it a strong candidate for integration into industrial production lines. This study demonstrates the effectiveness of the YOLOv8 architecture and provides a fundamental technological infrastructure for automatic lumber grading and smart cutting optimization. This is a cost-effective, high-performance visual inspection solution for smart timber factories within the framework of the Industry 4.0 vision.