Ön-Şamanlık Kültleri
Ön-Şamanlık Kültleri
Yazar: Sever, Mustafa
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 2 No. 6, 2015

değiştirmesi ile tekelleştirilmesi ondokuzuncu asır içinde gerçekleşmişti . Dağ kültü ve bu kültün mitolojisi her nasılsa zaman geçtikçe  daha geniş sosyal ilişkilere karşıt olarak yansıtılan cinsel gerilimleri de gösterir.  “Üstad dağ”ın cinsel kimliği, erkekten dişiye değişik hallerde gözükür. Potapov ne- dense yeniden, son zamanlarda üstad dağın çıplak kadın biçimini aldığının söy- lendiğini ileri sürmektedir. Çıplak kadın biçimine girmiş dağ, geceleyin kepeneği  içinde olan avcıya yaklaşır ve onunla uyur. Bu karşılaşma, avda avcının başarısını  sağlar (Potapov 1946:159). Gücün denenmesi sırasında yaşanan cinsel gerilim, aynı  bölgede de anlatılmaktadır; ki bu gerçek, adamların yalnız başına dağ kültünce sık  sık ihtiyaten saklanıldığını, kadınların ava katılmalarına veya kutsanmış yerlere  gitmelerine bile izin verilmediğini, çiftlik hayvanlarının dağın yokuşlarında otla- tılmasına izin verilmediğini anlatır (Potapov 1960:213). Kafkasya toplulukları ara- sından toplanmış kahramanlık destanları içerisindeki anlatımlar tarafından erkek  veya kadın gücüyle dağ kültünün arkadaşlığının yarattığı karışıklığa ve çok zaman  cinsel kaynağın karışıklığının dalaletine de imâda bulunulmaktadır. Burada bir  şey vardır ki o da şudur: Destan kahramanı bir dağın mağarasında doğmuştur  veya destan kahramanı ecdâda ait olduğu ileri sürülen dağların mağaralarında  koruyucu sığınaklarda bulunmuştur. L. Kyzlasov (1982), böylesi olaylarda mağa- ranın, dağın ruhunun, kadın atanın koruyuculuğuna ve doğuşuna işaret ettiğine  inanmaktadır. Bununla bağlantılı olarak dağdaki inanç, soyun kaynağı ve soyun

değiştirmesi ile tekelleştirilmesi ondokuzuncu asır içinde gerçekleşmişti . Dağ kültü ve bu kültün mitolojisi her nasılsa zaman geçtikçe  daha geniş sosyal ilişkilere karşıt olarak yansıtılan cinsel gerilimleri de gösterir.  “Üstad dağ”ın cinsel kimliği, erkekten dişiye değişik hallerde gözükür. Potapov ne- dense yeniden, son zamanlarda üstad dağın çıplak kadın biçimini aldığının söy- lendiğini ileri sürmektedir. Çıplak kadın biçimine girmiş dağ, geceleyin kepeneği  içinde olan avcıya yaklaşır ve onunla uyur. Bu karşılaşma, avda avcının başarısını  sağlar (Potapov 1946:159). Gücün denenmesi sırasında yaşanan cinsel gerilim, aynı  bölgede de anlatılmaktadır; ki bu gerçek, adamların yalnız başına dağ kültünce sık  sık ihtiyaten saklanıldığını, kadınların ava katılmalarına veya kutsanmış yerlere  gitmelerine bile izin verilmediğini, çiftlik hayvanlarının dağın yokuşlarında otla- tılmasına izin verilmediğini anlatır (Potapov 1960:213). Kafkasya toplulukları ara- sından toplanmış kahramanlık destanları içerisindeki anlatımlar tarafından erkek  veya kadın gücüyle dağ kültünün arkadaşlığının yarattığı karışıklığa ve çok zaman  cinsel kaynağın karışıklığının dalaletine de imâda bulunulmaktadır. Burada bir  şey vardır ki o da şudur: Destan kahramanı bir dağın mağarasında doğmuştur  veya destan kahramanı ecdâda ait olduğu ileri sürülen dağların mağaralarında  koruyucu sığınaklarda bulunmuştur. L. Kyzlasov (1982), böylesi olaylarda mağa- ranın, dağın ruhunun, kadın atanın koruyuculuğuna ve doğuşuna işaret ettiğine  inanmaktadır. Bununla bağlantılı olarak dağdaki inanç, soyun kaynağı ve soyun