TİCARET HUKUKU TARİHİ AÇISINDAN MUDARABE VE COMMENDA ORTAKLIKLARININ ETKLEŞİM HAKKINDA BİR DENEME / An Essay on Interaction of Mudarabe and Commenda Partnerships in Terms of History of Commercial Law
TİCARET HUKUKU TARİHİ AÇISINDAN MUDARABE VE COMMENDA ORTAKLIKLARININ ETKLEŞİM HAKKINDA BİR DENEME / An Essay on Interaction of Mudarabe and Commenda Partnerships in Terms of History of Commercial Law
Yazar: Köse, Murtaza
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 17, 2010

ÖZETBu çalısmada commenda ve mudarabe ortaklıklarının ticarethukuku tarihi açısından farklı cografyalarda ortaya çıkısı, gelisimi veetkilesimini ele aldık. Temelde bu iki ortaklık çesidinin yapısalözelliklerini ve isleyislerini inceledigimizde bunların çok farklıolmadıgı hatta ayrı isimlerle ifade edilen tek bir ortaklık oldugukanaatine vardık. Çünkü her toplumun ekonomik ve ticari hayatındakiuygulamaları, kendi inanç ve düsüncelerinin etkisiyle sekillenmistir.Zira Hıristiyanlık ve Müslümanlık&rsquo;ta faizle para alıp vermenin yasakolması bu tür alternatiflerin ortaya çıkmasına imkan vermistir. Çünküsermaye sahiplerinin finansal varlıklarını artırabilmelerinin yoluellerindeki sermayelerini kar getirebilecek sekilde isletmelerinebaglıdır. Rizikoyu her zaman bulundurmakla birlikte bunun da enpratik yolu sermaye sahiplerinin paralarını bir ortak aracılıgıylaislettirmeleridir.Commenda ve mudarabe ortaklıkları temelde insanlıgın ortakolgularıdır. Zira farklı isleyis ve muhtevalarıyla bu ortaklıkları ayrıisimler altında uygarlıkların ticaret hayatında görmekteyiz. Herhangibir toplumun ekonomik ve ticari hayatındaki kurum ve müesseselerdigerlerinden çok farklı degillerdir. Binaenaleyh medeniyetler vekültürler arası kaçınılmaz olan etkilesimin ürünleri ticari ve ekonomikhayatta da kendini göstermektedir. Yalnız her toplumun kendi inanç vefelsefesinin tezahürünü ekonomiden ticarete, siyasetten kültüre vesanata kadar her alanda görmek tabii ve mümkündürAnahtar Kelimeler: Ortaklık, Commenda, Commandator,Colonna, İska, Tractator, Commendatarius, Mudarabe, İs Gücü,Rabbülmal, Kar, Zarar, Yatırım, Emanet, Vekalet, Ticaret, Ekonomi Hıristiyanlık, İsl&acirc;miyet, Fukaha.ABSTRACTIn this study, we handled the occurance, development andinteraction of mudarabe and commenda partnerships in differentlocations in terms of Commercial Law Hıstory. In fact we concludedthat these two partnerships were not different from each other, eventhey were the same partnership called under two different namesconcerning the structural and operational features. Becauceeconomical and commercial life practices of every society have beenformed by its own beliefs and thoughts. Since both Christianity andIslam prohibited to lend and borrow money at interest this kind ofpartnership has come up as an alternative way out. The way for theinvestor to increase their financial wealth is invest their capital inprofitably. Although it has risk, the most practical way for the investorto profit is to invest their money through joining in a partnership.Commenda and Mudarabe partnerships are essentially commonphenomeno of humanity. Because we witness these partnershipshaving different implementation and content under different names incommercial life of civilizations. Commercial establishments ineconomical and commercial life of any society are not so differentfrom others. Therefore production of interaction between cultures andcivilization whic are inevitable come out in commercial andeconomical life too. But it is quite natural and possible to see everysociety&rsquo;s own belief and philosophy in every field-from economic tocommerce, from polities to art and culture.Key Words: Partnership, Commande, Commandator, Colonna,Iska, Tractator, Commendatarius Mudarabe, Labor force, Capitalist,Speculator, Profit, Loss, Investment, Confide, Representation, Trade,Economics, Christianity, Islam, Lawyers.

ÖZETBu çalısmada commenda ve mudarabe ortaklıklarının ticarethukuku tarihi açısından farklı cografyalarda ortaya çıkısı, gelisimi veetkilesimini ele aldık. Temelde bu iki ortaklık çesidinin yapısalözelliklerini ve isleyislerini inceledigimizde bunların çok farklıolmadıgı hatta ayrı isimlerle ifade edilen tek bir ortaklık oldugukanaatine vardık. Çünkü her toplumun ekonomik ve ticari hayatındakiuygulamaları, kendi inanç ve düsüncelerinin etkisiyle sekillenmistir.Zira Hıristiyanlık ve Müslümanlık&rsquo;ta faizle para alıp vermenin yasakolması bu tür alternatiflerin ortaya çıkmasına imkan vermistir. Çünküsermaye sahiplerinin finansal varlıklarını artırabilmelerinin yoluellerindeki sermayelerini kar getirebilecek sekilde isletmelerinebaglıdır. Rizikoyu her zaman bulundurmakla birlikte bunun da enpratik yolu sermaye sahiplerinin paralarını bir ortak aracılıgıylaislettirmeleridir.Commenda ve mudarabe ortaklıkları temelde insanlıgın ortakolgularıdır. Zira farklı isleyis ve muhtevalarıyla bu ortaklıkları ayrıisimler altında uygarlıkların ticaret hayatında görmekteyiz. Herhangibir toplumun ekonomik ve ticari hayatındaki kurum ve müesseselerdigerlerinden çok farklı degillerdir. Binaenaleyh medeniyetler vekültürler arası kaçınılmaz olan etkilesimin ürünleri ticari ve ekonomikhayatta da kendini göstermektedir. Yalnız her toplumun kendi inanç vefelsefesinin tezahürünü ekonomiden ticarete, siyasetten kültüre vesanata kadar her alanda görmek tabii ve mümkündürAnahtar Kelimeler: Ortaklık, Commenda, Commandator,Colonna, İska, Tractator, Commendatarius, Mudarabe, İs Gücü,Rabbülmal, Kar, Zarar, Yatırım, Emanet, Vekalet, Ticaret, Ekonomi Hıristiyanlık, İsl&acirc;miyet, Fukaha.ABSTRACTIn this study, we handled the occurance, development andinteraction of mudarabe and commenda partnerships in differentlocations in terms of Commercial Law Hıstory. In fact we concludedthat these two partnerships were not different from each other, eventhey were the same partnership called under two different namesconcerning the structural and operational features. Becauceeconomical and commercial life practices of every society have beenformed by its own beliefs and thoughts. Since both Christianity andIslam prohibited to lend and borrow money at interest this kind ofpartnership has come up as an alternative way out. The way for theinvestor to increase their financial wealth is invest their capital inprofitably. Although it has risk, the most practical way for the investorto profit is to invest their money through joining in a partnership.Commenda and Mudarabe partnerships are essentially commonphenomeno of humanity. Because we witness these partnershipshaving different implementation and content under different names incommercial life of civilizations. Commercial establishments ineconomical and commercial life of any society are not so differentfrom others. Therefore production of interaction between cultures andcivilization whic are inevitable come out in commercial andeconomical life too. But it is quite natural and possible to see everysociety&rsquo;s own belief and philosophy in every field-from economic tocommerce, from polities to art and culture.Key Words: Partnership, Commande, Commandator, Colonna,Iska, Tractator, Commendatarius Mudarabe, Labor force, Capitalist,Speculator, Profit, Loss, Investment, Confide, Representation, Trade,Economics, Christianity, Islam, Lawyers.