SENİRKENT’DE SEL AFETLERİ
LES CATACLYSME DE TORRENTS À SENİRKENT
Yazar: Biricik, Ali Selçuk
Dergi: Marmara Coğrafya Dergisi No. 1, 1996
Anahtar kelimeler: Human Geography ; Beşeri Coğrafya ; .

Akdeniz Bölgesi’ nin “Göller Yöresinde, Isparta ilinebağlı Senirkent İlçesi, 1995 ve 1996 Temmuz ayında mal ve can kaybına sebepolan sel afetine maruz kalmıştır. 13 Temmuz 1995 günü saat 20.10 - 20.30 arası vukubulan olayda 74 kişi olmuş, 46 kişi de yaralanmıştır. Ayrıca 88 mesken hafif, 4mesken orta derecede hasar görmüş ve 179 mesken de yıkılmıştır. Yine bu olayda21 büyükbaş, 222 adet de küçükbaş hayvan telef olmuştur. 18-19 Temmuz 1996’da meydana gelen sel afetinde isecan kaybı olmazken 37 mesken hafif, 15’i orta derecede, 14’ü de ağır hasar görmüştür.Öte yandan, Kuaterner’de ve yakın mazide Senirkentyerleşmesi henüz yok iken Kapı Dağı-Beşparmak Dağı ve Barla Dağı’nın kuzeyebakan yamaçlarında ova tabanına doğru şiddetli erozyon ve sel karakterli akışlarzaman zaman vuku bulmuştur. Senirkent, 1936 yılında da sel afetine maruz kalmıştır.Bütün bunlardan anlaşılıyor ki, Senirkent’ te faciaya yolaçabilecek sel karakterli akışlar bundan sonra da beklenmedik anlarda meydanagelecektir. Olayın tekerrüründe en büyük etken yörenin yapı ve rölyefi yanında,özellikle klimatik şartlarda meydana gelen ani değişmelerdir. Bu çerçevede bazıönlemlerin alınması zarureti vardır. Bunda, Senirkent Ovası’ nın güneyindeki yüksek dağlıksahanın oldukça eğimli, çıplak yamaçlarını sürekli ve bazen sağanak yağışlardansonra hızla akışa geçen, büyük tahribata sebep olan sel karakterli suyun aşındırıcıve taşıyıcı rolünü azaltmak temel ilkedir. Özellikle Senirkent’in güneyindeki DoğruDere ve Suyolu Deresi vadi yatağında uygun görülecek yerlere, beton perdelitersip ve taşıntı şeddeleri, tek taraflı drenaj ve gömülü baraj inşaası gerekmektedir.Tek taraflı drenaj ve gömülü barajın gerisinde rezerve edilecek suyunderivasyon kanalları, zemin altına döşenecek özel kapalı borularla tabanınatahliyesi gerekmektedir. Ayrıca, Doğru Dere ve Suyolu Deresi’ nin oluşturduğubirikinti yelpazesinin uygun görülen 3 ayrı yerinde geniş çaplı ve derinkuyuların açılması gerekmektedir. Böylece, oldukça kalın birikinti yelpazesininblok, çakıl, kumlu ve killi deposu içindeki suda tahliye edilmiş ve klastikunsurların hareketi önlenmiş olacaktır.

La sous-prefecture de Senirkent du departement d’Isparta,dans la Region des Lacs de la Mediterranee, a subi un cataclysme de torrents,en juillet 1995 et 1996, qui a cause des degâts materiels et humains. Lors de l’evenement qui a eu lieu entre 20hI0-20h30 au 13juiliet 1995, 74 personnes sont mortes et aussi 46 blessees. En outre 88habitations ont ete legerement endommagees et les 4 partiellement et aussi les179 renversees. Et meme pendant cet evenement 21 bestiaux et en meme temps 222des animaux de basse-cour se sont tuees. Lors du catalysme de torrent qui s’est fait aux 18 et 19juiliet 1996, il n’y a pas eu de victime, mais 37 habitations ont eu des degâtslegers, les 15 partiellement et les 14 gravement endommag ees. D’autre part, avant l’installation â Quatemaire et âSenirkent tout recemment, dans le versant nord de Kapı Dağı, Beşparmak Dağı etBarla Dağı, une violente erosion et les courants â caractere torrentiel se sontproduits de temps en temps vers le fond de la plaine. Senirkent a subi encore un catalysme de torrent en 1936. Cela veut dire qu’â Senirkent, les courants torrentiels quipourront causer un drame serönt produits aussi ulterieurement en un instantimprâvu. Quand le fait sera repete, le plus grand facteur est en particulierdes changements soudains dans les conditions climatiques, â cöte de lastructure de la region et du relief. Dans ce cadre, il est necessaire de prendrecertaines mesures. Ici, le principe fondemantal est qu’il faut reduire Ie röledeteriorant et transporteur de l’eau torrentielle qui cause des grands degât etqui se met â couler rapidement apres les precipitations continuelles et parfoisen averse, des versants assez penchants et depourvus de vegetation, de laregion de hautes montagnes au sud de la Plaine de Senirkent. En particulier, ilfaut construire des barrieres de precipitation et de transport en beton, desdrainag es d’un cöte et des barrages enterres. Les eaux qui seront reserveesderriere ceux-ci doivent etre evacuees dans le fond de la plaine, par lescanaux de derivation et par les tuyaux et fermes qui seront paves au-dessous dela terre. En meme temps, il faut percer des puits profonds etdiametralement larges dans les 3 lieux convenables du cöne de dejection que leruisseaiı naturel et le ruisseau du canal d’eau produisent vers la plaine deSenirkent. Ainsi, les eaux qui se trouvent dans le depöt â bloc,caillouteux, sablonneux et argileux du cöne de dejection assez epaisse, serontevacuees et les mouvements des elements clastiques seront empeches.