Yağmurun Ardındaki Hayal: Muhammed Abdülvelî’nin “Adı Özlem Olan Bir Şey” Adlı Hikâyesi
Behind the Rain, a Dream: Muhammad Abdulwali’s Short Story Something Called Longing
Yazar: Yazıcı, Hüseyin
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 33, 2025
Anahtar kelimeler: Arabic Language, Literature and Culture ; Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü ; Muhammed Abdülvelî,Yemen,Yemen Öykücülüğü,Hikâye,Göç ve Kimlik. ; Muhammad Abdulwali,Yemen,Yemeni Short Story,Narrative,Migration and Identity.

Modern Yemen edebiyatının önde gelen isimlerinden Muhammed Abdülvelî (ö. 1973) 1955’te yükseköğrenim için Kahire’ye gitmiş, burada edebiyatın farklı türlerinde önemli bir birikim kazanmıştır. Abdülvelî 1959’da sınır dışı edilerek Sovyetler Birliği’ne gitmiş ve Moskova’da, Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsünde iki yıl eğitim görmüştür. Toplumsal ve siyasal meseleleri cesurca ele alarak edebiyat dünyasında yeni bir ufuk açan Muhammed Abdülvelî, “el-Ard yâ Selmâ (Toprak ey Selmâ: Beyrut, 1966) ve “Şey’un İsmuhu el-Hanîn” (Adı Özlem Olan Bir Şey: Beyrut, 1986) adlı eserleriyle yalnızca Yemen edebiyatını değil, tüm Arap edebiyatını derinden etkilemiştir. Bu iki eser, edebiyatın yerel sınırları aşan evrensel kapılarını aralamıştır. "Şey’un İsmuhu el-Hanîn" adlı koleksiyonda yer alan aynı adlı öykü; göç, kimlik, yabancılaşma, aidiyet, geri kalmışlık gibi derin toplumsal olguları işlediği gibi bireyin varoluşsal sorgulamalarına dair de önemli bir derinlik taşımaktadır. Bu eser, yalnızca tematik zenginliğiyle değil, aynı zamanda insanın içsel yolculuğunu anlamaya yönelik derinlemesine bir bakış sunarak, edebiyatın evrensel meselelerle nasıl hesaplaştığını da göstermektedir. Çalışmada; metin çözümlemesi, karşılaştırmalı anlatı tahlili, bağlamsal ve tematik okumalar gibi yöntemler temel araştırma metodolojisi olarak kullanılmıştır. Ulaşılan temel bulgu, Muhammed Abdülvelî’nin Yemen öykücülüğünde anlatı sanatını, bireyin içsel dünyasını derinlemesine yansıtarak yeniden şekillendirmesidir. Ayrıca çalışmada, Türk edebiyatıyla yapılan karşılaştırmalarla anlatının evrensel boyutları daha görünür kılınmıştır.

Muhammad Abdulwali (d.1973), one of the leading figures of modern Yemeni literature, went Cairo in 1955 for higher education and developed a diverse literary repertoire. In 1959, he was deported and relocated to the Soviet Union, where he studied for two years at Maxim Gorky Literature Institute in Moscow, one of the key literary hubs of the era. With a bold approach to social and political issues, Abdulwali opened new horizons in Arabic literature. His seminal works, Al-Ard Ya Salma (Oh Land, Oh Salma; Beirut, 1966) and Shay’un Ismuhu al-Hanin (Something Called Longing; Beirut, 1986), not only shaped Yemeni literature but also left a profound impact on whole Arabic literature. These two works opened the doors of universal themes beyond the local boundaries. The short story Something Called Longing, which gives its name to the collection, explores profound societal issues such as migration, identity, alienation, belonging and underdevelopment, while delving into the existential dilemmas of the individual. The story stands out not only for its thematic richness but also for its introspective lens, offering deep insight into the human condition and illustrating how literature grapples with universal concerns. This study employs methods such as textual analysis, comparative narrative examination, and contextual-thematic reading to provide a comprehensive exploration of the story. The central finding of the study is that Muhammad Abdulwali redefines narrative art in Yemeni storytelling by intricately reflecting the inner world of the individual. Furthermore, the study highlights universal dimensions of the narrative by drawing comparisons with Turkish literature.