İSTANBUL FATİH KÜLLİYESİ BİNALARINDA YAPISAL SORUNLAR VE NEDENLERİ
İSTANBUL FATİH KÜLLİYESİ BİNALARINDA YAPISAL SORUNLAR VE NEDENLERİ
Yazar: Çelik, Tuncer; Özgencil Yıldırım, Sercan; Özgencil Yıldırım, Sercan
Dergi: Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 1-2, 2015
Anahtar kelimeler: Fatih Külliyesi Binaları, Deprem

İstanbul Tarihi Yanmada dördüncü tepe üzerinde yer alan, Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan Fatih külliyesi binaları, İstanbul'daki diğer binalar gibi tarih boyunca depremlerden etkilenmiştir. Bu topraklarda yüzyıllar boyunca oluşan yapı geleneğinde deprem etkilerinin karşılanmasına yönelik detayların geliştirildiğini bilmekteyiz. Buna karşın, Fatih Külliyesi binalarında zaman içinde ağır hasarlar meydana gelmiştir. Bu hasarların yanlızca depreme bağlı oluştuğu görüşü yaygın bir görüştür. Ancak hasarlara neden olan etkenler incelendiğinde deprem yanında birçok etkenin külliye binalarında ağır hasarlara neden olduğu görülmektedir. Bu etkenlerin başında planlama kararlarına bağlı olan çevresel değişimler gelmektedir. Fatih Külliyesi binalarına ve çevresine müdahale kararlarının binalar üzerindeki etkileri araştırılırken alanın tarihsel topoğrafik özelliklerinin belirlendiği erken dönemlere kadar uzanmak gerekmektedir. Depreme karşı bir yapı geleneği olan bu coğrafyada, tarihi yapılara müdahale kararlarının doğurduğu sonuçlan Fatih Külliyesi özelinde tartışmak, bu zararlan deprem etkileri ile karşılaştırmak gerçekle yüzleşmek açısından önemli görülmektedir. Bu bağlamda yazılı ve görsel kaynaklar üzerine temellendirilerek belirlenebilen tarihsel topografyanın temel özelliklerinin ve zaman içindeki değişiminin incelenmesinin günümüzde karşılaştığımız problemlerin daha iyi anlaşılması bakımından kaçınılmaz olduğu açıktır. Bu nedenle makalede, araştırma alanı olarak ele alman Fatih Külliyesi binalarının bulunduğu alanın tarihsel topoğrafik yapısı ve bu yapıdaki değişim nedenleri ve binalara olan etkilerinin tartışılması amaçlanmaktadır.

İstanbul Tarihi Yanmada dördüncü tepe üzerinde yer alan, Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan Fatih külliyesi binaları, İstanbul'daki diğer binalar gibi tarih boyunca depremlerden etkilenmiştir. Bu topraklarda yüzyıllar boyunca oluşan yapı geleneğinde deprem etkilerinin karşılanmasına yönelik detayların geliştirildiğini bilmekteyiz. Buna karşın, Fatih Külliyesi binalarında zaman içinde ağır hasarlar meydana gelmiştir. Bu hasarların yanlızca depreme bağlı oluştuğu görüşü yaygın bir görüştür. Ancak hasarlara neden olan etkenler incelendiğinde deprem yanında birçok etkenin külliye binalarında ağır hasarlara neden olduğu görülmektedir. Bu etkenlerin başında planlama kararlarına bağlı olan çevresel değişimler gelmektedir. Fatih Külliyesi binalarına ve çevresine müdahale kararlarının binalar üzerindeki etkileri araştırılırken alanın tarihsel topoğrafik özelliklerinin belirlendiği erken dönemlere kadar uzanmak gerekmektedir. Depreme karşı bir yapı geleneği olan bu coğrafyada, tarihi yapılara müdahale kararlarının doğurduğu sonuçlan Fatih Külliyesi özelinde tartışmak, bu zararlan deprem etkileri ile karşılaştırmak gerçekle yüzleşmek açısından önemli görülmektedir. Bu bağlamda yazılı ve görsel kaynaklar üzerine temellendirilerek belirlenebilen tarihsel topografyanın temel özelliklerinin ve zaman içindeki değişiminin incelenmesinin günümüzde karşılaştığımız problemlerin daha iyi anlaşılması bakımından kaçınılmaz olduğu açıktır. Bu nedenle makalede, araştırma alanı olarak ele alman Fatih Külliyesi binalarının bulunduğu alanın tarihsel topoğrafik yapısı ve bu yapıdaki değişim nedenleri ve binalara olan etkilerinin tartışılması amaçlanmaktadır.