Transit ülke mi, hedef ülke mi ? Arap Baharı sonrası Türkiye’nin uluslararası göçteki konumu
Transit country or destination country? Türkiye’s position in international migration after the Arab Spring
Yazar: Sarıaydın, Mehmet Hakan; Çıkrıkçı, Tolga
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 72, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; migration policy,destination country,transit country,Arab Spring,international migration ; göç politikaları,hedef ülke,transit ülke,Arap Baharı,uluslararası göç

Bu çalışma, Arap Baharı sonrasında Türkiye’nin uluslararası göç hareketlerindeki konumunu “transit ülke mi, hedef ülke mi?” sorusu çerçevesinde analiz etmektedir. Türkiye’nin göç bağlamındaki rolü; ülkenin coğrafi konumu, ekonomik koşulları, güvenlik ortamı ve uluslararası ilişkileri kapsamında çok boyutlu bir perspektifle incelenmiştir. Çalışmada, ulusal ve uluslararası kurumların yayımladığı güncel istatistiksel veriler ile ikincil kaynaklar değerlendirilerek, Türkiye’nin göç hareketlerindeki konumunun zaman içinde geçirdiği dönüşüm ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin yalnızca geçiş güzergahı niteliği taşıyan bir ülke olmadığını; aynı zamanda kalıcı yerleşim eğilimlerinin de güçlendiren, çift yönlü bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Doğu Akdeniz ve Batı Balkan rotaları üzerindeki stratejik konum, düzensiz göç güzergahları ve göçmen kaçakçılığına ilişkin göstergeler Türkiye’nin transit ülke olma niteliğini pekiştirirken; çalışma izinlerindeki artış, ikamet ve vatandaşlık düzenlemeleri, sosyal uyum programları ile göçmenler arasında gelişen dayanışma ağları Türkiye’nin hedef ülke karakterinin giderek belirginleştiğine işaret etmektedir. Arap Baharı Sonrası dönemde güçlenen kurumsal kapasite, oluşturulan yeni kamu birimleri ve kapsamlı yasal çerçeve, Türkiye’nin göçü uzun vadeli bir dönüşüm alanı olarak ele aldığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’nin uluslararası göç hareketlerinde transit ve hedef ülke rollerini eşzamanlı biçimde üstlenen çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymakta ve bu yapının yalnızca güvenlik odaklı yaklaşımlarla yönetilemeyeceğini, buna bağlı olarak göç yönetiminin ekonomik, sosyal ve insani boyutları kapsayan bütüncül politikalarla desteklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

This study analyses Türkiye’s position within international migration movements in the post-Arab Spring period through the question of whether the country functions as a transit country or a destination country. Türkiye’s role in the context of migration is examined from a multidimensional perspective shaped by its geographical location, economic conditions, security environment and international relations. By evaluating recent statistical data published by national and international institutions alongside secondary sources the study reveals the transformation of Türkiye’s position within migration movements over time. The findings show that Türkiye is not merely a passage corridor; it also exhibits a dual structure reinforced by increasing tendencies toward permanent settlement. While Türkiye’s strategic location on the Eastern Mediterranean and Western Balkan routes, irregular migration paths and indicators related to migrant smuggling strengthen its transit country characteristics, the rise in work permits, residence and citizenship regulations, social cohesion programmes and solidarity networks among migrants point to Türkiye’s increasingly visible profile as a destination country. The expansion of institutional capacity, the establishment of new public units and the adoption of a comprehensive legal framework in the post-Arab Spring period demonstrate that migration is being approached as a long-term field of transformation. In conclusion, the study shows that Türkiye’s has a multilayered structure in which transit and destination roles are assumed simultaneously, and emphasizes that this configuration cannot be managed solely through security-oriented approaches; accordingly, migration governance must be supported by comprehensive policies that incorporate economic, social and humanitarian dimensions.