hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
FRANSIZ MERKANTİLİZMİNİN DİSİPLİNCİ İKTİDAR PROJESİ:  BÜYÜK KAPATILMA
THE DISCIPLINARY POWER PROJECT OF FRENCH MERCANTILISM:  THE GREAT CONFINEMENT
Yazar: Kurtuluş, Güneş; İnci, Mustafa
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Büyük Kapatılma,Colbertizm,Disiplinci İktidar,Foucault ; Colbertism,Disciplinary Power,Foucault,Great Confinement

Fransa, merkantilist doktrinin en önemli temsilcilerinden biriydi. Bu kadar önemli olmasında hiç şüphesiz dönemin maliye bakanı J.B. Colbert’in etkisi büyüktür. Öyle ki, Fransız merkantilizmi tarih boyunca Colbertizm olarak anılmıştır. Colbert döneminde ülkede ekonomik gelişmenin sağlanması amacıyla daha önce benzeri görülmemiş birtakım uygulamalar hayata geçirilmiştir. Bu uygulamalardan biri, verimli olarak görülmeyen kişilerin Colbert yönetimi tarafından bazı kurumlara kapatılması olmuştur. “Büyük Kapatılma” olarak adlandırılan bu sürecin en başından beri bilinçli bir proje olduğu savunulmaktadır. Buna göre projenin amacı, tek tip insanlardan oluşan bir toplum modeli yaratmaktı. Fransa’da devlet bu projenin kurgulanmasında ön planda olmuştur. Foucault on yedinci yüzyılda, iktidar kavramının ilişkisellikten öte somut bir yönetim sanatına dönüşerek farklı bir iktidar biçiminin ortaya çıktığını ileri sürmektedir. Çalışmanın amacı, Fransız merkantilizmi teorisini, Foucault’nun disiplinci iktidar kavramından hareketle eleştiriye açmaktır. Bu kapsamda, dönemin maliye bakanı J.B. Colbert tarafından yönetilen Fransa ekonomisi ile o dönemde yükselişe geçen kapatma kurumları arasındaki ilişki; Foucault’nun disiplinci iktidar kavramı çerçevesinde değerlendirilmiştir.

France was one of the most important representatives of mercantilist doctrine. Undoubtedly, the Secretary of the Treasury at the time, J.B. Colbert’s influence was great. So, French mercantilism has been called Colbertism throughout history. In Colbert’s time, a number of unprecedented practices were implemented in provision of economic development in the country. One of these practices was the closure of people who were not seen as efficient to certain institutions by the Colbert administration. It has been argued that the process called “The Great Confinement” was a conscious project from the beginning. The aim of the project was to create a model of society consisting of one kind. In France, the state was at the forefront in the construction of this project. Foucault argues that in the seventeenth century, a different form of power emerged by transforming the concept of power into a concrete art of government rather than relationality. The aim of the study is to open the French mercantilism theory to criticism based on Foucault’s disciplinary power concept. In this context, the relationship between the French economy, which was managed by J.B. Colbert, the Secretary of the Treasury at the time, and the seclusion practices was examined within the scope of the literature. This review has been evaluated within the framework of Foucault’s disciplinary power concept.
KÜRESELLEŞME BİTTİ Mİ? KRİZ KÜRESELLEŞMENİN KRİZİ  Mİ?
IS GLOBALIZATION OVER? IS THE CRISIS THE CRISIS OF  GLOBALIZATION?
Yazar: Şişman, Deniz
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Küreselleşme,Pandemi,Küresel Kriz,Eşitsizlik ; Globalization,Pandemic,Global Crisis,Inequality

Son zamanlardaki küreselleşmenin bittiğine dair öngörülerin sorgulanması bu makalenin amacını oluşturmaktadır. Küresel kriz ve Covid-19 pandemi sürecinde küresel ekonomide yaşanan olumsuz gelişmelerin sonucunda oluşan bu ortamın; küreselleşmeden mi, yoksa kapitalizmin kendi doğasından mı kaynaklandığı önemli bir soru işareti oluşturmaktadır. Artan borçluluk, eşitsizlik ve düşen büyüme oranlarının yarattığı ortamın aslında kapitalizmin tekrarlanan sorunları olduğu ve makro ekonomik göstergelerin bu sorunları çözüme ulaştıran politikalar uygulanmadıkça, düzelmeyeceği ve dolayısıyla küreselleşmenin tek sorumlu olmadığı ortaya konulmaktadır. Bununla birlikte, çalışmada krizin hegemonya değişimini de beraberinde getirme potansiyeli Gramsci ve Robinson’un bakış açısından değerlendirilmiştir. Krizin aşılmasında piyasanın kullanacağı öncelikli ekonomik alanlar analiz edilmektedir. Özellikle pandemi sonrası dijital, sağlık ve ilaç alanlarının küreselleşme açısından önemi ortaya konulmuştur.

The purpose of this article is to question the predictions about the end of globalization in recent times. It is an important question mark whether this environment, which is the result of the negative developments in the global economy during the global crisis and the Covid-19 pandemic, is caused by globalization or the nature of capitalism itself. It is revealed that the environment created by increasing indebtedness and inequality and falling growth rates are actually the recurring problems of capitalism and that macroeconomic indicators will not improve unless policies that solve these problems are implemented, and therefore globalization is not the only responsible. However, in the study, the potential of the crisis to bring about a change in hegemony was evaluated from the perspective of Gramsci and Robinson. Priority economic areas that the market will use in overcoming the crisis are analyzed. Especially after the pandemic, the importance of digital, health and medicine fields in terms of globalization has been revealed.
ASKERİ ALANLARDA KULLANILMAK ÜZERE İNSANSIZ HAVA ARACI (İHA) SİSTEMLERİ SEÇİMİNDE TOPSIS VE BULANIK TOPSIS YÖNTEMİNİN KULLANILMASI
THE USE OF TOPSIS AND FUZZY TOPSIS METHODS IN THE SELECTION OF UAV (UNMANNED AERIAL VEHICLE) SYSTEMS TO BE USED IN MILITARY FIELDS
Yazar: Tekinay, Osman Nuri; Bozoğlu Batı, Gülgönül
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: İHA,SİHA,TOPSIS,Bulanık TOPSIS,Ürün Seçimi ; UAV,AUAV,TOPSIS,Fuzzy TOPSIS,Product Selection

Bu çalışma, askeri alanda kullanılan ve kullanılacak olan İnsansız Hava Aracı (İHA) Sistemlerinin, sahipolduğu teknik özelliklerinin karşılaştırılması ile tedarik karar aşamasında, en uygun kararın verilmesiniamaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, askeri alanda kullanıma uygun, üç yerli ve beş yabancıfirmanın üretmiş ve üretim safhasında olduğu İHA Sistemleri’nin teknik verileri toplanmıştır. Toplanan buveriler ortak olan başlıklar altında kriterlere [İlk olarak üç kriter (Havada Kalış Süresi, Maksimum İrtifa veFaydalı Yük Kapasitesi) ile TOPSIS ve Bulanık TOPSIS analizi yapılmış ve sonrasında bu üç kritere iki kriter(Seyir Hızı ve Maksimum Hız) daha eklenerek sadece TOPSIS ile analiz yapılmıştır.] ayrılarak, TOPSIS veBulanık TOPSIS yöntemi ile sıralanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, TOPSIS üç ve beş kriterlisıralamada ilk sırada sırasıyla, Yabhon United 40 ve Predator C Avenger modelleri yer alırken; BulanıkTOPSIS ile sıralamada ilk sırada, Heron TP modelinin yer aldığı tespit edilmiştir.

This study aims to make the most appropriate decision at the procurement decision stage by comparingthe technical features of UAV systems currently used and those to be used in the military field. For thispurpose, the technical data of UAV systems, which are suitable for military use, produced by three domesticand five foreign companies, and are in the production phase, were collected. These collected data wereanalysed under the following headings: [At First, three criteria (Airtime, Maximum Altitude, and PayloadCapacity) and TOPSIS and Fuzzy TOPSIS analysis are implemented. Then two more criteria (Cruise Speedand Maximum Speed) were added to these three criteria. Only TOPSIS analysis was performed.] separatedand sorted by TOPSIS and the Fuzzy TOPSIS Method. In line with the findings, the Yabhon United 40 andPredator C Avenger models took first place in the TOPSIS three and five criteria rankings, respectively. Itwas determined that the Heron TP model took first place in the ranking with fuzzy TOPSIS.
YEŞİL EKONOMİYE GEÇİŞ KADINLARIN İSTİHDAMA KATILIMI İÇİN KRİZ Mİ FIRSAT MI?: TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ BAĞLAMINDA YEŞİL İŞLER
IS TRANSITION TO A GREEN ECONOMY A CRISIS OR AN OPPORTUNITY FOR WOMEN’S PARTICIPATION IN EMPLOYMENT?: GREEN JOBS IN THE CONTEXT OF GENDER EQUALITY
Yazar: Yerlikaya, Burcu
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Toplumsal Cinsiyet,Kadın İş Gücü,Sürdürülebilir Kalkınma,Yeşil Ekonomi,Yeşilİşler,Kadınlar ve Yeşil İşler ; Gender,Female Workforce,Sustainable Development,Green Economy,Green Jobs,Womenand Green Jobs

Dünya kaynaklarının hızla tüketilmesi giderek artan çevre felaketlerine neden olmaktadır. Bu artış çevreselsürdürülebilirlik konusunu gündeme getirirken, zamanla ekonomik, sosyal ve çevresel kalkınmanın birarada gerçekleşmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, alternatif bir model olarak yeşil ekonomiye geçişönerilmektedir. Yeşil işlerin yalnızca çevreye zarar vermeyen işler değil, insana yakışır işler olması dabeklenmektedir. Sürdürülebilir kalkınmanın hedefinde insana yakışır iş ile birlikte toplumsal cinsiyet eşitliğide yer almaktadır. Kadınlar toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle istihdama katılımda ve insana yakışır işeerişimde erkeklerin gerisinde kalmaktadır. Bu eşitsizliğin yeşil ekonomiye geçişte devam edip etmeyeceğimerak konusudur. Bu çalışmada, yeşil ekonomiye geçişin kadınların istihdama katılımları için bir fırsat olupolmadığının açığa çıkarılması amaçlanmaktadır. Yeşil ekonomiye geçişin toplumsal cinsiyet eşitsizliğineduyarlı politikalar üreten ülkelerde kadınların istihdama katılımı için fırsat yaratırken, bu konuya duyarsızkalan ülkelerde ise cinsiyet eşitsizliğini artırma tehdidine sahip olacağı düşünülmektedir. Kadınlarıneğitimi ve vasıflandırılması ile toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı politikalar önem kazanmaktadır.

The rapid depletion of world resources causes increasing environmental disasters. While this increasehas raised the issue of environmental sustainability to the agenda, over time it has been understood thateconomic, social, and environmental development should take place together. In this context, the transitionto a green economy is proposed as an alternative model. It is expected that green jobs will not only beenvironmentally friendly jobs but also decent jobs. Along with decent work, gender equality is also includedin the goal of sustainable development. Women are lagging behind men in employment participationand access to decent work due to their gender roles. It is a matter of wonder whether this inequality willcontinue in the transition to a green economy. In this study, it is aimed to reveal whether the transition to agreen economy is an opportunity for women to participate in employment. It is believed that the transitionto a green economy will have the opportunity for women to participate in employment in the countries thatproduce gender-sensitive policies, and it threatens to increase gender inequality in the countries that areindifferent to this issue. Policies that are sensitive to gender equality, with the education and qualificationof women, are becoming important.
NARSİST LİDERLİK TARZININ BİREYSEL SONUÇLAR ÜZERİNE ETKİSİ: İŞ ÖZERKLİĞİNİN ROLÜ
THE IMPACT OF NARCISSISTIC LEADERSHIP STYLE ON INDIVIDUAL OUTCOMES: THE ROLE OF JOB AUTONOMY
Yazar: Yağıcı, Gülnur; Aydın Küçük, Burcu
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Narcissistic leadership style,psychological well-being,job alienation,job autonomy ; Narsist liderlik tarzı,psikolojik iyi oluş,işe yabancılaşma,iş özerkliği.

Bu çalışmanın amacı, narsist liderlik algısının çalışanların psikolojik iyi oluşları üzerindeki etkisini vebu ilişkide işe yabancılaşmanın aracı rolünü anlamaktır. Ayrıca işe yabancılaşmanın psikolojik iyi oluşüzerindeki etkisinde iş özerkliğinin düzenleyici rolü olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda İstanbul /Türkiye’de farklı işletmelerde çalışan 272 kişinin katılımıyla kesitsel bir çalışma yapılmıştır. Araştırmanınverileri, katılımcılara e-posta yoluyla gönderilen anket linkleri ile çevrimiçi olarak toplanmıştır. Kolaydaörnekleme yöntemiyle elde edilen veriler üzerinde geçerlik ve güvenirlik analizleri yapıldıktan sonra hipoteztestlerine geçilmiştir. Bulgular, narsist liderliğin çalışanların psikolojik iyi oluşları üzerinde olumsuz etkisiolduğunu doğrulamaktadır. Ayrıca işe yabancılaşmanın narsist liderlik ile psikolojik iyi oluş arasındakiilişkide aracı rolü olduğunu doğrulamıştır. Aynı zamanda elde edilen sonuçlar, işe yabancılaşmanınpsikolojik iyi oluş üzerindeki etkisinde iş özerkliğinin önemli bir düzenleyici rolü olduğunu göstermiştir.

The aim of this study is to understand the effect of narcissistic leadership perception on the psychologicalwell-being of employees and the mediating role of work alienation in this relationship. In addition, it isthought that job autonomy has a moderating role in the effect of work alienation on psychological wellbeing.In this regard, a cross-sectional study is conducted with the participation of 272 individuals workingin different businesses in Istanbul / Turkey. The data of the research are collected online with the surveylinks sent to the participants via e-mail. After the validity and reliability analyzes are done on the dataobtained through the convenience sampling method, the hypothesis tests are performed. Findings confirmthat narcissistic leadership has a negative effect on employees’ psychological well-being. Moreover, it hasbeen confirmed that work alienation has a mediating role between narcissistic leadership and psychologicalwell-being. At the same time, the obtained results show that job autonomy has a significant moderator rolein the effect of work alienation on psychological well-being.
GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ İLE KURUMSAL YÖNETİM VE FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI: BORSA İSTANBUL’DA BİR UYGULAMA
COMPARISON OF CORPORATE GOVERNANCE AND FINANCIAL PERFORMANCE WITH GRAY RELATIONAL ANALYSIS: AN APPLICATION IN BORSA ISTANBUL
Yazar: Çekici, Elif Makbule; Babacan, Şükrü Furkan
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Kurumsal Yönetim,Kurumsal Yönetim Endeksi (XKURY),Gri İlişkisel Analiz (GİA),Finansal Performans Analizi ; Corporate Governance,Corporate Governance Index,Grey Relational Analysis,FinancialPerformance Analysis

Bir şirketin faaliyetlerinin sürdürülebilirliği finansal performansı ile doğru orantılıdır. Bu doğrultudaşirketlerin finansal performansının farklı perspektiflerden farklı yöntem ve değişkenlerle değerlendirilmesigereklidir. Bu çalışmada, 2015-2019 yılları arasında BİST Kurumsal Yönetim Endeksi’nde (XKURY)işlem gören 29 şirketin finansal performansları ölçülmüş ve kurumsal yönetim derecelendirme notları ilekarşılaştırılmıştır. Bu bağlamda, şirketlerin finansal oranları (likidite oranları, faaliyet oranları, finansalkaldıraç oranları ve kârlılık oranları) hesaplanmıştır. Ele alınan 29 şirketin finansal performansları ÇokKriterli Karar Verme tekniklerinden Gri İlişkisel Analiz (GİA) yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Eldeedilen çıktılar, şirketlerin kurumsal yönetim derecelendirme notlarının sıralaması ile karşılaştırılmıştır.Çalışmanın sonucunda, analizi yapılan şirketlerin kurumsal yönetim performanslarının finansalperformanslarına etki etmediği gözlemlenmiştir.

The sustainability of a company’s activities is directly proportional to its financial performance.Accordingly, it is necessary to evaluate the financial performance of companies from different perspectiveswith different methods and variables. In this study, the financial performance of 29 companies traded inthe BIST Corporate Governance Index between 2015-2019 was measured and compared with corporategovernance ratings. In this context, the financial ratios of the companies (liquidity ratios, activity ratios,financial leverage ratios and profitability ratios) were calculated. The financial performance of the 29companies covered was determined using the Gray Relation Analysis (GRA) method from multi-criteriadecision-making techniques. The output obtained is compared with the ranking of corporate governancerating ratings for companies. As a result of the study, it has been observed that the corporate managementperformance of the companies being analyzed has not affected their financial performance
İŞLETMELERDE ÖRGÜT İKLİMİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
İŞLETMELERDE ÖRGÜT İKLİMİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Yazar: Çetinkaya, Ali Şükrü; Güleç, Gürkan
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Örgüt İklimi,Ölçek Geliştirme,Otomotiv Sektörü ; Örgüt İklimi,Ölçek Geliştirme,Otomotiv Sektörü ; Örgüt İklimi,Ölçek Geliştirme,Otomotiv Sektörü ; Örgüt İklimi,Ölçek Geliştirme,Otomotiv Sektörü

İşletme yöneticileri, değişen çevre koşulları ve teknolojik gelişmelere ayak uydurabilmek için işlerin severek yapıldığı, etkili iletişim ve samimi ilişkilerin olduğu huzurlu bir iş ortamını tesis etmeye çalışmaktadırlar. Çalışanların örgüt içerisinde algıladıkları iş ortamı genel olarak örgüt iklimi kavramı ile tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, çalışanların örgüt iklimi algısını belirlemeye yönelik geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış bir ölçeğin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda literatüre dayalı olarak bir ifade havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşü ve pilot uygulama neticesinde son hali verilen anket, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde rastgele seçilen 527 çalışana uygulanmıştır. Veri analizi, betimsel istatistik, açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve yapı geçerliliği analizleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda örgüt iklimi konusunda geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış bir ölçek geliştirilmiştir.

İşletme yöneticileri, değişen çevre koşulları ve teknolojik gelişmelere ayak uydurabilmek için işlerin severek yapıldığı, etkili iletişim ve samimi ilişkilerin olduğu huzurlu bir iş ortamını tesis etmeye çalışmaktadırlar. Çalışanların örgüt içerisinde algıladıkları iş ortamı genel olarak örgüt iklimi kavramı ile tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, çalışanların örgüt iklimi algısını belirlemeye yönelik geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış bir ölçeğin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda literatüre dayalı olarak bir ifade havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşü ve pilot uygulama neticesinde son hali verilen anket, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde rastgele seçilen 527 çalışana uygulanmıştır. Veri analizi, betimsel istatistik, açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve yapı geçerliliği analizleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda örgüt iklimi konusunda geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış bir ölçek geliştirilmiştir.
NEOLİBERALİZMİN BORÇLU İNSANINA DAİR ELEŞTİREL BİR ÇÖZÜMLEMENİN ÇÖZÜMLEMESİ: SQUID GAME
NEOLİBERALİZMİN BORÇLU İNSANINA DAİR ELEŞTİREL BİR ÇÖZÜMLEMENİN ÇÖZÜMLEMESİ: SQUID GAME
Yazar: Kurtuluş, Güneş; İnci, Mustafa
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Borç,Foucault,İktidar,Oyun,Para,Squid Game ; Borç,Foucault,İktidar,Oyun,Para,Squid Game ; Borç,Foucault,İktidar,Oyun,Para,Squid Game ; Borç,Foucault,İktidar,Oyun,Para,Squid Game

Neoliberal politikalardan hareketle, finansın artan rolü ve borçlu bireyin normalleştirilmesi üzerine tartışmalar devam etmektedir. Bununla birlikte, neoliberalizmin inşası üzerine yapılan eleştirel çalışmalar artık sadece akademik araştırmalarla sınırlı kalmamakta; günümüz iletişim araçları aracılığıyla sayıca artmaktadır. Bunun çarpıcı bir örneği, 2021 yılının Eylül ayında bir dijital platform aracılığıyla yayına giren Squid Game dizisidir. Dizide Güney Kore’nin gerçek bir borç krizi yaşadığı yansıtılmaktadır. Aynı zamanda, neoliberalizm altında yoksullaşan bireylerin çaresizliği betimlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, neoliberalizmin borçlu insanının iktidar, para ve ölüm ilişkisi çerçevesinde diyalektik bir çözümlemesini ortaya koymaktır. Bu çözümleme, Güney Kore ekonomisinde yaşanan neoliberal dönüşüm sürecini temel almakta ve Squid Game dizisindeki oyun metaforu ile ilişkilendirmektedir.

Neoliberal politikalardan hareketle, finansın artan rolü ve borçlu bireyin normalleştirilmesi üzerine tartışmalar devam etmektedir. Bununla birlikte, neoliberalizmin inşası üzerine yapılan eleştirel çalışmalar artık sadece akademik araştırmalarla sınırlı kalmamakta; günümüz iletişim araçları aracılığıyla sayıca artmaktadır. Bunun çarpıcı bir örneği, 2021 yılının Eylül ayında bir dijital platform aracılığıyla yayına giren Squid Game dizisidir. Dizide Güney Kore’nin gerçek bir borç krizi yaşadığı yansıtılmaktadır. Aynı zamanda, neoliberalizm altında yoksullaşan bireylerin çaresizliği betimlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, neoliberalizmin borçlu insanının iktidar, para ve ölüm ilişkisi çerçevesinde diyalektik bir çözümlemesini ortaya koymaktır. Bu çözümleme, Güney Kore ekonomisinde yaşanan neoliberal dönüşüm sürecini temel almakta ve Squid Game dizisindeki oyun metaforu ile ilişkilendirmektedir.
TÜRKİYE’DE TÜTÜN HARCAMALARININ DIŞLAMA ETKİSİ
CROWDING-OUT EFFECT OF TOBACCO EXPENDITURES IN TURKEY
Yazar: Başar, Dilek; Öztürk, Selcen; Saraçoğlu, Sıtkıcan
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 45 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Microeconomics (Other) ; Mikro İktisat (Diğer) ; tütün kullanımı,tütün harcamaları,dışlama etkisi,hanehalkı harcamaları ; smoking,tobacco expenditures,crowding out,household spending

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2004 ve 2019 yılları için Hanehalkı Bütçe Anketleri (HBA) kullanılarak, tütün harcamalarına ilişkin bir koşullu talep tahmini gerçekleştirmek ve bu yolla tütün harcamalarının diğer ürün gruplarının (gıda, sağlık, eğitim, giyim, ulaşım, eğlence, alkol, barınma, dayanıklı ürünler) tüketimi üzerinde bir dışlama etkisi yaratıp yaratmadığını üç aşamalı en küçük kareler (3SLS) yöntemi ile incelemektir. Tütün harcamalarının dışlama etkisini anlamak, politika yapıcıların tütün tüketimini azaltmak ve daha verimli ve adil harcama şablonlarını teşvik etmek için etkili stratejiler geliştirebilmesi açısından önem taşımaktadır. Elde edilen bulgular, 2004 yılında tütün harcamalarının yalnızca gıda harcamalarını dışladığına işaret ederken, 2019 yılında tütün harcamalarının gıda, eğlence ve barınma harcamalarını dışladığını ortaya koymaktadır. Ayrıca dışlama etkisinin gelir gruplarına göre farklılaştığı da gözlenmiştir.

The aim of this study is to perform a conditional demand estimation of tobacco expenditures by usingHousehold Budget Surveys (HBA) for the years 2004 and 2019 in Turkey. In this way, the crowding outeffect of tobacco expenditures in other product groups (food, health, education, clothing, transportation,entertainment, alcohol, housing and durable goods) is analyzed using the three-stage least squares (3SLS)method. Understanding the crowding out effect of tobacco expenditures is important so that policy makerscan develop effective strategies to reduce tobacco consumption and promote more efficient and fair spendingpatterns. The findings reveal that while tobacco expenditures only crowded out food expenditures in 2004, in 2019 the crowding out effect includes food, entertainment and housing expenditures. In addition, it was observed that the crowding out effect differs according to income groups.