Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Cumhuriyet Meclisi’nde Kadın Olmak
Being a Woman in the Rebuplic Assembly of  Turkish Republic of Northern Cyprus
Yazar: Üçışık Erbilen, Süheyla; Sabancı, Tümel; Aktemir Kavcı, Tülay
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: TRNC Republican Assembly;,Women Deputies;,Gender Inequality;,Political Participation ; KKTC Cumhuriyet Meclisi;,Kadın Milletvekili;,Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği;,Siyasal Katılım

Bireyler arasındaki çatışmadan doğan siyaset aynı zamanda toplumun ‘ortak çıkarları’ için iş birliği yapma mekanizmasıdır. Bu mekanizmanın temel unsurunu ise halk teşkil etmektedir. Halkın ana unsur olması siyasete katılım kavramını da beraberinde getirmiştir. Halkı oluşturan bireylerin hepsinin siyasete aynı derecede ilgi göstermelerini ve katılmalarını beklemek doğru değildir. Katılım oranları yalnızca gözlemcilikten, siyaset yaşamına aktif katılmaya kadar geniş bir perspektifte olabilmektedir. Ancak siyasete katılım cinsiyete göre ayrıştırıldığında kadın katılımının erkeklere oranla tüm dünyada daha düşük olduğu bir gerçektir. Demokrasilerde eşit haklara sahip bireylerin yönetime ve karar alma mekanizmalarına da eşit oranda katılmaları beklenmektedir. Ancak eşitlik, temsiliyet ve katılım kavramları bağlamında kadınların, erkeklere göre daha dezavantajlı bir grup olduğu dünya genelinde saptanmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’nde de bu duruma uygun tutumlar görülmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması ile yürütülen araştırma, KKTC Cumhuriyet Meclisi’nde milletvekili olarak yer alan, kendilerini siyasetin dışında bırakacak bütün etkenleri aşarak politik yaşama adım atmış kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin siyasal yaşamları üzerindeki etkisine dair görüşlerini incelenmiştir. Buna ek olarak söz konusu sorunların ortadan kaldırılabilmesi için kadın milletvekillerinin çözüm önerilerine de yer verilmiştir. Amaçlı örneklem yöntemi izlenerek seçilen KKTC Cumhuriyet Meclisi’ndeki dokuz kadın milletvekilinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile veri toplanmıştır. Çalışmanın sonucuna göre, siyasi yaşamda toplumsal cinsiyet eşitliğine dair sorunların kadınların aktif siyasete girmesini ve sürdürmesinin önünde engel teşkil ettiği görülmüştür. Cinsiyetler arasında gözle görülür bir ayrımcılık yaşanmamasına karşın, ülkenin geleneksel siyasi kültürünün kadını bu alandan uzak tuttuğu yargısına varılmıştır. Sonuç olarak, kadının dünya genelinde olduğu gibi KKTC’de de siyasetin nesnesi olması sorununa bir demokrasi problemi olarak yaklaşılıp kadınların siyasetin öznesi haline gelme çabaları üzerinden bakılması gerekmektedir.

Political norms that arise from personal conflicts also serve as a collaboration mechanism for common interests of the society. Population sits at the core of this mechanism, which also brought the active participation of the population to the political system. Expectation of an equal political participation from every individual is not feasible. Participation can be seen in a wide range of spectrum from only observation to active contribution. However, in the subgroup analysis based on gender, the worldwide female participation is far less than that is observed in males. Individuals who have equal rights in democracies are expected to participate equally in administration and decision-making processes. However, in regard to the concepts of equality, representation and participation, it has been noticed that women are more disadvantaged than men worldwide. This disadvantaged situation can also be seen in the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC). Along with this case study, which is one of the qualitative research methods, views of nine women deputies in the Republic Assembly of TRNC, who have stepped into political life by overcoming all the factors, about the impact of gender inequality on their political lives, are examined. In addition, recommendations of women deputies are included regarding the elimination of these problems. Data from nine female deputies were collected through purposive sampling by semi-structured interviews. According to the results of the study, it has been realized that problems regarding with the gender equality in political life are the main obstacles for women to enter and stay in politics. Although there is no formal sex discrimination, women are being kept away from politics due to the society’s political culture. As a result, the issue of women being an object rather than a subject in political arena addressed as a problem of democracy and as their effort to be a subject, as in the rest of the world.