Savaşın Gölgesinde Eğitim: Birinci Dünya Harbi Sürecinde Bahriye Mektebi
Education in the Shadow of War: Turkish Naval School during the First World War
Yazar: Korkmaz, Mehmet
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 46, 2024
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; First World War,Turkish Naval School,Military Education,Cemal Pasha,Germans ; Bahriye Mektebi,Birinci Dünya Harbi,Askerî Eğitim,Cemal Paşa,Almanlar

İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük topyekûn ve küresel savaşlardan biri olan Birinci Dünya Harbi, İttifak Devletleri ve İtilaf Devletleri arasında 1914-1918 yılları arasında cereyan etti. Savaşın doğal olarak toplumlar üzerinde maddi ve manevi yıkıcı etkileri oldu. Karmaşa ve kaosun hâkim olduğu ortamda sosyal hayatın yanı sıra eğitim ve öğretim süreçleri de olumsuzluklara maruz kaldı. Osmanlı Devleti’nin de dâhil olduğu bu savaşta, seferberliğin ilanıyla okullardaki bazı eğitimcilerin cepheye sevk edilmesi ve yoksulluk gerekçesiyle çocukların okullara gönderilmemesi gibi faktörler eğitimi olumsuz anlamda etkileyen unsurlar arasında yer aldı. Mülki eğitimin yanı sıra askerî eğitim sahasına da harbin yansımaları oldu. Cephelerde daha fazla subaya ihtiyaç olduğundan askerî okullarda görev yapan subaylardan bazıları cephelere sevk edildi. Askerî okullarda eğitimi devam eden son sınıf öğrencilerinin erken mezun edilerek cepheye gönderilmeleri de söz konusu oldu. Bu makalede Osmanlı Devleti’nde askerî deniz eğitimi veren Heybeliada Bahriye Mektebi’nin (Deniz Harp Okulu) savaş sürecinden nasıl etkilendiği sorusunun cevabı aranmıştır. Osmanlı Devleti’nin Almanya ile yaptığı ittifakın Bahriye Mektebi’ndeki eğitim öğretim süreçlerine yansımaları araştırılmıştır. Savaş döneminde askerî bir eğitim kurumunda yaşanan gelişmelerin ele alındığı bu makalede, konu Türk askerî eğitim tarihi açısından analiz edilerek Bahriye Mektebi üzerindeki tesirleri ağırlıklı olarak arşiv vesikaları ışığında ele alınmıştır.

The First World War, one of the largest global conflicts, was fought between the Central Powers and the Allied Powers from 1914 to 1918. The war significantly disrupted education and training processes across various sectors. In schools, some educators were sent to the war front following the declaration of war, while economic hardship prevented many families from sending their children to school. These challenges extended beyond civilian education to military training institutions. In military schools, several officers were reassigned to active duty on the battlefield. Additionally, senior students nearing graduation were required to complete their studies early and were deployed to the front lines. This article examines the impact of the war on the Turkish Naval School (Bahriye Mektebi), which provided military naval training in the Ottoman Empire. It explores how the Ottoman Empire’s alliance with Germany influenced the education processes at the school. The study situates the Turkish Naval School within the broader context of Turkish military education history and evaluates the effects of the four-year conflict on its operations. The analysis draws primarily on archival documents to provide a detailed account of the challenges faced by the institution during this period.