Kentteki Konum ve Ulaşımlarına Bağlı Olarak Stadyumların İklim Değişikliğine Etkisi: Türkiye Örneği
The Effect of the Stadiums on Climate Change Depending on Location and Transportation: The Case of Turkey
Yazar: Bülbül, Ece; Yamaçlı, Ruşen
Dergi: Duzce University Journal of Science and Technology, Vol. 9 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Climate change,Global warming,Greenhouse gas emission,Stadium,Transportation ; İklim değişikliği,Küresel ısınma,Sera gazı emisyonu,Stadyum,Ulaşım

Dünya Meteoroloji Örgütü 2019 yılına kadarki son 10 yılın dünya tarihinin en sıcak 10 yılı olduğunu açıklamıştır. Küresel ısınmanın sonucu olarak iklim de değişime uğramaktadır. Küresel iklim değişikliğine negatif etkide bulunan ve her geçen gün olumsuz etkisini hızlandıran sektörlerden biri ulaşımdır. Ulaşım sektörü, atmosferdeki sera gazı emisyonunun %23’lük bölümünü oluşturmaktadır. Atmosfere salınan sera gazının büyük çoğunluğunu CO2 gazı oluşturmaktadır. CO2 gazı miktarının artışı ise sıcaklık artışına, kuraklığa, buzulların erimesine, deniz suyu seviyesinin artmasına, sellere ve aşırı yağışlara neden olmaktadır. Atmosferdeki CO2 gazı seviyesinin artışına neden olan en büyük etmen insanların yapmış olduğu faaliyetlerdir. İnsan kaynaklı CO2 gazı üretiminin önemli bir kısmını ulaşım sektörü oluşturmaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de futbol en fazla ilgi gösterilen spor dalıdır. Bu nedenle futbolun oynandığı stadyum yapıları da aynı derecede öneme sahiptir. Avrupa Futbol Şampiyonası, UEFA Şampiyonlar Ligi, Olimpiyat Oyunları gibi uluslararası organizasyonların düzenleneceği ülke konusunda yapılacak seçimlerde stadyumların sahip olduğu UEFA, FIFA, yeşil bina sertifikası kriterleri önemli olmaktadır. Bu kriterler enerji, su tasarrufu, geri dönüşüm gibi maddelerin yanı sıra bu çalışmanın konusu da olan stadyumların konumu ve ulaşımından oluşmaktadır. Bu noktada ulaşıma yılın belirli zamanlarında yüksek oranda katılım gösteren stadyumların kentteki konumuna dikkat çekmek gerekir. Bu çalışmada İzmir Atatürk Stadyumu, Konya Büyükşehir Belediye Stadyumu ve İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadyumu’nun kentteki konumları ulaşım açısından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda; stadyumların kent merkezinin dışında, otoyol ve ulaşım hatlarına yakın olacak şekilde tasarlanması ile  atmosfere etki eden CO2 emisyonunun ulaşım kaynaklı etkisinin azalacağı tespit edilmiştir.

As a consequence of global warming, climate also has been changing. Transportation is one of the sector that have an adverse impact on global climate change and speed up such an impact day by day. This sector forms the 23 percent of greenhouse gas emission in the atmosphere. Football is the most popular sport branch not only in Turkey but in the world, also. Therefore, football stadium structures are equally important as well. It is necessary to underline the location of the stadiums in a city that provide a high level of participation to the transportation at certain times of the year. In this study, the locations of Izmir Ataturk Stadium, Konya Metropolitan Municipality Stadium and Istanbul Ataturk Olympic Stadium in the cities have been evaluated in terms of transportation. As a result of this evaluation, it has been put forward that the transportation related effect of CO2 emissions effecting the atmosphere will be reduced by designing the stadiums outside the city center and close to the highways and transportation lines.