KÜRESEL DOĞAN AİLE İŞLETMELERİNDE ERKEN ULUSLARARASILAŞMANIN TETİKLEYİCİLERİ: BYL TEKSTİL ÖRNEĞİ
TRIGGERS OF EARLY INTERNATIONALIZATION IN BORN GLOBAL FAMILY BUSINESSES: THE CASE OF BYL TEXTILE
Yazar: Berber, Şayan; Can, Esin
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 24 No. 59, 2025
Anahtar kelimeler: International Business ; Uluslararası İşletme ; Management and Organization Education ; Yönetim ve Organizasyon Eğitimi ; Internationalization of Family Businesses,Born Global Family Businesses,Triggers of Early Internationalization ; Aile işletmelerinin uluslararasılaşması,Küresel doğan aile işletmeleri,Erken uluslararasılaşmanın tetikleyicileri

Ekonomilerin belkemiğini oluşturan KOBİ’ler çoğunlukla aile işletmesi niteliği taşımaktadır. Aile işletmelerinin kendine has özelliklere sahip olmaları yıllar boyu araştırmacıların dikkatini çekmiş, bu işletmeler farklı açılardan kapsamlı araştırmalara konu olmuştur. Ancak konu uluslararasılaşma olduğunda, aile işletmelerinin uluslararasılaşmasını inceleyen nispeten az sayıda çalışma söz konusudur. Diğer yandan küresel rekabet düzeyi gün geçtikçe artan yeni ekonomi düzeni, KOBİ’lerin bile kuruluşlarıyla beraber önemli düzeyde uluslararası hale gelebileceğini göstermektedir. Alan yazında küresel doğan işletmeler olarak adlandırılan bu yeni nesil işletme türü, tüm kaynak kısıtlarına rağmen kısa süreler içerisinde uluslararası pazarlarda aktif hale gelebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, hem aile sahipliğinden kaynaklanan özel yapıları hem de erken uluslararasılaşma olgusundan kaynaklanan özel durumları dikkate alınarak, sahip oldukları bu özel bileşimde küresel doğan Türk aile işletmelerinin nasıl erken uluslararasılaştığını anlamak ve uluslararasılaşmanın tetikleyicilerini keşfetmektir. Araştırma kapsamında, KOSGEB tarafından düzenlenen 3. KOBİ ve Girişimcilik Ödülleri Yarışmasında finalist olmuş, tekstil sektöründe faaliyet gösteren küresel doğan bir aile işletmesinin erken uluslararasılaşması nitel araştırma yöntemlerinden tekil örnek olay deseni ile incelenmektedir. Araştırma verileri, işletmenin girişimcileri arasındaki iki aile üyesi ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, incelenen aile işletmesi için uluslararası ticari fuar katılımının erken uluslararasılaşmanın ilk tetikleyicisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bunun yanında geçmiş sektörel tecrübenin hem ürün kalitesi üzerinde hem de yeni müşterilerle bağlantı kurmayı sağlayan yönlendirmelere aracılık etme yoluyla erken uluslararasılaşmayı desteklediği ortaya konulmuştur. Araştırmadan elde edilen diğer bir sonuç, yabancı müşteri bulmaya yönelik planlı bir yaklaşım izlenmediği, işletmenin karşılaştığı fırsatlara tepkisel olarak yanıt verdiğidir. Diğer bir deyişle, uluslararası pazar genişlemesinde plansız/reaktif strateji izlediği tespit edilen işletmede, uluslararası fırsatların kaynağını ise müşterilere sağlanan güven ve ürün kalitesi oluşturmaktadır.

SMEs, which are the backbone of economies, are mostly family businesses. The unique characteristics of family businesses have attracted the attention of researchers for years, and these businesses have been the subject of extensive research from different perspectives. However, when it comes to internationalization, there are relatively few studies examining the internationalization of family businesses. On the other hand, the new economic order, where the level of global competition is increasing day by day, shows that even SMEs can be internationalized significantly with their establishments. This new generation of businesses, referred to as born global firms in the literature, can become active in international markets in a short time despite all resource constraints. This study aims to understand how Turkish-born global family firms internationalize early in this special combination, considering both their special structures stemming from family ownership and their special situations stemming from the phenomenon of early internationalization, and to explore the triggers of internationalization. Within the scope of the research, the early internationalization of a born global family firm operating in the textile sector, which became a finalist in the 3rd SME and Entrepreneurship Awards Competition organized by KOSGEB is examined with a single case study design, one of the qualitative research methods. Research data was collected from semi-structured interviews with two family members who are the firm's entrepreneurs. The data obtained was analyzed using the content analysis technique. The results from the research reveal that international trade fair participation is the first trigger of early internationalization for the family business studied. In addition, it has been shown that past sectoral experience supports early internationalization both on product quality and by mediating referrals that enable connection with new customers. Another result of the research is that a planned approach was not followed to find foreign customers, and the company responded reactively to the opportunities it encountered. In other words, in the company that followed an unplanned/reactive strategy in the international market expansion, the source of international opportunities was customer trust and product quality.