YENİLMESİ MÜBAH GÖRÜLEN  HAYVANLAR İLE İLGİLİ HADİS  RİVÂYETLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF ḤADĪTH NARRATIVES RELATED WITH THE ANIMALS THAT ARE CONSIDERED LICIT TO EAT
Yazar: Hacıoğlu, Nejla
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 19 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Hadis,Hz. Peygamber,Mübah,Hayvan Etleri,Hadis Rivâyetleri ; Hadith,Prophet Muhammad,Licit,Animal meat,Hadith narratives

Helal ve haramların tespitinde Kur’ân ve sünnet/hadisinilk müracaat kaynakları olduğu bilinmektedir. İslam alimleri, helalliğinbelirlenmesinde, her şeyin aslen helal ve mübah olduğu ilkesini esas almışlar,bizzat Allah tarafından bildirilenler ve hakkında açık bir nas bulunanlardışında hiçbir haram bulunmadığını Kur’ân âyetlerinden delillendirerek ortayakoymuşlardır. Buna göre Kur’ân’da yasaklığı bildirilen, leş, kan, domuz eti veAllah’tan başkası adına kesilmiş hayvan dışındakiler helal kılınmıştır.Bu ilke esas olmakla birlikte, âyetlerde Hz. Peygamber’in tayyibâtı helalhabâisi haram kılacağının belirtilmesi, hayvan etlerinin helal veharamlığının belirlenmesinde Hz. Peygamber’in yetki sahibi olduğunu ifadeettiği gibi, Kur’ân’da helal-haramlığı belirtilmemiş olan şeylerin; güzel, hoşve temiz olanlarının helal, pis, çirkin ve zararlı olanlarının haram kabuledilmesine imkan tanımaktadır. Yenilmesi mübah görülen azımsanmayacak sayıdahayvan, hadis rivâyetlerine konu olmuştur. Etlerinin yenilmesine cevaz verilenhayvanların tespiti bize bir liste sunmaktan öte, helalliğin kriterlerinitespit imkanı sağlayacaktır. Bu rivâyetlerin bir araya getirilerek bir bütünlükiçerisinde değerlendirilmesi, Hz. Peygamber’in hayvan etlerinin helalliğikonusundaki yaklaşımlarını kavrama imkanı sağlayacak ve bu konuda hangikriterleri esas aldığını tespitte yardımcı olacaktır.  Ayrıca rivâyetlerde yenilmesi mübah görülenhayvanlarla ilgili mezheplerin mübah-mekruh-haram çizgisinde vermiş olduklarıfarklı hükümler, bu sebeple ortaya çıkan ihtilaflar ve bu ihtilaflarda hadisrivâyetlerinin rolü, değerlendirilmesi gereken hususlar olarak karşımızaçıkmaktadır.

It is known that Qur’ān and sunnah/hadith arethe primary resources when determining the halal and haram. When determining ifanything is halal or not, Islamic scholars accept all to be originally halaland licit, and evidencing from the verses of the Holy Qur’ān they state thatthere is no haram except the ones directly stated by Allah and the ones a clearruling has been given. Accordingly, consumption of all animals is permittedexcept the meat of dead animals, blood, swine and the meat of animals offeredto other than Allah. This being the very fundamental principle, Qur’ān versesstating that “... The Prophet Muhammad allows what is good (and pure), andprohibits what is bad (and impure)”, authorizes The Prophet to determine whichanimals are halal and which are haram. This also allows what is good, nice andpure to be considered as halal, and what is bad, impure and harmful to beconsidered as haram, if it has not been ruled as halal or haram in the Qur’ān.A good many animals have been mentioned in the hadith narratives that theconsumption of their meats are permitted. Evaluating the animals whose meatsare permitted for consumption would give us a criteria to assess what is halal,rather than a list of halal animals. Collecting these hadith narratives in asingle resource and evaluating them as a whole would allow us to understand TheProphet’s approach on assessing which animals are halal, and would help usdetermine the related criteria. Also different judgements-opinions in the lineof mubāḥ-makruh-ḥarām (licit –licit uot advisable, disgusting- illicit) givenby mezheps, related to the animals considered as eatable with respect tonarrratives, causing controversies and the role of hadidth narratives in thesecontroversies are subjects to evaluate.