Kanaatkâr Yetinmezlik: Girişimcilerin Yokluktan Gelerek Servete Erişme Sürecinin Paradoksal Mekanizması
Chasing and Stretching: How Entrepreneurs Reproduce the Rags-to-Riches Plot
Yazar: Manisalıgil, Alperen
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 20, 2022
Anahtar kelimeler: Entrepreneurship,autobiographies,resilience,business history,positiveorganizational behavior ; Girişimcilik,öz yaşam öyküleri,dirençlilik,kurum tarihi,olumluörgütsel davranış

Girişimciler, iş hayatının zorluklarına karşı dirençli kaldıkları müddetçe ekonomikkalkınmaya, istihdam artışına ve sosyal hareketliliğe ciddi bir katkı vermektedir. Girişimcilerin,erken yaşlardan itibaren karşılaştıkları çeşitli zorluklarla mücadele ederekiş hayatı için de dirençlilik kazandıkları düşünülmekle beraber, girişimci dirençliliğinigeliştiren üretici mekanizma henüz keşfedilmemiştir. Akışı icabı başkahramanın çok sayıdazorluğu yenmesini gerektiren kadim olay örgüsü ‘yokluktan servete’nin girişimcilikbağlamındaki tezahürleri, bu mekanizmayı tespit etmeyi kolaylaştıracak zenginlikteanlatılar içeren vakalardır. Bu çalışmada da yokluktan gelerek kurdukları büyük şirketleraracılığıyla eriştikleri serveti koruyabilen birden çok girişimcinin hayatları karşılaştırmalıolarak irdelenmektedir. Bu çoklu vaka analizini yürütmek üzere, ilgili olay örgüsüyleuyumlu olan olumlu sapma örneklem yaklaşımı benimsenerek Vitali Hakko, İdris Yamantürk ve Ataman Özbay örneklerine odaklanılmıştır. Bu üç girişimcinin hayatları,soyutlamacı anlatı paradigması izlenerek öz yaşam öyküleri ve ikincil kaynaklar üzerindensistematik olarak incelenmiştir. Bu inceleme, girişimcilerin yokluktan servete olayörgüsünü kanaatkâr yetinmezlik olarak tanımlanan paradoksal bir mekanizma aracılığıylayeniden ürettiğini açığa çıkarmaktadır. Bu mekanizmanın kanaatkârlık boyutunu travmahafızası, kısıtlılık bilinci ve gönüllü öz kısıtlama oluşturmaktayken, yetinmezlik boyutunuise travmayı vurgulama, çalışma aşkı, zorluğa yakınlaşma ve ulu hedefler meydanagetirmektedir. İç içe geçmiş bu üretici mekanizmanın idraki, girişimcilerin iş hayatınınzorluklarına daha etkili bir biçimde hazırlanmasını ve dünyaya olumlu bir katkı yapacakbiçimde kendilerini gerçekleştirmelerini sağlayacaktır.

Entrepreneurs substantially increase job growth, social mobility, and economic development.Yet, many potential entrepreneurs never start a business due to the fear of failureand the perceived difficulties. Entrepreneurs may unleash their potential and contribute totheir societies if we better understand how and when entrepreneurial resilience develops.I examine how three entrepreneurs reproduced the rags-to-riches plot, a revelatory plotfor entrepreneurial resilience when the protagonists are businesspeople, over their lifecourses. I use the positive deviance sampling strategy, and select Vitali Hakko, İdris Yamantürk,and Ataman Özbay to conduct a multiple case study to address this research question.I follow the abstractionist narrative paradigm to analyze these entrepreneurs’ autobiographiesand archival data, and offer an actor-centered and analytically generalizabletheoretical framework. According to this analysis, the generating mechanism ‘chasingand stretching’ enables entrepreneurs to reproduce the rags-to-riches plot without walkingdown a dark path. While trauma memories, awareness of limitations and voluntary self-restriction constitute the aggregate dimension ‘stretching’, emphasizing trauma, love ofwork, embracing difficulties, and setting grand goals shape the other aggregate dimension‘chasing’. The interwoven mechanism ‘chasing and stretching’ helps entrepreneurs toimprove their own and the world’s living conditions while embracing strong work ethics.