GENÇ SPORCULARDA BESLENME OKURYAZARLIĞI İLE YEME ALIŞKANLIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
EXAMINATION OF THE RELATION BETWEEN NUTRITIONAL LITERACY AND EATING HABITS IN YOUNG ATHLETES
Yazar: Boyraz, Sueda; Göbel, Pınar
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Public Health Nutrition ; Halk Sağlığı Beslenmesi ; Sport and Exercise Nutrition ; Spor ve Egzersiz Beslenmesi ; Adolescent,food habits,nutrition literacy,sports nutrition ; Adölesan,beslenme okuryazarlığı,sporcu beslenmesi,yeme alışkanlıkları

Bu çalışma, adölesan sporcuların beslenme okuryazarlığı ile yeme alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipte yapılan bu çalışmanın everenini Malatya’da Gençlik Spor İl Müdürlüğü bünyesindeki 10-19 yaş arası lisanslı sporcular oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü %95 güven aralığı ile 119 kişi olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan sporcu sayısı ise 120 (68 kadın, 52 erkek)’dir. Veri toplama aracı olarak 3 bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anketin birinci bölümünü sosyo-demografik maddeler, ikinci bölümünü Adölesan Beslenme Okuryazarlık Ölçeği (ABOÖ), üçüncü bölümünü ise Adölesan Beslenme Alışkanlıkları Kontrol Listesi Anketi (ABAKL) oluşturmaktadır. İstatistiksel analizlerin değerlendirilmesinde SPSS 28.0 programı kullanılmıştır. Çalışmaya katılan sporcuların, spor kategorileri sınıflandırıldığında %70,8’i bireysel sporcu, %29,2’si ise takım sporcusu olduğu belirlenmiştir. Bireysel sporcuların beslenme okuryazarlığı toplam puanı takım sporcularına göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). ABAÖ toplam puanı ile alt ölçekler arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Adölesan beslenme alışkanlıkları puanı arttıkça etkileşimli ve kritik beslenme okuryazarlığı puanlarının da arttığı görülmüştür. Bu bulgulardan yola çıkarak spor yapan bireylerde beslenme okuryazarlığının arttırılmasının sağlanması ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının özellikle genç sporcularda desteklenmesi gerekmektedir. Araştırmalar, politika yapıcıların ve halk sağlığı uygulayıcılarının adölesanlarda beslenme okuryazarlığı artırmaya odaklanan yeni halk sağlığı stratejilerini göz önüne almalarını önermektedir.

This study was conducted to examine the relationship between nutritional literacy and eating habits of adolescent athletes.The universe of this cross-sectional study consists of licensed athletes between the ages of 10-19 in the Provincial Directorate of Youth and Sports in Malatya. The sample size was found to be 119 people with a 95% confidence interval. The number of athletes participating in the study was 120 (68 female, 52 male). A questionnaire form consisting of 3 sections was used as the data collection tool. The first part of the survey consists of socio-demographic items, the second part consists of the Adolescent Nutrition Literacy Scale (ANLS), and the third part consists of the Adolescent Nutrition Habits Checklist Survey (AFHC). SPSS 28.0 program was used to evaluate the statistical analyzes. When the sports categories were classified, it was determined that 70.8% were individual athletes and 29.2% were team athletes. The total nutritional literacy score of individual athletes was found to be higher than that of team athletes. A statistically significant relationship was found between the total score of the ANLS and the subscales (p<0,001). It was observed that as the adolescent eating habits score increased, interactive and critical nutrition literacy scores also increased. Based on these findings, it is necessary to increase nutritional literacy in individuals who do sports and to support healthy eating habits, especially in young athletes.  Research suggests that policymakers and public health practitioners consider new public health strategies that focus on increasing nutrition literacy in adolescents.