Bir Fransız Elçisinin Çıraklık Dönemi: İstanbul Elçiliği Öncesinde Charles Gravier de Vergennes
The Apprenticeship of a French Ambassador: Charles Gravier de Vergennes before His Ambassadorship in İstanbul
Yazar: Topal Doğan, Kadriye
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 10 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Diplomacy,France,Ambassador ; Diplomasi,Fransa,Elçi

Charles Gravier de Vergennes 18. yüzyılın en önemli Fransız diplomatlarından biridir. Diplomatik hayatının ilk basamaklarını, amcası Chavigny’nin yanında, conseiller d’ambassade (elçilik danışmanı) olarak yer aldığı Fransa’nın Lizbon ve Frankfurt elçilikleri oluşturmuştur. Vergennes, daha sonrasında Koblenz, Hannover ve Stockholm’e Fransa adına elçi olarak görevlendirilmiştir. Fransız monarşisinin savunucusu olması, yürüttüğü başarılı diplomasi faaliyetleri ve etrafında nüfuzlu dostlar barındırması gibi kazanımlar sonucu Fransa Kralı 16. Louis (1774-1792) tarafından Dışişleri Bakanı olarak görevlendirilmiştir. Vergennes, 1774 yılında atandığı bu görevi öldüğü 1787 yılına kadar sürdürmüştür. Ancien Régime’in son büyük bakanlarından olan Vergennes, mevcut İstanbul Elçisi Roland des Alleurs’ün ani ölümü üzerine de 1755 yılında İstanbul’a gönderilmiştir. On üç sene süren ve 3. Osman ve 3. Mustafa’nın hükümdarlığına denk gelen İstanbul elçiliğindeki görevi diplomatik hayatının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Öncesinde Avrupa’nın önemli merkezlerinde yürüttüğü diplomasi faaliyetlerinin ve edindiği tecrübelerin onun İstanbul elçiliğine seçilmesinde belirleyici olduğu açıktır. Bu çalışmada Vergennes’in amcası Chavigny’ye eşlik ettiği Lizbon ve Frankfurt görevleri sırasında Avrupa diplomasisine ve diplomatlık mesleğine dair öğrendikleri, dönemin siyasi olayları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ayrıca Vergennes’in çıraklık dönemi diyebileceğimiz süreci kapsayan bu görevleri esnasında üstlendiği mali konulardaki sorumluluklar, arabuluculuk faaliyetleri, Alman prenslerini Fransa lehinde etkilemek için yapılan maddi yardımların yürütücülüğü ve gizli fonların idaresi ve zaman zaman elçilik yazışmalarını yürütmesi onun danışmanlık görevinin ötesinde bir rolü olduğunu göstermektedir.

Charles Gravier de Vergennes is one of the most important French diplomats of the 18th century. The first steps of his diplomatic life were formed in the French embassies in Lisbon and Frankfurt, where he served as conseiller d’ambassade alongside his uncle Chavigny. Vergennes was later assigned as ambassador to Koblenz, Hanover, İstanbul and Stockholm. He was also appointed as the Minister of Foreign Affairs by Louis 16, the King France (1774-1792) as a result of his achievements such as being the defender of the French monarchy, his successful diplomatic activities and having influential people around him. Vergennes, one of the last great ministers of the Ancien Régime, was sent to İstanbul in 1755 after the sudden death of the present ambassador in İstanbul, Roland des Alleurs. The embassy of France in İstanbul where he served for thirteen years, constitutes an important part of his diplomatic career. It is clear that the diplomatic activities he carried out in the important centers of Europe and the experiences he gained were decisive in his election to this task. In this study, what Vergennes learned about European diplomacy and being a diplomat in Lisbon and Frankfurt where he accompanied his uncle Chavigny, was evaluated within the framework of the political events of the period. Moreover, the responsibilities he took in financial matters, his efforts to manage financial aids and secret funds to influence the German princes in favor of France and the correspondences he carried out occasionally show that Vergennes has a role beyond being a conseiller d’ambassade.