1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ
Comparison of topo DEM and ALOS DSM in terms of 1D flood modeling: A case study from Alara River (Antalya-Turkey)
Yazar: Utlu, Mustafa; Şimşek, Mesut; Öztürk, Muhammed Zeynel
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Human Geography ; Beşeri Coğrafya ; 1D Flood modeling,Topo DEM,Alos-DSM,Alara river catchment ; 1D Taşkın Modelleme,Topo SYM,Alos SAM,Alara Çayı Havzası

Günümüzde doğal afet çalışmalarında yaygın olarak kullanılan sayısal yükselti modelleri (Topo DEM) ve sayısal arazi modelleri (Alos DSM) verileri taşkın dinamiklerinin anlaşılmasında da önemli bir yer tutmaktadır. Taşkınların hidrodinamik açıdan anlaşılmasında ve analiz edilmesinde kullanılan bu veriler aynı zamanda tehlike ve risk çalışmalarında da büyük öneme sahiptir. Bu çalışma Alara Çayı havzasına ait10m çözünürlükte Topo DEM ve 30m çözünürlükte Alos DSM verileri bir boyutlu (1D) taşkın modeli kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışma sahasındaki 1D hidrolik taşkın model sonucunda yayılış-hız-derinlik özellikleri taşkın ıslah dönemi öncesi dönemde elde edilen DEM ve taşkın ıslah dönemi sonrası elde edilen DSM verileri üzerinden ele alınmıştır. Topo DEM ve Alos DSM verilerinde oluşturulan hidrolik modellemede, farklı tekrarlama sıklığına bağlı olarak maksimum akım değerleri test edilmiştir. Topo DEM verisinin taşkın ıslah döneminden önce üretilmiş olması ve güncel topografyayı temsil etmemesi nedeniyle taşkın modellemesinde özellikle yayılış alanlarında farklılıkların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Maksimum yayılış alanı Topo DEM verisinde 3.60 km2 iken Alos DSM verisinde 3.24 km2’dir. Her iki modelde de taşkın yayılış alanının birkaç nokta dışında benzer sonuçlar taşıması Alos DSM 30m yüzey verisinin güncel olmayan topografyalarda yapılacak taşkın çalışmalarında kullanılabileceğini göstermektedir.

Digital Elevation Models (DEM) and digital surface models (DSM) data are widely used in natural disasters, and they have an important to understand flood dynamics at present. Also, these DEM and DSM data have great importance in hazard and risk management studies and they are widely used for understanding the hydrodynamic of the floods. In this study, Alos DSM 30m and Topo DEM 10m data were evaluated within the scope of one dimensional (1D) flood modeling in the Alara River catchment. Extent, depth and velocity characteristics of floods are discussed over the DEM and DSM data obtained before and after the flood reclamation period, respectively. Maximum flow amounts are tested based on different return periods such as 10-50-100-1000 yrs via the hydraulic model created by Topo DEM and Alos DSM models. As a result, the flood extent in the study area did not change many indifferent return periods. DEM and DSM data have different results in terms of inundation-depth and velocity characteristics. Also, models show that the embankments have prevented the spread of water to the environment. It is seen that the water spreading over wide areas in Topo DEM data, does not spread much around the Alos DSM data except for certain points. Due to Topo DEM data was produced before the flood rehabilitation period and did not represent the present topography, it led to the existence of differences in flood modeling, especially in the spread areas. While the maximum spreading area is 3.60 km2 in Topo DEM, it is 3.24 km2 in Alos DSM. Both models carry similar results of the flood spreading area except for a few points show that in non-updated topography the surface Alos DSM 30m data can be used in flood studies.