The Investigation Of The Abstracts Of Theses And Dissertations In The Domain Of Measurement And Evaluation
The Investigation Of The Abstracts Of Theses And Dissertations In The Domain Of Measurement And Evaluation
Yazar: Tavşancıl, Ezel; Çıtak, Göksu Gözen; Kezer, Fatih
Dergi: International Journal of Educational Researchers, Vol. 3 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Lisansüstü tez özetleri, Ölçme ve değerlendirme, Nitel araştırma, İçerik analizi

Bu araştırmanın genel amacı ölçme ve değerlendirme lisansüstü programı olan Türkiye’deki devlet üniversiteleri (Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Mersin Üniversitesi) bünyesinde 2000-2009 yılları arasında tamamlanmış yüksek lisans ve doktora tez özetlerinin, Amerikan Psikologlar Derneği (American Psychological Association-APA) tarafından belirlenen standartlar da gözönünde bulundurularak belirlenen biçimsel ve içeriğe özgü kategoriler açısından incelenmesidir. Doküman incelemesi yapilan bu nitel araştırmanın kapsamında adı geçen dört devlet üniversitesinde tamamlanmış yüksek lisans düzeyinde 90, doktora düzeyinde 21 olmak üzere toplam 111 tez özeti incelenmiştir. Özetlerin belirli bir sistematik çerçevesinde okunabilmesi için araştırmacılar tarafından bir veri toplama formu geliştirilmiştir. Her bir tez özeti, araştırmacılar tarafından birbirlerinden bağımsız olarak bu veri toplama formu kullanılarak incelenmiş, araştırmacılar arasında uyumun belirlenmesinde veri toplama formu dâhilinde yapılan kodlamalar karşılaştırılmıştır. Farklılığın olduğu yerlerde özetler tekrar okunmuş, uzlaşmaya varılmıştır. Verilerin çözümlenmesi, betimsel ve içerik çözümlemesi ile yapılmış, incelenen tez özetlerinin içeriği, veri toplama formunda belirtilen ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığını belirlemede kullanılan kategori ve alt boyutların frekansı verilerek ve yüzdeleri hesaplanarak sunulmuştur. Kategorilere ilişkin çarpıcı olduğu düşünülen örnekler özetlenerek ya da doğrudan alıntılar biçiminde verilerek yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin dörtte birinde araştırmanın amacına ilişkin bilgi sunulmadığı, yaklaşık üçte birinde amacın başlığın tekrarı niteliğinde olduğu, doktora düzeyindeki tez özetlerinin yaklaşık üçte birinde araştırma bulgularının sunulmadığı, yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin beşte dördünde, 21 doktora düzeyindeki tez özetinin ise 19’unda araştırma modeline, yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin yarısında, doktora düzeyindeki tez özetlerinin dörtte üçünde veri toplama sürecine; yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin üçte birinde, doktora düzeyindeki tez özetlerinin ise üçte birinden fazlasında veri çözümleme tekniklerine yer verilmediği belirlenmiştir. Bu bulgular yüksek lisans ve doktora tez özetlerinin araştırmanın niteliğini belirleyen özelliklere ilişkin önemli eksikliklerinin olduğunu göstermektedir

Bu araştırmanın genel amacı ölçme ve değerlendirme lisansüstü programı olan Türkiye’deki devlet üniversiteleri (Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Mersin Üniversitesi) bünyesinde 2000-2009 yılları arasında tamamlanmış yüksek lisans ve doktora tez özetlerinin, Amerikan Psikologlar Derneği (American Psychological Association-APA) tarafından belirlenen standartlar da gözönünde bulundurularak belirlenen biçimsel ve içeriğe özgü kategoriler açısından incelenmesidir. Doküman incelemesi yapilan bu nitel araştırmanın kapsamında adı geçen dört devlet üniversitesinde tamamlanmış yüksek lisans düzeyinde 90, doktora düzeyinde 21 olmak üzere toplam 111 tez özeti incelenmiştir. Özetlerin belirli bir sistematik çerçevesinde okunabilmesi için araştırmacılar tarafından bir veri toplama formu geliştirilmiştir. Her bir tez özeti, araştırmacılar tarafından birbirlerinden bağımsız olarak bu veri toplama formu kullanılarak incelenmiş, araştırmacılar arasında uyumun belirlenmesinde veri toplama formu dâhilinde yapılan kodlamalar karşılaştırılmıştır. Farklılığın olduğu yerlerde özetler tekrar okunmuş, uzlaşmaya varılmıştır. Verilerin çözümlenmesi, betimsel ve içerik çözümlemesi ile yapılmış, incelenen tez özetlerinin içeriği, veri toplama formunda belirtilen ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığını belirlemede kullanılan kategori ve alt boyutların frekansı verilerek ve yüzdeleri hesaplanarak sunulmuştur. Kategorilere ilişkin çarpıcı olduğu düşünülen örnekler özetlenerek ya da doğrudan alıntılar biçiminde verilerek yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin dörtte birinde araştırmanın amacına ilişkin bilgi sunulmadığı, yaklaşık üçte birinde amacın başlığın tekrarı niteliğinde olduğu, doktora düzeyindeki tez özetlerinin yaklaşık üçte birinde araştırma bulgularının sunulmadığı, yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin beşte dördünde, 21 doktora düzeyindeki tez özetinin ise 19’unda araştırma modeline, yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin yarısında, doktora düzeyindeki tez özetlerinin dörtte üçünde veri toplama sürecine; yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin üçte birinde, doktora düzeyindeki tez özetlerinin ise üçte birinden fazlasında veri çözümleme tekniklerine yer verilmediği belirlenmiştir. Bu bulgular yüksek lisans ve doktora tez özetlerinin araştırmanın niteliğini belirleyen özelliklere ilişkin önemli eksikliklerinin olduğunu göstermektedir