Psikiyatrik İyileşmede Yeni Bir Yönelim: İyileşme Odaklı Yaklaşım
A New Direction to Psychiatric Wellness: Recovery Oriented Approach
Yazar: Şenocak, Süleyman Ümit; Arslantaş, Hülya; Yüksel, Rüveyda
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 28 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Psikiyatrik iyileşme,iyileşme odaklı yaklaşım ; Psychiatric wellness,recovery oriented approach

İyileşme; bireylerin sağlık ve iyilik hallerinigeliştirmek, kendi kendilerini idare edebilecekleri bir hayat yaşamak ve tampotansiyellerine ulaşmak için çabaladıkları bir değişim sürecidir. İyileşme kavramıiçin yapılan tanımlar; klinik iyileşmeve kişisel iyileşme üzerine birayırım yapılmasını zorunlu kılmıştır. Klinikiyileşme; ruh sağlığı çalışanları tarafından tanımı yapılan tıbbi modelinbir terimidir. Semptomların azalması ya da durması ve sosyal işlevselliğindüzeltilmesi, hastanın önceki sağlık durumuna geri dönmesi anlamına gelir vebiyomedikal görüşün bir yansımasıdır. Kişiseliyileşme ise bireyin gelişim ve değişim sürecini ifade eden bir kavramdır."İyileşme" kavramına duyulan ilgi giderek artmaktadır ve gelişmiş ülkeler kendi ruh sağlığı sistemlerini, iyileşme yönelimli uygulamaları ve hizmet yapılarını kapsayacak şekilde yeniden şekillendirmeye başlamışlardır. Bu makalede, biyomedikal görüşün benimsemiş olduğu klinik iyileşme yerine bir gelişim ve değişim sürecini ifade eden kişisel iyileşme kavramı üzerinde durulacaktır. Dünya alan yazın çalışmalarında iyileşme yönelimli yaklaşıma ilişkin sayısız yayın bulunmakla birlikte ülkemizde konu ile ilgili olarak gittikçe artmakta olan az sayıda yayına rastlanılmıştır. Bu makalede iyileşme odaklı yaklaşımın tarihsel sürecinden, iyileşme kavramının tanımından ve iyileşmeye rehberlik eden ilkelerden, iyileşme modellerinden, iyileşme yönelimli yaklaşımı temel alan bazı kılavuz ilkelerden,  iyileşme odaklı yaklaşım ile ilgili dünyadan araştırma örneklerinden ve ülkemizdeki durumdan söz edilecektir. Derlemenin ülkemizde de bu hizmetlerin planlanması ve yürütülmesi açısından yol gösterici olmasına katkı sağlaması umulmaktadır.

Recovery is a process of change in which individuals struggle to improve their health and wellness, to maintain a life which they lead on their own and to reach their full potential. Definitions on recovery necessitated to make a distinction between the terms clinical recovery and personal recovery. Clinical recovery is a term of medical model which is defined by mental health professionals. It has meanings like symptom reduction or healing, restoring social functionality, turning back to previous health status of the patient and it is a reflection of the biomedical model. However, personal recovery is a concept which points out improvement and change process of individuals. Interest on the "recovery" concept increase gradually and developed countries have started to restructure their mental health systems by including recovery-oriented applications and service structures. In this article more attention will be paid to concept of personal recovery which means a change and improvement process, instead of discussing clinical recovery adopted by biomedical model. Although there are numerous publications related to recovery-oriented approach in the worldwide literature, a limited but increasing number of studies are encountered in our country. Historical process of recovery-oriented approach, definitions of recovery concept, recovery models, some of the guiding principles based on recovery-oriented approach, worldwide researches related to recovery-oriented approach and current situation in our country will be discussed in this article. With this review, it is expected to contribute guiding in terms of planning and performing these services in our country.