BİTCOİN FİYATLARI İLE ÇİN VE RUSYA’NIN SEÇİLMİŞ FİNANSAL GÖSTERGELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK AÇIDAN İNCELENMESİ
BİTCOİN FİYATLARI İLE ÇİN VE RUSYA’NIN SEÇİLMİŞ FİNANSAL GÖSTERGELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK AÇIDAN İNCELENMESİ
Yazar: Azimov, Javid; Alkan, Ufuk
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 10, 2019
Anahtar kelimeler: Bitcoin,Dolar/Ruble

2008 küresel finans krizi ile birlikte finansal yatırım araçlarına ve ödeme yöntemlerine olan taleplerde de yeni trendler ortaya çıkmıştır. Geleneksel para birimlerine alternatif olarak kripto para birimleri hem yatırım, hem de ödeme yöntemi olarak finansal piyasalarda yer almaya başlamıştır. Bu para birimlerinden ilki ve en yaygını olan Bitcoin’in farklı ülkelerin para birimleri ile ilişkisi ve bu aracın fiyatını etkileyen faktörler daha önce yapılmış bilimsel çalışmalarda değişik yöntemlerle incelenmiştir. Mevcut çalışmada küresel piyasaları ve dünya ekonomisini güçlü etkileme potansiyeline sahip iki ülke olan Çin ve Rusya’nın seçilmiş finansal göstergeleri ile Bitcoin’in dolar cinsinden fiyatı arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla Eylül 2013-Eylül 2018 dönemini kapsayan bu ülkelere ait aylık frekanslı veriler zaman serileri oluşturularak ekonometrik açıdan analiz edilmiştir. Bu seriler, ABD doları ve Çin yuanı döviz kuru, ABD doları Rus rublesi döviz kuru, Rusya ve Çin’in uluslararası rezervleri ve son olarak da Bitcoin’in ABD doları cinsinden kuru olarak sıralanabilir. Analiz için ilk aşamada serilerin durağanlığı araştırılmış, daha sonra aralarında uzun dönemli bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla eşbütünleşme testi yapılmıştır. Serilerin hepsi ilk farklarında durağanlaştığı için Johansen Eşbütünleşme testi uygulanmış, daha sonra vektör hata düzeltme modeli uygulanarak analize devam edilmiştir. Değişkenler arasında eşbütünleşik ilişki olduğu tespit edilmiştir.

2008 küresel finans krizi ile birlikte finansal yatırım araçlarına ve ödeme yöntemlerine olan taleplerde de yeni trendler ortaya çıkmıştır. Geleneksel para birimlerine alternatif olarak kripto para birimleri hem yatırım, hem de ödeme yöntemi olarak finansal piyasalarda yer almaya başlamıştır. Bu para birimlerinden ilki ve en yaygını olan Bitcoin’in farklı ülkelerin para birimleri ile ilişkisi ve bu aracın fiyatını etkileyen faktörler daha önce yapılmış bilimsel çalışmalarda değişik yöntemlerle incelenmiştir. Mevcut çalışmada küresel piyasaları ve dünya ekonomisini güçlü etkileme potansiyeline sahip iki ülke olan Çin ve Rusya’nın seçilmiş finansal göstergeleri ile Bitcoin’in dolar cinsinden fiyatı arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla Eylül 2013-Eylül 2018 dönemini kapsayan bu ülkelere ait aylık frekanslı veriler zaman serileri oluşturularak ekonometrik açıdan analiz edilmiştir. Bu seriler, ABD doları ve Çin yuanı döviz kuru, ABD doları Rus rublesi döviz kuru, Rusya ve Çin’in uluslararası rezervleri ve son olarak da Bitcoin’in ABD doları cinsinden kuru olarak sıralanabilir. Analiz için ilk aşamada serilerin durağanlığı araştırılmış, daha sonra aralarında uzun dönemli bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla eşbütünleşme testi yapılmıştır. Serilerin hepsi ilk farklarında durağanlaştığı için Johansen Eşbütünleşme testi uygulanmış, daha sonra vektör hata düzeltme modeli uygulanarak analize devam edilmiştir. Değişkenler arasında eşbütünleşik ilişki olduğu tespit edilmiştir.