Okul İklimi, Akademik İyimserlik ve Okul Etkililiği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Examining the Relationship Between School Climate, Academic Optimism and School Effectiveness
Yazar: Kocamanoğlu, Sema; Kazak, Ender
Dergi: Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Education Management ; Eğitim Yönetimi ; Öğretmen,Okul,Okul İklimi,Akademik İyimserlik,Okul Etkililiği ; Teacher,School,School Climate,Academic Optimism,School Effectiveness

Bu araştırma; lise kademesinde görev yapan öğretmenlerin okul iklimi, akademik iyimserlik ve okul etkililiği arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemini 2022-2023 eğitim-öğretim yılı Düzce ili Merkez ilçesindeki kamuya ait farklı lise türlerinde çalışan 348 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında “Demografik Bilgiler Formu”, Canlı, Demirtaş ve Özer tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Okul İklimi Ölçeği’’, Wayne K. Hoy (2006) tarafından geliştirilen, Çoban ve Demirtaş (2011) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Akademik İyimserlik Ölçeği” ve Hoy (2009) tarafından geliştirilen “Okul Etkililiği Ölçeği” kullanılmıştır. Değişkenlerin normal dağılım gösterip göstermediğine ilişkin değişkenlerin her birinin normallik sınaması yapılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiş olup, T- Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin okul iklimine yönelik algılarının tüm alt boyutlarının “çoğunlukla” düzeyinde olduğu tespit edilmiştir.  Bir diğer değişken olan akademik iyimserlik kavramına bakıldığında öğretmenlerin algıları doğrultusunda ölçeğin alt boyutları olan  “öz yeterlik” boyutunun “çoğunlukla katılıyorum” düzeyinde olduğu, diğer alt boyutlar olan “güven” ve “akademik vurgu” boyutlarının ise “orta düzeyde katılıyorum” düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul etkililiğine ilişkin algılarının ise “orta” düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucu öğretmenlerin okul iklimi, akademik iyimserlik ve okul etkililiği değişkenleri arasında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre her iki değişkenin de bağımlı değişken olan okul etkililiğini anlamlı bir biçimde yordadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte okul ikliminin akademik iyimserlik değişkenine göre okul etkililiği üzerinde daha fazla etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda birtakım önerilerde bulunulmuştur. Öğretmenlerin okul etkililiğini yüksek düzeyde algılamaları için okullarda yöneticilerin öğretmenlerin çabalarını desteklemesi, yapılan iyi uygulamalarla ilgili geribildirimde bulunarak öğretmenlerin bu uygulamaların devamlılığını sağlamaya yönelik teşvik edilmesi okulun beklenen hedeflerine ulaşmasını sağlayabilir. Öğretmenlerin görüşleri alınarak kendi braşlarına yönelik eksikliklerin giderilmesiyle ilgili çalışmalar yapılabilir. Okul yöneticileri okuldaki öğretmenlerin başarılarını paylaşarak duygusal yönden kendilerini iyi hissetmelerini sağlayabilir.

This study was conducted to identify the relationship between school climate, academic optimism, and school effectiveness among high school teachers. Relational survey model, one of the quantitative research models, was used in the study. The research sample consists of 348 teachers working in different types of public high schools in the central district of Düzce province in the 2022-2023 academic year. "Demographic Information Form", "School Climate Scale" adapted into Turkish by Canlı, Demirtaş, and Özer, "Academic Optimism Scale" developed by Wayne K. Hoy (2006) and adapted into Turkish by Çoban and Demirtaş (2011), and "School Effectiveness Scale" developed by Hoy (2009) were used to collect the data. It was determined that the data were normally distributed, and T-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson Correlation Analysis, and Multiple Linear Regression Analysis were performed. According to the findings obtained, it has been determined that all the sub-dimensions of teachers' perceptions about school climate are at the “mostly” level. When looking at the concept of academic optimism, which is another variable, it was found that the “self-efficacy” dimension, which is the sub-dimensions of the scale, is at the “mostly agree” level in line with teachers' perceptions, while the “trust” and “academic emphasis” dimensions, which are the other sub-dimensions, are at the “moderate agree” level. It was determined that teachers' perceptions while their perceptions of school effectiveness were at the "moderate" level. As a result of the analyses, it was determined that there was a positive, statistically significant, and high-level relationship between teachers' school climate, academic optimism, and school effectiveness variables. According to the results of the analysis, it was determined that both variables significantly predicted the dependent variable, school effectiveness. Suggestions were made in line with the research results. For teachers to perceive school effectiveness at a high level, administrators' supporting teachers' efforts and encouraging teachers to ensure the continuity of these practices by giving feedback on good ones can help the school achieve its expected goals. By taking the teachers’ opinions, studies can be carried out to overcome the deficiencies in their own branches. School administrators can make teachers feel good emotionally by sharing their successes.