Taş Köprülerin FRP ile Güçlendirilmesi: Leylekli Köprüsü Örneği
Strengthening of Stone Bridges with FRP: The Case of Leylekli Bridge
Yazar: Tanrıverdi, Şükran; Çelik, Tülin
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 26, 2025
Anahtar kelimeler: Civil Engineering (Other) ; İnşaat Mühendisliği (Diğer) ; Tarihi köprüler,Yığma  yapılar,Güçlendirme,Yapısal analiz ; Historical bridges,Masonry  structures,Strengthening,Structural analysis

Tarihi köprüler, geçmişin mimari ve mühendislik birikimini yansıtan, kültürel miras açısından korunması gereken özgün yapılardır. Geleneksel inşa tekniklerinin ve yerel malzeme kullanımının önemli örneklerini sunan bu yapılar, günümüzde hala işlevlerini sürdürebilmektedir. Ancak zamanla meydana gelen malzeme bozulmaları, çevresel etkiler ve özellikle sismik yüklemeler, bu köprülerde yapısal zayıflıklara yol açmaktadır. Deprem riski taşıyan bölgelerde yer alan tarihi yığma taş köprülerin korunması, yalnızca mühendislik açısından değil, kültürel süreklilik bakımından da kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, Lifli Polimer Takviyeler (FRP) gibi ileri mühendislik malzemeleri, yapıya minimum müdahale ile yüksek yapısal iyileştirme sağlayan, estetik ve tarihî bütünlüğe zarar vermeyen yenilikçi bir güçlendirme seçeneği olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, tarihi Leylekli Taş Köprüsü örneği üzerinden, FRP malzemelerinin farklı bölgelere uygulanmasının köprünün yapısal davranışına etkileri incelenmiştir. Analiz sonuçları, uygun yerleşim stratejileriyle FRP uygulamasının taşıyıcı kapasiteyi artırdığı ve potansiyel hasarların azaltılmasında etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, tarihi yığma köprülerin çağdaş koruma yaklaşımlarıyla güvenli bir şekilde güçlendirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Historic bridges are unique structures that reflect the architectural and engineering accumulation of past and should be preserved in terms of cultural heritage. These structures, which present significant examples of traditional construction techniques and the use of local materials, are still functional today. However, material deterioration over time, environmental impacts and especially seismic loading cause structural weaknesses in these bridges. The preservation of historic masonry stone bridges located in earthquake-prone areas is of critical importance not only in terms of engineering but also in terms of cultural continuity. In this context, advanced engineering materials such as Fibrous Polymer Reinforcements (FRP) stand out as an innovative strengthening option that provides high structural improvement with minimal intervention to the structure and does not harm aesthetics and historical integrity. In this study, the historical Leylekli Stone Bridge was used as a case study to investigate the effects of applying FRP materials to different sections of the bridge on its structural behavior. The results of the analysis reveal that FRP application with appropriate placement strategies increases the load-bearing capacity and is effective in reducing potential damages. The study aims to contribute to the safe retrofitting of historic masonry bridges with contemporary conservation approaches.