GIDA ETİKETLERİNDEKİ TATLANDIRICILAR: EV HANIMLARININ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA
SWEETENERS ON FOOD LABELS: A QUALITATIVE STUDY OF HOUSEWIVES’ PERSPECTIVES
Yazar: Bayesen, Doğukan; Güneş, Eda
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Marketing (Other) ; Pazarlama (Diğer) ; Tatlandırıcılar,Gıda Etiketi,Tüketici Tercihleri,Beslenme Alışkanlıklar,Ev Hanımları. ; Sweeteners,Food Label,Consumer Preferences,Dietary Habits,Housewives

Bu çalışma, ev hanımlarının gıda etiketlerinde bulunan tatlandırıcılarla ilgili bilgi düzeylerini, algılarını ve tüketime yönelik davranışlarını incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada nitel yöntemler kullanılarak İstanbul’da yaşayan 20 ev hanımı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, katılımcıların çoğunluğunun gıda etiketlerini bildiğini ve okuduğunu, ancak tatlandırıcılar hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıklarını ortaya koymaktadır. Katılımcılar, özellikle son kullanma tarihi, üretim tarihi ve içindekiler bilgisine dikkat ederken; tatlandırıcılar, koruyucular ve renklendiriciler gibi katkı maddelerinin sağlık üzerindeki etkileri konusunda endişelerini dile getirmiştir. Tatlandırıcılar genellikle şeker alternatifleri olarak algılanmakta, ancak sağlık üzerindeki etkileri hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Doğal tatlandırıcılar (bal, pekmez, meyve özleri) olumlu karşılanırken, yapay tatlandırıcılar (aspartam, sakarin) kilo alımı, obezite ve diğer sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmektedir. Katılımcılar, tatlandırıcı içermeyen ürünlere yönelmeye çalışsalar da alternatiflerin sınırlı olması nedeniyle bu tür ürünleri sıklıkla tüketmektedir. Araştırma, tatlandırıcıların sağlık etkileri hakkında bilinçlendirme çalışmalarının artırılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, doğal tatlandırıcıların daha erişilebilir hale getirilmesi ve etiket bilgilerinin daha açık ve anlaşılır şekilde sunulması önerilmektedir. Sonuç olarak, tatlandırıcılarla ilgili farkındalığın artırılması hem tüketici sağlığını destekleyecek hem de bilinçli tüketim alışkanlıklarının yaygınlaşmasına katkı sağlayacaktır.

This study aims to examine the knowledge levels, perceptions, and consumption behaviors of housewives regarding sweeteners on food labels. Qualitative methods were employed, and semi-structured interviews were conducted with 20 housewives living in Istanbul. The findings reveal that while most participants are aware of and read food labels, they lack sufficient information about sweeteners. Participants primarily focus on expiration dates, production dates, and ingredient lists, while expressing concerns about the health effects of additives such as sweeteners, preservatives, and colorants. Sweeteners are generally perceived as sugar alternatives, but opinions differ regarding their health effects. Natural sweeteners (honey, molasses, fruit extracts) are viewed positively, while artificial sweeteners (aspartame, saccharin) are associated with weight gain, obesity, and other health issues. Although participants strive to choose products without sweeteners, limited availability of alternatives often lead them to consume such products. The study emphasizes the need for increased awareness campaigns about the health impacts of sweeteners. Additionally, it recommends improving the accessibility of natural sweeteners and presenting label information more clearly and understandably. In conclusion, enhancing awareness about sweeteners will support consumer health and promote more informed consumption habits.