Çok Değişkenli Kuraklık Frekans Analizi ve Risk Değerlendirmesi: Kahramanmaraş Örneği
Multivariate Drought Frequency Analysis and Risk Assessment: A case study for Kahramanmaras Province
Yazar: Eşit, Musa; Yüce, Mehmet İshak
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Drought,Copula,SPI,Return Period,Kahramanmaras ; Kuraklık,Kopula,SPI,Dönüş Periyodu,Kahramanmaraş

Kuraklık, mevsimsel veya daha uzun süreli yağış eksikliğinin bir sonucu olarak neredeyse tüm iklim bölgelerinde meydana gelen doğal bir afettir. Küresel ısınma, yağış yetersizliği, düşük yağış miktarı ve süresi, düşük bağıl nem ve diğer faktörlerin tümü, kuraklığın yaygınlaşmasına sebep olmaktadır. Bu çalışmada, Kahramanmaraş ilinin çok değişkenli kuraklık frekans analizi ve risk değerlendirilmesi kopula fonksiyonları kullanılarak yapılmıştır. Kuraklık parametreleri (süre ve şiddet), SPI (Standartlaştırılmış Yağış İndeksi) indeksi yöntemi ile elde edildikten sonra, her bir parametreye en uygun marjinal dağılımlar bulunmuştur. Son olarak, elde edilen en uygun marjinal dağılımlara bağlı olarak, en uygun kopula fonksiyonu hesaplandıktan sonra, Kahramanmaraş ilinin kuraklık parametrelerinin şartlı dönüş olasılıkları ve süreleri elde edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, en yüksek şartlı kuraklık şiddeti dönüş periyodu Kahramanmaraş merkezde görülürken, en düşük dönüş periyoduna ise Elbistan ilçesinde saptanmıştır. En yüksek şartlı kuraklık süresi dikkate alındığında, Afşin ilçesi en yüksek dönüş periyoduna sahip iken (en az riskli), Elbistan ilçesi en kısa dönüş periyoduna sahip olduğu (riskli) gözlemlenmiştir. Elbistan ilinin hem şartlı kuraklık şiddeti hem de kuraklık süresi dönüş periyoduna göre diğer ilçelere ve merkeze göre daha fazla kuraklık riski taşıdığı gözlemlenmiştir. Bu çalışma, Kahramanmaraş ili için kuraklık risk değerlendirmesi yönetiminde karar vericilere faydalı bilgiler sağlamaktadır.

Drought is a natural disaster that occurs in nearly all climatic regions as a result of seasonal or longer-term lack of precipitation. Global warming, insufficient precipitation, low precipitation intensity and duration, low relative humidity and other factors all cause the prevalence of drought. In this study, multivariate drought frequency analysis and risk assessment of Kahramanmaras province were analyzed by using copula functions. After the drought parameters (duration and severity) were obtained by the SPI (Standardized Precipitation Index) method, the most appropriate marginal distributions were found for each parameter. Finally, depending on the appropriate marginal distributions, the conditional return probabilities and periods of the drought parameters of Kahramanmaras province were obtained after the most appropriate copula function was calculated. As a result of this study, the highest conditional return period of drought severity was observed in the center of Kahramanmaras, while the lowest return period was found in the district of Elbistan. Considering the highest conditional drought duration period, Afşin district has the highest return period (least risky), while Elbistan district has the shortest return period (risky). It has been observed that the province of Elbistan has a higher drought risk compared to other districts and the center of Kahramanmaras according to both the conditional drought severity and the drought duration return period. This study provides useful information to decision makers in the management of drought risk assessment for Kahramanmaras province.