Geometriye Yönelik Motivasyon Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
Geometriye Yönelik Motivasyon Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
Yazar: Özdişci, Selda; Yılmaz, Süha
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; ortaokul,geometri,motivasyon,ölçek geliştirme

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin geometriye yönelik motivasyonlarını belirlemek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma modeli olarak tarama modeli belirlenmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun/kazara örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmaya, İzmir ilindeki bir devlet ortaokulunda öğrenimine devam eden 912 beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisi dâhil edilmiştir. Geliştirilecek ölçeğin faktör yapısının belirlenebilmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA); ortaya konan ölçeğin uygun olduğunun sınanabilmesi için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Madde analizleri yapılarak, ölçeğin güvenilirliğinin belirlenebilmesi amacıyla Cronbach alfa güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. İlk aşamada yapılan AFA sonuçları, ölçeğin toplam 21 maddeden oluştuğunu ortaya koymuştur. Ayrıca ölçeğin 3 faktörden meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu faktörler; içsel motivasyon, öz-benlik ve dışsal motivasyon olarak isimlendirilmiştir. Ölçeğin sınanması amacıyla DFA yapılmış; faktör analizi sonuçlarına göre ölçeğin iyi derecede uyum sergilediği belirlenmiştir. Madde analizleri sonucunda ise ölçekteki maddelerin ayırt edici, yüksek geçerliğe sahip ve aynı yapıyı ölçen maddeler oldukları belirlenmiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda ölçeğin tümüne ilişkin güvenirlik katsayısı 0.845 bulunmuştur. Nihai ölçeğin alt boyutları olan içsel motivasyon, öz-benlik ve dışsal motivasyon faktörlerine ait Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları sırasıyla 0.820; 0.686 ve 0.737 şeklinde hesaplanmıştır. Sonuç olarak, geçerliliği ve güvenilirliği belirlenmiş bir ölçek geliştirilmiştir.

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin geometriye yönelik motivasyonlarını belirlemek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma modeli olarak tarama modeli belirlenmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun/kazara örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmaya, İzmir ilindeki bir devlet ortaokulunda öğrenimine devam eden 912 beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisi dâhil edilmiştir. Geliştirilecek ölçeğin faktör yapısının belirlenebilmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA); ortaya konan ölçeğin uygun olduğunun sınanabilmesi için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Madde analizleri yapılarak, ölçeğin güvenilirliğinin belirlenebilmesi amacıyla Cronbach alfa güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. İlk aşamada yapılan AFA sonuçları, ölçeğin toplam 21 maddeden oluştuğunu ortaya koymuştur. Ayrıca ölçeğin 3 faktörden meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu faktörler; içsel motivasyon, öz-benlik ve dışsal motivasyon olarak isimlendirilmiştir. Ölçeğin sınanması amacıyla DFA yapılmış; faktör analizi sonuçlarına göre ölçeğin iyi derecede uyum sergilediği belirlenmiştir. Madde analizleri sonucunda ise ölçekteki maddelerin ayırt edici, yüksek geçerliğe sahip ve aynı yapıyı ölçen maddeler oldukları belirlenmiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda ölçeğin tümüne ilişkin güvenirlik katsayısı 0.845 bulunmuştur. Nihai ölçeğin alt boyutları olan içsel motivasyon, öz-benlik ve dışsal motivasyon faktörlerine ait Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları sırasıyla 0.820; 0.686 ve 0.737 şeklinde hesaplanmıştır. Sonuç olarak, geçerliliği ve güvenilirliği belirlenmiş bir ölçek geliştirilmiştir.