TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE ÇOKLU KRİTERLİ KARAR VERME YAKLAŞIMLARI İLE FİNANSAL PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ
FINANCIAL PERFORMANCE EVALUATION WITH MULTI CRITERIA DECISION MAKING APPROACHES IN THE TURKISH BANKING SECTOR
Yazar: Karaş, Zeynep
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 90, 2024
Anahtar kelimeler: Monetary-Banking ; Para-Bankacılık ; Deposit Banking,Financial Performance Analysis,MCDM,CRITIC,COPRAS ; Mevduat Bankacılığı,Finansal Performans Analizi,ÇKKV,CRITIC,COPRAS

Günümüz dünyasında finansal istikrarın sağlanması, ekonomilerin kalkınması ve gelişmesi için bankacılık sektörü temel ve oldukça kritik bir yapı taşı konumunda bulunmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada, ÇKKV yöntemlerinden entegre bir model olan CRITIC ve COPRAS yöntemleri kullanılarak Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren mevduat bankalarının 2015-2022 zaman periyoduna ilişkin finansal performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla banka performansının ölçülmesi için 10 adet finansal gösterge (Özkaynaklar / Toplam Aktifler, Yabancı Kaynaklar/Toplam Aktif, Likit Aktifler/Kısa Vadeli Yükümlülükler, Özkaynak Karlılık Oranı, Aktif Karlılık Oranı, Faiz Dışı Gelirler (Net)/Toplam Aktifler, Faiz Geliri/Faiz Gideri, Faiz Giderleri / Toplam Aktifler, Personel Gideri / Diğer Faaliyet Giderleri ve Diğer Faaliyet Giderleri / Toplam Aktifler) seçilmiştir. İki aşamalı olarak gerçekleştirilen analiz sürecinin ilk aşamasında CRITIC yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları hesaplanmıştır. CRITIC yöntemi kullanılarak elde edilen ağırlık katsayılarının yıllara göre değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. COPRAS yaklaşımına dayalı olarak elde edilen performans skorları ve bu skorlara bağlı olarak oluşturulan başarı sıralamalarının da CRITIC yaklaşımda olduğu gibi yıllara göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu sebeple oluşturulan başarı sıralamalarının geometrik ortalamaları alınarak genel bir başarı skoru elde edilmiştir. Elde edilen başarı skorları ise 2015-2022 dönemi için finansal performansı en yüksek bankanın Citibank ve Deutsche Bank olduğunu gösterirken, aynı zaman periyodu için finansal performansı en düşük bankanın ise Turkish Bank olduğunu göstermektedir.

In today's world, the banking sector is a fundamental and critical building block for ensuring financial stability and the development and development of economies. In this context, this study aimed to evaluate the financial performance of deposit banks operating in the Turkish banking sector for the 2015-2022 period by using CRITIC and COPRAS methods, which are an integrated model from MCDM methods. For the measurement of bank performance, 10 financial indicators have been selected (Equity/Total Assets, Liabilities/Total Assets, Liquid Assets/Short-Term Liabilities, Return on Equity, Return on Assets, Non-Interest Income (Net)/Total Assets, Interest Income/Interest Expense, Interest Expenses/Total Assets, Personnel Expenses/Other Operating Expenses, and Other Operating Expenses/Total Assets). In the first stage of the analysis process conducted in two stages, the criteria weights were calculated using the CRITIC method. It was observed that the weight coefficients obtained using the CRITIC method varied over the years. The performance scores obtained based on the COPRAS approach, and the success rankings created accordingly were found to differ over the years, similar to the CRITIC approach. Therefore, the geometric averages of the success rankings were calculated to obtain an overall success score. The obtained success scores indicate that Citibank and Deutsche Bank had the highest financial performance for the period 2015-2022, while Turkish Bank had the lowest financial performance for the same period.