hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Romanda Birinci Dünya Savaşı
The First World War in the Novels
Yazar: Ercilasun, Bilge
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 7 No. 14, 2015
Anahtar kelimeler: Documentary novel, historical novel, Çanakkale, Sarıkamış, Mustafa Kemal, Palestine, Armenians ; Belgesel roman, tarihî roman, Çanakkale, Sarıkamış, Mustafa Kemal, Filistin, Ermeniler

Türk edebiyatında tarihî romanda 1990’dan sonra bir artış görülmektedir. 2000’li yıllardan itibaren tarihî roman yazımı daha büyük bir boyuta ulaşmıştır. Bazı romanlarda Birinci Dünya Savaşı ve devir ele alınmış, birçoklarında da savaşın cereyan ettiği cepheler konu edilmiştir. Bunlar arasında en önemlileri Çanakkale ile Sarıkamış cepheleridir. Çanakkale Savaşı ile ilgili romanların sayılarının 60’ı bulduğu, Sarıkamış Harekâtı ile ilgili romanların sayılarının ise 25 civarında olduğu söylenebilir. Yazıda Birinci Dünya Savaşı üzerine yazılmış romanlardan örnekler verilmiştir. Ayrıca üç roman da ele alınıp incelenmiştir. Bu romanlar şunlardır: 1. 58 Gün, Mustafa Kemal ile Filistin’den Anayurdun Dağlarına, Mustafa Yıldırım, 2. Azap Günlerinde Harput-Yemen-Sarıkamış, Zekeriyya Bican, 3. Paylaşılamayan Topraklar, M. Talât Uzunyaylalı

There is an increase in the amount of the historical novels in Turkish Literature since 1990. This increase has accelerated during the 2000s. Some of these novels are on the World War I era, and some of them focus on the individual fronts of the war. Çanakkale and Sarıkamış fronts are the most important ones among these fronts. There are around 60 novels on the Çanakkale front, and some 25 novels on the Sarıkamış front. This article focuses on the WWI novels in the Turkish Literature. Especially three novels are evaluated in detail. These novels are as follows: 1. 58 Gün, Mustafa Kemal ile Filistin’den Anayurdun Dağlarına (58 Days – From Palestine to the Homeland together with Mustafa Kemal), Mustafa Yıldırım, 2. Azap Günlerinde Harput-Yemen-Sarıkamış (Harput-Yemen-Sarıkamış: Painful Days), Zekeriyya Bican, 3. Paylaşılamayan Topraklar (Lands That Cannot be Left), M. Talât Uzunyaylalı
I. Dünya Savaşı ve Sonrası Türkiye’de Kültür Sanat Ortamı ve Türk Resmi
The Cultural Arts and Turkish Painting During WWI and Its Aftermath
Yazar: Keskin, Candaş
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 7 No. 14, 2015
Anahtar kelimeler: I. Dünya Savaşı, 1914 Kuşağı, Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, Galatasa

Anadolu coğrafyası, Batı ve Doğu medeniyeti arasında geçiş güzergâhında yer aldığından, bu kültürlerin etkisindedir. Doğu–batı ikilemindeki toplum, içinde bulunduğu olumsuzluklardan sıyrılabilmek için izlediği Avrupa ülkeleri savaş yıllarında önlerinde düşman olmuştur. Doğum tarihleri 1880’lere rastlayan asker ressamlar kuşağındaki ressamlar, Balkan Savaşı, I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’nı yaşarlar. Bu ortamda sanatçı kişilikleri oluşur. Sanayi-i Nefise’de gördükleri eğitimin ardından gittikleri Paris’te aldıkları sanat eğitimlerine devam ederler. Birinci Dünya Savaşıyla birlikte yurda dönmek zorunda kalan ressamlar, “1914 Kuşağı” adı ile anılır. Kendilerinden önceki kuşağın fotografik bakışına karşı bir tepki olarak izlenimciliği benimserler. I.Dünya Savaşının ardından verilen Millî Mücadele çabaları ve Kurtuluş Savaşı yıllarında parçalanan bir imparatorluğun ve yeni bir rejimin kurulma sancılarının yaşandığı bir ortamda toplumsal sanatın varlığı hissedilemezken, sanat camiasından birçok sanatçı I. Dünya Savaşı ve ardından Kurtuluş Savaşına katılmış, yaralanmış ya da şehit olmuştur. Bu nedenle Türk resminde ilk defa savaş konulu tablolar görülür. I.Dünya Savaşı ve sonrasındaki yıllarda geçen bu belirsizlik sanat felsefesinden ziyade, toplum sorunlarını değerlendiren yaklaşımlarıyla kültür ve sanat politikalarının uygulandığı görülür

Geography of Anatolia, the Western and Eastern civilization in transition between the route, these cultures tweakers. East-West spread in society, followed by European countries to get out easy problems in which during the war has been an enemy in front of them. Birth dates back to the 1880s coinciding with military painters zone painters, Balkan war, World War I and the war of independence. This environment consists of the artist personalities. See education in Sanayi-I Nefise then they continue their art education in Paris. You have to go back to the dorm with the rest of the first World War the painters, “1914 generation” referred to by name. They are looking at the previous generation of photographic as a reaction to Impressionism while most. After World War I, the National efforts, and in the war of independence and a new regime set up an empire crumbles pains an environment, the presence of social art hissedilemezken, art community, many artists after World War I and was wounded or killed in the war of liberation, has been. Therefore, for the first time in Turkish war issues tables. In the years after World War I and last this uncertainty, rather than evaluating the approach of community problems, art philosophy, culture and art policies applied
Cihan Harbinin Karanlığında Aydınlığı Hatırla(t)mak: Ömer Seyfettin’in Kaleminden Kahramanlara Dair
Reminding the Daylight at the Darkness of the World War I: About Heroes from the Pen of Ömer Seyfettin
Yazar: Erzen, Melih
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 7 No. 14, 2015
Anahtar kelimeler: Türk hikâyeciliği, Ömer Seyfettin, I. Dünya Savaşı, Çanakkale Savaşı, Kahramanlar

I. Dünya Savaşı, Avrupa ülkelerinin ekonomik çıkarları ve anlaşmazlıklarından beslenen bir savaş olup büyük yıkımları da beraberinde getirmiştir. Söz konusu tarihlerde zaten yeterince müşkül durumda bulunan Osmanlı Devleti, müdahil olduğu bu savaş dolayısıyla daha da büyük kayıplar vermiştir. Elbette ki bir savaşta alınan zafer yahut yenilgiler, savaşan ülkenin yalnızca askeri birliklerini değil bütün bir halkını ilgilendirmekte ve etkilemektedir. Toplumun birer ferdi olarak hemen her sanatçı bu tür büyük olaylardan etkilendiği gibi ayrıca toplumun sözcülüğünü üstlenmek adına yola çıkan sanatçılar da bulunmaktadır. Sosyolojik yönü bulunan edebiyat için de durumun böyle olduğunu görürüz. Edebi eserler üzerine yapılan incelemeler, bu metinlerin zaman zaman toplum meselelerini takip etmek veya toplumun ahvalini anlayabilmek açısından imkân tanıdığını kanıtlamıştır. Nitekim Türk toplumunu derinden etkileyen I. Dünya Savaşı’nın yansımalarına da edebi eserler üzerinden ulaşmanın mümkün olduğu söylenebilir. Ömer Seyfettin’in birçoğunu 1917-1918 yılları arasında Yeni Mecmua’da yayımladığı öyküleri bu duruma iyi bir örnek teşkil eder. “Eski Kahramanlar” başlığı altındaki hikâyelerinde eski zaman dilimlerini esas alarak kahraman tipleri resmeden Ömer Seyfettin, milletinin taşıdığı cevherleri hatırlatmak suretiyle topluma ve askerlere moral vermeyi amaçlar. Onun yine aynı tarihlerde “Yeni Kahramanlar” üst başlığı ile yazdığı birkaç hikâye ise Çanakkale Savaşı’nın olumlu havasını ve başarısını yansıtmaya yöneliktir. Bu çalışmanın amacı, Ömer Seyfettin’in “Eski Kahramanlar” ve “Yeni Kahramanlar” üst başlıkları altında yayımlanan hikâyelerinden yola çıkarak “kahraman” tanımlaması içerisine oturtulan hikâye kişilerini ve bu kişilerin vasıflarını incelemektir

World War I, fed from economic interests and disputes of European countries, brought together great destructions. On those dates Ottoman State was already in a pickle and being involved in this war made the situation worse for him. Of course victory or defeat at war effects not only the troops but also the whole nation. As a member of society almost evey literates were effected by such great catastrophe so that they had to be the spokesmen of the society. We can see the similar state for the literature which has sociological side. Researches on the literary works prove that the writings show us the state of the people of the hard times. World War I deeply impressed the Turkish Nation the reflections of which can be seen on literary works. The stories, written in the daily Yeni Mecmua in the years 1917-1918 by Ömer Seyfettin, are
Cumhuriyet Dönemine Geçiş Sürecinde Diyarbakır'da İktisadi-Mali ve Sosyal Yapı
Economic, Financial and Social Structure in Diyarbakır During the Transition Period of Republican Phase
Yazar: Öğüt, Tahir; Çadırcı, Çiğdem
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 7 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: Diyarbakır, Southeastern Anatolia, Development, Republic, Industry, Agriculture, Social Structure ; Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu, Kalkınma, Cumhuriyet, Sanayi, Tarım, Sosyal Yapı.

Diyarbakır, uzun bir imparatorluk tecrübesi sonrasında reformist bir sürecin başlangıcını temsil eden Cumhuriyet dönemine geçişte de tarihi konumuna uygun olarak idari, kültürel ve ekonomik merkez olma durumunu sürdürecektir. Her ne kadar Osmanlı dönemindeki kalkınmacı yaklaşımlar uygulanmak istenmişse de sosyal yapıdaki yetersizlikler, idari ve mali sorunlardan dolayı hedeflere ulaşmanın uzağında kalınmıştır. Cumhuriyet sürecine geçişle kamu müdahaleciliğinin merkezde olduğu bölgesel kalkınmacı bir yaklaşımla “Birinci Umum-i Müfettişlik” kurulacaktır. Bu durum Güneydoğu Anadolu'nun ekonomik gelişmişlik sorununun aşılmasında kamunun coğrafi temelli genel kalkınmacı politik yaklaşımı hakkında da önemli ipuçları vermektedir. Ancak Diyarbakır'da kalkınma yetersizliği sorunuyla mücadelede devralınmış sosyal yapının niteliği, mali uygulamalar, sanayi ve tarımsal üretim gibi faktörler belirleyici olacaktır.

Diyarbakır, after a long imperial experience and in the transition to the Republican period that represents the beginning of a reformist phase, will continue to be administrative, cultural and economic center in accordance with its historical position. Although developmental approaches have been tried to apply during the Ottaman period, it has been stayed away to achieve the objectives due to the deficiencies in the social structure, administrative and financial problems. With the transition to Republican phase, “Birinci Umum-i Müfettişlik” taking public intervention in the center with a regional developmental approach is going to be established. This gives significant clues about overcoming the economic development of Southeastern Anatolia as well as on the general developmental geographic-based political approach of the public. However, the nature of the inherited social structure, financial applications, factors such as industrial and agricultural production factors will be decisive in the struggle to the problem of development in Diyarbakır.
Arşidük Fransuva Ferdinand Suikastı, 28 Haziran 1914
The Assassination of Archduke Franz Ferdinand, 28 June 1914
Yazar: Günaydın, Meryem
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 8 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Saraybosna Suikastı, Arşidük Fransuva Ferdinand, Gavrilo Princip

28 Haziran 1914 Pazar günü, Dünya’da günleri değiştirecek bir siyasi cinayet gerçekleştirildi. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun varisi Fransuva Ferdinand Saraybosna ziyareti’nde eşi ile birlikte suikast neticesinde hayatını kaybetmiştir. Saraybosna suikastı olarak anılan bu olay tarih metinlerinde Birinci Dünya Savaşı’nı başlatan “kıvılcım” veya “Avrupa’ya düşen gök gürültüsü” olarak tanımlanmıştır. Sırbistan’da, Bosna-Hersek ve Sırbistan’ın Slav birliği için faaliyetlerde bulunan “Kara El” gizli örgütü; Gavrilo Princip ve beraberindeki Nedjelko Cabrinovic, Trifko Grabez, Muhamed Mehmedbasic, Vaso Cubriloviç , Cvijetko Popoviç ile birlikte bir suikast planı doğrultusunda yolculuğa çıkmışlardır. Saraybosna suikastının arka planı, suikast anı ve sonrası sebepleri ve neticeleri örgüsünde bu çalışmada ele alınacaktır

Sunday, June 28, 1914, the world will change in the days of a political murder was carried out. Franz Ferdinand, heir to the Austro-Hungarian Empire in Sarajevo visit with his wife and both died as a result of an assassination. The Sarajevo assassination, referred in the history texts as “spark” of the First World War or “like a clap of thunder to Europe”. In Serbia, the secret organization “Black Hand” engaged in activities for the unity of Serbs; together with Gavrilo Princip and Nedjelko Cabrinovic, Trifko Grabez, Muhamed Mehmedbasic, Vaso Cubriloviç , Cvijetko Popoviç had a mystical trip to the assassination plot. The background of the assassination in Sarajevo, causes and consequences of the assassination will be discussed in this study
Türk-Arap İlişkilerine Etkisi Bakımından Bağdat Paktı
The Pact of Baghdad on Account of its Effect to Relationship of Turkish &ndash; Arabian
Yazar: Bostancı, Mustafa
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 7 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: Baghdad Pact, Turkish-Arabian Relations, Adnan Menderes, Foreign Policy, CENTO. ; Bağdat Paktı, Türk-Arap İlişkileri, Adnan Menderes, Dış Politika, CENTO.

Sovyetler Birliği'nin Ortadoğu'ya nüfuz etmesini önlemeye yönelik olarak kurulan Bağdat Paktı'nın temelleri Türkiye ile Irak arasında 24 şubat 1955'te yapılan anlaşmayla atılmış, İran, Pakistan ve İngiltere Pakta sonradan katılmıştır. Batı karşıtı kampı güçlendirirken, Türkiye'yi bölgede yabancılaştıran Bağdat Paktı'nın Arap alemindeki etkileri hiç de müspet olmamış, özellikle Mısır bu Paktı Arap Birliği'ne karşı en ağır darbe sayarak şiddetle karşı çıkmıştır. Arap Birliği'ne üye devletlere ve işbirliği yapmak isteyen Ortadoğu devletlerine açık tutulan bu antlaşmaya Irak'tan başka hiç bir Arap devleti katılmamıştır. General Kasım'ın yaptığı askeri darbeden sonra Irak Hükümeti, 1959'da Bağdat Paktı'ndan resmen ayrıldığını açıklamış, yerine ABD'nin dahil olduğu yeni bir anlaşma yapılarak Paktın merkezi Ankara olmuş, Paktın adı da Merkezî Antlaşma Örgütü (CENTO) olarak değiştirilmiştir. Örgüt, 1979 İran İslam Devriminden sonra tarihi misyonunu tamamlamıştır.

The base of Baghdad Pact, which was organized for the purposes of preventing penetration of the Soviet Union into Middle East, was laid by a convention entered by and between Turkey and Iraq on February 24, 1955, and Iran, Pakistan and England joined the pact at a later date. Effects of Baghdad Pact, which alienated Turkey from the region while reinforcing anti-western camp, on Arabian society were not positive at all; particularly Egypt protested against this pact accepting it to be the heaviest strike on Arabian Union. No Arabian state other than Iraq has taken part in this convention, which is kept open to member states of Arabian Union as well as governments of Middle East wishing to create cooperation. Iraq Government officially announced its secession from Baghdad Pact in 1959 upon the military coup of General Kasım, which was replaced by a new convention including the USA with the new center in Ankara. The name of pact was changed to be Central Treaty Organization (CENTO). Organization completed its historical mission after Iran's Islamic Revolution in 1979.
Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Jeopolitiğinin Rolü
Role of the Ottoman Geopolitics During the First World War
Yazar: Çınar, Burak
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 8 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Jeopolitiği, Birinci Dünya Savaşı, Almanya, Merkez Güçler

Osmanlı İmparatorluğu 1914’te Avrupa’da patlak veren savaşı, coğrafi konumu sayesinde üç kıta politikasını etkileyecek şekilde genişletme potansiyeline sahipti. Almanya savaşı sürdürebilmek için İtilaf Devletleri’nin çevrelemesinden kurtulmalıydı ve bunun çaresini de Osmanlı jeopolitiğinden azami surette yararlanmada bulmuştu. Almanlar Osmanlıları kullanmayı başardılar. Osmanlı İmparatorluğu’nun savaşa girişi sayesinde savaş yayılınca, Almanya Avrupa’da nefes aldı. Yeni ortaya çıkan cepheler sayesinde Osmanlı birlikleri çok sayıda Rus ve İngiliz Koloni tümenini kendi üstüne çekmişti. İngiliz tümenlerinin Mısır’da birikmesi, Gelibolu, Filistin ve Irak’ta açılan cephelerin takviyesi ve Ruslar için ikinci cephe açılması Osmanlı sayesinde olmuştur. Bu da Almanlara stratejik avantaj sağlamıştır. İtilaf Güçleri de Almanya’yı yenilgiye uğratabilmek için çevrelemeyi tamamlamanın Osmanlı’yı savaş dışı bırakmaktan geçtiğini anlamışlardı. Böylece İngilizler cephe sayısının çokluğuna rağmen Osmanlı’ya yüklendiler. Bu hamle savaşın sonunda Ortadoğu haritasını tamamen değiştirecekti

Ottoman Empire had the potential to influence policy on three continents, to expand the war broken out in Europe in 1914, thanks to its geographical position. To continue the war, Germany had to get rid of containment of the Triple Entente, and found the solution to maximize to benefit from the Ottoman geopolitics. Germans succeeded in driving the Ottomans. When the war spread with the Ottoman Empire’s entry into the war, Germany took a breath in Europe. Thanks to the newly emerging fronts Ottoman forces drew many Russian and British Colonial divisions on its own divisions. Accumulation of the British divisions in Egypt; reinforcement of fronts emerged in Gallipoli, Palestine and Iraq; and opening a second front to Russia was by courtesy of the Ottomans. This was providing strategic advantage to the Germans. And the Entente powers saw German defeat completing the containment after the Ottoman Empire out of war. Thus the British took on the Ottomans despite numerous fronts. This blow would change the Middle East map
İktidardan Muhalefete M. Fuad Köprülü'nün Siyasi Mücadelesi (1956-1966)
Political Struggle of M. Fuad Köprülü: From Ruling Party to the Opposition (1956-1966)
Yazar: Uzman, Nasrullah
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 7 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: M. Fuad Koprulu, Adnan Menderes, the Democratic Party, the New Democratic Party, Republican People's Party ; M. Fuad Köprülü, Adnan Menderes, Demokrat Parti, Yeni Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi

Edebiyatçı, tarihçi ve mütefekkir kimliğiyle ön plana çıkan M. Fuad Köprülü, aynı zamanda bir siyaset adamıdır. İlk kez 1935'te CHP Kars milletvekili seçilen M. Fuad Köprülü, 1945'te Demokrat Parti'nin kurucuları arasında yer almış, 1950-1956 döneminde Dışişleri Bakanı, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev yapmıştır. 1957'de Demokrat Parti'den istifa etmiş, bir daha milletvekili olamasa da aktif siyasetten kopmamıştır. Önce Hürriyet Partisi'ni sonra da Cumhuriyet Halk Partisi'ni desteklemiştir. 27 Mayıs 1960'da ordunun yönetime el koymasından sonra 6-7 Eylül Olayları sebebiyle Yassıada'da yargılanmış  ve beraat etmiştir. 1961'de Yeni Demokrat Parti'yi kurmuş, ancak umduğu başarıyı elde edemediği için 1965'te fiilen siyasetten çekilmek durumunda kalmıştır. Bu makalede M. Fuad Köprülü'nün Demokrat Parti'den ayrılması, Demokrat Parti'ye karşı muhalefeti desteklemesi, Yassıada'da yargılanması, Yeni Demokrat Parti'yi kurması ve sonrasındaki siyasi mücadelesi arşiv belgeleri, dönemin gazeteleri ve diğer kaynaklar ışığında değerlendirilmiştir.

M. Fuad Köprülü who is known with his historian, thinker and the man of letters identity, is also a politician. He, who was the first Kars Parliamentarian of Republican People's Party in 1935, was among the founders of Democratic Party in 1945. He served as a Minister of Foreign Affairs, minister of state and deputy prime minister between 1950-1956. He resigned from the Democratic Party in 1957, and couldn't be a politician again, but he was still interested in active politics. He firstly supported The Freedom Party and then the Republican People's Party. After the army's confiscating to government on 27th May 1960, due to the events of 6th-7th September, he stood trial in Yassıada and was acquitted. He founded The New Democratic Party in 1961, but because of the fact that he couldn't get the success he had expected, he had to withdraw from the active politics. In this article, M. Fuad Köprülü's leaving the Democratic Party, his supporting the opposition party, his standing trial in Yassıada, foundation of the New Democratic Party and the political struggling after it, will be evaluated in the light of archival documents, newspapers of that period and other sources.
Birinci Dünya Savaşı ve Uluslararası İlişkilerde İdealizmin Yükselişi
The First World War and the Rise of Idealism in International Relations
Yazar: Karabulut, Bilal
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 8 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, İdealizm, Realizm, Wilson İlkeleri, Milletler Cemiyeti

İdealizm, uluslararası ilişkiler alanındaki en köklü ve temel yaklaşımlardan biridir. Kökenleri çok eski dönemlere kadar uzanan bu yaklaşımın önem kazanması ise Birinci Dünya Savaşı sonrası döneme tekabül etmektedir. Wilson İlkeleri ve Milletler Cemiyeti ile özdeşleştirilen idealist yaklaşım, her ne kadar kısa bir sürede etkinliğini kaybedip, realist teorinin gölgesinde kalmış olsa da günümüzde de etkisini sürdürmektedir. Aynı zamanda uluslararası ilişkilerin bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkması noktasında, idealist yaklaşımın oldukça önemli bir yeri vardır. Bu çalışmada idealist yaklaşımın altın çağı olarak nitelendirilen Birinci Dünya Savaşı sonrası dönem ve bu dönemde idealizmin nasıl şekillendiği ele alınacaktır

Idealism is one of the most fundamental and basic approaches in international relations. This theory, which tracesits roots back to ancient times, gain edits main importance immediately following World War I. Although Idealism, which has been affiliated with the Wilson Principles and League of Nations, lost its importance in a very shortspace of time and remains in the shadow of Realism, it still has an effect on international relations. The theory has in particular played an important role in the emergence of international relations as an independent discipline. This paper will study the post World War I period, known as a golden era for Idealism, and how the theory has been shaped in this period