Antimikrobiyal Peptitlerin Bibliyometrik Analizive Rasyonel Dizaynı
Bibliometric Analysis and Rational Design of Antimicrobial Peptides
Yazar: Korcan, Safiye Elif; Çivi, Şah İsmail; Ünal, Arzu
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Industrial Biotechnology (Other) ; Endüstriyel Biyoteknoloji (Diğer) ; Antimikrobiyal peptit,Rasyonel peptit tasarımı,Bibliyometrik analiz,Biyoenformatik araçları ; Antimicrobial peptide,Rational peptide design,Bibliometric analysis,Bioinformatics tools

Antibiyotik direncinin küresel bir sağlık tehdidi haline gelmesi, alternatif antimikrobiyal ajanların geliştirilmesini acil bir öncelik haline getirmiştir. Bu bağlamda, mikroorganizmalar tarafından doğal olarak sentezlenen antimikrobiyal peptitler (AMP’ler), geniş etki spektrumları, düşük direnç geliştirme riski ve çoklu uygulama potansiyelleriyle dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, AMP’lerin mikrobiyal kaynaklarına göre sınıflandırılması, etki mekanizmaları, ticari uygulamaları, amino asit kompozisyonları ve rasyonel dizayn ilkeleri detaylı şekilde. Bakteriyosinler, lipopeptitler, siklik peptitler ve nonribozomal yapıdaki peptitler gibi alt grupların gıda, tarım, klinik tedavi ve kozmetik alanlarında kullanımları değerlendirilmiştir. Ayrıca, AMP tasarımında kullanılan biyoinformatik araçlara ve klinik uygulamalardaki kısıtlamalara da yer verilmiştir.     Çalışmanın özgün katkısı, Web of Science (WoS) veri tabanında yer alan 2010–2025 yılları arasındaki 18.029 araştırma makalesine dayanan kapsamlı bir bibliyometrik analiz sunmasıdır. Bu analiz, AMP alanındaki yayın eğilimlerini, ülkeler ve araştırmacılar bazında üretim yoğunluklarını, anahtar kelime kümelenmelerini ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri (SKH) ile olan ilişkilerini ortaya koymaktadır. Bulgular, AMP araştırmalarının özellikle “İyi Sağlık ve Refah” hedefiyle yüksek oranda örtüştüğünü ve küresel yayın üretiminin büyük ölçüde ABD, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde yoğunlaştığını göstermektedir. Bibliyometrik veriler, AMP araştırmalarının bilimsel olgunluğa ulaştığını ve disiplinler arası uygulamalar için güçlü bir temel oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

The global rise of antibiotic resistance has made the development of alternative antimicrobial agents an urgent priority. In this context, antimicrobial peptides (AMPs) naturally synthesized by microorganisms stand out due to their broad-spectrum activity, low potential for resistance development, and wide-ranging applications.     This stady, comprehensively examines the classification of AMPs based on their microbial origins, their mechanisms of action, commercial applications, amino acid compositions, and principles of rational design. Subgroups such as bacteriocins, lipopeptides, cyclic peptides, and non-ribosomal peptides are evaluated in terms of their uses in food preservation, agriculture, clinical therapies, and cosmetics. The review also highlights bioinformatics tools used in AMP design and discusses current limitations in clinical applications.     A unique contribution of this study is its extensive bibliometric analysis based on 18,029 research articles published between 2010 and 2025 in the Web of Science (WoS) database. This analysis reveals trends in AMP-related publications, country- and author-based research output, keyword clustering, and alignment with the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs). The results demonstrate that AMP research is strongly aligned with the goal of “Good Health and Well-being,” and that global publication output is concentrated in countries such as the United States, China, and India. Overall, the bibliometric data indicate that AMP research has reached scientific maturity and provides a robust foundation for interdisciplinary applications.