Kent Planlamasında Ekosistem Hizmetlerinin  Rolü
The Role Of Ecosystem Services In Urban Planning
Yazar: Çoban, Ayşen; Yücel, Muzaffer
Dergi: Duzce University Journal of Science and Technology, Vol. 6 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Ekosistem,ekosistem hizmetleri,kent planlaması,kentsel ekosistem hizmetleri ; Ecosystem,ecosystem services,urban planning,urban ecosystem services

Dünya nüfusunun yaklaşık yarısının kentlerdeyaşaması, nüfus artış hızının yükselmesi, beraberinde gelen hızlı kentleşme vekentsel alanların büyümesi hem büyük kentsel yığınların ortaya çıkmasına hem deekosistemler üzerindeki baskının artmasına neden olmaktadır. Doğanın,insan refahını desteklediği farklı yolları ifade eden bir terim olan “ekosistemhizmetleri” büyük ölçüde ekosistemlerin işleyişine bağlıdır. Ekosistemhizmetleri; insanlara ekosistem fonksiyonlarından sunulan faydalar veyainsanların refahı için ekosistemlerin doğrudan ve dolaylı katkılarıdır. Ayrıcaekosistem hizmetleri doğanın gerçek değerini öğrenmek; yaşamımıza kattığızenginliği, rakamlarla ölçülemeyen değerleri tanımamızı sağlamaktadır. Kentselalanlarda yaşanan baskılar, ekosistemlerden ayrıştırılan kentsel toplumanlayışına neden olurken; doğal sermaye ve ekosistem hizmetlerine ilişkintalepler, kentsel alanlarda giderek artmaktadır. Kentsel alanlardaki ekosistemhizmetlerinin fonksiyon ve bileşenleri, hizmetlerin ekolojik açıdan değerlendirilmesininbir özetidir. Kentsel ekosistem hizmetleri, ekolojik açıdan önem taşımaklabirlikte; ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan da önem arz etmektedir. Buçalışmanın amacı; ekosistem hizmetlerine dayalı, yüksek ekolojik değere sahipkentlerin önemini ortaya koymaktır. Bu bağlamda “ekosistem hizmetleri” kavramıtaranan literatürler ışığında detaylı olarak açıklanmış; ekosistem hizmetlerinedayalı kent planlamasını benimseyen üç örnek kent incelenmiştir. Ekosistemler ve insan refahı arasındaki bağlantılaraodaklanan ekosistem hizmetleri ile başarılı uygulamalar gerçekleştirilmesi içinhizmetlerin kentsel planlama kademelerine entegre edilmesi gerekmektedir. Sonuçolarak; planlama sürecinde en üst ölçekten kent ölçeğine kadar ekolojikyaklaşım temelli planlama ve tasarım ilkeleri oluşturulmalı; her kademede buyaklaşımın ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel hizmetleri ortaya konulmalıdır.Kent planlamasında kentin, doğal ve kırsal alandan ayrılamayan bir ekosistemolduğu esasına dayanılarak, doğal ekosistemin kent içerisindeki sürekliliğisağlanmalıdır.

Half of the world population living in urban areas and the population growth coming with fast urbanization and growing urban areas, create urban masses and increase the pressure on ecosystems. The term “Ecosystem Services”, which defines the different ways that nature supports human welfare is mostly dependent on mechanism of ecosystems. Ecosystem services are the benefits offered by ecosystem functions to people or the direct and indirect contribution of ecosystems to the welfare of the people. In addition, ecosystem services make us learn the true value of nature; and understand the riches added to our lives by nature and comprehend the values immeasurable by numbers. While the pressures in urban areas lead to the understanding of urban society that is separated from ecosystems; The demand for natural sources and ecosystem services is increasing in urban areas. The function and components of ecosystem services in urban areas are a summary of the ecological assessment of services. Urban ecosystem services, together with ecological importance; Economic, social and cultural aspects are also important. The aim of this study is; to demonstrate the importance of cities with high ecological value and based on ecological services. In this context, the concept of "ecosystem services" is explained in detail in the light of the literature surveyed; Three cities that adopt urban planning based on ecosystem services have been examined. Ecosystem services that focus on links between ecosystems and human well-being need to be integrated into the urban planning stages of services in order to achieve successful implementations. As a result; Planning and design principles based on ecological approach from top scale to urban scale should be established in the planning process; Ecological, economic and socio-cultural services of this approach should be presented at every level. Based on the idea that the city is an ecosystem that can not be separated from the natural and rural areas in the urban planning, the sustainability of the natural ecosystem in the urban should be ensured.