hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yükselen Tip DA/DA Dönüştürücü Kontrolünün Farklı Kontrol Yöntemleriyle Batarya Kaynağı için İncelenmesi
Yükselen Tip DA/DA Dönüştürücü Kontrolünün Farklı Kontrol Yöntemleriyle Batarya Kaynağı için İncelenmesi
Yazar: Kaba, Bengisu; Şahin, Mustafa Ergin; Toren, Murat
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Electrical Engineering (Other) ; Elektrik Mühendisliği (Diğer) ; Yükselten dönüştürücü,Batarya,PWM kontrol,SMC,PI kontrol

Bu çalışmada bataryadan beslenen bir arttıran dönüştürücünün PWM (Darbe Genişlik Modülasyonu- DGM), SMC (Kayan Kip Kontrol) ve PI (Oransal-İntegral) denetleyici ile kontrol edilmesi sonucu kontrolcülerin karşılaştırmasının yapılması amaçlanmaktadır. Kullanılan yükselten dönüştürücünün giriş gerilimi bir batarya üzerinden alınmış ve belirli yük değeri üzerinde bataryanın enerjisinin harcanması sağlanmıştır. Dönüştürücüden, bataryanın %100 şarj durumunda 12 V giriş gerilimini 36 V çıkış gerilimine yükseltmesi beklenmiş ve farklı şarj durumlarında kontrolcülerin davranışları gözlemlenerek elde edilen çıkış gerilimleri incelenmiştir. Bu işlemler PWM, PI ve SMC kontrol yöntemleri ile yapılarak bu kontrolcülerin karşılaştırılması yapılmıştır. Ve batarya kaynak olarak kullanılarak bu durumun kontrolcüler üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Bu çalışmada bataryadan beslenen bir arttıran dönüştürücünün PWM (Darbe Genişlik Modülasyonu- DGM), SMC (Kayan Kip Kontrol) ve PI (Oransal-İntegral) denetleyici ile kontrol edilmesi sonucu kontrolcülerin karşılaştırmasının yapılması amaçlanmaktadır. Kullanılan yükselten dönüştürücünün giriş gerilimi bir batarya üzerinden alınmış ve belirli yük değeri üzerinde bataryanın enerjisinin harcanması sağlanmıştır. Dönüştürücüden, bataryanın %100 şarj durumunda 12 V giriş gerilimini 36 V çıkış gerilimine yükseltmesi beklenmiş ve farklı şarj durumlarında kontrolcülerin davranışları gözlemlenerek elde edilen çıkış gerilimleri incelenmiştir. Bu işlemler PWM, PI ve SMC kontrol yöntemleri ile yapılarak bu kontrolcülerin karşılaştırılması yapılmıştır. Ve batarya kaynak olarak kullanılarak bu durumun kontrolcüler üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Kuantum Anahtar Dağıtım Protokolleri ve Saldırı Yöntemleri
Quantum Key Distribution Protocols and Attack Methods
Yazar: Akata, Derin
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Circuits and Systems ; Devreler ve Sistemler ; Kuantum,Anahtar Dağıtımı,KAD,Saldırı,Hacking,BB84,B92,E91,SARG04,Kriptografi,Kriptoloji ; Quantum,Key Distribution,QKD,Attack,Hacking,BB84,B92,E91,SARG04,Cryptography,Cryptology

Kriptografi, modern dünyada güvenli iletişim için hayati öneme haizdir. Son yıllardaki teknolojik gelişmeler, günümüz kriptografisini tehdit edebilecek kuantum bilgisayarların yakın gelecekte ortaya çıkabileceğini gösterdi. Bu durumda geleneksel kriptografi metotları güvenli iletişimi sağlamada yeterli olamayacağından, Kuantum Sonrası Kriptografi (KSK) algoritmaları ve Kuantum Anahtar Dağıtım (KAD) sistemleri gibi çözümler öne çıkmaktadır. KAD sistemlerinin güvenliği, geleneksel kriptografik metotların aksine doğa yasalarına dayandığından, teoride tamamen güvenli olsa da teknolojik yetersizlikler nedeniyle pratikte henüz tamamen güvenli değil.Bu derlemede, KAD sistemlerinin güvenliğini tehdit eden saldırı yöntemlerine kapsamlı bir bakış sunulurken, kriptografinin tarihi, KSK algoritmaları, kuantum mekaniği, KAD protokolleri ve uygulama alanları da incelenmiştir.

Cryptography has always been a sensitive topic, but in the modern world, it has become crucial for secure communication. Recent technological advancements indicate that quantum computers, which could undermine today's cryptographic methods, may emerge in the near future. In this case, traditional cryptographic methods may not be sufficient to ensure secure communication, bringing Post-Quantum Cryptography (PQC) algorithms and Quantum Key Distribution (QKD) systems to the forefront. The security of QKD systems is guaranteed by the laws of nature, rather than traditional cryptographic methods. However, while QKD is theoretically completely secure, current technological limitations mean these systems are not yet completely secure in practice.In this paper, I present a comprehensive literature review and comparative study on QKD hacking strategies while also discussing the history of cryptography, PQC algorithms, quantum mechanics, QKD protocols, and their application areas.
Metamalzeme Tabanlı Hassas Mikrodalga Sensör ile Zeytinyağındaki Tağşiş Tespiti
Metamalzeme Tabanlı Hassas Mikrodalga Sensör ile Zeytinyağındaki Tağşiş Tespiti
Yazar: Korkmaz, Hüseyin
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Engineering Electromagnetics ; Mühendislik Elektromanyetiği ; Mikrodalga Sensörü,Yüksek Hassasiyet,Zeytinyağı,Mısır Yağı,Tağşiş Tespiti

Bu çalışmada, tekrarlanabilir, uygulanabilir ve dielektrik parametrelerdeki değişikliklere duyarlı olan bir mikrodalga sensör önerilmiş, saf zeytinyağında mısır yağının tespiti için özel olarak tasarlanmış ve kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Ayrıca bu çalışma önerilen mikrodalga sensörünün hassasiyetini ve performansını arttırmayı amaçlamaktadır. Önerilen sensör 5.055 GHz rezonans frekansında 41.65 dB'lik bir büyüklüğe sahiptir. Numuneler doğrudan sensör üzerine yerleştirilerek sensörün performansı test edilmiştir. Numunelerin ölçülen dielektrik sabitleri, kayıp tanjant değerleri, rezonans frekansları ve \left|S_{11}\right|_{dB} değerlerine göre sonuçların tutarlı olduğu gözlemlenmiştir. Önerilen metamalzeme sensörü, 192.7'lik Q faktörü, %7.25 normalleştirilmiş hassasiyet değeri ve 1203.3 başarım ölçüsü değeri ile literatürde mevcut olan diğer sensörlerle karşılaştırıldığında üstün performans sergilemiştir.

Bu çalışmada, tekrarlanabilir, uygulanabilir ve dielektrik parametrelerdeki değişikliklere duyarlı olan bir mikrodalga sensör önerilmiş, saf zeytinyağında mısır yağının tespiti için özel olarak tasarlanmış ve kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Ayrıca bu çalışma önerilen mikrodalga sensörünün hassasiyetini ve performansını arttırmayı amaçlamaktadır. Önerilen sensör 5.055 GHz rezonans frekansında 41.65 dB'lik bir büyüklüğe sahiptir. Numuneler doğrudan sensör üzerine yerleştirilerek sensörün performansı test edilmiştir. Numunelerin ölçülen dielektrik sabitleri, kayıp tanjant değerleri, rezonans frekansları ve \left|S_{11}\right|_{dB} değerlerine göre sonuçların tutarlı olduğu gözlemlenmiştir. Önerilen metamalzeme sensörü, 192.7'lik Q faktörü, %7.25 normalleştirilmiş hassasiyet değeri ve 1203.3 başarım ölçüsü değeri ile literatürde mevcut olan diğer sensörlerle karşılaştırıldığında üstün performans sergilemiştir.
ALS Hastaları İçin Dalgacık Dönüşümü ve Rastgele Orman Sınıflandırıcı Kullanılan EEG Tabanlı Haberleşme Sistemi
ALS Hastaları İçin Dalgacık Dönüşümü ve Rastgele Orman Sınıflandırıcı Kullanılan EEG Tabanlı Haberleşme Sistemi
Yazar: İkizler, Nuri; Ekim, Güneş
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Electrical Engineering (Other) ; Elektrik Mühendisliği (Diğer) ; Göz-kırpma Tespiti,EEG,Spektrogram,Dalgacık Dönüşümü,Rastgele Orman

Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığının ilerleyen safhalarında, hastalar göz kasları dışında vücutlarındaki kasları kullanamaz hale gelirler. Çevreleri ile iletişim için tek şansları göz ve göz kası hareketleridir. Bu çalışmada, ALS hastalarının ifade etmek istedikleri ihtiyaç, duygu ve düşüncelerini içeren kelimeleri tek ve çift göz kırpmaları kullanarak sese dönüştüren bir sistemin tasarımı yapılmıştır. Tasarlanan sistemde, ilk olarak tek kanallı bir EEG cihazı tarafından ikili kodlanmış şekilde gönüllü deneklerden alınan EEG sinyaline karışmış durumdaki göz kırpma işaretleri, spektrogram yöntemi ile EEG sinyallerinden ayrılmıştır.  Daha sonra Dalgacık Dönüşümü yöntemi ile öznitelik vektörleri bulunmuş ve Rastgele Orman algoritması kullanılarak tek veya çift göz kırpma olarak sınıflandırmaları gerçekleştirilmiştir. Sonuçta elde edilen tek ve çift göz kırpmalardan oluşan dizinin karşılığı olan kelime veya cümle seslendirilerek sistemin çalışması tamamlanmıştır. Etkileyici bir başarı oranına sahip sonuçlar ile bu alanda yapılacak çalışmalara yeni bir katkı sağlanmıştır.

Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığının ilerleyen safhalarında, hastalar göz kasları dışında vücutlarındaki kasları kullanamaz hale gelirler. Çevreleri ile iletişim için tek şansları göz ve göz kası hareketleridir. Bu çalışmada, ALS hastalarının ifade etmek istedikleri ihtiyaç, duygu ve düşüncelerini içeren kelimeleri tek ve çift göz kırpmaları kullanarak sese dönüştüren bir sistemin tasarımı yapılmıştır. Tasarlanan sistemde, ilk olarak tek kanallı bir EEG cihazı tarafından ikili kodlanmış şekilde gönüllü deneklerden alınan EEG sinyaline karışmış durumdaki göz kırpma işaretleri, spektrogram yöntemi ile EEG sinyallerinden ayrılmıştır.  Daha sonra Dalgacık Dönüşümü yöntemi ile öznitelik vektörleri bulunmuş ve Rastgele Orman algoritması kullanılarak tek veya çift göz kırpma olarak sınıflandırmaları gerçekleştirilmiştir. Sonuçta elde edilen tek ve çift göz kırpmalardan oluşan dizinin karşılığı olan kelime veya cümle seslendirilerek sistemin çalışması tamamlanmıştır. Etkileyici bir başarı oranına sahip sonuçlar ile bu alanda yapılacak çalışmalara yeni bir katkı sağlanmıştır.
Düşük Gerilim Evirici Uygulamalarında Kullanılan Paralel Bağlı MOSFET’ler için Aktif Kapı Sürme Devresi Tasarımı
An Active Gate Driver Circuit Design for Parallel Connected MOSFETs in Low Voltage Inverter Applications
Yazar: Keziban, Berkay; Yilmaz, Murat
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Electrical Machines and Drives ; Elektrik Makineleri ve Sürücüler ; Düşük gerilim evirici,paralel bağlı MOSFET,akım paylaşımı,aktif kapı sürme devresi ; Low voltage inverter,parallel connected MOSFETs,current sharing

Düşük gerilim evirici uygulamalarında çıkışa aktarılabilecek akım kapasitesini artırıp, yüksek güç seviyelerine ulaşabilmek adına paralel bağlı MOSFET’lerin kullanımı oldukça önemlidir. Bu çalışma kapsamında paralel bağlı MOSFET’lerin akım paylaşımlarını iyileştirmek için bir aktif kapı sürme devresi önerilerek tasarlanmıştır. Paralel bağlı MOSFET’lerin akım paylaşımlarını bozan etmenler ele alınarak benzetişim çalışmaları gerçekleştirilmiş ve sonuçlardan akım paylaşımını bozan birden fazla parametre olduğu görülmüştür. Akım paylaşımını iyileştirmek için literatürde verilen aktif ve pasif kapı sürme devreleri incelendikten sonra birden fazla parazitik parametrenin etkisini azaltacak, MOSFET’lerin akım paylaşımını iyileştirecek, sıcaklık ve akım geribeslemesi ile kontrol edilen yeni bir hibrit aktif kapı sürme algoritması önerilmiştir. Önerilen algoritma benzetişim sonuçlarıyla desteklendikten sonra deneysel çalışmalar için bir devre kartı tasarlanarak prototiplenmiştir. Laboratuvar ortamında çift darbe testi kullanılarak yapılan deneysel testlerin sonuçları karşılaştırmalı olarak verilerek önerilen algoritmanın etkinliği gösterilmiştir.

The use of parallel-connected MOSFETs is crucial in low-voltage inverter applications to increase the current capacity that can be transferred to the output and achieve high power levels. In this paper, an active gate driver circuit is proposed and designed to improve the current sharing of parallel-connected MOSFETs. Simulation studies were conducted by addressing the factors that disrupt current sharing in parallel-connected MOSFETs, and the results indicate the presence of multiple parameters affecting current sharing. After examining the active and passive gate driver circuits given in the literature to improve current sharing, a new hybrid active gate driver algorithm controlled by temperature and current feedback is proposed to reduce the influence of multiple parasitic parameters and improve the current sharing of MOSFETs. Following validation of the proposed algorithm with simulation results a circuit board was designed and prototyped for experimental studies. The effectiveness of the proposed algorithm was demonstrated through comparative results of experimental tests performed using double pulse testing in a laboratory environment.
Değişimli Oto-Kodlayıcılar kullanarak Diyalog Geliştirme
Değişimli Oto-Kodlayıcılar kullanarak Diyalog Geliştirme
Yazar: Kırbız, Serap
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Electrical Engineering (Other) ; Elektrik Mühendisliği (Diğer) ; kaynak ayrıştırma,diyalog geliştirme,derin öğrenme

Bu makalede, kaynak ayrıştırma algoritmalarından faydalanarak birden fazla kaynaktan oluşan ses kayıtlarında konuşma işaretlerini güçlendirmek için bir yöntem önerilmektir. Ortamdaki konuşma sesleri ve diğer sesler arasındaki doğru dengeyi bulmak önemli bir problem olup, dinleyici şikayetleri arasında dikkati çekmektedir. Dinleyiciler, diyaloglar ve çevresel sesler arasındaki ses dengesini, kendi kişisel tercihlerine göre ayarlamak istemektedirler. Bu makalede diyalog içeren ses kayıtlarından matris ve tensör ayrıştırma modelleri kullanarak diyalogların ayrıştırılması ve bunun daha sonra kayıtta bulunan diğer seslerle farklı oranlarda yeniden birleştirilmesiyle, kullanıcının tercihini dikkate alan bir kayıt dinlemesi için bir yöntem geliştirilmektedir. Önerilen yöntem, akan veri üzerinde de çalışabilmekte olup, televizyon programları gibi gerçek zamana uygulanabilmektedir.

Bu makalede, kaynak ayrıştırma algoritmalarından faydalanarak birden fazla kaynaktan oluşan ses kayıtlarında konuşma işaretlerini güçlendirmek için bir yöntem önerilmektir. Ortamdaki konuşma sesleri ve diğer sesler arasındaki doğru dengeyi bulmak önemli bir problem olup, dinleyici şikayetleri arasında dikkati çekmektedir. Dinleyiciler, diyaloglar ve çevresel sesler arasındaki ses dengesini, kendi kişisel tercihlerine göre ayarlamak istemektedirler. Bu makalede diyalog içeren ses kayıtlarından matris ve tensör ayrıştırma modelleri kullanarak diyalogların ayrıştırılması ve bunun daha sonra kayıtta bulunan diğer seslerle farklı oranlarda yeniden birleştirilmesiyle, kullanıcının tercihini dikkate alan bir kayıt dinlemesi için bir yöntem geliştirilmektedir. Önerilen yöntem, akan veri üzerinde de çalışabilmekte olup, televizyon programları gibi gerçek zamana uygulanabilmektedir.
Kritik Altyapıların Savunmasında Yeni Nesil Yöntemler: Siber Saldırıların Tespitinde Yapay Zekâ Uygulamaları
Kritik Altyapıların Savunmasında Yeni Nesil Yöntemler: Siber Saldırıların Tespitinde Yapay Zekâ Uygulamaları
Yazar: Özgül, Mehmet Akif; Demirbaş, Şevki
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Electrical Engineering (Other) ; Elektrik Mühendisliği (Diğer) ; Kritik altyapı,SCADA,Siber güvenlik,Siber saldırı,Yapay zekâ ve makine öğrenmesi

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) sistemleri,  kritik altyapıların yönetiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu derleme makale, SCADA sistemlerini hedef alan siber saldırıları yapay zekâ destekli yöntemlerle tespit etme potansiyelini değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada, son yıllardaki literatür incelenerek SCADA sistemlerinin yapısı, uygulamaları ve güvenlik zafiyetleri detaylı bir şekilde ele alınmış, SCADA sistemlerine yönelik siber saldırı türleri gözden geçirilerek bu saldırıların tespitinde yapay zekâ uygulamalarının potansiyeli değerlendirilmiş ve makine öğrenmesi ve derin öğrenme algoritmalarının bu alandaki uygulamaları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, makine öğrenimi algoritmalarının diğer algoritmalara kıyasla siber saldırıları tespit etmede daha geniş çapta kullanıldığını göstermektedir. Bu bulgular, geliştirilecek yapay zekâ tabanlı siber saldırı tespit modellerinin SCADA sistemlerinin güvenliğini güçlendirmede kritik bir rol oynayabileceğini ortaya koyarken aynı zamanda yeni araştırmacılar için siber saldırı tespiti alanındaki gelişmeleri daha derinlemesine incelemelerine olanak tanıyacak teknik bir rehber niteliği taşımaktadır.

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) sistemleri,  kritik altyapıların yönetiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu derleme makale, SCADA sistemlerini hedef alan siber saldırıları yapay zekâ destekli yöntemlerle tespit etme potansiyelini değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada, son yıllardaki literatür incelenerek SCADA sistemlerinin yapısı, uygulamaları ve güvenlik zafiyetleri detaylı bir şekilde ele alınmış, SCADA sistemlerine yönelik siber saldırı türleri gözden geçirilerek bu saldırıların tespitinde yapay zekâ uygulamalarının potansiyeli değerlendirilmiş ve makine öğrenmesi ve derin öğrenme algoritmalarının bu alandaki uygulamaları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, makine öğrenimi algoritmalarının diğer algoritmalara kıyasla siber saldırıları tespit etmede daha geniş çapta kullanıldığını göstermektedir. Bu bulgular, geliştirilecek yapay zekâ tabanlı siber saldırı tespit modellerinin SCADA sistemlerinin güvenliğini güçlendirmede kritik bir rol oynayabileceğini ortaya koyarken aynı zamanda yeni araştırmacılar için siber saldırı tespiti alanındaki gelişmeleri daha derinlemesine incelemelerine olanak tanıyacak teknik bir rehber niteliği taşımaktadır.
Elektrik Güç Kalitesi Bozulmalarının Uzun Kısa-Süreli Bellek Tabanlı Sinir Ağları ile Sınıflandırılması
Elektrik Güç Kalitesi Bozulmalarının Uzun Kısa-Süreli Bellek Tabanlı Sinir Ağları ile Sınıflandırılması
Yazar: Yamaçlı, Volkan
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Electrical Energy Transmission, Networks and Systems ; Elektrik Enerjisi Taşıma, Şebeke ve Sistemleri ; Electrical Engineering (Other) ; Elektrik Mühendisliği (Diğer) ; güç kalitesi bozulmaları,güç kalitesi ve kontrolü,elektriksel bozulmalar,uzun kısa-süreli bellek

Güç kalitesi bozulma tespiti ve sınıflandırması, güç elektroniği ekipmanlarının, yeşil enerjinin ve akıllı şebekelerin oluşturulmasının artan ihtiyacı ve kullanımı göz önüne alındığında hayati öneme sahiptir. Sadece teknolojik açıdan değil, aynı zamanda ekonomik açıdan da ekipman arızalarının oluşmaması ve erken müdahalenin sağlanabilmesi için önem arz etmektedir. Güç kalitesi bozulmasına örnek olarak harmonikler, gerilim artış ve düşüşleri, geçiş karakteristikleri, gerilim işareti frekansının artış ve azalışı ile gerilim çentiği gibi olaylar örnek verilebilir. Bu ve benzer bozunumların hassas yükleri ve bağlı sistemleri etkilemeden önce mümkün olan en kısa sürede belirlenmesini ve önleyici eylemlerin uygulanmasını gerekmektedir. Bu çalışmada, çeşitli güç kalitesi bozulmalarını temsil eden işaret karakteristikleri tekrarlayan sinir ağı metotlarından olan uzun kısa-süreli bellek ile en kısa sürede tespit ve sınıflandırılması sağlanmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Yapılan farklı durum ve sınıflama çalışmalarında %80 ile %97 arasında test başarısı elde edilmesi yaklaşımın verimliliği ve doğruluğunu ifade etmektedir.

Güç kalitesi bozulma tespiti ve sınıflandırması, güç elektroniği ekipmanlarının, yeşil enerjinin ve akıllı şebekelerin oluşturulmasının artan ihtiyacı ve kullanımı göz önüne alındığında hayati öneme sahiptir. Sadece teknolojik açıdan değil, aynı zamanda ekonomik açıdan da ekipman arızalarının oluşmaması ve erken müdahalenin sağlanabilmesi için önem arz etmektedir. Güç kalitesi bozulmasına örnek olarak harmonikler, gerilim artış ve düşüşleri, geçiş karakteristikleri, gerilim işareti frekansının artış ve azalışı ile gerilim çentiği gibi olaylar örnek verilebilir. Bu ve benzer bozunumların hassas yükleri ve bağlı sistemleri etkilemeden önce mümkün olan en kısa sürede belirlenmesini ve önleyici eylemlerin uygulanmasını gerekmektedir. Bu çalışmada, çeşitli güç kalitesi bozulmalarını temsil eden işaret karakteristikleri tekrarlayan sinir ağı metotlarından olan uzun kısa-süreli bellek ile en kısa sürede tespit ve sınıflandırılması sağlanmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Yapılan farklı durum ve sınıflama çalışmalarında %80 ile %97 arasında test başarısı elde edilmesi yaklaşımın verimliliği ve doğruluğunu ifade etmektedir.
Yüksek Hızlı AC Sürücülerde Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri ile Topoloji ve Anahtar Seçimi Uygulanması
Yüksek Hızlı AC Sürücülerde Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri ile Topoloji ve Anahtar Seçimi Uygulanması
Yazar: Yıldırız, Gülsüm
Dergi: EMO Bilimsel Dergi, Vol. 15 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Electrical Machines and Drives ; Elektrik Makineleri ve Sürücüler ; Si-IGBT,SiC-MOSFET,Anahtar seçimi,AHP,TOPSIS

Güç elektroniği sektöründe uygun topoloji ve anahtarlama elemanının seçimi; soğutucu ve filtre tasarımını, sistem performansını, verimi ve maliyeti etkiler. Uygulamanın gerilim, güç, çalışma frekansı gibi genel kısıtların yanında; maliyet, çalışma şartları ve hacim gibi endüstriyel seri üretim kısıtları da seçimi etkiler. Endüstriyel çalışmalarda güç elektroniği topolojisi-yarı iletken anahtar seçimi için maliyet veya termal performans öne çıkarken, akademik araştırmalarda anahtarlama kayıpları ve verim önemlidir. Birden fazla kriter ve bu kriterlerinin ağırlıklarına göre işletilecek bir karar verme süreci, daha gerçekçi ve doğru sonuçlar verecektir. Bu noktada Çok Ölçütlü Karar Verme (ÇÖKV) yöntemleri kullanılmaktadır. Çalışmada 5 kW, 1200V, 30-60 kHz frekans aralığındaki yüksek hızlı AC motor sürücü topolojisi için; güç kaybı, anahtarlama hızı, hacim ve fiyat seçim ölçütleri dikkate alınarak TOPSİS ve AHP yöntemleriyle seçim yapılmıştır. Üç seviyeli IGBT tabanlı T-NPC ve iki seviyeli SiC-MOSFET tabanlı sürücü arasında yapılan seçimde, her iki yönteminin sonucunda da, iki seviyeli SiC-MOSFET tabanlı sürücü seçimi uygun bulunmuştur.

Güç elektroniği sektöründe uygun topoloji ve anahtarlama elemanının seçimi; soğutucu ve filtre tasarımını, sistem performansını, verimi ve maliyeti etkiler. Uygulamanın gerilim, güç, çalışma frekansı gibi genel kısıtların yanında; maliyet, çalışma şartları ve hacim gibi endüstriyel seri üretim kısıtları da seçimi etkiler. Endüstriyel çalışmalarda güç elektroniği topolojisi-yarı iletken anahtar seçimi için maliyet veya termal performans öne çıkarken, akademik araştırmalarda anahtarlama kayıpları ve verim önemlidir. Birden fazla kriter ve bu kriterlerinin ağırlıklarına göre işletilecek bir karar verme süreci, daha gerçekçi ve doğru sonuçlar verecektir. Bu noktada Çok Ölçütlü Karar Verme (ÇÖKV) yöntemleri kullanılmaktadır. Çalışmada 5 kW, 1200V, 30-60 kHz frekans aralığındaki yüksek hızlı AC motor sürücü topolojisi için; güç kaybı, anahtarlama hızı, hacim ve fiyat seçim ölçütleri dikkate alınarak TOPSİS ve AHP yöntemleriyle seçim yapılmıştır. Üç seviyeli IGBT tabanlı T-NPC ve iki seviyeli SiC-MOSFET tabanlı sürücü arasında yapılan seçimde, her iki yönteminin sonucunda da, iki seviyeli SiC-MOSFET tabanlı sürücü seçimi uygun bulunmuştur.