IV. Murad Zamanında Timar Sisteminde Reform ve İhya Çabaları
Reform and Revival Efforts in the Timar System during the Period of Murad IV
Yazar: Doğan, Mehmet
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Murad IV, Timar System, Survey, Reform ; IV. Murad,Timar Sistemi,Reform

Osmanlı timar sistemi; devletin mali, sosyo-ekonomik, zirai, idari ve askeri organizasyonlarının temelini oluşturur. Bu yüzden de devletin iki ana kurumundan biridir, diğeri ise kul sistemidir. XVI. yüzyılın son çeyreğinden itibaren değişen şartlar-savaşların uzun sürmesi, ateşli silahların gelişimi, sosyo-ekonomik, idari bazı uygulamalar-timar sisteminde problemlerin çıkmasına sebep olmuştur. Osmanlı taşra idaresinin ve kırsal organizasyonun temeli olan bu müessese de bu değişen şartlardan oldukça etkilenmiştir. Sürekli savaşlar sebebiyle elde hazır kıta asker bulundurmak, merkezi kuvvetlerin (kapıkulu) sayısının artmasını mecburi hale getirmiştir. Bu durum, talim ve bir arada bulunmayı gerektirir.  Timarlılar ise sefer sona erince, timarlarının bulunduğu bölgeye gitmek zorundadır. Timarlı sipahiler,  klasik dönemin savaşçılarıydı. Diğer yandan enflasyon da timar sahiplerinin gelirlerinin azalmasına nedenleri arasındaydı. Bu ifade ettiğimiz değişen şartlar onları olumsuz yönde etkiledi. Bu sebeple,  IV. Murad zamanında timar sistemindeki aksaklıkların giderilmesi hususunda bir çabanın sarf edildiğini ve bunun için padişahın ülke genelinde bir timar ve zeamet yoklaması yaptırdığını görmekteyiz. IV. Murad’ın timar sistemi ile ilgili yaptığı düzenleme özellikle idari ve askeri amaca yönelikti. Yoklama da ilk hedef, Abaza Mehmed Paşa’nın başını çektiği taşrada ortaya çıkan isyanların tekrarlanmasını önlemek ve ikinci olarak da Bağdad üzerine yeni bir sefer düzenleyerek Osmanlı ordusunu güçlendirmekti. Kısacası bu reformun amacı, taşradaki karışıklığı düzeltmek ve Bağdad’ı geri almaktı. Nitekim IV. Murad’ın bizzat komuta ettiği ordu Bağdad’ın Osmanlılar tarafından yeniden alınmasını sağladı. Böylelikle ilk olumlu sonuç alındı.

The Ottoman timar system is the basis of the financial, socio-economic, agricultural, administrative and military organizations of the state. Therefore, it is one of the two main institutions of the state, the other is the slave system. Changing conditions since the last quarter of the sixteenth century-the long duration of wars, the development of firearms, socio-economic, and some administrative practices-have caused problems in the timar system. This institution, which was the foundation of the Ottoman provincial administration and rural organization, was also very affected by these changing conditions. Due to constant battles, having soldiers ready for hand has made it mandatory to increase the number of central forces (kapikulu). This situation requires military training and coexistence. The timariotes, on the other hand, must go to the area where their timar is located when the expedition ends. The sipahis of timar were warriors of the classical period. Inflation, on the other hand, was among the reasons why the income of timar owners decreased. These changing circumstances have negatively affected them. For this reason, we see that an effort was made to eliminate the failures in the timar system, and for this purpose in the reign of Murad IV, the Sultan conducted a Timar and zeamet survey throughout the country. Murad IV’'s arrangement with the timar system was especially for administrative and military purposes. The first goal was to prevent a repeat of the uprisings in the province led by Abaza Mehmed Pasha, and the second was to strengthen the Ottoman army by organizing a new expedition to Baghdad. In short, the purpose of this reform was to correct the confusion in the province and reclaim Baghdad. As a matter of fact, Bagdad was re-taken by the Ottomans. Thus, the first positive result was obtained.