Üst Manto Kökenli Geç Kretase Yaşlı Elazığ Magmatik Kayaçlarının  Sr-Nd İzotop Bileşimi ve Petrojenetik Özellikleri
Sr-Nd Isotope Composition and Petrogenetic Properties of Upper Mantle Originated Late Cretaceous Elazığ Magmatic Rocks
Yazar: Kürüm, Sevcan; Murat, Ayşe Kübra
Dergi: International Journal of Pure and Applied Sciences, Vol. 8 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Crustal contamination,Elazığ Magmatites,lithospheric source,Sr-Nd isotope geochemistry,subduction zone ; Elazığ Magmatitleri,kabuksal kirlenme,litosferik kaynak,Sr-Nd izotop jeokimyası,yitim zonu

Geç Kretase yaşlı Elazığ Magmatitleri, Elazğ yakın D-GD’sunda plütonik ve volkanik kayaçlarla temsil edilir. Granit/granodiyorit ve diyorit bileşimindeki plütonik kayaçlara kıyasla, çok daha geniş yayılımlı olan volkanik kayaçlar, kristal ve litik tüf bileşimli piroklastik kayaçlar ile lavlardan oluşmuştur. Piroklastik kayaçlarla ardalanmalı olarak bulunan lavlar andezit, bazalt, bazaltik andezit, spilitik bazalt, dasit ve riyolit bileşimlidir. SiO2 içeriğine göre, bazikten asidik bileşime kadar değişen plütonik (48.13-73.40) ve volkanik (51.47-74.84) kayaçlar, element içerikleri bakımından birbirleriyle genel olarak uyumludur. Subalkali özellikli ve büyük iyon yarıçaplı element ve hafif nadir toprak elementler bakımından farklı oranlarda zenginleşme gösteren tüm kayaçlar Nb, Ta ve Ti bakımından belirgin negatif anomali göstermeleri ile yitimle ilişkili kayaçların jeokimyasal özelliğini yansıtmaktadır. Bu kayaçlar 87Sr/86Sr(i) (0.704170 - 0.700165) ve 143Nd/144Nd(i) izotop (0.512669 - 0.512896) değerlerine göre tüketilmiş manto bölgesini işaret ederken, elementlerin diyagramlardaki dağılımları bu kayaçların, volkanik yay ortamında, yitim etkisi ile oluşmuş sıvılarla beraber, sediman ergiyikleri ile metasomatize edilmiş ve yitimle zenginleşmiş, litosferik kaynak kökenli ergiyikten oluştuğunu göstermektedir. Ancak tüm kayaçların değişken ergime koşulları ve farklı oranlardaki kısmı ergimelerine karşın, bu kayaçların kökeninde kabuksal kirlenmenin önemli etken olduğu görülür.

Late Cretaceous aged Elazığ magmatites are represented by plutonic and volcanic rocks in the near E-SE of Elazığ. Compared to plutonic rocks in granite/granodiorite and diorite composition, volcanic rocks are much more widely distributed and consist of pyroclastic rocks with crystalline and lithic tuff composition and lavas. The lavas intercalated with pyroclastic rocks are composed of andesite, basalt, basaltic andesite, spilitic basalt, dacite and rhyolite. Plutonic (48.13-73.40) and volcanic (51.47-74.84) rocks, varying from basic to acidic in composition according to their SiO2 content, are generally compatible with each other in terms of elemental content. All rocks are subalkaline and show enrichment at different rates in terms of large ion radius elements and light rare earth elements. These rocks show distinct negative anomalies in terms of Nb, Ta and Ti and reflect the geochemical characteristics of subduction-related rocks. While these rocks indicate the depleted mantle region according to the 87Sr/86Sr(i)(0.704170 - 0.700165) and 143Nd/144Nd(i)isotope values (0.512669 - 0.512896), the distributions of the elements in the diagrams indicate that these rocks are together with the liquids formed by the subduction effect in the volcanic arc environment, shows that it is composed melt of the lithospheric origin metasomatized by sediment melts and enriched by subduction. However, despite the variable melting conditions and partial melting of all rocks at different rates, it is seen that crustal contamination is an important factor in the origin of these rocks.