Kadın Sağlık Tüketicilerinin Sağlık Okuryazarlıkları ile Sağlıkta Kalite Okuryazarlıkları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi
An Investigation of the Relationship Between Health Literacy and Health Care Quality Literacy Among Female Health Consumers
Yazar: Şenlik, Özlem; Turan, Ayşegül
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 36 No. Kadın Araştırmaları, 2025
Anahtar kelimeler: Women's Studies ; Kadın Araştırmaları ; Sağlık okuryazarlığı,kalite okuryazarlığı,Sağlıkta Kalite Okuryazarlığı,kadın tüketiciler ; Health literacy,quality literacy,female consumers,Health quality literacy

Bu araştırma, kadın sağlık tüketicilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile sağlık hizmetlerinin kalitesine ilişkin kalite okuryazarlıkları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Toplum sağlığında önemli bir konuma sahip olan kadınlar, hem kendi sağlık kararlarında hem de aile bireylerinin sağlık kararlarında etkili olmaktadır Kadınların sunulan sağlık hizmetlerini ve sağlık kurumlarını değerlendirme ve nitelikli hizmet talep etme yeterliliklerinin anlaşılması, sağlık hizmeti sunucularının performans değerlendirme ve yeniden yapılandırma sürecine katkı sağlamaktadır. Sağlık hizmeti sunucularının hizmet kalitesinin artırılması ve rekabet avantajı kadınların kalite okuryazarlığıyla şekillenmektedir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Sağlık okuryazarlığı ile sağlıkta kalite okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi açıklamak üzere 526 kadın sağlık tüketicilerinden elde edilen veriler yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Kadınların sağlık okuryazarlık düzeylerinin sağlıkta kalite okuryazarlıkları üzerinde anlamlı ancak düşük düzeyde pozitif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiş olup, kadınların sağlık hizmeti tüketiminde bilinçli tercihler yapabilmesi için sağlık okuryazarlığı düzeyinin artırılması önerilmiştir. Sağlık hizmeti sunumunun planlanmasında kadınların bilinçli ve değerlendirici tüketici rolünün güçlendirilmesine yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarının önemi vurgulanmıştır.

This study aims to investigate the relationship between health literacy and quality literacy regarding health services among female health consumers. Women play a critical role in public health, influencing not only their own health decisions but also those of their family members. Understanding women’s competencies in assessing healthcare services and institutions, and in demanding qualified services, contributes to the performance evaluation and restructuring efforts of healthcare providers. The quality literacy of women shapes the improvement of service quality and the competitive advantage of healthcare institutions. A quantitative research design was adopted in this study. Data were collected from 526 female health consumers and analyzed using structural equation modeling (SEM) to examine the relationship between health literacy and health service quality literacy. Findings revealed a statistically significant yet low-level positive effect of health literacy on quality literacy. The results suggest that enhancing women's health literacy is essential for enabling them to make informed and evaluative decisions as healthcare consumers. The study underscores the importance of educational and awareness-raising initiatives to empower women as conscious and critical participants in the healthcare system. Strengthening women’s roles in healthcare planning through improved literacy can lead to more responsive and effective service delivery