ÇEVRE KİRLİLİĞİ VE YOKSULLUK İLİŞKİSİ: BÜYÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ
“Çevre Kirliliği ve Yoksulluk İlişkisi: Büyük Menderes Havzası Örneği”
Yazar: Çondur, Funda; Cömertler, Necmiye; Cömertler, Necmiye
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Çevre Kirliliği, Yoksulluk

Ekonomik faaliyetler yerine getirilirken çevre kirliliği sorunuyla karşı karşıya kalınması istenilmeyen bir durum olsa da üretim yapılırken bir yandan doğal kaynakların aşırı kullanımı, diğer yandan üretim sonucu açığa çıkan zararlı atıklar nedeni ile çevre üretim faaliyetinden olumsuz olarak etkilenmektedir. Bozulan çevre, bu çevreye dayalı üretimden gelir elde edenleri ve kirlilikten zarar görenleri yoksullaştırmaktadır. Yoksullaşan insanlar kaynak kullanımı ve üretim yöntemi seçimlerinde çevreye duyarlı olamamakta, bu durum çevre kirliliğini bir kısır döngüye dönüştürmektedir. Genel olarak çevre kirliliği tüm canlıların yaşamını olumsuz yönde etkileyen, ekosistemde doğal dengeyi bozan ve insanlardan kaynaklanan zararlardır şeklinde özetlenebilir. Çevre kirliliği çeşitleri arasında hava, toprak, su, gürültü kirliliği ve radyoaktif kirlilik sayılabilir. Türkiye`nin zeytin, narenciye ve incir gibi tarımsal ve tekstil, deri sanayi başta olmak üzere endüstriyel önemli üretim bölgelerinden olan Büyük Menderes Havzası, başta kirlilik olmak üzere su kaynaklarına ilişkin bir çok problemle karşı karşıyadır. Hızlı sanayileşme ve şehirleşmeye dayalı olarak ortaya çıkan sanayi ve evsel atıklar, hatalı kullanılan suni gübreler ve tarımsal ilaçlar tarım alanlarının kirlenmesine, nehir ekosisteminin bozulmasına neden olmaktadır. Buna bağlı olarak havzanın verimliliği azalmakta, sürdürülebilir tarım, çevre ve insan sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Bu araştırmada Büyük Menderes Havzası’nda su kaynaklarının kullanımının yoksulluğa etkisi araştırılacaktır. Çalışmada endüstriyel üretim, tarımsal faaliyetler ile çevre kaynakları ve yaban hayatının korunması arasındaki ilişki ve bu ilişkinin yoksulluk üzerine etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin kullanılacağı çalışmada geniş bir literatür taramasından sonra Büyük Menderes Havzası’nda yer alan yerleşim yerlerinde yapılacak anket, derinlemesine mülakat ve gözlem yöntemleriyle toplanacak olan veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilecektir.

Ekonomik faaliyetler yerine getirilirken çevre kirliliği sorunuyla karşı karşıya kalınması istenilmeyen bir durum olsa da üretim yapılırken bir yandan doğal kaynakların aşırı kullanımı, diğer yandan üretim sonucu açığa çıkan zararlı atıklar nedeni ile çevre üretim faaliyetinden olumsuz olarak etkilenmektedir. Bozulan çevre, bu çevreye dayalı üretimden gelir elde edenleri ve kirlilikten zarar görenleri yoksullaştırmaktadır. Yoksullaşan insanlar kaynak kullanımı ve üretim yöntemi seçimlerinde çevreye duyarlı olamamakta, bu durum çevre kirliliğini bir kısır döngüye dönüştürmektedir. Genel olarak çevre kirliliği tüm canlıların yaşamını olumsuz yönde etkileyen, ekosistemde doğal dengeyi bozan ve insanlardan kaynaklanan zararlardır şeklinde özetlenebilir. Çevre kirliliği çeşitleri arasında hava, toprak, su, gürültü kirliliği ve radyoaktif kirlilik sayılabilir. Türkiye`nin zeytin, narenciye ve incir gibi tarımsal ve tekstil, deri sanayi başta olmak üzere endüstriyel önemli üretim bölgelerinden olan Büyük Menderes Havzası, başta kirlilik olmak üzere su kaynaklarına ilişkin bir çok problemle karşı karşıyadır. Hızlı sanayileşme ve şehirleşmeye dayalı olarak ortaya çıkan sanayi ve evsel atıklar, hatalı kullanılan suni gübreler ve tarımsal ilaçlar tarım alanlarının kirlenmesine, nehir ekosisteminin bozulmasına neden olmaktadır. Buna bağlı olarak havzanın verimliliği azalmakta, sürdürülebilir tarım, çevre ve insan sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Bu araştırmada Büyük Menderes Havzası’nda su kaynaklarının kullanımının yoksulluğa etkisi araştırılacaktır. Çalışmada endüstriyel üretim, tarımsal faaliyetler ile çevre kaynakları ve yaban hayatının korunması arasındaki ilişki ve bu ilişkinin yoksulluk üzerine etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin kullanılacağı çalışmada geniş bir literatür taramasından sonra Büyük Menderes Havzası’nda yer alan yerleşim yerlerinde yapılacak anket, derinlemesine mülakat ve gözlem yöntemleriyle toplanacak olan veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilecektir.