Türkiye’de Çalışan Kadınlar Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme: Refah Rejimi, Aileselcilik ve İstihdamı Ev ve Bakım İşleri ile Uzlaştırma Deneyimleri
A Sociological Study on Working Women in Türkiye: Welfare Regime, Familism and Experiences of Reconciling Employment with Unpaid Domestic and Care Works
Yazar: Gültekin, Mustafa
Dergi: Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi No. 85, 2023
Anahtar kelimeler: Women's Studies ; Kadın Araştırmaları ; Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Çalışan kadınlar,Ücretsiz bakım ve ev emeği,Refah rejimi,Aileselcilik,Covid-19 ; Working women,Unpaid domestic and care work,Welfare regime,Familism,COVID-19

Bu araştırma, Türkiye’de büyük ölçüde hizmet sektöründe birbirinden farklı mesleklerde ücretli olarak istihdam edilen evli ve çocuklu 36 kadını incelemektedir. Çalışma bir yandan, sosyo-demografik, sosyo-ekonomik ve çocuk bakım sorumluluğu ile ilgili nicel verilerle kadınların aralarındaki benzerlik ve farklılıkları analiz etmeyi amaçlamaktadır. Öte yandan, kadınların çifte yükü, aile içinde paylaşılan çocuk bakımı sorumluluklarını ve pandemi esnasındaki çalışma koşullarını nasıl yorumladıklarını keşfetmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nicel verilere hiyerarşik kümeleme ve k-ortalama yöntemi uygulanmış, ardından nicel ve nitel veriler arasındaki uyumluluklar ve uyumsuzluklar keşfedilmiştir. Küme 1 ve Küme 2’nin feminist bilince yakın oldukları ve çalışmanın onlar için özgürleştirici bir anlam taşıdığı gösterilmektedir. Küme 3, Küme 4, Küme 5 ve Küme 6’da çifte yükü bir vazife/mecburiyet olarak algılamalarında ve çalışmayı özgürleştirici olarak algılamamalarında ortak bir eğilim gözlenebilmiştir. Ayrıca, pandemi sürecinde işteki durumlarının sosyal güvencelerden yararlanma bakımından eşitsizlikler ürettiği görülmüştür. Neredeyse görüşmecilerin tümünün çocuklarının bakımını annelerinin ya da kayınvalidelerinin üstlenmeye devam etmesi, aileselciliğin güçlü bir refah kaynağı olarak devam ettiğini göstermiştir.

This research examines 36 married women with children who are employed in different professions in Türkiye, predominantly in the service sector. On one hand, the study aims to analyze the similarities and differences among these women using quantitative data on sociodemographic, socioeconomic, and childcare tasks. On the other hand, it seeks to understand how women interpret their double burden, childcare responsibilities shared within the family and working conditions during the pandemic. The study applied hierarchical clustering and k-means method to the quantitative data then discovers the compatibilities and incompatibilities between the quantitative and qualitative data. Clusters 1 and 2 are shown to be close to feminist consciousness, with work having a liberating meaning for them. One common tendency was able to be observed in Clusters 3, 4, 5 and 6 with the participants perceiving the double burden as a duty/obligation and not perceiving work as liberating. Furthermore, their status at work was found to have led to inequalities in terms of the use of social security during the pandemic. The fact that almost all respondents continue to have their children looked after by their mothers or mothers-in-law suggests that familism remains a strong source of welfare.