Antakya'ya Yönelik Yer Duygusu:  Şubat 2023 Depremleri Sonrası  Gitmek mi zor Kalmak mı?
Sense of Place Towards Antakya: Is It Difficult to Leave or to Stay After the February 2023 Earthquakes?
Yazar: Varnacı Uzun, Funda
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: City in Human Geography ; Beşeri Coğrafyada Kent ; Turkish Human Geography ; Türkiye Beşeri Coğrafyası ; Yer duygusu,Yer bağlılığı,Yer kimliği,Yer bağımlılığı,Deprem,Antakya ; Sense of place,Place attachment,Place identity,Place dependence,Earthquake,Antakya

Antakya, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremlerden can kaybı, yıkım ve yer değiştirme hareketi anlamında en fazla etkilenen kentlerin başında gelmektedir. İnsanların bir yere yönelik oluşturduğu inanç, anlam, tutum ve davranışlar olarak tanımlanan yer duygusu; yer kimliği, yer bağlılığı ve yer bağımlılığı olarak üç alt bileşene sahiptir. Deprem sonrasında insanların bir yere yönelik vereceği tepkiler ve yer değiştirme davranışları yer duygusu ile açıklanabilmektedir. Bu çalışmada amaç depremler sonrasında Antakya’dan hiç ayrılmayan, Antakya’dan geçici olarak farklı bir yere yerleşen ancak kısa sürede geri dönen ve kalıcı olarak farklı bir yere yerleşenlerin yer değiştirme durumları ve yerleşim yeri tercihlerinde yer duygusunun etkisinin incelenmesidir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. 35 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu ile görüşme yapılmıştır. Verilerin analizinde, MAXQDA Analytics Pro 2024 kullanılarak betimsel ve içerik analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulguların sunulmasında hiyerarşik kod-alt kod modeline göre haritalar oluşturulmuştur. Görüşmecilerin yer değiştirme durumuna göre kod matrisi değerlendirmesi yapılmıştır. Görüşme sonuçlarına göre görüşmeye katılanların yer duyguları yüksektir. Tüm görüşmeci gruplarında yer bağlılığı alt bileşeni en fazla vurgulanan bileşen durumundadır. Bunu yer kimliği ve yer bağımlılığı bileşenleri takip etmektedir. Yer duygusunun yüksek olması deprem sonrası Antakya’dan ayrılanların kısa sürede geri dönüş sebeplerinin başında gelmektedir. Uzun süreli başka yere yerleşenlerin de, yer duygusuna bağlı olarak Antakya’ya geri dönüş umudu ve isteği bulunmaktadır.

Antakya is the city most affected by the earthquakes that occurred on February 6, 2023 in terms of loss of life, destruction and displacement.  Sense of place, defined as the beliefs, meanings, attitudes and behaviours that people form towards a place, has three subcomponents: place identity, place attachment and place dependence. The reactions towards a place and displacement behaviours of people after an earthquake can be explained by sense of place.  The aim of this study is to examine the effect of sense of place on the displacement status and settlement preferences of three groups of people: those who never left Antakya after the earthquakes, those who settled temporarily in a different place from Antakya, but returned in a short time and those who permanently settled in a different place. In the study, the case study design, one of the qualitative research methods, was used. A total of 35 people were interviewed using a semi-structured interview form. In the analysis of the collected data, descriptive and content analyses were conducted using the MAXQDA Analytics Pro 2024. For the presentation of the findings, maps were created according to the hierarchical code-sub-code model. A code matrix evaluation was performed on the basis of the displacement status of the interviewees. According to the interview results, the participants have a high sense of place. In all the interviewer groups, the place attachment sub-component is the most emphasized sub-component, followed by the place identity and place dependence sub-components. Having a high sense of place is one of the main reasons why those who left Antakya after the earthquake returned quickly. Those who have settled elsewhere for a long time also have a hope and desire to return to Antakya because of their sense of place.