Cleveland Adölesan Uykululuk Anketi’nin Türkçe’ye uyarlanması: Lise öğrencileri için geçerlik-güvenirlik çalışması
Adaptation of the Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire to Turkish: Validity-reliability study for high school students
Yazar: Çağlar, Songül; Tokur Kesgin, Makbule
Dergi: Cukurova Medical Journal, Vol. 45 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Public Health ; Halk Sağlığı ; Environmental Health ; Çevre Sağlığı ; Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Adolescence,validity,reliability,questionnaire,adaptation ; Adölesan,geçerlik,güvenirlik,ölçek,uyarlama

Amaç: Bu çalışmanın amacı Cleveland Adölesan Uykululuk Anketi'ni Türkçeye uyarlamak ve lise öğrencilerine uygunluğunu değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan çalışma, bir lisede 329 öğrenci ile gerçekleştirildi. Veriler Ocak-Şubat 2019 tarihleri arasında veri toplama formu, Epworth Uykululuk Ölçeği ve Cleveland Adölesan Uykululuk Anketi kullanılarak toplandı. Bulgular: Doğrulayıcı faktör analizi ölçeğin sahip olduğu dört boyutlu özgün yapıyı doğrulamıştır. Ölçeğin model uyum indeksleri; Ki-Kare değeri (χ2=172,78, df=96, p=0,000), Tahminin Kök Hata Kareler Ortalaması=0,049, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi=0,98, Ölçeklendirilmiş Uyum İyiliği =0,96, Ölçeklendirilmemiş Uyum İyiliği =0,98, Uyum İndeksi=0,94, Düzeltilmiş Uyum İyiliği =0,91 değerleri ile mükemmel uyum düzeyi gösterdi. Ölçek maddelerinin faktör yükleri 0,58 ile 1,13 arasında değişmekte olup, t değerleri anlamlı olarak belirlendi.  Ölçek 0,87 güvenilir katsayısı ile yüksek düzeyde güvenirlik sağladı.  Ayrıca uykululuk durumunu ölçen benzer ölçüm aracı olan Epworth Uykululuk Ölçeği ile Cleveland Adölesan Uykululuk Anketi arasında orta seviyede pozitif ve anlamlı ilişki (0,638) belirlenerek, ölçüt bağıntılı geçerlik sağlandı. Sonuç: Uyarlama çalışması yapılan Cleveland Adölesan Uykululuk Anketi’nin Lise öğrencileri için uygun ve öğrencilerin uykululuk durumunun belirlenmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varıldı.

Purpose: The aim of this study was to adapt the Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire into Turkish, and evaluate its suitability for high school students.Materials and Methods: The cross-sectional study was carried out with 329 students in a high school. Data were collected using the data collection form, Epworth Sleepiness Scale and Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire between January and February 2019.Results: Confirmatory factor analysis confirmed the four-dimensional original structure of the scale. The fit indices of the scale; Chi-square test (χ2=172,78, df=96, p=0,001), Root Mean Square Error of Approximation=0,049, Comparative Fit Index=0,98, Normed Fit Index=0,96, Non-Normed Fit Index=0,98, Goodness Of Fit Index=0,94, Adjusted Goodness of Fit Index=0,91 showed a perfect fit. Factor loads of items ranged between 0,58 and 1,13, and t values were found to be significant. The reliability coefficient of the scale was found to be 0,87 with high reliability. In addition, a moderate positive and significant relationship (0,638) was determined between the Epthworth Sleepiness Scale and the Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire, a measure of sleepiness, and a criterion-related validity was established.Conclusion: Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire is a valid and reliable measurement tool in determining the sleepiness of high school students.