Neo-Kantçı Ahlak Felsefesi Bağlamında Sosyal Demokrat Revizyonizm Tartışmaları
Social Democratic Revisionism Debates in the Context of Neo-Kantian Moral Philosophy
Yazar: Yılmaz, Onur Alp
Dergi: Felsefe Arkivi No. 54, 2020
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Kant,Marxism,Moral Philosophy,Revisionism,Political Philosophy ; Kant,Marksizm,Ahlak Felsefesi,Revizyonizm,Siyaset Felsefesi

Kant, bir 18. yüzyıl filozofu olmasına karşın, görüşleri kendi döneminde olduğu kadar sonraki  yüzyıllarda  da  yankı  uyandırmış  ve  birçok  kişiye  ilham  kaynağı  olmuştur.  Kant’ın  ahlak  felsefesi  üzerinden  yürüttüğü  tartışmalar,  onun  siyaset  felsefesi  de  dahil  olmak  üzere  tüm  felsefesinin  mihverini  oluşturmuştur.  Kant’ın  birey  odaklı  felsefesi,  bir  yandan  liberal  ideolojinin  takipçileri  arasında  tartışma  konusu  olurken,  diğer  yandan  da  19.  yüzyılın  ikinci  yarısından  itibaren  sosyal  demokratlar  arasında  tartışmalara  konu  olmuştur.  Almanya’da  Lassalle’le  başlayan  bu  tartışmalar,  Fabian  Hareketi’yle   sürmüş   ve   Bernstein’le   doruk   noktasına   ulaşmıştır.   Bu   hareketler,   Ortodoks  Marksizmden  koptukça  daha  etik  merkezli  bir  noktaya  evrilmiş  ve  adeta  neo-Kantçı  bir  projeye  dönüşmüştür.  Bu  dönüşümü  besleyen  ve  sosyal  demokrat  revizyonizmin   temellerini   oluşturan   tartışmaysa   Bernstein   ve   Kautsky   arasında   yaşanmıştır. Kant ve Marx’ın ahlak anlayışlarını mevcut toplum üzerinden tartışan ikili, buradan sosyal demokrasiye bir gelecek planı, iktidar stratejisi ve toplum tahayyülü de  çıkarmak  için  çabalamışlardır.  Bir  yandan  daha  muğlak  bir  ahlak  tanımı  olan  Marx’ın ve dolayısıyla Marksizmin ahlak görüşleri iki tarafından yorumlanırken, diğer yandan da Kant’ın ahlak anlayışının sosyal demokrasideki rolünün ne olması gerektiği tartışılmıştır. Bu bağlamda bu çalışma, öncelikle Kantçı ve Marksist ahlak anlayışlarını karşılaştırarak  birbirinden  ayrıldığı  noktaları  gözler  önüne  sermiştir.  İkinci  olarak  bu  çalışmada, sosyal demokrasinin hangi alanlarda Kantçı felsefeyi takip ettiği, Lassalle, Fabiancı Hareket, Kautsky ve Bernstein’in görüşleri tartışılmıştır.

The  views  of  the  eighteenth-century  philosopher,  Immanuel  Kant,  resonated  in  his  time  as  well  as  in  the  following  centuries  and  inspired  several  subsequent  philosophers.  Kant’s  debates  on  moral  philosophy  formed  the  axis  of  his  entire  philosophy, including the praxis of his own political philosophy. While, on one hand, Kant’s individual-oriented philosophy has been the subject of discussion among the followers of liberal ideology, on the other hand, it has been the subject of discussion among  social  democrats  since  the  second  half  of  the  nineteenth  century.  These  discussions,  which  started  with  Lassalle  in  Germany,  continued  with  the  Fabian  Movement  and  reached  their  peak  with  Bernstein.  As  these  movements  broke  away  from orthodox Marxism, they evolved into a more ethically-centered point and transformed into a neo-Kantian project. The debate  that  enriched  this  transformation  and  formed  the  basis  of  social  democracy  as  an  ideology  and  political  praxis  took  place between Bernstein and Kautsky. The duo, who discussed Kant and Marx’s understandings of morality by focusing on the existing society, tried to instigate a plan, strategy of power, and social strategy of ruling power. On one hand, the moral views of Marx form a more ambiguous definition of morality, and thus, the wider meaning of Marxism was interpreted by the duo; on the other hand, the role of Kant’s moral understanding in social democracy was discussed. In this context, this study first compares the Kantian and Marxist understanding of ethics, revealing the points where they differ from each other. Second, in this study, areas of social democracy following the Kantian philosophy, views of Lassalle, the Fabianist Movement, and the work of Kautsky and Bernstein are discussed.