Eğitimde Stratejik Derinlik: BİLSEM’lerin Vizyon ve Misyon Metinlerinin İncelenmesi
Strategic Depth in Education: An Analysis of Vision and Mission Statements of Science and Art Centers
Yazar: Abbak, Ahmet Can; Özdemir, Mehmet Akif; Bal, Turgut; Küçükgöz, Mehmet
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Education Management ; Eğitim Yönetimi ; Special Talented Education ; Özel Yetenekli Eğitimi ; Bilim ve sanat merkezi,Misyon,Vizyon,Doküman incelemesi. ; Science and art center,Mission,Vision,Document review.

Bu araştırma, Türkiye’de faaliyet gösteren Bilim ve Sanat Merkezlerinin (BİLSEM) stratejik planlarında yer alan vizyon ve misyon ifadelerini tematik ve kuramsal bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Özel yetenekli bireylerin eğitimi açısından kritik bir role sahip olan BİLSEM’ler, sundukları eğitim hizmetlerinin niteliğini stratejik belgelerle tanımlamakta ve bu belgelerde yer alan vizyon ve misyon ifadeleri, kurumun amaçlarını, değerlerini ve hedeflerini yansıtmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, BİLSEM’lerin kurumsal kimliğini ve stratejik yönelimlerini ortaya koyan bu ifadelerin, eğitim politikaları ve özel eğitim yaklaşımlarıyla ne derece örtüştüğü analiz edilmiştir. Bu inceleme, eğitim yönetimi ve özel eğitim kuramları perspektifi üzerine yapılandırılmıştır. Araştırma nitel araştırma deseniyle yapılandırılmış ve belge incelemesi yöntemi kullanılarak Türkiye’nin 81 ilindeki BİLSEM’lerin güncel stratejik planları incelenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiş, vizyon ve misyon ifadeleri ayrı ayrı tematik kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, birçok kurumun vizyon ve misyon ifadelerinde kuramsal temelden uzak, genelleyici ve ölçülemeyen tanımlamalar kullandığını göstermektedir. Ayrıca bazı planlarda vizyon ve misyon ifadeleri arasında kavramsal karışıklıklar da dikkat çekmiştir. Bu karışıklık, vizyon ifadelerinin sıklıkla görev tanımı gibi, misyon ifadelerinin ise genel amaç ya da gelecek hedefi şeklinde kullanılması biçiminde ortaya çıkmaktadır. Araştırmanın sonuçları, stratejik planlamada kurumsal özgünlük, kuramsal dayanak ve özel yetenekli bireylerin eğitsel ihtiyaçlarına uygun hedefler belirleme gerekliliğini ortaya koymaktadır. BİLSEM özelinde vizyon ve misyon ifadelerini içerik analizi yöntemiyle ele alan bugüne kadar herhangi bir akademik çalışma bulunamamıştır. Bu açıdan araştırmamız, bu alandaki özgün boşluğu dolduran ilk çalışma olma özelliği taşımaktadır.

This research aims to examine the vision and mission statements in the strategic plans of Science and Art Centers (BİLSEM) operating throughout Türkiye from a thematic and theoretical perspective. BİLSEMs, which play a critical role in the education of gifted individuals, define the quality of the educational services they offer with strategic documents, and the vision and mission statements in these documents reflect the goals, values, and objectives of the institution. In this context, the study analyzes the extent to which these statements, which reveal the institutional identity and strategic orientations of BİLSEMs, overlap with educational policies and special education approaches. This review is structured from the perspective of educational management and special education theories. The research is structured with a qualitative research design, and the current strategic plans of BİLSEMs are examined using the document review method. The data obtained are evaluated with the content analysis technique, and the vision and mission statements are classified under separate thematic categories. The findings show that many institutions use general and unmeasurable definitions that are far from theoretical basis in their vision and mission statements. In addition, conceptual confusions between vision and mission statements have also been noted in some plans. This confusion occurs in the form of vision statements being frequently used as a job description, while mission statements being used as a general purpose or future goal. The results of the research reveal the necessity of determining institutional originality, theoretical basis and targets appropriate to the educational needs of especially talented individuals in strategic planning. No academic study has been found to date that has addressed vision and mission statements specifically for BİLSEM. In this respect, our research is the first study to fill the original gap in this field.