Siyasal Bir Ritüel Olarak Seçimler: Türkiye Örneği
Elections as a Political Ritual: The Case of Turkey
Yazar: Nar, Mehmet Şükrü
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 5, 2020
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Political rituals,political symbols,elections,election campaigns,Turkish political life,political communication ; siyasal ritüeller,Siyasal semboller,Seçimler,Seçim kampanyaları,Türk siyasal yaşamı,Siyasal iletişim

Ritüel, mit, sembol vb. değerler, siyasal ve sosyal yaşamın şekillenmesinde ve sürdürülmesinde etkili olan kültürel araçlardır. Bu çalışmada, 1980’lerden günümüze kadar gelen seçim kampanyalarında kullanılan siyasal ritüellerin ve sembollerin teorik olarak analizi amaçlanmaktadır. Özellikle, seçim dönemlerinde partilerin propaganda aracı olarak öne çıkan belirli bir ritüel kalıbı içinde tekrarlanan antropolojik söylem ve temalar, kullanılan çeşitli simgeler çalışmanın ana konusunu oluşturur. Çalışmanın başlangıç aşamasının Özal dönemi ile başlanmasının sebebi, Türkiye’de liberalleşme politikalarının ve serbest piyasa ekonomisine geçişin bu dönemle ilişkilendirilmesidir. Çalışma (i) 1983-1991 dönemini kapsayan Özal (ii) 1991-2002 yılları arasında kurulan koalisyon hükümetleri (iii) 2002‘den günümüze kadar gelen AKP olmak üzere üç döneme ayrılır. Bu anlamda, Özal dönemi ile başlayan ve günümüze kadar artarak devam eden seçim kampanyaları, dönemsel olarak ayrı ayrı incelenir. Çalışmanın materyali olarak basılı bildirgeler,  kitaplar,  makaleler, parti liderlerinin söylemleri, sloganlar, reklam afişleri, logolar,  amblemler, internet kaynakları, ulusal gazete arşivleri vb. veriler kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve içerik analizin temel tekniklerinden yararlanılmıştır. Her üç dönemde de siyasal partilerin, politik ritüel, simge ve mitler aracılığı ile ideolojilerini açıkladıkları ve diğer rakip aday(lar) karşısında kendilerini konumladıkları görülür. Bu anlamda ritüel, sembol, mit vb. politik-kültürel kodların, seçmenler arasında kitle bilinci sağlayarak ideolojik bir ürüne dönüştüğü ve siyaseti yeniden şekillendirdiği söylenebilir.

Ritual, myth, symbol, etc. values are cultural tools that effective in shaping and sustaining political and social life. In this study, the theoretical analysis of political rituals and symbols used in election campaigns since 1980s until present is aimed. In particular, the anthropological discourses and themes, the various symbols used in a certain ritual pattern that stand out as the propaganda tools of the parties during the election periods, constitute the main subject of the study. The reason for starting the study with Özal at its initial phase, along with Turkey’s liberalization policies and the transition to a free market economy, is associated with this period. The study is divided into three periods: (i) the period Özal in power between 1983-1991, (ii) the coalition governments established between 1991-2002, (iii) the AKP that has been on SceneKit from 2002 up to the present. In this sense, the election campaigns that started with the Özal period and continued increasingly until now are analyzed periodically as separate items. As the material of the study, printed declarations, books, articles, discourses of party leaders, slogans, advertising posters, logos, emblems, internet resources, national newspaper archives, etc. data were used. Basic techniques of descriptive and content analysis were used in analyzing the data. In all three periods, political parties are seen to explain their ideology through political rituals, symbols and myths and position themselves against other rival candidate(s). In this sense, ritual, symbol, myth, etc. It can be said that the political-cultural codes have turned into an ideological product and reshaped politics by providing mass consciousness among the voters.