Kilis’te Kentsel Yoksulluk Mekânları
Urban Poverty Spaces in Kilis
Yazar: İncili, Ömer Faruk
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 28 No. 50, 2022
Anahtar kelimeler: City in Human Geography ; Beşeri Coğrafyada Kent ; Kilis,yoksulluk mekânları,yoksulluk,sosyal yardımlar,kentli yoksulluk ; Kilis,places of poverty,poverty,social assistance,urban poverty

Yoksulluk değişen ve dönüşen yapısıyla kentsel mekânlarda etkisini hissettiren önemli bir problem sahasıdır. Özellikle kırsaldan kente yoğun göç dalgaları, aşırı nüfus artışı ve emek piyasasındaki değişimler kent yoksulluğunun görünürlüğünü artırmıştır. Bu çalışmada Kilis örneklemi üzerinde kentsel yoksulluk mekânlarının dağılışı ve bu dağılış üzerinde etkili olan temel dinamikler ele alınmıştır. Yoksulluk mekânlarının dağılış örüntüsünde kentsel gelişim süreci, göçler ve nüfusun lokasyon tercihleri önemli olan etkenleri meydana getirir. Çalışmada Kilis kenti mahalleleri ölçeğinde üç tip veri seti kullanılarak yoksulluk oranları hesaplanmış, elde edilen bulgular tablo ve haritalarla desteklenerek betimsel analiz yoluna gidilmiştir. Çalışmanın veri setini; TÜİK’in mahalle ölçeğinde eğitim kademelerine göre nüfusun dağılış sayıları, Kilis Ziraat Odası Başkanlığı’nın çiftçi kayıt sistemi verileri ve Kilis Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’ndan yakacak (kömür) yardımı alan aile sayıları oluşturmaktadır. Elde edilen veriler mahalle nüfuslarına oranlanarak yoksulluk oranları hesaplanmış ve bu veriler haritalara aktarılarak kent yoksulluğunun mekânsal dağılış örüntüsü elde edilmiştir. Kentsel yoksulluğun yüksek olduğu alanlar kentin kuzey ve kuzeydoğusunda yer alan çeper kuşak mahalleler ile Suriyeli göçmen nüfusun yoğunlaştığı merkez mahallelerdir. Kilis kenti gelişim sürecinde yoksulluğun kentleşme hızını artırıcı bir etki yarattığı ve son yıllarda aşırı nüfus baskısı ile kentin yatay ve dikey yönde gelişim gösterdiği görülmektedir. Ayrıca kent elitlerinin yeni kurulan çeper mahallelerde toplulaşma eğiliminde oldukları görülmektedir. Özellikle yoksulluğun baskın olduğu mahallelerde çarpık kentleşme, altyapı sorunları ve çevresel problemler de söz konusudur. Daha dengeli bir kentleşme süreci için yoksulluğun azaltılması önem arz etmektedir. Yoksulluk için sunulacak en ideal reçete ise işsizliğin azaltılması, iyi eğitim olanakları ve kayıt dışılığın azaltılması olacaktır.

Poverty is an important problem area that makes its impact felt in urban spaces with its changing and transforming structure. Especially intense waves of migration from rural to urban areas, excessive population growth, and changes in the labor market have increased the visibility of urban poverty. In this study, the distribution of urban poverty spaces on the Kilis sample and the basic dynamics that affect this distribution are discussed. The urban development process, migrations, and location preferences of the population constitute important factors in the distribution pattern of the poverty places. In the study, poverty rates were calculated using three types of datasets on the scale of Kilis city neighborhoods, and the findings were supported by tables and maps, and descriptive analysis was used. The dataset of the study, the distribution of the population according to education levels at the neighborhood scale of Turkstat, the farmer registration system data of the Kilis Chamber of Agriculture, and the number of families receiving fuel (coal) aid from the Kilis Social Assistance and Solidarity Foundation. Poverty rates were calculated by proportioning the obtained data to the neighborhood populations, and by transferring these data to maps, the spatial distribution pattern of urban poverty was obtained. The areas where urban poverty is high are the periphery neighborhoods located in the north and northeast of the city and the central neighborhoods where the Syrian immigrant population is concentrated. In the development process of the city of Kilis, it is seen that poverty has an increasing effect on the rate of urbanization, and in recent years, the city has developed horizontally and vertically with the pressure of overpopulation. In addition, it is seen that the urban elites tend to congregate in the newly established periphery neighborhoods. Especially in neighborhoods where poverty is dominant, there are unplanned urbanization, infrastructure problems, and environmental problems. Reducing poverty is important for a more balanced urbanization process. The ideal recipe for poverty would be to reduce unemployment, to provide good education opportunities, and to reduce informality.