hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türkiye’de Bakliyat Üretimi Üzerine Tarımsal Planlama İçin Bir Matematiksel Model Önerisi
A Mathematical Model Proposal for Agricultural Planning on Pulses Production in Turkey
Yazar: Yıldız, Osman; Sel, Çağrı
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Agricultural production planning,linear programming,productivity and economics. ; Tarımsal üretim planlama,doğrusal programlama,verimlilik ve iktisadilik

Üretim planlaması, üretim kaynaklarının ekonomik kullanımı ile verimliliği artırır. Tarımsal ürünlerin üretim miktarları ekim alanlarına göre belirlenmekte ve tarımsal planlama ile üretim verimliliği öngörülebilmektedir. Buradaki problem ekonomik olarak karlı ve ülke ihtiyacını en yüksek düzeyde karşılayan yıllık tarımsal üretim planını rasyonel olarak yapmaktır. Bu çalışmada, Türkiye’de bakliyat üretimi üzerine bir tarımsal planlama yapmak amacıyla doğrusal programlama modeli geliştirilmiştir. Model ile Kuru fasulye, Nohut, Mercimek ürünlerinin 2019 yılına ait üretim ve maliyet verileri kullanılarak ulusal ölçekte verimlilik ve iktisadilik analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler neticesinde, bakliyat üretimi için ayrılan tarım alanlarının %6.14 artırılarak ile 1.24 oranında bir iktisadilik ile ülke ihtiyaçlarının %100 yeterlilik düzeyinde karşılanacağı sonucuna varılmıştır. Önümüzdeki yıllarda gerçekleştirilecek tarımsal faaliyetlerin ve bu faaliyetleri düzenleyen ulusal politikaların planlanmasında ortaya koyulan bu karar destek modelinden istifade edilebilecektir.

Production planning increases productivity with the economical use of production resources. Production quantities of agricultural products are subject to the plantation area, and agricultural planning can foresee production efficiency. Our problem is rationally making the annual agricultural production plan that is economically profitable and meets the national need at the highest level. Our study introduces a linear programming model for agricultural planning on pulses production in Turkey. Productivity and economic analysis are carried out nationally by the production and cost data for 2019 of Dry Beans, Chickpeas, and Lentils. The agricultural lands allocated for pulses production should increase by 6.14% to meet the country's needs at a 100% adequacy level with an economy rate of 1.24. Our decision support model is useful in planning agricultural activities and national policies regulating the activities for the coming years.
İki Farklı Metalik Kapı Yöntemiyle Oluşturulan Hall Bar’daki Sıkıştırılamaz Şeritlerin Kalınlıkları ve Elektron Hızı
Thicknesses and Electron Velocity of Incompressible Strips in The Hall Bar Formed by The Two Different Metallic Gate Method
Yazar: Ekşi, Deniz
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Metrology, Applied and Industrial Physics ; Metroloji,Uygulamalı ve Endüstriyel Fizik ; Quantum Hall effect,two-dimensional electron system,incompressible strip ; Kuantum Hall etkisi,İki boyutlu elektron sistemi,Sıkıştırılamaz şerit

Bu çalışmada, üç boyutlu hetero yapılarda oluşturulan iki boyutlu elektron sistemi üzerinde metalik kapılar kullanılarak tanımlanabilen Hall bar geometrisi, iki farklı kapı yöntemi için incelenmiştir. Hesaplamalarda üç boyutlu Poisson denklemi, kendinden tutarlı çözülerek elektron yoğunluğunun ve potansiyel profilinin iki boyutlu uzaysal dağılımları belirlenmiştir. Dik bir manyetik alan varlığında, her iki kapı yöntemi ile elde edilen elektron dağılımlarında oluşan sıkıştırılamaz şeritlerin yerleri, kalınlıkları ve bu bölgelerdeki elektronların hızları manyetik alanın bir fonksiyonu olarak sunulmuştur. Manyetik alanın artması ile Sıkıştırılamaz Şeritlerin kalınlıklarının arttığı ve bu bölgelerdeki elektronların hızlarının azaldığı görülmektedir. Yapılan hesaplamaların sonuçları, daha önce yapılmış çalışmalar ile uyumludur. Aynı zamanda, çalışmanın, kuantum sensörler ve bilgisayarlar alanında katkı sunacağı düşünülmektedir.

In this study, Hall bar Geometry, which can be defined using metallic gates on a two-dimensional electron system formed in three-dimensional heterostructures, was investigated for two different gate methods. In the calculations, the two-dimensional spatial distributions of the electron density and potential profile were determined by solving the three-dimensional Poisson equation in a self-consistent manner. In the presence of a perpendicular magnetic field, the locations of the incompressible strips formed in the electron distributions obtained by both gate methods, thicknesses and velocities of the electrons in these regions has been presented as a function of the magnetic field. It is seen that the thickness of the Incompressible Strips increases with the increase of the magnetic field and the velocity of the electrons in these regions decreases. The results of the calculations are in agreement with previous studies. At the same time, it is thought that the study will contribute in the field of quantum sensors and computers.
Asetilkolinesteraz ve Bütirilkolinesteraz Enzimlerinin Alzheimer Hastalığı ile İlişkisi
Assciation of Acetylcholinesterase and Butyrylcholinesterase Enzymes with Alzheimer's Disease
Yazar: Demir, Zahide; Türkan, Fikret
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Chemical Engineering ; Kimya Mühendisliği ; Alzheimer,acetylcholine,AChE,BChE,inhibitors ; AChE,BChE,Alzheimer hastalığı,asetilkolin,inhibitörler

Alzheimer hastalığı (AH) daha çok yaşlı popülasyonda görülen, klinik olarak hafıza ve bilişsel bozukluklar ile karakterize olan, geri dönüşümü olmayan nöron hücrelerinin hasarına yol açan bir nörodejeneratif hastalıktır. Hastalığının sebeplerinin tam olarak bilinmemesi, yaşama suresinin artmasıyla birlikte hasta sayısının gittikçe artması, hastalığın yaşam kalitesini çok fazla düşürmesi, tedavi maliyetinin çok yüksek olması gibi birçok neden hastalığın önemini artırmış ve araştırmacıların bu alana yönlendirmiştir. Hastalığın etiyolojisinin aydınlatılmamasına rağmen bazı hipotezlerle hastalığın nedeni açıklamaya çalışılmaktadır. Bunlar kolinerjik hipotez, amiloid hipotezi, tau hipotezi ve oksidatif stres hipotezidir. Kolinerjik hipotezi Alzheimer hastalığını nedenini açıklayan ve halen kabul gören tek hipotezdir. Kolinerjik hipoteze göre sinir sisteminde öğrenme ve kolinerjik aktiviteyi artıran önemli bir nörotransmiter olan asetilkolin miktarının azalması Alzheimer’e sebep olmaktadır. Asetilkolin sinir siteminde kolinasetiltransferaz (ChAT) enzimi tarafından sentezlenir, Asetilkolinesteraz (AChE) ve Bütirilkolinesteraz (BChE) enzimi tarafından hidroliz edilir. Bu çalışmada AChE ve BChE kolinesteraz enzimlerinin Alzheimer hastalığı ile ilişkisi değerlendirilmiştir.

Alzheimer's disease (AD) is a neurodegenerative disease that is mostly seen in the elderly population, is clinically characterized by memory and cognitive disorders, and causes irreversible damage to neuron cells. Many reasons such as the unknown causes of the disease, the increase in the number of patients with the increase in life expectancy, the decrease in the quality of life of the disease, and the high cost of treatment have increased the importance of the disease and directed researchers to this field. Although the etiology of the disease is not clarified, some hypotheses try to explain the cause of the disease. These are the cholinergic hypothesis, the amyloid hypothesis, the tau hypothesis, and the oxidative stress hypothesis. The cholinergic hypothesis is the only hypothesis that explains the cause of Alzheimer's disease and is still accepted. According to the cholinergic hypothesis, the decrease in the amount of acetylcholine, an important neurotransmitter that increases learning and cholinergic activity in the nervous system, causes Alzheimer's disease. Acetylcholine is synthesized by the cholineacetyltransferase (ChAT) enzyme in the nervous system, and hydrolyzed by Acetylcholinesterase (AChE) and Butyrylcholinesterase (BChE) enzymes. In this study, the association of AChE and BChE cholinesterase enzymes with Alzheimer's disease was evaluated.
Mardin ili Dytiscidae (Insecta: Coleoptera) Faunasına Katkılar
Contributions to the Knowledge of Dytiscidae (Insecta: Coleoptera) Fauna of Mardin Province
Yazar: Aykut, Medeni
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Structural Biology ; Yapısal Biyoloji ; Predaceous diving beetles,coleoptera,dytiscidae,Mardin,Türkiye ; coleoptera,dytiscidae,Mardin,Türkiye,Yırtıcı dalgıç böcekeleri

Dytiscidae (Yırtıcı dalgıç böcekleri) familyasına ait türlerin belirlenmesine yönelik yapılan bu çalışma Nisan-2017 ile Eylül-2018 tarihleri arasında Mardin ili sınırları dâhilinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma kapsamında Mardin ilinin 34 farklı lokalitesinden Dytiscidae familyasına ait toplam 1414 birey toplanıp teşhis edilmiştir. Çalışma ile Dytiscidae familyasının 14 cinsine ait 28 tür tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerin hepsi Mardin ili için yeni kayıt özelliği göstermektedir.

The present study was carried out between April-2017 and September-2018 in Mardin Province with the aim of determination of the species of family Dytiscidae (Predaceous diving beetles). A total of 1414 dytiscid specimens were collected from 34 different localities and identified. Totally 28 species in 14 genera of family Dytiscidae were recorded. All of the identified species were new records for Mardin province.
Doğrusal Olmayan Adsorpsiyon İzoterm Modellerinin Hata Analizi ile Optimizasyonu
Optimization of Nonlinear Adsorption Isotherm Models by Error Analysis
Yazar: Aladağ, Erdinç
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Environmental Engineering ; Çevre Mühendisliği ; Adsorpsiyon,montmorillonit,boya,hata analizi,izoterm ; Adsorption,montmorillonite,dye,error analysis,isotherm

Bu çalışmada, sulu çözeltilerden kristal menekşe boyasının montmorillonit üzerine adsorpsiyonu araştırılmış ve denge izotermleri belirlenmiştir. İki parametreli denklemler Langmuir, Freundlich, Temkin izotermleri ve üç parametreli denklemler Sips, Toth, Khan izotermleri denge adsorpsiyon verilerini modelleme becerileri açısından incelenmiştir. En uygun izotermi belirlemek için hataların karelerinin toplamı, melez bir hata fonksiyonu, ortalama bağıl hata, Marquardt'ın standart sapma yüzdesi ve mutlak hataların toplamı olmak üzere beş hata analiz yöntemi kullanılmıştır. Sips izotermi, deneysel verilerle en iyi uyumu elde etmiştir ve maksimum adsorpsiyon kapasitesi 152.229 mg/g olarak bulunmuştur. Normalleştirilmiş hataların toplamı, melez kesirli hata fonksiyonunun en iyi sonuçları sağladığını göstermiştir.

In this study, the adsorption of crystal violet dye from aqueous solution onto montmorillonite was studied and the equilibrium isotherms were determined. Two-parameter equations; the Langmuir, Freundlich, and Temkin isotherms, and three-parameter equations; the Sips, Toth, and Khan isotherms were examined for their ability to model the equilibrium adsorption data. Five error analysis methods were used to determine the optimal isotherm: the sum of the errors squared, a hybrid error function, the average relative error, Marquardt's percent standard deviation, and the sum of absolute errors. The Sips isotherm achieved the best-fit quality with the experimental data and the maximum adsorption capacity was found to be 152.229 mg/g. The sum of the normalized errors showed that the hybrid fractional error function obtained the best overall results.
Organik Tarım Pazarlama İşletmelerinin Sermaye Yapıları ve Finansal Analizleri
Capital Structures and Financial Analysis of Organic Agriculture Marketing Enterprises
Yazar: Ağızan, Kemalettin; Bayramoğlu, Zeki
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Agricultural Policy ; Tarım Politikaları ; Financial Analysis,Organic Agriculture,Ratio Analysis,Marketing,Capital ; Finansal Analizler,Organik Tarım,Oran Analizleri,Pazarlama,Sermaye

Çalışmanın temel amacı organik tarım pazarlama işletmelerinin sermaye ve finansal yapılarını incelemektir. Bu amaca yönelik olarak Konya, Ankara, İzmir ve İstanbul illerinde bulunan tüccar (30), kooperatif (5), sanayi (77), dağıtıcı (20), pazar (20), market (20), mağaza (20) ve e-pazar (20) işletmeleriyle görüşülerek toplamda 212 anket yapılmıştır. Yapılan anketler sonucunda pazarlama işletmelerinin sermaye yapıları likidite analizleri ve finansal performansları oran analizleri yöntemiyle belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre likidite ve mali yapı itibariyle işletmelerin güçlü ve rekabetçi oldukları belirlenirken karlılık açısından işletmelerin yeterli düzeyde olmadıkları ve dolayısıyla dağıtılacak kar oranının ve otofinansmanın düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca işletmelerin toplam sermaye verimliliğinin ve organik tarım ürünlerinde ürün alış fiyatları ile satış fiyatları arasında kar marjının oldukça düşük olduğu, bu ürünlerin niş pazara sahip olması nedeniyle fiyat talep elastikiyetlerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla ürün alış-satış fiyatları arasında marj oldukça düşük tutularak düşük birim fiyatlardan çok miktarda satış yaparak işletme faaliyetlerine devam ettikleri belirlenmiştir.

The main purpose of the study is to examine the capital and financial structures of the organic agriculture marketing enterprises. For this purpose, merchants (30), cooperatives (5), industry (77), wholesalers (20), bazaars (20), markets (20), stores (20) and e-market in Konya, Ankara, İzmir and Istanbul. A total of 212 surveys were conducted by interviewing market (20) enterprises. As a result of the surveys, the capital structures of the marketing enterprises were determined according to their liquidity and their financial performances were determined by the ratio analysis method. According to the results obtained, while it was determined that the enterprises were strong and competitive in terms of liquidity and financial structure, it was determined that the enterprises were not at a sufficient level in terms of profitability and therefore the rate of profit to be distributed and auto-financing were low. In addition, it has been determined that the total capital efficiency of the enterprises and the profit margin between the product purchase prices and sale prices in organic agricultural products are very low, and the price demand elasticity is high due to the niche market of these products. Therefore, it has been determined that the margin between the product purchase and sale prices is kept very low, and they continue their enterprise activities by making large sales at low unit prices.
3,5-Di-Tert-Bütil-2-Hidroksibenzaldehit Bileşiğinin Kimyasal Aktivite ve Spektroskopik Çalışmaları
Chemical Activity and Spectroscopic Studies of 3,5- Di- Tert-butyl-2-Hydroxybenzaldehyde Compound
Yazar: Güzel, Enis; Macit, Mustafa; Ergüzeloğlu, Ebru; Yavuz, Metin
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Metrology, Applied and Industrial Physics ; Metroloji,Uygulamalı ve Endüstriyel Fizik ; C15H22O2,FT-IR,NMR,HOMO-LUMO,Hirshfeld Surface Analysis ; C15H22O2,FT-IR,NMR,HOMO-LUMO,Hirshfeld Yüzey Analizi

Başlıkta belirtilen ve önceden tek kristal X-ışını kırınım, IR ve 1H-NMR çalışması deneysel olarak yapılmıştır. Bu çalışmada daha önceden yapılan çalışmalar ile birlikte, X-ışını kırınımı, FT-IR, UV-Vis, 13C-NMR ve 1H-NMR çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Spektroskopik verilerden elde edilen sonuçlar teorik olarak elde edilen sonuçlar ile birlikte tartışılmıştır. Moleküler yüzey morfolojisi hakkında bilgi ve görsel elde etmek için Hirshfeld yüzey analizi kullanılmıştır. Moleküler yapı içerisinde bulunan atomların aralarındaki etkileşimleri elde etmek için 2-D(2-boyutlu) parmak izi grafikleri üretilmiştir. Başlık bileşiği için 1H-NMR ve 13C-NMR kimyasal kaymaları hesaplanmıştır. Ek olarak, araştırılan bileşiğin optik özellikleri araştırılmıştır. Kimyasal aktivite parametreleri olarak bilinen sertlik ve yumuşaklık hesaplamaları molekül için hesaplanmıştır. Son olarak, araştırmanın zenginliğinin artması amacıyla en yüksek dolu moleküler orbital-en düşük boş moleküler orbital (HOMO-LUMO) çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

The single-crystal X-ray diffraction, IR and 1H-NMR study mentioned in the title previously have been experimentally performed. In this study, along with previous studies, X-ray diffraction, FT-IR, UV-Vis, 13C-NMR and 1H-NMR studies were carried out. The results obtained from the spectroscopic data are discussed together with the theoretical results. Hirshfeld surface analysis was used to obtain information and visualizations about molecular surface morphology. To obtain the interactions between atoms in the molecular structure, 2-D (2-dimensional) fingerprint graphs were produced. The chemical shifts of 1H-NMR and 13C-NMR were calculated for the title compound. In addition, the optical properties of the investigated compound were investigated. Hardness and softness calculations, known as chemical activity parameters, were calculated for the molecule. Finally, in order to increase the richness of the research, the highest occupied molecular orbital - the lowest unoccupied molecular orbital (HOMO-LUMO) studies were carried out.
İğde Çekirdeklerinden Elde Edilen Biyokömür Kullanılarak Sulu Çözeltiden Kristal Viyole Boyarmaddesinin Uzaklaştırılması
Removal of Crystal Violet Dye from Aqueous Solution Using Biochar Obtained from Oleaster Seeds
Yazar: Bayram, Okan; Moral, Emel; Göde, Fethiye
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Chemical Engineering ; Kimya Mühendisliği ; Adsorption,elaeagnus angustifolia L.,crystal violet,Langmuir,isotherms ; Adsorpsiyon,elaeagnus angustifolia L.,kristal viyole,langmuir,izotermler

Bu çalışmada iğde çekirdeklerinden (elaeagnus angustifolia L.) elde edilen biyökömür (EAL) ile katyonik bir boya olan ve endüstride yaygın olarak kullanılan kristal viyole (KRV) boyarmaddesinin sulu çözeltiden giderimi farklı parametreler ile yapılmıştır. Sıcaklık, konsantrasyon, adsorban miktarı, pH ve zaman değişimleri sonucu elde edilen adsorpsiyon değerleri, denge izotermleri, termodinamik ve kinetik açıdan değerlendirilmiştir. Çalkalamalı/kesikli adsorpsiyon metoduna göre sıcaklık, pH, zaman, adsorban miktarı ve konsantrasyon parametrelerinin EAL-KRV adsorpsiyonu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlardan EAL-KRV için maksimum adsorpsiyon kapasitesi qmaks=10.537 mg/g bulunmuştur. Prosesin yalancı-ikinci-derece üzerinden ilerlediği, endotermik olduğu ve prosesin Langmuir adsorpsiyon izotermine uyduğu bulunmuştur. Elde edilen negatif ΔG° değerleri, prosesin kendiliğinden, istemli olarak gerçekleştiğini göstermiştir. EAL, literatürde KRV giderimi için kullanılan benzer adsorbanlarla birlikte değerlendirildiğinde EAL’nin maksimum adsorpsiyon kapasitesi değeri bazı çalışmalara yakın bulunmuştur. Tüm sonuçlar değerlendirildiğinde EAL'nin sulu çözeltilerden KRV boyarmaddesinin gideriminde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

In this study, the removal of biochar (EAL) obtained from oleaster seeds (elaeagnus angustifolia L.) and crystal violet (CRV) dye, which is a cationic dye, widely used in the industry, was carried out with different parameters. Adsorption values and thermodynamic parameters accordance with the isotherms and kinetics were evaluated with the help of temperature, concentration change, amount of adsorbent, pH and time changes. Temperature, pH, time, amount of adsorbent and concentration parameters on EAL-KRV adsorption were .investigated according to the shake/batch adsorption method. Obtained results indicated that the maximum adsorption capacity qmax of EAL-CRV was 10.537 mg/g. It was found that the process proceeds over the pseudo-second order, is endothermic, and conforms to the Langmuir adsorption isotherm. Obtained negative ΔG° values led to the conclusion that EAL is suitable for CRV removal. When EAL was evaluated together with similar adsorbents used for CRV removal in the literature, the maximum adsorption capacity value of EAL was found close to some studies. When all the results were evaluated, it was concluded that EAL can be used in the removal of CRV dye from aqueous solutions.
Geri Dönüşüm Agregalı Betonların Erken Yaş Dayanımlarını Tahmin Eden Matematiksel Modellerin Geliştirilmesi
Development of Mathematical Models Predicting Early-Age Strength of Recycled Aggregate Concretes
Yazar: Ulucan, Muhammed; Alyamaç, Kürşat Esat
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Civil Engineering ; İnşaat Mühendisliği ; İnşaat ve yıkıntı atıkları,geri dönüşümlü beton agregaları,tepki yüzeyi metodu,matematiksel modeller,erken yaş beton basınç dayanımı ; Construction and demolition waste,recycled concrete aggregate,response surface method,mathematical models,early-age concrete compressive strength

Bu çalışmanın amacı farklı oranlarda geri dönüşümlü beton agregası kullanılarak üretilen betonların erken yaş beton basınç dayanımlarını yüksek doğrulukla tahmin eden matematiksel model geliştirmektir. Bu amaçla toplamda 18 farklı beton serisi üretilmiş ve bu serilerin 1 ve 3 günlük beton basınç dayanımı değerlerinden faydalanılarak tepki yüzeyi metodu üzerinde istatistik analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda fc,1 gün ve fc,3 gün için matematiksel model geliştirilmiştir. Geliştirilen modelin belirlilik katsayılarının 0.99 olması bu modelin yüksek doğruluklu ve etkin bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. Bu model yardımıyla erken yaş beton basınç dayanımı pratik ve yüksek doğruluklu bir şekilde belirlenebilmektedir. Böylece bu modelin kullanımının zaman ve maliyet açısından önemli faydalar sağlayacağı düşünülmektedir.

This study aims to develop a mathematical model that with high accuracy predicts the early-age concrete compressive strength of concretes produced using recycled concrete aggregate in different ratios. For this purpose, 18 different concrete series were produced, and statistical analyses were made on the response surface method using these series' 1- and 3-day concrete compressive strength values. As a result of the analysis, the mathematical model was developed for fc,1 day, and fc,3 days. The coefficient of determination belonging to the developed model is 0.99, which shows that this model can be used with high accuracy and efficiency. Using this model, the compressive strength of early-age concrete can be determined practically and with high accuracy. Thus, it is thought that using this model will provide significant benefits in terms of time and cost.