Ankara Çevresindeki Koyunlarda Serum Vitamin A ve Çinko Düzeylerinin Mevsimsel Değişimlerinin Araştırılması.
Research on Seasonal Changes of Serum Vitamin A and Zinc Levels in Sheep ArOund Ankara Province
Yazar: Akkaya, Rauf; Beşkaya, Atilla; Fidancı, Ulvi Reha
Dergi: Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, Vol. 16 No. 1-2, 2005
Anahtar kelimeler: Veterinary Surgery ; Veteriner Cerrahi ; Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi,Koyun,Serum,Vitamin A,Çinko,2005

Bu çalışma, Ankara çevresindeki koyunların kan serumunda vitamin A ve çinko düzeylerinibelirlemek ve ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimlerindeki değerlerini karşılaştırmak amacıylayapıldı . Her mevsim beş değişik yöreden intensif ve ekstensif beslenen 2-4 yaş arasındaki Akkaramanırkı 100 adet koyundan 4 mevsim tekrarlanarak toplam 400 adet kan örneği toplandı. Kan serumuörneklerinde vitamin A düzeylerine Uv Spektrofotometrik yöntem ile çinko düzeylerine iseAlevli-Atomik Absalpsiyon Spektrofotometre ( FAAS) yöntemi ile bakıldı.Mevsimlere göre yörelerden toplanan kan örneklerinin serum vitamin A ve çinko düzeyleri ikiyönlü varyans analizi ile değerlendirildi. Hem mevsimlere hem de yörelere göre ortalamalar arasındakifarklar istatistiksel olarak önemli bulundu (p≤0.001 ). Farklılıkların önemi de Duncan testiile incelendiğinde Çubuk ve Elmadağ yörelerinde ilkbahar ve kış mevsimleri ile Nallıhan 'da ilkbaharve sonbahar mevsimleri arasında vitamin A düzeyleri önemsiz bulundu.Elde edilen verilere göre sırasıyla Çubuk ve Gölbaşı ilçelerine ait ilkbahar mevsiminde ortalamaserum vitamin A düzeyleri 16,65±0,75 ug/dL ve 18,15±0,96 ug/dL'dir. Akyurt ilçesinin kışmevsimine ait serum vitamin A düzeyleri 18,25±0,87 ug/dL ve Çubuk ilçesine ait değerler ise14,45±0,67 pg/dL olarak bulundu. Koyunlarda normal serum retinol düzeyleri 20-45 ug/dL olmasınarağmen vitamin A yetersizliği veya fazlalığı literatür verilerine göre optimum eşik sınır aralığı10- 100 ug/dL olarak bildirildiğinden bir Hipovitaminoz A tablosu tespit edilmedi.Ancak Ankara iline bağlı beş yöreden toplanan serum örneklerinin çinko düzeyleri sırasıylaincelendiğinde Çubuk ve Gölbaşı ilçelerine ait ilkbahar mevsimindeki ortalama değerler52,30±1,62 ug/dL; 69,90±2,86 ug/dL'dir. Kış mevsimine bağlı Akyurt ilçesi serum Zn düzeyleri68, 75±2,96 ug/dL ve Çubuk ilçesine ait serum çinko düzeyleri ise 55,60±2,27 ug/dL olarak bulundu.Koyunlarda normal serıtm Zn düzeyleri 80-117 ug/dL'dir. Yetersizlik serum Zn eşik sınır 70 Ug/dL olarak değerlendirildiğinden, ilkbahar ve kış mevsimlerinde üç yöredeki hayvanlarda serumZn düzeylerinin normal serum Zn düzeylerinin altında olduğu tespit edildi.Sonuç olarak Ankara çevresindeki yetiştiricilerin mevsimsel farklılıkları dikkate alarak koyunlarınrasyonlarında yapacakları düzenlemeler ile koruyucu hayvan sağlığına ve bölgede hayvancılığadayalı ekonomik faaliyetlerin geliştirilmesine önemli bir katkı sağlanabileceği kanısınavarıldı.

This study was carried out to detect the level of vitamin A and Zinc in sheep sera araund Ankaraand compare the values obtained during spring, summer, autumn and winter. During eachseason, 100 blood samples, total 400 sampfes were collectedfrom 2-4 years old Akkaraman breedship bred intensively and extensively in 5 different regions of Ankara province. The levels of serumvitamin A were detected by UV Spectrophotometer and the levels of Zinc by FAAS.According to the seasons, the relationship between serum vitamin A and Zinc levels obtainedfrom the sampfes were statistically evaluated by two way variance analysis and it was shown thatboth seasons and regions had statistically very significant (p≤0.001) effects on the results. However,differences between serum Vitamin A levels in the spring and winter in Çubuk and Elmadağtowns, and in the spring and autumn in Nallıhan town were statistically not significant, differencesamong the groups by Duncan test.In the spring, average serum Vitamin A level was 16.65±0.75 ug/dL in Çubuk and 18.15±0.96ug/dL in Gölbaşı. in the winter, average serum Vitamin A level was 18.25 ±0. 87 ug/dL in Akyurtand 14.45±0.67 ug/dL in Çubuk. These results are lower than the reference normal results. Althoughnormal serum retinol levels are accepted to be 20-45 ug/dL, hyper and hypo-vitaminosis Aoptimum threshold values are 10-100 ug/dL according to literature data. Thus, there is no hyperand hypo-vitaminosis A present in the animals we tested.When serum Zinc leve ls in the sampfes collected from 5 different regions of Ankara provincewere examined, it was shown that average serum Zinc levels in the spring were 52.30±1.62 ug/dLin Çubuk and 69.90±2.86 ug/dL in Gölbaşı. In the winter time, serum Zinc level was found to be68. 75±2.96 pg/dL in Akyurt and 55.60±2.27 pg/dL in Çubuk. In sheep, normal Zinc level is between80-117 Ug/dL. Since insufficiency threshold value is accepted to be 70 Ug/dL, it was detected thatserum Zinc levels were under the normal average serum Zinc levels inanimalsin three different regionsduring spring and winter time.As a result, it is concluded that our findings will support the breeDers to Make arrangementsin feed rations by taking se asonal changes into consideration, and by this, it will be very useful foranimal health protection and economical activities based on animal breeding.