ŞEHİT AİLELERİNDE, GAZİLERDE VE GAZİ AİLELERİNDE SABIR VE DİNÎ BAŞA ÇIKMA İLİŞKİSİ
ŞEHİT AİLELERİNDE, GAZİLERDE VE GAZİ AİLELERİNDE SABIR VE DİNÎ BAŞA ÇIKMA İLİŞKİSİ
Yazar: Esen Ateş, Nesibe; Kayıklık, Hasan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 19 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Sabır,Tahammül,Dinî Başa Çıkma,Şehit

Sabır, bir sıkıntı karşısında ilk anda gösterilentahammülün gelişip uzun süreli hale gelmesi ile ortaya çıkmaktadır. Sabırdirayet, metanet, sükûnet, sağduyu ve çözüm arayışından oluşmaktadır. Günümüzanlayışında sabır dayanıklılıktan öteye geçmeyen bir görüntü çizmektedir. Ancaktemelde o bir aksiyona dayanmaktadır. Kişinin yaşadığı sorunu aşması için birtakım çözüm yolları denemesi sabrın en çok gözden kaçan noktalarındanbirisidir. Bireyin kendisini zorlayan durumlardan kurtulabilmesini temelalmaktadır. Bunun için aslında her ne kadar bugün pasif bir süreç gibialgılansa da sabır aktif bir süreçtir. Bu kişinin kendini tanımasını,potansiyellerini ve yeteneklerini kullanmasını sağlamaktadır. Böylelikle sabırkişiyi geliştirici bir hal almaktadır. İslam yaşanan zorluklar karşısında sabrıtavsiye etmektedir. Kur’an’da sıklıkla inanan bireye sakin, teslim olmuş birkalp ile ve içten gelerek Tanrı’dan yardım istenmesi öğütlenmektedir. Kur’anbazı örnek durumlar üzerinden giderek kişilere sabretmeyi öğütlemektedir. Buörnekler ile kişilerin yaşadıkları sorunlar karşısında nasıl bir tutumsergilemeleri gerektiği onlara anlatılmaktadır. Ayrıca Kur’an sabrın sıklıklatavsiye edilen bir değer olması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda inananbirey sıkıntı içindeki diğer kişiye sabretmesini öğütlemeli ve ona yardımetmeye çalışmalıdır. İslam’da sabır, yaşanılan sıkıntı karşısında çaresizhisseden kişi için bir anlam kaynağı olarak işlev görmektedir. Yaşanan zorluğunkaynağının Allah olduğunu bilmek, o zorlukla yüzleşmeyi ve onu kabullenmeyikolaylaştırmaktadır. Zira zorluğun kaynağı olan Allah kolaylığı da verecekolandır. Bu çalışmada sabrın yakın kaybı, ölüme yaklaşmatecrübesi, organ kaybı ve travma yaşamış kişilerin yaşamış olduklarızorluklarla başa çıkma esnasında nasıl bir rol oynadığı üzerinde durulmuştur.Uygulama grubu Adana il merkezinde ikamet eden şehit aileleri, gaziler ve gaziailelerinden seçilmiştir. Görüşmecilerin büyük çoğunluğunda sabır, kaynağınıdinden almaktadır ve başa çıkmaya olumlu yansımaktadır. Buna göre şehitailelerinde metanet ve dirayet yönü ortaya çıkarken, gazilerde yaşama uyumsağlamayı kolaylaştıran ve uyumu güçlendiren bir işlev göstermiştir. Gaziyakınlarında ise sabır, kendilerinden daha kötü olan kişilerin duruma bakıp tesellibulma şeklinde ortaya çıkmıştır. Yaşanılanın sabır mı tahammül mü olduğu dasorgulanmış ve yine tüm gruplarda çoğunlukla sabır davranışı ilekarşılaşılmıştır. Sabır ölüm ve organ kaybı gibi telafisi mümkün olmayandurumlarda olayı kabullenme açısından önemli rol oynamaktadır. Ayrıca aile içiilişkilerin ve aile birliğinin devam etmesi konusunda da sabır kavramı oldukçafazla atıf almıştır.  Anahtar Kelimeler: Sabır,Tahammül, Dinî Başa Çıkma, Şehit, Gazi.

Sabır, bir sıkıntı karşısında ilk anda gösterilentahammülün gelişip uzun süreli hale gelmesi ile ortaya çıkmaktadır. Sabırdirayet, metanet, sükûnet, sağduyu ve çözüm arayışından oluşmaktadır. Günümüzanlayışında sabır dayanıklılıktan öteye geçmeyen bir görüntü çizmektedir. Ancaktemelde o bir aksiyona dayanmaktadır. Kişinin yaşadığı sorunu aşması için birtakım çözüm yolları denemesi sabrın en çok gözden kaçan noktalarındanbirisidir. Bireyin kendisini zorlayan durumlardan kurtulabilmesini temelalmaktadır. Bunun için aslında her ne kadar bugün pasif bir süreç gibialgılansa da sabır aktif bir süreçtir. Bu kişinin kendini tanımasını,potansiyellerini ve yeteneklerini kullanmasını sağlamaktadır. Böylelikle sabırkişiyi geliştirici bir hal almaktadır. İslam yaşanan zorluklar karşısında sabrıtavsiye etmektedir. Kur’an’da sıklıkla inanan bireye sakin, teslim olmuş birkalp ile ve içten gelerek Tanrı’dan yardım istenmesi öğütlenmektedir. Kur’anbazı örnek durumlar üzerinden giderek kişilere sabretmeyi öğütlemektedir. Buörnekler ile kişilerin yaşadıkları sorunlar karşısında nasıl bir tutumsergilemeleri gerektiği onlara anlatılmaktadır. Ayrıca Kur’an sabrın sıklıklatavsiye edilen bir değer olması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda inananbirey sıkıntı içindeki diğer kişiye sabretmesini öğütlemeli ve ona yardımetmeye çalışmalıdır. İslam’da sabır, yaşanılan sıkıntı karşısında çaresizhisseden kişi için bir anlam kaynağı olarak işlev görmektedir. Yaşanan zorluğunkaynağının Allah olduğunu bilmek, o zorlukla yüzleşmeyi ve onu kabullenmeyikolaylaştırmaktadır. Zira zorluğun kaynağı olan Allah kolaylığı da verecekolandır. Bu çalışmada sabrın yakın kaybı, ölüme yaklaşmatecrübesi, organ kaybı ve travma yaşamış kişilerin yaşamış olduklarızorluklarla başa çıkma esnasında nasıl bir rol oynadığı üzerinde durulmuştur.Uygulama grubu Adana il merkezinde ikamet eden şehit aileleri, gaziler ve gaziailelerinden seçilmiştir. Görüşmecilerin büyük çoğunluğunda sabır, kaynağınıdinden almaktadır ve başa çıkmaya olumlu yansımaktadır. Buna göre şehitailelerinde metanet ve dirayet yönü ortaya çıkarken, gazilerde yaşama uyumsağlamayı kolaylaştıran ve uyumu güçlendiren bir işlev göstermiştir. Gaziyakınlarında ise sabır, kendilerinden daha kötü olan kişilerin duruma bakıp tesellibulma şeklinde ortaya çıkmıştır. Yaşanılanın sabır mı tahammül mü olduğu dasorgulanmış ve yine tüm gruplarda çoğunlukla sabır davranışı ilekarşılaşılmıştır. Sabır ölüm ve organ kaybı gibi telafisi mümkün olmayandurumlarda olayı kabullenme açısından önemli rol oynamaktadır. Ayrıca aile içiilişkilerin ve aile birliğinin devam etmesi konusunda da sabır kavramı oldukçafazla atıf almıştır.  Anahtar Kelimeler: Sabır,Tahammül, Dinî Başa Çıkma, Şehit, Gazi.