YÜKSEK HIZLI VE DÜŞÜK HIZLI PENETRAN ABDOMİNAL ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA MORTALİTEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
The Factors Affecting Mortality In Isolated Penetrating Abdominal High Velocity and Low Velocity Firearm Injuries
Yazar: Kaymak, Şahin; Gul, Vahit Onur
Dergi: Bozok Tıp Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Ateşli silah,abdominal yaralanma,mortalite ; Gunshot,abdominal injury,mortality

Amaç: Ateşli silahlara bağlı gelişen penetran abdominal yaralanmalarda mortaliteyi etkileyen çok sayıda faktörtanımlanmıştır. Bu çalışmada yaralanma şeklinin, tahliye süresinin ve yaralanan organlara bağlı faktörlerinmortaliteye etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Yaklaşık son 30 yıl içerisindeki hastanemizdeki ve daha öncesinde hastanemize sevk zinciriile bağlı olan merkezlerdeki ateşli silahlara bağlı izole penetran abdominal yaralanma nedeni ile ölü veya yaralıolarak hastaneye getirilen 2962 olguya ait; yaralanma, ilk yardım, tahliye ve hastane kayıtları, ameliyat veölenlerin otopsi bulguları ve takip bilgileri retrospektif olarak incelendi.Bulgular: Mortalite oranları piyade tüfeği, şarapnel ve tabanca yaralanmalarında sırasıyla % 26.5, 18.6 ve12.8 olarak belirlendi. Bir, iki, üç ve üzerinde mermi ile oluşan yaralanmalarda mortalite oranlarının anlamlışekilde yükseldiği (Yüksek Hızlı Mermi (YHM): sırasıyla % 20.4 , % 35.6 ve % 60; Düşük Hızlı Mermi (DHM):sırasıyla %9.1 , %21.5 ve % 38.4) görüldü. Silahlı çatışma sonucu oluşan ölümlerin % 56.7’sinin yaralı personelhastaneye ulaşamadan; çatışma alanında veya tahliye sırasında meydana geldiği ve bu ölümlerden YHMyaralanmalarında % 72 oranında, şarapnel yaralanmalarında ise %83 oranında majör abdominal vasküleryaralanmaların sorumlu olduğu, yaralanma sonrasında yapılan massif sıvı transfüzyonunun abdominalyaralanmalarda genel olarak mortaliteyi azaltmasına karşın vasküler yaralanmalarda etkisiz kaldığı, bunakarşın tahliye süresinin kısalmasının hastane öncesi ölümleri azaltan en önemli etken olduğu (sırasıyla % 7.2, % 17.9) belirlendi.Sonuç: Gelişen teknoloji ve ameliyat tekniklerine rağmen, ateşli silah yaralanmalarında morbidite vemortaliteyi etkileyen en önemli etkenleri yaralanmaya neden olan silah türü, yaralanan karın içi organ sayısıve Penetran Abdominal Trauma Index (PATI) skorunu sayabiliriz.

Aim: Numerous factors that affect mortality have been identified in penetrating abdominal injuries caused byfirearms. In this study, it was aimed to investigate the effect of injury type, evacuation time and factors relatedto injured organs on mortality.Material and Methods: It belongs to 2962 cases who were brought to the hospital as dead or injured due toisolated penetrating abdominal injury due to firearms in our hospital in the last 30 years and in the centersconnected to our hospital with the referral chain before; injury, first aid, evacuation and hospital records,surgery and autopsy findings and follow-up information of those who died were retrospectively analyzed.Results: It belongs to 2962 cases who were brought to the hospital as dead or injured due to isolatedpenetrating abdominal injury due to firearms in our hospital in the last 30 years and in the centers connectedto our hospital with the referral chain before; injury, first aid, evacuation and hospital records, surgery andautopsy findings and follow-up information of those who died were retrospectively analyzed.Conclusion: Despite developing technology and surgical techniques, the most important factors affectingmorbidity and mortality in gunshot injuries are the type of weapon causing the injury, the number of injuredintra-abdominal organs, and the Penetrating Abdominal Trauma Index (PATI) score.