Hadislerin Tashihi İle İlgili Tirmizî’nin Hocası Buhârî’ye Sorduğu Sorular (Sünen Bağlamında Bir Değerlendirme)
Hadislerin Tashihi İle İlgili Tirmizî’nin Hocası Buhârî’ye Sorduğu Sorular (Sünen Bağlamında Bir Değerlendirme)
Yazar: Akyüz, Hüseyin
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Tirmizî,Buhârî,Hadis,Sünen

Özbekistan sınırları içinde bulunan Tirmiz’de doğanEbû Îsâ et-Tirmizî (ö. 279/892), 194/810 tarihinde Buhara’da doğan Muhammed b.İsmâîl el-Buhârî (ö. 256/870)’nin talebesidir. Tirmizî, hadisleri derleme,tasnif etme, ezberleme ve hadis tenkitçiliği konularında çağının önde gelenâlimlerden birisi olmuştur. Kuşkusuz onun böylesi bir donanıma sahip olmasındaen büyük katkıyı sağlayan hocası, Hicri 3. Asra damgasını vuran ve o gündenberi gündemden hiçbir zaman düşmeyen Buhârî’dir. Buhârî uzun seyahatlerisonunda birçok hadis derlemiştir. Bunun yanı sıra cerh ve ta‘dîl ileilelü’l-hadis konularında otorite olduğundan dolayı farklı eserler de kalemealmıştır. Tirmizî, Buhârî’nin bu engin tecrübesinden yararlanmak adınamuhtemelen hocasının kitabına almadığı veyahut bizzat kendisinin ya hocasınınhocalarından ya da farklı hocalardan naklettiği hadislerin sıhhati hakkında onasorular sormuştur. İşte bu bildiri, Tirmizî’nin hocasına yönelttiği bu sorularıkonu edinmiştir. Bu bağlamda, aşağıdaki sorulara cevaplar aranmıştır: Tirmizî, sorularınıyanıtlayan hocasının görüşlerine itiraz etmiş midir? Yoksa hocasınınkanaatlerini kabul mü etmiştir? Hakkında sıhhat açısından bilgi sahibi olmakistediği rivayetler kaç tanedir ve bunların konuları nelerdir? Acaba sırf kendikanaatlerini teyit etmek için mi sorular sormuştur? Buhârî, öğrencisinin sıhhatderecesini bilmek istediği rivayetlere eğer “sahih” demişse, bunlarıkitaplarına almış mıdır? Tirmizî, hocasının raviler hakkındaki görüşlerini neölçüde benimsemiştir?

Özbekistan sınırları içinde bulunan Tirmiz’de doğanEbû Îsâ et-Tirmizî (ö. 279/892), 194/810 tarihinde Buhara’da doğan Muhammed b.İsmâîl el-Buhârî (ö. 256/870)’nin talebesidir. Tirmizî, hadisleri derleme,tasnif etme, ezberleme ve hadis tenkitçiliği konularında çağının önde gelenâlimlerden birisi olmuştur. Kuşkusuz onun böylesi bir donanıma sahip olmasındaen büyük katkıyı sağlayan hocası, Hicri 3. Asra damgasını vuran ve o gündenberi gündemden hiçbir zaman düşmeyen Buhârî’dir. Buhârî uzun seyahatlerisonunda birçok hadis derlemiştir. Bunun yanı sıra cerh ve ta‘dîl ileilelü’l-hadis konularında otorite olduğundan dolayı farklı eserler de kalemealmıştır. Tirmizî, Buhârî’nin bu engin tecrübesinden yararlanmak adınamuhtemelen hocasının kitabına almadığı veyahut bizzat kendisinin ya hocasınınhocalarından ya da farklı hocalardan naklettiği hadislerin sıhhati hakkında onasorular sormuştur. İşte bu bildiri, Tirmizî’nin hocasına yönelttiği bu sorularıkonu edinmiştir. Bu bağlamda, aşağıdaki sorulara cevaplar aranmıştır: Tirmizî, sorularınıyanıtlayan hocasının görüşlerine itiraz etmiş midir? Yoksa hocasınınkanaatlerini kabul mü etmiştir? Hakkında sıhhat açısından bilgi sahibi olmakistediği rivayetler kaç tanedir ve bunların konuları nelerdir? Acaba sırf kendikanaatlerini teyit etmek için mi sorular sormuştur? Buhârî, öğrencisinin sıhhatderecesini bilmek istediği rivayetlere eğer “sahih” demişse, bunlarıkitaplarına almış mıdır? Tirmizî, hocasının raviler hakkındaki görüşlerini neölçüde benimsemiştir?