TÜRKİYE’DE KONAKLAMA VERGİSİ: ULUSAL DÜZEYDE UYGULANMASI ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM
ACCOMMODATION TAX IN TURKEY: A CRITICAL APPROACH TO THE IMPLEMENTATION AT THE NATIONAL LEVEL
Yazar: Uçar, Onur; Ayrancı, Emine
Dergi: Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Konaklama Vergisi,Mahalli,Ulusal,Belediye,İl Özel İdare ; Accommodation Tax,Local,National,Municipality,Special Provincal Administration

Konaklama vergisi, 7194 sayılı kanunca değerli konut vergisi ve dijital hizmet vergisiyle birlikte Türk vergi sistemine dahil edilen üç vergi nevinden birisidir. Verginin, 2020 yılı itibariyle yürürlüğe girmesi öngörülmüş olsa da küresel çapta etkili olan Covid-19 salgınının etkisiyle, uygulanması birer yıl olmak üzere iki kez ertelenmiştir.  Sonuç olarak vergi, 2019 yılı sonunda yasalaşmasına rağmen 1/1/2022 tarihine değin uygulanamayacaktır. Her ne kadar konaklama vergisinin yasalaşması yakın geçmişe dayanıp, uygulanması ise yakın geleceğe ertelenmiş olsa dahi esasında söz konusu verginin Türkiye gündemindeki yeri daha eskilere, 2004 yılına değin uzanmaktadır. İl Özel İdaresi ve Belediye Gelirleri Kanun Tasarısı’nda yer alan fakat o dönemlerde yasalaşmayan konaklama vergisine dair ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin alt komisyon raporlarından sağlanan çıkarımlara göre, verginin yasama bünyesinde oluşan ve gelişen iradesinde ön plana çıkan niteliği mahalli oluşudur. Konaklama vergisinin mahalli niteliği, başta Avrupa ve Uzak Doğu ülkeleri olmak üzere, dünya uygulamalarıyla ve bu konudaki hakim görüşle örtüşmesine rağmen, 7194 sayılı kanunla ihdas edilen aynı adlı verginin mahalli olma vasfından tamamen sıyrılarak ulusal vergi niteliği kazandırıldığı görülmektedir. Nihayetinde konaklama vergisine hayat veren hükümler, mukayeseli hukukta istisnailik teşkil eder hale gelirken, ulusal hukukta, başta çevre temizlik vergisi olmak üzere benzer vergi uygulamalarını düzenleyen hüküm ve gerekçeleriyle bağdaşmamaktadır.

Accommodation tax is one of the three tax types which is included in Turkish tax system with valuable housing tax and digital service tax based on the law no 7194. Even though the tax was foreseen to be implemented as of 2020, its implementation was suspended twice, due to the global impact of the Covid-19 pandemic. Consequently, although the tax was enacted at the end of 2019, it will not be applicable until 1/1/2022. Even though the enactment of the accommodation tax was happened recently and its implementation has been postponed to the near future, this tax was taken place in Turkey’s political agenda in 2004. According to the inferences that obtained from the sub-committee reports of the Turkish Grand National Assembly about the accommodation tax which was included in Draft Law on Special Provincial Administration and Municipal Revenues, but was not enacted at that time, the prominent feature of the tax that emerged and developed within the legislative body is its being local. Although the local characteristics of the accommodation tax is compatible with world practices and prevailing opinion on this subject in Europe and the Far East countries, it is determined that the tax with the same name, which was created by the law no. 7194, has completely lost its local character and become a type of a national tax. Eventually, while the provisions that give life to accommodation tax has become exceptional in comparative law, they do not comply with the provisions and implementations especially environmental cleaning tax in national law.