Kısa Can Sıkıntısı Eğilimi Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması ve Psikometrik Yönden İncelenmesi
Turkish Adaptation and Psychometric Analysis of The Short Boredom Proneness Scale
Yazar: Güner, Halim; Okan, Nesrullah; Kardaş, Selami
Dergi: Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 53 No. 53, 2020
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Boredom Proneness,Adaptation,Validity,Reliability ; Can Sıkıntısı Eğilimi,Uyarlama,Geçerlik,Güvenirlik

Can sıkıntısı duygusu bütün yaş gruplarında birçok kişinin yaşadığı temel duygulardandır. Bu duygunun uzun süreli ve sık bir şekilde yaşanması kişilerde stres, depresyon, madde bağımlılığı, endişe gibi olumsuz duyguları beraberinde getirmektedir. Bu nedenle can sıkıntısını değerlendiren ölçme araçları kritik önemdedir. Bu çalışmada da bu kritik önemden dolayı Struk, Carriere, Cheyne ve Danckert (2015) tarafından geliştirilen yedi maddelik Can Sıkıntısı Eğilimi ölçeğinin kısa versiyonunun Tükçe’ye uyarlanması yapılmıştır. Uyarlamada öncelikle dil eşdeğerliliği literatürdeki basamaklar takip edilerek sağlanmıştır. Yapı geçerliliği için 495 üniversite öğrencisinden toplanan veriler ile açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve 251 öğrenciden toplanan veri ile de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Her iki analizde de anlamlı ve yeterli düzeyde sonuçlar elde edilmiştir. Ölçüt geçerliliği için de DASS-21 ölçeğinin stres alt boyutu kullanılmıştır. Doksan öğrenciden toplanan veriler ile kısa can sıkıntısı ölçeği ile stres arasındaki ilişkiye bakılmış ve korelasyon değeri r=,57 çıkmıştır. Uyarlama yapılan ölçeğin güvenirliği için Cronbach alfa değerine ve %27’lik alt ve üst dilimlerin ayırıcılık özelliğine bakılmıştır. Analiz sonucunda α=,91 ve anlamlı bir t-testi değeri elde edilmiştir. Sonuç olarak uyarlama aşamalarında uygun analiz sonuçları elde edilmiş ve Kısa Can Sıkıntısı Eğilimi Ölçeği literatüre kazandırılmıştır.

Boredom is one of the basic emotions experienced by many people of all age groups. The long and frequent experience of this emotion creates negative emotions such as stress, depression, substance abuse, and anxiety. For this reason, measurement tools that measure boredom are critical. In this study, due to this critical importance, the short version of the seven-item Boredom Tendency scale developed by Struk, Carriere, Cheyne and Danckert (2015) was adapted to Turkish. In adaptation, first of all, language equivalence was achieved by following the steps in the literature. For construct validity, exploratory factor analysis (EFA) was performed with the data collected from 496 university students, and confirmatory factor analysis (CFA) was performed with the data collected from 251 students. Significant and good levels results were obtained in both analyzes. The stress sub-factor of the DASS-21 was used for criterion validity. The relationship between the short boredom scale and stress was examined with the data collected from 90 students and the correlation value was r = .57. For the reliability of the adapted scale, the Cronbach's alpha (α) value and the discrimination of 27% lower and upper groups were examined. As a result of the analysis, α =, 91 and a significant t-test value (t = 42.328; p