Hatay-Suriye Sınırında Kaçakçılık (1940)
The Smuggling at The Hatay-Syria Border in 1940
Yazar: Çelik, Şemsettin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 24 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Smuggling,,Customs Duty ; Kaçakçılık,Gümrük Vergisi,Hatay

Türkiye Cumhuriyeti’nin en uzun sınırı Suriyeile olanıdır. Bu sınır, 1921 yılında imzalanan Ankara İtilafnamesi ileşekillenmeye başlamıştır. 877 km uzunluğundaki sınırın yaklaşık 277 km’likkısmı Hatay iline aittir. Aslında cumhuriyet döneminde en son Hatay – Suriyesınırı şekillenmiştir. Milli sınırların oluşumundan evvel bu bölge sınırbölgesi değildi. Dolayısıyla Halep ve çevresinde kaçakçılık faaliyetleriAkdeniz sahillerinden yapılmaktaydı. Cumhuriyet döneminde ise kaçakçılıkfaaliyetleri Güneydoğu Anadolu ve Suriye sınırında yoğunlaşmıştır. Daha önceSuriye ile iktisadi bir bütünlük arz eden Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolubölgeleri I. Dünya Savaşı’ndan sonra Suriye bölgesinden ayrılmak zorundakalmışlardır. Tabii olarak bu ayrılma süreci taraflar için zor olmuş ve busüreçte eskiden beri var olan ticaret, bölgede şekil değiştirerek kaçakçılığadönüşmüştür. Bu kaçakçılığın mühim bir kısmı da Türkiye – Suriye sınırınınönemli bir bölümünü meydana getiren Hatay – Suriye sınırı üzerinde cereyanetmiştir. Öyle ki Hatay’ın Türkiye’ye iltihakı gündeme geldiğinde ve bukonudaki siyasi müzakereler başlayınca, gümrük vergisi farkından yararlanmakisteyen Hatay Devleti vatandaşları ile Türkiye’den gelen menfaatine düşkün gözüaçıklar, bu durumu istismar yolunu tutmuştur. Hatta Kayseri, Sivas, İstanbulgibi büyük şehirlerden evini barkını satıp paraya çeviren bazı şahıslar,Hatay’a akın etmeye ve Halep’ten çok miktarda kaput bezi, otomobil lastiği,çay, kahve, suni ipekli mensucat ve parça halinde elbiselik ve gömleklikkumaşlar vs. ithal etmeye başlamışlardır. Kaçakçılığın bu raddeye gelmesindekien önemli etken Türkiye ile Suriye arasındaki fiyat farkıydı. Özellikle Hatay’ınanavatana katıldığı ilk yıllarda başta Hatay Vilayeti olmak üzere ülkeekonomisi bundan büyük ölçüde zarar görmeye başladı. Bundan dolayı HatayValiliğinin talebi üzerine Gümrük ve İnhisarlar Vekâleti Müfettişleri 1940’daHatay Vilayetindeki kaçakçılık ve sınır ihlalleri hakkında incelemeler yaptı.Bu incelemeler neticesinde bölgede kaçakçılık yapılmasına sebep olan hususlar 6başlıkta toplandı. İşte bu çalışmada kaçakçılığa sebep olan bu altı başlık etütedilecek ve bunların Hatay’a sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan yansımalarıortaya konulacaktır.

The Republic of Turkey is the longest border with Syria. This boundary started to take shape with the Ankara Agreement signed in 1921. Approximately 277 km of the 877 km long border belongs to Hatay. In fact, during the republic period, the last political border of Hatay - Syria was formed. This region was not a border region before the formation of national borders. Thus, smuggling activities in Aleppo and its surroundings were made from the Mediterranean coasts. During the Republican period, smuggling activities were concentrated on the borders of Southeast Anatolia and Syria. The Eastern Anatolia and Southeastern Anatolia regions, which had previously had an economic unity with Syria, had to leave Syria after World War I. Of course, the process of separation has been difficult for the parties and in this process, the former trade has transformed into a smuggling area. Also, a substantial portion of this trafficking, which constitutes an important part of the Turkey-Syrian border took place on Hatay- Syrian border. So, when Hatay came up to the joining of Turkey and began political negotiations on this issue, those who want to take advantage of the difference in customs duty, Hatay State citizens with fond interest from Turkey to Hatay persons have abused this situation. Even, some people who sell their homes from big cities like Kayseri, Sivas, Istanbul, flock to Hatay, and a lot of caput cloth, car tire, tea, coffee, artificial silk fabrics and piece dress and shirting fabrics from Aleppo, etc. have started to import. The most important factor Smuggling come to this extent, was the difference in price between Turkey and Syria. In particular, in the first years of Hatay's homeland, the country's economy, mainly the province of Hatay, has begun to suffer greatly. Therefore, upon the request of the Hatay Governor's Office, the Ministry of Customs and the Undersecretary of Inspectors made investigations on the smuggling and border violations in Hatay Province in 1940. As a result of these investigations, the issues causing smuggling in the region were gathered under 6 headings. In this study, these six headings, which cause smuggling, will be studied. As a result of these investigations, the issues causing smuggling in the region were gathered under 6 headings. In this study, these six topics that cause smuggling will be studied and their reflections on Hatay in terms of social, cultural and economic aspects will be explained.