Mîtrâ Elyâtî’den Bir Küçürek Öykü Örneği: Karanlıkta Kalıyoruz
Example of A Küçürek Story From Mîtrâ Elyâtî: We Stay in the Dark
Yazar: Yıldız Erol, Aysel
Dergi: Erdem, Vol. 0 No. 79, 2019
Anahtar kelimeler: Kısa öykü,küçürek öykü,dâstânek,Mîtrâ Elyâtî,Karanlıkta Kalıyoruz ; Short story,küçürek story,dâstânek,Mitra Elyati,We Stay in the Dark

Küçürek öyküye temel olan ve günümüzde yaygın olarak öyküterimiyle karşılanan hikâyenin, özellikle modern duyarlılıklar vemodernist yaklaşımlar sonucunda çok değişik örnekleri üretilmiştir.En yaygın örneği ise kısa öykü olarak adlandırılan metinlerdir. 20.yüzyılın son çeyreğinden itibaren daha çok ön plana çıkan minimalöykü, Batı edebiyatında; short short story, flash fiction, sudden fiction;Türk edebiyatında; küçürek öykü, çok kısa öykü, kısa kısa öykü;Fars Edebiyatında ise; dâstânek, dâstân-i kûtâh-i kûtâh ve dâstân-iḫeylî kûtâh olarak isimlendirilmektedir. Küçürek öyküler bütün birhikâyenin aksine sadece bir sahne ya da bir kişi üzerine odaklanan kısaöykülerdir. Karakter tahlili, olayın geçtiği mekân tasviri, betimlemeleren aza indirgendiğinden okuyucuya yorumlama ve farklı açılardanyaklaşım imkânı tanınmaktadır. Çalışmamızın temel örnekleminiFars Edebiyatından seçtik, bu yüzden küçürek öykü tanımı için Farsçaliteratüre baktığımızda; “dâstânek, dâstân-i kûtâh-i kûtâh ve dâstân-iḫeylî kûtâh” gibi birkaç farklı terim ile karşımıza çıkmaktadır. Hikâyeedebiyatı terimi olan dâstânî kûtâhî kûtâh’ın akılda kalan en önemliözelliği son derece kısa (500 ila 1500 kelime) olmasıdır. Farsçadadâstânek olarak adlandırılan küçürek öykü olayları ve durumlarıyorumlayan öykünün aksine uzunluktan yoksundur, sadece olaylardanve durumlardan bahseden bir niteliktedir. Genellikle bir sahne ya da birkişi üzerine yoğunlaşır ve bunlar üzerinde tahlilde bulunur. Hareketliolan öykünün aksine daha durgundur.Bu çalışmada, öykünün Farsçası ve Türkçe çevirisi verildiktensonra, 1950 Tahran doğumlu olan Mîtrâ Elyâtî’nin hayatı hakkındakısa bir bilgi verilecek, sonrasında küçürek öykünün Fars ve TürkEdebiyatındaki yerinden bahsedilecektir. Mîtrâ Elyâtî’nin 2001 yılındaGulşîrî Vakfı ve Öykü Evi ödüllerini alan Matmazel Keti adlı kitabınınen etkileyici ve dikkat çekici öyküsü olarak gösterilen KaranlıktaKalıyoruz öyküsünün, yapısal ve tematik açıdan tahlili yapılacaktır.Öykü, bir anne, çocuğu, yeni kocası ve hikâye anlatıcısı olan ölmüşeski koca arasında geçmektedir. Yaşanan diyaloglarda anlaşılmaktadırki çocuk, annesi ve pek de hoşlanmadığı üvey babası ile yaşamaktadır.Bu sırada anlatıcının bir fotoğraf çerçevesinden okuyucuya seslendiğidikkatimizi çekmektedir. ‟Karanlıkta Kalıyoruz” küçürek öyküsü,geçmiş ile bugünün, hayal ile gerçekliğin iç içe geçmesiyle oluşan biröyküdür. Hikâyenin okuyucuda gerçeklik izlenimini uyandırması,ayrıntıların objektif olarak tasvir edilmesinden kaynaklanmaktadır. Bunedenle de okuyucu; hikâyeye karşı oluşan, duygu yoğunluğunu, merakve heyecanı hiç kaybetmiyor.

AbstractStory, which is the basis of the minimal story and is widely regarded as story, has produced many different examples, especially as a result of modern sensibilities and modernist approaches. The most common example is short stories. Minimal story which is more prominent, since the last quarter of the 20th century, it is named in the Western literature as, short story, flash fiction, sudden fiction; in Turkish literature; küçürek story, very short story, short short story; in Persian literature; dâstânek, dâstân-i kûtâh-i kûtâh ve dâstân-i ḫeylî kûtâh. Küçürek stories are devoid of length and, unlike the story focus on a scene or a person. Since the character analysis, the description of the place where the event takes place, the descriptions are minimized, the reader is given the opportunity to interpret and approach from different angles. We chose the main sample of our study from Persian Literature, so when we look at the Persian literature for a short story definition; It appears with several different terms such as “dastânek, dastân-i kûtâh-i kûtâh and dastân-i ḫeylî kûtâh”. The most important feature of dastânî kûtâhî kûtâh, which is the term story literature, is that it is extremely short (500 to 1500 words). Unlike the story that interprets events and situations, the short story, which is called dastânek in Persian, lacks length, it only talks about events and situations. Usually he concentrates on and analyzes a scene or a person. Unlike the moving story, it is more static.In this study, after giving the Persian version and its translation, a brief information about Mitra Elyati’s life who was born in 1950 in Tehran, will be given, and then the place of küçürek story both in Turkish and Persian Literature will be mentioned. We will analyze, We Stay in the Dark, which is shown as one of the most impressive and remarkable short stories of Mitra Elyati’s Mademoiselle Cathy, which is also has won Golshiri and Khaneh Dastan prices in 2001, in structural and thematic way. The story takes place between a mother, her child, her new husband and a dead old husband who is a storyteller. It is understood in the dialogues that the child lives with his mother and stepfather whom he does not like very much. In the meantime, we notice that the narrator addresses the reader from a photo frame. We Stay in the Dark, is a story formed by the intertwining of past and present, dream and reality. The fact that the story evokes the impression of reality in the reader stems from the objective description of the details. Therefore, the reader; He never loses the intensity of emotion, curiosity and excitement that arises against the story.