Gerçek Zamanlı Veri Takibinde Zamanın Modellenmesi
Time Modeling on Real-Time Data Tracking
Yazar: Yolal, Onur; Artuğ, Tuğrul
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Elektronik devreler,Zaman modeli,Nesnelerin interneti,Gerçek zamanlı veri takibi ; Electronic circuits,Time model,Internet of things,Real time data tracking

İnternetebağlanabilme yetisine sahip robotik cihazların, elektronik devrelerin vebilgisayarların çalışmalarında ortak özellik zamana bağlılıktır. Veriaktarımının başladığı anda elektronik cihazlar ve sunucu arasında bir yoğunlukmeydana gelmektedir. Bu yoğunluğun herhangi bir karışıklık yaratmadansürdürülebilmesi ve haberleşmenin devreler ve sistemler arasında sağlanabilmesiiçin zamanın modellenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Gerçek zamanlı veri takibive veri alışverişine ilave olarak, birçok cihazın kontrol edilmesi gerektiğindematematiksel ifadesi ve temsili olan zamana bağımlı bir modele ihtiyaçvardır.  Elektronik devreninçalışmasının daima gerçek zamanlı takibi gerekmeyebilir. Bu takip gerçek zamanlıolmayabilir. Bu durum zaman modeline yerleştirilmek istendiğinde, o anınreferansının alınabilmesi için elektronik devreden alınan veriler zamanmodeline bir başlangıç zamanı belirlenerek insan kontrolüyle oturtulur.Elektronik devre çalıştıkça bir sürece sahip olur ve devrenin çalışması sonaerdiğinde zaman modeli üzerinde bir son bulur. Meydana gelen ise elektronikdevrenin verisiyle birlikte ona ait oluşan bir zaman parçasıdır.  Bir yıllık sürezarfının başında ve sonunda zaman modeli Dünya’nın yörüngesine benzeyecekşekilde bükülür ve artık doğrusal değildir; iki boyuttan çıkarak üç boyutlu birşekil almıştır. Ortaya çıkan şekil günleri, ayları ve yılları simetrik vesarmal bir yapıda temsil edecektir. Böylece zamana bağlı model insan tarafındankolayca anlaşılabilir. Bu çalışmada birelektronik devrenin çalıştığı tarihi, gerilimi, akımı ve direnç değeri gibiverileri geliştirilmiş bir Android uygulamasında simüle edildi. Sonuçlarinternet aracılığıyla web sitesinde gösterilmek üzere elektronik devrenin zamanmodeline aktarıldı ve devrenin tüm verileri takip edildi. Tasarlanan zamanmodeli 3 boyutlu sarmal yapıdadır. Ayrıca zaman modeli arayüzü ile ilgilielektronik devrenin geçmiş kayıt verilerine ulaşılarak, eski verileri elde etmeihtiyacına çözüm sunması amaçlanmıştır. İnternet sayfasınıntrafiğini yönetmek sunucu tarafında bazı sorunları ve karışıklıklarıberaberinde getirecektir. Yeni kullanıcılar sunucuda veri alışverişini yönetmekonusunda sorunlara sebep olabilirler. Bunun giderilmesi için zaman modelitasarımında alt zaman birimi olarak saniye seçilmektedir. Dolayısıylamilisaniye veya mikrosaniye düzeyinde çalışan bir sistem için zaman modeliüzerinde veri kayıpları meydana gelmesi kaçınılmazdır. Gelecek çalışmalardainternet sitesi üzerinde geliştirme çalışmaları yapılarak zaman modeline aityeni sürümler geliştirilecektir.

Robotic devices, electronic circuits, and computers which are able to connect internet have a common feature that is dependence to time. When data transfer begins, an increase of data density occurs between server and electronic devices. At this point, time should be modeled in order to maintain the density without any confusion and to ensure communication between circuits and systems. In addition to real-time data monitoring and data exchange, when multiple devices needed to get controlled, a time-dependent model is needed to have a mathematical expression and representation.The operating of an electronic circuit may not always require real-time monitoring. It may also be offline or instant. In order to input data on a time model, a human based moderation may be required to handle the process by determining the start time of the event, and locating it on the time model. The electronic circuit has a process as it operates, and when the operation of circuit ends, it terminates on the time model. Then, there will be a piece of time related to the electronic circuit including its data. At the beginning and the end of one-year period, the time model bends to resemble the Earth's orbit and it becomes no longer linear; it has changed into a three-dimensional shape. The generating shape will represent days, months, and years in symmetrical helix form so as to the time dependent model can be easily understandable by the human being.In this study, the values of an electronic circuit such as date, voltage, current, and resistance simulated on developed an Android application. The results had transferred to electrical circuit’s time model via internet on the web page in order to display, and had tracked all the data of the circuit. The designed time model was in 3D helix form. Moreover, accessing to the old records of the circuit by using time model interface in order to serve the need of achieving old data also aimed.  Managing the traffic of website may cause some difficulties and disruptions on server side. New users of website may cause some difficulties about managing data exchange on server. Hence, seconds are selected as the sub-unit of time model design. Therefore, data losses on the time model are inevitable for a system which is operating at the millisecond or microsecond levels. Future studies will be about improving the website to develop new versions of the time model.