Nazım Hikmet’in “Benerci Kendini Niçin Öldürdü?” Şiirinin Sinematografik Dili
The Cinematographic Language of Nazım Hikmet's Poem “Benerci Kendini Niçin Öldürdü?”
Yazar: Bal, Mustafa
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 89, 2025
Anahtar kelimeler: Comparative and Transnational Literature ; Karşılaştırmalı ve Ulusötesi Edebiyat ; Turkish Language and Literature (Other) ; Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer) ; Visual Arts (Other) ; Görsel Sanatlar (Diğer) ; Sinema,Edebiyat,Şiir,Nazım Hikmet,Dil ; Cinema,Literature,Poetry,Nazım Hikmet,Language

Bu çalışma, Nazım Hikmet’in “Benerci Kendini Niçin Öldürdü?” isimli eserini sinematografik anlatımın sunduğu imkânlar ışığında irdelemeyi hedeflemektedir. Şiirdeki anlatım yöntemleriyle sinema dili arasındaki bağlantıyı gözler önüne seren inceleme bu bağlantının eserin içerik ile biçim bütünlüğüne olan katkısını analiz etmektedir. Araştırma kapsamında epik- diyalektik üslup, anlatıcının duruşu, montaj ve kolaj teknikleri, geriye dönüş (flashback) kullanımı, kamera hareketlerini andıran dilsel yapılar ve görselliği önceleyen biçimsel tercihler ayrıntılı bir şekilde masaya yatırılmıştır. Çalışmayı önemli kılan husus, Nazım Hikmet’in şiirini ideolojik veya tematik boyutunun yanı sıra sanatlar arası bir etkileşim düzleminde ele almasıdır. Bu doğrultuda sözü edilen şiirin sinemanın kurgu ve anlatı tekniklerini edebiyata erken bir tarihte dâhil eden öncü bir eser olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın özgün tarafı ise eseri senaryo dili, kamera açısı, plan- sekans, sessiz sinema estetiği ve görsel- işitsel efektler gibi ögeler eşliğinde bütüncül bir sinematografik yaklaşımla yorumlamasında yatmaktadır. Böylelikle okuru pasif bir alıcı olmaktan çıkarıp aktif bir seyirci konumuna getiren şiirin deneysel yapısının altı çizilmekte ve Türk şiirinde sinema diliyle oluşturulmuş erken ve güçlü bir anlatı örneği olduğu netleştirilmektedir.

This study aims to examine Nazım Hikmet's work, "Why Did Benerci Kill Himself?", in light of the possibilities offered by cinematographic narrative. The analysis how this connection contributes to the integrity of the work's content and form. Within the scope of the research, the epic-dialectical style, the narrator's stance, montage and collage techniques, the use of flashbacks, linguistic structures reminiscent of camera movements, and formal choices prioritizing visuality are discussed. What makes this study significant is that it addresses Nazım Hikmet's poem not only from an ideological or thematic perspective but also within the context of interdisciplinary interaction. Accordingly, it has been determined that the poem in question is a pioneering work that incorporated cinematic editing and narrative techniques into literature at an early date. The originality of the research lies in its holistic cinematographic approach to interpreting the work, incorporating elements such as screenplay language, camera angles, long takes, silent film aesthetics, and audiovisual effects. Thus, the experimental nature of the poem, which transforms the reader from a passive recipient into an active spectator, is highlighted, and it is clarified that it is an early and powerful example of a narrative created with cinematic language in Turkish poetry.