Ankara, Eskişehir ve Konya illeri buğday üretim alanlarında göçerten hastalığı etmeninin (Gaeumannomyces graminis [sacc.] Arx & oliver var. tritici [j.walker]) yaygınlığı ve çeşit reaksiyonlarının belirlenmesi
Ankara, Eskişehir ve Konya illeri buğday üretim alanlarında göçerten hastalığı etmeninin (Gaeumannomyces graminis [sacc.] Arx & oliver var. tritici [j.walker]) yaygınlığı ve çeşit reaksiyonlarının belirlenmesi
Yazar: Büyük, Orhan; Turgay, E. Burcu; Yıldırım, Ali Faik; Ölmez, Fatih; Bararoğlu, E. Numan
Dergi: Bitki Koruma Bülteni, Vol. 58 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Buğday,göçerten,Gaeumannomyces graminis var. tritici

Bu çalışmada Ankara,Eskişehir, Konya ili buğday ekiliş alanlarında göçerten hastalığının yaygınlığıve bazı buğday çeşitlerinin hastalığa karşı reaksiyonlarının belirlenmesihedeflenmiştir. Bu proje 2013-2016 yılları arsında TAGEM desteği ileyürütülmüştür. Ankara, Eskişehir, Konya ili buğday ekiliş alanlarında 2013-2014yıllarında yapılan sürveyler sonucunda toplam 147 adet buğday bitkisi örneğitoplanmıştır. Elde edilen örneklerde yapılan morfolojik ve moleküler teşhislersonucunda illere göre değişen sayıda (Ankara’ dan 6 izolat, Konya’ dan 5 izolat,Eskişehir’den de 1 izolat) toplam 12 adet Gaeumannomycesgraminis var. tritici (Ggt) izolatıelde edilmiştir. Hastalığın yaygınlığı Ankara ili için %1.25, Eskişehir iliiçin %17.45 ve Konya ili için %5.39 olarak tespit edilmiştir. Hastalığınbulaşıklık oranı ise Ankara ili için %11.47, Eskişehir ili için %2.77 ve Konyaili için %10 olarak tespit edilmiştir. Yapılan izolasyonlar sonucunda buetmenin yanında buğday kök ve kök boğazı hastalık etmenlerinden Bipolaris sorokiniana, Fusarium culmorum Fusarium graminearum, Rhizoctoniaspp, Alternaria alternataetmenleri de izole edilmiştir. Teşhis çalışmaları sonucunda elde edilen 12 adetizolatın petri kapları içinde ve in vitro’dapatojenisite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Patojenisite çalışmalarısonucunda virülensi yüksek olarak tespit edilen Ayaş 9 nolu izolat kullanılarak20 ekmeklik ve 5 adet de makarnalık olmak üzere toplam 25 adet buğday çeşidiile in vivo’da çeşit reaksiyonçalışmaları gerçekleştirilmiştir. Reaksiyon çalışmaları sonucunda 15 adetbuğday çeşidi aynı gruba girerek orta dayanıklı (MR), 4 adet buğday çeşidi ortahassas (MS), 2 adet buğday çeşidi orta dayanıklı (R*MR) ve 4 adet buğday çeşididayanıklı (R) reaksiyon gösterdiği tespit edilmiştir.

Bu çalışmada Ankara,Eskişehir, Konya ili buğday ekiliş alanlarında göçerten hastalığının yaygınlığıve bazı buğday çeşitlerinin hastalığa karşı reaksiyonlarının belirlenmesihedeflenmiştir. Bu proje 2013-2016 yılları arsında TAGEM desteği ileyürütülmüştür. Ankara, Eskişehir, Konya ili buğday ekiliş alanlarında 2013-2014yıllarında yapılan sürveyler sonucunda toplam 147 adet buğday bitkisi örneğitoplanmıştır. Elde edilen örneklerde yapılan morfolojik ve moleküler teşhislersonucunda illere göre değişen sayıda (Ankara’ dan 6 izolat, Konya’ dan 5 izolat,Eskişehir’den de 1 izolat) toplam 12 adet Gaeumannomycesgraminis var. tritici (Ggt) izolatıelde edilmiştir. Hastalığın yaygınlığı Ankara ili için %1.25, Eskişehir iliiçin %17.45 ve Konya ili için %5.39 olarak tespit edilmiştir. Hastalığınbulaşıklık oranı ise Ankara ili için %11.47, Eskişehir ili için %2.77 ve Konyaili için %10 olarak tespit edilmiştir. Yapılan izolasyonlar sonucunda buetmenin yanında buğday kök ve kök boğazı hastalık etmenlerinden Bipolaris sorokiniana, Fusarium culmorum Fusarium graminearum, Rhizoctoniaspp, Alternaria alternataetmenleri de izole edilmiştir. Teşhis çalışmaları sonucunda elde edilen 12 adetizolatın petri kapları içinde ve in vitro’dapatojenisite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Patojenisite çalışmalarısonucunda virülensi yüksek olarak tespit edilen Ayaş 9 nolu izolat kullanılarak20 ekmeklik ve 5 adet de makarnalık olmak üzere toplam 25 adet buğday çeşidiile in vivo’da çeşit reaksiyonçalışmaları gerçekleştirilmiştir. Reaksiyon çalışmaları sonucunda 15 adetbuğday çeşidi aynı gruba girerek orta dayanıklı (MR), 4 adet buğday çeşidi ortahassas (MS), 2 adet buğday çeşidi orta dayanıklı (R*MR) ve 4 adet buğday çeşididayanıklı (R) reaksiyon gösterdiği tespit edilmiştir.