SOSYAL MEDYADA GÖSTERİŞ TÜKETİMİ EĞİLİMİ ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
DEVELOPMENT STUDY OF CONSPICUOUS CONSUMPTION TENDENCY SCALE IN SOCIAL MEDIA
Yazar: İlhan, Tuğçe Tuğyam; Uğurhan, Yusuf Zafer Can
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Consumption,Conspicious Consumption,Social Media,Consumer ; Tüketim,Gösteriş Tüketimi,Sosyal Medya,Tüketici

Küreselleşme,hızla gelişen teknoloji ve bireylere sunulan sanal dünya ile birlikte tüketimgünümüzde sosyokültürel bir olay haline gelmiştir. Bireyler, gösteriş amaçlıgerçekleştirdiği tüketim davranışlarını, diğer insanlara göstermenin bir yoluolarak sosyal medyayı kullanmaya başlamıştır. Böylece bireyler sahip olduklarınesneleri, gezdikleri yerleri, tükettikleri yiyecekleri, serbest zamanlardagerçekleştirdikleri etkinlikler gibi yaşam stillerini sosyal medya aracılığıile diğer bireylere iletmeye başlamışlardır. Sosyal medyadaki bu davranışlarıile bireyler, sosyal statülerini ve içinde bulundukları sosyal sınıflarıyansıtmaktadır. Bu yüzden bireyler kendilerini diğer bireylerden farklı kılmayaçalışan bir imaj oluşturmak istemektedir. Diğer taraftan tüketim tarzlarındaolduğu gibi gösteriş tüketimi eğilimi de bireyden bireye farklılıkgösterebilmektedir. Bu çalışmada tüketicilerin sosyal medya kullanımlarındakigösteriş tüketimi eğilimlerini belirleyebilmek amacıyla sosyal medyada gösteriştüketimi eğilimi (SMGTE) ölçeği geliştirilmiştir. Yapılan literatür taramalarıve ilgili incelemeler sonucunda elde edilen bulgularla tüketim ilginliği,kişisel imaj temsiliyeti ve paylaşım memnuniyeti olmak üzere üç faktörlü vetoplamda 14 ifadeden oluşan SMGTE ölçeği oluşturulmuştur. Bu kapsamda uzman ve akademisyenlerdende görüş alınmıştır. Kota örnekleme yöntemi uygulanarak yaşları 15 ile 54 arasındadeğişen 400 kişi üzerinde ölçek uygulanmış, daha sonra ölçeğin yapı ve ayrışımgeçerlikleri doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Elde edilenbulgular, 14 ifadeli SMGTE ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunugöstermiştir.

Globalization, together with rapidlyevolving technology and the virtual world presented to the individuals,consumption has become a sociocultural phenomenon nowadays.  Individuals have begun using social media asa way of showing their consumption behaviors to other people. Thus, individualshave begun to communicate their lifestyles through social media to otherindividuals, such as the objects they have, the places they visit, the foodsthey consume, and the activities they perform in their free time. With thesebehaviors in social media, individuals reflect their social status and thesocial classes they are in. Because of this, individuals want to create an image that tries to make them differentfrom other individuals. On the other hand, as in the consumption styles, thetendency to conspicuous consumption can be different from individual toindividual. In this study, the conspicuous consumption tendency scale in social media (CCTSM) was developed in orderto determine consumers tendency to conspicuous consumption in social mediausage. As a result of the literature reviews and related examinations made,CCTSM scale consisting of 14 factors in total with three factors includingconsumer interest, personal image representation and share satisfaction wasformed. Within this context, opinions were received from experts andacademicians. With quota sampling method was implemented to over 400individuals between 15 and 54 years of age and then the scale and disciriminantvalidity were tested by confirmatory factor analysis. Findings which wereobtained demonstrated that CCTSM scale with 14 items is a valid and reliablescale.