Eğitim Yönetimi ve Reform Yaklaşımları: Danimarka Modelinden Türkiye’deki Uygulamalara Sistemik Öneriler
Educational Administration and Reform Approaches: Systemic Proposals from the Danish Model to Turkish Practices
Yazar: Aydın, A. Taylan
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Education Management ; Eğitim Yönetimi ; Education Management,Vocational and Technical Education,Teacher Professional Status,Decentralized Educational Management ; Eğitim Yönetimi,Mesleki ve Teknik Eğitim,Öğretmen Mesleki Statüsü,Yerinden Eğitim Yönetimi

Bu araştırma, Danimarka eğitim sistemini yönetim, finansman ve öğretmen yetiştirme boyutlarıyla inceleyerek Türk eğitim sistemi için uyarlanabilir nitelikte sistemik öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Danimarka, yüksek yaşam kalitesi ve katılımcı demokrasi ile desteklenen eğitim politikaları sayesinde eğitimde fırsat eşitliği, öğretmen niteliği ve mali sürdürülebilirlik gibi alanlarda örnek oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle ve doküman analizi tekniği kullanılarak yürütülen bu çalışmada, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), Eurydice ve Danimarka Eğitim ve Araştırma Bakanlığı gibi uluslararası ve ulusal kaynaklardan elde edilen güncel veriler analiz edilmiştir. Danimarka’da eğitim; öğretmenlik mesleğine verilen yüksek değer, okul yönetiminde yerel katılımın etkinliği ve eğitime ayrılan kamu kaynaklarının büyüklüğü ön plana çıkmaktadır. Araştırma sonucunda, Türkiye’nin eğitim yönetiminde daha katılımcı ve yerinden karar alma mekanizmalarını geliştirmesi, öğretmenlerin özlük haklarını iyileştirmesi ve mesleki eğitimde iş dünyasıyla uyumu artırması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.  Danimarka modeli, sosyoekonomik farklılıklar gözetilerek uyarlanabilecek referans bir çerçeve sunması yönüyle oldukça önemlidir. Bu açıdan, elde edilen bulguların Türk eğitim sisteminde reform arayışlarına katkı sağlayabileceği söylenebilir.

This research aims to derive context-sensitive and adaptable systemic recommendations for the Turkish education system by conducting a comprehensive analysis of the Danish model across governance, financing, and teacher-education dimensions. Denmark represents a high-performing education context in which social welfare, participatory democracy, and evidence-based policymaking converge to promote educational equity, high teacher quality, and long-term fiscal sustainability. Employing a qualitative research design and the document analysis method, the study synthesizes up-to-date information from authoritative international and national sources, including the OECD, UNESCO, Eurydice, and the Danish Ministry of Education and Research. The analysis reveals that the Danish system is characterized by strong professionalization of teaching, robust local autonomy in school management, and consistently high levels of public investment in education. The findings underscore the need for Turkey to enhance participatory and decentralized governance structures, strengthen teachers’ professional and economic status, and align vocational education more systematically with labor-market demands. The Danish model thus serves as an analytically rich and adaptable framework that may inform equitable and sustainable reform initiatives within the Turkish education system.