Dünyada ve Türkiye’de Fasulye Üretimi ve Dış Ticaretinin Gelişimi
Production of Beans and External Trade Development in Turkey and the World
Yazar: Parlak, Halil; Gül, Mevlüt
Dergi: Bahçe, Vol. 45 No. (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 2016
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Beans,dry beans,green beans,market,foreign trade ; Fasulye,kuru fasulye,taze fasulye,piyasa,dış ticaret

Bu çalışmada dünyada ve Türkiye’de fasulye piyasasındaki değişimler irdelenmiştir. Çalışmada, FAO ve TÜİK 1980-2014 dönemi verileri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre dünya taze fasulye üretimi gerek ekim alanı genişlemesi gerekse verim yükselmesi ile 5 kat artmıştır. Dünyada Türkiye, taze fasulye üretiminde üçüncü, ekim alanlarında altıncı ve veriminde kırkıncı sırada yer almaktadır. Dünya kuru fasulye üretiminde ise özellikle verim yükselmesinden kaynaklanan dönem başına göre %52’lik artış göstermiştir. Türkiye, dünyada kuru fasulye üretiminde yirmi üçüncü, ekim alanlarında kırkıncı, veriminde yirmi altıncı sıradadır. Dünyada fasulye dış ticareti ele alınan dönemde önemli gelişim göstermiştir. Nitekim dönem başına göre taze fasulye ihracatı miktarı 5.07 kat, değeri 13.28 kat, kuru fasulye ihracatı miktarı 2.62 kat, değeri 4.43 kat artış göstermiştir. Türkiye’de dönem başına göre; taze fasulye üretimi ağırlıklı olarak ekim alanı genişlemesinden kuru fasulye ise verim yükselmesinden artmıştır. Türkiye’de taze fasulye üretimi sırasıyla Samsun, Tokat, Bursa Antalya ve İzmir, kuru fasulye üretimi Konya, Karaman, Nevşehir, Niğde ve Kahramanmaraş illerinde yoğun olarak üretilmektedir. Fasulye üretimi Türkiye bitkisel üretim değerinin %2.4’ünü oluşturmaktadır. Taze fasulye üretiminde kendi kendine yeterli durumda olmakla birlikte, kuru fasulye üretiminde kendine yeterli değildir. Bu açıdan özellikle kuru fasulye üretiminin geliştirilmesi noktasında politikalarda iyileştirmeler sektörün gelişimi açıdan önem arz etmektedir.

In this study, the changes in worlds and Turkish market of beans are being discussed. The data used in this study were obtained from FAO and TÜİK (Turkish Statistical Service) for the 1980-2014 periods. According to the data gathered, worlds production of green beans has increased due to expansion of planting area and yield have also experienced a massive increment of 5 times over the period. In the world, Turkey is ranked 3. out of the world’s total production of green beans, Turkey is placed 6th and 40th in planting area and yield in the world. The production of beans especially the dry beans have increased by 52% over the period and this is due to increase of yield in the world. Turkey is placed 23rd in the production of the dry beans, with respect to planting area and yield Turkey is ranked 40th and 27th in the world. The international trade of beans has seen a significant development in the world. Thus, over the above-mentioned period, export of green beans quantity has increased by 5.07 times, value by 13.28 times while export of dry beans quantity also increased by 2.62 times and value by 4.43 times. Over the period, the production of green beans has increase due to the expansion of the planting area whereas dry beans also increase in yield. The production of the green beans is being carried out intensively in the following provinces of Turkey; Samsun, Tokat, Bursa Antalya and İzmir in order of importance. Konya, Karaman, Nevşehir, Niğde and Kahramanmaraş provinces are also well known in the production of the dry beans. Bean production constitutes 2.4% of the total value of crop production in Turkey. Although Turkey is self-sufficient in the production of green beans but not self-sufficient in the production of dry beans. In this respect, especially the development production of the dry bean sector, this is an important point of policy in terms of the development and improvements.