OKULLARDA PAYLAŞILAN LİDERLİK UYGULAMALARI İLE ÖĞRETMENLERİN PSİKOLOJİK SERMAYELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
THE RELATIONSHIP BETWEEN SHARED LEADERSHIP PRACTISES IN SCHOOLS AND TEACHERS 'PSYCHOLOGICAL CAPITALS
Yazar: B.bostancı, Aynur; Şarbay, Betül
Dergi: Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Paylaşılan liderlik,Psikolojik sermaye,Pozitif psikoloji ; Shared leadership,Psychological capital,Positive psychology

Bu araştırmanın amacı, okullarda paylaşılan liderlik uygulamaları ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleriarasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2016 – 2017 öğretim yılındaUşak ilinde görev yapan 3986 öğretmen; örneklemini ise, 457 ilkokul, ortaokul ve lise öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler “Paylaşılan Liderlik AlgısıÖlçeği” ve “Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, tek yönlüvaryans analizi, t-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin okullarda paylaşılan liderlik uygulamalarına yönelik algı düzeyleri,paylaşılan liderliğin görevlerin ortak tamamlanması, karşılıklı beceri geliştirme ve duygusal destek boyutlarındayüksek, çalışanların merkezi olmayan etkileşim boyutunda ise düşük düzeydedir. Paylaşılan liderlikuygulamalarının okullarda genel olarak var olma düzeyine yönelik öğretmen algıları ise yüksektir. Araştırmadapaylaşılan liderlik uygulamalarına yönelik öğretmen algılarının, paylaşılan liderliğin bazı boyutlarında, meslekikıdem, okulda bulunan öğretmen sayısı, çalışılan okul düzeyi ve eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlıfarklılık gösterdiği görülmüştür. Araştırmada, yine öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeylerine yönelikalgılarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri cinsiyet, mezuniyetdurumu, aynı okulda çalışma süresi, kıdem, çalışılan okul düzeyi, okulda bulunan öğretmen sayısı değişkenlerinegöre farklılaşmamaktadır. Araştırmanın başka bir sonucuna göre de, öğretmenlerin paylaşılan liderlikuygulamalarına yönelik algıları ile psikolojik sermaye düzeyleri arasında anlamlı pozitif yönlü düşük düzeyde birilişki tespit edilmiştir. Yine araştırmaya göre ilkokullarda öğretmen algılarına göre paylaşılan liderliğin görevlerinortak tamamlanması, karşılıklı beceri geliştirme, çalışanlar arasında merkezi olmayan etkileşim boyutlarıöğretmenlerin psikolojik sermaye düzeylerini yordamaz iken; duygusal destek boyutunun öğretmenlerin psikolojiksermayelerini anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Ortaokul ve liselerde ise, paylaşılan liderlik uygulamalarıöğretmenlerin psikolojik sermayelerini yordamamaktadır.

The aim of this study is to determine the relationship between the shared leadership practices in schoolsand the psychological capital of teachers. The universe of the research, which was designed in relational screeningmodel, consists of 3986 teachers working in Uşak province in the 2016 - 2017 academic year, and the samplegroup consists of 457 primary, middle and high school teachers. Simple random sampling was employed in thestudy. The data were collected by using the ”Shared Leadership Scale” and Psychological Capital Scale. In theanalysis of the data, arithmetic mean, one-way analysis of variance, t-Test, Pearson Product-Moment CorrelationCoefficient and multiple regression analysis were used. According to the research results, the perception levels ofteachers on shared leadership practices at schools are high in the joint completion of tasks, mutual skilldevelopment and emotional support dimensions of shared leadership, while they are low in the level ofdecentralized interaction among personnel. It is observed that teachers' perceptions of shared leadership practicesin general at school are high. In the study, it was seen that the teachers' perceptions of shared leadership practicesdiffer significantly in some dimensions of shared leadership in terms of seniority, the number of teachers in theschool, the school level and the educational status. It was concluded that the perceptions of the teachers'psychological capital were at a high level. Psychological capital levels of teachers were examined in terms ofgender, graduation status, working time in school, seniority, school level, number of teachers in school, but nosignificant difference was found. According to another result of the research, a significant low positive correlationwas found between teachers' perception of shared leadership practices at school and psychological capital levels.According to teachers' perceptions, whereas shared leadership’s joint completion of tasks mutual skilldevelopment, and decentralized interaction among personnel don’t predict teachers' psychological capital levels; It was observed that emotional support dimension significantly predicts teachers' psychological capital in primaryschools. In secondary and high schools, shared leadership practices do not predict teachers' psychological capitals.