HİTİTLERİN TANRILARINI MEMNUN ETME YÖNTEMLERİ VE BUNUN HİTİT ARKEOLOJİSİNE YANSIMALARI
HİTİTLERİN TANRILARINI MEMNUN ETME YÖNTEMLERİ VE BUNUN HİTİT ARKEOLOJİSİNE YANSIMALARI
Yazar: Akdağ, Özge
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Hitit,Din,Tanrı,Arkeoloji,Yazılıkaya

Anadolu’da birçok devlet kurulmuş, bu topraklar da çeşitli kavimler yaşamış ve yok olmuşlardır. Anadolu’da kurulup büyük bir medeniyet kuran Hititler, en bilinen ve en dikkat çekenlerin başında gelmektedir. Anadolu’da büyük bir uygarlık yaratan Hititler tanrılarını her alanda hayatlarına müdahil olarak görmüşlerdir. Dini inançları gereği tanrıları insanlar gibi düşünen Hititler başlarına gelen her türlü kötü ya da iyi olayların tanrılardan ileri geldiğine inanmışlardır. Bunun sonucu olarak da tanrıları memnun etmek adına çeşitli törenler, bayram törenleri, kült gezileri düzenlemişler ve bayramlarda, törenlerde tanrılar adına bazı ritüeller meydana getirmişlerdir. Tanrıların içinde barınacağı kendilerinin de onlara rahat ibadet edebileceği pek çok tapınak inşa etmişlerdir. Pek çok kült görevlisi de tanrılar adına düzenlenen kült ve bayram törenlerinde ve tanrılar adına inşa edilen tapınaklarda görev yapmış, tanrıların bakımından, tanrılara kurban sunulmasından, tanrıların müzik ve dans ile eğlendirerek hoşnut olmasından sorumlu olmuştur. Bu çalışmada Hitit dini inancı hakkında kısa bir bilgi verilerek, Hitit dini inancı içerisinde bayramlar, kült gezileri, bayram ritüelleri, tapınaklar ve kurban ritüelleri gibi tanrıları memnun etme yöntemleri üzerinde durulmuş ve Hititlerdeki bu anlayışın arkeolojideki yansımaları Yazılıkaya örneğinden hareketle değerlendirilmiştir. Bir toplumun dini hakkında çalışmak, aslında o toplumu medeniyet, kültür, sosyal yaşam vs. gibi her açıdan anlayabilmeyi sağlayacak belki en kapsamlı çalışma alanıdır. Özellikle arkaik toplumlar için din hayatın vazgeçilmez bir parçası hatta hayatın kendisidir. Bu bakımdan ilkel insanın, hayata bakışını anlamak için tanrıya bakışını bilmenin büyük yararı olacaktır. Bu çalışmada Hitit dini inancının hem kendine has özellikleri hem de başka kültürlerden alınmış her türlü tanrı anlayışını Yazılıkaya tanrı tasvirleri bağlamında ele alınarak tarihi bir bakış açısı ile bir değerlendirme yapmak amaçlanmıştır.

Anadolu’da birçok devlet kurulmuş, bu topraklar da çeşitli kavimler yaşamış ve yok olmuşlardır. Anadolu’da kurulup büyük bir medeniyet kuran Hititler, en bilinen ve en dikkat çekenlerin başında gelmektedir. Anadolu’da büyük bir uygarlık yaratan Hititler tanrılarını her alanda hayatlarına müdahil olarak görmüşlerdir. Dini inançları gereği tanrıları insanlar gibi düşünen Hititler başlarına gelen her türlü kötü ya da iyi olayların tanrılardan ileri geldiğine inanmışlardır. Bunun sonucu olarak da tanrıları memnun etmek adına çeşitli törenler, bayram törenleri, kült gezileri düzenlemişler ve bayramlarda, törenlerde tanrılar adına bazı ritüeller meydana getirmişlerdir. Tanrıların içinde barınacağı kendilerinin de onlara rahat ibadet edebileceği pek çok tapınak inşa etmişlerdir. Pek çok kült görevlisi de tanrılar adına düzenlenen kült ve bayram törenlerinde ve tanrılar adına inşa edilen tapınaklarda görev yapmış, tanrıların bakımından, tanrılara kurban sunulmasından, tanrıların müzik ve dans ile eğlendirerek hoşnut olmasından sorumlu olmuştur. Bu çalışmada Hitit dini inancı hakkında kısa bir bilgi verilerek, Hitit dini inancı içerisinde bayramlar, kült gezileri, bayram ritüelleri, tapınaklar ve kurban ritüelleri gibi tanrıları memnun etme yöntemleri üzerinde durulmuş ve Hititlerdeki bu anlayışın arkeolojideki yansımaları Yazılıkaya örneğinden hareketle değerlendirilmiştir. Bir toplumun dini hakkında çalışmak, aslında o toplumu medeniyet, kültür, sosyal yaşam vs. gibi her açıdan anlayabilmeyi sağlayacak belki en kapsamlı çalışma alanıdır. Özellikle arkaik toplumlar için din hayatın vazgeçilmez bir parçası hatta hayatın kendisidir. Bu bakımdan ilkel insanın, hayata bakışını anlamak için tanrıya bakışını bilmenin büyük yararı olacaktır. Bu çalışmada Hitit dini inancının hem kendine has özellikleri hem de başka kültürlerden alınmış her türlü tanrı anlayışını Yazılıkaya tanrı tasvirleri bağlamında ele alınarak tarihi bir bakış açısı ile bir değerlendirme yapmak amaçlanmıştır.