Çok üslü heterojen filolu insansız hava araçlarının zaman pencereli görevlere rotalanması ve faydalı yük planlaması
Çok üslü heterojen filolu insansız hava araçlarının zaman pencereli görevlere rotalanması ve faydalı yük planlaması
Yazar: Altundaş, Aygün; Arıkan, Murat; Erol, Serpil
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Industrial Engineering ; Endüstri Mühendisliği ; İHA Yol Planlaması,Faydalı Yük Planlaması,Görev Ataması,Çok Üslü Heterojen Filolu İHA Rotalama

Teknolojinin hızla gelişmesi, konvansiyonel harp kavramının dönüşmesine ve farklılaşmasına neden olmuş, bu bağlamda hibrit savaş kavramı ortaya çıkmıştır. Muharebe ortamlarının etki alanları genişlemiş ve savaş, yalnızca sahada değil ekonomi, psikoloji, teknoloji gibi çeşitli alanlarda da yönetilen bir kavram haline gelmiştir. Bu değişim, farklı savaş ekipman ve teçhizatlarının kullanımını zorunlu kılmıştır. Son yıllarda en çok kullanılan ve savaşlara en çok etki eden savaş teçhizatlarından biri İnsansız Hava Araçları (İHA)'dır. Gelişmiş ordulara sahip modern devletler, bu tür savaş ekipmanlarını envanterlerinde bulundurmakta, bunların AR-GE ve modernizasyon faaliyetlerine büyük önem vermektedir. Ancak muharebe ortamındaki başarı, yalnızca bu teknolojilerin envanterde bulundurulmasına değil, aynı zamanda bu teknolojilerin etkin bir şekilde planlanmasına da bağlıdır. Bu çalışmada, herhangi bir askeri operasyonun öncesinde veya gerçekleştiği esnada yapılması gereken istihbarat toplama ve fiziksel saldırı görevlerinin gerçekleştirileceği yol planlamasını ve irtifa seviyelerini bulmak için bir karma tam sayılı doğrusal programlama modeli önerilmiştir. Geliştirilen model irtifa seviyelerini modelin bir bileşeni olarak ele alması, rotalamayı yaparken göreve uygun faydalı yük planlamasını da gerçekleştirmesi ve İHA’ların faydalı yük kapasitesi, asma noktası sınırı, havada kalma süresi gibi tüm fiziksel kısıtlarını göz önüne alarak görev atamasını gerçekleştirmesiyle literatürdeki diğer modellerden ayrılmaktadır. Geliştirilen model, farklı senaryolarda test edilip çözümler sunulmuş ve sonuçlar tartışılarak gelecek çalışmalar için öneriler getirilmiştir.

Teknolojinin hızla gelişmesi, konvansiyonel harp kavramının dönüşmesine ve farklılaşmasına neden olmuş, bu bağlamda hibrit savaş kavramı ortaya çıkmıştır. Muharebe ortamlarının etki alanları genişlemiş ve savaş, yalnızca sahada değil ekonomi, psikoloji, teknoloji gibi çeşitli alanlarda da yönetilen bir kavram haline gelmiştir. Bu değişim, farklı savaş ekipman ve teçhizatlarının kullanımını zorunlu kılmıştır. Son yıllarda en çok kullanılan ve savaşlara en çok etki eden savaş teçhizatlarından biri İnsansız Hava Araçları (İHA)'dır. Gelişmiş ordulara sahip modern devletler, bu tür savaş ekipmanlarını envanterlerinde bulundurmakta, bunların AR-GE ve modernizasyon faaliyetlerine büyük önem vermektedir. Ancak muharebe ortamındaki başarı, yalnızca bu teknolojilerin envanterde bulundurulmasına değil, aynı zamanda bu teknolojilerin etkin bir şekilde planlanmasına da bağlıdır. Bu çalışmada, herhangi bir askeri operasyonun öncesinde veya gerçekleştiği esnada yapılması gereken istihbarat toplama ve fiziksel saldırı görevlerinin gerçekleştirileceği yol planlamasını ve irtifa seviyelerini bulmak için bir karma tam sayılı doğrusal programlama modeli önerilmiştir. Geliştirilen model irtifa seviyelerini modelin bir bileşeni olarak ele alması, rotalamayı yaparken göreve uygun faydalı yük planlamasını da gerçekleştirmesi ve İHA’ların faydalı yük kapasitesi, asma noktası sınırı, havada kalma süresi gibi tüm fiziksel kısıtlarını göz önüne alarak görev atamasını gerçekleştirmesiyle literatürdeki diğer modellerden ayrılmaktadır. Geliştirilen model, farklı senaryolarda test edilip çözümler sunulmuş ve sonuçlar tartışılarak gelecek çalışmalar için öneriler getirilmiştir.