Bazı Alternatif Yem Kaynaklarının Besin Maddesi Kompozisyonları ve Potansiyel Yem Değerlerinin Belirlenmesi
Determination of Nutrient Composition and Potential Feed Value of Some Alternative Feed Sources
Yazar: Doğan, Ekrem Sezer; Kırkpınar, Figen
Dergi: Hayvansal Üretim, Vol. 66 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Animal Feeding ; Hayvan Besleme ; Alternative feed sources,animal nutrition,protein digestibility,feed value. ; Alternatif yem kaynakları,hayvan besleme,protein sindirebilirliği,yem değeri.

Amaç: Bu araştırma; bazı alternatif yem kaynaklarının ham besin maddesi içerikleri, in vitro metabolik enerji ve potansiyel yem değerleri ile hayvan beslemede kullanılabilirliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmada; toplam 14 yem örnekleri 3 gruba ayrılmış ve her yemin 5 tekerrürü analiz edilmiştir. Bunlar; enerjili alternatif yemler grubu (bisküvi-gofret kırığı, pirinç kırığı ve bulgur kırığı), proteinli yemler grubu (fındık küspesi, yüksek proteinli kurutulmuş çözünürlü damıtık tahıl (YP-DDGS), kuru maya, mısır özü küspesi, keten tohumu küspesi, yüksek proteinli ayçiçek tohumu küspesi (YP-ATK), mercimek kırığı ve nohut kırığı), diğer yemler grubu (pirinç kepeği, zeytin küspesi ve mercimek kepeği) olarak düzenlenmiştir. Yem örneklerinin kuru madde (KM), ham kül (HK), ham yağ (HY), ham protein (HP), nişasta, şeker, ham selüloz (HS), nötr deterjan lif (NDF), asit deterjan lif (ADF) ve asit deterjan lignin (ADL) içerikleri ile sindirebilir ham protein (SHP) düzeyleri belirlenmiştir. Metabolik enerji değerleri kanatlı hayvanlar (MEK) ve ruminant hayvanlar (MER) için hesaplanmıştır. Bulgular: Alternatif enerji, protein ve diğer yem kaynaklarında; ham besin maddesi içerikleri, in vitro metabolik enerji ve potansiyel yem değerleri arasında önemli farklılıklar bulunmuştur (P<0.0001). Alternatif enerji yemlerinde; en yüksek MEK değeri bisküvi-gofret kırığında ve en yüksek MER değeri bulgur kırığında tespit edilmiştir. Alternatif protein yemleri içerisinde en yüksek HP değerine sahip hammaddeler sırasıyla; YP-DDGS, kuru maya ve YP-ATK olarak belirlenmiştir. En yüksek SHP değerleri mısır özü, kuru maya ve mercimek kırığında saptanmıştır. Diğer alternatif yem kaynakları arasında en yüksek MEK, MER ve SHP değeri pirinç kepeğinde saptanırken en yüksek HP değeri mercimek kepeğinde bulunmuştur.Sonuç: İncelenen yem kaynaklarının önemli düzeylerde besin maddesi içerikleri dikkate alındığında çiftlik hayvanlarının beslenmesinde alternatif yem kaynakları olarak önerilebileceği kanısına varılmıştır.

Objective: This research was conducted to determine the nutrient contents, in vitro metabolic energy and potential feed values of some alternative feed sources and to determine their usability in animal nutrition.Materials and Methods: In this study, a total of 14 feed samples were divided into 3 groups, and 5 replicates of each feed were analyzed. These were: energy-rich alternative feeds group (biscuit-wafer crumbs, rice crumbs, and bulgur crumbs), protein feeds group (hazelnut meal, high-protein dried soluble distilled cereals (HP-DDGS), dried yeast, corn germ meal, flaxseed meal, high-protein sunflower seed meal (HP-ATK), lentil crumb, and chickpea crumbs), and other feeds group (rice bran, olive meal, and lentil bran). Dry matter (DM), crude ash (CA), ether extract (EE), crude protein (CP), starch, sugar, crude fiber (CF), neutral detergent fiber (NDF), acid detergent fiber (ADF) and acid detergent lignin (ADL) and crude protein digestibility (DCP). Metabolic energy values were determined for poultry (MEP) and ruminants (MER). Results: In alternative energy, protein and other feed sources, significant differences were found between raw nutrient contents, in vitro metabolic energy and potential feed values (P<0.0001). The highest MEP value was determined in biscuit-wafer crumb and the highest MER value was determined in cracked bulgur among alternative energy feeds. The highest CP values were determined in HP-DDGS, dry yeast and HP-SSM and the highest DCP values were detected in corn germ meal, dried yeast and lentil crumb among alternative protein feeds. The highest MEP, MER and DCP value were found in rice bran, while the highest CP value was found in lentil bran among other alternative feed sources.Conclusion: Considering the significant levels of nutrient content of the examined feed sources, it was concluded that they can be recommended as alternative feed sources in the nutrition of farm animals.