Körtik Tepe Bulguları Işığında Diyarbakır Bölgesinde Constantius II Dönemi / Constantius II Period in the Light of Körtik Tepe Findings in Diyarbakır Region
Körtik Tepe Bulguları Işığında Diyarbakır Bölgesinde Constantius II Dönemi / Constantius II Period in the Light of Körtik Tepe Findings in Diyarbakır Region
Yazar: S. Şahin, Feridun
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 11 No. 47, 2011
Anahtar kelimeler: Constantius II,Sikke

Ö Z E TAnadolu’nun Fırat ve Dicle ile sulanan toprakları geçmişten günümüze birçokuygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Kalıntıları günümüze gelen uygarlık izleriarasında, bölgede Roma hakimiyetini de algılatanlar giderek artmaktadır. Sonzamanların önemli kazılarından biri olan Körtik Tepe kazıları da bölgede Romavarlığının algılanması açısından bazı bulgular vermiştir. 2008 yılı kazılarında birmezarda ortaya çıkarılan ve Constantius II dönemine ait olduğu algılanabilensikkelerden oluşan bulguları konuyla bağlantılı bilinenlere katkıda bulunanlaraçısından önem arz etmektedirler. Uygarlıkların çeşitli coğrafyalardaki varlığınıalgılama açısından diğer bulguların yanı sıra sikkelerin de önemi büyüktür ki, budurum Roma İmparatorluğu için de geçerlidir. Augustus döneminden itibarenimparatorluk ile ilgili konular sikkeye hakim olmaya başlamıştır. Principatlıkilerlemeye başlayınca, sikke tiplerinde sivil yaşamdan sahneler azalmaya, bunakarşın askeri konularda gözle görülür bir artış görülür. Sikke tiplerindeki çeşitlilikgeleneği İ.S. 4. yüzyıl içlerine kadar sürer. Sikkelerdeki sahnelere propagandaegemen olur ki, bu olgu, onur ve saygı kazandırmaktan ziyade, inandırmakbiçiminde sosyal statüsünü kuvvetlendirmeye çalışan imparatorların başvurduğuyöntemlerden birisiydi. Sikkeler üzerindeki imaj, yalnızca, iktidardaki kişilerinRomalılara hükmetme hakları olduğu fikrini vermez; aynı zamanda, Romalılarındünyaya hükmetme hakkı olduğu fikrini de verir. Savaş, kazanılan zaferler vebaşka tipleri de içeren ve burada incelediğimiz sikkelerin arka yüz tipini oluşturansahneler bu konu ile ilgilidir. Halklar ve bölgeler yenilgiye uğratılmış olarakgösterilirler; düşmanları Romalıların önünde ya diz çökmüşler, ya daöldürülmektedirler. Bunu yaparken de genellikle soyut kavramlarınkişileştirilmesinden, yani personifikasyonlarından faydalanmışlardır.Anahtar Kelimeler: Constantius II, Sikke, Körtik TepeAB S T R AC TThe fertile land which is irrigated by Tigris and Euphrates –Anatolia- has served ashost to many civilizations from past to present. There is an increase of Romandomination in following the traces of civilizations. Körtik Tepe, one of the latestimportant excavations, is providing evidence to understand the presence of RomanEmpire in the region. In 2008, in a tomb, coins which are dated to Constantius II,have been uncovered. These findings has importance because of tributing toacknowledgement about this subject. To perceive the presence of civizilations invarious geographies, coins have great importance, this situation also includes theRoman Empire. The imperial issues started to appear on coins from the AugustinePeriod. The more the principates became powerful, the less the scenes of civilian life appeared on the coins. Hence the military issues on the coins started to increase noticeably. The diversity in the types of coins lasted to the mid 4thCentury AD. Propaganda on the scenes of the coins was one of the methods used bythe emperors trying to boost their social status not for gaining honour and respectbut for convincing his people. The image on the coins not only advised that therulers have the right to dominate Romans but also the Romans have the right todominate the world. The wars, the victories and the scenes on the backside of thecoins we have studied in this paper are related to the idea of having the right todominate. Peoples and the regions were shown as defeated whereas the enemieswere shown as kneeling down in front of the Romans or they were simplymurdered. While doing this, the abstract concepts were personified.Keywords: Constantius II, Coin, Körtik Tepe

Ö Z E TAnadolu’nun Fırat ve Dicle ile sulanan toprakları geçmişten günümüze birçokuygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Kalıntıları günümüze gelen uygarlık izleriarasında, bölgede Roma hakimiyetini de algılatanlar giderek artmaktadır. Sonzamanların önemli kazılarından biri olan Körtik Tepe kazıları da bölgede Romavarlığının algılanması açısından bazı bulgular vermiştir. 2008 yılı kazılarında birmezarda ortaya çıkarılan ve Constantius II dönemine ait olduğu algılanabilensikkelerden oluşan bulguları konuyla bağlantılı bilinenlere katkıda bulunanlaraçısından önem arz etmektedirler. Uygarlıkların çeşitli coğrafyalardaki varlığınıalgılama açısından diğer bulguların yanı sıra sikkelerin de önemi büyüktür ki, budurum Roma İmparatorluğu için de geçerlidir. Augustus döneminden itibarenimparatorluk ile ilgili konular sikkeye hakim olmaya başlamıştır. Principatlıkilerlemeye başlayınca, sikke tiplerinde sivil yaşamdan sahneler azalmaya, bunakarşın askeri konularda gözle görülür bir artış görülür. Sikke tiplerindeki çeşitlilikgeleneği İ.S. 4. yüzyıl içlerine kadar sürer. Sikkelerdeki sahnelere propagandaegemen olur ki, bu olgu, onur ve saygı kazandırmaktan ziyade, inandırmakbiçiminde sosyal statüsünü kuvvetlendirmeye çalışan imparatorların başvurduğuyöntemlerden birisiydi. Sikkeler üzerindeki imaj, yalnızca, iktidardaki kişilerinRomalılara hükmetme hakları olduğu fikrini vermez; aynı zamanda, Romalılarındünyaya hükmetme hakkı olduğu fikrini de verir. Savaş, kazanılan zaferler vebaşka tipleri de içeren ve burada incelediğimiz sikkelerin arka yüz tipini oluşturansahneler bu konu ile ilgilidir. Halklar ve bölgeler yenilgiye uğratılmış olarakgösterilirler; düşmanları Romalıların önünde ya diz çökmüşler, ya daöldürülmektedirler. Bunu yaparken de genellikle soyut kavramlarınkişileştirilmesinden, yani personifikasyonlarından faydalanmışlardır.Anahtar Kelimeler: Constantius II, Sikke, Körtik TepeAB S T R AC TThe fertile land which is irrigated by Tigris and Euphrates –Anatolia- has served ashost to many civilizations from past to present. There is an increase of Romandomination in following the traces of civilizations. Körtik Tepe, one of the latestimportant excavations, is providing evidence to understand the presence of RomanEmpire in the region. In 2008, in a tomb, coins which are dated to Constantius II,have been uncovered. These findings has importance because of tributing toacknowledgement about this subject. To perceive the presence of civizilations invarious geographies, coins have great importance, this situation also includes theRoman Empire. The imperial issues started to appear on coins from the AugustinePeriod. The more the principates became powerful, the less the scenes of civilian life appeared on the coins. Hence the military issues on the coins started to increase noticeably. The diversity in the types of coins lasted to the mid 4thCentury AD. Propaganda on the scenes of the coins was one of the methods used bythe emperors trying to boost their social status not for gaining honour and respectbut for convincing his people. The image on the coins not only advised that therulers have the right to dominate Romans but also the Romans have the right todominate the world. The wars, the victories and the scenes on the backside of thecoins we have studied in this paper are related to the idea of having the right todominate. Peoples and the regions were shown as defeated whereas the enemieswere shown as kneeling down in front of the Romans or they were simplymurdered. While doing this, the abstract concepts were personified.Keywords: Constantius II, Coin, Körtik Tepe