Dijital Ortamlarda Benlik Sunumu ve Kimlik İnşası
Self Presentation and Identity Construction in Digital Environments
Yazar: Kıran, Özgür
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Communication and Media Studies ; İletişim ve Medya Çalışmaları ; Sociology ; Sosyoloji ; Social Media,Self-presentation,İdentity,Youth,Communication Sociology ; Sosyal Medya,Kimlik,Benlik Sunumu,Gençlik,İletişim Sosyolojisi

Bu araştırmada sosyal medyayı yaygın olarak kullanan bir yaş kategorisi olan üniversite gençlerinin sosyal medya araçlarında nasıl bir benlik sunumu sergilediklerinin istatistiksel olarak ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırmada temel problem; üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım durumları ile benlik sunumları arasında bir ilişki olup olmadığının ortaya konulmasıdır. Araştırmanın evreni Samsun Üniversitesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğrencileridir. Örneklemi ise 2019-2020 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte olan Samsun Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi öğrencileri ile Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hukuk Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Mimarlık Fakültesi ve Meslek Yüksek Okulu öğrencileri arasından kolayada örneklem yolyla geri dönenler oluşturmaktadır. Araştırmada gençlerin sosyo demografik özellikleri ile sosyal medya kullanım durumlarını ölçen bir adet anket formu ile benlik sunumlarını ölçmeyi amaçlayan ve Türkçe standardizasyonu Atay (2009) tarafından yapılmış olan “Narsisistik Kişilik Envanteri” kullanılmıştır. Anket internet üzerinden çevrimiçi uygulanmıştır. Verilerin Cronbach’s Alpha değeri 0,63; KMO değeri 0,701; Bartletts küresellik testi P=0,00<0,05 bulunmuştur. Öğrencilerin sosyal medyada en fazla Instagram kullandıkları görülürken, bunu Whatsapp ve Twitter takip etmektedir. Katılımcıların büyük çoğunluğu sosyal medyada kendi gerçek isimlerini ve yine büyük çoğunluğu profil resmi olarak kendi resimlerini kullanmaktadırlar. Sosyal medyada profil resmi değiştirme sıklıkları “yılda bir veya birkaç kez” şekildedir. Bunu “ayda bir veya birkaç kez” değiştirenler takip etmektedir. Fotoğraf paylaşma sıklıkları ise düzensiz aralıklar (ayda/yılda birkaç kez) şeklindedir. Cinsiyet değişkenine göre katılımcılıların narsisizm puanları arasında fark bulunmuştur. Kadın öğrencilerde kendine yeterlilik ve hak iddia etme faktör ortalamaları yüksekken, erkek öğrencilerde otorite, teşhircilik ve sömürücülük faktörleri yüksektir. Araştırma problemlerine göre üniversite öğrencilerinin sosyal medyayı yoğun olarak kullanmalarına karşın benlik algılarında narsistik kişilik özelliği taşımadıkları, sosyo-demografik özellikleri ve sosyal medya kullanımları ile narsisizm arasında anlamlı ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir.

In this study, it was aimed to statistically measure the self-presentation of university students, which is an age category that uses social media widely, in social media tools. The main issue in the study is to reveal whether there is a relationship between university students' social media usage and self-presentations. The universe of the study consisted of the students of Samsun University and Ondokuz Mayıs University. The sample of the study consisted of the students, who studied in the 2019-2020 academic year, of Samsun University, Faculty of Economics, Administrative and Social Sciences, Faculty of Aviation and Space Sciences and Ondokuz Mayıs University, Faculty of Science and Literature, Faculty of Law, Faculty of Theology, Faculty of Fine Arts, Faculty of Architecture and Vocational School. In the study, a questionnaire form that measures the socio-demographic characteristics and social media usage of young people and the "Narcissistic Personality Inventory NPI), which aims to measure self-presentations and whose Turkish standardization was made by Atay (2009), were used. The questionnaire was conducted online on the internet. Cronbach's Alpha value of the data was found to be 0.63, KMO value 0.701, Bartlett's test of sphericity P=0.00<0.05. While it was observed that students mostly use Instagram on social media, it was followed by Whatsapp and Twitter. The vast majority of the participants used their real names on social media and again the vast majority used their own pictures as profile pictures. It was determined that the frequency of changing profile pictures in social media was mostly once or several times a year, followed by those who changed it once or several times a month. It was observed that the frequency of sharing photos was generally in the form of irregular intervals. According to gender, narcissism scores differed between male and female students. Self-sufficiency and claiming rights factor averages were high in female students, whereas authority, exhibitionism and exploitative factors were high in male students.