ORTA ÇAĞDAN 21.YÜZYILA ORATORYO ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA
A STUDY ON ORATORIO SAMPLES FROM THE MIDDLE AGE TO THE 21ST CENTURY
Yazar: Moğulbay, Dilek
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Oratorio,Historical,Religious,Non-religious ; Oratoryo,Tarihsel,Dini,Din dışı

Bu çalışmada; oratoryo türünün ilk oluşumu ve gelişim evrelerinin tarihsel çerçevede incelenmesi ile birlikte, Avrupa’daki bazı ülkeler ve Türk bestecilere ait önemli oratoryoların, konu özellikleri açısından betimlenmesi amaçlanmaktadır. “Batı Sanat Müziği” ya da “Klasik Müzik” adı verilen, Avrupa’ya ait bir müzik geleneğinin yapı taşlarını evrenselleştirerek merkeze alan ve müzikolojinin bir kolu olan “tarihsel müzikoloji”; müziği ilgilendiren olay, yer, zaman ve kahraman ile ilgilenebilmektedir. Nitel veri toplama yöntemi kullanılan araştırma sürecinde, öncelikle konu ile ilgili kaynaklar taranmış, elde edilen veriler analiz edilerek, betimsel bir yaklaşım sergilenmiştir.Araştırma sonuçlarından bazıları şöyledir: “Laudi Sipirituali”; oratoryo türünün ilk adıdır. “Kutsal nitelikte müzik eseri”; “dinsel”, “yarı dinsel” ya da “din dışı” bir konu üzerine bestelenen büyük ölçekli müzik yapıtı anlamındadır.Oratoryonun ilk olarak 16. yüzyılın ikinci yarısında Roma’da ortaya çıktığı ve konusu ahlak olan “dinsel drama” ların oratoryonun en eski şekli olduğu görülmektedir. 17. yüzyıl ortalarında “kutsal sözler” üzerine bestelenen ve “törensel dua” amacının dışındaki kısa oratoryoların yerini, 18. yüzyılda görkemli oratoryoların almış olduğu, bu dönem oratoryolarında çift koro ve orkestranın kullanımıyla eserlerin olgun bir biçime girdiği görülmüştür. 18. yüzylıda Alman Oratoryolarında koronun büyük yer tutmasına karşılık, İtalyan Oratoryolarında koro ikinci planda kalmıştır. Klasik Dönemde konusu “din dışı” olan ilk oratoryo örneklerinin bestelenmeye başlandığı, ancak bazı oratoryoların konusunun yine patrik, papaz ve peygamber konulu olduğu görülmektedir. Modern Oratoryonun, İsa (Mesih)’nın doğumundan ölümüne kadar olan süreci kapsayan konuları içerdiği, dini olmaktan çok dramatik özellikte olduğu ancak tümüyle dinsel içerikli olmayan oratoryoların da bestelendiği görülmüştür. 19. yüzyılda oratoryonun, opera tarafından gölgelenmesine ve koral müziğin yaygınlığını yitirmesine rağmen bu alanda yine bazı gelişmelerin izlendiği görülmektedir. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte ülkemizde oluşan ve gelişen müziğimizde, Oratoryo türü ile ilgili batı tekniği ile beste yapan Türk Bestecilerinden bazılarının bu türde birçok eser verdikleri, Türk Oratoryoları’nın da dini ve dindışı konularda olduğu, araştırmanın sonuçlarındandır.

In this study, it is aimed to describe the important oratorios belonging to some countries in Europe and Turkish composers in terms of subject, together with the examination of the first formation and development stages of the oratorio genre in a historical framework. “Historical Musicology”, which is a branch of musicology and that puts the building blocks of a European musical tradition called “Western Art Music” or “Classical Music” into the center by universalizing it; It can be interested in the event, place, time, and hero of the music. In the research process, in which the qualitative data collection method was used, firstly the resources related to the subject were scanned, the data obtained were analyzed and a descriptive approach was displayed. Some of the study results are as follows: “Laudi Sipirituali”; Oratorio is the first name of its kind. “Sacred Musical Work” means a large-scale musical work composed on a “religious”, “semi-religious” or “non-religious” subject. It is seen that oratorio first appeared in Rome in the second half of the 16th Century and “religious dramas”, the subject of which is morality, are the oldest form of oratorio. It has been observed that the short oratorios composed on “sacred words” in the middle of the 17th century and other than the purpose of “ceremonial prayer” were replaced by the magnificient oratorios in the 18th century, and that the works entered a mature form with the use of double choirs and orchestras in the oratorios of this period. Although the choir occupied a large place in German Oratorios in the 18th century, the choir remained in the background in Italian Oratorios. In the Classical Period, it is seen that the first examples of oratorios whose subject was “non-religous” started to be composed, but the subjects of some oratorios were again patriarch, priest and prophet. It has been observed that the Modern Oratorio covers the period form the birth of Jesus (Christ) until his death, is dramatic rather than religious, but oratorios that are not entirely religious are also composed. Although oratorio was overshadowed by opera and choral music, it lost its widespreadness in the 19th century, it is seen that some developments were followed in this field. It is one of the results of the study that some of the Turkish Composers who composed with the western tecnique of the oratorio genre produced many works in this genre, and that the Turkish Oratorios are on religious and non-religious subjects in our music that was formed and developed in our country with the declaration of the Republic.