Kişilerarası İletişim Sürecinde Toplumsal Cinsiyet Kimliği Kalıpyargılarının Belirlenmesi: İletişim Kaynağının Beden Dili Üzerinden Bir İnceleme
Determining Stereotypes about the Gender Identity in Interpersonal Communication Process: A Research On Body Language Of the Communication Source
Yazar: Ünlü, Derya Gül
Dergi: Erciyes İletişim Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Toplumsal Cinsiyet,Beden Dili,Kalıpyargı,Kişilerarası İletişim ; Gender,Body Language,Stereotype,İnterpersonal Communication

Toplumsal yaşama katıldığı andan itibaren bireyin kurduğu tüm bireylerarası vegruplararası ilişkiler, onun toplumsal cinsiyet rolüne ve toplum tarafından kendisineverilen toplumsal cinsiyet kimliğine uygun bir biçimde gerçekleşmektedir. Kişilerarasıiletişim sürecinde de, bireyin sahip olduğu toplumsal cinsiyet kimliğinin kurulaniletişimin şekillenmesi üzerinde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte,kişilerarası iletişim karşılıklı bir anlam inşa etme süreci olarak düşünüldüğünde,toplumsal yapının tanımladığı toplumsal cinsiyet rolleri ve bu rollere bağlı olarakortaya çıkan toplumsal cinsiyet kalıpyargılarının iletişim süreci üzerindekibelirleyiciliğini yadsımak mümkün değildir. Çünkü bireylerin karşılaştıkları kişiya da olayları anlamlandırma biçimleri, içinde bulundukları toplumsal yapıya aitdeğerler sisteminden ve bu değerler sistemi içerisinde yer alan kalıpyargılardanbağımsız değildir.Bu bağlamda gerçekleştirilen çalışma, kişilerarası iletişim sürecinde kadın veerkek iletişim kaynağının toplumsal cinsiyet kimliğine bağlı olarak ortaya çıkankalıpyargıların beden diline ilişkin özellikler üzerinden belirlenmesi amacınıtaşımaktadır. Kalıpyargıların içeriğini belirleyebilmek amacıyla öncelikle bir pilotaraştırma gerçekleştirilmiş ve içerisinde iletişim kaynağına ilişkin kalıpyargılarıfarklı düzeylerde niteleyen sıfatların bulunduğu bir listeye ulaşılmıştır. Sonrasında,kadın ve erkek iletişim kaynağı hakkındaki kalıpyargıları en yüksek düzeyde ifadeeden ilk üç sıfat üzerinden bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket çalışmasıaracılığıyla, kişilerarası iletişim sürecinde kadın ve erkek iletişim kaynağının çeşitlibeden dili özelliklerine ilişkin hem kalıpyargılar hem de kalıpyargılara ilişkinduygu durumları ölçümlenmiştir. Çalışmanın son aşamasında ise, ulaşılan bulgularüzerinden, kadın ve erkek iletişim kaynağının beden diline ilişkin kalıpyargılara vekatılımcıların çeşitli demografik özellikleri üzerinden kalıpyargıların incelendiğikarşılaştırmalı tablolar ve analizlere yer verilmiştir.

From the moment an individual becomes a part of social life, all the interpersonaland intergroup relations take place according to individual’s gender role and genderidentity given by society to the individual. Individual’s gender identity has animportant role on the shaping of the communication established also in interpersonalcommunication process. On the other hand, when interpersonal communication isconsidered as a mutual process of constructing meanings, effect of gender rolesdefined by social structure and gender stereotypes resulting from these roles oncommunication process cannot be ignored. Because individuals’ way of makingsense of persons or events they encounter is not independent of the ethos of socialstructure, which they belong, and stereotypes in this ethos.Conducted within this context, the study aims to determine stereotypes relatedto the gender identity of male and female communication source in interpersonalcommunication process. These stereotypes were analysed in terms of communicationresource’s body language characteristics. For the purpose of determining thecontent of stereotypes, first, a pilot research was conducted and a list, whichincludes adjectives that describes stereotypes related to communication source ondifferent levels, was prepared. After this, a questionnaire study was carried out withthree adjectives, which describe stereotypes about male and female communicationsource at the highest level. Through the means of the questionnaire, both stereotypesabout the various features of male and female communication sources, and emotionsrelated to stereotypes in the communication process were measured. In the lastphase of the study, stereotypes related to male and female communication source,comparative tables and analyses conducted with various demographic characteristicsof participants were presented based on the findings.