Abdurrahman el-Hayyir’in “Yakzatü’l-Müslimîn el-‘Aleviyyîn” Adlı Makalesi: Tercüme ve Değerlendirme
ʿAbd al-Raḥmān al-Khayyir’s Article Entitled “Yaqzat al-Muslimīn al-ʿAlawiyyīn”: Translation and Examination
Yazar: Sonay, Ahmet
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; History of Muslim Sects,ʿAlawism,Nuṣayrīs,ʿAbd al-Raḥmān al-Khayyir,Yaqzat al-Muslimīn al-ʿAlawiyyīn ; İslam Mezhepleri Tarihi,Alevîlik,Nusayrîlik,Abdurrahman el-Hayyir,Yakzatü’l-Müslimîn el-‘Aleviyyîn

Bu çalışma, çağdaş Alevî âlimlerden Abdurrahman el-Hayyir’in (ö. 1986) “Yakzatü’l-Müslimîn el-‘Aleviyyîn” adlı makalesinin tercüme ve değerlendirmesini konu edinmektedir. Hayyir’in söz konusu makalesi, Alevîlerin 19. ve 20. yüzyıllarda Suriye özelinde yaşadıkları dinî-kültürel uyanışın tablosunu çizmekte, bu uyanışın baş aktörlerini tanıtmakta, onların donanımları, zihin dünyaları ve faaliyetleri hakkında otantik bilgiler vermektedir. Dolayısıyla da Alevîliğin yakın tarihini anlayabilmek açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Hayyir'in eserinin tercümesini ve değerlendirmesini sunmak suretiyle Aleviliğin yakın tarihinin şimdiye kadar karanlıkta kalan yönlerine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Öte yandan, ileride bu alanda çalışmak isteyen araştırmacılar için kapı aralamayı ve bir hareket noktası oluşturmayı hedeflemektedir. Hayyir’in makalesi tercüme edilirken Arapça orijinaline sadık kalmaya özen gösterilmiştir. Değerlendirmeler yapılırken ise anlama-yorumlama yaklaşımını esas alan nesnel bir metodoloji gözetilmeye çalışılmıştır. Konuyla ilgili birincil kaynaklara başvurularak birçok eksik nokta tamamlanmış, düzeltilmesi gereken birçok nokta da aklî ve naklî deliller ışığında tadil edilmiştir. Çalışmanın bir diğer özelliği, mevcut kaynaklara dayanarak ilgili şahıslar hakkında okuyuculara ekstra biyografik ayrıntılar sunmasıdır.

This study provides a translation and examination of Yaqzat al-Muslimīn al-ʿAlawiyyīn, an article written by the ʿAlawī scholar ʿAbd al-Raḥmān al-Khayyir (d. 1986). In his paper, Al-Khayyir describes the religious and cultural awakening that the ʿAlawīs of Syria have undergone over the past two centuries, identifies the key players in this awakening, and provides details on their cultural makeup, mentality, and daily activities of the ʿAlawī society. Thus, his account is crucial to understanding the recent history of ʿAlawīsm. By providing the translation and examination of al-Khayyir’s work, this study sheds light on the hitherto obscure aspects of ʿAlawīsm's recent history. On the other hand, it aims to serve as a starting point for future scholars of the subject. Al-Khayyir’s article's translation into Turkish faithfully reproduces the Arabic original. An objective methodology that adheres to an understanding-interpretive approach is tried to be upheld in the presentation of the analyses. Many missing points have been supplemented in consultation with the primary sources on the topic, and many points that need correction have been amended by providing rational and narrative proof. In addition, the study gives readers extra biographical details about the mentioned individuals based on the available sources.