Cumhuriyet’in İlk Yıllarındaki  (1924-1928) İlkokul Tarih Ders Kitaplarında Milli Mücadele Döneminin Siyasi ve Diplomatik Gelişmeleri
The Political and Diplomatic Developments of the Turkish War of Independence Period in Schoolbooks During the First Years of the Republic (1924-1928)
Yazar: Vurgun, Ahmet; Özdemir, Yasin
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 66, 2020
Anahtar kelimeler: National Campaign,Turkish War of Independence,History Education,Schoolbooks ; Milli mücadele,Türk İstiklal Savaşı,Ders Kitapları

Bu çalışma ilkokul tarih ders kitaplarında Cumhuriyetin ilk kuşağına Milli Mücadele yıllarındaki siyasi ve diplomatik gelişmelerin sunumunun değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırmanın kullanıldığı çalışmanın verilerinin kaynağını Harf İnkılabı öncesi (1924-1928) yayınlanan ilkokul tarih ders kitapları oluşturmaktadır. Veriler, tarihsel araştırma yönteminde sıklıkla kullanılan doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda o dönem ilkokullarda okutulan sekiz farklı ders kitabı incelenerek elde edilen veriler çözümlenmiştir. Araştırmanın bulgularını Milli Mücadele sürecindeki siyasi ve diplomatik gelişmeler oluşturmaktadır. Siyasi gelişmelere dair konular “Kongreler, İstanbul Hükümeti, Misak-ı Milli, TBMM ve Saltanatın Kaldırılması” başlıkları altında tasnif edilmiştir. Diplomatik gelişmeler ise “Wilson Prensipleri, Paris Barış Konferansı, Sevr Antlaşması, Londra Konferansı, Kars Antlaşması, Ankara Antlaşması, Mudanya Mütarekesi ve son olarak Lozan Barış Antlaşması” şeklinde sıralanarak sunulmuştur. Milli Mücadelenin zaferle sonuçlanmasının meydana getirdiği duygu ve düşünceler, ders kitaplarındaki anlatılarda tespit edilmektedir. Olaylar ve ülkedeki atmosfer, tarih anlayışını ve eğitimi derinden etkilemiştir. Tarih dersi aracılığıyla Cumhuriyetin çocuklarına tüm yönleriyle bir Milli Mücadele tarihinin öğretilip toplumsal bellekte yer edinmesinin amaçlandığı aşikardır.

This work aims to examine the presentation of political and diplomatic developments of the Turkish War of Independence period in history schoolbooks for primary schools used by the first generation of the Turkish Republic. In this work based on method of qualitative historical research, the main data source is history schoolbooks for primary schools published in Ottoman Turkish script between 1924 and 1928. The data is gathered by document examination, a practice frequently used in historical research method. This data which is provided by the examination of eight schoolbooks used by primary schools of the period is analyzed according to purpose of the research. The findings consist of political and diplomatic developments of the Turkish War Independence period. Political Developments are classified as “Congresses, Imperial Cabinet in Istanbul, National Pact, Grand National Assembly of Turkey, Abolition of the Ottoman Sultanate” and diplomatic developments as “The Fourteen Points, Paris Peace Conference, Treaty of Sèvres, London Conference, Treaty of Kars, Treaty of Ankara, Armistice of Mudanya and Treaty of Lausanne”. Ideas and sentiments caused by the victory at the end of the Turkish War of Independence are found at historical narratives in the schoolbooks. The events and general atmosphere of the country deeply influenced history education and historical perspective. It is clear that the goal was to teach history of Turkish War of Independence with its all aspects and to make it part of social memory via history courses.