A Family Organization of Bir-Bavik Type
A Family Organization of Bir-Bavik Type
Yazar: Karataş, Avdo
Dergi: International Journal of Kurdish Studies, Vol. 4 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Kürt ailesi,Aşiret,Bir-Bavik,Kürt göçü,Kurdish family,aşiret,kurdish migration

T   heaşiret (tribe, clan) is usually examined as the mainstructure in studies on Kurds on traditional social structures. However, it isnot known how the tribe arised among the Kurds. The aşiretis examined as a series of structures starting from the family and shaped onthe lineage. The family is the most important social competent authority ofKurdish society and is the only one which generation and regenerationconstructions such as patriarchy and lineage-ideology. Therefore, the family isthe main dynamic that forms the traditional social structure at the same time.However, when the names of the layers of tribal starting from family are examined,it is revealed that the layers of "mal, bavik, tire and hoz" are inKurdish, and the following "sülale, qabile, taifa and aşiret" arenot. This suggests that the Kurdish traditional social structure was originallyup to the dynasty, and that subsequent structures (which are usually politicalassociations) were later added to the Kurdish traditional social structure.Observations of family’s self-regeneration in lineage settlement independentlyof basis group, dynasty and tribe are an important factor supporting thissituation in places Kurds migrate. Kurds who migrated to western Turkey, showeda model of like an Indian family structure when they reposition their familiesin new settlements. This structure was called "bir-bavik" and triedto be explained in this study.This study shows that the Kurdish family can beorganized traditionally as "mal, bavik, tire and hoz" andtransformation into superstructure (qabile, taife, aşiret)depends on the socio-political situation found in and so the concepts like Stamm(germ.) or Tribu (eng. and fran.) in foreign languages claims that define “hoz”rather than the tribe used within the Kurds.  K   ürtlerüzerine geleneksel sosyal yapılar konusunda yapılan çalışmalardaaşiret hemen her zaman ana yapı olarak incelenir. Bununla birlikte aşiretinKürtler arasında nasıl ortaya çıktığı belli değildir. Aşiret, aile ile başlayıp soy yapısı üzerinden şekillenen veonu aşan oluşumlara kadar giden bir yapılar silsilesi şeklinde incelenir. Aile(mal), Kürt toplumunun en önemli sosyal kurumudur ve topluma biçim verenataerkillik, sülale-ideolojisi gibi yapıları üreten ve yeniden üreten yeganemercidir. Bu yüzden aile, aynı zamanda geleneksel sosyal yapıya biçim veren anadinamiktir. Fakat Kürt sosyal yapısı içinde, aşiretin aileden başlayankatmanlarına bakıldığında “mal, bavik, tîre ve hoz” olarakisimlendirilen katmanların isimlendirilmeleri Kürtçe, aşîretyapısında bunları takip eden katmanlar olan “sülale, qabile, taifa ve aşîret” aşamalarının isimleri Kürtçe değildir. Bu da orjininde Kürtgeleneksel sosyal yapısının aslında sülaleye kadar olduğu, bundan sonraki yapıların, ki bunlar genelde siyasi birliklerdir,Kürt geleneksel sosyal yapısına sonradan eklemlendiğini düşündürmektedir. Bu durumu destekleyici bir yapı, Kürtlerin göçettikleri yerlerde ailenin, kök grup, sülale ve aşiretten bağımsız olarak, kendini soy yapılanması içinde yeniden üretebilecegineilişkin gözlemler yapılmıştır. Batı Türkiye´ye göç eden Kürtlerin yeni yerleşimyerlerinde ailelerini yeniden konumlandırırken Hint Ailesi Modeline benzeyenbir yapıyı sergiledikleri gözlemlenmiştir. Bu yapıya bir-bavik adı verilmiş vebu çalışmada açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, Kürt ailesinin “mal, bavik,tîre ve hoz” şeklinde geleneksel olarak örgütlenebileceğini ve bunun üstündeki yapılara (sülale, qabile, taifa, aşiret)girişip girişmeyeceğini, içinde yaşanılansosyo-politik durumun belirleyebileceğini ve bu yüzden yabancı dillerdeki Stammveya Tribu gibi kavramların Kürtler için kullanılan aşireti değil, hoz´u tanımlayabileceğini iddiaetmektedir.

T   heaşiret (tribe, clan) is usually examined as the mainstructure in studies on Kurds on traditional social structures. However, it isnot known how the tribe arised among the Kurds. The aşiretis examined as a series of structures starting from the family and shaped onthe lineage. The family is the most important social competent authority ofKurdish society and is the only one which generation and regenerationconstructions such as patriarchy and lineage-ideology. Therefore, the family isthe main dynamic that forms the traditional social structure at the same time.However, when the names of the layers of tribal starting from family are examined,it is revealed that the layers of "mal, bavik, tire and hoz" are inKurdish, and the following "sülale, qabile, taifa and aşiret" arenot. This suggests that the Kurdish traditional social structure was originallyup to the dynasty, and that subsequent structures (which are usually politicalassociations) were later added to the Kurdish traditional social structure.Observations of family’s self-regeneration in lineage settlement independentlyof basis group, dynasty and tribe are an important factor supporting thissituation in places Kurds migrate. Kurds who migrated to western Turkey, showeda model of like an Indian family structure when they reposition their familiesin new settlements. This structure was called "bir-bavik" and triedto be explained in this study.This study shows that the Kurdish family can beorganized traditionally as "mal, bavik, tire and hoz" andtransformation into superstructure (qabile, taife, aşiret)depends on the socio-political situation found in and so the concepts like Stamm(germ.) or Tribu (eng. and fran.) in foreign languages claims that define “hoz”rather than the tribe used within the Kurds.  K   ürtlerüzerine geleneksel sosyal yapılar konusunda yapılan çalışmalardaaşiret hemen her zaman ana yapı olarak incelenir. Bununla birlikte aşiretinKürtler arasında nasıl ortaya çıktığı belli değildir. Aşiret, aile ile başlayıp soy yapısı üzerinden şekillenen veonu aşan oluşumlara kadar giden bir yapılar silsilesi şeklinde incelenir. Aile(mal), Kürt toplumunun en önemli sosyal kurumudur ve topluma biçim verenataerkillik, sülale-ideolojisi gibi yapıları üreten ve yeniden üreten yeganemercidir. Bu yüzden aile, aynı zamanda geleneksel sosyal yapıya biçim veren anadinamiktir. Fakat Kürt sosyal yapısı içinde, aşiretin aileden başlayankatmanlarına bakıldığında “mal, bavik, tîre ve hoz” olarakisimlendirilen katmanların isimlendirilmeleri Kürtçe, aşîretyapısında bunları takip eden katmanlar olan “sülale, qabile, taifa ve aşîret” aşamalarının isimleri Kürtçe değildir. Bu da orjininde Kürtgeleneksel sosyal yapısının aslında sülaleye kadar olduğu, bundan sonraki yapıların, ki bunlar genelde siyasi birliklerdir,Kürt geleneksel sosyal yapısına sonradan eklemlendiğini düşündürmektedir. Bu durumu destekleyici bir yapı, Kürtlerin göçettikleri yerlerde ailenin, kök grup, sülale ve aşiretten bağımsız olarak, kendini soy yapılanması içinde yeniden üretebilecegineilişkin gözlemler yapılmıştır. Batı Türkiye´ye göç eden Kürtlerin yeni yerleşimyerlerinde ailelerini yeniden konumlandırırken Hint Ailesi Modeline benzeyenbir yapıyı sergiledikleri gözlemlenmiştir. Bu yapıya bir-bavik adı verilmiş vebu çalışmada açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, Kürt ailesinin “mal, bavik,tîre ve hoz” şeklinde geleneksel olarak örgütlenebileceğini ve bunun üstündeki yapılara (sülale, qabile, taifa, aşiret)girişip girişmeyeceğini, içinde yaşanılansosyo-politik durumun belirleyebileceğini ve bu yüzden yabancı dillerdeki Stammveya Tribu gibi kavramların Kürtler için kullanılan aşireti değil, hoz´u tanımlayabileceğini iddiaetmektedir.