İnflamatuvar barsak hastalıklarında epidemiyolojik özellikler ve hastalık farkındağı; İzmir örneği ile kesitsel bir çalışma
İnflamatuvar barsak hastalıklarında epidemiyolojik özellikler ve hastalık farkındağı; İzmir örneği ile kesitsel bir çalışma
Yazar: Özgürsoy Uran, Berna; Sarıtaş Yüksel, Elif; Ünsal Avdal, Elif; Arkan, Burcu
Dergi: Akademik Gastroenteroloji Dergisi, Vol. 18 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; İnflamatuar barsak hastalıkları,epidemiyolojik veri,hastalık farkındalığı,ülseratif kolit,crohn hastalığı

Giriş ve Amaç: Ülkemizde,inflamatuvar barsak hastalıkları olan bireylerin epidemiyolojikverilerine ve hastalık farkındalıklarına ilişkin yeterli sayıda çalışmabulunmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmada inflamatuvar barsak hastalığı olgularınınsosyodemografik ve epidemiyolojikverilerinin değerlendirilmesi ve hastalığa ilişkin farkındalıklarının araştırılmasıamaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Buçalışma kesitsel olarak planlanlandı ve İzmir’debir eğitim ve araştırma hastanesi gastroenteroloji polikliniğine Temmuz-Ekim2015 tarihleri arasında inflamatuvar barsak hastalığı tanısı ile başvuran 104 hastaile yürütüldü. Veriler, araştırmacılar tarafından oluşturulan 30 soruluk “İnflamatuvarBarsak Hastalıkları Tarama ve Farkındalık Anketi” ile toplanmıştır. Çalışmanınyapıldığı kurumdan ve hastalardan etik izinler alınmıştır. Çalışmadasınıflayıcı değişkenler için frekans veyüzdeler, ayrıca sürekli değişkenler için ortalama, standart sapma ve median,oranların karşılaştırmalarında ise ki-kare testleri kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 42.5±13.9 ve ortalama hastalık süresi 70.41±64.30aydır. Hastaların büyük çoğunluğu sigara kullanmamış veya bırakmıştır.Hastaların %95.2’si tıbbi tanısını bilmekte ve %60.6’sı ülseratif kolitolduğunu ifade etmektedir. Crohn hastası olanların %56.8’i Crohn hastalığı tipinibilmektedir. Tüm hastaların %57.8’i ise hastalığın tutulum yerini bilmekte; %74’ükullandıkları ilaçları bilmekte ya da kısmen bilmektedir. Hastaların Crohn hastalığı tipini bilmedurumu ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki saptanmış ve erkeklerinkadınlara oranla daha fazla oranla Crohn hastalığı tipini bildiklerigörülmüştür. Öğrenim durumları ile Crohn hastalığı tipini bilme durumlarıarasındaki ilişkinin anlamlı olduğu, ortaokul ve üstü öğrenime sahip bireylerinhastalık tipini daha fazla bildiği saptanmıştır. İnternetten bilgi alımı ile Crohnhastalığı tipini bilme durumları arasında da anlamlı bir ilişki olduğu,internetten bilgi alımı arttıkça Crohn hastalığı tipini bilme durumlarının da anlamlıolarak arttığı görülmüştür. Sonuç:Hastaların öz ve soy geçmişlerindeki veriler inflamatuvar barsakhastalıkları patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Çalışma verilerimizliteratürün aksine hastalarımızın çoğunda ailesinde inflamatuvar barsak hastalığı öyküsü olmadığı ve herhangibaşka bir hastalık ya da apendektomi öyküsü bulunmadığını; buna karşınliteratürle uyumlu olarak inflamatuvar barsak hastalığı tanısı almadan önce bireylerin sigara kullandığını, tanıalmadan önce dengesiz beslendiğini, eğitim seviyesi düşük olan bireylerde de inflamatuvarbarsak hastalığı görüldüğünüortaya koymuştur.

Giriş ve Amaç: Ülkemizde,inflamatuvar barsak hastalıkları olan bireylerin epidemiyolojikverilerine ve hastalık farkındalıklarına ilişkin yeterli sayıda çalışmabulunmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmada inflamatuvar barsak hastalığı olgularınınsosyodemografik ve epidemiyolojikverilerinin değerlendirilmesi ve hastalığa ilişkin farkındalıklarının araştırılmasıamaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Buçalışma kesitsel olarak planlanlandı ve İzmir’debir eğitim ve araştırma hastanesi gastroenteroloji polikliniğine Temmuz-Ekim2015 tarihleri arasında inflamatuvar barsak hastalığı tanısı ile başvuran 104 hastaile yürütüldü. Veriler, araştırmacılar tarafından oluşturulan 30 soruluk “İnflamatuvarBarsak Hastalıkları Tarama ve Farkındalık Anketi” ile toplanmıştır. Çalışmanınyapıldığı kurumdan ve hastalardan etik izinler alınmıştır. Çalışmadasınıflayıcı değişkenler için frekans veyüzdeler, ayrıca sürekli değişkenler için ortalama, standart sapma ve median,oranların karşılaştırmalarında ise ki-kare testleri kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 42.5±13.9 ve ortalama hastalık süresi 70.41±64.30aydır. Hastaların büyük çoğunluğu sigara kullanmamış veya bırakmıştır.Hastaların %95.2’si tıbbi tanısını bilmekte ve %60.6’sı ülseratif kolitolduğunu ifade etmektedir. Crohn hastası olanların %56.8’i Crohn hastalığı tipinibilmektedir. Tüm hastaların %57.8’i ise hastalığın tutulum yerini bilmekte; %74’ükullandıkları ilaçları bilmekte ya da kısmen bilmektedir. Hastaların Crohn hastalığı tipini bilmedurumu ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki saptanmış ve erkeklerinkadınlara oranla daha fazla oranla Crohn hastalığı tipini bildiklerigörülmüştür. Öğrenim durumları ile Crohn hastalığı tipini bilme durumlarıarasındaki ilişkinin anlamlı olduğu, ortaokul ve üstü öğrenime sahip bireylerinhastalık tipini daha fazla bildiği saptanmıştır. İnternetten bilgi alımı ile Crohnhastalığı tipini bilme durumları arasında da anlamlı bir ilişki olduğu,internetten bilgi alımı arttıkça Crohn hastalığı tipini bilme durumlarının da anlamlıolarak arttığı görülmüştür. Sonuç:Hastaların öz ve soy geçmişlerindeki veriler inflamatuvar barsakhastalıkları patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Çalışma verilerimizliteratürün aksine hastalarımızın çoğunda ailesinde inflamatuvar barsak hastalığı öyküsü olmadığı ve herhangibaşka bir hastalık ya da apendektomi öyküsü bulunmadığını; buna karşınliteratürle uyumlu olarak inflamatuvar barsak hastalığı tanısı almadan önce bireylerin sigara kullandığını, tanıalmadan önce dengesiz beslendiğini, eğitim seviyesi düşük olan bireylerde de inflamatuvarbarsak hastalığı görüldüğünüortaya koymuştur.