Eskişehir-Sarıcakaya İlçesinin Bağcılık Potansiyelinin Biyoklimatik İndisler ile Değerlendirilmesi
Assessment of the Viticultural Potential of the Eskişehir-Sarıcakaya District with Bioclimatic Indices
Yazar: Teker, Turcan
Dergi: Bahçe, Vol. 54 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Oenology and Viticulture ; Şarapçılık ve Bağcılık ; Üzüm,çeşit,etkili sıcaklık toplamı,bağcılık ; Grape,variety,effective heat summation,viticulture

İç Anadolu step iklimi görülen Eskişehir ilinde, mikroklimatik özelliklere sahip Sarıcakaya ilçesinde mevcut bağcılık faaliyetlerinin geliştirilmesi ve yetiştirilebilecek üzüm çeşitlerinin belirlenmesi önemlidir. Bu araştırma son on yılda, 2015-2024 yılları ve arasında, Sarıcakaya ilçesinde gerçekleşen iklim verilerini değerlendirmek, ilçeye özgü bağcılık iklim göstergelerini (Etkili Sıcaklık Toplamı, Winkler, Huglin, Branas Hidrotermik, Kuraklık, Gece Serinlik İndisleri ve Jones Göstergesi) hesaplamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sarıcakaya ilçesinde son on yıllık dönemde ortalama, yıllık sıcaklık değeri 15,90℃; vejetasyon dönemi sıcaklık değeri 21,60℃ ve yıllık toplam yağış miktarı ise 387,24 mm olarak bulunmuştur. Ekstrem sıcaklık değerleri açısından 2020-2024 yılları değerlendirilmiş, en düşük sıcaklık değerinin 2022 yılının Ocak ayında -8,50℃, en yüksek sıcaklık değerinin ise 49,50℃ ile 2023 yılının Ağustos ayında gerçekleştiği belirlenmiştir. Aynı dönemin ilgili aylarında, bağcılık için kış (Aralık-Şubat) ve ilkbahar geç donları (Mart-Mayıs) risklerinin söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. 2015-2024 yıllar ortalamasına göre, ilçede Etkili Sıcaklık Toplamı değerinin 2446,20 gün-derece olarak gerçekleştiği ve son yıllarda artış eğilimi içinde olduğu belirlenmiştir. Kuraklık İndisi değeri (0,44) açısından yağışın yetersiz, gece serinlik indisi (15,54℃) değerine göre ilçenin ılık gecelere sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, üzümlerin olgunlaşma süreçlerinin dikkate alınması ile Sarıcakaya habitatının çok geçci çeşitlerin dışında, çoğu sofralık ve aynı zamanda bazı şaraplık üzümlerin yetiştiriciliğine elverişli olabileceği anlaşılmıştır.

In Eskişehir province, where the Central Anatolian steppe climate predominates, it is important to advance existing viticulture activities and identify grape varieties suitable for cultivation in the Sarıcakaya district, which features microclimatic characteristics. This research, conducted from 2015-2024, evaluates climate data in Sarıcakaya district and calculates specific viticulture climate indicators such as Growing Degree Days-Winkler, Huglin, Branas Hydrothermal, Drought, Night Coolness Indexes, and Jones Indicator. In Sarıcakaya district, the average annual temperature over the last decade was 15.90℃; the vegetation period temperature was 21.60℃, and total annual rainfall was 387.24 mm. From 2020 to 2024, the lowest temperature recorded was -8.50℃ in January 2022, while the highest was 49.50℃ in August 2023. During this time, winter and spring frosts pose no risk to viticulture. The average from 2015 to 2024 indicated that the total growing degree days value in the district was 2446.20 GDD, showing an increasing trend in recent years. The drought index value of 0.44 indicated that the rainfall was insufficient, while the night coolness index value of 15.54℃ revealed that the district experienced warm nights. Consequently, considering the ripening processes of the grapes, it was determined that the Sarıcakaya habitat could be suitable for cultivating most table grapes and some wine grapes, except for very late-ripening varieties.