Çevrim İçi Okuma Motivasyonu Ölçeği: Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Online Reading Motivation Scale: Adaptation, Validity and Reliability Study
Yazar: Sur, Emine; Çelik, Handan
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Okuma,çevrim içi okuma,motivasyon,ortaokul programları ; Reading,online reading,motivation,secondary school programs

Bu araştırmada Forzani, Leu, Li, Rhoads, Guthrie ve McCoach (2020) tarafından geliştirilen “Çevrim İçi Okuma Motivasyonu Ölçeği”nin Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle ölçeğin uyarlanması için gerekli izinler alınmış ardından uyarlama aşamasına geçilmiştir. Ölçeğin dil geçerliğinin sağlanması amacıyla maddeleri 4 dil uzmanının görüşü alınarak Türkçeye çevrilmiş; orijinal ölçek ve Türkçeye çevrilen ölçek MEB’e bağlı okullarda öğretmenlik yapmakta olan 22 İngilizce öğretmeni tarafından doldurulmuştur. Ölçeğin orijinal İngilizce formu ile Türkçe formu arasında pearson momentler çarpımı korelasyon analizi sonucunda yüksek düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur (r= .996, p< .01). Dil geçerliği sağlanan ölçek Konya ili Ereğli ilçesindeki ortaokulların 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında öğrenim gören toplam 375 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulama sonrasında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Ölçeğin orijinalinde yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda belirlenmiş olan üç faktörlü yapı, Türkçeye çevrilen form aracılığıyla 375 kişiden elde edilen veriler üzerinden analiz edilmiştir. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla DFA analizi yapılmıştır. DFA analiziyle ölçeğin uyum indeksleri incelenmiştir ve inceleme sonunda χ2/sd oranı, RMSEA, RMR, AGFI, GFI değerleri ölçek modelinin mükemmel bir uyumu; CFI ve IFI değerinin iyi bir uyumu; NFI değerinin ise kabul edilebilir bir uyumu gösterdiği görülmüştür.  Elde edilen uyum indekslerine göre ölçeğin uyum düzeyinin iyi olduğu söylenebilir. Maddelere ait faktör yük değerlerinin “.33-.65” arasında değiştiği tespit edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik analizi için Cronbach alfa analizi yapılmış ve madde-test korelasyonları hesaplanmıştır. Toplam ölçekte Cronbach alfa katsayısı .85 ve ölçekte yer alan maddelere ilişkin madde-toplam korelasyon değerleri incelendiğinde ölçekte mevcut olan herhangi bir maddenin ölçekten çıkarılmasının güvenirlik değerinde bir değişiklik meydana getirmeyeceğini göstermektedir. Bu nedenle ölçekten madde çıkarılmaması uygun bulunmuştur. Böylelikle ölçek orijinal haliyle Türkçeye uyarlanmıştır.

The "Online Reading Motivation Scale" created by Forzani, Leu, Li, Rhoads, Guthrie, and McCoach (2020) was to be translated into Turkish as part of this study. Prior to beginning the adaptation phase of the study, the necessary permissions for the scale's adaptation were obtained. The scale's items were translated into Turkish with the help of four language experts in order to ensure its language validity. Both the original scale and the translated scale were then filled out by 22 English teachers employed by schools connected to the Ministry of National Education. A strong positive correlation between the scale's original English and Turkish versions was discovered using Pearson product-moment correlation analysis (r= .996, p< .01). A total of 375 secondary school students in the 5th, 6th, 7th, and 8th grades in the Ereğli district of Konya province were subjected to the scale, the language validity of which was provided. Validity and reliability tests were run after the application. The three-factor structure, which was established by the exploratory factor analysis