hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Fama-French Altı Faktör Modelinde Karlılık ve Momentum Faktörlerinin Rolünün İncelenmesi: Borsa İstanbul Örneği
Examining the Role of Profitability and Momentum Factors in the Fama-French Six-Factor Model: An Example of Borsa Istanbul
Yazar: Erol, Abdullah Ferit; Aytekin, Sinan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Investment and Portfolio Management ; Yatırımlar ve Portföy Yönetimi ; Fama-French five-factor model,Fama-French six-factor model,Profitability,Momentum,BIST ; Fama-French 5 faktör modeli,Fama-French 6 faktör modeli,Karlılık,Momentum,BİST

Bu çalışmada varlık fiyatlama modellerinden Fama ve French beş faktör modeli (FF5F) ile Fama ve French altı faktör modelinin (FF6F) test edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi ve Kurumsal Yönetim Endekslerinin her ikisinde de işlem gören 58 işletmenin 2019:Q1-2023:Q4 dönemine ait çeyreklik verileri kullanılmıştır. Ayrıca ilgili modellerde kullanılan karlılık (faaliyet karlılığı) değişkeni yerine özsermaye karlılığını da (ROE) dikkate alan modeller oluşturularak diğer modeller ile kıyaslanmıştır. Elde edilen veriler panel veri analizi ile test edilmiştir. Yapılan analizlere göre modellerin tamamının açıklayıcılığına en çok katkıyı piyasa risk faktörünün sağladığı görülmüştür. İşletme büyüklüğü ise modele en önemli katkıyı sağlayan ikinci faktördür. Sonuç olarak “pay getirilerini FF6F modeli FF5F modeline göre daha iyi açıklar” şeklindeki hipotez ile “pay getirilerini açıklamada özsermaye karlılığı faaliyet karlılığına göre daha etkindir” şeklinde kurulan hipotezler kabul edilmiştir.

This study aims to test the Fama-French five-factor model (FF5F) and the Fama-French six-factor model (FF6F), which are asset pricing models. For this purpose, quarterly data for the period 2019:Q1-2023:Q4 of 58 firms traded in both Borsa Istanbul Sustainability Index and Corporate Governance Index were used. In addition, models that take into account return on equity (ROE) as well as profitability (operating profitability) instead of just one profitability measure were constructed and compared with other models. The obtained data was subjected to panel data analysis. According to the analyses, it was observed that the market risk factor contributes most to the explanatory power of all models. Firm size was identified as the second most important factor contributing to the model. As a result, hypotheses stating that " the FF6F model explains share returns better than the FF5F model" and "ROE is more effective than operating profitability in explaining share returns" were accepted.
Geçmişten Günümüze Çin Dış Politikasında İdeolojinin Yeri ve Önemi
The Role and Significance of Ideology in Chinese Foreign Policy: From Past to Present
Yazar: Lorci, Enescan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Far East Studies ; Uzakdoğu Çalışmaları ; China,Foreign policy,ideology ; Çin,Dış politika,İdeoloji

Bu çalışmanın temel amacı Mao Zedong döneminden Xi Jinping dönemine kadar Marksist-Leninist ideolojinin Çin dış politikası üzerinde oynamış olduğu rolü analiz etmektir. Bu amaca ulaşmak için çalışmada araştırma yöntemi olarak başlıca ikincil veri analizi yönteminden faydalanmıştır. Yazarın analizi neticesinde bu çalışmanın sonucu göstermektedir ki; Mao sonrası dönemde Deng Xiaoping ’ten başlayarak günüz Çin Halk Cumhuriyeti devlet başkanı Xi Jinping dönemine kadar ideoloji Çin dış politikasındaki önemli konumunu devam ettirmiştir. Buna ek olarak bu çalışmadan çıkarılabilecek bir diğer önemli sonuç ise Marksist-Leninist ideolojinin Çin dış politikasında oynadığı rolün analiz edilmesi Xi Jinping liderliğinde Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki uygulamaları, Doğu Çin Denizi’ndeki Diaoyu/Senkaku adaları krizi, Çin’in Tayvan (Çin Cumhuriyeti) üzerindeki egemenlik iddiaları ve küresel anlamda birçok konuda ABD ile giriştiği rekabet gibi konularda araştırmacılara Çin’in bir sonraki hamlesinin ne olacağını tahmin etme konusunda yardımcı olabileceğidir.

The principal aim of this study is to scrutinize the impact of Marxist-Leninist ideology on China's foreign policy from the Mao Zedong era to the present Xi Jinping era. The author primarily utilized the secondary data analysis approach to conduct this investigation. The findings of this study reveal that the role of ideology has persisted as a significant factor in China's foreign policy from the post-Mao period, commencing from Deng Xiaoping's reign to the current presidency of Xi Jinping. Furthermore, this study underscores that examining the role of Marxist-Leninist ideology in China's foreign policy can aid researchers in predicting China's next moves on critical issues such as China's assertive behavior in the South China Sea under Xi Jinping's leadership, the Diaoyu/Senkaku islands dispute in the East China Sea, the PRC's sovereignty claims over Taiwan, and its rivalry with the United States on multiple global issues.
Küresel Yönetişimde Türkiye’nin Etkisini Arttıran Stratejik Bir Araç Olarak İslami Bankacılık Politikası
Islamic Banking Policy: A Strategic Influence for Enhancing Türkiye’s Influence in Global Governance
Yazar: Çiçek, Aylin Ece
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Regional Studies ; Bölgesel Çalışmalar ; Globalisation ; Küreselleşme ; Küresel yönetişim,İslami finans,Ekonomi diplomasisi ; Global governance,Islamic finance,Economic diplomacy

Bu çalışma, Türkiye'nin İslami finansı küresel yönetişim kümelenmelerindeki etki alanını artırmak için bir araç olarak stratejik kullanımını incelemektedir. Küresel İslami finans sektöründe yükselen bir aktör olan Türkiye, benzersiz jeopolitik konumunu, ekonomi politikalarını ve kültürel diplomasisini kullanarak kendisini bölgedeki önemli oyunculardan biri haline getirmiştir. Türkiye, İslami finansı ekonomik araç setine entegre ederek ekonomik gücünü artırmayı ve İslam dünyası içinde daha derin ekonomik ve kültürel ilişkiler geliştirerek yumuşak gücünü artırmayı hedeflemektedir. Bu makale, Türkiye'nin İslami finans alanındaki düzenleyici ve kurumsal çerçevesini Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleriyle karşılaştırarak analiz etmektedir. Teorik yaklaşımları kullanan çalışma, Türkiye'nin yenilikçi yaklaşımları ve jeopolitik stratejilerinin bu sektördeki rolünü nasıl güçlendirdiğine dair içgörüler sunmaktadır. Bulgular, Türkiye'nin rekabet avantajlarını, İslami finansa stratejik katılımını ve bunun küresel yönetişim ve uluslararası ekonomik ilişkiler üzerindeki daha geniş etkilerini vurgulamaktadır.

This study examines Türkiye's strategic use of Islamic finance as a tool for increasing its sphere of influence in global governance constellations. As a rising actor in the global Islamic finance sector, Türkiye has leveraged its unique geopolitical position, economic policies, and cultural diplomacy to establish itself as one of the significant players in the region. By integrating Islamic finance into its economic toolkit, Türkiye aims to enhance its economic power and foster deeper economic and cultural relations within the Islamic world, thereby increasing its soft power. This article analyzes Türkiye's regulatory and institutional frameworks in Islamic finance, comparing them with those of the Gulf Cooperation Council (GCC) countries. Utilizing theoretical approaches, the study provides insights into how Turkey's innovative approaches and geopolitical strategies have bolstered its role in this sector. The findings highlight Turkey's competitive advantages, its strategic engagement in Islamic finance, and the broader implications for global governance and international economic relations.
Mutfak Şeflerinin Yurt Dışında Çalışma Sebepleri ve Deneyimleri Üzerine Nitel Bir Araştırma
A Qualitative Research on the Motivations and Experiences of Kitchen Chefs Working Abroad
Yazar: Demir, Özkan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2024
Anahtar kelimeler: Human Resources Management ; İnsan Kaynakları Yönetimi ; Aşçı,Mutfak şefleri,Yurt dışında çalışan aşçılar,Nitel araştırma ; Cook,Kitchen chefs,Cooks working abroad,Qualitative research

Mutfak şeflerinin yurtdışında çalışma sebepleri ve deneyimlerinin ortaya çıkarılması amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada olgu bilim deseni tercih edilmiş olup veriler görüşme tekniği yardımıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler düzenlenerek içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir.  Analiz sonucunda gitme amacı, çalışma şartları farkı, katkılar, yaşanan sorunlar ve geri dönüş temaları belirlenmiştir. Her bir temayı oluşturan kategoriler ve bu kategorileri oluşturan kodlar tekrarlanma sıklıklarıyla birlikle belirlenerek tablo haline getirilmiştir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde katılımcıların başta kariyer, ekonomik ve benzeri sebeplerle yurt dışına gittiği, bulundukları ülkedeki çalışma koşullarının ücret, emeğinin karşılığını alma ve benzeri sebeplerle daha iyi olduğunu belirtmiştir. Şu an için herhangi bir sorun yaşamadıklarını fakat yurtdışına ilk gittiklerinde dil, kültürel uyum ve benzeri sorunlar yaşadığını ifade eden katılımcılar yurt dışında çalışmanın kendilerine birçok katkı sağladığını belirtmiştir. Araştırma katılımcıları ayrıca maddi sebepler, sosyal/kültürel haklar, yaşam kalitesi, güvenlik ve benzeri gerekçelerle geri dönmek istemediklerini ifade etmiştir.

This research aims to determine the motivations and experiences of kitchen chefs working abroad. Phenomenology design was employed, and data were collected using interviews. The obtained data was organized and analyzed through content analysis. The analysis revealed several themes, including motivations for going abroad, differences in working conditions, contributions, challenges faced, and reasons for returning. The categories within each theme, along with their corresponding codes and frequencies of repetition, were found and tabulated. Overall, the findings indicated that participants primarily relocated for career advancement, economic opportunities, and related reasons. They reported that working conditions in their host countries were superior due to higher wages and fair compensation. Although participants reported that they initially faced challenges such as language barriers and cultural adaptation, they acknowledged that working abroad contributed positively to their professional growth and development. The participants also expressed a reluctance to return to their home countries, citing financial considerations, social and cultural rights, quality of life, security, and similar factors as their reasons for staying abroad.
Osmanlı Devleti’nde Askerî Çiftlikler
Military Farms in the Ottoman Empire
Yazar: Gedik, Emine
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2024
Anahtar kelimeler: History of Ottoman Socio-Economy ; Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi ; Late Modern Military History ; Yakınçağ Askeri Tarih ; Late Modern History (Other) ; Yakınçağ Tarihi (Diğer) ; Military Farm,Çifteler,Veziriye,Sultansuyu,Çukurova,Harnini,Hamra. ; Askerî Çiftlik,Çifteler,Veziriye,Sultansuyu,Anavarza,Harnini,Hamra.

Osmanlı Devleti’nde Yeniçeri ordusunun lağvedilmesi ve tımar sisteminin kaldırılmasına kadar ordunun atları tımarlı sipahiler tarafından yetiştirilmiş, daha sonraları ise halktan satın alınmaya başlanmıştır. III. Selim döneminde Nizam-ı Cedit askerleri tarafından Levent Çiftliği’nde asker için hayvan yetiştirilmeye başlansa da bu girişim kısa ömürlü olmuştur. Resmi statüye sahip tam teşekküllü ilk askeri çiftlik ise II. Mahmut tarafından 1824 senesinde Seraskerliğe vakfedilen Çifteler Çiftlikât-ı Hümâyûnu’dur. Özellikle Kırım Harbi’nden sonra ordu hayvanlarının tedarikinde yaşanan sıkıntıların giderilmesi için, Dâr-ı Şurâ-yı Askerî tarafından Osmanlı coğrafyası dâhilindeki her ordu bölgesinde bir askerî çiftlik teşkil edilmesine karar verilmiştir. 1863’den XX. yüzyıla kadar olan süreçte; IV. Ordu için (Malatya) Sultansuyu ve (Çukurova) Anavarza, V. Ordu için (Halep) Hamra, VI. Ordu için (Irak) Harnini ve Veziriye çiftlikleri tesis edilmiştir. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra, askerî çiftliklerin idareleri yanında; arazi, mal ve hayvan varlıkları da Seraskerlik’ten alınarak Maliye Nezareti’ne devredilmiştir. Bu çalışmada; askerî çiftliklerin kuruluş, işleyiş ve idarelerinin belgeler ışığında ortaya konulması ve değerlendirilmesi hedeflenmiştir.

In the Ottoman Empire, until the abolition of the Janissary army and the invalidation of the timar system, the army's horses were raised by timar-holding sipahis, and later they began to be purchased from the public. Although Nizam-ı Cedid soldiers started raising animals for the soldiers at Levent Farm during the reign of Selim III, this initiative was short-lived. The first fully-fledged military farm with official status was Çifteler Çiftlikât-ı Hümâyûnu, which was dedicated to the Seraskerate by Mahmud II in 1824. In order to eliminate the problems experienced in the supply of army animals, especially after the Crimean War, it was decided by the Military Council to establish a military farm in every army region within the Ottoman geography. From 1863 to the XX. In the period up to the century; Sultansuyu (Malatya) and Anavarza (Çukurova) farms were established for the IV. Army, (Aleppo) Hamra farms were established for the V. Army, and Harnini and Veziriye farms were established for the VI. Army (Iraq). After the declaration of the Second Constitutional Monarchy, in addition to the administration of military farms; Land, property and animal assets were also taken from the Seraskerlik and transferred to the Ministry of Finance. In this study; It is aimed to reveal and evaluate the establishment, operation and management of military farms in the light of documents.
Sultan Abdülaziz Devrinde Tersane-İ Âmire’ye Demir Tedariki Meselesine Dair İki Layiha Etrafında Yapılan Müzakereler
The Negotiations Around Two Papers on the Issue of Iron Supply to the Shipyard During the Reign of Sultan Abdulaziz
Yazar: Çapar, Onur
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Late Modern Naval History ; Yakınçağ Denizcilik Tarihi ; Sultan Abdulaziz,Armoured ships,Iron mine,Samakov,Tersâne-i Âmire. ; Sultan Abdülaziz,Zırhlı gemiler,Demir madeni,Samakov,Tersâne-i Âmire

Zırhlı gemi çağına girmeye çalışan Osmanlı Devleti, Abdülaziz zamanında bu yeni gemi tiplerini İngiltere’ye sipariş vermenin yanında kendi imkânlarıyla zırhlı gemiler inşa etme düşüncesindeydi. Bu amacı açıkça belli eden bürokrasi zırhlı gemi inşası için tersanenin ihtiyaç duyacağı demir madeninde dışa bağımlı kalmamak, kendi öz imkânlarıyla demiri temin edip dışa bağımlılıktan da kurtulmayı hedefliyordu. Devlet bu amaçla 1864 ve 1867’de sırayla Samakov ve Bosna demir madenlerindeki miktarı öğrenmek ve bu demirin İstanbul’a nakli imkânlarını araştırmak için görevlilere iki layiha hazırlatmıştır. Ardından bu layihalar üzerinden Osmanlı bürokrasisi uzun uzun müzakerelere girişmiş ve neticesinde demir madenlerinin İstanbul’a naklinin hayli pahalı olacağı ve bu nedenle de şimdilik vazgeçilmesi sonucuna ulaşılmıştır. Layihalar etrafında yürütülen tersaneye demir ihtiyacı ve demir madenleri tartışması Osmanlı Devleti’nin bir sanayileşememe sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu makale sözkonusu layihalar çerçevesinde Sultan Abdülaziz döneminde donanmaya demir tedariki ve Osmanlı bürokrasinin bu konudaki politikasını incelemeye yöneliktir.

The Ottoman Empire, which was trying to enter the era of armoured ships, considered building armoured ships with its own resources, in addition to ordering these new types of ships from England during the reign of Sultan Abdülaziz. The bureaucracy that articulated this goal was determined to avoid dependence on foreign iron ore, which the shipyard would need to build armoured ships, and to eliminate foreign dependence by supplying iron from its own resources. To this end, the state commissioned two layihas in 1864 and 1867 to determine the amount of iron in the mines of Samakov and Bosnia and to study the possibilities of transporting this iron to Istanbul. The Ottoman bureaucracy then engaged in lengthy negotiations on the basis of these layihas and concluded that transporting the iron mines to Istanbul would be very expensive and should be abandoned for the time being. The need for iron for the shipyards and the debate over the layihas emerged as a problem of industrialisation in the Ottoman Empire. The aim of this article is to examine the supply of iron to the navy during the reign of Sultan Abdülaziz and the policy of the Ottoman bureaucracy on this issue within the framework of these layihas.
Berlin Batı Afrika Konferansı ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Konferanstaki Tutumu (1884-1885)
Berlin West Africa Conference and the Ottoman Empire’s Attitude at the Conference (1884-1885)
Yazar: Saka, Burak Ahmet; Şahin, Gürsoy
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2024
Anahtar kelimeler: Late Modern African History ; Yakınçağ Afrika Tarihi ; Africa,The Berlin West Africa Conference,Colonialism,Congo,The Ottoman Empire. ; Afrika,Berlin Batı Afrika Konferansı,Sömürgecilik,Kongo,Osmanlı Devleti.

Afrika kıtası, 15. yüzyılda Avrupa devletlerinin dikkatini çeken bir coğrafya idi. 19. yüzyıla kadar gelen uzun süreç içerisinde devletler arası rekabet kıyı kesimleri yanında iç kesimlere doğru kaymaya başladı. Bu süreçte, askeri ve sivil keşif kolları, seyyahlar, bilim insanları ve misyonerlerin önemli katkıları oldu. Bu faaliyetlerin zirveye ulaştığı dönemde, kıtanın geleceğinde bir dönüm noktası olan ve serbest ticaret, kölelik, misyonerlik ve yeni işgal prensipleri gibi konuları içeren Berlin Batı Afrika Konferansı (15 Kasım 1884-26 Şubat 1885) düzenlendi. Makalede, arşiv belgeleri ışığında Afrika’nın geleceği ve sınırlarının çizilmesi hususunda önemli etkisi olan konferans ve Osmanlı İmparatorluğu’nun konferanstaki tutumu incelenmektedir. Osmanlı yönetimi, davet edilmemesine rağmen konferansa katılma yönünde diplomatik temaslarda bulundu. Ardından katılmasında bir engelin olmadığı sonucuna varılarak Almanya tarafından davet edildi. Müzakereler sırasında sınırlar, Müslüman nüfusun dini haklarının korunması ve hâkimiyet alanları üzerindeki konularda etkin bir politika yürüttü. Konferansta alınan kararlar uzun vadede hem kıtayı hem de Osmanlı egemenlik alanlarını etkiledi.

The African continent was a geography that attracted the attention of European colonial states in the 15th century. During the long period until the 19th century, competition between states began to shift from coastal areas to inland areas. In this process, military and civilian expeditions, travelers, scientists and missionaries made important contributions. During the period when these activities reached their peak, the Berlin West Africa Conference (15 November 1884-26 February 1885) which was a turning point in the future of the continent and included issues such as free trade, slavery, missionary and new occupation principles was held. In the article, the conference which had a significant impact on the future of Africa and the drawing of its borders and the attitude of the Ottoman Empire towards the conference are examined in the light of archive documents. Although the Ottoman administration was not invited, it made diplomatic contacts to participate in the conference. After concluding that there was no obstacle to its participation, it was invited by Germany. During the negotiations, the Ottoman Empire pursued an active policy on issues such as borders, the protection of the religious rights of the Muslim population and sovereignty. The decisions taken at the conference affected both the continent and Ottoman sovereignty in the long run.
“Müzede Bir Gece” Filminde Postmodern Unsur Olarak Kolaj
Collage as a Postmodern Element in the Movie “Night at the Museum”
Yazar: Gençer Kızılırmak, Devrim; Arık, Şahmurat
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Postmodernizm,Kolaj,Müze,Edebiyat,Sinema ; Postmodernism,Collage,Museum,Literature,Cinema

Yönetmenliğini Shawn Levy’nin yaptığı üç serilik filmden oluşan “Müzede Bir Gece” sinema filminin senaryo metni, Milan Trenc’in 1993 tarihli çocuk kitabına dayanır. Serinin ilk filmi 2006 yılında ismi ile gösterime girer. İkinci film, 2009’da: Smithsonian Savaşı ve serinin son filmi olan: Lahitteki Sır ise 2014 yılında izleyicisiyle buluşur. Her yaştan seyirciye hitap eden film, aksiyon-komedi türündedir. Filmin kurmaca evreninde tarih, tarihi şahsiyetler, canlı ve cansız varlıklar, kendi bağlamlarından çıkartılarak bir müzede aynı anda varlık bulmaları açısından devasa bir kolajın parçalarını oluşturur. Çalışmada postmodern anlayış ve kolaj tekniği üzerinde durularak toplumsal/kültürel bellek mekânı olarak müzenin seyirlik/eğlencelik bir mekâna dönüştürülmesi irdelenmiştir. Postmodern tahkiye unsurlarının inşasında tarih, tarihî karakterlerin uğradığı dönüşüm ve bu dönüşümün postmodern anlatının metinlerarası ilişki kurma biçimlerinden olan kolajın kullanılarak gerçekleştirilme pratikleri, filmden verilen örneklerle açıklanmıştır.

The script of the movie, which consists of three series of films “Night at the Museum” directed by Shawn Levy, is based on Milan Trenc's 1993 children's book. The first movie of the series was released in 2006 under its name. The second film, Battle of the Smithsonian, was released in 2009, and the last film in the series, The Secret in the Sarcophagus, was released in 2014. The movies, which appeal to audiences of all ages, are action-comedy genres. In the fictional universe of the film, history, historical figures, living and inanimate beings form parts of a huge collage in that they are removed from their contexts and exist simultaneously in a museum.In the study, the transformation of the museum as a place of social/cultural memory into a place for spectacle/entertainment was examined by focusing on postmodern understanding and collage technique. The transformation of historical characters in the history of the construction of postmodern narrative elements and the practices of using collage, one of the ways of establishing text relationships of postmodern narrative, were explained with the examples given in the film.