YENİ İSTANBUL GAZETESİNDE 1950 YILI MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ
1950 GENERAL PARLIAMENTARY ELECTION IN YENİ İSTANBUL NEWSPAPER
Yazar: Yalçın, Behrin
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 76, 2024
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; 1950 Milletvekili Genel Seçimi,Cumhuriyet Halk Partisi (CHP),Demokrat Parti (DP),Milletvekili Seçim Kanunu,Yeni İstanbul Gazetesi ; Republican People’s Party,Republican People's Party (CHP),Democrat Party (DP),Parliamentary Election Law,Yeni İstanbul Newspaper.

Türkiye, İkinci Dünya Savaşı sonrasında demokrasi değerlerinin hâkim olduğu anlayışı benimsemiş ve 1946-1950 döneminde aşamalı olarak daha adil, güvenli ve emniyetli bir seçim ortamının sağlanmasına yönelik tedbirler almıştır. Bu gayretlerin bir sonucu olarak; Türkiye’de tek dereceli, çoğunluk usulü, gizli oy, açık sayım ve yargısal denetim esaslarının bir arada uygulandığı ilk milletvekili genel seçimi 14 Mayıs 1950’de yapılmıştır. Türk demokrasi tarihinde önem arz eden 1950 yılı milletvekili genel seçimine giden süreçte, “siyasi, iktisadi, müstakil günlük gazete” sloganıyla 1 Aralık 1949’da yayım hayatına başlayan Yeni İstanbul Gazetesi; yeni seçim kanununun kabulü, seçim propagandası ve seçimin icrası sürecini farklı bir bakış açısı ve ciddi bir habercilik anlayışıyla yansıtmış, eleştiriden çekinmeyen, tarafsız olma gayreti içindeki haber ve yorumlarıyla dikkat çekmiştir. Yeni İstanbul; bu dönemde özellikle seçim güvenliği, partiler arası uzlaşma ve partilerin seçim beyannamelerinin önemi konularını gündeme getirmiş, haberlerinde daha çok Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Demokrat Parti (DP)’nin faaliyetlerine öncelik vermiş, Millet Partisi (MP)’nin uzlaşmaz tavrını tenkit etmiş, siyasi anket ve yabancı gazetecilerin gözüyle seçim propagandasının değerlendirilmesi gibi farklı uygulamaları hayata geçirmiştir. Bu makalede; yeni, farklı ve kendini basın hayatına kabul ettirme gayreti içinde olan bir gazetenin, 1950 yılı milletvekili genel seçimi sürecini nasıl gördüğü ve değerlendirdiği düşüncesiyle Yeni İstanbul’un 1950 yılı milletvekili genel seçimi sürecine bakış açısı, gazetedeki 1 Aralık 1949-3 Haziran 1950 dönemini kapsayan haber ve yorumlardan istifade ile incelenmiş ve dönemin siyasi durumu hakkında bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.

Türkiye adopted a policy based on democratic values after the Second World War and gradually took measures to ensure a fairer, more secure, and trustworthy electoral environment between 1946 and 1950. As a result of these efforts, the first general parliamentary election in Türkiye, in which the principles of a single-stage and majority vote electoral system, secret ballot, open counting, and judicial oversight were implemented simultaneously, was held on May 14, 1950. On the road to the 1950 general parliamentary election, which holds significant importance in Turkish democratic history, Yeni İstanbul newspaper, which began its publication on December 1, 1949, with the motto "political, economic, and independent daily newspaper," covered the adoption of the new election law, electioneering, and the execution of the general parliamentary election from a unique perspective with a strict journalistic approach and stood out with its impartial news and commentaries, unafraid of criticism. Yeni İstanbul particularly brought issues such as election security, reconciliation among political parties, and the importance of party election manifestos to the agenda, prioritized coverage of the activities of Republican People’s Party (CHP) and Democrat Party (DP), criticized the uncompromising stance of Nation Party (MP), and introduced unique practices such as political survey and analyses of the election campaign from the perspective of foreign journalists. In this article, with the aim of understanding how a new and distinct newspaper striving to establish itself in the press perceived and evaluated the 1950 parliamentary election process, Yeni İstanbul's perspective on the 1950 parliamentary election process has been examined based on news articles and commentaries published in the aforementioned newspaper between December 1, 1949, and June 3, 1950 and has been aimed to draw conclusions about the political climate of the period.