Özel Gereksinimli Çocuğa Sahip Annelerin Bekçilik Davranışları ve Babaların Annelik Bekçiliği Davranışlarına Maruziyetlerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi
A Study on Gatekeeping Behaviours of Mothers With Children with Special Needs and Fathers' Exposure to Maternal Gatekeeping Behaviours According to Some Variables
Yazar: Hazar, Zehra; Bütün Ayhan, Aynur
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Early Childhood Education ; Okul Öncesi Eğitim ; Basic Training (Other) ; Temel Eğitim (Diğer) ; Maternal Gatekeeping,Children with Special Needs,Fathers ; Annelik Bekçiliği,Özel Gereksinimli Çocuklar,Babaların Maruziyetleri

Bu araştırmada, okul öncesi dönemde (3-6 yaş) ve ilkokul döneminde (7-11 yaş) özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin bekçilik davranışları ve babaların annelik bekçiliği davranışlarına maruziyetlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel desende betimsel bir niteliktedir. Araştırma verileri “Demografik Bilgi Formu”, “Annelik Bekçiliği (ABÖ)” 3-6 ve 7-11 yaş anne ve baba formları kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen çevrim içi olarak 245 anne ve 148 baba oluşturmaktadır. Verilerin değerlendirilmesinde; bağımsız gruplar t- testi, ANOVA, Mann-Whitney U analizi kullanılmıştır. 7-11 yaş çocuğu olan annelerin 3-6 yaş özel gereksinimli çocuğu olan annelere göre daha fazla annelik bekçiliği davranışı gösterdiği tespit edilmiştir. 7-11 yaş çocuğu olan babaların da annelik bekçiliği davranışlarına maruziyetlerinin 3-6 yaş çocuğu olan babalara göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Annelerin gösterdiği bekçilik davranışları öğrenim düzeyi, çalışma durumu, gelir düzeyi, sosyo-ekonomik düzey ve çocuk sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p0,05). Çalışma da babaların özel gereksinimli çocukları etkileyen anneler dışındaki sosyal bağlamlar (okul, devlet destek sistemleri, eğitim düzenlemeleri, yasal haklar vb.) hakkında daha kapsamlı çalışmalar yapılması önerilmektedir.

In this study, it was aimed to examine the gatekeeping behaviors of mothers with children with special needs in preschool (3-6 years) and primary school (7-11 years) and fathers' exposure to maternal gatekeeping behaviors according to some variables. The research is descriptive in quantitative design. The research data were collected using the "Demographic Information Form", "Maternal Gatekeeping Scale (MG)" 3-6- and 7-11-years old mother and father forms. The participants of the study consisted of 245 mothers and 148 fathers selected online by simple random sampling method. In the evaluation of the data; independent groups t-test, ANOVA and Mann- Whitney U analysis were used. It was found that mothers with children aged 7-11 years showed more maternal gatekeeping behavior than mothers with children with special needs aged 3-6 years. Fathers with children aged 7-11 years were also found to be more exposed to maternal gatekeeping behaviors than fathers with children aged 3-6 years. It was determined that the gatekeeping behaviors shown by mothers differed significantly according to education level, employment status, income level, socio-economic level and number of children (p0.05). In the study, it is recommended that more comprehensive studies be conducted on the social contexts (school, state support systems, educational regulations, legal rights, etc.) other than mothers that affect children with special needs.