hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
YERÇEKİMİNE TERS VE GELENEKSEL DÖKÜM YÖNTEMLERİ İLE ÜRETİLEN AlSi ALAŞIMININ ADHESİF AŞINMA DAVRANIŞININ İNCELENMESİ
YERÇEKİMİNE TERS VE GELENEKSEL DÖKÜM YÖNTEMLERİ İLE ÜRETİLEN AlSi ALAŞIMININ ADHESİF AŞINMA DAVRANIŞININ İNCELENMESİ
Yazar: Hasırcı, Hasan; Gül, Ferhat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Alüminyum alaşımları, sertlik, mikroyapı, yerçekimine ters döküm, adhesif aşınma.

Bu çalışmada, geleneksel yerçekimi ve yerçekimine ters döküm yöntemleri ile üretilen AlSi alüminyum alaşımınınadhesif aşınma davranışı incelendi. Numuneler, yerçekimine ters ve geleneksel döküm yöntemleri ile yaşkum kalıba 600, 640 ve 690 °C sıcaklıkta, 100, 250 ve 500 mmHg vakum şartlarında dökülerek üretildi. Bu numuneler,disk üzerinde pim adesif aşınma cihazında test edildi. Adhesif aşınma testleri 20 ve 60 N yükler altındave 1 m/s kayma hızında gerçekleştirildi. Adhesif aşınma test sonuçları; düşük yükte (20N) alaşımın aşınma kaybınınsertliği ile benzer bir değişim sergilediği, ancak yük arttığında (60N) alaşımda meydana gelen sertlik artışındandolayı nedeniyle adhesif aşınma direncinin azaldığını gösterdi.

Bu çalışmada, geleneksel yerçekimi ve yerçekimine ters döküm yöntemleri ile üretilen AlSi alüminyum alaşımınınadhesif aşınma davranışı incelendi. Numuneler, yerçekimine ters ve geleneksel döküm yöntemleri ile yaşkum kalıba 600, 640 ve 690 °C sıcaklıkta, 100, 250 ve 500 mmHg vakum şartlarında dökülerek üretildi. Bu numuneler,disk üzerinde pim adesif aşınma cihazında test edildi. Adhesif aşınma testleri 20 ve 60 N yükler altındave 1 m/s kayma hızında gerçekleştirildi. Adhesif aşınma test sonuçları; düşük yükte (20N) alaşımın aşınma kaybınınsertliği ile benzer bir değişim sergilediği, ancak yük arttığında (60N) alaşımda meydana gelen sertlik artışındandolayı nedeniyle adhesif aşınma direncinin azaldığını gösterdi.
FNBDT/SCIP PROTOKOLÜNÜN YEREL ALAN AĞINDA UYGULAMASI VE SINIR DEĞERLERİN TESPİT EDİLMESİ
FNBDT/SCIP PROTOKOLÜNÜN YEREL ALAN AĞINDA UYGULAMASI VE SINIR DEĞERLERİN TESPİT EDİLMESİ
Yazar: Dilli, Orkun; Akçam, Nursel; Koyuncu, Murat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: FNBDT, SCIP, uçtan uca güvenli haberleşme.

Teknolojideki hızlı değişim her alanda olduğu gibi haberleşme sistemlerinde de yaşanmaktadır. Geliştirilenfarklı sistemler veya cihazlar zaman kaybedilmeden kullanıma sunulmaktadır. Söz konusu değişim geneldeolumlu olmakla birlikte bazen olumsuz sonuçlara da yol açabilmektedir. Bu olumsuz sonuçlardan bir tanesi,ISDN, PSTN ve IP tabanlı haberleşme cihazlarının birbirleriyle uçtan uca güvenli olarak haberleşmeyapamamasıdır. Bu çalışmada, farklı haberleşme ağları üzerinde uçtan uca emniyetli haberleşmenin yapılmasıamacıyla geliştirilen FNBDT (Future Narrow Band Digital Terminal)/SCIP (Secure CommunicationInteroperability Protocol) protokolü, emulatörler vasıtasıyla IP ağ üzerinde değişik açılardan test edilmiştir. Butür çalışmaların yapılmasının FNBDT/SCIP protokolünün gelişimine katkıda bulunmak açısından büyük önemarz etmekte olduğu ve sunulan çalışmanın bu alanda gerçekleştirilmiş ilk çalışmalardan birisi olması nedeniylede gelecekte konuyla ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Teknolojideki hızlı değişim her alanda olduğu gibi haberleşme sistemlerinde de yaşanmaktadır. Geliştirilenfarklı sistemler veya cihazlar zaman kaybedilmeden kullanıma sunulmaktadır. Söz konusu değişim geneldeolumlu olmakla birlikte bazen olumsuz sonuçlara da yol açabilmektedir. Bu olumsuz sonuçlardan bir tanesi,ISDN, PSTN ve IP tabanlı haberleşme cihazlarının birbirleriyle uçtan uca güvenli olarak haberleşmeyapamamasıdır. Bu çalışmada, farklı haberleşme ağları üzerinde uçtan uca emniyetli haberleşmenin yapılmasıamacıyla geliştirilen FNBDT (Future Narrow Band Digital Terminal)/SCIP (Secure CommunicationInteroperability Protocol) protokolü, emulatörler vasıtasıyla IP ağ üzerinde değişik açılardan test edilmiştir. Butür çalışmaların yapılmasının FNBDT/SCIP protokolünün gelişimine katkıda bulunmak açısından büyük önemarz etmekte olduğu ve sunulan çalışmanın bu alanda gerçekleştirilmiş ilk çalışmalardan birisi olması nedeniylede gelecekte konuyla ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
ÖZÖRGÜTLEMELİ HARİTA AĞLARI VE GRİ DÜZEY EŞ OLUŞUM MATRİSLERİ İLE GÖRÜNTÜ BÖLÜTLEME
ÖZÖRGÜTLEMELİ HARİTA AĞLARI VE GRİ DÜZEY EŞ OLUŞUM MATRİSLERİ İLE GÖRÜNTÜ BÖLÜTLEME
Yazar: Demirhan, Ayşe; Güler, İnan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Görüntü bölütleme, özörgütlemeli harita ağları, gri düzey eş oluşum matrisleri.

Görüntü bölütleme bir görüntünün bir ya da daha fazla karakteristiğe veya özelliğe göre sınıf ya da altkümedenilen bölgelerine ayrılması, aynı karakteristiğe sahip, ilgilenilen alanların arka plandan ve diğer alanlardanayrılarak belirgin hale getirilmesidir. Görüntü işlemede gerçekleştirilen en zor adım görüntü bölütlemedir. Dahasonra yapılacak olan görüntü analizlerinin ve ilgili uygulamaların başarılı olması büyük ölçüde görüntübölütlemenin başarısına bağlı olmaktadır. Bu çalışmada çeşitli görüntüler özörgütlemeli harita (SOM) ağları vegri düzey eş oluşum matrisleri (GLCM) kullanılarak bölütlenmiştir. Bu yöntemlerin görüntü bölütlemeuygulamalarındaki performansları değerlendirilmiştir. Sonuçta bu yöntemlerin görüntü bölütlenmeuygulamalarında %90 başarılı gösterdiği görülmüştür.

Görüntü bölütleme bir görüntünün bir ya da daha fazla karakteristiğe veya özelliğe göre sınıf ya da altkümedenilen bölgelerine ayrılması, aynı karakteristiğe sahip, ilgilenilen alanların arka plandan ve diğer alanlardanayrılarak belirgin hale getirilmesidir. Görüntü işlemede gerçekleştirilen en zor adım görüntü bölütlemedir. Dahasonra yapılacak olan görüntü analizlerinin ve ilgili uygulamaların başarılı olması büyük ölçüde görüntübölütlemenin başarısına bağlı olmaktadır. Bu çalışmada çeşitli görüntüler özörgütlemeli harita (SOM) ağları vegri düzey eş oluşum matrisleri (GLCM) kullanılarak bölütlenmiştir. Bu yöntemlerin görüntü bölütlemeuygulamalarındaki performansları değerlendirilmiştir. Sonuçta bu yöntemlerin görüntü bölütlenmeuygulamalarında %90 başarılı gösterdiği görülmüştür.
INCONEL 718’İN DELİNMESİNDE KESME PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TALAŞ OLUŞUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
INCONEL 718’İN DELİNMESİNDE KESME PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE TALAŞ OLUŞUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Yazar: Kıvak, Turgay; Habalı, Kasım; Şeker, Ulvi
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Inconel 718, yüzey pürüzlülüğü, talaş oluşumu, delme.

Bu çalışmada, Inconel 718 süper alaşımının kaplamalı ve kaplamasız karbür matkaplarla delinmesi esnasındakesme parametrelerinin, yüzey pürüzlülüğü ve talaş oluşumu üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Delme deneylerikaplamasız, TiN ve TiAlN kaplı karbür matkaplar kullanılarak, kuru kesme şartlarında CNC dik işlememerkezinde, dört farklı kesme hızı (10, 12,5, 15, 17,5 m/dak) ve üç farklı ilerleme hızı (0,05, 0,075, 0,1 mm/dev)kullanılarak yapılmıştır. 5 mm çapında matkaplarla 8 mm derinliğinde kör delikler delinmiştir. Yüzeypürüzlülüğü ölçümleri ışığında kesici takımlar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Genel olarak, yüzeypürüzlülüğü açısından en iyi sonuçlar kaplamasız takımla delinen deliklerden alınmıştır. Talaş oluşumuincelendiğinde yapılan bütün deneylerde, ilk delikte meydana gelen talaş şeklinin kopuk talaş ya da küçük adımlıhelisel talaş şeklinde olduğu görülmüştür.

Bu çalışmada, Inconel 718 süper alaşımının kaplamalı ve kaplamasız karbür matkaplarla delinmesi esnasındakesme parametrelerinin, yüzey pürüzlülüğü ve talaş oluşumu üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Delme deneylerikaplamasız, TiN ve TiAlN kaplı karbür matkaplar kullanılarak, kuru kesme şartlarında CNC dik işlememerkezinde, dört farklı kesme hızı (10, 12,5, 15, 17,5 m/dak) ve üç farklı ilerleme hızı (0,05, 0,075, 0,1 mm/dev)kullanılarak yapılmıştır. 5 mm çapında matkaplarla 8 mm derinliğinde kör delikler delinmiştir. Yüzeypürüzlülüğü ölçümleri ışığında kesici takımlar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Genel olarak, yüzeypürüzlülüğü açısından en iyi sonuçlar kaplamasız takımla delinen deliklerden alınmıştır. Talaş oluşumuincelendiğinde yapılan bütün deneylerde, ilk delikte meydana gelen talaş şeklinin kopuk talaş ya da küçük adımlıhelisel talaş şeklinde olduğu görülmüştür.
TOZ METAL SİLİNDİRİK BİR PARÇANIN SU VERME İŞLEMİNDE GÖZENEKLİLİĞİN SOĞUMA EĞRİLERİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK İNCELENMESİ
TOZ METAL SİLİNDİRİK BİR PARÇANIN SU VERME İŞLEMİNDE GÖZENEKLİLİĞİN SOĞUMA EĞRİLERİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK İNCELENMESİ
Yazar: Özsunar, Abuzer; Peker, Gökçe
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Su verme, soğuma eğrileri, toz metalurjisi, Fluent (HAD), UDF.

Bu çalışmada, toz metalürjisi ile üretilmiş gözenekli paslanmaz çelik silindirlere su verilmesi esnasındanumunelerde meydana gelen sıcaklık dağılımları incelenerek, metallerin soğuma eğrileri çizilmiştir. Bu problemFLUENT paket programında modellenmiştir. Problemde ısı taşınım katsayısı, malzemenin ısı iletim katsayısı,malzemenin özgül ısısı, suyun özelliklerinin sıcaklıkla değişimi dikkate alınmıştır. Değişen ısı taşınım katsayısıve iletim katsayısı için C derleyicisinde kullanıcı tanımlı fonksiyon (User Define Function-UDF) yazılıpFLUENT’e aktarılmıştır. 2.5x3 ebatındaki parçanın iç bölge, alt-üst yüzey ve dış dikey yüzeydeki değişiknoktalardaki soğuma eğrileri çizilmiştir. Ayrıca, % 10, %20 ve %40 gözeneklilik değerleri için karşılaştırmayapılarak gözenekliliğin etkisi ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar sayısal bir çalışmayla karşılaştırılmış vegenel olarak uyum içinde olduğu görülmüştür.

Bu çalışmada, toz metalürjisi ile üretilmiş gözenekli paslanmaz çelik silindirlere su verilmesi esnasındanumunelerde meydana gelen sıcaklık dağılımları incelenerek, metallerin soğuma eğrileri çizilmiştir. Bu problemFLUENT paket programında modellenmiştir. Problemde ısı taşınım katsayısı, malzemenin ısı iletim katsayısı,malzemenin özgül ısısı, suyun özelliklerinin sıcaklıkla değişimi dikkate alınmıştır. Değişen ısı taşınım katsayısıve iletim katsayısı için C derleyicisinde kullanıcı tanımlı fonksiyon (User Define Function-UDF) yazılıpFLUENT’e aktarılmıştır. 2.5x3 ebatındaki parçanın iç bölge, alt-üst yüzey ve dış dikey yüzeydeki değişiknoktalardaki soğuma eğrileri çizilmiştir. Ayrıca, % 10, %20 ve %40 gözeneklilik değerleri için karşılaştırmayapılarak gözenekliliğin etkisi ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar sayısal bir çalışmayla karşılaştırılmış vegenel olarak uyum içinde olduğu görülmüştür.
ESNEK İMALAT SİSTEMLERİNDE PARÇA SEÇİMİ VE MAKİNA YÜKLEME İÇİN UZUN DÖNEM HAFIZALI BİR TABU ARAMA ALGORİTMASI
ESNEK İMALAT SİSTEMLERİNDE PARÇA SEÇİMİ VE MAKİNA YÜKLEME İÇİN UZUN DÖNEM HAFIZALI BİR TABU ARAMA ALGORİTMASI
Yazar: Arıkan, Murat; Erol, Serpil
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Esnek imalat sistemleri, parça seçimi, makina yükleme, tabu arama.

Bu çalışmada, EİS planlama problemleri arasında yer alan parça seçimi ve makina yükleme problemleri elealınmış ve sıralı olarak çözülen iki amaçlı bir karışık tamsayılı programlama modeli ile ifade edilmiştir. Ancak,problemin kombinatoryal bir yapıya sahip olması, büyük boyutlu problemlerin matematiksel modelleryardımıyla çözülmelerini güçleştirmektedir. Bu nedenle, problemin çözümü için yoğunlaştırma ve çeşitlendirmestratejileri destekli bir tabu arama algoritması geliştirilmiştir. En iyi parametre seti faktöryel deney tasarımı ilebelirlenen algoritmanın etkinliği, rassal olarak üretilmiş farklı büyüklükteki problemler üzerinde test edilmiş veelde edilen sonuçlar matematiksel model çözümleriyle karşılaştırılmıştır.

Bu çalışmada, EİS planlama problemleri arasında yer alan parça seçimi ve makina yükleme problemleri elealınmış ve sıralı olarak çözülen iki amaçlı bir karışık tamsayılı programlama modeli ile ifade edilmiştir. Ancak,problemin kombinatoryal bir yapıya sahip olması, büyük boyutlu problemlerin matematiksel modelleryardımıyla çözülmelerini güçleştirmektedir. Bu nedenle, problemin çözümü için yoğunlaştırma ve çeşitlendirmestratejileri destekli bir tabu arama algoritması geliştirilmiştir. En iyi parametre seti faktöryel deney tasarımı ilebelirlenen algoritmanın etkinliği, rassal olarak üretilmiş farklı büyüklükteki problemler üzerinde test edilmiş veelde edilen sonuçlar matematiksel model çözümleriyle karşılaştırılmıştır.
TİCARİ SAF ALÜMİNYUMUN YÖNLÜ KATILAŞTIRILMASI İÇİN DÜZENEK GELİŞTİRİLMESİ
TİCARİ SAF ALÜMİNYUMUN YÖNLÜ KATILAŞTIRILMASI İÇİN DÜZENEK GELİŞTİRİLMESİ
Yazar: Tüzünalp, K. Kunt; Ünalan, İlker; Öksüz, Yusuf; Kocatepe, Kadir
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Yönlü katılaşma, alüminyum

Bu çalışmada alüminyum alaşımlarının yönlü katılaştırılabilmesi için doğru sıcaklık kontrolü sağlayabilecek birdeney düzeneği kurulmuştur. Hazırlanan düzenek üzerinde sıcaklık kontrolünün sağlanabilmesi amacıylahareketli ısı bariyeri, soğutucu ısıtma fırını ve soğutma sistemi entegre edilmiştir. Deney düzeneğininkalibrasyonu için sıcaklık haritası çıkarılmıştır. Sıcaklık haritası sonuçlarına göre fırının farklı konumlarındakalıp içinde 2,5–4,8C/cm aralığında sıcaklık gradyan değerleri elde edilmiştir.

Bu çalışmada alüminyum alaşımlarının yönlü katılaştırılabilmesi için doğru sıcaklık kontrolü sağlayabilecek birdeney düzeneği kurulmuştur. Hazırlanan düzenek üzerinde sıcaklık kontrolünün sağlanabilmesi amacıylahareketli ısı bariyeri, soğutucu ısıtma fırını ve soğutma sistemi entegre edilmiştir. Deney düzeneğininkalibrasyonu için sıcaklık haritası çıkarılmıştır. Sıcaklık haritası sonuçlarına göre fırının farklı konumlarındakalıp içinde 2,5–4,8C/cm aralığında sıcaklık gradyan değerleri elde edilmiştir.
GÖZENEKLİ MALZEMELERİN ETKEN ISIL İLETKENLİKLERİ ÜZERİNE MEVCUT ÇALIŞMALAR
GÖZENEKLİ MALZEMELERİN ETKEN ISIL İLETKENLİKLERİ ÜZERİNE MEVCUT ÇALIŞMALAR
Yazar: Yüksel, Numan; Avcı, Atakan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Isıl iletkenlik, gözenekli malzeme, matematik model.

Bu çalışmada, gözenekli maddelerin etken ısıl iletkenliğinin modellenmesine ve/veya tahminine yönelikliteratürde mevcut çalışmalar incelenmiştir. Bu çalışmalar, literatürde tespit edilen ve farklı uygulamalarıkapsayan bazı deneysel sonuçlar dikkate alınarak analiz edilmiştir. Sonuçlar tablo halinde verilmiş ve modeller,uygulanabilirlik aralığı, kullanım kolaylığı ile değişik parametrelerin etkileri açısından değerlendirilmiştir.Sonuçta genel olarak kullanılabilecek bağıntılar elde etmek yerine belirli yapılarda ve belirli gözeneklilikaralığında sınırlı bir hata töleransı ile kullanılabilecek bağıntıları seçmenin önem kazandığı ve özellikle yükseksıcaklığın etken ısıl iletkenliğine etkisinin çalışılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu çalışmada, gözenekli maddelerin etken ısıl iletkenliğinin modellenmesine ve/veya tahminine yönelikliteratürde mevcut çalışmalar incelenmiştir. Bu çalışmalar, literatürde tespit edilen ve farklı uygulamalarıkapsayan bazı deneysel sonuçlar dikkate alınarak analiz edilmiştir. Sonuçlar tablo halinde verilmiş ve modeller,uygulanabilirlik aralığı, kullanım kolaylığı ile değişik parametrelerin etkileri açısından değerlendirilmiştir.Sonuçta genel olarak kullanılabilecek bağıntılar elde etmek yerine belirli yapılarda ve belirli gözeneklilikaralığında sınırlı bir hata töleransı ile kullanılabilecek bağıntıları seçmenin önem kazandığı ve özellikle yükseksıcaklığın etken ısıl iletkenliğine etkisinin çalışılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
TOPRAK VE KAOLİNDE ETİL BROMÜRÜN ADSORPSİYONUNUN İNCELENMESİ
TOPRAK VE KAOLİNDE ETİL BROMÜRÜN ADSORPSİYONUNUN İNCELENMESİ
Yazar: Harbili, Uğur; Yaşyerli, Nail; İstek, Tuğba
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Toprak kirliliği, adsorpsiyon, moment tekniği.

Bromlu uçucu organik bileşikler toprakta çevre problemi yaratan kirleticilerdir. Bu çalışmada etilbromürünkaolin ve toprak tabletlerindeki adsorpsiyonu tek taraflı tek tablet moment tekniğiyle incelenmiştir. Kaolin vetoprak tabletlerinde etilbromürün sıfırıncı momentlerinin analizinde tersinir adsorpsiyon gözlenmiştir. Gözeneklikatılarda etilbromürün adsorpsiyon denge sabitleri puls tepki deneyleri için türetilen birinci mutlak momentifadelerinin kullanılmasıyla hesaplanmıştır. Toprak ve kaolin tabletlerinde etilbromürün adsorpsiyon dengesabitleri (ρpKi) sırasıyla 3,81 ve 1,68 olarak bulunmuştur. Toprak tabletinde etilbromürün adsorpsiyon dengesabiti kaolin tabletindekine göre daha büyük çıkmıştır.

Bromlu uçucu organik bileşikler toprakta çevre problemi yaratan kirleticilerdir. Bu çalışmada etilbromürünkaolin ve toprak tabletlerindeki adsorpsiyonu tek taraflı tek tablet moment tekniğiyle incelenmiştir. Kaolin vetoprak tabletlerinde etilbromürün sıfırıncı momentlerinin analizinde tersinir adsorpsiyon gözlenmiştir. Gözeneklikatılarda etilbromürün adsorpsiyon denge sabitleri puls tepki deneyleri için türetilen birinci mutlak momentifadelerinin kullanılmasıyla hesaplanmıştır. Toprak ve kaolin tabletlerinde etilbromürün adsorpsiyon dengesabitleri (ρpKi) sırasıyla 3,81 ve 1,68 olarak bulunmuştur. Toprak tabletinde etilbromürün adsorpsiyon dengesabiti kaolin tabletindekine göre daha büyük çıkmıştır.
ÇIKIK KUTUPLU SENKRON HİDROGENERATÖRLERİN DİNAMİK VE GEÇİCİ ZAMAN ANALİZ KOŞULLARINDA ARDIŞIK KARMA DEĞİŞKEN NONLİNEER PROGRAMLAMA METODU KULLANILARAK OPTİMİZASYONU
ÇIKIK KUTUPLU SENKRON HİDROGENERATÖRLERİN DİNAMİK VE GEÇİCİ ZAMAN ANALİZ KOŞULLARINDA ARDIŞIK KARMA DEĞİŞKEN NONLİNEER PROGRAMLAMA METODU KULLANILARAK OPTİMİZASYONU
Yazar: Topaloğlu, İsmail; Gürdal, Osman
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Çıkık kutup, hidrogeneratör, optimizasyon, nonlineer programlama, SMINLP.

Enerji üretiminde kullanılan generatörlerin tasarımı oldukça karmaşık ve deneyim gerektiren bir süreçtir. Çıkıkkutuplu senkron hidrogeneratörlerin tasarımları bir barajdan diğerine farklılık gösterebilir. Otomatik optimizasyonişlemi çok istenen bir süreçtir, çünkü tasarımcılar aynı makine tipinde çok az tecrübeye sahiptirler. Sunulanbu çalışma da amaç fonksiyonuna en büyük etki sağlayan değişkenler ana tasarım değişkenleri olarak kabul edilmiştir.Optimizasyon tasarım modeli üç boyutlu olarak geçici zaman ve dinamik analiz koşullarında birbirinebağlı karma nonlineer değişkenlerden oluşturulmuştur. Optimizasyon süreci boyunca nonlineer karma değişkenlerardışık olarak amaç fonksiyonunu lineerleştirmeye çalışmaktadır. Bu yöntem çok etkilidir, çünkü amaç fonksiyonutamamıyla birbirine bağlı değişkenlerden oluşmaktadır. Bu yüzden optimum değerler sürekli belirlenensınır aralığı içinde bulunmaktadır. Bu süreç birçok tasarım çalışmasında denenmiş ve kullanılan SMINLP optimizasyontekniği amaç fonksiyonunu QS, PS ve SNLP’e göre % 3-%15 aralığında daha idealleştirmektedir.

Enerji üretiminde kullanılan generatörlerin tasarımı oldukça karmaşık ve deneyim gerektiren bir süreçtir. Çıkıkkutuplu senkron hidrogeneratörlerin tasarımları bir barajdan diğerine farklılık gösterebilir. Otomatik optimizasyonişlemi çok istenen bir süreçtir, çünkü tasarımcılar aynı makine tipinde çok az tecrübeye sahiptirler. Sunulanbu çalışma da amaç fonksiyonuna en büyük etki sağlayan değişkenler ana tasarım değişkenleri olarak kabul edilmiştir.Optimizasyon tasarım modeli üç boyutlu olarak geçici zaman ve dinamik analiz koşullarında birbirinebağlı karma nonlineer değişkenlerden oluşturulmuştur. Optimizasyon süreci boyunca nonlineer karma değişkenlerardışık olarak amaç fonksiyonunu lineerleştirmeye çalışmaktadır. Bu yöntem çok etkilidir, çünkü amaç fonksiyonutamamıyla birbirine bağlı değişkenlerden oluşmaktadır. Bu yüzden optimum değerler sürekli belirlenensınır aralığı içinde bulunmaktadır. Bu süreç birçok tasarım çalışmasında denenmiş ve kullanılan SMINLP optimizasyontekniği amaç fonksiyonunu QS, PS ve SNLP’e göre % 3-%15 aralığında daha idealleştirmektedir.
ELEKTROMANYETİK TASARIM PROGRAMI KULLANILARAK ELEKTRİK MAKİNELERİNİN TASARIMINDA BOYUT OPTİMİZASYONU İÇİN GELİŞTİRİLMİŞ İKİNCİ DERECEDEN HASSASİYET ANALİZİ TEMELLİ NÜMERİK BİR YAKLAŞIM
ELEKTROMANYETİK TASARIM PROGRAMI KULLANILARAK ELEKTRİK MAKİNELERİNİN TASARIMINDA BOYUT OPTİMİZASYONU İÇİN GELİŞTİRİLMİŞ İKİNCİ DERECEDEN HASSASİYET ANALİZİ TEMELLİ NÜMERİK BİR YAKLAŞIM
Yazar: Topaloğlu, İsmail; Gürdal, Osman
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Tasarım optimizasyonu, hassasiyet analizi, elektromanyetik tasarım, hidrogeneratör, boyut optimizasyonu.

Bu çalışmada elektrik makinelerinin tasarımında boyut optimizasyonu için geliştirilen ikinci derecedenhassasiyet analizi temelli nümerik bir yaklaşımın formülasyonu ve çözüm algoritması sunulmuştur. Çalışmadaelektrik makinelerinin tasarımında boyut optimizasyonu için kullanılan ikinci dereceden hassasiyet analizitemelli nümerik yaklaşım; elektromanyetik tasarım programı kullanılarak optimizasyon problemi çözümlimitlerinin karma değerlerden oluştuğu yeni bir yaklaşım ile hazırlanan script sayesinde gerçekleştirilmiştir. Buyeni nümerik metod temelinde, tasarımcılar elektrik makinelerinin tasarımında pratik çözümlere standart birelektromanyetik tasarım programı kullanarak ulaşabileceklerdir. Önerilen metodun uygulanabilirliği çıkıkkutuplu senkron hidrogeneratör optimizasyon probleminde Ansoft Rmxprt kullanılarak gösterilmiştir. Sonuçlargöstermiştir ki hassasiyet analizi içeren bu metod da çözümlerde ilk tasarıma göre yaklaşık %15 iyileştirmesağlanmıştır, aynı zamanda diğer metodlara göre önemli avantajları vardır ve diğer elektromanyetik aygıtlarınboyut optimizasyonu için de kullanılabilir.

Bu çalışmada elektrik makinelerinin tasarımında boyut optimizasyonu için geliştirilen ikinci derecedenhassasiyet analizi temelli nümerik bir yaklaşımın formülasyonu ve çözüm algoritması sunulmuştur. Çalışmadaelektrik makinelerinin tasarımında boyut optimizasyonu için kullanılan ikinci dereceden hassasiyet analizitemelli nümerik yaklaşım; elektromanyetik tasarım programı kullanılarak optimizasyon problemi çözümlimitlerinin karma değerlerden oluştuğu yeni bir yaklaşım ile hazırlanan script sayesinde gerçekleştirilmiştir. Buyeni nümerik metod temelinde, tasarımcılar elektrik makinelerinin tasarımında pratik çözümlere standart birelektromanyetik tasarım programı kullanarak ulaşabileceklerdir. Önerilen metodun uygulanabilirliği çıkıkkutuplu senkron hidrogeneratör optimizasyon probleminde Ansoft Rmxprt kullanılarak gösterilmiştir. Sonuçlargöstermiştir ki hassasiyet analizi içeren bu metod da çözümlerde ilk tasarıma göre yaklaşık %15 iyileştirmesağlanmıştır, aynı zamanda diğer metodlara göre önemli avantajları vardır ve diğer elektromanyetik aygıtlarınboyut optimizasyonu için de kullanılabilir.