KENTLEŞME SORUNLARI KAPSAMINDA ŞANLIURFA’NIN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
KENTLEŞME SORUNLARI KAPSAMINDA ŞANLIURFA’NIN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Yazar: Kayan, Ahmet
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 32, 2018
Anahtar kelimeler: Anahtar Kelimeler: Çevre,Çevre Sorunları,Kentleşme,Şanlıurfa Çevre Sorunları

KENTLEŞME SORUNLARI KAPSAMINDA ŞANLIURFA’NIN ÇEVRESORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÖZET                Şanlıurfa 1980’li yıllarınortasından itibaren GAP çalışmaları, 1990’lı yıllarda sulu tarıma geçilmesiyleGüney Doğu Anadolu Bölgesinin cazibe merkezi haline gelmiştir. Şanlıurfa hemhızlı nüfus artışı hem de cazip özelliklerinden dolayı çok göç almıştır. Kentmerkezi aldığı göçlerin de etkisiyle 1980’li yıllardan itibaren hızlı kentleşmesürecine girmiştir. 1985 yılında % 50 olan kentleşme oranı 2015 yılında %92’yeçıkmıştır. Kısa sürede bu kadar hızlı gerçekleşen bir kentleşme sürecindeelbette birçok kentleşme ve çevre sorunu ortaya çıkacaktır. Ama konumu veözelliklerinden dolayı Şanlıurfa’da diğer illerimizden farklı çevre sorunlarıyaşanmaktadır. Şanlıurfa, Suriye, Irak ve İran üçgeninde bulunduğundan çölbölgelerinden gelen tozlu rüzgardan dolayı kirli hava akımına maruzkalmaktadır. Kent içinde çok yaygın olarak bulunan pide fırınları ve şehiriçinde kalan küçük sanayi kentin havasını çok ciddi anlamda kirletmektedir. GAPdolayısıyla yapılan sulu tarımdan ötürü bilinçsizce tarlalar su, gübre veilaçla doldurularak tarım toprakları çoraklaşarak kirlenmektedir. Şehir içindearaçların denetimsiz çalışması, fazla araç ve şehir merkezinde kalan otogar çokciddi gürültü ve hava kirliliğine neden olmaktadır. Şanlıurfa birçok tarihi vekültürel değerler sahiptir ama bunların çoğu ilgisizlikten ve bakımsızlıktan yayıkılmakta ya da aslına uygun onarılamayacak şekilde tahrip olmaktadır. İste buçalışmada Şanlıurfa’ya has olan bu tür çevre sorunları ve çözüm önerilerianlatılmıştır.                Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre Sorunları, Kentleşme, ŞanlıurfaÇevre Sorunları,                 ENVIRONMENTAL PROBLEMS IN ŞANLIURFACITYAND RELATED RECOMMENDATIONS AS A PART OF PROBLEMS OF URBANIZATION ABSTRACTŞanlıurfa has become a center of attraction in the South EasternAnatolia Region with Southeastern Anatolia Project (GAP) since the middle ofthe 1980s, and with the emergence of irrigated agriculture in the 1990s.Şanlıurfa has received a large number of immigrants due to its rapid populationgrowth and available opportunities. The city center has been undergoing a rapidurbanization process since 1980s with the influence of migrations it hasreceived. The urbanization rate, which was 50% in 1985,increased to 92% in 2015. A number of problems relatedto urbanization and environment will eventually arise as a result of anurbanization process, which takes place so quickly. However, Şanlıurfaexperiences environmental problems that are different from those of othercities due to its location and distinctive characteristics. Because it is located in the triangle of Syria, Iraq and Iran, Şanlıurfa is exposed topolluted air flow due to the dusty wind originating in the desert regions. The bake houses, which are very common in the city, and industrial arealocated in the city center pollute the air very seriously. As a result of theirrigated agriculture practiced within the scope of GAP, the fields areunconsciously filled with water, fertilizers and medicines, and theagricultural lands have been more and more polluted and turning into a desert.An excessive number of vehicles and bus terminals located in the city centercause serious noise and air pollution problems. Şanlıurfa has many historicaland cultural values, but most of them are either destroyed because of neglectand lack of care or are damaged in such a way that they cannot be properlyrepaired. Therefore, this study aims to discuss these environmental problemsand propose solutions.Keywords:environment, environmental problems, urbanization, environmental problemsrelated to Şanlıurfa city

KENTLEŞME SORUNLARI KAPSAMINDA ŞANLIURFA’NIN ÇEVRESORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÖZET                Şanlıurfa 1980’li yıllarınortasından itibaren GAP çalışmaları, 1990’lı yıllarda sulu tarıma geçilmesiyleGüney Doğu Anadolu Bölgesinin cazibe merkezi haline gelmiştir. Şanlıurfa hemhızlı nüfus artışı hem de cazip özelliklerinden dolayı çok göç almıştır. Kentmerkezi aldığı göçlerin de etkisiyle 1980’li yıllardan itibaren hızlı kentleşmesürecine girmiştir. 1985 yılında % 50 olan kentleşme oranı 2015 yılında %92’yeçıkmıştır. Kısa sürede bu kadar hızlı gerçekleşen bir kentleşme sürecindeelbette birçok kentleşme ve çevre sorunu ortaya çıkacaktır. Ama konumu veözelliklerinden dolayı Şanlıurfa’da diğer illerimizden farklı çevre sorunlarıyaşanmaktadır. Şanlıurfa, Suriye, Irak ve İran üçgeninde bulunduğundan çölbölgelerinden gelen tozlu rüzgardan dolayı kirli hava akımına maruzkalmaktadır. Kent içinde çok yaygın olarak bulunan pide fırınları ve şehiriçinde kalan küçük sanayi kentin havasını çok ciddi anlamda kirletmektedir. GAPdolayısıyla yapılan sulu tarımdan ötürü bilinçsizce tarlalar su, gübre veilaçla doldurularak tarım toprakları çoraklaşarak kirlenmektedir. Şehir içindearaçların denetimsiz çalışması, fazla araç ve şehir merkezinde kalan otogar çokciddi gürültü ve hava kirliliğine neden olmaktadır. Şanlıurfa birçok tarihi vekültürel değerler sahiptir ama bunların çoğu ilgisizlikten ve bakımsızlıktan yayıkılmakta ya da aslına uygun onarılamayacak şekilde tahrip olmaktadır. İste buçalışmada Şanlıurfa’ya has olan bu tür çevre sorunları ve çözüm önerilerianlatılmıştır.                Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre Sorunları, Kentleşme, ŞanlıurfaÇevre Sorunları,                 ENVIRONMENTAL PROBLEMS IN ŞANLIURFACITYAND RELATED RECOMMENDATIONS AS A PART OF PROBLEMS OF URBANIZATION ABSTRACTŞanlıurfa has become a center of attraction in the South EasternAnatolia Region with Southeastern Anatolia Project (GAP) since the middle ofthe 1980s, and with the emergence of irrigated agriculture in the 1990s.Şanlıurfa has received a large number of immigrants due to its rapid populationgrowth and available opportunities. The city center has been undergoing a rapidurbanization process since 1980s with the influence of migrations it hasreceived. The urbanization rate, which was 50% in 1985,increased to 92% in 2015. A number of problems relatedto urbanization and environment will eventually arise as a result of anurbanization process, which takes place so quickly. However, Şanlıurfaexperiences environmental problems that are different from those of othercities due to its location and distinctive characteristics. Because it is located in the triangle of Syria, Iraq and Iran, Şanlıurfa is exposed topolluted air flow due to the dusty wind originating in the desert regions. The bake houses, which are very common in the city, and industrial arealocated in the city center pollute the air very seriously. As a result of theirrigated agriculture practiced within the scope of GAP, the fields areunconsciously filled with water, fertilizers and medicines, and theagricultural lands have been more and more polluted and turning into a desert.An excessive number of vehicles and bus terminals located in the city centercause serious noise and air pollution problems. Şanlıurfa has many historicaland cultural values, but most of them are either destroyed because of neglectand lack of care or are damaged in such a way that they cannot be properlyrepaired. Therefore, this study aims to discuss these environmental problemsand propose solutions.Keywords:environment, environmental problems, urbanization, environmental problemsrelated to Şanlıurfa city