Vitrinleri Dolduran İthal Malların Bedeli: Kademeli Borç Tahkimi (1958-1965)
The Cost of Imported Goods Filling The Showcases: Gradual Debt Consolidation (1958-1965)
Yazar: Akyüz, Ferhat
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 45, 2024
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Debt Consolidation,Public Debt,Debt History,Finance History,Devaluation of 1958 ; Borç Tahkimi,Kamu Borcu,Borçlanma Tarihi,Finans Tarihi,1958 devalüasyonu

Bu çalışma, 1958 ile 1965 yılları arasındaki borç tahkimine odaklanarak, özellikle 1960 borç tahkimini ana odak noktası olarak ele almaktadır. 4 Ağustos 1958’den 1965’e kadar Türkiye’de çeşitli nitelikteki kamu ve özel sektör borçları, aşamalı olarak tahkim, tasfiye, iptal veya mahsup edilmiştir. Bu borçların çoğunluğu kamu borcu olmakla birlikte, kredili dış ticaret/ithalat ve tasfiye edilen bankalardan kaynaklı özel sektör borçlarından da oluşmaktaydı. Tahkime konu olan söz konusu borçlar, 1958 ile 1965 yılları arasında herhangi bir yıla ait kamu bütçesinin harcama/gelir kısmından fazla olup, toplamda yaklaşık 16 milyar TL değerindeydi. Çalışma, 4 Agustus 1958 istikrar tedbirlerinden sonra başlayan kademeli tahkim sürecini incelemekte olup, 1946-1958 yılları arasındaki ekonomi politikalarının etkisi altındaki tahkimin ön koşullarını ele almaktadır. Ayrıca, 1959’da Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü ile yapılan kredili dış ticaret/ithalat borçlarına yönelik tahkim anlaşması ve 1960’ta yürürlüğe giren borç tahkim kanunuyla ilgili gelişmelere de vurgu yapmaktadır. Bu araştırmada borç tahkimine ilişkin sayısal veriler ağırlıklı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarından elde edilmiştir. Ayrıca Devlet Arşivleri Başkanlığı, Resmî Gazete ve süreli yayınlar gibi kaynaklardan da yararlanılmıştır. Sonuç olarak çalışmada, 1946-1958 dönemine ait ekonomi politikalarının bir sonucu olarak ortaya çıkan kamu borçları ve belirli özel sektör borçlarının, kademeli borç tahkimi ile 1970 ve 1980’li yıllara ertelendiği ortaya konulmuştur.

This study focuses on debt consolidation between 1958 and 1965, with a particular emphasis on the consolidation efforts in 1960. Various types of debts in Türkiye, ranging from August 4, 1958, to 1965, were gradually consolidated, liquidated, canceled, or offset. While the majority of these debts were public debts, they also included private sector debts related to credit-based foreign trade and liquidated banks. The consolidated debts during this period exceeded the expenditure/income portion of any given year’s public budget totaling approximately 16 billion TL between 1958 and 1965. This study examines the gradual consolidation process initiated after the stability measures of 1958 and discusses the prerequisites of consolidation under the influence of economic policies from 1946 to 1958. It also highlights developments related to the 1959 consolidation agreement for credit-based foreign trade debts with the European Economic Cooperation Organization and the fundamental debt consolidation law enacted in 1960. Quantitative data on debt consolidation was primarily obtained from the proceedings of the Grand National Assembly of Türkiye. In addition, resources such as the archives of the Presidency of the Republic, the Official Gazette and periodicals were also used. The study reveals that public debts arising as a consequence of economic policies from 1946 to 1958, along with specific private sector debts, were deferred to the 1970s and 1980s through gradual debt consolidation.