Trakya Havzası Kuzeybatısında Hamitabat Formasyonu Denizaltı Yelpaze Kumtaşlarının Rezervuar Potansiyeli
Reservoir Potential of the Hamitabat Formation Submarine Fan Sandstones,  Northwest of Thrace Basin
Yazar: Büyükutku, Aynur; Geçer, Aylin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Submarine fan,FTIR (Fourier Transform Infrared),Hydrocarbon,Permeability,Porosity,Reservoir ; Denizaltı yelpazesi,FTIR(Fourier dönüşümlü infrared),Hidrokarbon,Permeabilite,Porozite,Rezervuar

Hamitabat Formasyonu kumtaşlarında yapılansedimantolojik ve sedimanter petrografik incelemeler Trakya Havzasıkuzeybatısında büyük bir denizaltı yelpaze oluşumunu göstermiştir. Bu çalışmaile Trakya Havzası kuzeybatısında açılan 16 adet sondaj kuyusundan alınankumtaşı karot örneklerinin sedimantolojik depolanma, sedimanter petrografik vepetrofiziksel özelliklerinden yararlanarak Hamitabat Formasyonu kumtaşlarınınrezervuar özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Kuyulardan alınan örnekler üzerindeyapılan litoloji, sedimantolojik yapı, doku ve sedimanter petrografianalizlerine göre Hamitabat Formasyonu kumtaşları 3 ayrı litofasiyese (A, B ve C)ayrılmıştır. Litofasiyes A kumtaşları kaba tane boyuna (0.5-1.0 mm) sahip olup,düz-teğet tane ilişkili, yarı yuvarlak- yarı köşeli ve orta-kötü boylanmalıolup, denizaltı yelpaze oluşumunun üst yelpaze bölümüne karşılık gelir.Litofasiyes B kumtaşları orta tane boyuna  (0.25-0.5 mm) sahip olup, yarıyuvarlak-yuvarlak taneli, iç-dış bükey tane ilişkili, orta-iyi boylanmalıtanelerden oluşur ve denizaltı yelpaze oluşumunun orta yelpaze bölümüne karşılıkgelir. Litofasiyes C kumtaşları ise çok ince (0.12 mm<) tanelerden oluşmuşolup, denizaltı yelpaze oluşumunun alt bölümüne karşılık gelip, rezervuarözelliği sunmazlar. Litofasiyes A kumtaşları çapraz tabakaların fazlalığı,yüksek kil içeriği, az oranda ikincil çözünme ile oluşmuş gözenek alanlarınagöre 0.1-10 mD düşük permeabilite, % 6-12 düşük porozite değerleri ile ortakalite rezervuar özelliğine sahiptir. Litofasiyes B kumtaşları ise düşük kil içeriği, daha geniş gözenekboğazı çapları ile 16-104 mD yüksek permeabilite, %15-24 yüksek porozitedeğerleri ile daha iyi bir rezervuar kaya özelliği sunarlar.  Bu çalışmaya göre Trakya Havzası kuzeybatısındaHamitabat Formasyonu Litofasiyes B kumtaşları hidrokarbonun geldiği seviyeyekarşılık gelmektedir. Hamitabat Formasyonu kumtaşlarının denizaltı yelpaze oluşumununorta yelpaze bölümlerinin (Litofasiyes B), üst yelpaze bölümlerine (LitofasiyesA) göre çok daha yüksek hidrokarbon potansiyeline sahip olduğu saptanmıştır.

Sedimentological and sedimentarypetrographic investigations of the Hamitabat Formation sandstones exhibited a hugesubmarine fan formation in the northwest of Thrace Basin. In this studyreservoir properties of Hamitabat Formation were found out according tosedimentological storage, sedimentary petrographic and petrophysical propertiesof the sandstone-core samples taken from 16 wells in the northwest of theThrace Basin. According to analyses of the lithology, sedimentologic structure,texture and sedimentary petrography of the well samples the Hamitabat Formationsandstones were separated into three distinct lithofacies (A, B, and C).Lithofacies A sandstones exhibit coarse grain sizes (0.5-1.0 mm), smooth-point grain contact, subrounded-subangulargrains, moderate-bad sorting, and corresponds to upper part of submarine fanformation.  Lithofacies B sandstonesexhibit medium grain sizes (0.25-0.5 mm), subrounded-rounded grains, concave-convexgrain contact, moderate-good sorting, and corresponds to middle part of submarine fan formation. Lithofacies Csandstones exhibit very fine grain sizes (0.12 mm<) corresponds to lower partof submarine fan formation, and nonreservoir facies. Lithofacies A sandstoneshave medium quality reservoir property due to abundance of crossbedding, higher clay content, less pore areas formed by secondary dissolution,low permeability (0.1-10 mD) and porosity (6-12%). Lithofacies B sandstoneshave better reservoir properties than Lithofacies A due to fewer clay content,large pore throat, high permeability (16-104 mD) and porosity (15-24%).According to this study hydrocarbons come from Hamitabat Formation LithofaciesB sandstones in the Thrace Basin. Mid part (Lithofacies B) of the HamitabatFormation submarine fan sandstones have higher hydrocarbon potential than its upperpart (Lithofacies A).