hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Klasik Dönem İslam Düşüncesinde Dünya Merkezli Evren Algısı ve Teolojik Nedenleri
World-Centered Perception of the Universe in Classical Period Islamic Thought and Its Theological Reasons
Yazar: Cesur, Ertuğrul
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. İDEKTA, 2021
Anahtar kelimeler: Astronomy,Observatory,Earth-Centered,Copernicus,Zillullah ; Astronomi,Rasathane,Dünya Merkezli,Zillullah,Kopernik

Klasik tefsir kitaplarına yansıdığı üzere Müslüman düşüncesinde de hâkim evren resmi aslında Antik Çağ’dan modern zamanlara, dünyanın hemen her yerinde geçerli geosantrik evren modelidir. Nihayetinde Kur’an’ın asli gayesi astronomi bilgisi değil, geçerli dış dünya algısı ne olursa olsun insanların yeryüzünü ifsat etmeden bir arada yaşayabilecekleri bir toplum düzeni yönünde yaratılış gayesine matuf ilkeleri hatırlatmaktır. Bunu yaparken de dönemin dil ve kültürel gerçeklerinden hareket eder. Buna göre verili kültürün kendi iç tutarlılığı içinde bu hikmeti gözeten bir toplumsal düzen tesis edilen ilk İslam toplumda siyasal sistemin dayanağı tanrısal temsil de “halife” kavramı üzerinden topluma şamil hale gelir. Ne var ki, Hz. Peygamber sonrası siyasi ihtilaflarda tarafların kendi konumlarını dini referanslarla tahkim etmeleri, dünya merkezli bir evren fikrine ilişkin teolojik kabulleri pekiştirir.

The picture of the dominant universe in the Muslim World, as reflected in the classical literature,  was not different from the geocentric idea of the universe. The purpose of the Quran is not to teach people astronomy lessons, but to establish a social order in which people can live together without spoiling the earth, regardless of the prevailing perception of the external world. According to this, “divine representation”, which was the basis of the political system in the first Muslim society, is attributed to the society with the concept of "caliph". However, in the post-Prophet political conflicts, the parties' fortification of their positions with occultist references, reinforced the theological assumptions regarding the idea of an earth-centered universe.
Kur’ân’daki Mübhemâtın İdeolojik Yorumu: Kummî Örneği
The Ideological Interpretation of Mubhemâtu'l-Qur'ân: The Case of Kummî
Yazar: Salmazzem, Mehmet
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. İDEKTA, 2021
Anahtar kelimeler: Qur’ân,Mubhemât,Shia,Al-Qummî ; Kur'ân,Mübhemât,Şia,Kummî

Kur’ân, benzersiz bir yapıya sahip olmakla birlikte kendi nüzûlüne tanıklık eden toplumun dil inceliklerini büyük oranda muhafaza etmiştir. Kur’ân’ın mübhem ifadeler içermiş olmasını da bu bağlamda sayabiliriz. Kur’ân’daki mübhemâtı aynı zamanda O’nun evrenselliğine müteveccih önemli bir unsur olarak görmek mümkündür. Ne var ki bunlara yönelik bazı yorumların, Kur’ân’ın evrensel mesajını gölgelediği anlaşılmaktadır. Bilhassa mutaassıp bazı isimlerin, kendi ideolojilerini desteklemek gibi mülahazalarla Kur’ân’daki mübhemâta yönelik yorumlar yaptığı bilinmektedir. Örneğin Şia’ya müntesip bazı isimlerce Kur’ân’ın ruhuna muhalif “aşırı” nitelikli yorumların sayısı az değildir. Şia’sının sembol isimlerinden olan Kummî bunlardan biridir. Tefsirine bakıldığında Kummî’nin Kur’ân’daki mübhem ifadelerin çoğunu mezhebî kaygıları öne çıkaran; keyfî bir yaklaşımla yorumlamaya çalıştığı görülmektedir. Kummî örneğinde Kur’ân’daki mübhemâtın ideolojik yorumunu kritize etmeyi hedefleyen bu çalışmada doküman analizi metoduna başvurulmuştur.

Qur’ân has largely preserved the linguistic subtleties of the society that witnessed its period of revelation as well as it has a unique structure. In this context, we can count the fact that the Quran contains the Ambiguous (Mubham) expressions. It is possible to see the Mubhamat expressions in the Quran as an important element towards its universality. However, it is understood that some interpretations regarding them overshadow the universal message of the Quran. It is known that some people who are especially bigoted make comments on the Mubhamat in the Quran, with their own ideologies. For example, the number of "extreme" comments made by some names who are affiliated with Shia, contrary to the spirit of the Quran, are not few. Kummi is one of them. When al-Qummî’s Tafsir is examined, it is seen that he tries to interpret most of the Ambiguous expressions in the Quran with an arbitrary approach that emphasizes his sectarian concerns. The method of document analysis was used in this study, which aims to criticize the ideological interpretation of the Ambiguous (Mubhamat) in the Qur’an by taking al-Qummî as an example.
MENA Ülkeleri Tarım Sektörlerinin Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi ile İncelenmesi
Analysis of the Agricultural Sectors of MENA Countries with Malmquist Total Factor Productivity Index
Yazar: Koç, Kenan; Özkan, Akın; Dündar, Necip
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Tarımsal Verimlilik,MENA Ülkeleri,Malmquist (TFV) Endeksi,Veri Zarflama Analizi (VZA) ; Agricultural Productivity,MENA Countries,Malmquist (TFP) Index,Data Envelopment Analysis (DEA)

Tarım sektörü, geçmişten günümüze besin ihtiyaçlarının giderilmesi ve gelir kaynağı olması açısından insanlık için önemini hiç kaybetmemiştir. İnsan nüfusunun hızlı bir şekilde büyümesi ile birlikte gıda ihtiyacının artması ve iklim değişikliği sebebiyle kuraklık sorununun yaşanması gibi faktörler tarım sektöründeki verimliliğin öneminin artmasını sağlamıştır. Tarımsal verimlilik, özellikle gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkeler için gelir kaynağı olması ve iktisadi gelişime katkı sağlaması yönüyle önemli bir role sahiptir. Bu çalışmanın amacı çoğunlukla gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkelerden oluşan MENA ülkelerinin 1967-2016 dönemi için tarımsal verimlilik değişimlerini Veri Zarflama Analizi (VZA) tabanlı girdi yönelimli Malmquist Toplam Faktör Verimlilik (TFV) endeksi aracılığıyla incelemektir. Çalışmada ele alınan ülkeler, düşük ve yüksek gelirli ülkeler olarak iki gruba ayrılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre; düşük gelirli ülkelerde ortalama Malmquist (TFV) endeksinde yaklaşık %1’lik artış; yüksek gelirli ülkelerde ise %0,3’lük bir düşüş gözlemlenmiştir.   Her iki ülke grubu için ortalama etkinlik ve etkinlik değişimi skorlarında kısmi bir atış, ortalama teknik değişim skorunda ise düşüş gözlemlenmiştir.

The agricultural sector has never lost its importance for humanity in terms of meeting nutritional needs and being a source of income from past to present. The increase in the need for food due to the rapid increase in the  population and the drought problem due to climate change have made the productivity more important in the agricultural sector. Agricultural productivity is vital for developing and less developed countries in terms of being a source of income and contributing to economic development. The aim of this study is to examine the agricultural productivity changes of MENA countries that mostly consist of developing and less developed countries, for the period of 1967-2016 through Data Envelopment Analysis (DEA) based input-oriented Malmquist Total Factor Productivity (TFP) index. The countries considered in the study are divided into two groups as low and high income countries. According to the results of the study; an increase of about 1% in the average Malmquist (TFP) index in low-income countries; a decrease of 0.3% was observed in high-income countries. For both country groups, a partial increase was observed in the average efficiency and efficiency change scores, while a partial decrease in the average technical change score was observed.
Bir Talebenin Hocasına Eleştirileri: İmâmü’l-Harameyn El-Cüveynî- Ebu’l-Kâsım El-Fûranî Örneği
Bir Talebenin Hocasına Eleştirileri: İmâmü’l-Harameyn el-Cüveynî- Ebu’l-Kâsım el-Fûranî Örneği
Yazar: Aslan, Mahsum
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. İDEKTA, 2021
Anahtar kelimeler: Fiqh,criticize,Furani,Juwaynı,Nihâyetu'l-Matlab ; fıkıh,eleştiri,Fûrânî,Cüveynî,,Nihâyetü'l-matlab

İslâm ilim geleneğinde hoca-talebe ilişkisi derin bir saygı üzerine kuruludur. Bu saygı, başta ders halkasında olmak üzere hayatın her alanında kendisini göstermiştir. Bununla birlikte bazı talebeler, yeri geldiğinde saygı ve vefa çerçevesinde hocalarını eleştirmekten geri durmamıştır. Eleştirilen hocalar da bu eleştirileri olgunlukla karşılamışlardır. Hoca-talebe arasındaki bu tarz eleştiriler, İslâm ilim geleneğinde bir ongunluk olarak görülmüştür. Bir yandan eleştiri kültürü gelişirken diğer yandan ilim erbabı arasında tahammül ahlakı yerleşmiştir. Eleştiri ve cevapların yazılmasıyla da zengin bir literatür meydana gelmiştir. Bahsedilen eleştiri kültürünün güzel bir örneği de İmâmü’l-Harameyn el-Cüveynî (ö. 478/1085) ile hocası Ebü’l-Kâsım el-Fûrânî (ö. 461/1068) arasında yaşanmıştır. Bu çalışmada bir talebe olarak Cüveynî’nin, hocası Furânî’ye yaptığı eleştirilerden bahsedilecek, yaptığı eleştirinin yöntem ve keyfiyeti üzerinde durulacaktır.

In the Islamic science tradition, the relationship between teacher and student is based on deep respect. This respect has shown itself in all areas of life, especially in the circle of lessons. However, some students did not hesitate to criticize their teachers within the framework of respect and loyalty. Criticized teachers also met these criticisms with maturity. This kind of criticism between teacher and student has been seen as a decadence in the Islamic science tradition. On the one hand, while the culture of criticism develops, on the other hand, the morality of tolerance has settled among the scholars. A rich literature has emerged with the writing of criticism and answers. A good example of the culture of criticism mentioned was experienced between Imam al-Harameyn al-Juwaynî (d. 478/1085) and his teacher Ebu'l-Kasim al-Fûrânî (d. 461/1068). In this study, as a student, Cüveynî's criticism of his teacher Furânî will be outlined, and the method and nature of his criticism will be emphasized.
Mu‘tezilî Bir Kelâmcının Gözünden Filozofların Yaratma Görüşü:İbnü’l-Melâhimî’nin Eleştirileri
Creation Approach of Falāsifa through the Eyes of a Muʿtazilite Mutakallim: Critiques of Ibn al- Malāḥimī
Yazar: Baga, Mehmet Sami
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. İDEKTA, 2021
Anahtar kelimeler: Islamic Philosophy,Philosophical criticism,Creation approaches,Ibn al-Malāḥimī ; İslam felsefesi,Felsefe eleştirileri,Yaratma teorileri,İbnü’l-Melâhimî

İslâm düşünce tarihinde özellikle kelâmcılar ile felâsife arasındaki en önemli tartışma başlıklarından biri yaratmanın ezelîliği, başka bir ifade ile âlemin ezelîliği meselesidir. Gazzâlî’nin (ö. 505/1111) Tehâfütü’l-felâsife’sin ilk mesele olarak ele alınan bu başlık, Mu‘tezilî kelâmcı İbnü’l-Melâhimî’nin (ö. 536/1141) Tuhfetü’l-mütekellimîn fi’r-red ‘ale’l-felâsife adlı eserinde de önemli başlıklardan birini teşkil eder. Filozofların reisi olarak gördüğü İbn Sînâ’yı (ö. 437/1038) hedef alan İbnü’l-Melâhimî, Gazzâlî’nin eleştirilerine kıyasla çok daha sert ve çok daha geniş kapsamlı eleştiriler yapmaktadır. Eserin ilk bölümünden itibaren hudûs kavramı, ilâhi zâtın tabiatı ve filozofların yaratma modeli olan sudûr sürecinin ilkleri ve işleyişi çerçevesinde değerlendirmeler yapar ve bu görüşlerin içerik analizine yer verilmektedir. Bu çalışmada İbnü’l-Melâhimî’nin çizdiği çerçeve ele alınacaktır.

One of the most important debates between theologians and philosophers in the history of Islamic thought is the eternity of creation, in other words, the issue of the eternity of the world. This problem, which is considered as the first title of al-Ghazālī's (d.505/1111) Tahāfut al-Falāsifa, is also one of the important titles in Mu'tazilite theologian Ibn al-Malāḥimī’s (d. 536/1141) Tuḥfat al-Mutakallimīn fī l-Radd ʿalā l-Falāsifa. Ibn al-Melâhimî, who targets Ibn Sīnā (d. 437/1038), whom he regards as the leader of philosophers, makes much harsher and broader criticisms compared to the criticisms of al-Ghazālī. In the Tuḥfat al-Mutakallimīn, Ibn al-Malāḥimī deals with the issues of the eternity of creation and eternity of the world, as well as evaluating the evidences of the philosophers on this issue and discussing their criticism of the theologians' the “evidence of the hudûs”. In this study, the framework drawn by Ibnü'l-Melâhimî will be discussed.
Eleştiren ve Eleştirilen Bir Sahabî Olarak Hz. Aişe
Hz. Aisha As A Crıtıcal And Crıtıcızed Companions
Yazar: Erul, Bünyamin
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. İDEKTA, 2021
Anahtar kelimeler: Hz. Aişe,Tenkid,Sahâbe ; Hz. Aisha,Critical,Companios

Allah Rasûlü’nün verdiği eğitim ve öğretim sayesinde sahabe arasında eleştirel zihniyetin hayli canlı olduğu herkesin malumlarıdır. Bu zihniyetin en önde gelen siması hiç şüphesiz Hz. Âişe annemizdir. O, keskin zekası ve muhakemesi, sahip olduğu öğrenme iştiyakı, gerçeği öğrenebilme adına yapmış olduğu sorma ve sorgulama yeteneği ile daha Hz. Peygamber zamanında bu sahada temayüz etmiştir. Tebliğimizde “istidrâk” kavramının kapsamı, sorulan soruya cevap verme, bir hususu idrak etmeye çalışma, itiraz etme, düzeltme, açıklama yapma ve nihayet eleştirme olmak üzere oldukça geniş tutulacaktır. Konuyu, vereceğimiz çeşitli örneklerle şu dört başlık altında inceleyeceğiz: Hz. Peygamber’in, Hz. Âişe’ye Yönelttiği İstidrâkler, Sahabenin Hz. Âişe’ye Yönelttiği İstidrâkler, Kadîm Alimlerin Hz. Âişe’ye Yönelttiği İstidrâkler, Çağdaş Alimlerin Hz. Âişe’ye Yönelttiği İstidrâkler.

Thanks to the education and training given by the Prophet, it is known by everybody that the critical mindset is very lively among the Companions. Hz. Aisha is undoubtedly the most prominent figure of this mentality. With her sharp intelligence and judgment, her desire to learn, and her ability to ask and question the truth, she stood out in the time of the Prophet.We will examine the subject with the various examples we will give, under the following four headings: Istidraks that the Prophet directed to Hz. Aisha, Istidraqs directed by the Companions to Hz. Aisha, Istidraks directed to Hz. Aisha by the Ancient Scholars, Istidraqs directed by Contemporary Scholars to Hz. Aisha.
Editörden
Editörden
Yazar: Çakın, Mehmet Burak
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Editör,Notu,Nisan

Değerli okurlarımız,Dergimizin 2021 Nisan sayısını selam ve muhabbetlerimizle birlikte sizlere sunuyoruz. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, her sayıda daha nitelikli çalışmaları yayınlama ve sizlere ulaştırma hedefiyle daha nitelikli süreçlerle ve indekslerle yoluna devam etmektedir.  Dergimizin yayınlanma sürecinde aktif olarak yer alan Sayın Rektörümüze, saygıdeğer alan editörlerimize, kıymetli yayın ve danışma kurullarımıza, çalışmaların nitelikli hale gelmesinde katkıda bulunan değerli hakemlerimize, başta bu sayıda olmak üzere dergimize çalışmalarıyla katkıda bulunan bütün yazarlara ve teknik süreçte yer alan diğer çalışanlarımıza şahsım ve ekibim adına teşekkür ediyorum.

Değerli okurlarımız,Dergimizin 2021 Nisan sayısını selam ve muhabbetlerimizle birlikte sizlere sunuyoruz. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, her sayıda daha nitelikli çalışmaları yayınlama ve sizlere ulaştırma hedefiyle daha nitelikli süreçlerle ve indekslerle yoluna devam etmektedir.  Dergimizin yayınlanma sürecinde aktif olarak yer alan Sayın Rektörümüze, saygıdeğer alan editörlerimize, kıymetli yayın ve danışma kurullarımıza, çalışmaların nitelikli hale gelmesinde katkıda bulunan değerli hakemlerimize, başta bu sayıda olmak üzere dergimize çalışmalarıyla katkıda bulunan bütün yazarlara ve teknik süreçte yer alan diğer çalışanlarımıza şahsım ve ekibim adına teşekkür ediyorum.
Geri Çekildi: İslam ve Batı İlişkilerine Bir Neşter: Medeniyetler Çatışması’ndan İslamofobi’ye Açılan Yol
Retraction: A Scalpel for Islam and Western Relations: The Path to the Clash of Civilization with Islamophobia
Yazar: Akyüz, Fatih
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: İslamophobia ; İslamofobi,Medeniyetler çatışması,İslam ve Batı,İslam ve şiddet

Sovyetler Birliği’nin çöküşünün ardından Batı’nın bizatihi kendisine yeni bir “öteki” yaratma çabası İslam ve Batı dünyasını yeniden karşı karşıya getirmiştir. Buna katkıda bulunan en önemli gelişmelerden biri ise ‘Medeniyetler Çatışması’ tezi olmuştur. Harvard Üniversitesi’nden Profesör Samuel Huntigton’un kaleme almış olduğu bu tez İslam ile Batı arasındaki çatışmayı meşru gören en temel araçlardan biri olarak kullanılmıştır. Bu kurama göre Soğuk Savaş’tan sonra artık uluslararası arenada veya yeni dünya sisteminde cereyan edecek olan çatışma ve mücadeleler ideolojik, ekonomik değil kültürel nedenlerden doğacaktır. Çatışmanın merkezinde ise İslam ve Batı medeniyeti olacaktır. Ortaya atılan bu tez dünya genelinde büyük ses getirmiş ve yoğun tartışmalara sebebiyet vermiştir. Öyle ki, kuram tartışılırken araştırmalar, özellikle ABD ve Avrupa ülkelerinde, ayrımcılık ve hoşgörüsüzlük ekseninde şekillenen; Müslümanlara karşı İslamofobi olarak adlandırılan olgunun yükselişe geçtiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışmamızda AB ülkelerinde yükselmekte olan İslamofobi ve Medeniyetler Çatışması tezi arasındaki ilişki irdelenecektir.Bu makale geri çekilmiştir. https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/issue/58092/683072

After the collapse of the Soviet Union, the effort of the West to create a new “other” itself brought Islam and the Western world back. One of the most important developments contributing to this has been the 'Clash of Civilizations' thesis. This thesis, written by Harvard University Professor Samuel Huntigton, was used as one of the most basic tools that justified the conflict between Islam and the West. According to this theory, the conflicts and struggles that will take place in the international arena or in the new world system after the Cold War will arise from ideological, not economic and cultural reasons. Islam and Western civilization will be at the center of the conflict. This thesis, which has been brought forward, has made a great impact worldwide and has caused intense controversy. So much so, while discussing theory, research has been shaped in the USA and European countries in the axis of discrimination and intolerance; It reveals that the phenomenon called Islamophobia against Muslims is on the rise. In this context, the relationship between the rising Islamophobia and the Clash of Civilizations thesis will be examined in our study.This is a retraction to: "A Scalpel for Islam and Western Relations: The Path to the Clash of Civilization with Islamophobia".  https://dergipark.org.tr/en/pub/anemon/issue/58092/683072
Editörden
Editörden
Yazar: Çakın, Mehmet Burak
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Editör,Haziran,2021

Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, her sayıda daha nitelikli çalışmaları yayınlama ve sizlere ulaştırma hedefiyle daha nitelikli süreçlerle ve indekslerle yoluna devam etmektedir.  Dergimizin yayınlanma sürecinde aktif olarak yer alan Sayın Rektörümüze, saygıdeğer alan editörlerimize, kıymetli yayın ve danışma kurullarımıza, çalışmaların nitelikli hale gelmesinde katkıda bulunan değerli hakemlerimize, başta bu sayıda olmak üzere dergimize çalışmalarıyla katkıda bulunan bütün yazarlara ve teknik süreçte yer alan diğer çalışanlarımıza şahsım ve ekibim adına teşekkür ediyorum.

Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, her sayıda daha nitelikli çalışmaları yayınlama ve sizlere ulaştırma hedefiyle daha nitelikli süreçlerle ve indekslerle yoluna devam etmektedir.  Dergimizin yayınlanma sürecinde aktif olarak yer alan Sayın Rektörümüze, saygıdeğer alan editörlerimize, kıymetli yayın ve danışma kurullarımıza, çalışmaların nitelikli hale gelmesinde katkıda bulunan değerli hakemlerimize, başta bu sayıda olmak üzere dergimize çalışmalarıyla katkıda bulunan bütün yazarlara ve teknik süreçte yer alan diğer çalışanlarımıza şahsım ve ekibim adına teşekkür ediyorum.
Metinlerarasılık Çerçevesinde Lâmi’î Çelebi’nin Vâmık u Azrâ Mesnevisi
The Vâmık u Azra Mesnevi of Lâmî Chalabi in the Framework of Intertextuality
Yazar: Karaduman, Ruken
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 6, 2021
Anahtar kelimeler: intertextuality,mathnawi,Vamık u Azra ; metinlerarasılık,mesnevi,Vâmık u Azrâ

Yazınsallık ölçütlerinden biri olan metinlerarasılık, bir metnin başka metin türleri ile arasındaki ilişki olarak ifade edilebilir. Metinlerarasılık yöntemi ile metnin önceki metinlere dair taşıdığı izleri ve farklı metinler arasındaki bağıntıları tespit etmek mümkündür. Bu çalışmada, XVI. yüzyılda Lâmi’î Çelebi tarafından telif bir eser olarak yazılan Vâmık u Azrâ mesnevisi metinlerarası ilişkiler bağlamında ele alınmakta; mesnevide gönderge, anıştırma, gizli alıntı gibi yöntemler çerçevesinde Türk, Arap, İran, Yunan ve Çin kültürlerine ait anlatı unsurlarının işlenişleri irdelenmektedir. Vâmık u Azrâ’da hikâyenin başkahramanı Vâmık; başta Süleyman Peygamber olmak üzere İbrahim, Narkissos, Mecnun, Cemşîd gibi tarihî veya kurgusal şahısların çeşitli özellikleri ile vasıflandırılmış, onların hikâyelerine yapılan anıştırmalar ile metinlerarası ilişkiler kurulmuştur. Ayrıca nerre ismiyle ifade edilen pegasus benzeri varlıklar ve ejderhalar da yine çeşitli uluslara ait mitsel öğeler olarak söz konusu eserde yer almaktadır. Metnin derinliğini artıran, okurun hayal ve kavrayış gücüne yönelik kurgulanmış bu anlatım unsurları eseri özgünleştirme, olay örgüsüne katkı sağlama, maceraya heyecan katma gibi pek çok fonksiyona sahiptir.

Intertextuality, one of the literary criteria, can be expressed as the relationship between a text and other text types. With the intertextuality method, the traces the text carries about the previous texts and the relations in different texts are determined. In this study, Lâmi'î Çelebi's mesnevi named Vâmık u Azrâ is discussed in the context of intertextual relations. In the mesnevi Turkish, Arab, Iran, Greek and Chinese narrative elements were examined in the framework of methods such as referent, recitation and secret quotation. The protagonist of the story, Vâmık, was characterized by various characteristics of historical or other fictional figures such as Prophet Solomon, Ibrahim, Narcissus, Mecnun, Cemşid, and intertextual relations were established with the associations made to their stories. In addition, pegasus-like beings and dragons expressed as nerre are also included in the mesnevi as mythical elements belonging to various nations. These narrative elements, which provide the depth of the text and are aimed at the imagination and comprehension of the reader, have many functions such as originalizing the work, contributing to the plot, and adding excitement to the adventure.