hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
CEFAYÎ VE ESERİ DAKÂYIKU'L-HAKÂYIK / Cefayi and His Work: Dakâyıku'l-Hakâyik
CEFAYÎ VE ESERİ DAKÂYIKU'L-HAKÂYIK / Cefayi and His Work: Dakâyıku'l-Hakâyik
Yazar: Güzeldir, Muharrem
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010

OZETXV. yuzy.lda ya.am.. olan Cefayi�fnin H. 889 / M. 1484 y.l.nda yazm.. oldu.u Da�cay.�cu�fl-.a�cay.�c Eski Anadolu Turkcesi donemine ait bir eserdir. Manzum bir siyerdir. Kaynaklarda hakk.nda bilgi bulunmayan Cefayi ve eseri, bu yaz.m.zda ele al.n.p incelenecektir.Anahtar kelimeler: Eski Anadolu Turkcesi, Cefayi, Da�cay.�cu�fl-.a�cay.�c ABSTRACTDa�cay.ku�fl-.a�cay.�c, written in 1484 by Cefayi who lived in the 15th century, belongs to the period of Old Anatolian Turkish. It is a biography of the Prophet Mohammad in verse. The is little information about Cefayi but no information about his work. In this article, the outher and his work are studied grammatically.Key Words: Old Anatolian Turkish, Cefayi, Da�cay.�cu�fl-.a�cay.�c

OZETXV. yuzy.lda ya.am.. olan Cefayi�fnin H. 889 / M. 1484 y.l.nda yazm.. oldu.u Da�cay.�cu�fl-.a�cay.�c Eski Anadolu Turkcesi donemine ait bir eserdir. Manzum bir siyerdir. Kaynaklarda hakk.nda bilgi bulunmayan Cefayi ve eseri, bu yaz.m.zda ele al.n.p incelenecektir.Anahtar kelimeler: Eski Anadolu Turkcesi, Cefayi, Da�cay.�cu�fl-.a�cay.�c ABSTRACTDa�cay.ku�fl-.a�cay.�c, written in 1484 by Cefayi who lived in the 15th century, belongs to the period of Old Anatolian Turkish. It is a biography of the Prophet Mohammad in verse. The is little information about Cefayi but no information about his work. In this article, the outher and his work are studied grammatically.Key Words: Old Anatolian Turkish, Cefayi, Da�cay.�cu�fl-.a�cay.�c
MÜTEVEKKİLZÂDE HACI ALİ GALİB EFENDİ, DİVÂNI VE ŞİİRLERİNDEKİ KUR’ÂNÎ TEMALAR
Mutawakkılzâde Hadjı Alı Galıb Efendı, Hıs Dıwan And The Qur’ânıc Themes İn Hıs Poems
Yazar: Güllüce, Hüseyin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010
Anahtar kelimeler: Hadji Ali Galib Efendi,Poem,sufizm,Diwan,Commentary,Qur’ân ; Hacı Ali Galib Efendi,Şiir,tasavvuf,Divan,tefsir,Kur’ân

Türk – İslâm Medeniyetini oluşturan kültür hazinelerimizin arasında bilinen şahsiyetler ve eserlerin yanı sıra bilinmeyen ama biz araştırmacı ve bilim adamlarının tanıtmak için gayret ve himmetlerini bekleyen birçok değerli insan ve eser de bulunmaktadır.Bu insanlardan ve eserlerden biri de Allah (c.c.) dostu, Resulullah (s.a.v.) muhibbi Erzurumlu Mütevekkilzâde Hacı Ali Galib Efendi ve mütevazı bir divan sayılabilecek olan şiirleridir. Erzurum’un değerli şahsiyetleri arasında bulunan ama bugüne kadar bir çalışmadan başka bir şekilde tanıtılmayan ve tanınmayan bu insanımızı ve eserini tanıtmak ve anmak onun ruhunu şâd edecek, bizlerin de yeni simalar tanımamızı sağlayacaktır. Bu zatın oğulları Hacı Vefa Acar ve Sefa Acar kardeşler ellerinde bulunan babalarına ait bu şiirleri okutman Zeki Kumcu’ya vererek bugünkü harflerle okunuşu ile birlikte sadeleştirilmesini sağlamışlar, babalarına karşı belki de en büyük vazifelerini yerine getirmişlerdir. Biz de bu makalemizde üç bölüm hâlinde bu insanımızı ve eserini tanıtmaya çalışıp, şiirlerindeki Kur’ânî temalarından bahsedeceğiz.

Hadji Ali Galip Efendi is one of the worthy personalities of Erzurum. Hadji Ali Galip Efendi, who lived between 1882 and 1925, had educated himself in the science of religion and literature. At the same time he became a teacher of calligraphy. Hadji Ali Galip Efendi was a worthy sufi who had been educated by a well known sheik of Kadiri tariqat, Hadji İbrahim Baba, who is from Erzurum. Hadji Ali Galip Efendi wrote poems which was full af the love of God and Prophet. And also he was one of the peots who had a classic Ottoman poetry council.
FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE DİVANI’NDA EDEBÎ TÜR OLARAK TEVHİD VE İŞLENİŞİ
Tevhid, As A Literary Genre, In Fuzûlî’s Turkish Divan And Its Explanation
Yazar: İspir, Meheddin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010
Anahtar kelimeler: Fuzûli,Tevhid,Edebi Tür ; Fuzûli,Tevhid,Literary Genres.

Tevhid türünün temel konusu Allah’ın varlığını ve birliğini dile getirmektir. Fuzûlî Divanı’ndaki 1. Kaside, 2. 4. ve 268. Gazeller, 1. ve 2. Rübâ’iler Tevhid türünde yazılmıştır. Bu Tevhid kasidesinin (45-80) beyitleri bu türün asıl konusunu vermektedir. Bu makalede şairin bu edebi türü anlatış biçimi ele alındı. Ayrıca Tevhid türünün özellikleri yansıtılmaya çalışıldı. Beyitlerin anlamları üzerinde durularak türle ilgili bilgiler verildi.

The theme of tevhid literary genre is indicating existence and unity of God. In Fuzûlî’s Turkish Divan, qasida 1., and Gazels 2. 4 and 268. and Rübâies 2 . and 3. are Tevhid literary genres. The couplets (45-80.) of Tevhid qasida have been to bring up original matter of this literary genre. In this study, it was tried to show the poet’s explation of this literary genre. In addition, the caractericts of Tevhid literary genre are eplained. The meaning of couplets was explained and information about this literary genre was given.
ŞAHSENEM-GARİP İLE HELALAY GARİP HİKÂYELERİNİN EPİZOTLARINA GÖRE BİR MUKAYESESİ / An Episodic Comprasion of The Stories “Şahsenem Garip and Helalay Garip”
ŞAHSENEM-GARİP İLE HELALAY GARİP HİKÂYELERİNİN EPİZOTLARINA GÖRE BİR MUKAYESESİ / An Episodic Comprasion of The Stories “Şahsenem Garip and Helalay Garip”
Yazar: Gökçimen, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010

ÖZETTüm Türk dünyasında olduğu gibi Şahsenem Garip hik&acirc;yesi Türkmenistan&rsquo;da bilinir ve sevilir. Bu yüzden hik&acirc;yenin varyantlarının yanı sıra Garip&rsquo;in maceraları ortaya çıkar. Bu maceralarda Garip genellikle Şahsenem dışında bir kızla evlenir.Bu çalışmada Sahsenem Garip&rsquo;in en yaygın Türkmen varyantı ile Garip&rsquo;in bir macerası olan Helalay Garip, epizotlarına göre mukayese edilecektir.Anahtar Kelimeler: Türkmen, Hik&acirc;ye, Varyant, Şahsenem Garip, Helalay Garip, Epizot ABSTRACTŞahsenem Garip story is known as in the whole Turkish world as well as in Tukmenistan. Therefore it is possible to encounter not only the variants of the story but also the adventures of Garip in Turkmenistan.In this study, the most common Turkmen variant of Şahsenem Garip and Helalay Garip, one of Garip&rsquo;s adventures, are compared in accordance with their episodes.Keywords: Turkmen, Story, Variant, Şahsenem Garip, Helalay Garip, Episode

ÖZETTüm Türk dünyasında olduğu gibi Şahsenem Garip hik&acirc;yesi Türkmenistan&rsquo;da bilinir ve sevilir. Bu yüzden hik&acirc;yenin varyantlarının yanı sıra Garip&rsquo;in maceraları ortaya çıkar. Bu maceralarda Garip genellikle Şahsenem dışında bir kızla evlenir.Bu çalışmada Sahsenem Garip&rsquo;in en yaygın Türkmen varyantı ile Garip&rsquo;in bir macerası olan Helalay Garip, epizotlarına göre mukayese edilecektir.Anahtar Kelimeler: Türkmen, Hik&acirc;ye, Varyant, Şahsenem Garip, Helalay Garip, Epizot ABSTRACTŞahsenem Garip story is known as in the whole Turkish world as well as in Tukmenistan. Therefore it is possible to encounter not only the variants of the story but also the adventures of Garip in Turkmenistan.In this study, the most common Turkmen variant of Şahsenem Garip and Helalay Garip, one of Garip&rsquo;s adventures, are compared in accordance with their episodes.Keywords: Turkmen, Story, Variant, Şahsenem Garip, Helalay Garip, Episode
TÜRK TOPLUMUNDA NEVRUZ-I / In the Turkish Society Nauruz-I
TÜRK TOPLUMUNDA NEVRUZ-I / In the Turkish Society Nauruz-I
Yazar: Uca, Alaattin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010

ÖZETNevruz, Türk Dünyasında kutlanan ilk yaz bayramlarından biridir. Kaynağı çok eskilere dayanır. Bu bayrama Anadolu&rsquo;da ve Anadolu dışında Türk halkı büyük ilgi gösterir. Bir çok gelenek ve görenek bu vesileyle yaşatılır. Dolayısıyla Nevruz, toplumu ayakta tutan, birlik ve beraberliği pekiştiren bir olgudur.Anahtar Kelimeler: Nevruz, Türk Dünyası, Türk Toplumu, Gelenek. ABSTRACTNauruz is one of the initial summer feasts celebrated in Turkısh world. The orıgın of thıs feast is based on old tımes. This feast is shown interest by Turkıs People in Anatolia and other regions, it is kept alive alot of traditions and customs by means of this feast. Nauruz is the event which joins the society firmly and tightly.Keywords: Nauruz, Turkish World, Turkish Society, Tradition.

ÖZETNevruz, Türk Dünyasında kutlanan ilk yaz bayramlarından biridir. Kaynağı çok eskilere dayanır. Bu bayrama Anadolu&rsquo;da ve Anadolu dışında Türk halkı büyük ilgi gösterir. Bir çok gelenek ve görenek bu vesileyle yaşatılır. Dolayısıyla Nevruz, toplumu ayakta tutan, birlik ve beraberliği pekiştiren bir olgudur.Anahtar Kelimeler: Nevruz, Türk Dünyası, Türk Toplumu, Gelenek. ABSTRACTNauruz is one of the initial summer feasts celebrated in Turkısh world. The orıgın of thıs feast is based on old tımes. This feast is shown interest by Turkıs People in Anatolia and other regions, it is kept alive alot of traditions and customs by means of this feast. Nauruz is the event which joins the society firmly and tightly.Keywords: Nauruz, Turkish World, Turkish Society, Tradition.
THOMAS BERNHARD’IN ESERLERİNDE TÜRK İZLEĞİ / The Turkish Theme on the Novels by Thomas Bernhard
THOMAS BERNHARD’IN ESERLERİNDE TÜRK İZLEĞİ / The Turkish Theme on the Novels by Thomas Bernhard
Yazar: Sarı, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010

ÖZETBu makalede Avusturya edebiyatının son dönemlerde yetiştirdiği büyük yazarlardan Thomas Bernhard&rsquo;ın romanlarında Türk izleğini araştırdık. Yaratı eylemine çok genç yaşlarda şiirle başlayan, bu alışkanlığına ardından roman ve tiyatro dallarını da katan Bernhard&rsquo;ın bütün yazdıklarında genellikle karamsar bir atmosfer görülür, Bernhard, yıkıcı ve her şeyi olumsuzlayan diliyle de bu atmosferi destekler. Biz bu makalede Bernhard&rsquo;ın eserlerinde Türklere nasıl baktığını, Türk imgesinin eserlerinde bir izlek olarak olumlu bir anlam mı, olumsuz bir anlam mı taşıdığını araştırmaya çalıştık.Anahtar Kelimeler: Thomas Bernhard, Avusturya Edebiyatı, Homo Austriacus, roman, Türk. ABSTRACTThis article conveys the Turkish theme on Thomas Bernhard novels, who is known to be one of the best Austrian literary writers recently. Beginning his creative production in his earl life stage with poetry and showing this phase of habit on his novels and drama later on, on air of pessimism is nearly seen in some of his twenty novels. In his novels, the destructive and negative sides can be easily be seen. We mainly focused on his novels and drama how he tried to deal with the Turkish theme and whether these themes have any specific or non-specific meanings.Keywords: Thomas Bernhard, Austrian Literature, Homo Austriacus, Novel, Turkish.

ÖZETBu makalede Avusturya edebiyatının son dönemlerde yetiştirdiği büyük yazarlardan Thomas Bernhard&rsquo;ın romanlarında Türk izleğini araştırdık. Yaratı eylemine çok genç yaşlarda şiirle başlayan, bu alışkanlığına ardından roman ve tiyatro dallarını da katan Bernhard&rsquo;ın bütün yazdıklarında genellikle karamsar bir atmosfer görülür, Bernhard, yıkıcı ve her şeyi olumsuzlayan diliyle de bu atmosferi destekler. Biz bu makalede Bernhard&rsquo;ın eserlerinde Türklere nasıl baktığını, Türk imgesinin eserlerinde bir izlek olarak olumlu bir anlam mı, olumsuz bir anlam mı taşıdığını araştırmaya çalıştık.Anahtar Kelimeler: Thomas Bernhard, Avusturya Edebiyatı, Homo Austriacus, roman, Türk. ABSTRACTThis article conveys the Turkish theme on Thomas Bernhard novels, who is known to be one of the best Austrian literary writers recently. Beginning his creative production in his earl life stage with poetry and showing this phase of habit on his novels and drama later on, on air of pessimism is nearly seen in some of his twenty novels. In his novels, the destructive and negative sides can be easily be seen. We mainly focused on his novels and drama how he tried to deal with the Turkish theme and whether these themes have any specific or non-specific meanings.Keywords: Thomas Bernhard, Austrian Literature, Homo Austriacus, Novel, Turkish.
MÜTAREKE DÖNEMİNDE TRABZON VİLAYETİ’NİN SOSYAL VE EKONOMİK DURUMUNU DÜZELTMEYE YÖNELİK ÇALIŞMALAR / The Precautions To lmprove Social and Economical Situation of Trabzon Province in Armistice Period
MÜTAREKE DÖNEMİNDE TRABZON VİLAYETİ’NİN SOSYAL VE EKONOMİK DURUMUNU DÜZELTMEYE YÖNELİK ÇALIŞMALAR / The Precautions To lmprove Social and Economical Situation of Trabzon Province in Armistice Period
Yazar: Ural, Selçuk
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010

ÖZETTrabzon, 1916&rsquo;da yaşadığı Rus işgali ve mezaliminden dolayı büyük sosyal ve ekonomik çalkantılara maruz kalmıştır. Kurtuluşu takip eden günlerde vilayetin durumunu düzeltmek için bir takım önlemler alınmıştır. Fakat bunlar savaşın devam etmesi ve yaşanan mal&icirc; sıkıntılar yüzünden istenen sonuçları vermemiştir. Bu yüzden mütareke döneminde de vilayetin sorunları devam etmiştir. Mülk&icirc; ve asker&icirc; idare, Trabzon Muhafaza-ı Hukuk-ı Milliye Cemiyeti çeşitli girişimlerde bulunarak sorunların vilayet imkanlarıyla veya yabancı şirketler aracılığıyla çözümüne gayret ettiler.Anahtar Kelimeler: Mondros Mütarekesi, Trabzon, Rumlar, Mehmet Galip ABSTRACTTrabzon was exposed social and economical problems because of Russian attack and its carnage in 1916. The following days after the independence to improve city&rsquo;s condition some precautions were taken but all of them did not give sufficient results because of the continuation of war and economical arises. There fore, city&rsquo;s problem was also continue in pact period. As taking place in various enter prises by the opportunities of the province or military management and Trabzon Muhafaza-ı Hukuk-ı Milliye Cemiyeti do its best for through the foreign companies the salvation.Keywords: Mondros Armistice, Trabzon, Greeks, Mehmet Galip

ÖZETTrabzon, 1916&rsquo;da yaşadığı Rus işgali ve mezaliminden dolayı büyük sosyal ve ekonomik çalkantılara maruz kalmıştır. Kurtuluşu takip eden günlerde vilayetin durumunu düzeltmek için bir takım önlemler alınmıştır. Fakat bunlar savaşın devam etmesi ve yaşanan mal&icirc; sıkıntılar yüzünden istenen sonuçları vermemiştir. Bu yüzden mütareke döneminde de vilayetin sorunları devam etmiştir. Mülk&icirc; ve asker&icirc; idare, Trabzon Muhafaza-ı Hukuk-ı Milliye Cemiyeti çeşitli girişimlerde bulunarak sorunların vilayet imkanlarıyla veya yabancı şirketler aracılığıyla çözümüne gayret ettiler.Anahtar Kelimeler: Mondros Mütarekesi, Trabzon, Rumlar, Mehmet Galip ABSTRACTTrabzon was exposed social and economical problems because of Russian attack and its carnage in 1916. The following days after the independence to improve city&rsquo;s condition some precautions were taken but all of them did not give sufficient results because of the continuation of war and economical arises. There fore, city&rsquo;s problem was also continue in pact period. As taking place in various enter prises by the opportunities of the province or military management and Trabzon Muhafaza-ı Hukuk-ı Milliye Cemiyeti do its best for through the foreign companies the salvation.Keywords: Mondros Armistice, Trabzon, Greeks, Mehmet Galip
DOĞUBAYAZIT AĞZININ SES ÖZELLİKLERİ
DOĞUBAYAZIT AĞZININ SES ÖZELLİKLERİ
Yazar: Köktekin, Kazım; Köktekin, Kazım
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 33, 2010

“Doğubayazıt Ağzının Ses Özellikleri” başlıklı bu makale ağız konusuyla ilgilidir. Yine bu çalışma Doğu Anadolu’ya ait ağız çalışmalarının neler olduğu ve bu çalışmaların kimler tarafından yapıldığını da göstermektedir. Bu makale Doğubayazıt’tan derlenen metinlerden hareketle Doğubayazıt ağzının ses özelliklerini açıklamayı amaçlamıştır. Ses özellikleri ünlü ve ünsüz olmak üzere iki başlık altında değerlendirilmiştir. Ünlülerin özellikleri uzunluk-kısalık; ünlülerde incelme kalınlaşma; darlaşma-genişleşme; ünlü karşılaşması; ünlü benzeşmesi, aykırılaşması; ünlü düşmesi, türemesi gibi alt başlıklar halinde değerlendirilmiş ve her konu için örnekler verilmiştir. Ünsüzlerin özellikleri göçüşme, ünsüz ikizleşmesi, tekleşmesi; ünsüz benzeşmesi, ünsüz değişmesi; ünsüz türemesi, düşmesi gibi alt başlıklar halinde değerlendirilmiş ve örneklendirilmiştir. Bu makale ayrıca Doğubayazıt ağzının standart konuşma diline hangi yönleriyle yaklaştığını ve hangi yönleriyle uzaklaştığını belirlemeyi amaçlamıştır.

“Doğubayazıt Ağzının Ses Özellikleri” başlıklı bu makale ağız konusuyla ilgilidir. Yine bu çalışma Doğu Anadolu’ya ait ağız çalışmalarının neler olduğu ve bu çalışmaların kimler tarafından yapıldığını da göstermektedir. Bu makale Doğubayazıt’tan derlenen metinlerden hareketle Doğubayazıt ağzının ses özelliklerini açıklamayı amaçlamıştır. Ses özellikleri ünlü ve ünsüz olmak üzere iki başlık altında değerlendirilmiştir. Ünlülerin özellikleri uzunluk-kısalık; ünlülerde incelme kalınlaşma; darlaşma-genişleşme; ünlü karşılaşması; ünlü benzeşmesi, aykırılaşması; ünlü düşmesi, türemesi gibi alt başlıklar halinde değerlendirilmiş ve her konu için örnekler verilmiştir. Ünsüzlerin özellikleri göçüşme, ünsüz ikizleşmesi, tekleşmesi; ünsüz benzeşmesi, ünsüz değişmesi; ünsüz türemesi, düşmesi gibi alt başlıklar halinde değerlendirilmiş ve örneklendirilmiştir. Bu makale ayrıca Doğubayazıt ağzının standart konuşma diline hangi yönleriyle yaklaştığını ve hangi yönleriyle uzaklaştığını belirlemeyi amaçlamıştır.
TANZİMAT VE MEŞRUTİYET DÖNEMİ AYDINLARININ TÜRK DİLİNİN EĞİTİMİNE VE YAPISINA BAKIŞLARI
TANZİMAT VE MEŞRUTİYET DÖNEMİ AYDINLARININ TÜRK DİLİNİN EĞİTİMİNE VE YAPISINA BAKIŞLARI
Yazar: Koç, Raşit
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 33, 2010
Anahtar kelimeler: Türk dili, Tanzimat, eğitim

Türk dilinin sadeleşmesi, kurallarının belirlenmesi ve bir gramerinin yazılması ile ilgili bilinçli girişimler Tanzimat’la başlar. Dönemin aydınları arasında başlayan tartışmalar Türkçe’nin Osmanlıcadan ayrı, kendi kuralları olan bir dil olarak ele alınmasını sağlar. Böylece Türkçe’nin kurallarını belirten gramer kitapları ve sözlükler hazırlama çabası hız kazanır. Dilde sadeleşme sonucunda Türkçe’nin öğretimi de yeni bir yaklaşımla ele alınır. Bu dönemde başlayan Arap alfabesinin ıslahı ya da değiştirilmesi yolundaki tartışmalar sonucunda Latin alfabesinin kullanımı da gündeme gelir. Bu çalışmada Türk diline ve edebiyatına katkı sağlamış olan aydınların dilimiz hakkındaki görüşlerine yer verilerek bu dönemdeki tartışmaların dilimize yaptığı katkılar tespit edilmek istenmiştir.

Türk dilinin sadeleşmesi, kurallarının belirlenmesi ve bir gramerinin yazılması ile ilgili bilinçli girişimler Tanzimat’la başlar. Dönemin aydınları arasında başlayan tartışmalar Türkçe’nin Osmanlıcadan ayrı, kendi kuralları olan bir dil olarak ele alınmasını sağlar. Böylece Türkçe’nin kurallarını belirten gramer kitapları ve sözlükler hazırlama çabası hız kazanır. Dilde sadeleşme sonucunda Türkçe’nin öğretimi de yeni bir yaklaşımla ele alınır. Bu dönemde başlayan Arap alfabesinin ıslahı ya da değiştirilmesi yolundaki tartışmalar sonucunda Latin alfabesinin kullanımı da gündeme gelir. Bu çalışmada Türk diline ve edebiyatına katkı sağlamış olan aydınların dilimiz hakkındaki görüşlerine yer verilerek bu dönemdeki tartışmaların dilimize yaptığı katkılar tespit edilmek istenmiştir.
DİVAN ŞİİRİNDE AFYON ve ESRAR / (Opium and Mariuhana In The Divan Poetry)
DİVAN ŞİİRİNDE AFYON ve ESRAR / (Opium and Mariuhana In The Divan Poetry)
Yazar: Erkal, Abdulkadir
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 33, 2010
Anahtar kelimeler: Afyon, Esrar, Divan Şiiri, Osmanlı

ÖZETGünümüz gençliğinin başındaki en büyük musibetlerden biri olan uyuşturucu kullanımının kökeni çok eskiye dayanmaktadır. İlk zamanlar ağrı kesici özelliği ile tıp alanında kullanılan uyuşturucu, daha sonraları bağımlılık yaratmıştır. Bu uyuşturucu maddelerinden olan afyon, Osmanlı toplumun bazı kesimlerinde günlük yaşamın vazgeçilmez bir unsuru olmuştur.Bu makalede afyon ve esrar gibi uyuşturucu maddelerinin Osmanlı toplumundaki yansımaları ele alınmış ve daha sonra bunun Divan şiirine nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Afyon, Esrar, Divan Şiiri, Osmanlı. ABSTRACTThe use of drug, one of the most important problems of the youth today, dates back to very early times. Use as a pain-killer first, drugs led to the emergence of addiction later on. One of such drugs, opium was an indispensable element of daily life for some sections of the Otoman society.In this study, the reflections of such drugs as opium and marihuana onto the Otoman society and the Divan poetry are examined.Keywords: Opium, Mariuhana, Divan poetry, Otoman.

ÖZETGünümüz gençliğinin başındaki en büyük musibetlerden biri olan uyuşturucu kullanımının kökeni çok eskiye dayanmaktadır. İlk zamanlar ağrı kesici özelliği ile tıp alanında kullanılan uyuşturucu, daha sonraları bağımlılık yaratmıştır. Bu uyuşturucu maddelerinden olan afyon, Osmanlı toplumun bazı kesimlerinde günlük yaşamın vazgeçilmez bir unsuru olmuştur.Bu makalede afyon ve esrar gibi uyuşturucu maddelerinin Osmanlı toplumundaki yansımaları ele alınmış ve daha sonra bunun Divan şiirine nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Afyon, Esrar, Divan Şiiri, Osmanlı. ABSTRACTThe use of drug, one of the most important problems of the youth today, dates back to very early times. Use as a pain-killer first, drugs led to the emergence of addiction later on. One of such drugs, opium was an indispensable element of daily life for some sections of the Otoman society.In this study, the reflections of such drugs as opium and marihuana onto the Otoman society and the Divan poetry are examined.Keywords: Opium, Mariuhana, Divan poetry, Otoman.
EDEBÎ BİR TÜR OLARAK KLÂSİK EDEBİYATIMIZDA SEFÂRETNÂMELER
EDEBÎ BİR TÜR OLARAK KLÂSİK EDEBİYATIMIZDA SEFÂRETNÂMELER
Yazar: Şahin, Esin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 33, 2010
Anahtar kelimeler: Sefâretnâme, Sefirler, Osmanlı İmparatorluğu

Osmanlı İmparatorluğu, ilişkiler kurduğu İran, Rusya, Avusturya, Lehistan, Fransa, İngiltere, İtalya, Fas, Özbekistan, Hindistan, İspanya, Prusya ve İsveç gibi ülkelere toplam kırka yakın elçi göndermiştir. Osmanlı İmparatorluğu için, dış ülkelerde görev yapan bu sefirlerin (elçilerin) veya yardımcılarının o ülkede yaşadıkları olayları, diplomatik görüşmeleri, o ülkenin özelliklerini padişah veya sadrazama bildirmek amacıyla yazdıkları yazılara sefâretnâmeler denir. Kültürlü, zeki ve anlayışlı kimseler olan sefâretnâme yazarlarının eserlerinde vermiş oldukları bilgilere ve yabancı ülkelerde devlete kazandırdıkları siyasî itibara bakılacak olursa, bu eserlerin siyasî tarihimiz için ne derece büyük bir öneme sahip oldukları daha iyi anlaşılır. Bu makalede sefâretnâmeler farklı yönleriyle ortaya konmaya çalışılmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu, ilişkiler kurduğu İran, Rusya, Avusturya, Lehistan, Fransa, İngiltere, İtalya, Fas, Özbekistan, Hindistan, İspanya, Prusya ve İsveç gibi ülkelere toplam kırka yakın elçi göndermiştir. Osmanlı İmparatorluğu için, dış ülkelerde görev yapan bu sefirlerin (elçilerin) veya yardımcılarının o ülkede yaşadıkları olayları, diplomatik görüşmeleri, o ülkenin özelliklerini padişah veya sadrazama bildirmek amacıyla yazdıkları yazılara sefâretnâmeler denir. Kültürlü, zeki ve anlayışlı kimseler olan sefâretnâme yazarlarının eserlerinde vermiş oldukları bilgilere ve yabancı ülkelerde devlete kazandırdıkları siyasî itibara bakılacak olursa, bu eserlerin siyasî tarihimiz için ne derece büyük bir öneme sahip oldukları daha iyi anlaşılır. Bu makalede sefâretnâmeler farklı yönleriyle ortaya konmaya çalışılmıştır.