E-Ticaret Sitelerinin Lojistik Hizmet Odaklı Tercih Edilme Nedenlerinin Çok Yöntemli Analizi
A Multi-Method Analysis of Logistics Service–Oriented Factors Affecting the Preference of E-Commerce Platforms
Yazar: Kazancı, Umut; Kocaoğlu, Batuhan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. e-ticaret lojistiği, 2025
Anahtar kelimeler: E-Trade ; E-Ticaret ; E-Ticaret,Lojistik hizmetler,Nominal grup tekniği,AHP,TOPSIS ; E-Commerce,Logistics services,Nominal group technique,AHP,TOPSIS

E-Ticaret, Covid-19 pandemisinden sonra hacim ve sipariş sayıları anlamında önemli bir ivme kazanmıştır. Böylece eksik ve hatalı sevkiyatlar, stok kayıtlarındaki uyuşmazlıklar, artan teslimat süreleri gibi durumlarda da artış olmuştur. Bu gibi koşullar altında e-ticaret sitelerinin yeniden tercih edilme ve müşteri memnuniyet oranlarının artırılması için en önemli unsur lojistik hizmet kalitesinden geçmektedir. Bu çalışma, e-ticaret sitelerinin tercih edilme nedenlerini lojistik hizmetler açısından değerlendirmeyi ve şirketler için yatırım kararları konusunda yol gösterici olmayı amaçlamaktadır. E-Ticaret lojistik hizmetlerinin hangi başlıklar altında toplanması gerektiğinin belirlenmesi için Nominal Grup Tekniği kullanılarak Sipariş Kalitesi, Bilgi Kalitesi, İade ve Müşteri Hizmetleri ile Kargo Hizmetleri olarak sınıflandırılmıştır. Daha sonra Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemiyle bu kriterlerin önem ağırlıkları belirlenerek Sipariş Kalitesi (%39) ve İade ve Müşteri Hizmetleri (%38) en yüksek ağırlıklara sahip kriterler olarak öne çıkmıştır. TOPSIS yöntemiyle de Türkiye’de B2C hizmeti sunan üç e-ticaret sitesi A, B, C isimleriyle kodlanarak bu kriterler doğrultusunda sıralanmış ve A sitesi oranla en tercih edilebilir site olarak belirlenmiştir. Bulgular, lojistik hizmet kalitesinin müşteri memnuniyeti ve tercih edilebilirlik üzerindeki etkisini uzman görüşleri üzerinden ortaya koymuş ve literatürdeki nicel çalışmalarla karşılaştırmalı bir perspektif sunmuştur. Böylelikle e-ticaret sitelerinin lojistik hizmetlere yönelik stratejik yatırımlarını optimize etmelerine katkı sağlayabilecek bir bakış açısı sunmak amaçlanmıştır. Bu çalışma, e-ticaret lojistik hizmetlerinin değerlendirilmesinde literatürde baskın olan kullanıcı anketlerine dayalı yaklaşımlardan farklı olarak uzman görüşüne dayalı çok yöntemli bir model önermektedir. Böylece karar verme perspektifine alternatif bir metodolojik bakış açısı sunulmaktadır.

E-commerce has gained significant momentum in terms of transaction volume and number of orders, particularly after the Covid-19 pandemic. Consequently, issues such as incomplete and incorrect shipments, inconsistencies in inventory records, and increased delivery lead times have also risen. Under such conditions, the most critical factor for increasing customer satisfaction and repurchase intention on e-commerce platforms is the quality of logistics services. This study aims to evaluate the reasons behind the preference of e-commerce websites from a logistics service perspective and to provide managerial guidance for investment decisions. To determine the main components of e-commerce logistics services, the Nominal Group Technique was applied, and the services were classified into four categories: Order Quality, Information Quality, Return and Customer Services, and Shipping Services. Subsequently, the Analytical Hierarchy Process (AHP) was used to calculate the weight of each criterion, and the results indicated that Order Quality (39%) and Return and Customer Services (38%) were the most influential criteria. In the next stage, the TOPSIS method was employed to rank three B2C e-commerce websites operating in Türkiye, coded as A, B, and C, based on the same criteria. The results showed that website A was the most preferable alternative. The findings reveal the impact of logistics service quality on customer satisfaction and platform preference from the perspective of industry experts, offering a comparative framework with existing quantitative studies in the literature. Accordingly, the study provides an analytical viewpoint that may assist e-commerce firms in optimizing their strategic investments in logistics services. Unlike the dominant survey-based studies in the literature, this research proposes an expert-oriented multi-method framework, thereby contributing a complementary decision-making perspective to e-commerce logistics evaluation studies.