hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İRAN’IN VEKİL AKTÖR STRATEJİSİNDE İSTİHBARAT ÖRGÜTLERİNİN ROLÜ: KUDÜS GÜCÜ ÖRNEĞİ
THE ROLE OF INTELLIGENCE AGENCIES IN IRAN'S PROXY ACTOR STRATEGY: THE CASE OF THE QUDS FORCE
Yazar: İpek, Cemil Doğaç; Özçelik, Ali
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 87, 2023
Anahtar kelimeler: International Relations ; Uluslararası İlişkiler ; Quds Force,Proxy Actor,Intelligence,Iran ; İran,Kudüs Gücü,Vekil Aktör,İstihbarat

Sosyal bilimlerin farklı disiplinleri uluslararası ilişkilerin doğasındaki köklü değişimleri güçlü bir şekilde savunurken, güç mücadelesinin geleneksel olmayan aktörleri de bu çağdaş dönüşümü değerlendirmeye odaklı çalışmalarda yerlerini almaktadırlar. Buna paralel olarak, İran'ın uluslararası ortamın dönüşümüne uyum sağlamak, etki alanını genişletmek ve bölgesel stratejik hedeflerine ulaşmak için istihbarat toplulukları aracılığıyla geleneksel olmayan/vekil aktör ağları oluşturmaya yönelik eylemleri bu çalışmanın temel argümanını oluşturmaktadır. Çalışma, İran Devrim Muhafızları'nın bir kolu olan Kudüs Gücü'nün İran'ın vekil ağının inşası ve sürdürülmesindeki rolünü incelemektedir. Bu bağlamda, Kudüs Gücü'nün istihbarat toplama, gerilla savaşı ve örtülü operasyonlardaki kabiliyetlerini vekil aktörlere finansal kaynak, askeri eğitim ve rehberlik sağlamak için işlevselleştirdiği sonucuna varılmaktadır.

As different disciplines of social sciences potently assert the fundamental changes in the nature of international relations, non-traditional actors of power-struggle take their presence in studies that focus on evaluating this contemporary transformation. Concordantly, Iran’s adaptation to the transformation of international-setting and acts towards creating non-traditional/proxy actor networks through its intelligence communities for expanding its sphere of influence and achieving its regional strategic goals lay the argumentation basis of this study. The study investigates the role of the Quds Force, a branch of Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps, in constructing and maintaining Iran's proxy network. In aforementioned context, it concludes that the Quds Force functionalizes its capabilities in intelligence gathering, guerrilla warfare, and covert operations to provide financial resources, military training, and guidance to proxy actors.
KADINLARDA BAĞLANMA STİLLERİ VE SİNDERELLA SENDROMU
CINDERELLA SYNDROME AND ATTACHMENT STYLES IN WOMEN
Yazar: Atsan Çakır, Elif; Vural Batık, Meryem; Çakır, Engin
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 88, 2023
Anahtar kelimeler: Family and Household Studies ; Aile ve Hanehalkı Çalışmaları ; Cinderella syndrome,attachment styles,insecure attachment,gender roles. ; Sinderella sendromu,bağlanma stilleri,güvensiz bağlanma,toplumsal cinsiyet rolleri.

Bağımsızlıktan korkan kadınları ifade eden “Sinderella Sendromu”, kadınların yaşadıkları olumsuzluklara rağmen bir gün bir erkek tarafından kurtarılmayı bekleyen ve psikolojik bağımlı özellikte olduğunu gösteren bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada Sinderella Sendromunun bağlanma stilleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmaya, uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılan 25 yaş üstü 431 yetişkin kadın katılmıştır. Veriler “Sinderella Sendromu Ölçeği” ve “Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre Sinderella sendromunun tüm alt boyutları ile kaçınan ve kaygılı bağlanma stilleri arasında anlamlı düzeyde ve pozitif yönde korelasyon olduğu belirlenmiştir. Kaçınan ve kaygılı bağlanma stili, Sinderella sendromunun %6.4’ünü açıklamaktadır. Ebeveynleri ayrı olan ve ebeveyni vefat etmiş olan kadınların kariyerden vazgeçme puanlarının ebeveynleri birlikte olan kadınlara göre anlamlı ölçüde daha yüksek olduğu; üniversite mezunlarının Sinderella Sendromu düzeyinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları Sinderella Sendromuyla da ilişkili görünen toplumsal cinsiyet rollerinin bağlanma stilleriyle ilişkisi ele alınarak yorumlanmıştır.

"Cinderella Syndrome", which expresses women who are afraid of independence, appears as a concept that shows that women are psychologically dependent and waiting to be rescued by a man one day despite the negativities they experience. In this study, it was aimed to examine Cinderella Syndrome in terms of attachment styles. 431 adult women over the age of 25 participated in this correlational survey study, which was reached by convenient sampling method. Data were collected through the “Cinderella Syndrome Scale” and the “Three-Dimensional Attachment Styles Scale”. According to the findings, it was determined that all sub-dimensions of Cinderella syndrome were positively correlated with avoidant and anxious attachment styles. These two attachment styles explain 6.4% of Cinderella syndrome. The quitting the career scores of women whose parents are separated and whose parents have died are significantly higher than those whose parents are together. It was determined that university graduates had a lower level of Cinderella Syndrome. The results were interpreted by considering the relationship between attachment styles and gender roles, which seem to be related to Cinderella Syndrome.
SINIF ÖĞRETMENLERİNİN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE OKULU PROGRAMINDAN BEKLENTİLERİ ve GÖRÜŞLERİ
EXPECTATIONS AND OPINIONS OF CLASSROOM TEACHERS FROM THE MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION FAMILY SCHOOL PROGRAM
Yazar: Ilkım Han, Şuranur; Kesik, Cengiz
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 87, 2023
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Aile okulu,Aile eğitimi,Sınıf Öğretmeni,Veli ; Family school,Family education,Class Teacher,Parent

Araştırma kapsamında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan aile okulu eğitimlerine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerini alma amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma nitel durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Araştırmaya uygun örnekleme yöntemine göre on iki sınıf öğretmeni dahil edilmiştir. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan görüşme formuyla toplanmış olup toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda üç tema, beş kategori ve bunlara bağlı kodlar elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre genel olarak aile okulu eğitimlerinin ebeveynler için çok önemli kazanımlarının olacağı tespit edilmiştir. Özellikle iletişim, eğitsel farkındalık, çocuk gelişimi, rehberlik, çocuk yetiştirme bilinci kazanma, çocuğuna zaman ayırma, çocukla iletişim kurma, olumlu davranış değişikliği, akademik destek sağlama, iş birliği ve öğretmenle iletişim kurma gibi konular ön plana çıkmıştır.

Within the scope of the research, it was aimed to get the opinions of the classroom teachers about the family school education implemented by the Ministry of National Education. For this purpose, the research was designed according to a qualitative case study. Twelve classroom teachers were included in the study according to the appropriate sampling method. The research data were collected with the interview form prepared by the researchers and the collected data were analyzed by the content analysis method. As a result of the analysis, three themes, five categories and related codes were obtained. According to these results, it has been determined that family school education will have very important gains for parents in general. In particular, topics such as communication, educational awareness, child development, guidance, gaining awareness of raising a child, spending time with the child, communicating with the child, positive behavior change, providing academic support, cooperation and communicating with the teacher have come to the fore.
8-20 YAŞ DOWN SENDROMLU KIZ BİREYLERİN ANTROPOMETRİK BİR YAKLAŞIMLA TEMEL BEDEN KALIPLARININ OLUŞTURULMASI
8-20 YAŞ DOWN SENDROMLU KIZ BİREYLERİN ANTROPOMETRİK BİR YAKLAŞIMLA TEMEL BEDEN KALIPLARININ OLUŞTURULMASI
Yazar: Çayhan, Selma; Özdemir, Gökçe; Özdemir, Hüseyin
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 88, 2023
Anahtar kelimeler: Old Fabric Patterns ; Eski Kumaş Desenleri ; down sendromu,antropometrik ölçüm,beden tablosu,clo 3d

Vücut şekillerindeki farklılıklar bir giysinin foksiyonelliğini ve estetik görüntüsünü doğrudan etkilemektedir. Bu farklılıklar bireyin vücut ölçülerinden kaynaklanabileceği gibi genetik hastalıklara bağlı olarak da oluşabilmektedir. Bir kromozom anomalisi olarak bilinen Down sendromu da bireylerin faklı vücut şekillerine sahip olmalarını etkileyen bir genetik hastalıktır. Bu çalışmanın amacı da, genetik özellikleri sebebiyle bedensel ölçülerinde farklılıklar olan Down sendromlu bireylerin vucüt ölçülerinin tespit edilmesi, bu bireylere uygun beden ölçü tabloları hazırlanması ve temel beden kalıplarının oluşturulmasıdır. Çalışma, Gaziantep ili MEB’e bağlı okullarda ve özel eğitim merkezlerinde eğitim gören 8-20 yaş 65 Down sendromlu kız birey üzerinden antropometrik ölçüm kurallarına uyularak yürütülmüştür. Alınan ölçülerin betimsel istatistikleri hesaplanarak, değerlendirmeleri yapılmıştır. Veri analizi sonucuna göre bedenler arasında benzerlikler saptandığından dolayı 2 ayrı beden tablosu oluşturulmuştur. Oluşturulan beden tabloları Clo 3d Fashıon Desıgn programına aktarılarak beden kontrolleri yapılmış ve bu programda temel (baz) kalıpları oluşturulmuştur. Bu doğrultuda 8-12 yaş temel beden kalıbı ve 12-20 yaş grubu temel beden kalıbı hazırlanmıştır.

Vücut şekillerindeki farklılıklar bir giysinin foksiyonelliğini ve estetik görüntüsünü doğrudan etkilemektedir. Bu farklılıklar bireyin vücut ölçülerinden kaynaklanabileceği gibi genetik hastalıklara bağlı olarak da oluşabilmektedir. Bir kromozom anomalisi olarak bilinen Down sendromu da bireylerin faklı vücut şekillerine sahip olmalarını etkileyen bir genetik hastalıktır. Bu çalışmanın amacı da, genetik özellikleri sebebiyle bedensel ölçülerinde farklılıklar olan Down sendromlu bireylerin vucüt ölçülerinin tespit edilmesi, bu bireylere uygun beden ölçü tabloları hazırlanması ve temel beden kalıplarının oluşturulmasıdır. Çalışma, Gaziantep ili MEB’e bağlı okullarda ve özel eğitim merkezlerinde eğitim gören 8-20 yaş 65 Down sendromlu kız birey üzerinden antropometrik ölçüm kurallarına uyularak yürütülmüştür. Alınan ölçülerin betimsel istatistikleri hesaplanarak, değerlendirmeleri yapılmıştır. Veri analizi sonucuna göre bedenler arasında benzerlikler saptandığından dolayı 2 ayrı beden tablosu oluşturulmuştur. Oluşturulan beden tabloları Clo 3d Fashıon Desıgn programına aktarılarak beden kontrolleri yapılmış ve bu programda temel (baz) kalıpları oluşturulmuştur. Bu doğrultuda 8-12 yaş temel beden kalıbı ve 12-20 yaş grubu temel beden kalıbı hazırlanmıştır.
DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞUNUN (DEHB) NEDENLERİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ
CAUSES AND TREATMENT OF ATTENTION DEFICIT AND HYPERACTIVITY DISORDER (ADHD)
Yazar: Özbay, Ahmet; Kayhan, Zeynep
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 89, 2023
Anahtar kelimeler: School Counseling ; Okul Psikolojik Danışmanlığı ; adhd,aetiology,epidemiology,treatment approaches ; dehb,etiyolojisi,epidemiyolojisi,tedavi yöntemleri

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) dikkat, konsantrasyon, hareketli olma hali ve dürtü kontrolünün eşlik ettiği ve çocukluk döneminde sık karşılaşılan psikiyatrik bozukluktur. Etiyolojisi hakkında  sınırlı bilgileri olsa da bir çok tedavi yöntemi uzun süreli  bütüncül olarak uygulandığında belirgin düzelme sağlanmakta ve hastalığın gidişatını etkilemektedir. Okul öncesi çocuklarda son yıllarda sıklığı artmış olan bu rahatsızlığın hala tedavi yöntemleri de araştırılmaya devam etmektedir. Bu sorun çocukların akademik ve sosyal hayatını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu sebeple öğrenciler, öğretmenler ve aileler DEHB tanıma ve süreci yönetme ile ilgili bilgi ve desteğe ihtiyaç duymaktadır. Sıklıkla öğretmenler ve ailelerin dehb tanılı çocukların davranış sorunları karşısında çaresizliğe kapılması ve dehb nin uzun vadede ki olumsuz sonuçları, bu konuda ki çalışmaların önemini artırmaktadır..Bu makalede  Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ’nun literatürdeki olası etiyolojisi ve tüm tedavi yöntemleri bütüncül olarak  derleme şeklinde ele alınmıştır.

Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) is a common psychiatric childhood disorder, characterized by attention, impaired concentration, hyperactivity, and impulse control. Although there is limited information regarding its aetiology, several holistic treatment approaches, used for a long term, not only provide significant improvement but also affect the course of the disease. Treatment approaches of this disorder, which has increased in pre-school children in recent years, are still being investigated. This problem negatively affects the academic and social life of children. For this reason, students, teachers and families need information and support about recognizing ADHD and managing the process. Often, teachers and families become helpless in the face of behavioral problems of children with ADHD  and the long-term negative consequences of  increase the importance of studies on this subject.In this article, the possible aetiology of Attention Deficit and Hyperactivity Disorder in literature and all treatment methods are addressed in a holistic manner.
ÖRGÜTSEL GÜVEN İLE ÖRGÜTSEL MUTLULUK ARASINDAKİ İLİŞKİDE ÖRGÜTSEL SESSİZLİĞİN ARACILIK ROLÜ
THE MEDIATING ROLE OF ORGANIZATIONAL SILENCE IN THE RELATIONSHIP BETWEEN ORGANIZATIONAL TRUST AND ORGANIZATIONAL HAPPINESS
Yazar: Çaçan, Hanifi; Demirtaş, Zülfü
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 88, 2023
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; GÜVEN,SESSİZLİK,MUTLULUK

Bu araştırma öğretmenlerin örgütsel güven ve örgütsel mutluluk ilişkisinde örgütsel sessizliğin aracı rolünü test etmek için bir aracılık modelini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Diyarbakır merkez ilçeleri olan Kayapınar, Yenişehir, Sur ve Bağlar’daki liselerde görev yapmakta olan 652 öğretmen, araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modeli ile tasarlanmış olan araştırmada değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Sonuçlar örgütsel güvenin örgütsel mutluluğu teşvik edebileceğini göstermektedir. Bununla beraber örgütsel güvenin örgütsel sessizlik riskini azaltabileceğine ve örgütsel sessizliğin örgütsel mutluluğu negatif öngörebileceğine yönelik kanıtlar elde edilmiştir. Son olarak örgütsel sessizliğin, örgütsel güven ile örgütsel mutluluk ilişkisinde kısmi aracılık rolüne dair bulgulara da ulaşılmıştır.

Bu araştırma öğretmenlerin örgütsel güven ve örgütsel mutluluk ilişkisinde örgütsel sessizliğin aracı rolünü test etmek için bir aracılık modelini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Diyarbakır merkez ilçeleri olan Kayapınar, Yenişehir, Sur ve Bağlar’daki liselerde görev yapmakta olan 652 öğretmen, araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modeli ile tasarlanmış olan araştırmada değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Sonuçlar örgütsel güvenin örgütsel mutluluğu teşvik edebileceğini göstermektedir. Bununla beraber örgütsel güvenin örgütsel sessizlik riskini azaltabileceğine ve örgütsel sessizliğin örgütsel mutluluğu negatif öngörebileceğine yönelik kanıtlar elde edilmiştir. Son olarak örgütsel sessizliğin, örgütsel güven ile örgütsel mutluluk ilişkisinde kısmi aracılık rolüne dair bulgulara da ulaşılmıştır.
ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖRTÜK PROGRAM ALGILARININ BELİRLENMESİ
DETERMINATION OF TEACHER CANDIDATES' PERCEPTIONS OF HIDDEN CURRICULUM
Yazar: Duran, Aysemin
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 88, 2023
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Örtük program algısı,ders içerikleri,öğrenme-öğretme süreci,değerlendirme süreci

Eğitim-öğretim sürecine dâhil olan bir öğrenci okullarda resmi ve örtük olmak üzere iki tip programın amaçları ile karşılaşmaktadır. Resmi programın kapsamında öğrencilere kazandırılmak istenen hedef-davranışlar, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme yazılı olarak yer alıyorken örtük programın kapsamında yer alan okul kuralları, okul binasının mimari özellikleri, derslere ayrılan süreler, ders dışı faaliyetler; okul- çevre arasındaki etkileşimleri toplumsal norm ve değerler, ideoloji, ders kitapları; öğretmenlerin görüş ve beklentileri, öğretmenlerin önyargıları, sınıf kuralları, öğretmen davranışları, öğrenci özellikleri ve öğrenci başarıları yazılı olarak bir yerde yer almamaktadır. Buna rağmen bahsedilen değişkenler öğrencilerin başarılarını ve tutumlarını oldukça etkilemektedir. Bu önem doğrultusunda, araştırma öğretmen adaylarının örtük programa ilişkin algılarını belirlemeyi amaçlamıştır. Örtük Program Ölçeği kullanılarak bir vakıf üniversitesinin eğitim fakültesinden öğrenim gören toplam 281 öğretmen adayından veri toplanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda ulaşılan bulgular, erkek öğretmen adaylarının örtük program algısının daha yüksek olduğunu, bölüme ve sınıfa göre görüşlerin farklılaştığını ortaya koymuştur.

Eğitim-öğretim sürecine dâhil olan bir öğrenci okullarda resmi ve örtük olmak üzere iki tip programın amaçları ile karşılaşmaktadır. Resmi programın kapsamında öğrencilere kazandırılmak istenen hedef-davranışlar, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme yazılı olarak yer alıyorken örtük programın kapsamında yer alan okul kuralları, okul binasının mimari özellikleri, derslere ayrılan süreler, ders dışı faaliyetler; okul- çevre arasındaki etkileşimleri toplumsal norm ve değerler, ideoloji, ders kitapları; öğretmenlerin görüş ve beklentileri, öğretmenlerin önyargıları, sınıf kuralları, öğretmen davranışları, öğrenci özellikleri ve öğrenci başarıları yazılı olarak bir yerde yer almamaktadır. Buna rağmen bahsedilen değişkenler öğrencilerin başarılarını ve tutumlarını oldukça etkilemektedir. Bu önem doğrultusunda, araştırma öğretmen adaylarının örtük programa ilişkin algılarını belirlemeyi amaçlamıştır. Örtük Program Ölçeği kullanılarak bir vakıf üniversitesinin eğitim fakültesinden öğrenim gören toplam 281 öğretmen adayından veri toplanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda ulaşılan bulgular, erkek öğretmen adaylarının örtük program algısının daha yüksek olduğunu, bölüme ve sınıfa göre görüşlerin farklılaştığını ortaya koymuştur.
PSİKOLOJİK SAHİPLENMENİN İŞE TUTKUNLUK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
PSİKOLOJİK SAHİPLENMENİN İŞE TUTKUNLUK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Sezen, Esma; Ergun Özler, Nezire Derya
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 87, 2023
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Psikolojik sahiplenme,işe tutkunluk,sahiplenme

Geçmişten günümüze değişen yaşam koşulları ve artan rekabet sonucunda örgütler sürekliliklerini korumak için işini severek yapan işe tutkun işgörenlere ihtiyaç duymaktadırlar. İşe tutkunluk; işgörenlerin yaptıkları işe en yüksek performans ile kendilerini vermeleri olarak tanımlanabilmektedir. İşe tutkunluk; dinçlik, adanmışlık ve yoğunlaşma olmak üzere üç boyuttan oluşmaktadır. Psikolojik sahiplenme; mülkiyet sahibi olmakla ilgili yasal veya yasal olmayan hakların bulunmadığı şartlarda yaşanan sahiplenme duygusu şeklinde tanımlanabilmektedir. Psikolojik sahiplenme; bölgecilik, öz yeterlilik, hesap verebilirlik, ait olma duygusu ve öz kimlik olmak üzere beş boyuttan oluşmaktadır.  Bu çalışmanın amacı psikolojik sahiplenmenin işe tutkunluk üzerindeki etkisini belirlemektir. Yapılan analizler sonucunda psikolojik sahiplenmenin işe tutkunluk üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Geçmişten günümüze değişen yaşam koşulları ve artan rekabet sonucunda örgütler sürekliliklerini korumak için işini severek yapan işe tutkun işgörenlere ihtiyaç duymaktadırlar. İşe tutkunluk; işgörenlerin yaptıkları işe en yüksek performans ile kendilerini vermeleri olarak tanımlanabilmektedir. İşe tutkunluk; dinçlik, adanmışlık ve yoğunlaşma olmak üzere üç boyuttan oluşmaktadır. Psikolojik sahiplenme; mülkiyet sahibi olmakla ilgili yasal veya yasal olmayan hakların bulunmadığı şartlarda yaşanan sahiplenme duygusu şeklinde tanımlanabilmektedir. Psikolojik sahiplenme; bölgecilik, öz yeterlilik, hesap verebilirlik, ait olma duygusu ve öz kimlik olmak üzere beş boyuttan oluşmaktadır.  Bu çalışmanın amacı psikolojik sahiplenmenin işe tutkunluk üzerindeki etkisini belirlemektir. Yapılan analizler sonucunda psikolojik sahiplenmenin işe tutkunluk üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.
TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ
EXPERIMENTAL EVIDENCE ON THE RELATIONSHIP BETWEEN TRADE OPENNESS AND ENVIRONMENTAL POLLUTION: CASE OF MINT COUNTRIES
Yazar: Çelik, Süleyman; Ünlü, Atilla
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 89, 2023
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Commercial Opening,Pollution Haven Hypothesis,ARDL Bounds Test,MINT Countries ; Ticari Açıklık,Kirlilik Sığınağı Hipotezi,ARDL Sınır Testi,MINT Ülkeleri

Dünyada çevre sorunlarına yönelik artan farkındalık düzeyi, özellikle gelişmiş ülkelerde sıkı çevre kurallarının oluşmasına katkı sağlamıştır. Ancak birçok gelişmekte olan ülke, iktisadi kaygılar nedeniyle çevre kurallarını görece esnek tutmuşlardır. Bu durum insan-doğa ilişkisine zarar veren ve çevresel sorunlara neden olan endüstrilerin, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere kaymasına yol açmakta ve söz konusu ülkelerin kirlilik sığınağına dönüşmesine neden olmaktadır Bu çalışmanın temel amacı, son yıllarda dünya ekonomisinde öne çıkan MINT ülkelerinde (Meksika, Endonezya, Nijerya ve Türkiye) ticari açıklık düzeyinin karbon emisyonları üzerindeki etkisini çözümlemek ve söz konusu ülkelerde çevre kirliğine dair hipotezlerden olan kirlilik sığınağı ve kirlilik hale hipotezlerinin geçerliliğini test etmektir. Çalışma 1960–2021 yılları arası dönemde zaman serisi verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki koentegrasyon analizi için ARDL (Auto Regressive Distributed Lag) sınır testi yaklaşımı kullanılmıştır. Değişkenlerin nedensellik ilişkisi ise Breitung-Candelon Frekans alanı metodu ile çözümlenmiş ve son olarak parametre tahmininde OLS ve FMOLS yöntemleri kullanılmıştır. Parametre sonuçlarına göre; MINT ülkelerinde kirlilik sığınağı hipotezinin geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.

Increasing awareness of environmental problems in the world has contributed to the formation of strict environmental rules, especially in developed countries. However, many developing countries have kept their environmental rules relatively flexible due to economic concerns. This situation causes industries that damage the human-nature relationship and cause environmental problems to shift from developed countries to developing countries and these countries become pollution havens. The main purpose of this study is to analyze and test the validity of trade openness on carbon emissions in MINT countries (Mexico, Indonesia, Nigeria and Turkey), which have come to the fore in the world economy in recent years. pollution haven and pollution halo hypotheses, which are hypotheses about environmental pollution in these countries. The study was analyzed using time series data from 1960-2021. ARDL (Auto Regressive Distributed Lag) bounds test approach was used for co-integration analysis between variables. The causality relationship of the variables was analyzed with the Breitung-Candelon frequency domain method, and finally, OLS and FMOLS methods were used for parameter estimation. According to the parameter results; It is concluded that the pollution haven hypothesis is valid in MINT countries.