Aydın İlinde Yetiştirilen Bazı Buğday Çeşitlerinin Tane Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Determination of Yield and Quality Performance of Some Wheat Varieties in the Aydin Province
Yazar: Benli, Kübra; Koca, Yakup Onur
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 4 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Buğday,verim,protein oranı,yağ oranı,nişasta oranı ; Wheat,yield,protein rate,oil rate,starch rate

Buçalışmada; bölgede ana ürün koşullarında kışlık olarak yoğun yetiştirilenbuğday çeşitlerinin tane verimi, bazı verim öğeleri (m2 de başaksayısı, başak boyu, başakta tane sayısı ve bin tane ağırlığı) ve kaliteperformanslarının (protein oranı, yağ oranı, nişasta oranı, lif oranı ve küloranı) belirlenmesi amacıyla, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesinde2017 ve 2018 yıllarında yürütülmüştür. Cumhuriyet, Ceyhan 99, Ziyabey, Basribeyve Golia çeşitleri çalışmanın materyalini oluşturmuştur. İki yıllık çalışmadanelde edilen değerler ile yapılan varyans analizi sonucunda; yıllar arasındafark önemli bulunmuştur. Tane verimi 400 kg da-1 – 706 kg da-1,bin tane ağırlığı 31.9 g – 58.3 g başakta tane sayısı değeri 26.3 – 40.8 adet , m2 de başaksayısı değeri ise 400 – 555 adet olarak  belirlenmiştir. Tane kalite özellikleri bakımından yıllar arasındafarklılık daha belirgin olmuştur. Çalışmanın her iki yılında ölçülen proteinoranı ortalamaları (sırasıyla %17.0 – %14.7) ekmeklik buğday için arananminimum değerden (%12) ve bölge ortalamasından (%13 - %14) yüksek bulunmuştur.Cumhuriyet çeşidi ilk yıl gösterdiği protein oranı (%18.3) ile potansiyelinikanıtlamıştır. Basribey çeşidi ikinci yıl yüksek nişasta oranı (%63,2) ile öneçıkmıştır. Tane verimi bakımından Cumhuriyet ve Ziyabey çeşitleri önerilebilir.Buna ek olarak Cumhuriyet çeşidi iri taneli yapısı (yüksek bin tane ağırlığı)ile öne çıkmıştır.

The purpose of this studyis determined that yield, some yield components (the number of spikes per m2,spike height, number of grain per spikes and thousand grain weight) and somequality characteristics (rate of protein, oil, starch, fibre and ash) of somewheat varieties grown extensively in winter main crops in the Aydin province.The experiment was carried out at Adnan Menderes University, Faculty ofAgriculture in 2017 and 2018. Cumhuriyet, Ceyhan 99, Ziyabey, Basribey andGolia produced the material of the study. As a result of the variance, thedifference between years was found to be significant. It was measured thatgrain yield was in the range of 4000 kg ha-1 - 7060 kg ha-1,number of grain per spike was in the range of 26.3 - 40.8 and thousand grainweight and the number of spikes per m2 values were in the range of31.9 g - 58.3 g and 400 - 555 respectively. The difference between years wasmore apparent in terms of grain quality characteristics. The protein averagesof two years (17.0% - 14.7% respectively) were found to be higher than therequired minimum value for bread wheat (12%) and the protein average of region(13% - 14%). Cumhuriyet proved its potential with protein (18.3%) in the firstyear and Basribey came to the fore with a high starch (63.2%) in the secondyear. Cumhuriyet and Ziyabey can be suggested for grain yield. Cumhuriyet hasalso come forward with its coarse grain structure (high thousand grain weight).