ADANA ve KOLERA (1890-1895)
Adana and Cholera (1890-1895)
Yazar: Demirkol, Kurtuluş
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 56, 2018
Anahtar kelimeler: Kolera,Adana,Çukurova,Salgın Hastalıklar,Karantina ; Cholera,Adana,Çukurova,Epidemic Diseases,Quarantine

Bulaşıcıhastalıklar, tarih boyunca insan varlığını tehdit eden önemli etkenlerden birisiolmuştur. Nüfus hareketlerinin de etkisiyle hızla yayılan bu hastalıklar, nedenoldukları can kayıplarıyla toplumlar için büyük tehlike arz etmişlerdir.İnsanoğlunun tarihi süreç içerisinde yaşadığı en önemli salgınlar ise veba vekolera gibi hastalıklardan kaynaklanmıştır. Bunlardan kolera, 19. yüzyılın ilkyarısında Hindistan’da ortaya çıkmış ve kısa sürede hızla yayılarak birçokülkeyi etkisi altına almıştır. Bu süreçte hastalıktan, sahip olduğu geniştoprakları ve insan varlığından dolayı Osmanlı Devleti de etkilenmiştir.KoleranınOsmanlı coğrafyasında görüldüğü yerlerden birisi de Adana’dır. Genellikle hacılarvasıtasıyla şehre gelen hastalık, kısa sürede salgına dönüşerek Anadoluiçlerine doğru yayılma emareleri göstermiştir. Bu nedenle hastalık tespitedilir edilmez müdahale edilerek yayılmaması için gerekli önlemler alınmayaçalışılmıştır. Bu bağlamda denizden ve karadan karantina uygulandığı gibişehrin Anadolu’ya kapılan açılan kapıları olan Pozantı ve Haçin’de tahaffuzhaneoluşturularak şehre giren çıkanlar belirli süre gözetim altında tutularakkontrolden geçirilmişlerdir. Alınan önlemlerin olumlu sonuçlarının görülmesi vehastalığın etkisini azaltmasıyla birlikte de tahaffuzhaneler kaldırılarakkarantina uygulamasına son verilmiştir. Ancak bu süreçte salgından dolayıbirçok kişi hayatını kaybetmiştir.

Infectious diseases have been oneof the major threats to human beings throughout history. These diseases spreadrapidly due to the influence of the population movements and pose a serious threatto the societies due to loss of lives. The most significant epidemicsexperienced by human beings in the historical process were originated ininfectious diseases such as plague and cholera. Cholera developed in India inthe first half of the 19th century and was quickly disseminated in manycountries. In this process, the Ottoman Empire was affected by this infectiousdisease due to its territorial wideness and human existence.The cholera epidemic in Adanabetween 1890 and 1895 is the subject of this article. For, Adana was one of theimportant places where cholera was seen within the Ottoman frontiers. Thedisease was usually disseminated in the city via the pilgrims and then spreadto Anatolia in a short period of time. For this reason, the necessary measureswere taken in order to prevent dissemination of the disease immediately afterit was diagnosed. In this context, the harbor of the city was kept inquarantine and the people who entered and left the city were kept underobservation for a certain period of time by creating lazaretto in Pozantı andHaçin, the doors of Anatolia. After the positive results of the precautionarymeasures were observed and the adverse effects of the disease were lessened,the lazaretto was abolished and the quarantine was ended. However, many peoplelost their lives in Adana between 1890 and 1895 due to the epidemic. Finally,this article argues that the cholera epidemic spread to Adana via mobilepopulation and infected population were controlled by the quarantine method inorder to prevent the epidemic.