Mehmet Önal, Edebiyat Sanatı
Mehmet Önal, Edebiyat Sanatı
Yazar: Ceylan, Harun
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 11, 2015

Edebiyat ve İletişim başlıklı çalışması ile takdim tehirlerle bütün bu çalışmalarını toplu  hâlde görmek mümkün olmaktadır. Bu eser, dokuz bölümden oluşmaktadır: 1.  Edebiyat. 2. Sanat. 3. Edebiyat Sanatı. 4. Bilim. 5. Edebî Eser. 6. Edebî Tür. 7. Türk  Edebiyatı. 8. Edebî Teoriler. 9. Edebiyatın Yeni Ufukları. Bu kitapta yazar, önceki  kitaplarda Edebî Türler bölümünde başlık açmadığı nesir ve tiyatro türlerine yer  vermiş, ayrıca Edebî Teoriler bölümünde Belâgat ile Tasavvuf adlı başlıklar açmıştır.  Batı’dan alınan edebiyat nazariyelerine geçmeden bizde edebiyat hakkında oluşmuş  fikirleri, kabulleri ve algıları aktaran yazar, böylece geçmişten gelen birikimimizden  ilmî sahada yararlanmamız gerektiğini vurgulamaktadır. Yazara göre, edebî  araştırma ve incelemelerin ilmîliğinin arttırılması için günümüz metotlarından  yararlanmanın yanı sıra geleneksel metotları da günümüze aktarmalı, böylece  edebiyat ve fikir dünyamızın aydınlığından hem kendimiz faydalanmalı hem de bu  faaliyetlerimizi diğer milletlerin istifadesine sunmalıyız: “…bütün sanat ürünlerimiz  ve özellikle konumuz olan edebî eserlerimiz ortada iken, niçin Türk ve dünya  tefekkür tarihine bir yeni sayfa açamıyoruz? Niçin sanatkârlarımızı hem kendimiz  anlayıp ve hem de dünyaya tanıtıp, onların eserlerinden yeni düşünce sistemleri  çıkaramıyoruz? Bu konuda dikkati çeken önemli bir sebep, edebî eserlerimizi,  modern akımların tekniğiyle, millî yapımızda ifadesini bulan orijinal metotların  prensipleriyle ve geleneksel sürecin çizgisiyle yeterince değerlendiremiyor  olmamızda aranmalıdır.” (s. 91). Yazar, bunu gerçekleştirmek için özellikle “edebî  değer” kavramı üzerinde düşünmek gerektiğini ifade eder: “Gerek edebî bilgilerin  anlaşılıp uygulanmasına gerekse teorilerin edebiyat mesleğinde tutarlı olarak  kullanılabilmesi ve daha ulvî meselelere gidilebilmesi için, değerler tefekkürüne  ihtiyacımız vardır.” (s.319). Bu sayede söz konusu “Türk ve dünya tefekkür tarihine”  malzeme olacak eserlerimizi daha iyi kavrayabiliriz: “Yetkin ve tutarlı bir edebî  değer anlayışı tesis olunmadan basit ve muhtasar edebî bilgiler müfredatı; klasik

Edebiyat ve İletişim başlıklı çalışması ile takdim tehirlerle bütün bu çalışmalarını toplu  hâlde görmek mümkün olmaktadır. Bu eser, dokuz bölümden oluşmaktadır: 1.  Edebiyat. 2. Sanat. 3. Edebiyat Sanatı. 4. Bilim. 5. Edebî Eser. 6. Edebî Tür. 7. Türk  Edebiyatı. 8. Edebî Teoriler. 9. Edebiyatın Yeni Ufukları. Bu kitapta yazar, önceki  kitaplarda Edebî Türler bölümünde başlık açmadığı nesir ve tiyatro türlerine yer  vermiş, ayrıca Edebî Teoriler bölümünde Belâgat ile Tasavvuf adlı başlıklar açmıştır.  Batı’dan alınan edebiyat nazariyelerine geçmeden bizde edebiyat hakkında oluşmuş  fikirleri, kabulleri ve algıları aktaran yazar, böylece geçmişten gelen birikimimizden  ilmî sahada yararlanmamız gerektiğini vurgulamaktadır. Yazara göre, edebî  araştırma ve incelemelerin ilmîliğinin arttırılması için günümüz metotlarından  yararlanmanın yanı sıra geleneksel metotları da günümüze aktarmalı, böylece  edebiyat ve fikir dünyamızın aydınlığından hem kendimiz faydalanmalı hem de bu  faaliyetlerimizi diğer milletlerin istifadesine sunmalıyız: “…bütün sanat ürünlerimiz  ve özellikle konumuz olan edebî eserlerimiz ortada iken, niçin Türk ve dünya  tefekkür tarihine bir yeni sayfa açamıyoruz? Niçin sanatkârlarımızı hem kendimiz  anlayıp ve hem de dünyaya tanıtıp, onların eserlerinden yeni düşünce sistemleri  çıkaramıyoruz? Bu konuda dikkati çeken önemli bir sebep, edebî eserlerimizi,  modern akımların tekniğiyle, millî yapımızda ifadesini bulan orijinal metotların  prensipleriyle ve geleneksel sürecin çizgisiyle yeterince değerlendiremiyor  olmamızda aranmalıdır.” (s. 91). Yazar, bunu gerçekleştirmek için özellikle “edebî  değer” kavramı üzerinde düşünmek gerektiğini ifade eder: “Gerek edebî bilgilerin  anlaşılıp uygulanmasına gerekse teorilerin edebiyat mesleğinde tutarlı olarak  kullanılabilmesi ve daha ulvî meselelere gidilebilmesi için, değerler tefekkürüne  ihtiyacımız vardır.” (s.319). Bu sayede söz konusu “Türk ve dünya tefekkür tarihine”  malzeme olacak eserlerimizi daha iyi kavrayabiliriz: “Yetkin ve tutarlı bir edebî  değer anlayışı tesis olunmadan basit ve muhtasar edebî bilgiler müfredatı; klasik