Matematik Okuryazarlığı Sorularının Çözümlerinde Üstün Yetenekli Öğrencilerin Yaşadıkları Zorlukların İncelenmesi
Examining the Difficulties Experienced by Gifted Students in Solving Mathematical Literacy Questions
Yazar: Alyeşil Kabakçı, Duygu; Yılmaz, Süha
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Mathematics literacy,gifted student,mathematics literacy levels,solution process,difficulty. ; Matematik okuryazarlığı,üstün yetenekli öğrenci,Matematik okuryazarlığı seviyeleri,çözüm süreci,zorluk.

Bu araştırmada matematik okuryazarlık sorularında üstün yetenekli 6. sınıf öğrencilerinin yaşadıkları zorlukların matematiksel süreçler kapsamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öğrencilerin matematik okuryazarlığı seviyeleri tespit edilerek, soruların çözümünde yaptıkları hatalar ve yaşadıkları zorluklar formüle etme, işe koşma ve yorumlama (ve değerlendirme) süreçleri boyutlarında incelenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması yöntemi kullanılmıştır ve veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma 2022-2023 eğitim-öğretim yılı, ikinci döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu Türkiye’nin bir ilinde öğrenim gören 30 üstün yetenekli 6. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Öğrencilerin matematik okuryazarlık başarılarının tespit edilmesinde, Yeniel (2019)’in geliştirdiği “Matematik okuryazarlığı testi” kullanılmıştır. Ayrıca öğrenciler matematik okuryazarlığı başarı ortalamalarına göre düşük, orta ve yüksek seviye olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Ve her bir seviyeden 3’er öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde akademik başarı olarak yaşıtlarından ileri düzeyde olmalarına rağmen öğrencilerin matematik okuryazarlık seviye ortalamalarının orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin yaşadıkları zorlukların formüle etme sürecinde “problemdeki matematiksel ilişkilerin tanımlanması” ve problemin anlaşılması” işe koşma sürecinde, “ “sonuca ulaşmada çok adımlı işlemleri uygulama”, “çözüm için strateji seçme ve kullanma” ,“algoritmalardan ve kurallardan yararlanma” ve “yorumlama sürecinde ise “matematiksel çözümlerin sınırlılıklarını yorumlama” kapsamında olduğu belirlenmiştir.

This study aimed to examine the difficulties experienced by gifted 6th grade students in mathematical literacy questions within the scope of mathematical processes.For this purpose, the mathematical literacy levels of the students were determined and the mistakes they made and the difficulties they experienced in solving the questions were examined in terms of formulation, execution and interpretation (and evaluation) processes. In the study, the case study method, one of the qualitative research methods, was used and the data was analyzed with the descriptive analysis method. The study was carried out in the second semester of the 2022-2023 academic year. The study group consists of 30 gifted 6th grade students studying in a province of Turkey.The "Mathematics literacy test" developed by Yeniel (2019) was used to determine the mathematical literacy achievements of the students. In addition, students were divided into 3 groups: low, medium and high level, according to their mathematical literacy achievement averages. And semi-structured interviews were held with 3 students from each level. When the findings were evaluated, it was determined that although the students were ahead of their peers in terms of academic success, their average mathematical literacy level was at a medium level. In the process of formulating the difficulties experienced by the students, "identifying the mathematical relationships in the problem" and "understanding the problem" in the process of working, "applying multi-step processes to reach the result", "choosing and using strategies for the solution", "using algorithms and rules" and "in the interpretation process". It was determined that it was within the scope of "interpreting the limitations of mathematical solutions".In the process of formulating the difficulties experienced by the students, "identifying the mathematical relationships in the problem" and understanding the problem" in the process of working, "applying multi-step processes to reach the result", "choosing and using strategies for the solution", "using algorithms and rules" and "in the interpretation process". It was determined that it was within the scope of "interpreting the limitations of mathematical solutions".