Platon’un Devlet Eserinde Siyasal Teorinin Aracı Olarak Hayvan Metaforları
Animal Metaphors as a Political Production in Plato’s Republic
Yazar: Uyanık, Necip
Dergi: Felsefe Arkivi No. 60, 2023
Anahtar kelimeler: History of Philosophy (Other) ; Felsefe Tarihi (Diğer) ; Plato,state,politics,human,animal metaphors ; Platon,Devlet,Siyaset,İnsan,Hayvan Metaforları

İnsan ve hayvan arasındaki ilişki tarihin her döneminde ele alınan önemli bir sorundur. Bununla birlikte hayvanın kendi varlığının ne anlam ifade ettiği de ontolojik ve epistemolojik bağlamda irdelenmiştir. Bunun yanında etik ve siyaset bağlamında da bu sorunun önem arz ettiğini belirtmek gerekir. Dolayısıyla siyaset felsefesinde birey, toplum, devlet ilişkisini açık ve anlaşılır kılabilmek için çoğu kez hayvan metaforlarına veya doğrudan hayvandaki egemenliğin insana ve devlete nasıl geçtiğine odaklanılmıştır. Ancak metaforların tam olarak karşılığını bulabilmesi için etkili bir teori ve anlatıma ihtiyaç duyulmaktadır. Söz konusu mahareti gösteren Platon, siyaset, devlet ve toplum üzerine derin analizler yaparken çoğu zaman metaforlara başvurmuş ve bu doğrultuda ilgi çekici örnekler ortaya koymuştur. Platon, bu yönüyle, çağını aşan bir perspektife sahip büyük bir teorisyen olarak görülebilir. Onun yapmış olduğu benzetmeler ilgi çekici olduğu kadar aynı zamanda da kışkırtıcıdır. Bu çalışmada siyaset felsefesinde önemli rol oynamış Platon’un siyasal bir unsurun aracı olarak hayvan metaforları onun Devlet eseri üzerinden değerlendirilmeye çalışıldı. Böylelikle Platon’un Devlet’te insan, etik ve siyaset teorisi üzerine yaptığı tartışmalarda başvurduğu hayvan metaforları incelendi. Amacımız Platon’un siyaset anlayışını, benzetmeler veya karşılaştırmalar yoluyla nasıl sistematize ettiğini incelemek ve buna dikkat çekebilmektir. Öncesinde ise hayvan-insan karşılaştırmasının felsefi açıdan nasıl ele alındığını araştırmak için felsefe tarihinden bazı düşünürlerin görüşlerine başvurulmuştur. Sonuç bölümünde felsefe tarihinde insan ve hayvan arasındaki kimi benzerliklerin veya farklılıkların teori geliştirme bağlamında ilham kaynağı olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.

The relationship between humans and animals is a significant issue that has been addressed throughout history. In addition, the meaning of animals’ existence has been examined in ontological and epistemological contexts. This issue should also be noted for its importance in the context of ethics and politics. Therefore, to make the relationship among individuals, society, and state clear and understandable, political philosophy often focuses on animal metaphors or directly on how the sovereignty of animals passes to humans and the state. However, a single effective theory and explanation are needed for the metaphors to be fully equivalent. Demonstrating this skill, Plato often resorted to using metaphors to produce interesting examples while making deep analyses of politics, state, and society. In this respect, Plato can be seen as a great theorist with a perspective that transcends his time. The analogies he has made are both interesting and provocative. This study attempts to evaluate Plato’s animal metaphors through his Republic as a tool of a political element, one which played an important role in political philosophy. Thus, the study examines the animal metaphors used in the discussions on humans, ethics, and political theory in Plato’s Republic. The aim is to examine and draw attention to how Plato systematized his understanding of politics through analogies or comparisons. Previously, the opinions of some thinkers from the history of philosophy were consulted to investigate how the animal-human comparison had been handled philosophically. The study’s conclusion tries to show how some similarities or differences between humans and animals in the history of philosophy have been a source of inspiration in the context of theory development.