TÜRK ANA METAL SANAYİ ŞİRKETLERİNİN COVID-19 PANDEMİSİ DÖNEMİNDEKİ FİNANSAL PERFORMANSLARININ ENTROPİ – MARCOS BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI İLE DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF THE FINANCIAL PERFORMANCES OF TURKISH BASIC METAL INDUSTRY COMPANIES DURING THE COVID-19 PANDEMIC WITH ENTROPY – MARCOS INTEGRATED APPROACH
Yazar: Gönüllü, Ozan
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: COVID-19 Pandemic,Financial Performance,Multi-Criteria Decision Making,Entropy,MARCOS ; COVID-19 Pandemisi,Finansal Performans,Çok Kriterli Karar Verme,Entropi,MARCOS

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) Mart 2020’de pandemi olarak ilan ettiği COVID-19 salgınının yolaçtığı küresel üretim daralması, birçok ülkenin ekonomisini durma noktasına getirmiştir. Türk imalatsektörünün lokomotifi konumunda olan ana metal sanayisi de pandemiden en çok etkilenen sektörlerinbaşında gelmektedir. Sektördeki şirketlerin finansal performansları, yöneticilerin ve sermaye piyasasıyatırımcılarının karar verme süreçlerini ciddi bir şekilde etkilemektedir. Bu çalışmada Borsa İstanbul MetalAna Endeksinde (XMANA) yer alan 20 şirketin pandemi dönemi finansal performansı analiz edilmiştir.Pandemi dönemi (2020/06 – 2021/06) analiz sonuçları bir önceki bir yıllık dönem ile karşılaştırılmış veönemli değişimlere rastlanmıştır. Performans ölçümü amacı ile bilanço ve gelir tablolarından derlenmiş;likidite, kârlılık, maliyet, değer, büyüme, sermaye yapısı ve faaliyet oranlarından oluşan 15 farklı kriterbelirlenmiştir. Çalışmada çok kriterli karar verme tekniklerinden Entropi Yöntemi kriterlerin önemağırlıklarının hesaplanmasında; 2020 yılında geliştirilmiş yeni bir yöntem olan MARCOS Yöntemi iseşirketlerin belirlenen kriterlere göre sıralanmasında kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, pandemidönemi finansal performansı en yüksek firma olan ÇEMTAŞ Çelik Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.(CEMTS)’yi; sırasıyla Kardemir Karabük Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KRDMD) ve AYES ÇelikHasır ve Çit Sanayi A.Ş. (AYES) takip etmiştir.

The economies of many countries have come to a standstill due to the contraction in global productioncaused by COVID-19 epidemic which was declared a pandemic by World Health Organization (WHO)in March 2020. The basic metal industry, which is the locomotive of the Turkish manufacturing sector, isone of the sectors greatly affected by the pandemic. The financial performances of companies in the sectorseriously affect the decision-making processes of managers and capital market investors. In this study, thefinancial performances of 20 firms listed in the BIST Base Metal Index (XMANA) during the pandemicwere analyzed. The analysis results of the pandemic period (2020/06 – 2021/06) were compared with theprevious one-year period and significant changes were found. For performance measurement, 15 differentcriteria were determined which were compiled from the balance sheet and income statements, consistingof liquidity, profitability, cost, value, growth, capital structure and activity ratios. In the study, Entropy,which is a multi-criteria decision-making method, was used to calculate the importance weights of thecriteria; in addition, the MARCOS Method, a new method proposed in 2020, was used to rank companiesaccording to the determined criteria. According to the analysis results, the metal industry company withthe highest financial performance during the pandemic period is ÇEMTAŞ Çelik Makina Sanayi ve TicaretA.Ş. (ÇEMTS). Kardemir Karabük Demir Çelik Sanayi A.Ş. (KRDMD) and AYES Çelik Hasır ve Çit SanayiA.Ş. (AYES) followed it, respectively.