Türkiye’de Kavram Karikatürleriyle İlgili Yapılan Araştırmalara Yönelik Bir Meta-Sentez Çalışması
Türkiye’de Kavram Karikatürleriyle İlgili Yapılan Araştırmalara Yönelik Bir Meta-Sentez Çalışması
Yazar: Baynazoğlu, Lokman; Atasoy, Ercan
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Kavram karikatürü,meta-sentez,içerik analizi

Bu çalışma Türkiye’de kavram karikatürleri hakkındayapılan çalışmaların meta-sentez yöntemi doğrultusunda analiz edilmesi ve alanyazındaki eğilimin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, 2005-2019yılları arasında kavram karikatürlerini konu alan 39’u bilimsel makale, 52’siyüksek lisans tezi ve 5’i ise doktora tezi olmak üzere toplam 96 çalışmakapsama alınmıştır. Çalışmada verilere, Google Akademik arama motoru,Yükseköğretim Akademik arama motoru, DergiPark ve YÖK Ulusal Tez Merkezi veritabanları yardımıyla ulaşılmıştır. Kapsama alınan çalışmalara içerik analiziyapılmıştır. Bu doğrultuda çalışmalar, yayın yılı, konu alanı, amacı, araştırmayöntemi, örneklem grubu ve sayıları, veri toplama araçları, uygulama sürelerive araştırma sonuçları bağlamında incelenmiştir. Veriler tablo ve grafikleryardımıyla yorumlanmıştır. Araştırmada incelenen çalışmaların sıklıkla sonyıllarda, daha çok fen bilimleri konu alanında, kavram karikatürlerinin farklıdeğişkenlere (başarı, tutum, ilgi, motivasyon vb.) olan etkisini incelemeamacıyla nicel yöntemlerle ve daha çok ortaokul öğrencileriyle yapıldığıbelirlenmiştir. Ayrıca veri toplama aracı olarak sıklıkla test ve ölçeğinkullanıldığı çalışmalar, genellikle 4-5 hafta ve 11-20 ders saati süresinceuygulanmıştır. İncelenen çalışmalara ait sonuçlar, sıklıkla, kavram karikatürüuygulamasının ilgili değişkenler üzerinde pozitif etkide bulunduğunu ve öğretimsüreci sonucunda öğrencilerin kavram karikatürleri hakkında olumlu görüşbildirdiklerini göstermektedir. Bu durum kavram karikatürlerinin etkili biröğretim tekniği olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Sonuçlardoğrultusunda eğitimcilere ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Bu çalışma Türkiye’de kavram karikatürleri hakkındayapılan çalışmaların meta-sentez yöntemi doğrultusunda analiz edilmesi ve alanyazındaki eğilimin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, 2005-2019yılları arasında kavram karikatürlerini konu alan 39’u bilimsel makale, 52’siyüksek lisans tezi ve 5’i ise doktora tezi olmak üzere toplam 96 çalışmakapsama alınmıştır. Çalışmada verilere, Google Akademik arama motoru,Yükseköğretim Akademik arama motoru, DergiPark ve YÖK Ulusal Tez Merkezi veritabanları yardımıyla ulaşılmıştır. Kapsama alınan çalışmalara içerik analiziyapılmıştır. Bu doğrultuda çalışmalar, yayın yılı, konu alanı, amacı, araştırmayöntemi, örneklem grubu ve sayıları, veri toplama araçları, uygulama sürelerive araştırma sonuçları bağlamında incelenmiştir. Veriler tablo ve grafikleryardımıyla yorumlanmıştır. Araştırmada incelenen çalışmaların sıklıkla sonyıllarda, daha çok fen bilimleri konu alanında, kavram karikatürlerinin farklıdeğişkenlere (başarı, tutum, ilgi, motivasyon vb.) olan etkisini incelemeamacıyla nicel yöntemlerle ve daha çok ortaokul öğrencileriyle yapıldığıbelirlenmiştir. Ayrıca veri toplama aracı olarak sıklıkla test ve ölçeğinkullanıldığı çalışmalar, genellikle 4-5 hafta ve 11-20 ders saati süresinceuygulanmıştır. İncelenen çalışmalara ait sonuçlar, sıklıkla, kavram karikatürüuygulamasının ilgili değişkenler üzerinde pozitif etkide bulunduğunu ve öğretimsüreci sonucunda öğrencilerin kavram karikatürleri hakkında olumlu görüşbildirdiklerini göstermektedir. Bu durum kavram karikatürlerinin etkili biröğretim tekniği olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Sonuçlardoğrultusunda eğitimcilere ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.