ANKARA/GÖLBAŞI YAĞLIPINAR KÖYÜ ESKİ CAMİSİ’NDEKİ DUVAR RESİMLERİ VE KALEM İŞLERİ
Wall Paintings And Painted Decorations In The Old Mosque Of Yağlıpınar Village
Yazar: Karaaslan, Muzaffer
Dergi: Akademik Sanat No. 24, 2025
Anahtar kelimeler: Traditional Turkish Arts (Other) ; Geleneksel Türk Sanatları (Diğer) ; Painting ; Resim ; Architectural ; Mimari ; The Old Mosque of Yağlıpınar Village,wall painting,painted decoration,Republican era wall painting,folk art ; Yağlıpınar Köyü Eski Camisi,duvar resmi,kalem işi,Cumhuriyet dönemi duvar resmi,halk sanatı

Duvar resimleri ve kalem işleri, yapıldıkları dönemin sanat anlayışını yansıtan önemli üretimlerdir. Sanat tarihine yönelik araştırmalar genellikle Osmanlı dönemine ait eserlere odaklanmakla birlikte, son yıllarda Cumhuriyet dönemine ait eserler de bilim insanları tarafından incelenmeye başlanmıştır. Bu bağlamda, Yağlıpınar Köyü Eski Camisi, Cumhuriyet dönemi duvar resimleri ve kalem işleri açısından dikkat çeken yapılar arasında yer almaktadır.Caminin içerisinde bulunan bezemeler, Osmanlı geleneğine sıkı sıkıya bağlı olmakla birlikte halk sanatının sürekliliğini ve halk sanatçılarının aidiyet duygularını yansıtması bakımından da önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Yağlıpınar Köyü Eski Camisi’ndeki duvar resimlerini ve kalem işlerini detaylı bir şekilde inceleyerek bilim dünyasına tanıtmaktır. Bugüne kadar yapı hakkında herhangi bir akademik çalışma yapılmamıştır. Günümüzde oldukça kötü durumda olan caminin bezemeleri her geçen gün biraz daha yok olmaktadır. Bu nedenle, özellikle yapının bezemelerine odaklanmak büyük bir önem taşımaktadır.Bezemeleri 1947 yılına tarihlenen camide, sanatçılara ait kitabelerin bulunması, araştırma açısından kıymetli bir veri sunmaktadır. Kitabeler doğrultusunda, caminin bezemelerinin Salih Caner ve Süleyman Namlıfırça tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum, Cumhuriyet dönemi halk sanatçılarının üretimlerinin sürekliliğini ve bu sürecin kesintiye uğramadan devam ettiğini göstermesi açısından dikkate değerdir.Yağlıpınar Köyü Eski Camisi’ndeki bezemelerin benzer örneklerine farklı yapılarda da rastlanmaktadır. Bu durum, halk sanatında bir sürekliliğin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Bu makalede, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan estetik anlayışın izleri sürülecek ve Cumhuriyet dönemi duvar resmi sanatına dair önemli bir örnek olarak Yağlıpınar Köyü Eski Camisi tanıtılacaktır.

Wall paintings and painted decorations serve as significant artistic expressions that reflect the aesthetic and cultural values of the period in which they were created. While art historical research has traditionally focused on works from the Ottoman era, recent studies have increasingly examined artistic productions from the Republican period. In this context, the Yağlıpınar Village Old Mosque emerges as a noteworthy example, offering valuable insights into the continuity of wall painting and painted decoration traditions during the Republican era.The interior decorative elements of the mosque are deeply rooted in the Ottoman artistic tradition while also serving as significant indicators of the continuity of folk art and the sense of cultural identity among folk artists. This study aims to provide a comprehensive analysis of the wall paintings and painted decorations in the Yağlıpınar Village Old Mosque and to introduce them to the academic community. To date, no scholarly research has been conducted on this structure. Currently, the mosque’s decorative program is in a state of severe deterioration, with its elements gradually fading. Given this rapid degradation, a focused examination of the mosque’s decorations is of critical scholarly importance.The inscriptions found within the mosque, which date its decorative elements to 1947, constitute valuable primary data for academic research. These inscriptions indicate that the decorative program of the mosque was executed by Salih Caner and Süleyman Namlıfırça. This finding is particularly significant as it highlights the continuity of artistic production by folk artists during the Republican period and underscores the uninterrupted transmission of this artistic tradition.Comparable examples of the decorative elements observed in the Yağlıpınar Village Old Mosque can be found in various other structures, providing evidence for the continuity of folk art traditions. This study seeks to examine the aesthetic principles that transitioned from the Ottoman period into the Republican era and to present the Yağlıpınar Village Old Mosque as a significant case study within the context of Republican-era wall painting traditions.