hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kompleks Etken Madde Oranına Bağlı Olarak ZnFe2O4 Filmlerin İncelenmesi
Investigation of ZnFe2O4 Films Depending on the Complex Agent Ratio
Yazar: Sarf, Fatma; Yakar, Emin
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 4 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; ZnFe2O4 filmleri,kimyasal depolama yöntemi,kompleks etken madde,karakterizasyon,optiksel özellikler ; ZnFe2O4 films,chemical bath deposition,complex agent,characterization,optical properties

Son yıllarda spinel ferrit malzemeler (MFe2O4; M= Fe,Ni,Co,Mg vb.) oldukça farklı alanlarda, örneğin indüktörler, manyetik sensörler, magneto-optik depolama ve kayıt cihazları vb., kullanımı ile dikkat çekmektedir. Spinel ferrit malzeme grubu içerisinde yer alan ZnFe2O4 (çinko-ferrit) yüksek direnci, mekanik stabilitesi ve düşük dielektrik kayıpları ile özellikle yüksek frekans uygulamalarında karşımıza çıkmaktadır. Basit sentezlenme sürecine ve düşük üretim/güç maliyetine sahip ZnFe2O4 malzemelerine olan ihtiyaç bu yöndeki araştırma ve geliştirme çalışmalarını arttırmaktadır.Bu çalışmada çinko-ferrit filmleri kimyasal banyo depolama ile ITO alttaşlar üstüne farklı oranlarda kompleks etken madde kullanılarak sentezlenmiştir. Kompleks etken madde olarak amonyak tercih edilmiştir. Filmlerin amonyak oranına ve dolayısıyla çözeltinin pH’ına bağlı olarak değişen yapısal, yüzeysel ve optik özellikleri sırasıyla XRD, SEM ve Uv-Vis/Raman spektroskopisi ile incelenmiştir. XRD spektrumlarından elde edilen veriler ışığında, kristalleşmenin amonyak oranı artışı ile birlikte arttığı tespit edilmiştir. SEM-yüzey morfoloji görüntüleri ile amonyak oranı değişiminin farklı biçimlerde nanoparçacıklar oluşumuna sebep olduğu gözlenmiştir. Ayrıca filmlerin optik özelliklerinin amonyak oranı artışı ile iyileştiği tespit edilmiştir.

Recently, spinel ferrite materials (MFe2O4; M= Fe, Ni, Co, Mg etc.) have been so attractive, such as inductors, magnetic sensors, magneto-optical storage and memory devices etc. in quite different areas. In the spinel ferrite material group, ZnFe2O4 (zinc-ferrite) has high resistance, mechanical stability and low dielectric losses, especially in high frequency applications. The need for ZnFe2O4 materials with simple synthesis process and low production/power cost increases research and development in this direction.In this study, zinc-ferrite films were synthesized by chemical bath deposition on ITO substrates, using different concentration of complex agent. Ammonia was preferred as a complex agent. Structural, surface morphology and optical properties of the films were investigated with XRD, SEM and UV Vis/Raman spectroscopy devices, respectively which depend on the ammonia ratio and therefore pH of solution. In light of the data obtained from XRD spectra, it was determined that crystallization increased with the increase in ammonia ratio. Ammonia ratio changes have been observed to cause nanoparticles in different forms in SEM-surface morphology images. In addition, optical properties of the films have improved with the increase of ammonia ratio.
Spool İmalat Süreci Optimizasyonu
Optimization of Spool Fabrication Process
Yazar: Küçükefe, Bige
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Monte Carlo,cutting stock problem,stochastic optimization ; Monte Carlo,stok kesme problemi,stokastik optimizasyon

Rafineri ve petrokimya tesislerininkurulmasında boru sistemine ait bölümlerin (spool) fabrika ortamında imalatıson yıllarda tercih edilen bir yöntem olmuştur. Spool imalatı farklı boy vemiktarlarda boru ve bağlantı elemanı malzemelerinin kullanımınıgerektirmektedir. Bir spool için kesilmesi gereken borular belirlenirken kayıpmiktarının en az olması amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, spool imalatsürecinde malzeme kayıplarını en aza indiren ve seçilen performans kriterini(spool sayısı veya Weld Dia Inch (WDI toplamı)) maksimize eden stok malzemeninbelirlenmesidir. Gerçek bir fabrika için spool imalat sürecinin bütünaşamalarını kapsayan bir dijital dönüşüm projesinin parçası olan çalışmada,NP-hard kategorisinde yer alan optimizasyon probleminin çözümü için birMonte-Carlo algoritması geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntem ile minimum kayıpile en uygun performans kriterini sağlayan malzeme planlaması (MRP)belirlenmektedir.

Spool manufacturing in aworkshop environment is a preferred method in recent years for refinery andpetrochemical plants. Spool manufacturing involves cutting and welding pipe andfittings in different length and quantities. It is aimed to have the leastamount of loss when determining pipes to be cut for a spool. The purpose ofthis study is to optimize stock material usage to maximize spool quantity orWeld Dia Inch (WDI) total depending on the selected performance criteria. Aspart of a digital transformation project that covers all stages of the spoolmanufacturing process for a real factory, a Monte-Carlo algorithm has beendeveloped to solve the optimization problem in the NP-hard category. MaterialResource Planning (MRP) which provides the best performance criterion withminimum loss, is determined with the developed method.
Çivi İmalatı Yapan Bir İşletmede Gürültü Analizi
Noise Analysis at a Nail-Manufacturing Company
Yazar: Ateş, Ergun; Arabacıoğlu, Ebru
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; occupational safety,employee health,noise,nail manufacturing ; iş güvenliği,çalışan sağlığı,gürültü,çivi imalatı

İmalatişletmelerinde farklı alanlar ve ürünler konu olsa da, üretim için birçokmakina ve ilgili elemanlar birlikte çalışmaktadır. Ortama yayılan sesler, kanunve yönetmeliklerde belirtildiği şekilde çalışanın tahammül edemediği değerlereulaşabilir. Bu durum birey için normal dışı, rahatsızlık veren ve düzeyi azdançoğa farklı dış etkiler olup, maruz kalma süreleri de oldukça önemlidir. Buçalışmada çivi imalatı yapan bir işletmede, çalışanlar üzerine gürültününetkisini belirleyebilmek için gürültü ölçümleri yapılmıştır. İşletmede makineünitesinde en düşük-en yüksek ölçüm değerleri 86,1-101,6 dB(A) olarak eldeedilmiştir. Bu bölgeden alınan yüksek gürültü seviyesi nedeniyle, çalışansağlığı üzerinde olumsuz etkileri olacağı açıktır.  İşyerinde alınan önlemlere ek olarak, yasa veyönetmeliklerde belirtilen diğer önleyici önlemlerin alınmasının yararlıolacağı söylenebilir.

Although different areas and products are involved inmanufacturing companies, various machinery and equipment work together inproduction processes. Noises released into the environment can reach valuesthat the employees may find intolerable as stated in the laws and regulations.While that in itself may generate unusual external impacts that causediscomfort for an employee on a spectrum ranging from mild to severe, theduration of exposure is also very important. For the purposes of this study,noise measurements were made in a nail-manufacturing company to determine theeffect of noise on the employees. The lowest-highest measurement valuesrecorded in the company’s machinery unit were 86,1-101,6 dB(A). It is obviousthat due to the high noise level taken from this region, it will have negativeeffects on employee health. In addition to the measures taken in the workplace,it can be said that taking other preventive measures mentioned in laws andregulations will be beneficial.
Sıfır Değerlikli Mangan ve Ultrases ile Nitratın Denitrifikasyonu
Sıfır Değerlikli Mangan ve Ultrases ile Nitratın Denitrifikasyonu
Yazar: İleri, Burcu; Terzioğlu, Özge; Çiçi, Yasemin
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Denitrifikasyon,nitrat,sıfır değerlikli mangan,ultrases

Bu çalışmada, sıfır değerliklimangan (Mn0) partikülü ve ultrases prosesinin (US) tekli ve birleşik(US/Mn0) uygulamaları sentetik ve yeraltı suyunda bulunan nitratınindirgenmesinde denenmiş ve partikül dozu (0.5, 0.75, 1, 1.5 ve 2 gr) ile reaksiyonsüresinin (0-60 dk) etkisi araştırılmıştır. Ultrases prosesi tek başınauygulandığında nitrat (NO3-)giderimine etkisi az iken; Mn0 dozu arttıkça NO3- giderimi yükselmiştir. Birleşik US/Mn0uygulamasında ise ultrases etkisiyle Mn0 partiküllerinindenitrifikasyon kapasitesini arttırdığı belirlenmiştir. Sadece Mn0ile 60 dk sonunda % 70 civarında bir NO3-giderimi gerçekleşirken, aynı deneysel şartlarda ultrasonik mekanik kuvvetetkisi ile 30 dk içerisinde % 95civarında bir NO3-giderimi elde edilmiştir. US/Mn0 ile nitratın indirgenmesi sonucu nitrit(NO2-) ve amonyum/amonyak (NH4+/NH3)denitrifikasyon bileşikleri az miktarda oluşurken, azot gazına (N2) dönüşümoranının arttığı tespit edilmiştir.

Bu çalışmada, sıfır değerliklimangan (Mn0) partikülü ve ultrases prosesinin (US) tekli ve birleşik(US/Mn0) uygulamaları sentetik ve yeraltı suyunda bulunan nitratınindirgenmesinde denenmiş ve partikül dozu (0.5, 0.75, 1, 1.5 ve 2 gr) ile reaksiyonsüresinin (0-60 dk) etkisi araştırılmıştır. Ultrases prosesi tek başınauygulandığında nitrat (NO3-)giderimine etkisi az iken; Mn0 dozu arttıkça NO3- giderimi yükselmiştir. Birleşik US/Mn0uygulamasında ise ultrases etkisiyle Mn0 partiküllerinindenitrifikasyon kapasitesini arttırdığı belirlenmiştir. Sadece Mn0ile 60 dk sonunda % 70 civarında bir NO3-giderimi gerçekleşirken, aynı deneysel şartlarda ultrasonik mekanik kuvvetetkisi ile 30 dk içerisinde % 95civarında bir NO3-giderimi elde edilmiştir. US/Mn0 ile nitratın indirgenmesi sonucu nitrit(NO2-) ve amonyum/amonyak (NH4+/NH3)denitrifikasyon bileşikleri az miktarda oluşurken, azot gazına (N2) dönüşümoranının arttığı tespit edilmiştir.
Sürekli Değişken Modele Dayalı Gözetimli Kuantum Makine Öğrenmesi ile Kişilerin Satın Alma Davranışlarının Tespitinin Simulasyonu
Simulation of Detection of Purchasing Behaviors of People Using Supervised Quantum Machine Learning Based on Continous-Variable Model
Yazar: Eryılmaz, Ömer; Yılmaz, İhsan
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; quantum machine learning,continuous-variable model,quantum computing ; kuantum makine öğrenmesi,sürekli-değişken modelli kuantum hesaplama,kuantum bilgisayarlar

Bu çalışmada kişilerin satın almadavranışları sürekli-değişken modele dayalı gözetimli kuantum makine öğrenmesiile incelenmiştir. Bu bağlamda, örnek veriler bulut ortamından alınmaktadır. Buverilerin %75’inin eğitim ve %25’inin test verisi olarak, homojen bir şekildeayrılması sağlanmıştır. Ayrılan test verisinin eğitim işlemindekullanılmamasına, öğrenme işleminin sağlıklı gerçekleştirilmesi için dikkatedilmiştir. Sonrasında bu verilerdeki bağımsız değişkenler arasındaki uyumunsağlanması için normalizasyon işlemi gerçekleştirilmiştir. Böylece öğrenmeişlemi için hazır hale gelen veriler, sürekli değişken modele dayalı varyasyonel devre üzerindegerçekleştirilen gözetimli kuantum makine öğrenme algoritmasındakullanılmıştır. Ayrıca bu veriler klasik destek vektör makine öğrenme algoritmasıile de simüle edilmiştir. Hem kuantum hem de klasik makine öğrenmealgoritmalarına ait çapraz tahmin matrisleri ve alıcı işletim karakteristiği(AİK) eğrileri elde edilmiştir. Son olarak veri kümesindeki test verisiharicinde örnek değerler girilerek, sonuçlar metinsel ve görsel olarakgörüntülenmiştir. Elde edilen sonuçların karşılaştırılması sonucunda isesürekli değişken modele dayalı kuantum makine öğrenmesinin daha duyarlı sonuçverdiği tespit edilmiştir. Algoritmalar ile ilgili kaynak kodlar Github’tabulunmaktadır.

In this study, purchasing behavior of people is examined by supervisedquantum machine learning based on continuous-variable model. In this context,sample data is taken from the cloud environment. These data is provided ashomogenous separation as 75% training and 25% test data. Separated test datawas not used in the training process, attention was paid to the healthyimplementation of the learning process. Then, the normalization process wasperformed to ensure the consistency between the independent variables in thisdata. Thus, the data ready for the learning process are used in the supervisedquantum machine learning algorithm performed on variational circuit basedcontinuous variable model. In addition, these data are simulated with theclassical support vector machine learning algorithm. Confusion matrices andreceiver operating characteristic (ROC) curves for both quantum and classicalmachine learning algorithms were obtained. Finally, by entering sample values exceptthe test data in the data set, the results are displayed textually andvisually. Based on the obtained results, it was determined that quantum machinelearning based on continuous variable model is more sensitive. The source codesrelated to algorithms are found in Github.
Deprem Kayıtları Kullanılarak Muğla-Milas Derince Barajının Dinamik Özelliklerinin Belirlenmesi
Determination of Dynamic Properties of Muğla-Milas Derince Dam Using Earthquake Records
Yazar: Ateş, Erkan; Kuru, Turgay; Aydın, Recep Kemal
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: dam,earthquake,spectral ratio,dominant frequency,dynamic property ; Baraj,Deprem,Spektral Oran,Baskın frekans,dinamik özellik

Muğla Milas ilçesinde SökeMilas Karayolu Derince Çayı köprüsünün 3,5 km kuzeyinde Derince Çayı üzerindeyer alan Derince Barajı, önyüzü beton kaplı kum çakıl dolgu tipinde oluptemelden yüksekliği 67 m’dir. Baraj 2014 yılında hizmete açılmış olup, 2015yılında barajın deprem altındaki yapısal durum ve performansını izlemek üzere biradet gövde üzerine bir adet ana kayaya olmak üzere 2 adet ivmeölçer cihazı yerleştirilmiştir. Bu istasyonlar ile bir deprem anında barajındepremlere karşı vermiş olduğu tepki gözlenmiş olacaktır. 2017-2018 yıllarında Egebölgesinde meydana gelen depremlerden anakaya ve baraj gövdesinde kurulubulunan ivmeölçerler tarafından kaydedilen; lokasyonları farklı Mw>4.4 olan9 adet deprem kaydı kullanılmıştır. Barajın dinamik özelliklerininbelirlemek amacıyla kaydedilen deprem sinyallerine referans yöntemine göre standartspektral oran (SSR) ve yatay/düşey spektral oran (HVSR) yöntemleriuygulanmıştır. Bu iki yöntemin analizleri sonucunda  baraj gövdesine ait büyütmeler, baskınfrekanslar belirlenmiştir.  Bu yönteminanalizi sonucunda barajın hakim frekansı 2.36 Hz bulunmuş ve iki yöntem karşılaştırılmıştır.

Derince Dam, which is located in 3.5 km north of Derince River Bridge ofDerince River in Söke Milas Highway of Milas district of Muğla, is 67 m highfrom its base. The dam was put into service in 2014 and, two accelerometerdevices, one on the bedrock and one on the body, were placed to monitor thestructural status and performance of the dam during an earthquake in 2015. The reactionof the dam to earthquakes was planned to be observed during an earthquake withthese stations.Nine earthquake records in different locations with Mw> 4.4 wererecorded by accelerometers installed on the bedrock and dam body, were usedduring the earthquakes occurred in the Aegean region in the years of 2017 and 2018.Standard spectral ratio (SSR) and horizontal / vertical spectral ratio (HVSR)methods were applied to the recorded earthquake signals according to thereference method in order to determine the dynamic characteristics of the dam. Asa result of the analysis of these two methods, growths in dam body and dominantfrequencies were determined. The analysis of this method indicated that thedominant frequency of the dam was 2.36 Hz. These two methods were compared inthe study.
Gönen (Biga Yarımadası) Kuzeybatısında Yer Alan Granitin Yaşına İlişkin İlk Bulgular, KB Anadolu
Preliminary Ages of Granitic Rocks in the Northwest of Gönen (Biga Peninsula), NW Anatolia
Yazar: Şengün, Fırat
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; U-Pb,zircon,granite,Carboniferous magmatism,NW Anatolia ; KB Anadolu,U-Pb,zirkon,granit,Karbonifer magmatizması

Biga Yarımadası’nda (KB Anadolu) Gönen’in kuzeybatısındayüzlek veren granitik kütlenin içerisindeki zirkon tanelerinden LA-ICPMS ileU-Pb izotop analizleri yapılmıştır. KD-GB yönelime sahip granit sarımsı kahverenkli olup feldspat ve kuvars mineralleri gözle ayırt edilebilmektedir. Granitikkütlenin üzerine uyumsuz bir dokanakla Jurasik yaşlı Bayırköy Formasyonuna aitkumtaşları ve gri, bej renkli Bilecik kireçtaşı gelmektedir. Granitlerin genelmineral bileşimi ortoklas, plajiyoklas, kuvars, biyotit, muskovit ve klorit minerallerindenoluşmaktadır. Aksesuar mineral olarak ise zirkon ve apatit mineralleri gözlenmektedir.Zirkon tanelerinin tamamı magmatik kökeni gösteren zonlanmaya sahiptir. Granitiçerisindeki zirkon minerallerinden elde edilen U-Pb analizleri 323.6±1.7 Mykonkordiya yaşını vermiştir ve bu yaş granitlerin kristalizasyon yaşını ifadeetmektedir. U-Pb yaşları Sakarya Zonu’nda Erken Karbonifer’de bir magmatizmanınolduğunu göstermektedir. Bu Erken Karbonifer magmatizması Variskan orojenezisırasında tektonik birimlerin bir araya gelmesine neden olan yitim olayı ileilgilidir. Sakarya Zonu’nun Variskan evrimi Karbonifer magmatizması,metamorfizması ve jeolojik evrimi bakımından Balkanlar’da, PelagoniyanZonu’nda, Rodop Masifi’nde ve orta Avrupa’da gelişen Karbonifer olaylarınabenzerlik göstermektedir.

U-Pbanalyses of zircon grains from the granitic rocks exposed on the northwesternof Gönen in the Biga Peninsula (NW Anatolia) were performed by LA-ICPMS.NE-SW-trending granites have brownish yellow color and feldspar, quartzminerals are visible within granitic rocks. These granitic rocks areunconformably overlain by Jurassic sandstones of the Bayırköy Formation andgray-colored Bilecik limestone. The main mineral assemblage of granites iscomposed of orthoclase, plagioclase, quartz, biotite, muscovite and chlorite.Zircon and apatite minerals occur as accessory minerals. Most zircon grainshave oscillatory zoning showing the magmatic origin. U-Pb analyses of zirconminerals from granitic rocks yielded the concordia age of 323.6±1.7 Ma and thisconcordia age state the crystallization age of granites. U-Pb zircon age showthat Early Carboniferous magmatism is present in the Sakarya Zone, which isrelated to subduction event resulted from the amalgamation of tectonic unitsduring the Variscan orogeny. The Variscan evolution of the Sakarya Zoneresembles the Carboniferous events in the Balkans, Pelagonian Zone, RhodopeMassif and central Europe in terms of Carboniferous magmatism, metamorphism andgeological evolution.
İstanbul’da Madencilik Faaliyetleri Nedeni ile Oluşan  Riskli Zemin Alanlarının Belirlenmesi
Determination of Unsafe Ground due to Mining Activities in Istanbul
Yazar: Uça Avcı, Z. Damla
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: artificial lake,ground,Istanbul,MNDWI,NDWI,open-pit ; İstanbul,maden ocağı,MNDWI,NDWI,yapay gölet,zemin,zemin

Açık işletme madenciliği faaliyetleri sonrasıyer yüzeyinde büyük çukurlar meydana gelmektedir. Bu alanlar doldurulmadığında dengeprofiline kavuşmadıklarından dolayı heyelanlara yol açmakta, fay bölgelerineyakın olanları ise deprem durumunda tehlike arz etmektedir. Boş bırakılan bualanların yağışlarla dolması toksik atık içerme ihtimali olan yapay göletlermeydana getirmekte ve çevresel risk oluşturmaktadır. Bu gibi tehlike arz edenolaylara zemin hazırladıkları için, bu alanların faaliyetler sonrasıdoldurulması, rehabilitasyonu ve denetimi gerekli ve çok önemlidir. Buçalışmada, İstanbul ili Avrupa yakasında Karadeniz kıyısına yakın madenişletmeciliği yapılan bölgenin, yaklaşık 25 yıllık bir süreci, 3 sene aralıklaalınan uydu verileri ile analiz edilerek, bu süreçte maden ocağı olarakaçılmış, açıldıktan sonra doldurulmuş veya yapay gölet olarak kalmış alanlarçıkartılarak, İstanbul’daki riskli zemin bölgeleri ortaya konmuştur. Çalışmadayapay göletler NDWI ve MNDWI indeks görüntüleri hazırlanarak elde edilmiş vevektör formata çevrilmiştir. Çıkartılmış olan riskli zemin alanlarının,İstanbul yerleşim ve yapılaşmasının kuzey kesimlere kaymasından önce, güvenlikşartlarının gerektirdiği şekilde doldurulması ve bölgenin yeni yerleşim vekullanım faaliyetlerine uygun olarak hazırlanması gerektiği belirlenmiştir.

Large pits occur on land surface after openpit mining activities are completed. When these areas do not have anequilibrium profile due to not being filled, they may cause landslides. Inaddition to this, being close to the fault areas increase a significant dangerin case of an earthquake. Filling of these areas with rainfall createsartificial ponds that may contain toxic waste which poses other kinds ofenvironmental risks. These fields should be filled, rehabilited and controlledafter the mining activities are completed, and meet the safety requirements forsubsequent use of the sites. In this study, the mining region near the BlackSea coast, on European side of Istanbul, was analyzed with satellite data acquiredfor about 25-years taken at 3-year intervals. In the study, artificial pondswere obtained by preparing NDWI and MNDWI index images and converting the pondareas into vector format. The unsafe ground areas were obtained and it isconcluded that these areas should be filled as required by the securityconditions, and be prepared in accordance with the new settlement and land-use activitiesof the region before the city construction shifts to the northern parts.
Bazı Bitkisel Ekstraktların İki Noktalı Kırmızıörümcek,  Tetranychus urticae Koch Üzerine Ovisidal ve Repellent Etkileri
Ovicidal and Repellent Effect of Some Botanical Extracts on Two Spotted Spidermite, Tetranychus urticae Koch
Yazar: Kasap, İsmail; Kök, Şahin
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Agricultural, Veterinary and Food Sciences ; Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri ; botanical extract,ovicidal effect,repellent effect,Tetranychus urticae ; bitkisel ekstrakt,ovisidal etki,repellent etki,Tetranychus urticae

Bu çalışmada, tere (Lepidium sativum L.), roka (Erucavesicaria Mill.), yarpuz (Menthapulegium L.), fesleğen (Ocimumbasilicum L.) ve biberiye (Rosmarinusofficinalis L.)’den elde edilen ekstraktların iki noktalıkırmızıörümcek (Tetranychus urticaeKoch)'nin yumurtaları ve ergindişileri üzerine ovisidal ve repellent etkileri belirlenmiştir. Ovisidaletki testleri 5 tekerrür olacak şekilde yürütülmüş ve sayımlar uygulamadan 10gün sonra yapılmıştır. Benzer şekilde repellent etki testleri de 5 tekerrürolarak yürütülmüş ve sayımlar ekstraktların uygulamasından 2, 6, 24, 48, 72 ve96 saat sonra yapılmıştır. En yüksek ovisidal etki %85.6 ile R. officinalis ekstraktının %12konsantrasyonunda elde edilirken, en yüksek repellent etki ise %92.0 ile aynıekstraktın aynı dozunda uygulamadan 24 saat sonra belirlenmiştir. Ayrıca genelolarak ekstraktların konsantrasyonlarının artmasıyla ovisidal ve repellentetkide de artışlar olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada kullanılanbitkisel ekstraktların farklı konsantrasyonlarının T. urticae’nin hem yumurta hem de ergin dişileri üzerinde yüksekoranda ovisidal ve repellent etki gösterdiği belirlenmiştir.

In this study, the ovicidal andrepellent effect of the extracts derived from cress (Lepidiumsativum L.), garden rocket (Erucavesicaria Mill.), pennyroyal (Menthapulegium L.), basil (Ocimum basilicumL.) and rosemary (Rosmarinus officinalisL.) on eggs and adult females of two spotted spidermite (Tetranychus urticae Koch) weredetermined. The ovicidal effect tests were repeated five times and counting wasperformed after 10 days. Similarly, the repellent effect tests were repeatedfive times and counting was made after 2, 6, 24, 48, 72 and 96 hours. While thehighest ovicidal effect with 85.6% was determined at 12% concentration of R. officinalis, the highest repellenteffect with 92.0% was detected at the same concentration of the same extractafter 24 hours. Also, it was generally observed that the ovicidal and repellenteffect increased depending on the increases in the concentrations of extracts.Consequently, different concentrations of the botanical extracts using in thisstudy showed the high ovicidal and repellent effect on both eggs and adultfemales of T. urticae.