2020-2025 Yılları Arasında Öğretim Programı Okuryazarlığı Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlerin Analizi
An Analysis of Graduate Theses on Curriculum Literacy Completed Between 2020 and 2025
Yazar: Ellez, Ahmet Murat; Ada, Meryem
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi No. Advanced Online Publication, 2026
Anahtar kelimeler: Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management) ; Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç) ; “Curriculum literacy,” “Educational program literacy,” “Program literacy” ; Öğretim programı okuryazarlığı”,“Eğitim programı okuryazarlığı”,“Program    okuryazarlığı”

Araştırmada, 2020-2025 yılları arasında öğretim programlarına yönelik Türkiye’de yapılmış lisansüstü tezlerin belirli temalar altında incelenmesi sonucunda genel eğiliminin ortaya konulması amaçlanmıştır. Verilerin toplanmasında nitel yöntemin “doküman analizi” tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2020-2025 yıllarında yayımlanmış 37 tez oluşturmaktadır. Verilerin analizi içerik analizine göre yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde bu çalışmada program okuryazarlığı ile ilgili lisansüstü tezlerin türü, hangi ana bilim dallarında ve konularda daha fazla çalışıldığı, en fazla hangi danışman ünvanı ile çalışma gerçekleştirildiği, en fazla hangi araştırma modeli/deseni, örneklem grubu ve örnekleme yönteminin kullanıldığı, en çok hangi veri toplama aracı ile çalışıldığı ve ne tür veri analizi tekniklerinin kullanıldığı ortaya konulmuştur. Sonuç olarak program okuryazarlığı ile ilgili çalışma yapmayı planlayan araştırmacılara yol gösterebilecek bir çalışma ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuçlar ana bilim dalı, araştırma konuları ve metodolojik yöntemler açısından daha fazla sayıda ve çeşitte araştırmalar yapılmasını işaret etmektedir. Program okuryazarlığının farklı konularla olan ilişkisinin incelenmesi, mevcut durumun belirlenmesinin alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.  Ayrıca ilkokul ile lise düzeyindeki öğretmenlere yönelik çalışmaların azlığı, ilgili konuya ilişkin bir açığa işaret etmektedir. Daha uzun soluklu ve derinlemesine çalışmayı gerektiren doktora türünde tezlerin alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

The study aimed to identify general trends by examining master’s theses on curriculum development in Turkey between 2020 and 2025 under specific themes. The “document analysis” technique, a qualitative method, was used to collect the data. The study sample consists of 37 theses published between 2020 and 2025. Data analysis was conducted using content analysis. When the results are evaluated overall, this study identified the types of graduate theses related to curriculum literacy, the departments and topics in which more research was conducted, the most common academic titles of advisors, the most frequently used research models/designs, sample groups, and sampling methods, the most commonly used data collection tools, and the types of data analysis techniques employed. Consequently, an effort was made to present a study that could serve as a guide for researchers planning to conduct research on program literacy. The results indicate a need for more diverse and extensive research in terms of academic disciplines, research topics, and methodological approaches. It is believed that examining the relationship between program literacy and various topics will contribute to the existing literature by helping to determine the current state of the field. Furthermore, the scarcity of studies targeting elementary and high school teachers indicates a gap in this area. It is anticipated that doctoral dissertations, which require more long-term and in-depth research, will contribute to the field.