Osmanlı’dan Cumhuriyete Doğu Karadeniz’in Fındık İhraç Merkezi: Giresun Limanı
Osmanlı’dan Cumhuriyete Doğu Karadeniz’in Fındık İhraç Merkezi: Giresun Limanı
Yazar: Baskaya, Muzaffer
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 17 No. 34, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; History of Ottoman Socio-Economy ; Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi ; Liman,İhracat-İthalat,Fındık,Modernizasyon.

Tarihsel süreçte Giresun Limanı, uzak diyarlara kadar ulaşan hinterlandı sayesinde ticari ve stratejik açıdan önemli bir merkez olmuştur. Kentin ekonomisini ayakta tutan liman, en parlak dönemi ise XIX. yüzyılda yaşamıştır. Karadeniz’in uluslararası ticarete açılmasıyla diğer Doğu Karadeniz Limanlarında olduğu gibi Giresun Limanı da ticari yönden canlı bir döneme girmiştir. Bu hareketlilikte şüphesiz fındık ihracı da önemli bir yer tutmuştur. Fakat iç bölgelerle demiryolu bağlantısı olmayan ve modern bir liman görüntüsünden uzak olan Giresun Limanı, zamanla ticari hareketliliğini kaybetmeye başlamıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle birlikte Karadeniz ticaretinin düşüşe geçişi ve ardından Giresun Limanı’nın da bundan etkilenmesiyle birlikte başlayan durağan süreç Cumhuriyet’in ilk yıllarında da devam etmiştir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında limanın genel görüntüsüne bakıldığında daha çok fındık ihraç eden bir iskele görüntüsü içine girmiştir. Bu çalışmada temel amaç, Giresun Limanı’nın XIX. yüzyıldan Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar yaşadığı sürece ışık tutmaktır. Bu arada limanın yapımı konusunda yaşanan gelişmelere, limandaki ithalat ve ihracat faaliyetlerine de değinilmiştir. Ağırlıklı olarak Giresun’da yayın yapan yerel gazetelere, ayrıca ulusal basın ve diğer süreli yayınlara dayandırılarak hazırlanan bu çalışma, literatürde bu konuda yaşanan boşluğu doldurmayı da amaçlamaktadır.

Tarihsel süreçte Giresun Limanı, uzak diyarlara kadar ulaşan hinterlandı sayesinde ticari ve stratejik açıdan önemli bir merkez olmuştur. Kentin ekonomisini ayakta tutan liman, en parlak dönemi ise XIX. yüzyılda yaşamıştır. Karadeniz’in uluslararası ticarete açılmasıyla diğer Doğu Karadeniz Limanlarında olduğu gibi Giresun Limanı da ticari yönden canlı bir döneme girmiştir. Bu hareketlilikte şüphesiz fındık ihracı da önemli bir yer tutmuştur. Fakat iç bölgelerle demiryolu bağlantısı olmayan ve modern bir liman görüntüsünden uzak olan Giresun Limanı, zamanla ticari hareketliliğini kaybetmeye başlamıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle birlikte Karadeniz ticaretinin düşüşe geçişi ve ardından Giresun Limanı’nın da bundan etkilenmesiyle birlikte başlayan durağan süreç Cumhuriyet’in ilk yıllarında da devam etmiştir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında limanın genel görüntüsüne bakıldığında daha çok fındık ihraç eden bir iskele görüntüsü içine girmiştir. Bu çalışmada temel amaç, Giresun Limanı’nın XIX. yüzyıldan Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar yaşadığı sürece ışık tutmaktır. Bu arada limanın yapımı konusunda yaşanan gelişmelere, limandaki ithalat ve ihracat faaliyetlerine de değinilmiştir. Ağırlıklı olarak Giresun’da yayın yapan yerel gazetelere, ayrıca ulusal basın ve diğer süreli yayınlara dayandırılarak hazırlanan bu çalışma, literatürde bu konuda yaşanan boşluğu doldurmayı da amaçlamaktadır.