Birleştirilmiş SWARA-COPRAS Yaklaşımını Kullanarak Trüf Mantarı Yetiştirilmesi için Bölge Seçimi
Region Selection for Truffle Mushrooms Cultivation by using combined SWARA-COPRAS Approach
Yazar: Yücenur, G.nilay; Şenkan, Çağla; Kara, Güzide Nur; Türker, Özge
Dergi: Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; SWARA,COPRAS,truffle mushrooms ; SWARA,COPRAS,trüf mantarı,çok kriterli karar verme,tarım

Trüf mantarı, gereksahip olduğu oldukça yoğun aromatik tadı ve gerekse de besin değeri ile Dünyagenelinde gurme şeflerin aradığı ve sıklıkla kullandığı bir lezzettir.Özellikle doğal ve doğaya dönük beslenmenin hızla yayıldığı son yıllardaoldukça zor yetişen trüf mantarları verilen emek karşılığı alınan ekonomikdeğer ve ithalat avantajı açısından da ülkelerin en önemli tarım ürünlerindenbiri olmaya adaydır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye’de kurulması planlanan trüfmantarı yetiştirme alanının hangi ilde kurulması ile ilgili çok kriterli birmodel önerilmiştir. 10 kriterden ve 3 alternatif ilden oluşan model, sonyıllarda kullanım alanını genişleten iki farklı çok kriterli karar vermeyönteminin entegrasyonu ile çözülmüştür. Çözümün ilk aşamasında alternatiflerindeğerlendirilmesi için önerilen 10 kriterin ağırlıklarının belirlenmesindeuzmanların kriterleri önem sırasına göre sıralamalarına dayanan Adım AdımAğırlık Değerlendirme Oran Analizi (Step Wise Weight Assessment Ratio Analysis/ SWARA) yöntemi kullanılmış, bu yöntemle elde edilen kriter ağırlıklarına görealternatifler Karmaşık Oransal Değerlendirme (Complex Proportional Assessment /COPRAS) yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışma, konusunda uzman kişileringörüşlerini alarak yetiştirilmesi oldukça zor olan trüf mantarının yetiştirilmeşartlarının incelenmesini sağlamış ve en doğru alternatif sıralamasının eldeedilmesine yardımcı olarak tarım konusunda yatırım yapacak olan girişimcilereve ülke yönetimine yol göstermiştir.

Truffle  mushroom with their highly intense aromatic taste and nutritional value is  looking for and used by the gourmet chefs around the World. In the recent  years, truffle mushroom, which is quite difficult to grow, is a candidate for  being one of the most important agricultural products in terms of economic  value and import advantage due to especially when the natural and  nature-oriented nutrition is spreading rapidly. In this study, a  multi-criteria model is proposed for regarding the selection of the suitable  city in which truffle mushrooms cultivation were planned to establish in  Turkey. The model, consisting of 10 criteria and 3 alternative cities, is  solved by the integration of two different multi-criteria decision-making  methods that have expanded their usage areas in recent years. In the first  stage of the solution, SWARA (Step Wise Weight Assessment Ratio Analysis) method, which is based on the  rankings of the criteria by the experts according to the criteria importance,  was used to determine the weight of the 10 criteria proposed for the  evaluation of the alternative cities. In the second stage of the solution,  the alternative cities were evaluated by COPRAS (Complex  Proportional Assessment) method according to criteria weights that were obtained with SWARA  method. This paper provides an examination of the conditions of cultivation  of truffle mushrooms which are very difficult to cultivate by taking the  opinions of the experts and also it guides the entrepreneurs and the country  management who would invest in agriculture for cultivating truffle mushrooms.