Krizler ve Övgüler Ekseninde Bir Meslek: Konferans Çevirmenliği
A Profession in the Spectrum between Crises and Compliments: Conference Interpreting
Yazar: Özkaya, Esra
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi No. 16, 2022
Anahtar kelimeler: Interpreting crisis,press conference,simultaneous interpreting,professional conference interpreter,effort model ; Çeviri krizi,basın toplantısı,eşzamanlı çeviri,profesyonelkonferans çevirmeni,çaba modeli

Sözlü çeviri ve özellikle de konferans çevirmenliği, yoğun bilişsel yükü, gerektirdiği eşzamanlı fiziksel ve zihinsel yetiler ve çalışma konularının ve ortamlarının çok değişik alanlardan olması gibi sebepler nedeniyle son derece stresli edimlerin üst sırasında yer almaktadır. Buna bir de ülkelerin başkanları, kıdemli temsilcileri gibi üst düzey bir profile sahip konuşmacılar da eklenince konferans çevirmenlerinin, harcamaları gereken çabaya ek olarak eşzamanlı bir stres yönetimi gerçekleştirmelerini de zorunlu kılmaktadır. Ancak sözlü çeviri süreci değerlendirmesi ve eleştirisinin medya ve ilgili platformlarda yapılış biçimine bakıldığında, sözlü çeviri ediminin bu emek ve biliş yoğun kısmının genellikle göz ardı edildiği ve büyük oranda hatalar ve krizler üzerinden yapıldığı göze çarpmaktadır. Bu makale, çeviribilimci ve konferans çevirmeni Daniel Gile’in Çaba Kuramından yola çıkarak sözlü çeviri sürecini, sözlü çevirmen tarafından işe koşulan farklı çabalar ve yetiler özelinde betimleyecek ardından bu bilgiler ışığında 18 Ağustos 2021 tarihinde T.C. Cumhurbaşkanı ve Etiyopya Başbakanı’nın birlikte düzenlediği basın toplantısında yaşanan ve tüm ülkede ve kamuoyunda geniş bir ses getiren çeviri olgusunu çaba modeli bakış açısıyla irdeleyecektir. Yaşanan bu durumdan ön plana çıkan ve anaakım medya ile sosyal medyada yer alan ortak birtakım bakış açıları betimlenecek ve iki konferans çevirmeniyle yapılan yapılandırılmamış görüşmelerden ortaya çıkan hususlar paylaşılacaktır. Son olarak ise söz konusu makale bu alanda hem konferans çevirmenlerine hem de sözlü çeviri alanında çalışan araştırmacılara birtakım öneriler sunacaktır.

Interpreting, especially conference interpreting, is considered a highly stressful profession due to reasons such as the intense cognitive load, the simultaneous physical and mental skills required, and the very wide spectrum of working subjects and settings. When coupled with high-profile speakers such as countries’ presidents and senior officials of countries, conference interpreters necessarily must engage in a stress management task at the same time as the job they are required to demonstrate. However, when looking at how interpreting is evaluated and criticized on various platforms and channels of media, one can fairly easily conclude that the components of intense effort and cognition involved in interpreting are ignored and these criticisms and evaluations are mainly expressed through the notions of error and crisis. This article will first describe the interpreting process based on the various efforts and skills interpreters employ in light of the theory of effort models from interpreting scholar and conference interpreter Daniel Gile, then proceed to elaborate on the interpreting event that took place on August 18, 2021 at the joint press conference featuring Republic of Turkey’s President Recep Tayyip Erdoğan and Ethiopia’s Prime Minister Abiy Ahmed Ali, which created a tremendous stir in all of Türkiye and the public. A number of common concepts and perspectives on this situation will be highlighted as they were featured on mainstream and social media, in addition to the findings obtained from non-structured interviews with two conference interpreters. Lastly, this article will offer some possible suggestions to both conference interpreters and researchers working in the field of interpreting.