Bazı Anason (Pimpinella anisum L.) ve Tatlı Rezene (Foeniculum vulgare Mill. var. dulce) Populasyonlarının Uçucu Yağ Bileşenlerinin Belirlenmesi
Determination of Essential Oil Components of Some Anise (Pimpinella anisum L.) and Sweet Fennel (Foeniculum vulgare Mill. var. dulce) Populations
Yazar: Doğan, Hülya
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Agricultural, Veterinary and Food Sciences ; Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri ; Anise,fennel,trans-anethole,essential oil ; Anason,tatlı rezene,trans-anethol,uçucu yağ

Anason (Pimpinella anisum L.) ve tatlı rezene (Foeniculum vulgare Mill. var. dulce) ülkemizde yoğun olarak tarımı yapılan ve ekonomik önemi olan tıbbi ve aromatik bitkiler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada farklı bölgelerden temin edilen anason ve tatlı rezene populayonlarına ait meyvelerin uçucu yağ oranları ile bileşenlerini belirlemek amaçlanmıştır. Hidro-distilasyon yöntemi kullanılarak uçucu yağ elde edilmiştir. GC / MS yöntemi ile de uçucu yağ bileşenleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, uçucu yağ oranı anason meyvelerinde %3.24±0.03-3.48±0.04, tatlı rezene meyvelerinde ise %2.37±0.10-3.24±0.10 arasında bulunmuştur. Her iki türün uçucu yağ bileşenlerinde trans-anethol en yüksek oranda tespit edilmiştir. Trans-anethol oranı, anason populasyonlarında (%85.22±3.98-97.23±0.18), tatlı rezene (%81.63±3.79-92.64±1.90) populasyonlarına göre daha yüksek oranda bulunmuştur. Anason ve tatlı rezene uçucu yağında yüksek oranda bulunan trans-anetholden sonra en fazla görülen bileşenlerin estragol, L-fenkhon ve limonen olduğu belirlenmiştir. Bu dört ana bileşenle birlikte anason ve tatlı rezene uçucu yağında yedi oksijenli monoterpen ve sekiz monoterpen hidrokarbon olduğu tespit edilmiştir. En yüksek trans-anethol oranı tatlı rezenede Konya-1 (%92.64±1.90) populasyonundan, anason için ise Burdur (%97.23±0.18) populasyonundan elde edilmiştir. Anason ve rezenede yeni çeşit geliştirme amacıyla ıslah çalışmalarında bu populasyonlar başlangıç materyali olarak kullanılabilir.

Anise (Pimpinella anisum L.) and sweet fennel (Foeniculum vulgare Mill. var. dulce) are among the medicinal and aromatic plants cultivated in our country and of economic importance. This study was carried out to investigate the effects of anise and sweet fennel populations on essential oil ratios and components. Essential oils were obtained by using hydro-distillation method. Essential oil components were also examined by GC / MS method. According to the findings, the essential oil rate obtained from anise fruits was between 3.24±0.03-3.48±0.04%, while it was found between 2.37±0.10-3.24±0.10% in sweet fennel populations. Trans-anethole was found at the highest rate in the essential oil components of both species. The rates of trans-anethole detected in anise (85.22±3.98-97.23±0.18%) populations were found to be higher than that of sweet fennel (81.63±3.79-92.64±1.90%). After trans-anethole, which is highly found in anise and sweet fennel essential oil, the most common components were determined to be estragole, L-fenkhon and limonene. Along with these four main components, anise and sweet fennel essential oils have been found to contain seven oxygen monoterpene and eight monoterpene hydrocarbons. The highest trans-anethole ratio was obtained from Konya-1 (92.64±1.90%) population in sweet fennel and Burdur (97.23±0.18%) population for anise. These populations can be used as starting material in breeding studies for the purpose of developing new varieties in the future for anise and sweet fennel.