hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKİYE’DE BİR HAVAYOLU İŞLETMESİNE AİT PARÇA  SÖKÜM RAPORLARINA İLİŞKİN VERİ MADENCİLİĞİ  UYGULAMASI
TÜRKİYE’DE BİR HAVAYOLU İŞLETMESİNE AİT PARÇA  SÖKÜM RAPORLARINA İLİŞKİN VERİ MADENCİLİĞİ  UYGULAMASI
Yazar: Gürbüz, Feyza; Özbakır, Lale; Yapıcı, Hüseyin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Veri madenciliği, havacılık, sınıflandırma, kural bulma.

Veri madenciliği, farklı bir çok alana başarı ile uygulanan bir tekniktir. Havacılık sektörü de bu alanlardan birisidir. Özellikle Türkiye’de gelişmekte olan hava yolu işletmelerinde de kullanılması mümkündür. Havacılık sektörü, çok büyük miktarlarda veri ve bilgi birikiminin olduğu bir alandır. Bu veriler pilot, bakım, kaza, parça söküm veya tehir raporları şeklinde kayıt altına alınmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de bir hava yolu işletmesinin parça söküm raporları üzerinde veri madenciliği çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı, uçaklarda kullanılan parçaların, herhangi bir arıza oluşmadan önce düzeltici ve önleyici işlemlerin yapılması için ikaz seviyelerinin tespit edilmesine yönelik kural geliştirmektir. Sonuç olarak parçaların ikaz seviyelerini temsil edecek anlamlı bir kural elde edilmiş ve bulunan kurallar doğrulukları ve güvenilirlikleri bakımından test edilmiştir.

Veri madenciliği, farklı bir çok alana başarı ile uygulanan bir tekniktir. Havacılık sektörü de bu alanlardan birisidir. Özellikle Türkiye’de gelişmekte olan hava yolu işletmelerinde de kullanılması mümkündür. Havacılık sektörü, çok büyük miktarlarda veri ve bilgi birikiminin olduğu bir alandır. Bu veriler pilot, bakım, kaza, parça söküm veya tehir raporları şeklinde kayıt altına alınmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de bir hava yolu işletmesinin parça söküm raporları üzerinde veri madenciliği çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı, uçaklarda kullanılan parçaların, herhangi bir arıza oluşmadan önce düzeltici ve önleyici işlemlerin yapılması için ikaz seviyelerinin tespit edilmesine yönelik kural geliştirmektir. Sonuç olarak parçaların ikaz seviyelerini temsil edecek anlamlı bir kural elde edilmiş ve bulunan kurallar doğrulukları ve güvenilirlikleri bakımından test edilmiştir.
DOĞRUSAL OLMAYAN DİZGELER İÇİN MODEL TEMELLİ  ARIZA BULMA-YALITIMI VE  ROBOT MANİPÜLATÖRLERE UYGULANMASI
DOĞRUSAL OLMAYAN DİZGELER İÇİN MODEL TEMELLİ  ARIZA BULMA-YALITIMI VE  ROBOT MANİPÜLATÖRLERE UYGULANMASI
Yazar: Yüksel, Tolga; Sezgin, Abdullah
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Arıza bulma ve yalıtımı, doğrusal olmayan dizgeler, robot manipülatörler.

Gelişen teknoloji ile birlikte arıza bulma ve yalıtımı otomatik kontrol ve sinyal işlemenin ilginç ve önemli araştırma alanlarından biri haline gelmiştir. İlk yapılan çalışmalar doğrusal dizgeler üzerine yoğunlaşsa da gerçek hayattaki uygulamalardaki doğrusal olmayan karakteristikler bu çalışmaların doğrusal olmayan dizgelere uyarlanması veya yeni teknikler önerilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada model temelli arıza bulma ve yalıtımı konusuna kısa bir giriş yapılmış, doğrusal olmayan dizgeler için uygulanan teknikler ve çalışmalar için geniş bir literatür özeti verilmiş, daha sonra doğrusal olmayan dizgelerde özel bir yeri olan robot manipülatörler için önerilen bir arıza bulma-yalıtım dizgesi sunulmuş ve gerçeklenen benzetimler üzerinde dizgenin çeşitli özellikleri tartışılmıştır.

Gelişen teknoloji ile birlikte arıza bulma ve yalıtımı otomatik kontrol ve sinyal işlemenin ilginç ve önemli araştırma alanlarından biri haline gelmiştir. İlk yapılan çalışmalar doğrusal dizgeler üzerine yoğunlaşsa da gerçek hayattaki uygulamalardaki doğrusal olmayan karakteristikler bu çalışmaların doğrusal olmayan dizgelere uyarlanması veya yeni teknikler önerilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada model temelli arıza bulma ve yalıtımı konusuna kısa bir giriş yapılmış, doğrusal olmayan dizgeler için uygulanan teknikler ve çalışmalar için geniş bir literatür özeti verilmiş, daha sonra doğrusal olmayan dizgelerde özel bir yeri olan robot manipülatörler için önerilen bir arıza bulma-yalıtım dizgesi sunulmuş ve gerçeklenen benzetimler üzerinde dizgenin çeşitli özellikleri tartışılmıştır.
BUHARLAŞTIRMALI SOĞUTUCULARDA SERPANTİN İLE  HAVA GİRİŞ AÇIKLIĞI ARASINDAKİ BÖLGEDE ISI VE  KÜTLE TRANSFERİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ
BUHARLAŞTIRMALI SOĞUTUCULARDA SERPANTİN İLE  HAVA GİRİŞ AÇIKLIĞI ARASINDAKİ BÖLGEDE ISI VE  KÜTLE TRANSFERİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ
Yazar: Özgür, Arif; Bayrakçı, Hilmi; Kunduz, Mehmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Buharlaştırmalı soğutucu, ısı ve kütle transferi, düşen damla hacmi.

Bu çalışmada, zorlanmış hava akışlı, buharlaştırmalı soğutucuların serpantin boruları ile hava giriş açıklığı arasında kalan bölgedeki ısı ve kütle transferi olayları incelenmiştir. Bu bölgedeki su akışının sadece damlalar şeklinde oluştuğu ve film akışının olmadığı kabul edilmiştir. Bu çalışmada kullanılan deneysel sistem karşıt akışlı bir sistemdir. İncelenen bölgede gerçekleşen ısı ve kütle transferi matematiksel olarak modellenmiştir. Su – hava ara yüzey sıcaklığı Taylor Serisi yardımıyla elde edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, incelenen bölgedeki hacimsel ısı ve kütle transferi katsayılarının elde edilmesidir. Bu amaç için bir deney düzeneği kurulmuş, deneyler farklı su debisi, hava hızı ve çalışma bölgesi yüksekliklerinde yapılmıştır. Deneysel sonuçlar bir bilgisayar programında analiz edilmiştir. Bilgisayar programından alınan sonuçlar grafikler ve ampirik ifadeler ile verilmiştir. Ayrıca buharlaştırmalı soğutucu içindeki hava sıcaklığı ve su sıcaklığı değişimleri ile hava özgül nemi değişimi, Lewis sayısı değişimi ve suyun buharlaşma miktarı grafikler yardımıyla sunulmuştur.

Bu çalışmada, zorlanmış hava akışlı, buharlaştırmalı soğutucuların serpantin boruları ile hava giriş açıklığı arasında kalan bölgedeki ısı ve kütle transferi olayları incelenmiştir. Bu bölgedeki su akışının sadece damlalar şeklinde oluştuğu ve film akışının olmadığı kabul edilmiştir. Bu çalışmada kullanılan deneysel sistem karşıt akışlı bir sistemdir. İncelenen bölgede gerçekleşen ısı ve kütle transferi matematiksel olarak modellenmiştir. Su – hava ara yüzey sıcaklığı Taylor Serisi yardımıyla elde edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, incelenen bölgedeki hacimsel ısı ve kütle transferi katsayılarının elde edilmesidir. Bu amaç için bir deney düzeneği kurulmuş, deneyler farklı su debisi, hava hızı ve çalışma bölgesi yüksekliklerinde yapılmıştır. Deneysel sonuçlar bir bilgisayar programında analiz edilmiştir. Bilgisayar programından alınan sonuçlar grafikler ve ampirik ifadeler ile verilmiştir. Ayrıca buharlaştırmalı soğutucu içindeki hava sıcaklığı ve su sıcaklığı değişimleri ile hava özgül nemi değişimi, Lewis sayısı değişimi ve suyun buharlaşma miktarı grafikler yardımıyla sunulmuştur.
ALTERNATÖRLER İÇİN MİKRODENETLEYİCİ TABANLI FAZ  SIRASI DOĞRULUĞU VE FAZ KOPUKLUĞU UYARI SİSTEMİ
ALTERNATÖRLER İÇİN MİKRODENETLEYİCİ TABANLI FAZ  SIRASI DOĞRULUĞU VE FAZ KOPUKLUĞU UYARI SİSTEMİ
Yazar: Bayındır, Ramazan; Çolak, İlhami; Garip, İlhan; Bayhan, Sertaç
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Paralel bağlanma, mikrodenetleyici, faz sırası, faz açısı, alarm devresi.

Alternatörlerin paralel bağlanması anında faz sıraları doğruluğunun ve faz kopukluğunun sistem operatörüne bildirilmesi için bu çalışma yapılmıştır. Sistem, faz sırasının doğruluğunu tespit edebilmek için öncelikle faz açılarını ölçer ve bu değerlere ait parametreleri 16F877 mikrodenetleyicisinde C programlama dilinde yazılan program tarafından değerlendirir, daha sonra faz sıralarını belirler. Geliştirilen sistemin çıkışında kullanılan bir alarm devresi yardımı ile üç fazlı sistemlerin faz kontrolü de yapılmaktadır. Faz kopmalarının meydana gelmesi durumunda, operatöre görsel ve işitsel bilgi verilir. Bu çalışmanın temel amacı, alternatörlerin paralel bağlanması öncesi ve sonrası durumlar için mühendislik öğrencilerinin eğitimi olup endüstride de kullanılabilecek yapıda olmasıdır.

Alternatörlerin paralel bağlanması anında faz sıraları doğruluğunun ve faz kopukluğunun sistem operatörüne bildirilmesi için bu çalışma yapılmıştır. Sistem, faz sırasının doğruluğunu tespit edebilmek için öncelikle faz açılarını ölçer ve bu değerlere ait parametreleri 16F877 mikrodenetleyicisinde C programlama dilinde yazılan program tarafından değerlendirir, daha sonra faz sıralarını belirler. Geliştirilen sistemin çıkışında kullanılan bir alarm devresi yardımı ile üç fazlı sistemlerin faz kontrolü de yapılmaktadır. Faz kopmalarının meydana gelmesi durumunda, operatöre görsel ve işitsel bilgi verilir. Bu çalışmanın temel amacı, alternatörlerin paralel bağlanması öncesi ve sonrası durumlar için mühendislik öğrencilerinin eğitimi olup endüstride de kullanılabilecek yapıda olmasıdır.
ALÜMİNYUMUN TIG KAYNAĞINDA AKIM TÜRÜNÜN  KAYNAK METALİ MİKROYAPISI VE DARBE DAYANIMINA  ETKİSİ
ALÜMİNYUMUN TIG KAYNAĞINDA AKIM TÜRÜNÜN  KAYNAK METALİ MİKROYAPISI VE DARBE DAYANIMINA  ETKİSİ
Yazar: Durgutlu, Ahmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: TIG kaynağı, alüminyum, darbeli akım, mikroyapı.

Bu çalışmada, AA 6063 T6 sınıfı alüminyum levhalar TIG kaynak yöntemi ile alternatif ve darbeli akım kullanılarak birleştirilmişlerdir. Kullanılan akım türünün kaynak metaline olan etkilerini görmek amacı ile birleştirilen numunelere mikroyapı, sertlik ve çentik darbe testleri uygulanmıştır. Deneyler sonucunda, darbeli akımın düşük ısı girdisine, kaynak metalinde tane incelmesine ve alternatif akıma göre kaynak metali sertliğinde artışa neden olduğu belirlenmiştir. Kaynak metalinden ölçülen çentik darbe test sonuçlarına göre darbeli akım ile gerçekleştirilen birleştirmelerin alternatif akım ile yapılan birleştirmelerden daha yüksek darbe dayanımı gösterdiği tespit edilmiştir.

Bu çalışmada, AA 6063 T6 sınıfı alüminyum levhalar TIG kaynak yöntemi ile alternatif ve darbeli akım kullanılarak birleştirilmişlerdir. Kullanılan akım türünün kaynak metaline olan etkilerini görmek amacı ile birleştirilen numunelere mikroyapı, sertlik ve çentik darbe testleri uygulanmıştır. Deneyler sonucunda, darbeli akımın düşük ısı girdisine, kaynak metalinde tane incelmesine ve alternatif akıma göre kaynak metali sertliğinde artışa neden olduğu belirlenmiştir. Kaynak metalinden ölçülen çentik darbe test sonuçlarına göre darbeli akım ile gerçekleştirilen birleştirmelerin alternatif akım ile yapılan birleştirmelerden daha yüksek darbe dayanımı gösterdiği tespit edilmiştir.
GERİ DÖNÜŞÜMLÜ İRİ AGREGALARIN BETON  ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ
GERİ DÖNÜŞÜMLÜ İRİ AGREGALARIN BETON  ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ
Yazar: Durmuş, Gökhan; Şimşek, Osman; Dayı, Mustafa
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Atık beton, iri geri dönüşüm beton agregası, basınç dayanımı.

Beton üretiminde, geri dönüşüm beton agregalarının kullanımı, olumsuz çevresel etkilerini ve doğal kaynakların tüketilmesini önemli ölçüde azaltabilir. Araştırmacılar, geri dönüşüm agregalarının uygun bir biçimde işlenmesi ve düşük dayanımlı beton uygulamalarında kullanımını önermektedir. Bu çalışmada, beton atıklarından elde edilen iri agreganın geri dönüşüm agregası olarak betonda kullanım olanakları araştırılmıştır. Araştırmada; kırma iri agrega yerine %0, 10, 20, 30, 40, 50 ve 100 oranlarında iri geri dönüşüm beton agregası (İGDBA) kullanılmıştır. Beton örneklerinin 28 günlük basınç dayanımları, birim ağırlık ve su emme oranları belirlenmiştir. Elde edilen deney sonuçlarına göre; %30 oranına kadar İGDBA’nın beton üretiminde kullanılabileceği görülmüştür.

Beton üretiminde, geri dönüşüm beton agregalarının kullanımı, olumsuz çevresel etkilerini ve doğal kaynakların tüketilmesini önemli ölçüde azaltabilir. Araştırmacılar, geri dönüşüm agregalarının uygun bir biçimde işlenmesi ve düşük dayanımlı beton uygulamalarında kullanımını önermektedir. Bu çalışmada, beton atıklarından elde edilen iri agreganın geri dönüşüm agregası olarak betonda kullanım olanakları araştırılmıştır. Araştırmada; kırma iri agrega yerine %0, 10, 20, 30, 40, 50 ve 100 oranlarında iri geri dönüşüm beton agregası (İGDBA) kullanılmıştır. Beton örneklerinin 28 günlük basınç dayanımları, birim ağırlık ve su emme oranları belirlenmiştir. Elde edilen deney sonuçlarına göre; %30 oranına kadar İGDBA’nın beton üretiminde kullanılabileceği görülmüştür.
BİLYALI RULMAN YEREL KUSURLARININ NEDEN OLDUĞU  TİTREŞİMLERİN MODELLENMESİ
BİLYALI RULMAN YEREL KUSURLARININ NEDEN OLDUĞU  TİTREŞİMLERİN MODELLENMESİ
Yazar: Karaçay, Tuncay; Aktürk, Nizami
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Rulman titreşimleri, yerel kusurlar, kestirimci bakım.

Makinalarda sıklıkla kullanılan rulmanlardaki hasarın, titreşimlerin ölçülmesi ve analiziyle tespit edilebileceği birçok sayısal ve deneysel çalışmayla gösterilmiştir. Titreşimlerin analiziyle kusur tespitindeki en kritik nokta, kusurun rulmanın çalışmasını engelleyecek seviyeye gelmeden önce ve doğru olarak tespit edilebilmesidir. Bunun için kusur sonucu ortaya çıkan titreşim davranışının iyi bilinmesi gereklidir. Bu çalışmada açısal temaslı bir bilyalı rulmanın dış bileziğinde, iç bileziğinde ve yuvarlanma elemanında oluşan yerel kusurlar modellenmiş, rulmanda oluşan ezilmeler ve iç kuvvetler analiz edilmiştir.

Makinalarda sıklıkla kullanılan rulmanlardaki hasarın, titreşimlerin ölçülmesi ve analiziyle tespit edilebileceği birçok sayısal ve deneysel çalışmayla gösterilmiştir. Titreşimlerin analiziyle kusur tespitindeki en kritik nokta, kusurun rulmanın çalışmasını engelleyecek seviyeye gelmeden önce ve doğru olarak tespit edilebilmesidir. Bunun için kusur sonucu ortaya çıkan titreşim davranışının iyi bilinmesi gereklidir. Bu çalışmada açısal temaslı bir bilyalı rulmanın dış bileziğinde, iç bileziğinde ve yuvarlanma elemanında oluşan yerel kusurlar modellenmiş, rulmanda oluşan ezilmeler ve iç kuvvetler analiz edilmiştir.
RL YÜKÜNÜ BESLEYEN MATRİS KONVERTERİN  MATLAB/SIMULINK İLE BENZETİMİ
RL YÜKÜNÜ BESLEYEN MATRİS KONVERTERİN  MATLAB/SIMULINK İLE BENZETİMİ
Yazar: Gündoğdu, Ahmet; Altun, Hüseyin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Matris konverter, venturini modülasyon algoritması.

Bu çalışmada RL yükünü besleyen 3-fazlı matris konverterin, Venturini kontrol algoritması dikkate alınarak matematiksel analizi yapılmış ve bu analiz sonucu konverter Matlab/Simulink ile modellenerek farklı çıkış frekansları için benzetim sonuçları alınmıştır. Benzetim sonuçları 2 kHz ve 5 kHz anahtarlama frekansları için q<=0.5 gerilim dönüştürme oranına sahip Venturini modülasyon algoritması kullanılarak elde edilmiştir. Burada q<=0.5 versiyonu kullanılan Venturini kontrol algoritmasının daha basit ve ucuz kontrolörle gerçekleştirilmesimümkündür. Ayrıca farklı çıkış gerilim ve frekans değerleri için alınan benzetim sonuçlarından, matris konverter giriş akımı ve çıkış geriliminin ana bileşen dışında diğer harmoniklerinin genlik bakımından çok düşük olduğu gösterilmiştir.

Bu çalışmada RL yükünü besleyen 3-fazlı matris konverterin, Venturini kontrol algoritması dikkate alınarak matematiksel analizi yapılmış ve bu analiz sonucu konverter Matlab/Simulink ile modellenerek farklı çıkış frekansları için benzetim sonuçları alınmıştır. Benzetim sonuçları 2 kHz ve 5 kHz anahtarlama frekansları için q<=0.5 gerilim dönüştürme oranına sahip Venturini modülasyon algoritması kullanılarak elde edilmiştir. Burada q<=0.5 versiyonu kullanılan Venturini kontrol algoritmasının daha basit ve ucuz kontrolörle gerçekleştirilmesimümkündür. Ayrıca farklı çıkış gerilim ve frekans değerleri için alınan benzetim sonuçlarından, matris konverter giriş akımı ve çıkış geriliminin ana bileşen dışında diğer harmoniklerinin genlik bakımından çok düşük olduğu gösterilmiştir.
HELYUM VE HAVANIN İŞ GAZI OLARAK KULLANILDIĞI  BETA TİPİ BİR STIRLING MOTORUNUN  PERFORMANSININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ
HELYUM VE HAVANIN İŞ GAZI OLARAK KULLANILDIĞI  BETA TİPİ BİR STIRLING MOTORUNUN  PERFORMANSININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ
Yazar: Özgören, Yaşar; Çetinkaya, Selim
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Beta tipi Stirling motoru, çalışma akışkanları, helyum, performans testleri.

Bu çalışmada, beta tipi bir Stirling motorunun performans karakteristikleri iş gazı olan hava ve helyum gazları kullanılarak belirlenmiş, sonuçlar grafikler halinde sunularak  Karşılaştırılmıştır. Performans testleri 800, 900 ve 1000°C ısıtıcı sıcaklıklarında gerçekleştirilmiştir. Şarj basıncı her bir test aşamasında 1,0 bar’dan 4,0 bar’a kadar 0,5 bar aralıklarla değiştirilmiştir. Test motorunda maksimum güç, helyum gazının kullanıldığı 3,5 bar şarj basıncı ve 800 1/min motor devrinde 58,05 W olarak ölçülmüştür.

Bu çalışmada, beta tipi bir Stirling motorunun performans karakteristikleri iş gazı olan hava ve helyum gazları kullanılarak belirlenmiş, sonuçlar grafikler halinde sunularak  Karşılaştırılmıştır. Performans testleri 800, 900 ve 1000°C ısıtıcı sıcaklıklarında gerçekleştirilmiştir. Şarj basıncı her bir test aşamasında 1,0 bar’dan 4,0 bar’a kadar 0,5 bar aralıklarla değiştirilmiştir. Test motorunda maksimum güç, helyum gazının kullanıldığı 3,5 bar şarj basıncı ve 800 1/min motor devrinde 58,05 W olarak ölçülmüştür.
ÖN KARIŞIMLI BENZİN DOLGUSUNUN HCCI-DI  MOTORUNDA YANMA VE EGZOZ EMİSYONLARINA  ETKİLERİNİN İNCELENMESİ
ÖN KARIŞIMLI BENZİN DOLGUSUNUN HCCI-DI  MOTORUNDA YANMA VE EGZOZ EMİSYONLARINA  ETKİLERİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Can, Özer; Çınar, Can; Şahin, Fatih
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Kısmi HCCI yanması, ön karışımlı benzin yakıtı, egzoz emisyonları.

Bu çalışmada, ön karışımlı benzin yakıtının yanma ve egzoz emisyonları üzerine etkileri tek silindirli bir HCCIDI motorunda incelenmiştir. Deneyler motorun maksimum moment devri olan 2200 d/d ve tam yük çalışma şartlarında yapılmıştır. Ön karışımlı benzin yakıt miktarı programlanabilir bir elektronik kontrol ünitesi ile kontrol edilmiş ve düşük basınçlı yakıt enjeksiyon sistemi ile motorun emme havasına püskürtülmüştür. Ön karışımlı benzin yakıtının oranı % 10, % 20 ve % 30 olacak şekilde değiştirilmiş, sonuçlar dizel yakıtı ile karşılaştırılmıştır. Deneysel çalışmalar sonucunda, iki aşamalı yanma (ön karışımlı HCCI yanması ve difuzyon yanması) gözlemlenmiştir. İlk aşama yanma kısmında, silindir içi basınç ve ısı dağılımında artış görülmüştür. İkinci aşama yanma kısmında ise, ön karışımlı benzin yakıtı ile daha düşük difüzyon yanması gerçeklemiştir. Çevrimden çevrime farklılıklar dizel yakıtı ve % 10 ön karışımlı benzin yakıtında oldukça azalmıştır. % 30 ön karışımlı benzin yakıtında duyulabilir miktarda vuruntu gerçeklemiştir. NOx -is zıt eğilim karakteristiği değişmiş ve her iki emisyonda iyileşmeler eş zamanlı olarak sağlanmıştır. Egzoz gaz sıcaklığı % 22 oranında azalırken, NOx ve is emisyonlarında % 16 ve % 65 oranında azalma sağlanmıştır. Diğer yandan HC ve CO emisyonlarında artış görülmüştür.

Bu çalışmada, ön karışımlı benzin yakıtının yanma ve egzoz emisyonları üzerine etkileri tek silindirli bir HCCIDI motorunda incelenmiştir. Deneyler motorun maksimum moment devri olan 2200 d/d ve tam yük çalışma şartlarında yapılmıştır. Ön karışımlı benzin yakıt miktarı programlanabilir bir elektronik kontrol ünitesi ile kontrol edilmiş ve düşük basınçlı yakıt enjeksiyon sistemi ile motorun emme havasına püskürtülmüştür. Ön karışımlı benzin yakıtının oranı % 10, % 20 ve % 30 olacak şekilde değiştirilmiş, sonuçlar dizel yakıtı ile karşılaştırılmıştır. Deneysel çalışmalar sonucunda, iki aşamalı yanma (ön karışımlı HCCI yanması ve difuzyon yanması) gözlemlenmiştir. İlk aşama yanma kısmında, silindir içi basınç ve ısı dağılımında artış görülmüştür. İkinci aşama yanma kısmında ise, ön karışımlı benzin yakıtı ile daha düşük difüzyon yanması gerçeklemiştir. Çevrimden çevrime farklılıklar dizel yakıtı ve % 10 ön karışımlı benzin yakıtında oldukça azalmıştır. % 30 ön karışımlı benzin yakıtında duyulabilir miktarda vuruntu gerçeklemiştir. NOx -is zıt eğilim karakteristiği değişmiş ve her iki emisyonda iyileşmeler eş zamanlı olarak sağlanmıştır. Egzoz gaz sıcaklığı % 22 oranında azalırken, NOx ve is emisyonlarında % 16 ve % 65 oranında azalma sağlanmıştır. Diğer yandan HC ve CO emisyonlarında artış görülmüştür.
TRİSTÖR ANAHTARLAMALI KAPASİTÖR (TSC) VE  TRİSTÖR ANAHTARLAMALI REAKTÖR-TABANLI STATİK  VAr KOMPANZATÖR’ÜN (TSR-TABANLI SVC)  PI İLE KONTROLÜ
TRİSTÖR ANAHTARLAMALI KAPASİTÖR (TSC) VE  TRİSTÖR ANAHTARLAMALI REAKTÖR-TABANLI STATİK  VAr KOMPANZATÖR’ÜN (TSR-TABANLI SVC)  PI İLE KONTROLÜ
Yazar: Gelen, Ayetül; Yalçınöz, Tankut
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Kompanzasyon, gerilim regülasyonu, FACTS, TSC, TSR, SVC, PI kontrolör,  Matlab/Simulink.

Güç elektroniği cihazlarının akım ve gerilim tutma kapasitelerinin gelişmesi ile birlikte, etkili bir paralel ve seri kompanzasyon için farklı tip kontrolörlerin kullanımı da artmıştır. Bu nedenle en çok önerilen kontrolörlerden biri Esnek AC İletim Sistemleri (FACTS, Flexible AC Transmission Systems) olarak bilinen güç elektroniği tabanlı kontrolörler ailesidir. Bu çalışmada, paralel FACTS cihazlarından ikisi olan Tristör Anahtarlamalı Kapasitör (TSC) ve Tristör Anahtarlamalı Reaktör (TSR)-tabanlı Statik VAr Kompanzatör (SVC)’nin yük barası gerilimine olan etkisi incelenmiştir. Altı Darbe Üreteci ve PI (Proportional Integral) Kontrolör TSC ve TSRtabanlı SVC’nin tetikleme açılarının kontrolü için kullanılmıştır. Bu kompanzatörler; Matlab/Simulink Güç Sistemleri Araçkutucuğu (Power Systems Toolbox) kullanılarak simule edilmiştir. Üzerinde çalışılan üç fazlı güç sistemi; iki baralı olup statik yük ve uzun iletim hattı modeline sahiptir. Yapılan benzetim sonuçları; PI kontrolörün bu tip kompanzatörlere kolaylıkla uygulanabileceğini göstermiştir.

Güç elektroniği cihazlarının akım ve gerilim tutma kapasitelerinin gelişmesi ile birlikte, etkili bir paralel ve seri kompanzasyon için farklı tip kontrolörlerin kullanımı da artmıştır. Bu nedenle en çok önerilen kontrolörlerden biri Esnek AC İletim Sistemleri (FACTS, Flexible AC Transmission Systems) olarak bilinen güç elektroniği tabanlı kontrolörler ailesidir. Bu çalışmada, paralel FACTS cihazlarından ikisi olan Tristör Anahtarlamalı Kapasitör (TSC) ve Tristör Anahtarlamalı Reaktör (TSR)-tabanlı Statik VAr Kompanzatör (SVC)’nin yük barası gerilimine olan etkisi incelenmiştir. Altı Darbe Üreteci ve PI (Proportional Integral) Kontrolör TSC ve TSRtabanlı SVC’nin tetikleme açılarının kontrolü için kullanılmıştır. Bu kompanzatörler; Matlab/Simulink Güç Sistemleri Araçkutucuğu (Power Systems Toolbox) kullanılarak simule edilmiştir. Üzerinde çalışılan üç fazlı güç sistemi; iki baralı olup statik yük ve uzun iletim hattı modeline sahiptir. Yapılan benzetim sonuçları; PI kontrolörün bu tip kompanzatörlere kolaylıkla uygulanabileceğini göstermiştir.