Peyzaj Tasarımında Alternatif Bir Meyve Ağacı: Arbutus unedo L.
Alternative Fruit Trees in The Landscape Design: Arbutus unedo L.
Yazar: Güler, Sema; Bozdoğan, Elif; Burğut, Ayşegül
Dergi: Bahçe, Vol. 46 No. (Özel Sayı 1) 5. Uluslararası Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 2017
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Arbutus unedo,peyzaj tasarım,tıbbi–aromatik,üzümsü meyve ; Arbutus unedo,landscape design,medicinal–aromatic,berries

Peyzaj tasarımlarının vazgeçilmez elemanı olan bitkiler genellikle estetik ve fonksiyonel nitelikleri dikkate alınarak tercih edilmektedir. Ülkemizde çilek ağacı yâda kocayemiş olarak bilinen, her dem yeşil, çalı formunda gelişen ve Akdeniz Bölgesi’nin doğal türleri arasında yer alan Arbutus unedo L. yaprak, çiçek, meyve ve gövde özellikleri ile peyzaj tasarımı açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Bu nedenle kentsel yeşil alanlarda kullanımı önem taşımaktadır. Bitkinin aynı zamanda tıp–geleneksel tıpta ve gıda sektöründe (yöresel pazarlarda taze olarak tüketimi, jöle, reçel, marmelat, pasta ve süslemelerde, şarap ve likör yapımında kullanımı) yaygın olarak kullanımı bilinmektedir. Tüm bu olumlu özelliklerine rağmen bitki yeteri kadar tanınmamakta ve ticari olarak yetiştiriciliği yapılmamaktadır. Çalışmada bitkinin tıbbi özelliklerinin yanı sıra estetik ve fonksiyonel nitelikleri değerlendirilerek peyzaj tasarımlarında alternatif bir tür olarak kullanılabilme potansiyelinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu amaçla konuya ilişkin çalışmalar derlenmiştir. Çalışmanın bitkinin tanınması ve kültüre alınmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu durum bitkinin ülke çapında yetiştiriciliğinin yapılması, alternatif bir gıda kaynağı oluşturarak ekonomik değerini artırması ve peyzaj tasarımlarında kullanımının yaygınlaştırılması açısından önemli olacaktır.

Plants which are indispensable elements of landscape designs are generally preferred by taking their aesthetic and functional properties into consideration. Arbutus unedo L. which is known in our country as strawberry tree or Irish strawberry which is an evergreen plant growing in bush form and which is one of the natural species of Mediterranean Region, has an important potential in terms of landscape design with its leaf, flower, fruit and stem properties. For this reason, its usage in urban green areas is important. The plant has also a wide range usage in medicine–traditional medicine and food sector (fresh consumption in regional bazaars, jelly, jam, marmalade, cake and ornaments, wine and liquor production). Despite of all these positive properties the plant is not well known enough and not commercially cultivated. In the study the medicinal properties of the plant as well as its aesthetic and functional features will be evaluated so as to present its usage as an alternative species in landscape designs. For this aim, the studies related with the subject were compiled. The study is believed to contribute to introduction and cultivation of the plant. This fact will be important for the plant to be cultivated all over the country, to become an alternative food source and increase its economic value and making its usage prevalent in landscape designs.