Özel Gereksinimli Bireylerin Cinsel Problem Davranışları Konulu Makalelerin Sistematik Derlemesi
Özel Gereksinimli Bireylerin Cinsel Problem Davranışları Konulu Makalelerin Sistematik Derlemesi
Yazar: Sezik, Aslıhan; Alp, Zekai Alper; Aksoy, Veysel
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 25 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Special Education and Disability (Other) ; Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer) ; Gender, Sexuality and Education ; Cinsiyet, Cinsellik ve Eğitim ; Cinsel Problem Davranış,Özel Gereksinimli Birey,Cinsel Gelişim,Özel Eğitim

Cinsellik konusu özel eğitim alanında araştırmacıların son yıllarda daha fazla üzerinde durduğu ve özel gereksinimli bireylerin en çok ihtiyaç duyduğu konulardan birisidir. Cinsellik fizyolojik ve psikoljik gelişime ek olarak bu süreçle ilgili olumlu ya da olumsuz davranış değişikliklerini kapsamaktadır. Bu yönüyle toplumun da en çok dikkatini çeken konulardan biri olmasına karşın konuşulmaya çekinilen bir tabudur. Özel eğitim alanı için geniş bir araştırma alanı sayılan cinsellik içeren davranışlar kişilerin bilişsel atıflarından ve yaşadığı kültürden doğrudan etkilenmesi bu davranışların hangilerinin problem hangilerinin uygun görüleceği konusunda karmaşa yaratmaktadır. Bu nedenle mevcut sistematik derleme çalışmasında 2013/2023 yılları arasında ulusal alanyazında özel gereksinimli bireylerin cinsel problem davranışlarına yönelik yayınlanmış makaleler betimsel ve yöntemsel açıdan incelenmesi ve bu davranışlara ilişkin kavramsal bir çerçeve sunmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda dokuz makale betimsel ve yöntemsel açıdan makalenin amacı, yöntem, veri toplama kaynağı, katılımcıları, hakkında çalışma yapılan özel gereksinimli bireylerin özel gereksinim türü, yaşı, cinsiyeti, cinsel problem davranışların türü ve cinsel problem davranışların biçimlerine göre risk türleri bakımından incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular özel gereksinimli bireylerin mastürbasyon yapma, menstrüel bakım becerilerini edinememe, başkalarına karşı yoğun ilgi artışı, yoğun düzeyde evlenme ve çocuk sahibi olma arzusu, cinsiyet rolleri ile özdeşim kuramama, dürtüsellik, başkalarının yanında çıplak dolaşmak, pornografik görüntüler izlemek gibi cinsel problem davranışları olduğunu göstermektedir. İncelemeye dahil edilen makalelerin bulguları alanyazında diğer cinsel problem davranışları içeren araştırmaların bulguları ile tartışılmış ve gelecekteki araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Cinsellik konusu özel eğitim alanında araştırmacıların son yıllarda daha fazla üzerinde durduğu ve özel gereksinimli bireylerin en çok ihtiyaç duyduğu konulardan birisidir. Cinsellik fizyolojik ve psikoljik gelişime ek olarak bu süreçle ilgili olumlu ya da olumsuz davranış değişikliklerini kapsamaktadır. Bu yönüyle toplumun da en çok dikkatini çeken konulardan biri olmasına karşın konuşulmaya çekinilen bir tabudur. Özel eğitim alanı için geniş bir araştırma alanı sayılan cinsellik içeren davranışlar kişilerin bilişsel atıflarından ve yaşadığı kültürden doğrudan etkilenmesi bu davranışların hangilerinin problem hangilerinin uygun görüleceği konusunda karmaşa yaratmaktadır. Bu nedenle mevcut sistematik derleme çalışmasında 2013/2023 yılları arasında ulusal alanyazında özel gereksinimli bireylerin cinsel problem davranışlarına yönelik yayınlanmış makaleler betimsel ve yöntemsel açıdan incelenmesi ve bu davranışlara ilişkin kavramsal bir çerçeve sunmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda dokuz makale betimsel ve yöntemsel açıdan makalenin amacı, yöntem, veri toplama kaynağı, katılımcıları, hakkında çalışma yapılan özel gereksinimli bireylerin özel gereksinim türü, yaşı, cinsiyeti, cinsel problem davranışların türü ve cinsel problem davranışların biçimlerine göre risk türleri bakımından incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular özel gereksinimli bireylerin mastürbasyon yapma, menstrüel bakım becerilerini edinememe, başkalarına karşı yoğun ilgi artışı, yoğun düzeyde evlenme ve çocuk sahibi olma arzusu, cinsiyet rolleri ile özdeşim kuramama, dürtüsellik, başkalarının yanında çıplak dolaşmak, pornografik görüntüler izlemek gibi cinsel problem davranışları olduğunu göstermektedir. İncelemeye dahil edilen makalelerin bulguları alanyazında diğer cinsel problem davranışları içeren araştırmaların bulguları ile tartışılmış ve gelecekteki araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.