Kent Kimliğinin Korunması ve Kolektif Bellek Mekanlarının Tespiti
Conservation of Urban Identity and Determination of Collective Memory Spaces
Yazar: Mutlu, Esra; Tanrıverdi Kaya, Ayşegül
Dergi: İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: collective memory,identity,conservation,place/space ; kolektif bellek,kimlik,koruma,yer/mekan

Birçok bilim dalı için -nöroloji, psikoloji,felsefe, tarih gibi disiplinlerin tartışma konusu olan bellek kavramı toplumlailişkilendirildikten sonra mimarlık disiplininde de yer almaya başlamıştır.Mekânların belleğin oluşturma aracı olması ya da hatırlatılması konusunda uyarıbir nesne olması bellek kavramının mimarlık disipliniyle doğrudan ilişkiliolduğunu kanıtlar niteliktedir. Bireyin belleği yalnızca bireysel anılarıyladeğil toplumsal etkileşimin yaşandığı kamusal alanlarda deneyimlediklerimekânsal pratiklerle de oluşmaktadır. Varlığımızı sürdürdüğümüz yapılı çevredetoplumun ortak belleğinin oluşması birçok şekilde gerçekleşmektedir. Buoluşumlara etki eden ve somut bir biçimde her zaman karşımıza çıkan başlıcaetki mimari çevredir. Bu noktada devreye giren mimari, hızla değişen ve gelişenküresel döneme ayak uydurmakta güçlük çeken toplumda kimi zaman bellek kesintilerineneden olmaktadır. Kolektif belleğin zedelenmesi mekân duygusu (sense of place),aidiyet, topluluk duygusunun zayıflamasına ve yer kimliğinin kaybolmasına nedenolduğundan, bireyselleşmiş, sağlıksız toplulukların ortaya çıkmasına nedenolmaktadır. Bu çalışma kolektif bellek kavramının literatürde irdelenerek,kolektif mekânların tespit edilmesi için bir yöntem önermeyi amaçlamaktadır.Bireysel belleklerde oluşan imgelerin toplum için ortak olup olmadığını veyahangi mekânların bellekte ortak olduğunu irdelemek için sözlü mülakat ve zihinharitalarından oluşan iki bölümlü anket yöntemi kullanılmıştır. Tespiti yapılanmekânları hatırlama ve unutma döngüleri başlıkları altında ayırarak var olantehditler ve potansiyeller ortaya konmuştur. Yapılan bu tespitlerin gelişimrotası üzerinde bulunan kimlikleşme kaygısına rehber olması hedeflenmektedir.

The concept of memory, which is the subject ofdiscussion of disciplines such as neurology, psychology, philosophy, andhistory, started to take place also in the discipline of architecture. The factthat spaces are a warning object for the creation or reminder of memory provesthat the concept of memory is directly related to the discipline ofarchitecture. The memory of the individual is not only formed by individualmemories but also by the spatial practices they experience in public spaceswhere social interaction takes place. The common memory of the society in thebuilt environment in which we exist is realized in many ways. The maininfluence that has always been seen in concrete form is the architecturalenvironment. The architecture that came into play at this point sometimescauses memory disruptions in the society which has difficulty in keeping upwith the rapidly changing and developing global era. Since the collectivememory damage causes sense of place, belonging, weakening of the sense ofcommunity and loss of place identity, it leads to the emergence ofindividualized, unhealthy communities. This study aims to propose a method foridentifying collective spaces by examining the concept of collective memory inthe literature. The recommended method consists of four stages; Contextualinvestigation of the architectural environment, determination of thedemographic characteristics of the society as a part of the architecturalenvironment, verbal interview with individuals and mental maps. The research aimsto reveal the threats and potentials for urban identity by identifying thememory cycles of collective memory spaces. With this proposed method,determination and preservation of urban identity through collective memoryspaces are aimed.