Risk Alma Ve Eleştirel Düşünme Eğilimlerinde Doğa Macera Eğitimine Bağlı Değişimlerin İncelenmesi
Risk Alma Ve Eleştirel Düşünme Eğilimlerinde Doğa Macera Eğitimine Bağlı Değişimlerin İncelenmesi
Yazar: Dinç, Sırrı Cem; Uzunöz, Fatma Saçlı; Güneş, Burak
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 4 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Risk Alma,Eleştirel Düşünme,Doğa Macera Eğitimi

Araştırmanın amacı, risk alma ve eleştirel düşünme becerilerinde doğamacera eğitimine katılıma bağlı anlamlı değişimlerin olup olmadığınıincelemektir. Araştırmaya 19 kadın (x̄yaş =20.21 ± 1.96) ve 22 erkek (x̄yaş = 19.90 ±1.41) olmak üzere toplam 41 üniversite öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır.Macera eğitimi süreci 8 hafta boyunca birer saatlik kuramsal derslerin sonundaAladağlar Milli Parkı’nda gerçekleştirilen doğa kampçılığı ve yürüyüşü,interaktif doğa eğitimi ve zirve tırmanışı (3480 m) etkinliklerini içeren 5günlük kampı kapsamıştır. Veriler Alana Özgü Risk Alma Ölçeği- Kısa Formu(DOSPERT) (Yavaş Tez ve Dinç, 2017) ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği(KEDEÖ) (Kökdemir, 2003) ile kuramsal eğitim öncesi ve kamp sonrası olmak üzereöntest-sontest şeklinde toplanmıştır. Verilerin analizinde, bağımsızgruplarda ve tekrarlı ölçümlerde t-testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarınagöre, katılımcıların etkinlik öncesi ve sonrası rekreasyonel risk almaboyutunda anlamlı artış (t=-2.82; p<.01), etik risk alma boyutunda iseanlamlı düşüş (t=2.09; p<.05) belirlenmiştir. Eleştirel düşünme altboyutlarında ise sırasıyla analitiklik (t=-2.29; p<.05), açık fikirlilik(t=7.03; p<.001), meraklılık (t=-3.23; p<.05) alt boyutlarında veeleştirel düşünme toplam puanında (t=-5.38; p<.001) anlamlı artış, kendinegüven alt boyutunda ise anlamlı düşüş (t=2.67; p<.05) olduğu saptanmıştır.DOSPERT’ten alınan toplam puanlar dikkate alındığında; erkeklerin kadınlaraoranla her iki ölçümde anlamlı ölçüde yüksek risk aldıkları (t¹=-5.53,p<.001;t²=-2.61, p<.05), eleştirel düşünmenin ise analitiklik alt boyutuve toplam puanları açısından cinsiyete göre farklılık göstermediği (p>.05)saptanmıştır. Sonuç olarak doğa macera eğitimlerinin özellikle rekreasyonelrisk alma eğilimlerini arttırdığı, erkeklerin kadınlara göre risk almaeğilimlerinin daha yüksek olduğu, eğitimin eleştirel düşünme eğilimlerindeartışa neden olduğu ancak cinsiyetler arasında fark yaratmadığı söylenebilir.

Araştırmanın amacı, risk alma ve eleştirel düşünme becerilerinde doğamacera eğitimine katılıma bağlı anlamlı değişimlerin olup olmadığınıincelemektir. Araştırmaya 19 kadın (x̄yaş =20.21 ± 1.96) ve 22 erkek (x̄yaş = 19.90 ±1.41) olmak üzere toplam 41 üniversite öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır.Macera eğitimi süreci 8 hafta boyunca birer saatlik kuramsal derslerin sonundaAladağlar Milli Parkı’nda gerçekleştirilen doğa kampçılığı ve yürüyüşü,interaktif doğa eğitimi ve zirve tırmanışı (3480 m) etkinliklerini içeren 5günlük kampı kapsamıştır. Veriler Alana Özgü Risk Alma Ölçeği- Kısa Formu(DOSPERT) (Yavaş Tez ve Dinç, 2017) ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği(KEDEÖ) (Kökdemir, 2003) ile kuramsal eğitim öncesi ve kamp sonrası olmak üzereöntest-sontest şeklinde toplanmıştır. Verilerin analizinde, bağımsızgruplarda ve tekrarlı ölçümlerde t-testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarınagöre, katılımcıların etkinlik öncesi ve sonrası rekreasyonel risk almaboyutunda anlamlı artış (t=-2.82; p<.01), etik risk alma boyutunda iseanlamlı düşüş (t=2.09; p<.05) belirlenmiştir. Eleştirel düşünme altboyutlarında ise sırasıyla analitiklik (t=-2.29; p<.05), açık fikirlilik(t=7.03; p<.001), meraklılık (t=-3.23; p<.05) alt boyutlarında veeleştirel düşünme toplam puanında (t=-5.38; p<.001) anlamlı artış, kendinegüven alt boyutunda ise anlamlı düşüş (t=2.67; p<.05) olduğu saptanmıştır.DOSPERT’ten alınan toplam puanlar dikkate alındığında; erkeklerin kadınlaraoranla her iki ölçümde anlamlı ölçüde yüksek risk aldıkları (t¹=-5.53,p<.001;t²=-2.61, p<.05), eleştirel düşünmenin ise analitiklik alt boyutuve toplam puanları açısından cinsiyete göre farklılık göstermediği (p>.05)saptanmıştır. Sonuç olarak doğa macera eğitimlerinin özellikle rekreasyonelrisk alma eğilimlerini arttırdığı, erkeklerin kadınlara göre risk almaeğilimlerinin daha yüksek olduğu, eğitimin eleştirel düşünme eğilimlerindeartışa neden olduğu ancak cinsiyetler arasında fark yaratmadığı söylenebilir.