ESKİ TÜRK EDEBİYATINDA MANZUM MEKTUP TÜRÜ VE PÂRE PÂRE AHMET ÇELEBİ İLE LÂMİÎ ARASINDAKİ MANZUM MEKTUPLAŞMA / Letters In The Form Of Poetry In Divan Communıcatıon Between Ahmet Çelebi The Pâre Pâre And Lami’î
ESKİ TÜRK EDEBİYATINDA MANZUM MEKTUP TÜRÜ VE PÂRE PÂRE AHMET ÇELEBİ İLE LÂMİÎ ARASINDAKİ MANZUM MEKTUPLAŞMA / Letters In The Form Of Poetry In Divan Communıcatıon Between Ahmet Çelebi The Pâre Pâre And Lami’î
Yazar: Kaya, İ. Güven
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 32, 2010

ÖZETMektup denilince, akla eski edebiyatımızda genel olarak &ldquo;inş&acirc;&rdquo; dediğimiz yazı türü gelir. Bunun böyle düşünülmesinin nedeni, elbette mektup deyince düzyazının ilk anda akla gelmesidir. Aslında &ldquo;inş&acirc;&rdquo;, yalnızca mektup türü olmayıp, çeşitli konularla birlikte bunu da kapsamına alan, eskilerden başlayıp son zamanlara değin gelen bir bilim dalı olarak, güzel ve herkesçe beğenilen bir yazı yazmak için hangi koşulların göz önünde bulundurulması gerektiği konusunu ele alan kitaplardır Okçuz&acirc;de Mehmet&icirc;'nin, Mehmet Ş&acirc;h&icirc;'nin, Nüzhet Mehmet Efendi'nin, Hayret Efendi'nin, çoğu devletin resmi yazılarını ya da özel mektupları içeren, bu özellikteki eserlerdi. Bununla birlikte, Fuz&ucirc;l&icirc;'nin, pürüzsüz dili ile yazdığı ünlü mektupları, Za&icirc;f&icirc;'nin Sadrazam Rüstem Paşa'ya yazdığı mektup ve Tokatlı K&acirc;n&icirc;'nin mektupları da edebiyatımızda önemli mektuplardır.Bütün bunların dışında, pek çokları mektup tarzında, düzyazı yerine şiiri tercih etmiştir: Her ne amaçla ve gerekçe ile olursa olsun, manzum mektuplar da eski edebiyatımızda bir gelenek olmuştur. Bunlar arasında Bağdatlı Ruh&icirc;'nin mektupları, Kanun&icirc; Sultan Süleyman ve Şehzade Bayezid arasındaki mektuplaşmalar, Hafız Ahmet Paşa'nın IV.Murat'a, Bağdat kuşatması sırasında yazdığı mektup, ve Lami&icirc; ile P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi arasındaki ilginç mektuplaşmalar da manzumdur.XVI. yüzyılın önemli sanatçılarından olan Bursalı Lami'&icirc; ile yine Bursalı P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi arasındaki bu ilginç mektuplaşmayı bu yazımızda ele alacağız.Anahtar kelimeler: Lami&rsquo;&icirc; ve P&acirc;re P&acirc;rez&acirc;de ABSTRACT"Letter" in our old literature is used represent a literary genre called "inşa", which is identical with prose writing. It is, in fact, not only a literary genre, but also a scientific branc in which good writing principles are the main theme. The literary works of Okçuz&acirc;de Mehmet, Mehmet Ş&acirc;h&icirc;, Nüzhet Mehmed Efendi and Hayret Efendi, most of which include official and confidential state letters, are of this kind. The letters of Fuz&ucirc;l&icirc;, Z&acirc;if&icirc;s letters to Rüstem Pasha and Tokatlı K&acirc;n&icirc;s letters arealso of great importance in our literature.Apart from letters written i prose style, there are also ones written in verse style, which became soon a tradition in our literature. Among these Bağdatlı Ruh&icirc;s letters, the correspondence between Kanun&icirc; Sultan Süleyman and Şehzade Bayezid and Hafız Ahmet Paşa's letters to Murat IV, which he worte during the siege of Baghdad, and the interesting correspondence between Lami'&icirc; and P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi are of this kind.We will examine the interesenting correspondance between Bursalı Lami'&icirc;, on of the most important artistis ot the XVI. th century, and Bursalı P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi.Key words: Lami'&icirc; and P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de

ÖZETMektup denilince, akla eski edebiyatımızda genel olarak &ldquo;inş&acirc;&rdquo; dediğimiz yazı türü gelir. Bunun böyle düşünülmesinin nedeni, elbette mektup deyince düzyazının ilk anda akla gelmesidir. Aslında &ldquo;inş&acirc;&rdquo;, yalnızca mektup türü olmayıp, çeşitli konularla birlikte bunu da kapsamına alan, eskilerden başlayıp son zamanlara değin gelen bir bilim dalı olarak, güzel ve herkesçe beğenilen bir yazı yazmak için hangi koşulların göz önünde bulundurulması gerektiği konusunu ele alan kitaplardır Okçuz&acirc;de Mehmet&icirc;'nin, Mehmet Ş&acirc;h&icirc;'nin, Nüzhet Mehmet Efendi'nin, Hayret Efendi'nin, çoğu devletin resmi yazılarını ya da özel mektupları içeren, bu özellikteki eserlerdi. Bununla birlikte, Fuz&ucirc;l&icirc;'nin, pürüzsüz dili ile yazdığı ünlü mektupları, Za&icirc;f&icirc;'nin Sadrazam Rüstem Paşa'ya yazdığı mektup ve Tokatlı K&acirc;n&icirc;'nin mektupları da edebiyatımızda önemli mektuplardır.Bütün bunların dışında, pek çokları mektup tarzında, düzyazı yerine şiiri tercih etmiştir: Her ne amaçla ve gerekçe ile olursa olsun, manzum mektuplar da eski edebiyatımızda bir gelenek olmuştur. Bunlar arasında Bağdatlı Ruh&icirc;'nin mektupları, Kanun&icirc; Sultan Süleyman ve Şehzade Bayezid arasındaki mektuplaşmalar, Hafız Ahmet Paşa'nın IV.Murat'a, Bağdat kuşatması sırasında yazdığı mektup, ve Lami&icirc; ile P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi arasındaki ilginç mektuplaşmalar da manzumdur.XVI. yüzyılın önemli sanatçılarından olan Bursalı Lami'&icirc; ile yine Bursalı P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi arasındaki bu ilginç mektuplaşmayı bu yazımızda ele alacağız.Anahtar kelimeler: Lami&rsquo;&icirc; ve P&acirc;re P&acirc;rez&acirc;de ABSTRACT"Letter" in our old literature is used represent a literary genre called "inşa", which is identical with prose writing. It is, in fact, not only a literary genre, but also a scientific branc in which good writing principles are the main theme. The literary works of Okçuz&acirc;de Mehmet, Mehmet Ş&acirc;h&icirc;, Nüzhet Mehmed Efendi and Hayret Efendi, most of which include official and confidential state letters, are of this kind. The letters of Fuz&ucirc;l&icirc;, Z&acirc;if&icirc;s letters to Rüstem Pasha and Tokatlı K&acirc;n&icirc;s letters arealso of great importance in our literature.Apart from letters written i prose style, there are also ones written in verse style, which became soon a tradition in our literature. Among these Bağdatlı Ruh&icirc;s letters, the correspondence between Kanun&icirc; Sultan Süleyman and Şehzade Bayezid and Hafız Ahmet Paşa's letters to Murat IV, which he worte during the siege of Baghdad, and the interesting correspondence between Lami'&icirc; and P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi are of this kind.We will examine the interesenting correspondance between Bursalı Lami'&icirc;, on of the most important artistis ot the XVI. th century, and Bursalı P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de Ahmet Çelebi.Key words: Lami'&icirc; and P&acirc;rep&acirc;rez&acirc;de