Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Yazar: Duyan, Fazıla; Kaplan, Elif
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Architectural Science and Technology ; Mimari Bilim ve Teknoloji ; Architecture (Other) ; Mimarlık (Diğer) ; Derslik aydınlatması,yapay aydınlatma,fiziksel etki,psikolojik etki,ışık modülasyonu ve flicker etkisi

Derslik aydınlatması üzerine yapılmış birçok çalışma, öğrencilerin derse odaklanması, anlatılan konuları kavrama ve çizim/yazım/uygulama gibi çalışmaların yapılmasından alınan verim ile aydınlatma arasında yakın ve güçlü bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, özellikle günışığı almayan dersliklerde, yapay aydınlatmanın görsel ve görsel olmayan etkilerinin doğru şekilde planlanması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, bir üniversite binasının bodrum katında yer alan ve dış mekânla görsel bağlantısı bulunmayan bir derslikteki yapay aydınlatma koşullarını incelemektedir. Mimarlık, iç mimarlık ve endüstri ürünleri tasarımı bölümü öğrencilerinin kullandığı bu derslikte, yapay aydınlatma koşullarının öğrenciler üzerindeki çeşitli etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda, öğrencilerin derslikteki aydınlatma koşullarını değerlendirmeleri amacıyla çevrimiçi bir anket uygulanmış ve çalışmaya 65’i kadın, 39’u erkek olmak üzere toplam 104 öğrenci katılmıştır. Derslikte kullanılan aydınlatma aygıtlarının teknik ölçümleri yapılmış ve derslik DIALux Evo aydınlatma programında modellenmiştir. Elde edilen veriler SPSS istatistiksel analiz programında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, öğrencilerin mevcut yapay aydınlatma koşullarını görsel konfor açısından yetersiz bulduklarını göstermektedir. Ayrıca derslikte kullanılan mevcut aydınlatma aygıtlarının kamaşma ve geçici ışık modülasyonu etkisi oluşturduğu belirlenmiştir.

Derslik aydınlatması üzerine yapılmış birçok çalışma, öğrencilerin derse odaklanması, anlatılan konuları kavrama ve çizim/yazım/uygulama gibi çalışmaların yapılmasından alınan verim ile aydınlatma arasında yakın ve güçlü bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, özellikle günışığı almayan dersliklerde, yapay aydınlatmanın görsel ve görsel olmayan etkilerinin doğru şekilde planlanması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, bir üniversite binasının bodrum katında yer alan ve dış mekânla görsel bağlantısı bulunmayan bir derslikteki yapay aydınlatma koşullarını incelemektedir. Mimarlık, iç mimarlık ve endüstri ürünleri tasarımı bölümü öğrencilerinin kullandığı bu derslikte, yapay aydınlatma koşullarının öğrenciler üzerindeki çeşitli etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda, öğrencilerin derslikteki aydınlatma koşullarını değerlendirmeleri amacıyla çevrimiçi bir anket uygulanmış ve çalışmaya 65’i kadın, 39’u erkek olmak üzere toplam 104 öğrenci katılmıştır. Derslikte kullanılan aydınlatma aygıtlarının teknik ölçümleri yapılmış ve derslik DIALux Evo aydınlatma programında modellenmiştir. Elde edilen veriler SPSS istatistiksel analiz programında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, öğrencilerin mevcut yapay aydınlatma koşullarını görsel konfor açısından yetersiz bulduklarını göstermektedir. Ayrıca derslikte kullanılan mevcut aydınlatma aygıtlarının kamaşma ve geçici ışık modülasyonu etkisi oluşturduğu belirlenmiştir.