hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
AISI 304 ÇELİĞİNİ FARKLI GEOMETRİLERDE LAZERLE KESMEDE PARAMETRELERİN BOYUTSAL DOĞRULUK ÜZERİNE ETKİLERİNİN MODELLENMESİ
AISI 304 ÇELİĞİNİ FARKLI GEOMETRİLERDE LAZERLE KESMEDE PARAMETRELERİN BOYUTSAL DOĞRULUK ÜZERİNE ETKİLERİNİN MODELLENMESİ
Yazar: Durukan, Zülfünaz; Motorcu, Ali; Güllü, Abdulkadir
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: CO2 Lazerle Kesme, AISI 304 Çeliği, Kesme Parametreleri, Boyutsal Doğruluk.

Bu çalışmada, 4 ve 6 mm kalınlığındaki AISI 304 paslanmaz çelik malzeme üzerinden belirli ölçülerde üçgen, kare ve dairesel şekilli parçalar farklı kesme şartlarında CO2 lazer kesim tezgâhı ile kesilmiş ve kesilen numunelerin boyutsal doğruluğu üzerinde kesme parametrelerinin etkileri araştırılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak lazer gücü (W), kesme ilerlemesi (F), odak noktası (ON) ve gaz basıncı (P) seçilmiştir. Tam Faktöriyel Deneysel Tasarım Tekniği (TFT) kullanılarak bağımsız parametrelerin üç farklı seviyesinde 4 ve 6 mm kalınlığındaki sac malzemeler üzerinde toplam 486 deney yapılmıştır. 3 boyutlu koordinat ölçme tezgâhı (CMM) ile yapılan ölçümler sonucu elde edilen deneysel veriler kullanılarak üçgen, kare ve dairesel şekilli numunelerin boyutsal doğruluğu üzerinde lazer kesme parametrelerinin etkilerini içeren ikinci dereceden tahminsel modeller Regresyon Analizi ile geliştirilmiştir. %95 güven seviyesinde geliştirilen tahminsel denklemlerin korelâsyon katsayıları R2=0,78’in üzerinde elde edilmiştir. Bu çalışmada ayrıca, bağımsız parametrelerin boyutsal doğruluk üzerinde etkilerini gösteren ana etki grafikleri oluşturulmuş ve parametrelerin etkileri değerlendirilmiştir. Kesilen parçaların boyutsal doğruluğu üzerinde en etkili parametreler sırasıyla lazer gücü, kesme ilerlemesi ve odak noktası olmuştur.

Bu çalışmada, 4 ve 6 mm kalınlığındaki AISI 304 paslanmaz çelik malzeme üzerinden belirli ölçülerde üçgen, kare ve dairesel şekilli parçalar farklı kesme şartlarında CO2 lazer kesim tezgâhı ile kesilmiş ve kesilen numunelerin boyutsal doğruluğu üzerinde kesme parametrelerinin etkileri araştırılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak lazer gücü (W), kesme ilerlemesi (F), odak noktası (ON) ve gaz basıncı (P) seçilmiştir. Tam Faktöriyel Deneysel Tasarım Tekniği (TFT) kullanılarak bağımsız parametrelerin üç farklı seviyesinde 4 ve 6 mm kalınlığındaki sac malzemeler üzerinde toplam 486 deney yapılmıştır. 3 boyutlu koordinat ölçme tezgâhı (CMM) ile yapılan ölçümler sonucu elde edilen deneysel veriler kullanılarak üçgen, kare ve dairesel şekilli numunelerin boyutsal doğruluğu üzerinde lazer kesme parametrelerinin etkilerini içeren ikinci dereceden tahminsel modeller Regresyon Analizi ile geliştirilmiştir. %95 güven seviyesinde geliştirilen tahminsel denklemlerin korelâsyon katsayıları R2=0,78’in üzerinde elde edilmiştir. Bu çalışmada ayrıca, bağımsız parametrelerin boyutsal doğruluk üzerinde etkilerini gösteren ana etki grafikleri oluşturulmuş ve parametrelerin etkileri değerlendirilmiştir. Kesilen parçaların boyutsal doğruluğu üzerinde en etkili parametreler sırasıyla lazer gücü, kesme ilerlemesi ve odak noktası olmuştur.
AL 2024-T4 ALAŞIMININ NAKAJİMA TESTİ İLE ELDE EDİLEN ŞEKİLLENDİRME SINIR EĞRİSİNİN MİNİMUM MAJÖR DEĞERİNİN ÖTELENME NEDENLERİNİN İNCELENMESİ
AL 2024-T4 ALAŞIMININ NAKAJİMA TESTİ İLE ELDE EDİLEN ŞEKİLLENDİRME SINIR EĞRİSİNİN MİNİMUM MAJÖR DEĞERİNİN ÖTELENME NEDENLERİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Dilmeç, Murat; Halkacı, Hüseyin; Öztürk, Fahrettin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Nakajima Testi, Şekillendirme Sınır Eğrisi (ŞSE), Minimum Majör Değeri, Al 2024 T4.

Tipik bir şekillendirme sınır eğrisi (ŞSE)’nde, minimum majör birim şekil değiştirme değeri, minör birim şekil değiştirme değerinin sıfır olduğu y ekseni üzerinde yer almaktadır. Birçok şekillendirme proseslerinde hasar bu bölgede meydana gelmektedir. Literatürde birçok çalışmada, ŞSE’lerde en düşük majör seviyesi hemen hemen y ekseni üzerinde elde edilmiştir. Bu çalışmada ise Al 2024‑T4 alaşımı için bu değer, y ekseninden yaklaşık olarak 0,040 değerinde sağa doğru ötelenmiş olarak elde edilmiştir. Bu değer sac metal şekillendirme sonuçlarının değerlendirilmesinde önemli olabilmektedir. Bu çalışmada Al 2024‑T4 sac metalin metalin minimum majör birim şekil değiştirme değerinin literatürden farklı olarak sağa ötelenmiş olarak elde edilmesinin nedenleri araştırılmıştır. Süzdürme çubuğu ve ısıl işlemin en fazla etki eden faktörler olduğu tespit edilmiştir. Ötelenmenin, süzdürme çubuğu kullanılarak yapılan testlerde oluşan ön BŞD’lerden ve T4 ısıl işlemi sonucunda meydana gelen kalıntı gerilmelerden kaynaklandığı gözlenmiştir.

Tipik bir şekillendirme sınır eğrisi (ŞSE)’nde, minimum majör birim şekil değiştirme değeri, minör birim şekil değiştirme değerinin sıfır olduğu y ekseni üzerinde yer almaktadır. Birçok şekillendirme proseslerinde hasar bu bölgede meydana gelmektedir. Literatürde birçok çalışmada, ŞSE’lerde en düşük majör seviyesi hemen hemen y ekseni üzerinde elde edilmiştir. Bu çalışmada ise Al 2024‑T4 alaşımı için bu değer, y ekseninden yaklaşık olarak 0,040 değerinde sağa doğru ötelenmiş olarak elde edilmiştir. Bu değer sac metal şekillendirme sonuçlarının değerlendirilmesinde önemli olabilmektedir. Bu çalışmada Al 2024‑T4 sac metalin metalin minimum majör birim şekil değiştirme değerinin literatürden farklı olarak sağa ötelenmiş olarak elde edilmesinin nedenleri araştırılmıştır. Süzdürme çubuğu ve ısıl işlemin en fazla etki eden faktörler olduğu tespit edilmiştir. Ötelenmenin, süzdürme çubuğu kullanılarak yapılan testlerde oluşan ön BŞD’lerden ve T4 ısıl işlemi sonucunda meydana gelen kalıntı gerilmelerden kaynaklandığı gözlenmiştir.
ZAMAN BAĞIMLI ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODEL
ZAMAN BAĞIMLI ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODEL
Yazar: Koç, Çağrı; Karaoğlan, İsmail
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Araç Rotalama Problemi, Matematiksel Model, Zaman Bağımlı Seyahat Hızı.

Bu çalışmada klasik Araç Rotalama Problemi’nin (ARP) genelleştirilmiş bir çeşidi olan Zaman Bağımlı Araç Rotalama Problemi (ZBARP) ele alınmıştır. ZBARP, ARP’den farklı olarak, araç hızının düğümler arasında değişken olduğu durumlarda araç filosunun rotalanması olarak tanımlanmaktadır. ZBARP için literatürdeki modellerden farklı bir şekilde ilk olarak, “ilk giren ilk çıkar (FIFO)” özelliğini sağlayan, zamana bağlı hız fonksiyonunu göz önüne alan ve doğrusal yapıya sahip yeni bir karma tam sayılı matematiksel model geliştirilmiştir. Literatürden türetilen test problemleri üzerindeki deneysel çalışmalar sunulmuş ve modelin performansı en iyi çözüme ulaşma zamanı ve en iyi çözümden yüzde sapma değeri açısından değerlendirilmiştir. Çeşitli parametrelerin değişmesinin modelin performansı üzerindeki etkisinin anlaşılması için 3 farklı senaryo analizi oluşturulmuştur.

Bu çalışmada klasik Araç Rotalama Problemi’nin (ARP) genelleştirilmiş bir çeşidi olan Zaman Bağımlı Araç Rotalama Problemi (ZBARP) ele alınmıştır. ZBARP, ARP’den farklı olarak, araç hızının düğümler arasında değişken olduğu durumlarda araç filosunun rotalanması olarak tanımlanmaktadır. ZBARP için literatürdeki modellerden farklı bir şekilde ilk olarak, “ilk giren ilk çıkar (FIFO)” özelliğini sağlayan, zamana bağlı hız fonksiyonunu göz önüne alan ve doğrusal yapıya sahip yeni bir karma tam sayılı matematiksel model geliştirilmiştir. Literatürden türetilen test problemleri üzerindeki deneysel çalışmalar sunulmuş ve modelin performansı en iyi çözüme ulaşma zamanı ve en iyi çözümden yüzde sapma değeri açısından değerlendirilmiştir. Çeşitli parametrelerin değişmesinin modelin performansı üzerindeki etkisinin anlaşılması için 3 farklı senaryo analizi oluşturulmuştur.
KURUMSAL İŞ AKIŞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİR YETKİ DENETİMİ VE YETKİLİ SAYISAL İMZA MODELİ
KURUMSAL İŞ AKIŞINDA SÜRDÜRÜLEBİLİR YETKİ DENETİMİ VE YETKİLİ SAYISAL İMZA MODELİ
Yazar: Uğur, Alper; Soğukpınar, İbrahim
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Sayısal imza, Yetkilendirme, Kurumsal yetkiler

Yetki denetim sistemleri, kurumdaki kullanıcının, ait olduğu fonksiyonel gruba tanımlanan izinler doğrultusunda işlem yapabilmesine olanak tanımaktadır. Kurum içi iş akışında uygulanan bu denetim, yetki kontrolünde kurumlar arası yazışmalar gibi kurum yapısı dışına çıkan süreçlerde yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, yetki denetiminin, kurumsal iş akışında, dolaşımda ve arşivlenen belgeler kapsamında süreklilik analizi, petri ağları yöntemi ile ortaya konulmuştur. Kurumsal yetki denetimindeki eksiklikler için sayısal imza üzerinde bir vaka çalışması yapılmış ve yetki denetiminin sürdürülebilirliği için imzanın yetki denetimi işleviyle donatıldığı bir çözüm modeli önerilmiştir. Bu çözüm, eşleme tabanlı kriptografi ile gerçeklenmiş ve yapılan analizler çalışmaya dâhil edilmiştir.

Yetki denetim sistemleri, kurumdaki kullanıcının, ait olduğu fonksiyonel gruba tanımlanan izinler doğrultusunda işlem yapabilmesine olanak tanımaktadır. Kurum içi iş akışında uygulanan bu denetim, yetki kontrolünde kurumlar arası yazışmalar gibi kurum yapısı dışına çıkan süreçlerde yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, yetki denetiminin, kurumsal iş akışında, dolaşımda ve arşivlenen belgeler kapsamında süreklilik analizi, petri ağları yöntemi ile ortaya konulmuştur. Kurumsal yetki denetimindeki eksiklikler için sayısal imza üzerinde bir vaka çalışması yapılmış ve yetki denetiminin sürdürülebilirliği için imzanın yetki denetimi işleviyle donatıldığı bir çözüm modeli önerilmiştir. Bu çözüm, eşleme tabanlı kriptografi ile gerçeklenmiş ve yapılan analizler çalışmaya dâhil edilmiştir.
OTO CAM TEMPERLEME İŞLEMİNDE ISITMA VE SOĞUTMA SICAKLIKLARININ ANİ SOĞUTMA SÜRESİNE VE PARÇACIK SAYISINA ETKİSİ
OTO CAM TEMPERLEME İŞLEMİNDE ISITMA VE SOĞUTMA SICAKLIKLARININ ANİ SOĞUTMA SÜRESİNE VE PARÇACIK SAYISINA ETKİSİ
Yazar: Akçay, Mehmet; Sekmen, Yakup; Gölcü, Mustafa
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Oto cam temperleme, Hava jetleri, Temper kalitesi

Cam temperleme işleminde, ısıtma ve ani soğutma aşamalarının hassas bir şekilde kontrol edilmesi ve uygulanması, temper kalitesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada; özel olarak tasarlanmış prototip cam temperleme ünitesinde oto cam temperleme işlemi gerçekleştirilmiş, ısıtma ve soğutma sıcaklıklarına göre ani soğutma süresi ve parçacık sayısındaki değişim incelenmiştir. Standartların dışına çıkılmadan, cam temperleme sürecindeki enerji tüketimini minimum seviyede tutulabilmek için uygulanması gereken temperleme şartlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Üç farklı ortalama yüzey sıcaklığına (Th=620, 650 ve 680°C) kadar ısıtılan camlar, daha sonra dört farklı ortalama yüzey sıcaklığına (Tc=70, 250, 300 ve 400°C) düşünceye kadar ani olarak soğutulmuştur. Nozul ile cam yüzeyi arasındaki mesafe H, nozul eksenleri arasındaki mesafe S olmak üzere; 2≤H/D≤8, S/D=4 ve Reynolds sayısı Re=20000 alınmıştır. Yapılan çalışmaya göre; camın ısıtma sıcaklığının yüksek olması, parçacık sayısının da yüksek olmasına neden olurken, soğutma sıcaklığının yüksek olması ise parçacık sayısının düşük olmasına neden olmuştur. Soğutma sıcaklıkları Tc=70, 250 ve 300°C için ani soğutma süreleri arasında oldukça yüksek bir fark olmasına rağmen, parçacık sayıları arasındaki farkın düşük olduğu görülmüştür.

Cam temperleme işleminde, ısıtma ve ani soğutma aşamalarının hassas bir şekilde kontrol edilmesi ve uygulanması, temper kalitesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada; özel olarak tasarlanmış prototip cam temperleme ünitesinde oto cam temperleme işlemi gerçekleştirilmiş, ısıtma ve soğutma sıcaklıklarına göre ani soğutma süresi ve parçacık sayısındaki değişim incelenmiştir. Standartların dışına çıkılmadan, cam temperleme sürecindeki enerji tüketimini minimum seviyede tutulabilmek için uygulanması gereken temperleme şartlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Üç farklı ortalama yüzey sıcaklığına (Th=620, 650 ve 680°C) kadar ısıtılan camlar, daha sonra dört farklı ortalama yüzey sıcaklığına (Tc=70, 250, 300 ve 400°C) düşünceye kadar ani olarak soğutulmuştur. Nozul ile cam yüzeyi arasındaki mesafe H, nozul eksenleri arasındaki mesafe S olmak üzere; 2≤H/D≤8, S/D=4 ve Reynolds sayısı Re=20000 alınmıştır. Yapılan çalışmaya göre; camın ısıtma sıcaklığının yüksek olması, parçacık sayısının da yüksek olmasına neden olurken, soğutma sıcaklığının yüksek olması ise parçacık sayısının düşük olmasına neden olmuştur. Soğutma sıcaklıkları Tc=70, 250 ve 300°C için ani soğutma süreleri arasında oldukça yüksek bir fark olmasına rağmen, parçacık sayıları arasındaki farkın düşük olduğu görülmüştür.
KAN KÜLTÜRLERİN DÜŞÜK MALİYETLİ VE HIZLI ÖLÇÜLEBİLMESİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM
KAN KÜLTÜRLERİN DÜŞÜK MALİYETLİ VE HIZLI ÖLÇÜLEBİLMESİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM
Yazar: Düzenli, Gürsel; Karabay, Oğuz
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Enstrümentasyon kuvvetlendiricisi, Basınç ölçümü, Kan kültürü, İnkübasyon sistem, Bakteri

Günümüzde kullanılan otomatize kan kültür ölçüm yöntemlerinde genellikle floresanlı karbondioksitin ölçümüne dayanmaktadır. Bu yöntemin en büyük dezavantajı ölçüm süresinin uzun olması ve maliyet yüksekliğidir. Bu çalışmada, tarafımızdan geliştirilen ve kan kültüründeki üremeyi, kapalı bir tüp içerisindeki basınç değişiminin monitorizasyonuyla ölçen yeni bir kan kültürü sistemi sunulmuştur. Önerdiğimiz yeni yöntem daha hızlı ve daha ekonomiktir. Yaptığımız literatür taramasında benzer bir ölçüm metoduna ilişkin hiçbir araştırmaya İngilizce yayınlanmış araştırmaya ulaşamadık. Klasik kan kültürü tüplerini kullandığımız bu yöntemde, tüplerde oluşan basıncın anlık eğim değişiminin ölçülmesine dayanan ve klasik kan kültürü ölçüm tüplerinde bakteriyel üreme sırasında oluşan gazların basınç değişimini çok hassas ölçebilen ekonomik bir cihaz tasarlandı. Yapılan ölçümlerde önerdiğimiz yöntemle, mevcut otomatize sisteme göre, pozitif raporlama için yedi kat ve negatif raporlama için 10 kat daha hızlı sonuç verilebileceği saptandı. Bu yöntem sayesinde, daha ekonomik olan standart ölçüm tüpleri kullanılarak çok daha hızlı ve ekonomik şekilde ön değerlendirmeler yapılabilecektir.

Günümüzde kullanılan otomatize kan kültür ölçüm yöntemlerinde genellikle floresanlı karbondioksitin ölçümüne dayanmaktadır. Bu yöntemin en büyük dezavantajı ölçüm süresinin uzun olması ve maliyet yüksekliğidir. Bu çalışmada, tarafımızdan geliştirilen ve kan kültüründeki üremeyi, kapalı bir tüp içerisindeki basınç değişiminin monitorizasyonuyla ölçen yeni bir kan kültürü sistemi sunulmuştur. Önerdiğimiz yeni yöntem daha hızlı ve daha ekonomiktir. Yaptığımız literatür taramasında benzer bir ölçüm metoduna ilişkin hiçbir araştırmaya İngilizce yayınlanmış araştırmaya ulaşamadık. Klasik kan kültürü tüplerini kullandığımız bu yöntemde, tüplerde oluşan basıncın anlık eğim değişiminin ölçülmesine dayanan ve klasik kan kültürü ölçüm tüplerinde bakteriyel üreme sırasında oluşan gazların basınç değişimini çok hassas ölçebilen ekonomik bir cihaz tasarlandı. Yapılan ölçümlerde önerdiğimiz yöntemle, mevcut otomatize sisteme göre, pozitif raporlama için yedi kat ve negatif raporlama için 10 kat daha hızlı sonuç verilebileceği saptandı. Bu yöntem sayesinde, daha ekonomik olan standart ölçüm tüpleri kullanılarak çok daha hızlı ve ekonomik şekilde ön değerlendirmeler yapılabilecektir.
HAVA SOĞUTMA KANALLI FREN DİSKLERİNİN TERMO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN SONLU ELEMAN ANALİZİ KULLANILARAK GELİŞTİRİLMESİ
HAVA SOĞUTMA KANALLI FREN DİSKLERİNİN TERMO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN SONLU ELEMAN ANALİZİ KULLANILARAK GELİŞTİRİLMESİ
Yazar: Düzgün, Mesut
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Termo-Mekanik Özellik, Fren Diskleri, Sonlu Eleman Analizi

Bu çalışma, otomotiv ve demiryolu endüstrileri için yaygın olarak üretilen delikli tip geometriye sahip hava soğutma kanallı fren disklerinin termo-mekanik özelliklerinin geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır. Farklı tasarımlar elde edebilmek amacıyla soğutma delikleri arasında beş farklı lineer mesafe ve disk merkezine göre beş farklı açısal yerleşim düzenleri tercih edilmiştir. Elde edilen sonuçların optimizasyonu için nümerik testler Taguchi dikey dizisi ve Grey ilişki analizlerine göre tasarlanmıştır. Sonlu eleman analizinde nümerik testlerin Taguchi-Grey teknikleri ile kombinizasyonu, sonuçların optimizasyonu için gerekli simülasyonların sayısını azaltmak için kullanılmıştır. Aynı zamanda dış etkenlerden en az seviyede etkilenen tasarım faktörlerinin bulunması ile ayrıca bir gelişme sağlanmıştır. Bu çalışma sonuçları bakımından fren disklerinde termal gerilmelerin azaltılması ve böylece disk ömrünün uzatılmasından dolayı, hava soğutma kanallı fren disklerini imal eden üreticilere önemli tasarım kriterleri sağlamaktadır. Bu çalışmada kullanılan disklerin üzerindeki termal gerilmeler disklerin toplam yüzey alanları ve hacim/ağırlıklarını değiştirmeden değişken tasarımlar ile %13 ile %54 arasında iyileştirilmiştir.

Bu çalışma, otomotiv ve demiryolu endüstrileri için yaygın olarak üretilen delikli tip geometriye sahip hava soğutma kanallı fren disklerinin termo-mekanik özelliklerinin geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır. Farklı tasarımlar elde edebilmek amacıyla soğutma delikleri arasında beş farklı lineer mesafe ve disk merkezine göre beş farklı açısal yerleşim düzenleri tercih edilmiştir. Elde edilen sonuçların optimizasyonu için nümerik testler Taguchi dikey dizisi ve Grey ilişki analizlerine göre tasarlanmıştır. Sonlu eleman analizinde nümerik testlerin Taguchi-Grey teknikleri ile kombinizasyonu, sonuçların optimizasyonu için gerekli simülasyonların sayısını azaltmak için kullanılmıştır. Aynı zamanda dış etkenlerden en az seviyede etkilenen tasarım faktörlerinin bulunması ile ayrıca bir gelişme sağlanmıştır. Bu çalışma sonuçları bakımından fren disklerinde termal gerilmelerin azaltılması ve böylece disk ömrünün uzatılmasından dolayı, hava soğutma kanallı fren disklerini imal eden üreticilere önemli tasarım kriterleri sağlamaktadır. Bu çalışmada kullanılan disklerin üzerindeki termal gerilmeler disklerin toplam yüzey alanları ve hacim/ağırlıklarını değiştirmeden değişken tasarımlar ile %13 ile %54 arasında iyileştirilmiştir.
ULUSAL SAĞLIK VERİ SÖZLÜĞÜ’NÜN ONTOLOJİ TABANLI HALE GETİRİLMESİ VE TIBBİ BİLİŞİM STANDARTLARI İLE ZENGİNLEŞTİRİLMESİ
ULUSAL SAĞLIK VERİ SÖZLÜĞÜ’NÜN ONTOLOJİ TABANLI HALE GETİRİLMESİ VE TIBBİ BİLİŞİM STANDARTLARI İLE ZENGİNLEŞTİRİLMESİ
Yazar: Gültepe, Yasemin; Ünalır, Murat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: USVS, Anlamsal Web, Ontoloji, Anlamsal Birlikte Çalışabilirlik

Türkiye’de Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi, dağıtık sağlık bilgi sistemleri arasında birlikte çalışabilirliği sağlamayı amaçlamaktadır. Dağıtık sağlık bilgi sistemlerinde birlikte çalışabilirlik için; bütün sağlık kurumlarına referans olan ve terminoloji bakımından büyük katkı sağlayan Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü (USVS) kullanılmaktadır. Web ortamında USVS’nin kolay bir şekilde hem insanlar hem de uygulamalar tarafından okunabilir ve anlaşılabilir olması için USVS’nin anlamsal olarak tanımlama gereksinimleri ortaya çıkmaktadır. Anlamsal Web’in temel bileşeni ontoloji, kavramsallaştırmanın biçimsel ve açık şekilde sunumudur. Ontolojiler, sağlık alanındaki uygulamalarda önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada Anlamsal Web teknolojileri kullanılarak, Ontoloji Tabanlı USVS (OTUSVS) geliştirilmiştir ve tıbbi bilişim standartlarındaki anlamsal farklılıkların ortadan kaldırılabilmesi amacıyla OTUSVS’nin tıbbi bilişim standartları ile zenginleştirilmesi için bir metodoloji önerilmiştir. USVS’nin ontolojik yapıda olmasının avantajları karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir. OTUSVS’nin oluşturulmasında ontoloji tanımlama dili olarak OWL ve tıbbi bilişim standartları olarak da SNOMED CT kavramları/kodları, ICD 10 ve LOINC kodları kullanılmıştır.

Türkiye’de Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi, dağıtık sağlık bilgi sistemleri arasında birlikte çalışabilirliği sağlamayı amaçlamaktadır. Dağıtık sağlık bilgi sistemlerinde birlikte çalışabilirlik için; bütün sağlık kurumlarına referans olan ve terminoloji bakımından büyük katkı sağlayan Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü (USVS) kullanılmaktadır. Web ortamında USVS’nin kolay bir şekilde hem insanlar hem de uygulamalar tarafından okunabilir ve anlaşılabilir olması için USVS’nin anlamsal olarak tanımlama gereksinimleri ortaya çıkmaktadır. Anlamsal Web’in temel bileşeni ontoloji, kavramsallaştırmanın biçimsel ve açık şekilde sunumudur. Ontolojiler, sağlık alanındaki uygulamalarda önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada Anlamsal Web teknolojileri kullanılarak, Ontoloji Tabanlı USVS (OTUSVS) geliştirilmiştir ve tıbbi bilişim standartlarındaki anlamsal farklılıkların ortadan kaldırılabilmesi amacıyla OTUSVS’nin tıbbi bilişim standartları ile zenginleştirilmesi için bir metodoloji önerilmiştir. USVS’nin ontolojik yapıda olmasının avantajları karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir. OTUSVS’nin oluşturulmasında ontoloji tanımlama dili olarak OWL ve tıbbi bilişim standartları olarak da SNOMED CT kavramları/kodları, ICD 10 ve LOINC kodları kullanılmıştır.
KARARSIZ AKIM KOŞULLARINDA KATI MADDE TAŞINIMININ SONLU HACİMLER YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ
KARARSIZ AKIM KOŞULLARINDA KATI MADDE TAŞINIMININ SONLU HACİMLER YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ
Yazar: Kaya, Birol; Gharehbaghı, Amin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Sonlu hacimler yöntemi, Kinematik dalga modeli, Dengede ve Dengesiz katı madde taşınımı.

Katı madde taşınımının önceden hesaplanabilmesi, taşkın kontrolünde, barajlarda, sulama şebekelerinde vs. bu yapıların en iyi şekilde tasarlanmasında ve kullanımında etkili parametrelerden biridir. Bu çalışma kapsamında katı madde taşınımı problemi bir boyutlu olarak sonlu hacimler yöntemi kinematik dalga yaklaşımı ile çözülmüştür. Ayrıca katı madde taşınımının modellenmesi için açık ve kapalı çözüm şemaları, dengede ve dengesiz taşınım durumları için incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar deneysel sonuçlarla karşılaştırılmış ve dengesiz taşınım durumunda kapalı çözüm şeması kullanılarak elde edilen sonuçların deneysel sonuçlarla daha uyumlu olduğu gözlenmiştir.

Katı madde taşınımının önceden hesaplanabilmesi, taşkın kontrolünde, barajlarda, sulama şebekelerinde vs. bu yapıların en iyi şekilde tasarlanmasında ve kullanımında etkili parametrelerden biridir. Bu çalışma kapsamında katı madde taşınımı problemi bir boyutlu olarak sonlu hacimler yöntemi kinematik dalga yaklaşımı ile çözülmüştür. Ayrıca katı madde taşınımının modellenmesi için açık ve kapalı çözüm şemaları, dengede ve dengesiz taşınım durumları için incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar deneysel sonuçlarla karşılaştırılmış ve dengesiz taşınım durumunda kapalı çözüm şeması kullanılarak elde edilen sonuçların deneysel sonuçlarla daha uyumlu olduğu gözlenmiştir.