D TİPİ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE İKİNCİL TRAVMATİK STRES: DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜĞÜNÜN ARACI ROLÜ
Type-D Personality and Secondary Traumatic Stress: The Mediating Role of Difficulties in Emotion Regulation
Yazar: Koç, Melisa Sevi; Ateş, Aliye
Dergi: HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 12 No. 24, 2024
Anahtar kelimeler: Clinical Psychology ; Klinik Psikoloji ; Trauma Psychology ; Travma Psikolojisi ; D tipi kişilik,ikincl travmatik stres,duygu düzenleme güçlüğü ; Type D personality,secondary traumatic stress,emotion regulation difficulties

Bu çalışmanın amacı yetişkin sosyal medya kullanıcılarında D tipi kişilik özellikleri, ikincil travmatik stres ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve D tipi kişilik özelliği ile ikincil travmatik stres ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün olup olmadığının ortaya koyulmasıdır. Araştırmanın katılımcılarını 2023 Kahramanmaraş depremine doğrudan maruz kalmadığını beyan eden 18-65 yaş arası toplam 331 aktif sosyal medya kullanıcısı birey oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, D Tipi Kişilik Ölçeği (DS14), Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği (SM-İTSÖ) ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği – Kısa Form (DDGÖ-16) kullanılmıştır. Veriler, çevrimiçi olarak toplanmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin incelenmesi için Pearson korelasyon analizi, aracılık hipotezinin test edilmesi için Hayes (2022) tarafından geliştirilen Process Macro 4.3.1 eklentisi kullanılarak veriden 5000 örneklem ile Bootstrap yöntemi ile bir dizi regresyon tabanlı yol analizi gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların bildirdiği ikincil travmatik stres düzeyinin cinsiyet, psikiyatrik öykü, sosyal medya üzerinden depreme ilişkin haberlere/gönderilere maruz kalma sıklığı ve D tipi kişiliğe sahip olup olmamalarına bağlı olarak değişip değişmediğini tespit etmek için bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü ANOVA analizleri kullanılmıştır. Bulgular, D tipi kişilik özellikleri, ikincil travmatik stres ve duygu düzenleme güçlüğü değişkenleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğunu; D tipi kişilik özelliği ile ikincil travmatik stres ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğünün tam aracı rol oynadığını ve D tipi kişiliğe sahip olanların olmayanlara oranla ve depreme ilişkin haberlere/gönderilere her zaman maruz kaldığını bildirenlerin hiçbir zaman ya da ara sıra maruz kaldığını bildirenlere oranla daha yüksek ikincil travmatik stres düzeyine sahip olduklarını ortaya koymuştur. Benzer şekilde, D tipi kişiliğe sahip olanların duygu düzenleme güçlüğü ortalama puanlarının D tipi kişiliğe sahip olmayanlara oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışmada D tipi kişilik ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişkiyi açıklayabilecek altta yatan faktörlerden birinin duygu düzenleme güçlüğü olduğu ortaya koyulmuştur.

The objective of this study was to explore the associations among Type-D personality, secondary traumatic stress, and emotion regulation challenges in adult users of social media. Additionally, the study aimed to investigate whether emotion regulation difficulties mediate the relationship between Type-D personality and secondary traumatic stress. The sample comprised 331 active social media users aged 18 to 65, who confirmed no direct exposure to the 2023 Kahramanmaraş earthquake. Utilizing the Personal Information Form, Type-D Personality Scale, Secondary Traumatic Stress Scale for Social Media Users, and Difficulty in Emotion Regulation Scale - Short Form, data were collected through an online survey. Pearson correlation analysis was used to examine the associations among variables. Hayes' PROCESS macro-based hierarchical regression method was used to assess the mediation hypothesis. Independent samples t-tests and one-way ANOVA was used to explore potential variations in reported secondary traumatic stress based on gender, psychiatric history, frequency of exposure to earthquake-related content on social media, and presence of Type-D personality. The results indicated significant positive correlations between Type-D personality traits, secondary traumatic stress, and emotion dysregulation. Emotion dysregulation emerged as a complete mediator in the association between Type-D personality traits and secondary traumatic stress. Moreover, individuals exhibiting Type-D personality traits demonstrated elevated levels of secondary traumatic stress compared to their non-Type-D counterparts. Additionally, individuals who reported constant exposure to earthquake-related news and messages exhibited higher levels of secondary traumatic stress compared to those reporting occasional or no exposure. Likewise, individuals with Type-D personality reported greater difficulties in emotion regulation compared to their counterparts. In conclusion, this study revealed that difficulty with emotion regulation is one of the underlying factors that may explain the relationship between Type D personality and secondary traumatic stress.