Tüketicilerin bitkisel ilaç/ürün kullanma ve satın alma davranışları: Artvin ili örneği
Consumer behaviour with regard to the use and purchase of herbal medicines/products: A case study in Artvin province
Yazar: Öztürk, Atakan; Filiz, Mustafa
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Forest Botany ; Orman Botaniği ; Forestry Sciences (Other) ; Ormancılık (Diğer) ; Herbal Medicines,Herbal Products,Medicinal Plants,Aromatic Plants ; Bitkisel İlaçlar,Bitkisel Ürünler,Tıbbi Bitkiler,Aromatik Bitkiler

Bu çalışmada bireylerin bitkisel ilaç/ürün kullanma ve satın alma davranışlarının belirlenmesi ve çeşitli demografik değişkenlere (yaş, cinsiyet, gelir, medeni durum vb.)  göre bu davranışlardaki farklılıkların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çalışmada veriler, Artvin ilinde yaşayan 18 yaş üstü bireylerden yüz yüze ve online (çevrimiçi) anket yöntemiyle toplanmıştır. Bireylerin bitkisel ilaç/ürün kullanma ve satın alma davranışlarını belirlemek amacıyla ortalama değerler hesaplanmıştır. Ayrıca, bireylerin bitkisel ilaç/ürün kullanma ve satın alma davranışlarının demografik değişkenlere göre farklılıklarını belirlemek için t testi ve Anova testi uygulanmıştır. Katılımcıların %66.8'i bitkisel ilaç/ürün olarak bitki çayı tüketirken, %49.3'ü bitki çaylarını yan etkisi olmadığına inandıkları için tercih ettiklerini ve %48.6’sı da bitki çaylarından çoğu zaman beklenen sonucu (olumlu etkiyi) elde ettiklerini belirtmektedirler. Yine katılımcıların %75.7’si piyasada öne çıkan ve kendilerine sunulan başlıca dört bitkisel ürün markasını daha önce kullanmadıklarını ya da bu markaların ismini duymadıklarını belirtirken, %54.1'i ise bu ürünleri daha çok kış mevsiminde ve eczanelerden satın aldıklarını ifade etmektedirler. COVID-19 döneminde katılımcıların %45.5'i hastalık geçirmişken, bahse konu dönemde %32.2'si tedavi için bitkisel ürün kullanmış ve %21.2'sinin ise bitkisel ürünlere ayrılan bütçelerinde artış olmuştur. Genel olarak, araştırma sonuçları katılımcıların bitkisel ürünler konusunda hem olumlu hem de olumsuz görüşlere sahip olduğunu ve sağlık hizmetleri tercihlerinin doktorlar yönünde yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, araştırmayla COVID-19 pandemisinin bitkisel ürün kullanımını artırmış olabileceğine dair bulgular da elde edilmiştir. Bu sonuçlar, bitkisel ürünlerin sağlık yönetimindeki rolünü ve pandeminin bu alandaki etkilerini daha iyi anlamak için ileri düzeyde araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

This study aims to determine individuals' behaviors regarding the use and purchase of herbal medicines/products and to reveal differences in these behaviors based on various demographic variables (age, gender, income, marital status, etc.). Data for the study were collected through face-to-face and online surveys from individuals aged 18 and over living in the Artvin province. Mean values were calculated to identify individuals' behaviors concerning the use and purchase of herbal medicines/products. Additionally, t-tests and ANOVA tests were applied to assess differences in these behaviors based on demographic variables. Among the participants, 66.8% reported consuming herbal teas as herbal medicines/products, 49.3% chose herbal teas because they believed they had no side effects, and 48.6% stated that they often obtained the expected results (positive effects) from using herbal teas. When it comes to purchasing behavior, 75.7% do not recognize specific brands, and 54.1% buy these products from pharmacies, with a tendency to make purchases mainly during the winter season. While 75.7% of the participants stated that they had not used or heard of the leading herbal product brands available in the market before, 54.1% stated that they mostly purchased these products in the winter season and from pharmacies. During the COVID-19 period, 45.5% of respondents experienced illness, while 32.2% used herbal products for treatment and 21.2% had an increase in their budget for herbal products. The research findings highlight that participants have both positive and negative opinions about herbal products, and their preferences for health care services are still largely focused on doctors. There was also evidence that the COVID-19 pandemic may have increased the use of herbal products. These results suggest that further research is needed to better understand the role of herbal products in health management and the impact of the pandemic in this area.