Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri
Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri
Yazar: Aydın, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 18 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Hadis,Sünnet,idrâc,müdrec hadis,râvî,rivâyet,isnad ve metin

İslam’ın ikinci kaynağı Sünnet’in yazılı vesikalarıolan hadislerin sıhhatinin tesbiti son derece önemlidir. Hadis Usûlü alimlerisıhhat açısından hadisleri Sahih, Hasen ve Zayıf diye kategorilereayırmışlardır. Bir hadisin isnadına, metnine ya da hem isnad  hem de metnine râvisî tarafından yapılanilaveye idrâc ve bu şekilde rivayet edilen hadislere de müdrec hadis  adı verilmektedir. Âlimler tarafından zayıfhadisler içerisinde ele alınan müdrec hadisin bilinmesi, nerede ve nasıl biridrâcın olduğunun tespit edilmesi, hadis ilmi açısından oldukça önemlidir.Çünkü râvilerin sözüyle Hz. Peygamber'in sözünün birbirinden ayırt edilmesigerekmektedir. Nitekim bazen hadiste geçen râvîye ait bir söz, Hz. Peygamber’eait zannedilmiş ve buna göre farkında olunmadan hadisten, râvînin sözüyle hükümçıkarılmıştır. Bunun sonucunda da bazı müdrec hadisler, fıkhî ve itikâdîkonularda önemli problemlere yol açmıştır. Dikkat edilmesi gereken nokta dadetaylı bir araştırma yapmadan bir hadiste idrâcın meydana gelip gelmediğinianlayabilmenin oldukça güç olduğudur. Bu açıdan müdrec konusu, isnâd ve metintenkidi ile yakından ilgilidir. Bu çalışmamızda müdrec hadis hususundakarşımıza çıkan ilk müstakil eser olan Hatîb el- Bağdâdî’nin, “el-Faslu li’l-Vasli’l- Müdrec fi’n-Nakl” isimli eseri bağlamında konuyu incelemeye çalıştık.Çalışmamızda idrâc ve müdrec hadisin tanımı, idrâcın sebepleri, çeşitleri,tesbit yöntemi, hükmü ve değeri hakkında bilgiler verilip, örnekler sunulmuştur.

İslam’ın ikinci kaynağı Sünnet’in yazılı vesikalarıolan hadislerin sıhhatinin tesbiti son derece önemlidir. Hadis Usûlü alimlerisıhhat açısından hadisleri Sahih, Hasen ve Zayıf diye kategorilereayırmışlardır. Bir hadisin isnadına, metnine ya da hem isnad  hem de metnine râvisî tarafından yapılanilaveye idrâc ve bu şekilde rivayet edilen hadislere de müdrec hadis  adı verilmektedir. Âlimler tarafından zayıfhadisler içerisinde ele alınan müdrec hadisin bilinmesi, nerede ve nasıl biridrâcın olduğunun tespit edilmesi, hadis ilmi açısından oldukça önemlidir.Çünkü râvilerin sözüyle Hz. Peygamber'in sözünün birbirinden ayırt edilmesigerekmektedir. Nitekim bazen hadiste geçen râvîye ait bir söz, Hz. Peygamber’eait zannedilmiş ve buna göre farkında olunmadan hadisten, râvînin sözüyle hükümçıkarılmıştır. Bunun sonucunda da bazı müdrec hadisler, fıkhî ve itikâdîkonularda önemli problemlere yol açmıştır. Dikkat edilmesi gereken nokta dadetaylı bir araştırma yapmadan bir hadiste idrâcın meydana gelip gelmediğinianlayabilmenin oldukça güç olduğudur. Bu açıdan müdrec konusu, isnâd ve metintenkidi ile yakından ilgilidir. Bu çalışmamızda müdrec hadis hususundakarşımıza çıkan ilk müstakil eser olan Hatîb el- Bağdâdî’nin, “el-Faslu li’l-Vasli’l- Müdrec fi’n-Nakl” isimli eseri bağlamında konuyu incelemeye çalıştık.Çalışmamızda idrâc ve müdrec hadisin tanımı, idrâcın sebepleri, çeşitleri,tesbit yöntemi, hükmü ve değeri hakkında bilgiler verilip, örnekler sunulmuştur.