Bedensel/Kinestetik Zekâ İle Sedanter Davranış Arasındaki İlişkide Fiziksel Aktivitelerden Keyif Almanın Aracı Rolü: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma
The Mediating Role of Enjoyment of Physical Activities in the Relationship Between Bodily/Kinesthetic Intelligence and Sedentary Behavior: A Study on University Students
Yazar: Güner, Oğulcan; Kalkavan, Arslan
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 14 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Physical Activity and Health ; Fiziksel Aktivite ve Sağlık ; Zekâ,Sedanter,Fiziksel Aktivite,Keyif Alma,Öğrenci ; Intelligence,Sedentary,Physical Activity,Enjoyment,Student

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bedensel/kinestetik zekâ düzeyleri ile sedanter davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu ilişkide fiziksel aktivitelerden aldıkları keyfin aracı rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesinde 2024-2025 eğitim-öğretim yılında lisans düzeyinde öğrenim gören 389 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veriler “Çoklu Zekâ Alanlarında Kendini Değerlendirme Envanteri” içerisinde yer alan “Bedensel/Kinestetik Zekâ” alt ölçeği, “Fiziksel Aktivitelerden Keyif Alma Ölçeği” ve “Sağlıklı Yetişkinler için Sedanter Davranış Anketi” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 25 ve AMOS 24 istatistik paket programlarında yapılmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, basit doğrusal regresyon analizi, korelasyon analizi, SPSS PROCESS makrosu (Hayes Model 4) ve Bootstrap 5000 önyükleme yöntemi uygulanmıştır. Analizlerde hafta içi ve hafta sonu sedanter davranışlar ile bedensel/kinestetik zekâ ve fiziksel aktiviteden keyif alma arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca, bedensel/kinestetik zekâ ile fiziksel aktiviteden keyif alma arasında ve hafta içi sedanter davranışlar ile hafta sonu sedanter davranışlar arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkilere rastlanmıştır. Yapılan analizler sonucu bedensel/kinestetik zekânın öğrencilerin sedanter davranışları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu ve fiziksel aktivitelerden keyif almanın bu etkide tam aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Son olarak hafta içi ve hafta sonu sedanter davranışlar için yapılan iki ayrı aracılık modeli, fiziksel aktivitelerden keyif alma değişkeninin hafta içi günlerde sedanter davranışı azaltma üzerinde daha güçlü bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.

In this study, it was aimed to examining the relationship between university students' physical/kinesthetic intelligence levels and their sedentary behaviors and to investigate the mediating role of the enjoyment of physical activities in this relationship. General survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the study consisted of 389 undergraduate students studying at Recep Tayyip Erdoğan University in the 2024-2025 academic year. The data were collected through the “Physical/Kinesthetic Intelligence” subscale in the “Self-Assessment Inventory in Multiple Intelligences”, “Physical Activity Enjoyment Scale” and “Sedentary Behavior Questionnaire for Healthy Adults”. Data were analyzed using SPSS 25 and AMOS 24 statistical package programs. Confirmatory factor analysis, simple linear regression analysis, correlation analysis, SPSS PROCESS macro (Hayes Model 4) and Bootstrap 5000 method were applied to analyze the data. In the analyses, significant negative relationships were found between weekday and weekend sedentary behaviors and physical/kinesthetic intelligence and enjoyment of physical activity. In addition, significant positive relationships were found between physical/kinesthetic intelligence and enjoyment of physical activity and between weekday sedentary behaviors and weekend sedentary behaviors. As a result of the analysis, it was determined that physical/kinesthetic intelligence had a significant effect on students' sedentary behaviors and enjoyment of physical activities played a full mediating role in this effect. Finally, two separate mediation models for weekday and weekend sedentary behaviors showed that enjoying physical activities had a stronger effect on reducing sedentary behavior on weekdays.