Göçer Koyunculuk Isletmelerinin Teknik ve Yapısal Özellikleri Üzerine Bir Çalısma:  Diyarbakır Ili Örnegi
A Study on the Technical and Structural Characteristics of Nomadic Sheep Breeding Enterprises:  Diyarbakır Province Example
Yazar: Ayan, Saliha; Yılmaz, Ayhan
Dergi: Hayvansal Üretim, Vol. 65 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Animal Growth and Development ; Hayvan Yetiştirme ; Sheep and Goat Breeding and Treatment ; Küçükbaş Hayvan Yetiştirme ve Islahı ; Diyarbakır ili,göçer koyunculuk,göç yolları,mera,yayla ; Diyarbakır city,nomadic sheep breeding,nomadic routs,pasture,highland.

Amaç: Bu çalışmada Diyarbakır ilini kışlak olarak kullanan göçerlerin hayvancılık faaliyetlerinin yapısal, sosyal ve ekonomik durumları araştırılmıştır.Materyal ve Metot: Araştırmanın çalışma grubunu Diyarbakır ilinde göçer hayvancılık yapan 80 göçer (Koçer) yetiştirici oluşturmuştur. Göçer ailelerin kışlak olarak kaldıkları yerlere gidilmiş, yaşam tarzları ve hayvancılık faaliyetleri gözlenmiş ve yüz yüze anket yapılmıştır.Bulgular: Değerlendirmeye alınan sürülerdeki koyun varlığı anaç koyun için 560±12.73; koç 36±0.77, dişi toklu 140±2.96; erkek toklu 90±3.06 ve kuzu 182±4.48 olarak belirlenmiştir. Koyunlarda ikizlik oranı (%), yılda iki kuzulama (%), günlük süt verimi (l), laktasyon süt verimi ve kuzu pazarlama ağırlığı (kg) ilişkin yanıtları sırasıyla 3.48±0.43, 1.74±0.24, 1.36±0.06, 210.38±11.02 ve 39.86±0.82 olmuştur. Araştırmada göç nedeniyle yaşanan sıkıntılarda ekonomik koşullara yönelik yem, pazarlama ve hayvan sağlığı öne çıkarken elektrik, su ve barınma (%88), ulaşım (%63), eğitim-sağlık (%30) ve pazar (%14) gibi problemlerine yönelik yanıtları öncelikli olmuştur. Bu da göç sırasında birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Ayrıca göçerler bir pazarlama sistemine sahip olmadıklarından elde ettikleri hayvansal ürünleri değer fiyatta pazarlamakta güçlük yaşamaktadır.Sonuç: Göçerler hayvancılık faaliyetlerini yürütürken her geçen gün daha büyük sorunlarla karşılaşmakta, mevcut üretim sistemleri görmezden gelinmekte, yerleşik hayata uyumda zorlanmakta. Böylece özgün yapısıyla bu hayvansal üretim kolunun sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerinin varlığını devam ettirmesi imkânsız hale gelmektedir.

Objective: In this study it was investigated the structural, social and economic situations of the livestock activities of the nomads who use Diyarbakır as a winter shelter. Materials and methods: The research group of this study consisted of 80 nomadic breeders engaged in nomadic livestock in the province of Diyarbakir. The places where the nomadic families stayed as winter quarters were visited, their lifestyles were observed, livestock activities were observed and surveys were made in the enterprises face to face.  Results: The presence of animal in the flocks evaluated were 560±12.73 for sheep; 36±0.77 for ram, 140±2.96 for female; 90±3.06 for male and 182±4.48 for lamb. The responses regarding twinning rate (%), two lambings per year (%), daily milk yield (l), lactation milk yield, and lamb market weight were 3.48±0.43, 1.74±0.24, 1.36±0.06, 210.38±11.02 and 39.86±0.82 respectively. In the research, especially the costs related to feed, market and animal health, and the problems related to their social life such as electricity, water and housing (88%), transportation (63%), education and health (30%) and market (14%) problems were prioritized. This brings with it many problems during migration. In addition, since nomads have not a marketing system, they have difficulties in marketing the animal products they obtain at a reasonable price.Conclusion: Nomads encounter greater problems day by day while carrying out their livestock activities, existing production systems are ignored, and nomads have difficulty adapting to settled life. Thus, it becomes impossible for the social, cultural and economic characteristics of this branch of animal production, which is basically characterized by a lifestyle, to continue its existence