hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Konuşma Çözümlemesi: Haber Tartışmalarında Politikacıların Kaçamak Yanıt Stratejileri ile Sunucuların Karşı Stratejileri
Konuşma Çözümlemesi: Haber Tartışmalarında Politikacıların Kaçamak Yanıt Stratejileri ile Sunucuların Karşı Stratejileri
Yazar: Yemenici, Alev
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 10, 2015

Özel kanallarda yayınlanan haber tartışmalarında sunııcu(lar) genellikle bir ya da daha çok politikacıyı, devlet yetkilisini ya da izleyici kitlesinin yakından tanıdığı politik çevre içinde ünlenmiş kişiyi tartışma programlarına konuk etmektedirler. Haber tartışması sırasında katılımcılar stüdyoda bulunabilirler, tartışmaya canlı telefon ya da televizyon bağlantısı yoluyla katılabilirler. Bu programlar kalabalık bir izleyici kitlesine ulaşmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede sunucuların tartışma programının adının belirlediği konu doğrultusunda sorular sorması, katılımcıların ise bu soruları, izleyici kitlesinin aydınlanması, bilgilenmesi amacıyla yanıtlaması beklenmektedir.

Özel kanallarda yayınlanan haber tartışmalarında sunııcu(lar) genellikle bir ya da daha çok politikacıyı, devlet yetkilisini ya da izleyici kitlesinin yakından tanıdığı politik çevre içinde ünlenmiş kişiyi tartışma programlarına konuk etmektedirler. Haber tartışması sırasında katılımcılar stüdyoda bulunabilirler, tartışmaya canlı telefon ya da televizyon bağlantısı yoluyla katılabilirler. Bu programlar kalabalık bir izleyici kitlesine ulaşmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede sunucuların tartışma programının adının belirlediği konu doğrultusunda sorular sorması, katılımcıların ise bu soruları, izleyici kitlesinin aydınlanması, bilgilenmesi amacıyla yanıtlaması beklenmektedir.
Yukarı ve Aşağı
Yukarı ve Aşağı
Yazar: Yücel, Tahsin
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 10, 2015

İşte okuyanı ya da dinleyeni ister istemez güldüren, en azından gülümseten bir küçük öykü. Ne var ki, Japon haykuları kadar yalın ve açık olmasına karşın, içimizde aynı zamanda belli belirsiz bir sıkıntı yarattığı da bir gerçek. Bira/ düşününce, özünde hiç de gülünç olmayan bir şeye: oldukça ağır bir bunalıma, dolayısıyla bir mutsuzluğa güldüğümüzü anlarız. Sık sık başa gelir böyle bunalımlar, örneğin Sartre'ın ünlü filozof kahramanı Roquentin, arada bir, arkasında kendinden gizli bir şeyler çevrildiğinden kuşkulanır, "Zaman zaman, yüreğim çarpa çarpa, birden geriye dönüyordum", diye yazar: "Arkamda ne oluyordu? Belki bu iş arkamda başlayacak, ben dönünce de iş işten geçmiş olacaktı" (Sartre 1996:112).

İşte okuyanı ya da dinleyeni ister istemez güldüren, en azından gülümseten bir küçük öykü. Ne var ki, Japon haykuları kadar yalın ve açık olmasına karşın, içimizde aynı zamanda belli belirsiz bir sıkıntı yarattığı da bir gerçek. Bira/ düşününce, özünde hiç de gülünç olmayan bir şeye: oldukça ağır bir bunalıma, dolayısıyla bir mutsuzluğa güldüğümüzü anlarız. Sık sık başa gelir böyle bunalımlar, örneğin Sartre'ın ünlü filozof kahramanı Roquentin, arada bir, arkasında kendinden gizli bir şeyler çevrildiğinden kuşkulanır, "Zaman zaman, yüreğim çarpa çarpa, birden geriye dönüyordum", diye yazar: "Arkamda ne oluyordu? Belki bu iş arkamda başlayacak, ben dönünce de iş işten geçmiş olacaktı" (Sartre 1996:112).
Konuşma Çözümlemesinde Sözel Olmayan Göstergelerin işlevleri Üzerine
Konuşma Çözümlemesinde Sözel Olmayan Göstergelerin işlevleri Üzerine
Yazar: Büyükkantarcıoğlu, Nalan
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 9, 2015

Günümüzde söylem çözümlemesi kapsamında yapılan çalışmalara genci olarak bakıldığında, çoğunun temelinde insan iletişiminin sözel yanının bulunduğu gözlenebilir. Söylem çözümlemesi içinde gelişen bir alan olan konuşma çözümlemesi, özellikle konuşma eylemi içinde bireyin aktardığı anlamların aktarılma biçimlerini, bu biçimlerin bireysel ve toplumsal değişkenlerden nasıl etkilendiğini ve içeriklerini ele alır. Grice (1975)'ın belirtmiş olduğu 'işbirliği ilkesi', yani, konuşmanın niceliği, niteliği, bağıntısı ve biçimi çerçevesinde, konuşanın ve dinleyenin ilintili olma özelliklerinin ve sezdirimlerin ön plana çıkması, Sperber ve Wilson (1986) tarafından açıklanan "Bağıntı Kuramı' çerçevesinde de bilişsel ve zihinsel süreçlerin anlamı yorumlamadaki işlevleri, söylem çözümlemesinde salt dilbilgisel ölçütlerin yeterli açıklama getirmediklerini göstermeleri açısından önem taşımaktadırlar, iletişim eylemi içinde çevresel ve bireysel söz dışı etmenlerin de katkısıyla oluşan bağlam, sözcelerin anlamsal çözümlemeleri için, sözel bağlam kadar etkinlik taşır.

Günümüzde söylem çözümlemesi kapsamında yapılan çalışmalara genci olarak bakıldığında, çoğunun temelinde insan iletişiminin sözel yanının bulunduğu gözlenebilir. Söylem çözümlemesi içinde gelişen bir alan olan konuşma çözümlemesi, özellikle konuşma eylemi içinde bireyin aktardığı anlamların aktarılma biçimlerini, bu biçimlerin bireysel ve toplumsal değişkenlerden nasıl etkilendiğini ve içeriklerini ele alır. Grice (1975)'ın belirtmiş olduğu 'işbirliği ilkesi', yani, konuşmanın niceliği, niteliği, bağıntısı ve biçimi çerçevesinde, konuşanın ve dinleyenin ilintili olma özelliklerinin ve sezdirimlerin ön plana çıkması, Sperber ve Wilson (1986) tarafından açıklanan "Bağıntı Kuramı' çerçevesinde de bilişsel ve zihinsel süreçlerin anlamı yorumlamadaki işlevleri, söylem çözümlemesinde salt dilbilgisel ölçütlerin yeterli açıklama getirmediklerini göstermeleri açısından önem taşımaktadırlar, iletişim eylemi içinde çevresel ve bireysel söz dışı etmenlerin de katkısıyla oluşan bağlam, sözcelerin anlamsal çözümlemeleri için, sözel bağlam kadar etkinlik taşır.
Dil Öğreniminde Okuma Anlama Stratejileri
Dil Öğreniminde Okuma Anlama Stratejileri
Yazar: Çelik, Julide
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 9, 2015

Öğrenme stratejileri (learning strategics), öğrenme sürecini kolaylaştıran ve daha etkili kılan özel teknikler olarak tanımlanabilir. Öğrenme stratejilerinin ikinci dili öğrenmeye yardımcı olduğu görüşünün yakın bir geçmişi vardır (O'Malley ve Chamot, 1990). İkinci dil öğreniminde öğrenme stratejilerini araştıran pek çok çalışma, strateji kullanımı ile dil edinimleri arasındaki ilişkiyi saplamayı amaçlamıştır. Bu alanda yapılan ilk çalışmalar, daha çok stratejilerin tanımlanması ve sınıflandırılmasına yöneliktir. Daha sonrakiler ise, çeşitli dil becerilerini geliştirmek için kullanılan stratejilerin belirlenmesi ve strateji öğretimi alanlarını kapsar.

Öğrenme stratejileri (learning strategics), öğrenme sürecini kolaylaştıran ve daha etkili kılan özel teknikler olarak tanımlanabilir. Öğrenme stratejilerinin ikinci dili öğrenmeye yardımcı olduğu görüşünün yakın bir geçmişi vardır (O'Malley ve Chamot, 1990). İkinci dil öğreniminde öğrenme stratejilerini araştıran pek çok çalışma, strateji kullanımı ile dil edinimleri arasındaki ilişkiyi saplamayı amaçlamıştır. Bu alanda yapılan ilk çalışmalar, daha çok stratejilerin tanımlanması ve sınıflandırılmasına yöneliktir. Daha sonrakiler ise, çeşitli dil becerilerini geliştirmek için kullanılan stratejilerin belirlenmesi ve strateji öğretimi alanlarını kapsar.
Ortaöğretimdeki Dilbilim Dersleri Konusunda Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri
Ortaöğretimdeki Dilbilim Dersleri Konusunda Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri
Yazar: Cem Değer, Ayşen
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 9, 2015

Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumlan Sınıf Geçme Yönetmeliğini uygulayan liselerin 2. ve 3. sınıflarında 1996-1997 öğretim yılından başlayarak Dilbilim dersi okutulmasına karar vermiştir. Bu dersin Sosyal Bilimler ve Türkçe  Matematik bölümlerinde alan seçmeli. Yabancı Dil bölümünde ise alan dersi olarak okutulması uygun bulunmuştur.Liselerde bu yıl okutulmaya başlanan Dilbilim derslerine yönelik öğrencilerin ve öğretmenlerin görüşlerini belirlemek amacıyla bir çalışma yapılmasına karar verildi. Çalışmayla varolan sorunların saptanarak lise Dilbilim müfredatının geliştirilmesine ve bu dersin daha etkili ve verimli bir biçimde işlenmesine katkıda bulunulacağı umulmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumlan Sınıf Geçme Yönetmeliğini uygulayan liselerin 2. ve 3. sınıflarında 1996-1997 öğretim yılından başlayarak Dilbilim dersi okutulmasına karar vermiştir. Bu dersin Sosyal Bilimler ve Türkçe  Matematik bölümlerinde alan seçmeli. Yabancı Dil bölümünde ise alan dersi olarak okutulması uygun bulunmuştur.Liselerde bu yıl okutulmaya başlanan Dilbilim derslerine yönelik öğrencilerin ve öğretmenlerin görüşlerini belirlemek amacıyla bir çalışma yapılmasına karar verildi. Çalışmayla varolan sorunların saptanarak lise Dilbilim müfredatının geliştirilmesine ve bu dersin daha etkili ve verimli bir biçimde işlenmesine katkıda bulunulacağı umulmaktadır.
Köy Enstitülerinde Türkçe Öğretimi
Köy Enstitülerinde Türkçe Öğretimi
Yazar: Demircan, Ömer
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 9, 2015

Osmanlı döneminde Türk adı önceleri göçebe Türkmenlerle Yörükler için, daha sonraları ise, (zamanın aydınına göre) kabasaba, yöresel Türkçe konuşan köylüler ile taşralı, (Istanbul dışı)hlar için kullanıldı (Güvenç 1993).O günlerde Türkçe konuşanların görünür duyulur bir varlık bilinci ya da kimliği yoktu. Türk toplumu, Atatürk'ün kültür devrimiyle uyanmadı, belki ilk kez doğdu; özkimliğini, devrimin yaratacağı çağdaş kültürde, dilinde bulacaktı. Atatürk, köylünün o güne kadar eğitim-öğretim ışığından yoksun bırakıldığını, izlenecek eğitim ve öğretim uygulamalarıyla ilk önce var olan bilisizliğin giderilmesine çalışılacağını söylemişti.

Osmanlı döneminde Türk adı önceleri göçebe Türkmenlerle Yörükler için, daha sonraları ise, (zamanın aydınına göre) kabasaba, yöresel Türkçe konuşan köylüler ile taşralı, (Istanbul dışı)hlar için kullanıldı (Güvenç 1993).O günlerde Türkçe konuşanların görünür duyulur bir varlık bilinci ya da kimliği yoktu. Türk toplumu, Atatürk'ün kültür devrimiyle uyanmadı, belki ilk kez doğdu; özkimliğini, devrimin yaratacağı çağdaş kültürde, dilinde bulacaktı. Atatürk, köylünün o güne kadar eğitim-öğretim ışığından yoksun bırakıldığını, izlenecek eğitim ve öğretim uygulamalarıyla ilk önce var olan bilisizliğin giderilmesine çalışılacağını söylemişti.
Vladimir Propp'un Biçimbilimsel Yaklaşımı Çerçevesinde Bir Keloğlan Masalının İncelenmesi
Vladimir Propp'un Biçimbilimsel Yaklaşımı Çerçevesinde Bir Keloğlan Masalının İncelenmesi
Yazar: Özçalışkan, Şeyda
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 7, 2015

Anlatı analizi dilbilim, psikoloji, edebiyat, antropoloji gibi pek çok disiplinin araştırma alanı olmuştur. Bu geniş erimli uygulama alanı, metinlerin yapısını incelemeyi amaçlayan pek çok sayıda teorinin ya da Culler'in (1975) deyimiyle " üst-dilin " gelişmesine neden olmuştur. Bu teorilerin her biri kendine özgü terminolojisi, anlatı birimlerini tanımlaması ve kendi bütünlüğü ile, hermetnin incelenebileceği, kendi içinde kendine yeter bir sistem haline gelmiştir.Bu makalede bu üst-dillerden biri olan Vladimir Propp'un biçimbilimsel analiz yöntemi üzerinde durulmaktadır. İki bölümden oluşan makalede, ilk bölüm Propp'un analiz yöntemine bir giriş niteliğindedir. İkinci bölüm ise bu yöntemi kullanarak bir Keloğlan masalının incelenmesini içermektedir. Lie alınan temel soru ise şudur? "Propp'un Rus masalının analizine dayanarak elde ettiği model farklıkültürlerin masallarına ne derecede uygulanabilmektir?"

Anlatı analizi dilbilim, psikoloji, edebiyat, antropoloji gibi pek çok disiplinin araştırma alanı olmuştur. Bu geniş erimli uygulama alanı, metinlerin yapısını incelemeyi amaçlayan pek çok sayıda teorinin ya da Culler'in (1975) deyimiyle " üst-dilin " gelişmesine neden olmuştur. Bu teorilerin her biri kendine özgü terminolojisi, anlatı birimlerini tanımlaması ve kendi bütünlüğü ile, hermetnin incelenebileceği, kendi içinde kendine yeter bir sistem haline gelmiştir.Bu makalede bu üst-dillerden biri olan Vladimir Propp'un biçimbilimsel analiz yöntemi üzerinde durulmaktadır. İki bölümden oluşan makalede, ilk bölüm Propp'un analiz yöntemine bir giriş niteliğindedir. İkinci bölüm ise bu yöntemi kullanarak bir Keloğlan masalının incelenmesini içermektedir. Lie alınan temel soru ise şudur? "Propp'un Rus masalının analizine dayanarak elde ettiği model farklıkültürlerin masallarına ne derecede uygulanabilmektir?"
Bilişsel Gelişim ve Dil Edinimi
Bilişsel Gelişim ve Dil Edinimi
Yazar: Çapan, Selma
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 7, 2015

Çocuklar doğdukları andan başlıyarak kendilerini, tüm kuralları, yapıları ve sesleri ile bütünleşmiş bir dil olayının içinde bulmaktadırlar. Bu bütün içerisinden belli bir /.aman süresinde sesleri algılayıp, ses birimlerini ayırt etmekte, ses birimlerini birleştirip ses dizeleri oluşturmakta, ses dizeleri ile çevrelerinde olan olay ve nesneler arasında anlam ilişkileri kurup bunları anlamlı sözcüklere, sözcükleri de tümcelere dönüştürüp dili bir iletişim aracı olarak kullanabilmektedirler. Çocukların dili bir iletişim aracı olarak kullanmaya başlaması sadece sözel anlatımın gelişimi olarak değil aynı zamanda buna paralel olarak gelişen bilişsel bir gelişimin doğrultusunda oluşmaktadır.

Çocuklar doğdukları andan başlıyarak kendilerini, tüm kuralları, yapıları ve sesleri ile bütünleşmiş bir dil olayının içinde bulmaktadırlar. Bu bütün içerisinden belli bir /.aman süresinde sesleri algılayıp, ses birimlerini ayırt etmekte, ses birimlerini birleştirip ses dizeleri oluşturmakta, ses dizeleri ile çevrelerinde olan olay ve nesneler arasında anlam ilişkileri kurup bunları anlamlı sözcüklere, sözcükleri de tümcelere dönüştürüp dili bir iletişim aracı olarak kullanabilmektedirler. Çocukların dili bir iletişim aracı olarak kullanmaya başlaması sadece sözel anlatımın gelişimi olarak değil aynı zamanda buna paralel olarak gelişen bilişsel bir gelişimin doğrultusunda oluşmaktadır.
Metalinguistic Negation and Echoic Use
Metalinguistic Negation and Echoic Use
Yazar: Carston, Robyn
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 7, 2015

The metalinguistic use of 'not' has been brought to prominence by the work of Laurence Horn, who characterizes it as a marked, non-truth- functional use of negation, not reducible to the standard truth-functional operator. Discussion of the phenomenon so far has focused on those cases which tend to temporarily garden-path the hearer and achieve interesting rhetorical effects in the process. The notorious 'presupposition'- cancelling negation cases have been included here. I argue that this emphasis has diverted attention from the essential property of these examples which is thai (at least some of) the material falling within the scope of the negation is echoically used, in the sense of Sperber and Wilson (1986). Once this is recognized the pictvire opens up considerably and it becomes evident that none of the standardly cited properties, including garden-pathing, is essential.

The metalinguistic use of 'not' has been brought to prominence by the work of Laurence Horn, who characterizes it as a marked, non-truth- functional use of negation, not reducible to the standard truth-functional operator. Discussion of the phenomenon so far has focused on those cases which tend to temporarily garden-path the hearer and achieve interesting rhetorical effects in the process. The notorious 'presupposition'- cancelling negation cases have been included here. I argue that this emphasis has diverted attention from the essential property of these examples which is thai (at least some of) the material falling within the scope of the negation is echoically used, in the sense of Sperber and Wilson (1986). Once this is recognized the pictvire opens up considerably and it becomes evident that none of the standardly cited properties, including garden-pathing, is essential.
Evrensel Dilbilgisi ve Dil Edinimi Kuramı
Evrensel Dilbilgisi ve Dil Edinimi Kuramı
Yazar: Cem-değer, Ayşen
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 7, 2015

İnsanoğlunun dili nasıl öğrendiğini açıklamaya çalışan dil edinimi araştırmaları, açıklamalarına temel oluşturacak bir öğrenme kuramını ve dilin incelenişini yansıtacak bir dilbilim kuramından yola çıkar. Dil edinimini çevreden gelen uyaranlar doğrultusunda alışkanlık oluşturma süreci olarak gören davranışçılığı eleştiren Chomsky (1957) dil edinimi sürecinde çevrenin değil zihnin önemli bir yer tuttuğunu savunmakta ve dilbilim kuramının temel amacının insan zihninde doğuştan var olan "kara kutu"nun ya da "Dil Edinme Aracı"nın betimlenmesi olması gerektiğini vurgulamaktaydı. Chomsky (I965)'e göre dil edinme süreci çocuğun edindiği dile ilişkin belli hipotezler oluşturup, çevresinden gelen veriler aracılığıyla bu hipotezleri ölçmesi olarak açıklanmaklaydı. Dil Edinme Aracı ise ortaya attığı üretimsel dilbigisinin kurallarını içermekteydi.

İnsanoğlunun dili nasıl öğrendiğini açıklamaya çalışan dil edinimi araştırmaları, açıklamalarına temel oluşturacak bir öğrenme kuramını ve dilin incelenişini yansıtacak bir dilbilim kuramından yola çıkar. Dil edinimini çevreden gelen uyaranlar doğrultusunda alışkanlık oluşturma süreci olarak gören davranışçılığı eleştiren Chomsky (1957) dil edinimi sürecinde çevrenin değil zihnin önemli bir yer tuttuğunu savunmakta ve dilbilim kuramının temel amacının insan zihninde doğuştan var olan "kara kutu"nun ya da "Dil Edinme Aracı"nın betimlenmesi olması gerektiğini vurgulamaktaydı. Chomsky (I965)'e göre dil edinme süreci çocuğun edindiği dile ilişkin belli hipotezler oluşturup, çevresinden gelen veriler aracılığıyla bu hipotezleri ölçmesi olarak açıklanmaklaydı. Dil Edinme Aracı ise ortaya attığı üretimsel dilbigisinin kurallarını içermekteydi.
Güney Batı Anadolu Ağızlarında Kullanılan Şimdiki Zaman Eki -ik gelir
Güney Batı Anadolu Ağızlarında Kullanılan Şimdiki Zaman Eki -ik gelir
Yazar: Demir, Nurettin
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 7, 2015

Eski Türkçenin kesin şimdiki zamanı [pragnantes Prâsens]1 göstermeye yarayan bir eke sahip olmadığını, geniş zaman eklerinin bu işlevi de üzerlerine aldığını biliyoruz. Türk dilleri tarihi gelişmeleri esnasında önceleri sadece kesin şimdiki zamanı belirten daha sonra kullanım sahaları genişleyerek, sık sık, geniş zaman eklerinin öteki işlevlerini de üstlenebilen şimdiki zaman ekleri geliştirmişler, başka bir deyişle şimdiki zaman ekini yenilemişlerdir.

Eski Türkçenin kesin şimdiki zamanı [pragnantes Prâsens]1 göstermeye yarayan bir eke sahip olmadığını, geniş zaman eklerinin bu işlevi de üzerlerine aldığını biliyoruz. Türk dilleri tarihi gelişmeleri esnasında önceleri sadece kesin şimdiki zamanı belirten daha sonra kullanım sahaları genişleyerek, sık sık, geniş zaman eklerinin öteki işlevlerini de üstlenebilen şimdiki zaman ekleri geliştirmişler, başka bir deyişle şimdiki zaman ekini yenilemişlerdir.
Türkçede Düzeltmeler: Toplumdilbilimsel Çözümleme ve Kültürlerarası Karşılaştırma
Türkçede Düzeltmeler: Toplumdilbilimsel Çözümleme ve Kültürlerarası Karşılaştırma
Yazar: Doğançay-aktuna, Seran
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 7, 2015

Bu çalışmada farklı konumlardaki kişilerin, bir yanlış yapıldığında gösterdikleri sözel tepkiler incelenmektedir. Amacımız iki yönlüdür. Birincisi, eşil konumda olmayan bir muhatabın hata yaptığı durumlarda Türkçe'yi anadili olarak konuşanların kullandığı anlambilimsel ve sözdizimsel formülleri açığa çıkarmaktır. İkincisi ise, sözeylemin olası tehdit edici (face-threatening) etkisini yumuşatmak için Türklerin kullandığı kibarlık araçlarını (politeness devices) araştırmak ve bunların Amerikan İngilizce'sini ve Japonca'yı anadil olarak kullananların tercih ettiği araçlarla benzerlik ve karşıtlıklarını saptamaktır. Bu yolla, belirli konuşma durumlarında kimin kime ne söylemeyi uygun bulduğunu öğrenebilir ve böylelikle kibarlık stratejilerinde olası kültürlerarası çeşitlemeleri açığa çıkarmanın yanısıra, Türkçe'yi anadili olarak kullananların toplumdilbilimsel edincini (sociolinguistic competence) kısmen açıklayabiliriz. Bu gibi bulgular ikinci/yabancı dil öğretmenlerine, öğrencilerinin kültürlerarası karşılaşmalarda yaşayabilecekleri iletişim sorunlarının üstesinden gelmelerine yardımcı olmanın yanısıra, onları toplumdilbilimsel araçlarla donatmada da yardımcı olabilir.

Bu çalışmada farklı konumlardaki kişilerin, bir yanlış yapıldığında gösterdikleri sözel tepkiler incelenmektedir. Amacımız iki yönlüdür. Birincisi, eşil konumda olmayan bir muhatabın hata yaptığı durumlarda Türkçe'yi anadili olarak konuşanların kullandığı anlambilimsel ve sözdizimsel formülleri açığa çıkarmaktır. İkincisi ise, sözeylemin olası tehdit edici (face-threatening) etkisini yumuşatmak için Türklerin kullandığı kibarlık araçlarını (politeness devices) araştırmak ve bunların Amerikan İngilizce'sini ve Japonca'yı anadil olarak kullananların tercih ettiği araçlarla benzerlik ve karşıtlıklarını saptamaktır. Bu yolla, belirli konuşma durumlarında kimin kime ne söylemeyi uygun bulduğunu öğrenebilir ve böylelikle kibarlık stratejilerinde olası kültürlerarası çeşitlemeleri açığa çıkarmanın yanısıra, Türkçe'yi anadili olarak kullananların toplumdilbilimsel edincini (sociolinguistic competence) kısmen açıklayabiliriz. Bu gibi bulgular ikinci/yabancı dil öğretmenlerine, öğrencilerinin kültürlerarası karşılaşmalarda yaşayabilecekleri iletişim sorunlarının üstesinden gelmelerine yardımcı olmanın yanısıra, onları toplumdilbilimsel araçlarla donatmada da yardımcı olabilir.
Tümceden Metne Yazın Eleştirisi ve Dilbilim Üzerine
Tümceden Metne Yazın Eleştirisi ve Dilbilim Üzerine
Yazar: Erden, Aysu
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 7, 2015

Yazınsal olsun ve de olmasın, bir metnin incelenmesinde kendi türündeki tüm metinleri oluşturan temel kuralları, mantıksallığı ve fikirleri sunu.ş biçimlerini belirlemek gerekmektedir. Bunun için de metindeki dil yapılarının ve bu yapıların birbirleriyle olan ilişkilerinin çözülmesi gerekmektedir. Metin içindeki dil yapıları ve aralarındaki ilişkiler metinin bütünü tarafından verilmek istenen iletiyi farklı açılardan tamamlamaktadır.

Yazınsal olsun ve de olmasın, bir metnin incelenmesinde kendi türündeki tüm metinleri oluşturan temel kuralları, mantıksallığı ve fikirleri sunu.ş biçimlerini belirlemek gerekmektedir. Bunun için de metindeki dil yapılarının ve bu yapıların birbirleriyle olan ilişkilerinin çözülmesi gerekmektedir. Metin içindeki dil yapıları ve aralarındaki ilişkiler metinin bütünü tarafından verilmek istenen iletiyi farklı açılardan tamamlamaktadır.