hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hallu’r rumûz fî ‘akâidi’d Durûz (Kitap Kritiği)
Hallu’r rumûz fî ‘akâidi’d Durûz (Kitap Kritiği)
Yazar: Ergin, Mehmet Beşir
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Dürzilik,Kur'ân,Hâkim bi Emrilâh

II. Abdülhâmid döneminde, Abdülkâdirel-Cezâirî’nin liderliğinde Muhammed Selîm b. İsmâil el Âmidî el-Buharî (ö.1347/1928) gibi Selefî âlimler, Selefî hareketin önemli merkezlerinden biriolan Suriye’de Osmanlılar’a karşı muhalefet hareketinin önde gelenleri arasındayer almıştır. Selefi meşrebe sahip bir şahsiyet olarak el-Buharî, Ehl-i Sünnetdışındaki öteki mezhepleri ve fırkaları konu edinebilmiştir. el-Buharî,Dürzilerin yoğun bir şekilde yaşadıkları Suriye topraklarında yaşamış ve onlarıbirincil kaynaklardan okuyarak Hallu’r rumûz fî ‘akâidi’d Durûz adındabir kitap te’lif etmiştir.Eserin özellikle sonuç kısmında yeralan dürzilerin Kur’ân âyetlerini yorumlama örnekleri bu kitabı tanıtmamızdaönemli bir sâik olmuştur. Müellifin dürzilerin yoğun olarak yaşadığı Suriye’deolması onlar hakkında daha fazla malumat sahibi olma imkânını vermiştir Bunedenle eser dürzilik hakkında bilgi almak isteyenler için büyük bir öneme hâizdir.

II. Abdülhâmid döneminde, Abdülkâdirel-Cezâirî’nin liderliğinde Muhammed Selîm b. İsmâil el Âmidî el-Buharî (ö.1347/1928) gibi Selefî âlimler, Selefî hareketin önemli merkezlerinden biriolan Suriye’de Osmanlılar’a karşı muhalefet hareketinin önde gelenleri arasındayer almıştır. Selefi meşrebe sahip bir şahsiyet olarak el-Buharî, Ehl-i Sünnetdışındaki öteki mezhepleri ve fırkaları konu edinebilmiştir. el-Buharî,Dürzilerin yoğun bir şekilde yaşadıkları Suriye topraklarında yaşamış ve onlarıbirincil kaynaklardan okuyarak Hallu’r rumûz fî ‘akâidi’d Durûz adındabir kitap te’lif etmiştir.Eserin özellikle sonuç kısmında yeralan dürzilerin Kur’ân âyetlerini yorumlama örnekleri bu kitabı tanıtmamızdaönemli bir sâik olmuştur. Müellifin dürzilerin yoğun olarak yaşadığı Suriye’deolması onlar hakkında daha fazla malumat sahibi olma imkânını vermiştir Bunedenle eser dürzilik hakkında bilgi almak isteyenler için büyük bir öneme hâizdir.
Almanya'da ve Avrupa'da Aleviliğin Kurumsallaşması – Zorluklar ve Fırsatlar Sempozyumu
Almanya'da ve Avrupa'da Aleviliğin Kurumsallaşması – Zorluklar ve Fırsatlar Sempozyumu
Yazar: Keleş, Bülent
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Alevilik,Almanya,Aleviliğin Kurumsallaşması,Delil Eğitim Akademisi

Delil Eğitim Akademisi’nin Duisburg-Essen Üniversitesi Protestan Teoloji Enstitüsü ile birlikte organize ettiği ve Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Weingarten Pedagoji Yüksekokulu, Hamburg Üniversitesi ve Akademie der Weltreligionen (Dünya Dinleri Akademisi) işbirliği ile gerçekleşen I. Delil Eğitim Akademisi Sempozyumu, “Almanya’da ve Avrupa’da Aleviliğin Kurumsallaşması – Zorluklar ve Fırsatlar” başlığı altında yapıldı. Duisburg-Essen Üniversitesi’nin Essen Kampüsü’nde gerçekleşen sempozyum 1-2 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen sempozyumun tanıtımını içermektedir.

Delil Eğitim Akademisi’nin Duisburg-Essen Üniversitesi Protestan Teoloji Enstitüsü ile birlikte organize ettiği ve Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Weingarten Pedagoji Yüksekokulu, Hamburg Üniversitesi ve Akademie der Weltreligionen (Dünya Dinleri Akademisi) işbirliği ile gerçekleşen I. Delil Eğitim Akademisi Sempozyumu, “Almanya’da ve Avrupa’da Aleviliğin Kurumsallaşması – Zorluklar ve Fırsatlar” başlığı altında yapıldı. Duisburg-Essen Üniversitesi’nin Essen Kampüsü’nde gerçekleşen sempozyum 1-2 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen sempozyumun tanıtımını içermektedir.
Oryantalistlere Göre Alevilik ve Bektaşilik
Oryantalistlere Göre Alevilik ve Bektaşilik
Yazar: Bilen, Osman
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Oryantalist,Alevilik,Bektaşilik,Fevzi Rençber

Oryantalistlere Göre Alevilik ve Bektaşilik adlıbu eser yukarıda bahsettiğimiz Alevilik konusun doğru, objektif ve bilimsel birşekilde ortaya konulması için hazırlanmıştır. Bu eseri tanıtmak büyük birboşluğun doldurulması açısından önem arz etmektedir. Yazar Şırnak Üniversitesiİlahiyat Fakültesi İslam Mezhepler Bölüm Başkanı Dr. Fevzi RENÇBER tarafındankaleme alınmıştır. Kitap, içindekiler ve önsöz hariç üç bölümden oluşmaktadır.

Oryantalistlere Göre Alevilik ve Bektaşilik adlıbu eser yukarıda bahsettiğimiz Alevilik konusun doğru, objektif ve bilimsel birşekilde ortaya konulması için hazırlanmıştır. Bu eseri tanıtmak büyük birboşluğun doldurulması açısından önem arz etmektedir. Yazar Şırnak Üniversitesiİlahiyat Fakültesi İslam Mezhepler Bölüm Başkanı Dr. Fevzi RENÇBER tarafındankaleme alınmıştır. Kitap, içindekiler ve önsöz hariç üç bölümden oluşmaktadır.
Sectarianism in The Middle East: Implications for the United States
Sectarianism in The Middle East: Implications for the United States
Yazar: Kartaloğlu, Habib
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; ıraq,sria,midle east ; Ortadoğu,Mezhep,Şia,Ehl-i Sünnet

Beş bölümden oluşan "Sectarianism in the Middle East: Implicationsfor the United States” başlıklı bu  rapor, “Implications of a ReligiousWar in the Middle East for the U.S. Army” başlıklı bir projenin parçasıolarak yürütülen araştırma ve incelemeyi konu edinmektedir. UnitedStates Army tarafından desteklenen bu projenin asıl amacı, son zamanlarda iç çatışmanın ençok yaşandığı Irak ve Suriye ekseninde Ortadoğu’da mezhepçiliği ele almak vepolitika yapıcılara veriler sunmaktır.

Beş bölümden oluşan "Sectarianism in the Middle East: Implicationsfor the United States” başlıklı bu  rapor, “Implications of a ReligiousWar in the Middle East for the U.S. Army” başlıklı bir projenin parçasıolarak yürütülen araştırma ve incelemeyi konu edinmektedir. UnitedStates Army tarafından desteklenen bu projenin asıl amacı, son zamanlarda iç çatışmanın ençok yaşandığı Irak ve Suriye ekseninde Ortadoğu’da mezhepçiliği ele almak vepolitika yapıcılara veriler sunmaktır.
Muhammed B. Kerrâm ve Taraftarlarına Ait Eserlerin Genel Bir Tahlili
A General Analysis of the Works of Muhammad b. Karrâm and His Followers
Yazar: Durguti, Abdylkader
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Muhammad b. Karrâm,Karrâmiyya,İbn Haysam,Makhul en-Nesefi,Sect,Literature,Literature ; Muhammed b. Kerrâm,Kerrâmiyye,İbn Heysam,Mekhûl en-Nesefî,Mezhep,Literatür

Kerrâmiyye mezhebinin birinci el yazılı kaynakları günümüze ulaşmamıştır.Buna karşın Muhammed b. Kerrâm’ın sadece isim olarak bildiğimiz bazıeserlerinde ise içerikle alakalı sınırlı bilgiler vardır. Bu çalışmada,Muhammed b. Kerrâm hakkında tabakât ve makâlât eserlerindeki kırıntı kabilindendağınık bilgileri bir araya getirip eserleri hakkında bir çerçeve oluşturmayaçalıştık. Kerrâmiyye mezhebi mensupları diğer mezheplerde olduğu gibi kendifikirlerini savunmak amacıyla çeşitli konularda pek çok eser yazmışlardır.Ancak tarih boyunca muhalifler tarafından Kerrâmiyye mezhebinin marjinal bir mezhep ilan edilmesi onlartarafından ortaya konulan literatürün tarihin arka planına itilmesine nedenolmuştur. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, Muhammed b. Kerrâm’ıneserleri hakkında ayrıntılı bilgi vermek ve Kerrâmiyye mezhebinin kaynaklarınıtanıtmaktır.

The primary written sources of the Karramiyya have not been reached today.On the other hand, we can find limited information related to the content insome of the works of Muhammed b. Karrâm's, known only as names. In this study,we tried to create a framework about his works by combining scatteredinformation in his bibliography and the makâlât. As in other sects, the membersof the Karramiyya sect wrote many works on various subjects in order to defendtheir ideas. However, the literature of this sect was ignored because of thedeclaration of the Karramiyya as a marginal sect and the absence of sectarianfollowers. Thus, the purpose of this study is to give information aboutMuhammad b. Karrâm's works and is to introduce the sources of the Karrami sect.
Milel ve Nihal Tarihinin Gelişimi
Development of the History of Milel and Nihal
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Dinler,Mezhepler,Milel ve Nihal,İslam Dünyası ; Dinler,Mezhepler,Milel ve Nihal,İslam Dünyası,Avrupa ; Religions,Sects,Milal ve Nihal,World of Islam,Europe

Bu çalışma, İran bilim adamlarından Dr. Ali Ekber Feyyaz’ın “Tehevvolat-eTarih-e Milel ve Nihal” isimli makalesinin Türkçemize tercümesidir. Yazar,makalede dinler ve mezheplerden bahseden Milel ve Nihal’in tarihi gelişiminikonu edinmiştir. O, dinler ve mezheplerle ilgili çalışmaların İslam’dan çokdaha önce başladığına dikkat çekmekte kadim Yunanlıların bu alanla ilgiliçalışmalarının olduğunu söylemektedir. Daha sonra Müslümanların bu ilim dalınailgi duyduğunu ve bu konuda çok sayıda eser kaleme aldığını ifade etmektedir.Özellikle Avrupa’daki okullarda Milel ve Nihal eğitiminin gelişimine de dikkatiçekmektedir. Dr. Ali Ekber Feyyaz’ın bu makalesi Türkçeye kazandırılarakkonunun ayrıntılarından bilim âleminin faydalanması amaçlanmıştır.

Bu çalışma, İran bilimadamlarından Dr. Ali Ekber Feyyaz’ın “Tehevvolat-e Tarih-e Milel ve Nihal”isimli makalesinin Türkçemize tercümesidir. Yazar, makalede dinler ve mezheplerdenbahseden Milel ve Nihal’in tarihi gelişimini konu edinmiştir. O, dinler vemezheplerle ilgili çalışmaların İslam’dan çok daha önce başladığına dikkatçekmekte kadim Yunanlıların bu alanla ilgili çalışmalarının olduğunusöylemektedir. Daha sonra Müslümanlar bu ilim dalına ilgi duyduğu ve bu konudaçok sayıda eser kaleme aldığını ifade etmektedir. Özellikle Avrupa’dakiokullarda Milel ve Nihal eğitiminin gelişimine de dikkati çekmektedir. Dr. AliEkber Feyyaz’ın bu makalesi Türkçeye kazandırılarak konunun ayrıntılarındanbilim âleminin faydalanması amaçlanmıştır.
Nûh b. Mustafa’nın Şehrestânî’nin el-Milel ve’n-Nihal Eserinin Türkçe Tercümesi Üzerine Mukayeseli Bir Çalışma
A Comparative Study on Nuh b. Mustafa’s Turkish Translation of al Milal and Nihal
Yazar: Kaplan, Doğan
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; The History of Islamic Sects,denomination,maqalat,Shahrastani,Nuh b. Mustafa,Milal and nihal,Tercüme-i Milal ; The History of Islamic Sects,denomination,maqalat,Shahrastani,Nuh b. Mustafa,Milal and Nihal,Tercüme-i Milal ; İslam Mezhepleri Tarihi,Fırak,Makâlât,Şehrestâni,Nûh b. Mustafa,Milel ve Nihal,Tercüme-i Milel

Muhammed b. Abdulkerim eş-Şehrestânî’nin el-Milel ve’n-nihal adlıeseri, İslam Mezhepleri Tarihi anabilim dalının en önemli klasiklerindenbiridir. On ikinci yüzyılda yazılmış bu eser, sistematik oluşu ve mümkünmertebe taassup güdülmeden betimsel bir anlatıma sahip olması yönüylebenzerlerinden farklı bir konuma sahiptir. Bu değerli eser önemine binaen onyedinci yüzyılda yaşamış bir Osmanlı âlimi olan Nûh b. Mustafa tarafındanTercüme-i Milel ve nihal adıyla Türkçeye çevrilmiştir. Bu makalede el-Milelve’n-nihal’in adı geçen Türkçe çevirisi ana metinle mukayese edilerek çevirininmahiyeti hakkında bilgi verilecektir. İlgili çeviri metnin Türkiye YazmalarKataloğunda 20’den fazla nüshası bulunmaktadır. Biz bu makalede müterciminvefatından 40 yıl sonra yazılmış 1701 tarihli en eski yazmayı esas almaklabirlikte bir de zaman zaman işaret etmek üzere 1860 tarihli başka bir yazmadanyararlanacağız. Bu makalemiz bir taraftan adı geçen çeviriyle ilgili malumatverirken diğer taraftan on yedinci yüzyılda tercüme anlayışının nasıl olduğunadair somut bir örnek olacaktır.

Muhammad b. Abdulkarim al Shahrastani’s book al Milaland nihal is one of the most important classics in the field of history ofIslamic Sects. This work, which was written in the twelfth century, has adifferent position than its peers in that it is systematic and has adescriptive narrative without fanaticism as much as possible. Due to theimportance of this valuable work, Nuh b. Mustafa an Ottoman scholar who livedin the seventeenth century, translated it into Turkish with the name ofTercüme-i Milal and nihal. In this article, the Turkish translation of al Milaland nihal will be compared with the main text and the nature and content of thetranslation will be given. There are more than 20 copies of this book in theTurkey Manuscripts Catalogues. In this study, we will take advantage of anearly manuscript dated 1701 written 40 years after death of the translator anduse sometimes another manuscript dated 1860. This article will give informationabout the nature of translation on the hand, and on the other hand it will be aconrete example of how was the understanding of translation in the seventeenthcentury.
Kâdî Abdülcebbâr’ın Yükselişi ve Düşüşü
The Rise and Fall of Qadi Abd al-Jabbar
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Mu'tezile,Büveyhî İktidarı,Kâdî Abdülcebbâr,Sâhib İbn Abbâd,Siyaset ; Mu'tazilah,The Power of Buyids,Qadi Abd al-Jabbar,Sahib Ibn Abbad,The Politics

Özİslâm düşüncesini incelerken bazı yapısal zorluklara okuma ve anlamlandırma biçimlerindeki bozukluklar da eklenebilir. Düşünceyi meydana gelip geliştiği doğasından kopuk ele almak ne kadar eksikse, aniden ölüp yok olan bir nesne gibi algılamak da o denli yanlıştır. Düşüncenin tarihini sadece bir ekol veya şahsın etrafında düşünmek ne kadar yanlıysa, sadece bir devlete veya hanedana ithaf etmek de o derecede yanıltıcıdır. Siyasî tarihin başarılarını düşüncenin tarihine yormak ne kadar bütünlükten uzak bir bakış açısıysa, siyasî tarihin başarısızlıklarından ötürü düşünceyi mahkûm etmek de o kadar sorgulanmaya açıktır. Bu yaklaşımlar ışığında ele alınan Kâdî Abdülcebbâr, Mu‘tezilî düşüncenin en önemli temsilcilerindendir.Kendisi Büveyhîlerin sarayında etkin görevlerde bulunduğu gibi ekolünün düşünsel serüveninde başat isimler-dendir. Bu makale, kendisinin görüşlerini yansıtan eserlerini yazdığı serencamı siyasî ilişkiler üzerinden aydın-latmaya çalışmaktadır. Bu vesileyle hem Kâdî Abdülcebbâr hem de Mu‘tezile kelâm düşüncesi üzerindeki bazı soru işaretleri giderilmeye çalışılmıştır. Böylelikle Kâdî Abdülcebbâr üzerinden oluşan fikirler dünyasına farklı perspektifler sunulabilecektir.

While investigating Islamic thought, the defects in the form of reading and interpretation can be added to some structural difficulties. The more deficient it is to consider thought out of the nature of its occurrence and development, the more wrong it is to perceive it as an object that suddenly dies and disappears. It is as wrong to dedicate the history of thought only to a state or dynasty as it is to think around a school or person. As far as it is to attribute the achievements of political history to the history of thought, to condemn thought for the failures of political history is also open to question. Qadi Abd al-Jabbar, handled in the light of these approaches, is one of the most important representatives of the thought of Mu‘tazilite. He was one of the leading names in the intellectual adventure of his school, as he had active duties in the palace of the Buyids. This article tries to shed light on the political relations that he wrote his works reflecting his views. On this occasion, it was tried to eliminate some question marks on the theological thought of Mu‘tazilah and Qadi Abd al-Jabbar. Thus, different perspectives can be presented to the world of ideas formed through Qadi Abd al-Jabbar.
Cumhuriyet Dönemi Çağdaş Düşünce Tarihçiliğinde İtikadî ve Siyasî İslam Mezhepleri: Mehmed Ali Aynî’nin Görüşleri ve Değerlendirilmesi
Theological and Political Islamic Sects in Historiography of Contemporary Thought in the Republican Era: The Evaluation of Mehmed Ali Ayni's Ideas
Yazar: Sever, Mehmet
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Mehmed Ali Aynî,Caliphate,Sects,Ashʿarite,S̲h̲īʿa,Bāṭiniyya,Sectarian Discussions ; Mehmed Ali Aynî,Hilafet,Mezhepler,Eş’arîlik,Şîa,Bâtınîlik,Mezhep Tartışmaları

İtikadî ve siyasî İslam mezhepleri, İslam düşünce tarihinin en önemli aktörleridir. Ortaya çıkış süreçleri, temsilcileri ve fikirleri ile düşünce tarihimizi oluşturan yapı taşları ve düşünceye yön veren akımlar olmuşlardır. İslamî literatürün farklı alanlarında mevzu edilen itikadî ve siyasî İslam mezhepleri, Osmanlı Devleti’nin modernleşme süreci ve son-rasında modern Türkiye’nin kuruluşu döneminde yapılan çağdaş düşünce tarihi çalışmalarında önemli bir konu olmuştur. Bu bağlamda çağdaş düşün-ce tarihçilerimizden olan Mehmed Ali Aynî, Osmanlı Devleti’nde bir bürokrat ve üniversite hocası olarak görev yapmış önemli bir düşünürdür. Felsefe tarihi ve felsefe konularının yanı sıra İslam düşünce geleneğinin yapı taşı olan âlimler, düşünürler ve mezhepler hakkında eserlerinde değerlendirmelerde bulunmuş bir entelektüeldir. Milliyetçilik akımının etkisiyle ulus devlet modelinin uygulanmaya başladığı bir dönemde Osmanlı ilim mirasının yeni döneme aktarılması noktasında Aynî’nin eserlerinden hareketle görüşlerinin ortaya konması, çağdaş mezhepler tarihi yazıcılığının oluşum aşamasındaki eğilimleri görmek açısından önemlidir.

The theological and political sects in Islam are the most important actors in the history of Islamic thought. With their emergence processes, representatives and ideas, they have been the pillars for history of our thought and the movements leading the thought. Theological and political Islamic sects in different fields of Islamic literature, has been an important issue in the works of the history of contemporary thought during the modernization process of the Ottoman Empire and afterward the period of modern  Turkey’s establishment.  In this context, Mehmed Ali Aynî, one of our historians of contemporary thought, was an important thinker who served as a bureaucrat and university professor in the Ottoman Empire. He is an intellectual who made evaluations in his works about scholars, thinkers and sects which are the keystones of Islamic thought tradition as well as history of philosophy and philosophy. It is important to see the tendencies in the formation stage of contemporary sectarian historiography in terms of transferring the Ottoman scientific heritage to the new era in the period when the nation-state model started to be applied under the influence of nationalism.
Yaltkaya’nın “Nâsır-I Hüsrev” Adlı Makalesi: Değerlendirme ve Neşir
Yaltkaya’s “Nasir-i Khusraw” Article: Evaluation and Publication
Yazar: Bulut, Halil İbrahim
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Yaltkaya,Nasir-i Khusraw,Ismailism,Batinism,Badakhshan,Yumgan ; Yaltkaya,Nasır-ı Hüsrev,Batınilik,İsmailiyye,Bedahşan,Yumgan

Darülfünun İlahiyat Fakültesinde Kelam müderrisi olarak uzun yıllar görev yapan ve ömrünün son yıllarında Diyanet İşleri Başkanlığı görevini ifa eden Mehmet Şerefettin Yaltkaya, sahasıyla alakalı pek çok kitap ve makale kaleme almış velût bir ilim adamıdır. Ancak çalışmalarının önemli bir kısmı 1928 yılı öncesine aittir, yani eski harflerle neşredilmiştir ve bu eserlerden istifade günümüzde sınırlı kalmaktadır. Söz konusu çalışmaların günümüz Türkçesine kazandırılması ciddi bir ihtiyaçtır. Biz, Yaltkaya’nın 1927 yılında Osmanlıca neşrettiği “Nâsır-ı Hüsrev” adlı makalesini latinize edip tahlil ve değerlendirmesini yapmak suretiyle günümüz okuyucusuna kazandırmak istedik. Bu makalesinde Yaltkaya, Nâsır-ı Hüsrev’in hayatı ve ilmi kişiliği hakkında yeterince bilgi bulunmadığını, var olan bilgilerin de ciddi çelişkiler taşıdığını açıklamıştır. O, Nâsır’ın eserlerinden hareketle en doğru bilgilerin ortaya konulabileceğini söylemiş ve makalesinde bunu yapmaya çalışmıştır. Aşağıda, Nâsır’ın hayatı ve ilmi kişiliği hakkında genel bir bilgi verildikten sonra, makalenin içeriği tahlil edilmiştir. Son olarak “Nasır-ı Hüsrev” makalesinin latinize edilmiş ve dipnotlarla takviye edilmiş haline yer verilmiştir.

Mehmet Şerefettin Yaltkaya, who worked as a professor of theology at the Darülfünun Faculty of Divinity for many years and served as the President of Religious Affairs in the last years of his life, was a prolific scholar who wrote many books and articles in his field. However, a significant part of his works were written before 1928, that is, they were published in old letters, therefore, the use of these works remains limited today. It is a serious need to translate these studies into today's Turkish. We aim in this study to bring Yaltkaya’s “Nasir-i Khusraw” article published in 1927 in Ottoman Turkish, into today’s readers via latinisation, analysis and evaluation of the article. In his article, Yaltkaya pointed out that there was not enough information about Nâsir-i Khusraw's life and schorsaly career, and that the existing information contained serious contradictions. Saying that the most accurate information can be revealed from Nasir’s own Works, he tried to do this in his article. In this study, the content of Yaltkaya’s article has been analysed after giving a general information about Nasir’s life and his scholarly career. Finally, Nasir-i Khusraw article has latinised and reinforced with footnotes.
Ehl-i Sünnet Kelâmında “Muhakkik” Kimliğininin Kodlarına Dair Problematik Bir Analiz
A Problematic Analysis on the Codes of the “Muḥaqqiq” Iden-tity in the Ahl Al-Sunnah Kalam
Yazar: Aykaç, Mustafa
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Kelâm,Tahkik,Muhakkik,Araştırma,Ehl-i sünnet ; Kalam,Taḥqīq,Muḥaqqiq,Research,Ahl al-Sunnah

Çalışmamız, Ehl-i sünnet kelâm âlimle-rinin, kitaplarında sıkça zikrettikleri “Muḥaḳḳiḳ” kavramını konu almaktadır. Amacımız ise bu kavramın ne anlama geldiğini ve kelâmcıların bu kavramı neyi ifade etmek için kullandıklarını tespit etmektir. “Muḥaḳḳiḳ” kelimesi Arapça “ḥ-ḳ-ḳ” fiilinin tef’îl kalıbından türemiş bir kelimedir. Bu sebeple önce-likle “taḥḳīḳ” kelimesinin sözlük anlamı belirlenmiş, sonra Ehl-i sünnet kelâm-cılarının bu kavrama dair kullanımları incelenmiştir. Daha sonra da “taḥḳīḳ” kelimesinin anlamı temel alınarak “muḥaḳḳiḳ”  kavramının anlamı belirlenmiş, kelam kitaplarında hangi anlamlara geldiği ele alınmıştır. “Muḥaḳḳiḳ” kavramını tanımaya yönelik bu inceleme özellikle üç soru etrafında yapılmıştır. “Muḥaḳḳiḳ”  lafzı/terimi sadece belli bir döneme mi aittir? Ya da hangi dönemlerde kullanılmıştır? Sadece Kelam disiplini içinde mi kullanılmıştır? Belli bir din veya mezhebe özel bir kullanımı mı vardır? Bu üç soru Ehl-i sünnet kelâmının her dönemine ait kelâm âlimlerinin eserlerinden elde edilen bilgilerle cevaplandırılmaya çalışılmıştır.

Our study focuses on the concept of “muḥaqqiq”, which is frequently mentioned in the books of the scholars of Ahl al-Sunnah. Our goal is to identify what this concept means and what meaning the theologians attributed to this concept. The word “muḥaqqiq” is a word derived from the taf’īl form of the Arabic verb “ḥ-ḳ-ḳ”. For this reason, firstly, the dictionary meaning of the word “taḥqīq” has been determined, and then the uses of the Ahl al-Sunnah theologians regarding this concept have been examined. Later on, the meaning of the word “muḥaqqiq” was investigated based on the meaning of the word “taḥqīq” and what it means in the books of kalam are discussed. This study, which aims to recognize the concept of “muḥaqqiq”, was made especially around three questions. Does the word / term belong only to a certain period? Or in what periods was it used? Is it only used in the Kalam discipline? Does it have a particular use for a particular religion or sect? These three questions were tried to be answered with the information obtained from the works of the kalam of the Ahl al-Sunnah.