Termik Santral Küllerinde Yanmamış Karbonun Pulverize Kömür Boyut Dağılımı ve Uçucu Madde İçeriği ile İlişkisi
Termik Santral Küllerinde Yanmamış Karbonun Pulverize Kömür Boyut Dağılımı ve Uçucu Madde İçeriği ile İlişkisi
Yazar: Bilen, Mehmet; Yılmaz, Serdar
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Yanmamış Karbon,Kömür,Boyut Parametreleri,Termik Santral,Uçucu Madde

Bu çalışmada, bir termik santral özelinde, uçucu küller yanmamış karbon açısından incelenmiş ve elde edilen analiz sonuçları kömürün kısa analiz sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Kömüre dayalı enerji santrallerinde verimi anlatan bir ifade olan yanmamış karbon, gerek kömüre bağlı nedenlerle gerekse yanmanın gerçekleştiği koşulların etkisiyle ortaya çıkmaktadır. Yanmanın gerçekleştiği kazanların dizayn edilen şartlar haricinde çalıştırılması oldukça güç olup kazana ait parametrelerin etkisinin incelenmesi laboratuvar veya pilot ölçekli yanma düzeneklerinde gözlemlenebilmektedir. Kazana ait parametreler olarak verilen fazla hava, kazan içi yanma süreleri, sıcaklık dağılımları veya yakıcı pozisyonları düşünülebilir ve bunlara kazan dizaynına ait birçok parametreyi eklemek mümkündür. Ancak aynı yanma kazanının aynı şartlar altında farklı kömür örnekleriyle çalıştığı bir süreç incelenirse ve bu süreçte küllerde farklı değerlerde yanmamış karbon tespit edilirse, bunun nedeninin daha çok kömüre ait nedenler olduğu düşünülebilir. Kömür heterojen yapısı nedeniyle aynı menşeiden tedarik edilse bile kazan içi yanma rejimi farklılaşabilmektedir. Bu aşamada tedarikçilerin kömürleri ve bu kömürlerin kazanda yanma performansları değerlendirilmeli, ve kömür türlerine bağlı yanmamış karbon ilişkisi gözetilmelidir. Bu çalışmada, iki farklı santral değerlendirilmiş olup, 17 farklı uçucu madde içeriği olan kömür kullanan birinci santralde gözlemlenen 17 farklı yanmamış karbon değerinin ilişkisi kurulmuş ve sonuçlar kömürün uçucu madde içeriğinin yanmamış karbon üzerinde oldukça etkili olduğunu göstermiştir. İkinci santralde ise pulverize kömür örneklerinin boyut dağılımları incelenmiş ve boyut parametreleriyle yanmamış karbon arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Kömür boyut dağılımına ait D32 boyut parametresinin yanmamış karbon ile ilişkisinin anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu çalışmada, bir termik santral özelinde, uçucu küller yanmamış karbon açısından incelenmiş ve elde edilen analiz sonuçları kömürün kısa analiz sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Kömüre dayalı enerji santrallerinde verimi anlatan bir ifade olan yanmamış karbon, gerek kömüre bağlı nedenlerle gerekse yanmanın gerçekleştiği koşulların etkisiyle ortaya çıkmaktadır. Yanmanın gerçekleştiği kazanların dizayn edilen şartlar haricinde çalıştırılması oldukça güç olup kazana ait parametrelerin etkisinin incelenmesi laboratuvar veya pilot ölçekli yanma düzeneklerinde gözlemlenebilmektedir. Kazana ait parametreler olarak verilen fazla hava, kazan içi yanma süreleri, sıcaklık dağılımları veya yakıcı pozisyonları düşünülebilir ve bunlara kazan dizaynına ait birçok parametreyi eklemek mümkündür. Ancak aynı yanma kazanının aynı şartlar altında farklı kömür örnekleriyle çalıştığı bir süreç incelenirse ve bu süreçte küllerde farklı değerlerde yanmamış karbon tespit edilirse, bunun nedeninin daha çok kömüre ait nedenler olduğu düşünülebilir. Kömür heterojen yapısı nedeniyle aynı menşeiden tedarik edilse bile kazan içi yanma rejimi farklılaşabilmektedir. Bu aşamada tedarikçilerin kömürleri ve bu kömürlerin kazanda yanma performansları değerlendirilmeli, ve kömür türlerine bağlı yanmamış karbon ilişkisi gözetilmelidir. Bu çalışmada, iki farklı santral değerlendirilmiş olup, 17 farklı uçucu madde içeriği olan kömür kullanan birinci santralde gözlemlenen 17 farklı yanmamış karbon değerinin ilişkisi kurulmuş ve sonuçlar kömürün uçucu madde içeriğinin yanmamış karbon üzerinde oldukça etkili olduğunu göstermiştir. İkinci santralde ise pulverize kömür örneklerinin boyut dağılımları incelenmiş ve boyut parametreleriyle yanmamış karbon arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Kömür boyut dağılımına ait D32 boyut parametresinin yanmamış karbon ile ilişkisinin anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır.