Toplumsal Bir Sorun Olarak Kültürel Yozlaşma: Ayet ve Hadisler Işığında Güncel Bir Değerlendirme
Cultural Degeneration as a Social Problem: A Contemporary Evaluation in the Light of Qurʾānic Verses and Hadiths
Yazar: Çalgan, Mehmet Ali
Dergi: Bilimname No. 55, 2025
Anahtar kelimeler: Hadith ; Hadis ; Hadith,Culture,Identity,Language,Degeneration ; Hadis,Kültür,Kimlik,Dil,Yozlaşma

Toplumsal hadis yorumculuğu kapsamında sünneti çağımıza taşıyarak asrın idrakine söyletmek,  güncel ve toplumsal meselelere nebevî ilke ve esaslardan yola çıkarak çözümler üretmek, bu amaçla öncelikle olgunun tahlilini etraflı bir şekilde yapmak ve ilgili bilim dallarından azami derecede istifade etmek günümüz hadis çalışmalarında önem arz eden bir araştırma sahası olarak öne çıkmaktadır. Nitekim bu hususa ülkemizde ve yurtdışında pek çok hadis araştırmacısı dikkat çekmiştir. Bu mülahazalardan hareketle bu makalede günümüzde oldukça önem arz ettiği düşünülen bir toplumsal sorun olan dil özelinde kültürel yozlaşma konusu yakından incelenmiştir. Bu amaçla söz konusu olgunun tahlili toplumbilim, dilbilim ve kültürbilim gibi ilgili bilim dallarından etkili bir şekilde faydalanarak geniş bir şekilde yapılmış, sorunun tarihsel gelişimi ortaya konmuş ve günümüzdeki durum konunun uzmanlarının görüş ve tespitleri ışığında irdelenmiştir. Diğer yandan, ilgili ayet ve hadislerin güncel okumaları yapılarak konu değerlendirilmiş, nass-olgu münasebeti kurulmaya çalışılmış ve mümkün çözümler araştırılmıştır. Makalenin sonucunda dildeki yozlaşma özelinde kendini gösteren özenti ve benlik kaybının dinî öğretilerde yer alan Müslümanların izzet sahibi oluşları, kendilerine has bir şahsiyet ve kimliğe sahip oluşları, birbirlerine muhabbet ve dostluk bağlarıyla bağlı oluşları ve diğer toplumlara özenmemelerine dair yönlendirmelerle bağdaşmadığı görülmüş ve kültürel bağımsızlığın Müslümanların gündeminde ön sırada yer alması gereken güncel ve toplumsal bir mesele olduğuna dikkat çekilmiştir. Makalede ilgili hadislerin vakıayla güçlü bir şekilde irtibatlarının kurulması yoluyla söz konusu nebevî öğretilerin günümüzde taşıdığı anlam, önem ve değerin çok daha iyi bir şekilde tebellür ettiği düşünülmektedir.

Within the scope of social hadith interpretation, conveying the Sunnah to our era and making it speak to the understanding of the age,  and producing solutions to current and social issues based on prophetic principles and foundations, primarily by thoroughly analyzing the phenomenon and making maximum use of relevant scientific disciplines, stands out as an important field of research in contemporary hadith studies. Indeed, many hadith researchers in our country and abroad have drawn attention to this issue. Based on these considerations, this article closely examines the issue of cultural degeneration, particularly in language, which is considered a highly important social problem today. To this end, the analysis of the phenomenon in question was conducted extensively, effectively utilizing relevant scientific disciplines such as sociology, linguistics, and cultural studies. On the other hand, the topic was evaluated by reading the relevant verses and hadiths in a contemporary context, attempting to establish a connection between the text and the facts, and researching possible solutions. The article concluded that the loss of identity and self-esteem manifested in linguistic degeneration was incompatible with the guidance found in religious teachings regarding the dignity of Muslims and their unique personality and identity. It is believed that by establishing a strong connection between the relevant hadiths and the present situation, the meaning, importance, and value of these prophetic teachings in today's world become more apparent.