Küresel Seyircilik, Hollywood ve "Öteki" Sinemalar Bağlamında İran Filmlerinin Konumlandırılması
Küresel Seyircilik, Hollywood ve "Öteki" Sinemalar Bağlamında İran Filmlerinin Konumlandırılması
Yazar: Kırel, Doç. Dr. Serpil
Dergi: Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: national cinema, Hollywood, global audience, alternative Iranian movie, Iranian cinema, festival ; cinéma national, cinéma iranien, Hollywood, public mondial, l'audience globale, cinéma alternatif ; ulusal sinema, Hollywood, küresel seyirci, festival, iran sineması, Alternatif iran filmleri

Bu çalışmanın amacı, günümüzde küresel seyircilik bağlamında söz konusu olan değişkenler hesaba katılarak yaşanan deneyimleri Arkadaşımın Evi Nerede?, Baran, Elma, Güneyli Yolcu, Kirazın Tadı, On, Sarhoş Atlar Zamanı, Kaplumbağalar da Uçar ve Zeytinlikler Altında gibi uluslararası festivallerde başarıya ulaşan İran filmleri üzerinden tanımlamaktır. Bu çalışmanın kapsamına alınan filmler alternatif İran filmleri olarak tanımlanmıştır. Burada bir yandan bu filmlerin ortak anlatısal özellikleri ortaya konulmaya çalışılırken, diğer yandan da festivallerin alternatif sinema oluşturmaktaki katkısı sorgulanmak istenmektedir. Bu amaca yönelik olarak alternatif iran filmleri, Hollywood'un küresel egemenliği üzerine oluşan bir karşı alan olarak tanımlanmış ve bu ikilik çerçevesinde yorumlanmıştır. Bu yorum yapılırken bu bağlam çerçevesinde ulusal sinema kavramı yeniden tartışılmış ve alternatif iran filmlerinin anlatısal özellikleri bu anlamda da irdelenmiştir. Tüm bu sayılan noktalar iran'da film üretmenin zorlukları da göz önüne alınarak küresel bağlamda sinemasal ortamdaki dinamikler hesaba katılarak çok boyutlu olarak ele alınmaktadır. iran filmleri, kendine özgü dramatik (karakterler, karakterlerin amaçları, film öyküleri gibi) ve teknik özellikleri (uzun planlar, kurgu anlayışı, müzik kullanımı vs.) ve film yapım koşulları ile Hollywood filmleriyle birçok açıdan karşıtlık oluşturan örneklerdir. Ayrıca, çalışmada bütünlüklü bir yoruma ulaşabilmek için Hollywood filmleriyle alternatif iran filmleri arasındaki temel benzemezlikler ele alınarak birbirinden farklı anlatım biçimlerini doğuran nedenler ulusal sinemalar ve Hollywood bağlamında tartışılacak ve bu sorulara yanıt aranacaktır.

In this article it is aimed to analyse of alternative Iranian movies in terms of dominance of Hollywood movies on the national cinemas in global manner. Iranian movies have very unique specialities and functions concerning with their positions in the world cinema. Particularly in this article it is focused on the successful Iranian movies in the international festivals such as Where is My Friend's House, Baran, Apple, Passenger from South, The Taste of Cherry, Ten, Time of the Drunken Horses, Turtles can Fly and Under the Olive Trees and they are called alternative Iranian movies as well. They stands very opposite place of Hollywood movies in terms of their particular dramatical components such as stories, characters, characters' dramatic purposes, and technical filmic elements such as length of shots, montage, music and also the production logic of Iranian movies is very different than so many countries' industrial way of production. They are very important and unique samples for discussing national cinema, Hollywood and alternative movie's production together with international festival circuit and their supportive effects on national cinemas as well.