Türkiye’de Ticari Açıklık ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu Çerçevesinde Analizi
The Analysis of the Relation Between Trade Openness and Economic Growth in Turkey with the Cobb-Douglas Production Function Framework
Yazar: Yılmaz Kuşçuoğlu, Şeyma; Uzgoren, Ergin
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Trade Openness,Financial Development,Economic Growth,Cobb-Douglas Production Function,ARDL ; Ticari açıklık,Finansal Gelişme,Ekonomik Büyüme,Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu,ARDL

Bu çalışmada, Türkiye’de 1987-2017 dönemi için ticari açıklık, finansal gelişme, beşeri sermaye ve reel GSYİH arasındaki ilişkiler genişletilmiş Cobb-Douglas üretim fonksiyonu kullanılarak incelenmiştir. Değişkenler arasında mevcut bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla ARDL sınır testi yapılmış ve uzun dönemde Türkiye’de ticari açıklık, finansal gelişme, beşeri sermaye ile reel GSYİH arasında eş bütünleşmenin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Uzun dönemli katsayı tahminleri, ticari açıklığın reel GSYİH üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Diğer katsayılar incelendiğinde, uzun dönemde finansal gelişme dışındaki tüm değişkenlerin reel GSYİH üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiki olarak anlamlı olduğu, fakat finansal gelişmenin reel GSYİH’yı negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin yönünü belirlemek amacıyla yapılan VAR Granger nedensellik testinden elde edilen sonuçlar ise ekonomik büyümeden ticari açıklık, finansal gelişme ve beşeri sermayeye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Böylece Türkiye’de büyüme öncül ticaret hipotezinin varlığı doğrulanmıştır. Ayrıca, ticari açıklık ile finansal gelişme arasında ve beşeri sermaye ile finansal gelişme arasında çift yönlü nedensellik ilişkileri bulunmaktadır.

In this study, trade openness, financial development, the relationship between human capital and real GDP in Turkey for the period of 1987-2017 were investigated using the extended Cobb-Douglas production function. In order to determine whether there is a relationship between the variables, ARDL bound test was performed and it was found that there is a co-integration between trade openness, financial development, human capital and real GDP in the long term. Long-term coefficient estimates show that the trade openness has a positive and statistically significant effect on real GDP. When the other coefficients are examined, it was concluded that all variables except financial development have positive and statistically significant effects on real GDP in the long run, but financial development negatively affects real GDP. The results obtained from the VAR Granger causality test conducted to determine the direction of the causality relationship between variables show that there is a one-way causality relationship from economic growth to commercial openness, financial development and human capital. Thereby confirming the presence of precursors trade growth hypothesis in Turkey. In addition, there are bidirectional causality relationships between trade openness and financial development, and between human capital and financial development.