hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Üst Gelir Grubundaki Ülkelerin Covid-19 Mücadelesinin Veri Zarflama Analizi İle Değerlendirilmesi
Evaluation of The Covid-19 Fighting of Top Income Countries with Data Envelopment Analysis
Yazar: Akbulut, Fevzi; Şenol, Osman
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Efficiency,Data Envelopment,Covid-19,Top Income Group ; Verimlilik,Veri Zarflama,Covid-19,Üst Gelir Grubu

Tüm dünyayı kısa sürede etkisi altına alan Covid-19 pandemisi, hemen hemen tüm ülkeleri ve bütün sektörleri olumsuz olarak etkilemiştir. Bu durum özellikle ülkelerin sağlık hizmetlerine daha fazla önem vermeleri gerektiğini, her koşulda sağlık hizmetlerine erişimin sağlanabilmesinin gerekliliğini göstermiştir. Bu çalışmada Dünya Bankası gelir sınıflandırmasında yüksek gelir grubunda yer alan ülkelerin belirli sağlık göstergeleri kullanılarak Covid-19 pandemisine karşı performansının VZA yöntemiyle hem CCR hem de BCC yöntemleri kullanılarak ölçülmesi amaçlanmıştır. Çalışmada girdi değişkeni olarak,  yüz bin canlı doğumda anne ölüm oranı, GSYİH’dan sağlık hizmetlerine ayrılan pay, hasta yatağı sayısı, bin kişi başına düşen hekim sayısı, bin kişi başına düşen hemşire ve ebe sayısı ve kişi başına düşen sağlık harcaması kullanılmıştır. Çıktı değişkeni olarak ise 100.000 kişi başına düşen covid-19 iyileşen kişi sayısı, bir milyon kişi başına düşen vaka sayısı, ölüm sayısı ve test sayısı kullanılmıştır. Ülkelerin etkinlik ortalaması %70 olarak tespit edilmiştir. 48 ülke içerisinde 15 ülke etkin sınır üzerinde yer alarak verimli olarak bulunmuştur.

The Covid-19 pandemic, which has taken the whole world under its influence in a short time, has negatively affected almost all countries and all sectors. This situation has shown that countries should attach more importance to health services, and that it is necessary to provide access to health services under all circumstances. In this study, it is aimed to measure the performance of the countries in the high income group in the World Bank income classification against the Covid-19 pandemic, using both CCR and BCC methods, with the DEA method. In the study, maternal mortality rate per 100,000 live births, the share of GDP allocated to health services, the number of patient beds, the number of physicians per thousand people, the number of nurses and midwives per thousand people, and health expenditure per capita were used. As the output variable, the total number of people recovering from Covid-19 disease, the number of cases per 100.000 people, the number of deaths and the number of tests were used. The average efficiency of the countries has been determined as 70%. Among the 48 countries, 15 countries were found to be efficient by being on the effective border.
Bireylerin Sosyo-Ekonomik Özellikleri Kripto Varlık Satın Almalarını Etkiler Mi? Türkiye’den Kanıtlar
Do Individuals' Socio-Economic Characteristics Affect Crypto Asset Purchases? Evidence From Turkey
Yazar: Pilatin, Abdulmuttalip
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Kripto Para,Kripto Varlık,Yatırım,Logit Model. ; Cryptocurrency,Crypto Asset,Invest,Logit Model

Bu çalışmada, Türkiye’de kripto varlık yatırımlarını etkileyen sosyo-ekonomik faktörler incelemiştir. Bu çerçevede çalışma, 947 kişilik bir örneklem üzerinden yapılmıştıştır. Çalışmada ikili seçim durumlarında kullanılan istatistiksel bir yöntem olan logit model kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, Türkiye’de kripto varlıklara yatırım oranının % 29,4 olduğunu, bireylerin sırasıyla en fazla BTC, ETH, BNB, XRP, ADA, DOT, LTC ve XLM’ye yatırım yapıldığını göstermektedir. Ayrıca, Türkiye’de kripto varlıklara yatırım yapılmasında en önemli etkenin gelecekte önemli bir yatırım aracı olacağı beklentisinin olduğu anlaşılmıştır. Sonuçlar, Türkiye’de erkek yatırımcıların kadın yatırımcılara nazaran kripto paraya yatırım yapma olasılıklarının daha fazla olduğu ortaya koymaktadır. Eğitim seviyesi açısından, lisansüstü eğitime sahip olanların ilköğretim mezunlarına göre kripto varlıklara yatırım yapma olasılığının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Yaşa göre, 18-27, 28-37 ve 38-47 yaş aralığındaki yatırımcıların 48 ve üzerinde olan yatırımcılara göre kripto paraya yatırım yapma olasılıklarının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır.

In this study, socio-economic factors affecting crypto asset investments in Turkey were examined. In this framework, the study was conducted on a sample of 947 people. The logit model, which is a statistical method used in binary selection situations, was used in the study. Research results show that the investment rate in crypto assets in Turkey is 29.4%, and individuals invest the most in BTC, ETH, BNB, XRP, ADA, DOT, LTC and XLM, respectively. In addition, it has been understood that the most important factor in investing in crypto assets in Turkey is the expectation that it will be an important investment tool in the future. The results reveal that male investors in Turkey are more likely to invest in cryptocurrencies than female investors. In terms of education level, it is understood that those with postgraduate education are more likely to invest in crypto assets than primary school graduates. By age, it has been understood that investors aged 18-27, 28-37 and 38-47 are more likely to invest in cryptocurrencies than investors 48 and over.
Lider-Üye Etkileşiminin Sanal Kaytarma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Etkileşim Adaletinin Aracılık Rolü
The Mediating Role of Interactional Justice in The Effect of Leader-Member Exchange on Cyberloafing Behavior
Yazar: Paşaoğlu Baş, Didem; Rençber, İbrahim; Osman, Adila Abdalla
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Keywords: Leader-Member Exchange,Cyberloafing Behavior,Interactional Justice,Structural Equation Modeling ; Lider-Üye Etkileşimi,Sanal Kaytarma,Etkileşim Adaleti,Yapısal Eşitlik Modellemesi.

Araştırmada, kuramsal ve yazında yapılan araştırmalar ışığında bu çalışma, etkileşim adaletinin lider-üye etkileşimi ile sanal kaytarma davranışı arasındaki ilişkide aracılık rolünün bulunup bulunmadığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu kapsamda, öncelikle araştırma değişkenleri kavramsal çerçevede ele alınmış, araştırma modeli kapsamında hipotezler oluşturulmuştur. Daha sonra oluşturulan hipotezler yapısal eşitlik modellemesi ile test edilerek bulgular ortaya konulmuştur.  Araştırma, Somali’nin Hargeisa şehrinde bankacılık ve telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren özel işletmelerdeki 260 beyaz yakalı çalışanı kapsamaktadır. Araştırmaya ait veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırma modeli kapsamında oluşturulan hipotezler IBM AMOS 26 istatistik programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Araştırmanın bulguları, lider-üye etkileşiminin sanal kaytarma davranışını olumsuz yönde etkilediğini göstermiştir. Ayrıca, etkileşim adaletinin lider- üye etkileşimi ile sanal kaytarma davranışı üzerindeki etkisinde aracılık rolü bulunduğu ortaya konulmuştur. Son olarak, araştırma sonuçları bağlamında pratik ve teorik çıkarımlar tartışılmıştır.

The aim of the research is aimed to reveal whether interaction justice has a mediating role in the relationship between leader-member interaction and cyberloafing behavior. n this context, first of all, the research variables were discussed in the conceptual framework, and hypotheses were formed within the scope of the research model. Later, the hypotheses formed were tested with structural equation modeling and the findings were revealed. The research involves 260 white-collar employees in private businesses operating in the banking and telecommunications sector in Hargeisa, Somalia. The data of the research were collected by the questionnaire method. The hypotheses created within the scope of the research model were tested with structural equation modeling using the IBM AMOS 26 statistical program. The findings of the study have showed that leader-member exchange negatively affects cyberloafing behavior. In addition, it has been revealed that interactional justice has a mediating role in the effect of leader-member exchange and cyberloafing behavior. Finally, practical and theoretical implications are discussed in the context of the research results.
İnternet Sitesi Kalite Unsurlarının Elektronik Güven, Memnuniyet ve Yeniden Satın Alma Niyetine Etkisi
The Effect of Website Quality Elements on Electronic Trust, Satisfaction and Repurchase Intention
Yazar: Karahan, Mehmet Ozan
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Web Site Quality (eTailQ),E-trust,Pozitive eWOM,Online Repurchase Intention. ; İnternet Sitesi Kalitesi (eTailQ),E-güven,Pozitif eWOM,Çevrim İçi Tekrar Satın Alma Niyeti

Çalışmanın amacı, eTailQ ölçeği kullanılarak ele alınan internet sitesi kalitesi unsurlarının (tasarım, yerine getirme, gizlilik ve müşteri hizmetleri) güven, tatmin ve pozitif elektronik ağızdan ağıza pazarlama (eWOM) kapsamında çevrim içi ortamda alışveriş yapan bireylerin tekrar satın alma niyetlerine etkilerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesidir. Araştırma evreni ülkemizde yaşayan, 18 yaşından büyük ve çevrim içi alışveriş tecrübesine sahip bireylerden oluşmaktadır. Çevrim içi ortamda 372 adet katılımcıdan sağlanan geçerli verinin, SPSS ve AMOS istatistik programları ile analiz edilmesi sonucunda; internet sitesi kalitesi (eTailQ) unsurlarından yerine getirme hariç; tasarım, gizlilik ve müşteri hizmetleri unsurlarının e-güven üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Ayıca, tüm unsurların e-memnuniyet üzerinde de anlamlı etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. İnternet sitesi kalitesi unsurlarının bireylerin tekrar satın alma niyetleri üzerindeki etkilerine bakıldığında sadece gizlilik ve müşteri hizmetleri unsurlarının anlamlı etkisinin olduğu ifade edilebilir. Son olarak, e-güvenin e-memnuniyet ve tekrar satın alma; e-memnuniyetin pozitif eWOM ve pozitif eWOM’un da tekrar satın alma niyeti üzerinde anlamlı etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir.

The aim of the study is to determine and evaluate the effects of web site quality elements (design, fulfillment/reliability, security/privacy and customer service) by using the eTailQ scale on e-trust, e-satisfaction and repurchase intentions of individuals who purchase online within the scope of positive electronic word of mouth marketing (eWOM). The research population consists of individuals who live in our country, are older than 18 years old and have online shopping experience. As a result of analyzing the valid data obtained from 372 participants on online platform, it is seen that design, privacy and customer service elements have a significant effect on e-trust excluding fulfillment/reliability from web quality (eTailQ) elements. It is also understood that all eTailQ elements have a significant effect on e-satisfaction. Considering the effects of web quality factors on individuals' repurchase intentions, it can be stated that only privacy and customer service factors have a significant effect. Finally, it’s determined that e-trust has positive and significant effects on both e-satisfaction and repurchase intention while e-satisfaction has positive and significant effect on eWOM and positive eWOM has positive and significant effect on repurchase intention as well.
MEREC Tabanlı CoCoSo Yöntemiyle Uçuş Okullarının Uçak Seçimlerinin Değerlendirilmesi
Evaluation of Flight Schools' Aircraft Selections with MEREC-Based CoCoSo Method
Yazar: Özdağoğlu, Aşkın; Işıldak, Barış; Keleş, Murat Kemal
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Uçuş Okulu,Uçak Seçimi,Çok Kriterli Karar Verme,MEREC,CoCoSo ; Flight School,Aircraft Selection,Multi Criteria Decision Making,MEREC,CoCoSo

Uçuş okulları; sektörde kalite ve rekabeti sağlamak için ve sektörün pilot ihtiyacını karşılamak amacıyla eğitim faaliyetlerini yürüten kurumlardır. Dolayısıyla eğitimlerde kullanılacak uçakların da doğru seçilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, uçuş okullarının uçak seçim kriterlerini belirleyerek, söz konusu kriterlerin ağırlıklarını bulmak ve uçuş okullarında tercih edilen uçak alternatifleri arasından en uygun olanını seçmektir. Çalışmada güncel olan Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden MEREC ve CoCoSo yöntemleri tercih edilmiştir. Kriter ağırlıklarının bulunmasında MEREC yöntemi, uçakların sıralanmasında da CoCoSo yöntemi kullanılmıştır. Yapılan literatür araştırmasında MEREC ve CoCoSo yöntemlerinin uçuş okullarının uçak seçiminde kullanıldığı bir çalışmayla rastlanmamıştır. Analiz sonuçlarında, en önemli üç değerlendirme kriteri sırasıyla, “standart ağırlık”, “yakıt depo kapasitesi” ve “maksimum kalkış ağırlığı” olduğu tespit edilmiştir. Önem derecesi en düşük kriter ise, “motor üreticisi firmanın havacılık yeteneği” kriteri olmuştur. Uçak sıralamasında da alternatif 3 kodlu “Piper PA-44 Seminole” uçağı ilk sırada yer almıştır. Çalışmanın havacılık sektörü ve uçuş okulu yöneticilerine faydalı olacağı düşünülmektedir.

Flight schools are institutions that carry out training activities in order to ensure quality and competition in the sector and to meet the pilot needs of the sector. Therefore, the aircraft to be used in the training must be chosen correctly. The aim of this study is to determine the aircraft selection criteria of the flight schools, to find the weights of these criteria and to choose the most suitable aircraft alternatives among the preferred flight schools. In the study, MEREC and CoCoSo methods, which are the current Multi-Criteria Decision Making methods, were preferred. The MEREC method was used to find the criterion weights, and the CoCoSo method was used to rank the aircraft. In the literature search, no study was found in which MEREC and CoCoSo methods were used in aircraft selection of flight schools. In the results of the analysis, it has been determined that the three most important evaluation criteria are "standard weight", "fuel tank capacity" and "maximum take-off weight", respectively. The criterion with the lowest degree of importance was the "aviation capability of the engine manufacturer" criterion. “Piper PA-44 Seminole” with alternative 3 codes took the first place among the aircraft alternatives. It is thought that the study will be beneficial to aviation industry and flight school managers.
Çevre Güven(siz)liğine Gida Güvenliği Ekseninde Bakmak: Güvenlikte Domino Etkisi
Looking for Environmental (In)security in the Context of Food Security: Domino Effect in Security
Yazar: Güntay, Nükhet
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Güvenlik,Uluslararası Güvenlik,Çevre Güvenliği,Gıda Güvenliği. ; Security,International Security,Environmental Security,Food Security.

Soğuk Savaş’ın sona ermesi ve çevresel sorunların olumsuz etkilerine ilişkin artan bilgi birikimi, bilimsel, politik ve askeri çevrede daha kapsamlı bir güvenlik konsepti arayışını yoğunlaştırmıştır. Güvenlik giderek artan bir şekilde, yalnızca belirli bir devletin vatandaşları olarak değil, bireylerin insan olarak güvenliği şeklinde anlaşılagelmiştir. Bu kapsamda güvenliği korumak için, çevresel sorunları çözme ve sürdürülebilir bir gelecek sağlama ihtiyacı da dahil olmak üzere tüm çevre ile bağlantılı sorunlar dikkate alınmaktadır. Çevre güven(siz)liği en çok gıda alanı üzerinde baskı oluşturmaktadır. İklimsel değişiklikler, aşırı hava olayları ve su kıtlığı gibi olumsuz etkiler gıda aracılığı ile beslenme ve gelir elde etmeyi engellemektedir. Uzunca yıllar çevresel güvenlik kavramı, analitik bir bakış açısı ortaya konmadan irdelenmiştir. Bu çalışma, çevre güvenliği kavramından yola çıkarak farklı yaklaşımları ve belgeleri gözden geçirmektedir ve gıda güvenliği ile ilişkisinde analitik bir deneme ortaya koymaktadır.

The increasing knowledge about the negative effects of environmental problems and the end of the Cold War have intensified the research for a more comprehensive security concept in the scientific, political and military environment. Security has increasingly been understood as the security of individuals as human beings, not merely as citizens of a particular state. In this context, all environmental related issues are taken into account, including the need to solve environmental problems and ensure a sustainable future, in order to protect safety. Environmental (in)security puts the most pressure on the food field. Negative effects such as climatic changes, extreme weather events and water scarcity prevent nutrition and income generation through food. For many years, the concept of environmental security has been examined without an analytical point of view. This study reviews different approaches and documents based on the concept of environmental security and presents an analytical essay in its relationship with the food security.
Yiyecek İçecek İşletmelerinde Yönetimi Sınırlayan Faktörler
Limiting Factors to Management of Food and Beverage Business
Yazar: Cankül, Duran; Kaya, Fazıl; Cankül, Işıl
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Yiyecek-İçecek İşletmeleri,Yönetim,Yönetim Sınırlılıkları,Eskişehir. ; Food and Beverage Businesses,Management,Management Limitations,Eskişehir.

Diğer işletmelere nazaran yiyecek içecek işletmelerinde üretim ve tüketimin eşzamanlı oluşu, yönetimin birçok faktörü göz önünde bulundurarak ve hesaplayarak hareket etmesini gerektirmektedir. İşletme yönetimleri görevlerini eksiksiz yerine getirebilmek için profesyonel anlayışlar sergileseler de, müdahale edemedikleri ve yönetimin işlevini sınırlayan birçok faktörle karşı karşıya kalabilmektedir. Bu varsayımdan hareketle bu araştırma, yiyecek içecek işletmeleri yönetimini sınırlayan faktörleri tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Eskişehir’deki birinci sınıf yiyecek içecek işletmelerinde üst düzey 11 yönetici ile görüşme yapılmıştır. Yapılan görüşmeler neticesinde elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analizine tabi tutulmuştur. Yapılan analiz sonuçlarına göre, yiyecek içecek işletmeleri yönetimini sınırlayan  içsel ve dışsal olarak tanımlanan iki temel hususun var olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber her bir kategorinin altında farklı isimlerde toplam on bir adet tema tanımlanmıştır.

Compared to other businesses, the simultaneous production and consumption in food and beverage businesses requires the management to act by considering and calculating many factors. Even though business managements show professional understanding in order to fulfil their duties completely, they may be faced with many factors that they cannot interfere with and that limit the function of the management. Based on this assumption, this research aims to identify the factors that limit the management of food and beverage businesses. In this direction, interviews were held with 11 senior executives in first-class food and beverage businesses in Eskişehir. The data obtained as a result of the interviews were subjected to content analysis and descriptive analysis. According to the results of the analysis, it has been determined that there are two main issues, defined as internal and external, that limit the management of food and beverage businesses. In addition, a total of eleven themes with different names were defined under each category.
Avrupa Birliği Genişlemesi ve Müzakere Süreçlerinde İtici Güçler, Frenleyiciler ve Adaylar
The Drivers, the Brakemen and the Candidates in the European Union Enlargement and Negotiation Processes
Yazar: Ultan, Mehlika Özlem
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği,Genişleme Dalgaları,Avrupa Bütünleşmesi,İtici Güçler,Frenleyici Güçler ; European Union,Enlargement Waves,European Integration,Drivers,Brakemen

Avrupa Birliği, 1952 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu olarak kurulduğu günden bugüne birçok değişim ve dönüşüm geçirmiştir. Yaşanan dönüşümlerin temelinde Birliğin ekonomi politikaları bulunmakta ancak, bu ekonomi politikaları siyasi argümanlarla birleşerek genişleme politikasını da yönetmektedir. Avrupa Birliği’nin genişlemesine yönelik çalışmaların çoğunluğu genelde aday ülkelerin Birliğe neden üye olmak istediklerine odaklanmaktadır. Birlik üyesi olan ülkelerin adayları neden desteklediği ya da üyeliklerini istemedikleri üzerine yapılan çalışmaların sayısı oldukça azdır. Adayların üyeliğinin Birliğin iç dinamikleri ve üye devletlerin çıkarları açısından karşılaşılabilecek siyasi ve ekonomik nedenleri arka plana atılmıştır. Bu çalışma, genişleme politikasının itici güçlerinin ve genişlemeleri frenleyen ülkelerin attığı adımların arkasında yatan nedenleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda itici güçlerin ve frenleyici ülkelerin çıkarlarının, aday ülkelerin müzakere süreçlerini de şekillendirdiği argümanından hareket etmektedir. Bu doğrultuda tüm genişleme dalgaları incelenecek, aday ülkelerin itici ve frenleyici güçlerden nasıl etkilendikleri ve bu etkinin genişleme sürecine yansımaları irdelenecektir.

The European Union has undergone many changes and transformations since its establishment in 1952 as the European Coal and Steel Community. The economic policies of the Union are at the root of the transformations experienced, but these economic policies, combined with political arguments, also govern the enlargement policy. The majority of the studies on the enlargement of the European Union generally focus on why the candidate countries want to become a member of the Union. The number of studies on why the member countries of the Union support the candidates or do not want their membership is very few. The political and economic reasons for the membership of the candidates in terms of the internal dynamics of the Union and the interests of the member states were put into the background. This study aims to reveal the reasons behind the driving forces of the enlargement policy and the steps taken by the countries that restrain the enlargement. At the same time, it proceeds from the argument that the interests of driving forces and brakemen countries also shapes the negotiation processes of the candidate countries. In this direction, all enlargement waves will be examined, how the candidate countries are affected by the drivers and the brakemen and the reflections of this effect on the enlargement process will be examined.