Dijital Çağda Sanatın ve Sanatçının Konumu
Dijital Çağda Sanatın ve Sanatçının Konumu
Yazar: Akblut, Doğan
Dergi: İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, Vol. 8 No. 17, 2018
Anahtar kelimeler: dijital sanat

ÖZET“Hayat dengeye kavuştukça sanat ortadan kalkacaktır” Piet MondrianDünyanınteknolojik değişimine koşut şekilde biçimlenen yaşam koşulları sadece ekonomik,siyasi ya da tüketim alışkanlıklarımızı/algılarımızı biçimlendirmeklekalmamakta, aynı zamanda kültürel, edebi ve sanatsal bakış açılarımızın da yenibir gözle değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Neo-liberal politikalar,küreselleşme ve melezleşme üzerine kurulu postmodern algı insanın geçmişteoluşturduğu neredeyse tüm siyasi, kültürel ve sanatsal birikimle yıkıcı veinkara dayalı bir hesaplaşma içine girerek kendi meşru zeminini oluşturmaya vesöylemini kitlelere aşılamaya başlamıştır.Aristoteles’tengünümüze kadar yaşamla sanat arasında gerçeklik algısını yansıtma (mimesis)kuramının türevleri üzerine kurgulayan ve işlevsel boyutunu arınma (katharsis),ideolojik biçimlendirme, yeni ufuklar açan yaratıcılık gibi pek çok biçimdetanımlayan sanatçı, günümüz dünyasında yeni olgularla yüzleşmek zorundakalmıştır. Her şeyden önce, dijital tasarımın hükümranlığında sanat ve sanatçıöznel konumunu koruyabilecek midir? Sanat insanın elinden kayıp yapay zekânıneline mi geçecektir? Bu ve buna benzer pek çok soru sanatın yenidünya düzenindekonumunu belirlemeye çalışan sanatçı, sanat tarihçisi, akademisyen ve icracırolündeki kişilerin sorunsalına dönüşmüştür. Üstelik sadece “evet” ya da“hayır” gibi yanıtlar tatmin edici olmaktan uzaktır. Bunun yanında, “nasıl?”sorusuna da yanıt vermek gerekecektir, çünkü en azından bir insan-yapay zekayarışı görüntüsü sunan yeni evrende sanatçı, yaratıcılık, insan zekası, ruhsalkonumlandırmalar, düşüncenin dışavurumu, duyguların ifadesi gibi pek çok önemliboyutu olan varlık alanının sürdürülmesi ya da yeniden tasarlanması da sözkonusudur.

ÖZET“Hayat dengeye kavuştukça sanat ortadan kalkacaktır” Piet MondrianDünyanınteknolojik değişimine koşut şekilde biçimlenen yaşam koşulları sadece ekonomik,siyasi ya da tüketim alışkanlıklarımızı/algılarımızı biçimlendirmeklekalmamakta, aynı zamanda kültürel, edebi ve sanatsal bakış açılarımızın da yenibir gözle değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Neo-liberal politikalar,küreselleşme ve melezleşme üzerine kurulu postmodern algı insanın geçmişteoluşturduğu neredeyse tüm siyasi, kültürel ve sanatsal birikimle yıkıcı veinkara dayalı bir hesaplaşma içine girerek kendi meşru zeminini oluşturmaya vesöylemini kitlelere aşılamaya başlamıştır.Aristoteles’tengünümüze kadar yaşamla sanat arasında gerçeklik algısını yansıtma (mimesis)kuramının türevleri üzerine kurgulayan ve işlevsel boyutunu arınma (katharsis),ideolojik biçimlendirme, yeni ufuklar açan yaratıcılık gibi pek çok biçimdetanımlayan sanatçı, günümüz dünyasında yeni olgularla yüzleşmek zorundakalmıştır. Her şeyden önce, dijital tasarımın hükümranlığında sanat ve sanatçıöznel konumunu koruyabilecek midir? Sanat insanın elinden kayıp yapay zekânıneline mi geçecektir? Bu ve buna benzer pek çok soru sanatın yenidünya düzenindekonumunu belirlemeye çalışan sanatçı, sanat tarihçisi, akademisyen ve icracırolündeki kişilerin sorunsalına dönüşmüştür. Üstelik sadece “evet” ya da“hayır” gibi yanıtlar tatmin edici olmaktan uzaktır. Bunun yanında, “nasıl?”sorusuna da yanıt vermek gerekecektir, çünkü en azından bir insan-yapay zekayarışı görüntüsü sunan yeni evrende sanatçı, yaratıcılık, insan zekası, ruhsalkonumlandırmalar, düşüncenin dışavurumu, duyguların ifadesi gibi pek çok önemliboyutu olan varlık alanının sürdürülmesi ya da yeniden tasarlanması da sözkonusudur.