Vejetatif ve Tohum Olgunlaştırma Döneminde Salsola tragus L. ve Noaea mucronata (Forssk.) Asch. & Schweinf.’nin Yem Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Vejetatif ve Tohum Olgunlaştırma Döneminde Salsola tragus L. ve Noaea mucronata (Forssk.) Asch. & Schweinf.’nin Yem Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Yazar: Temel, Süleyman
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Alternative forage resources, growth stages, xerophyte and halophyte species, wild erosion area, fodder value ; Alternatif yem kaynağı, gelişme dönemleri, kserofit ve halofit türler, rüzgar erozyon sahası, yem değeri

Türkiye de olduğu gibi Iğdır da da, kurak ve yarı kurak bölgelerde otlanan hayvanlar sürekli yetersiz beslenme ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu amaçla hayvan sahipleri geç sonbahar ve erken ilkbahar aylarında ovada, yılın diğer aylarında ise yüksek rakımlarda hayvanlarını otlatma meylindedirler. Özellikle erken ilkbahar ve geç sonbahar dönemlerinde otsu türlerin çoğu dormant ve kurumuş olduğundan kaliteli yem açığı ve hayvanların yetersiz beslenmesi daha fazladır. Oysa kurak şartlara adapte olmuş çok sayıda tür yeşilliklerini ve besin değerlerini koruyarak, otlanan hayvanlara kalteli bir yem kaynağı sağlamaktadırlar.  Bu amaçla bölgede yaygın olarak yetişen Salsola tragus L. ve Salsola kali bu araştırmada bitki materyali olarak kullanılmış ve bu türlerin erken ilkbahar (vejetatif) ve geç sonbahar (tohum olgunlaştırma) dönemlerinde bazı yem kalite özellikleri incelenmiştir. Deneme kurak iklim özelliğe sahip Aralık (Iğdır) rüzgar erozyon sahası meralarında 2013 yılında şansa bağlı tam bloklar deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, her iki türün de hayvan besleme açısından arzulanan ham protein, kuru madde sindirilebilirliği, sindirilebilir enerji, metabolik enerji ve nispi yem değerleri erken vejetatif gelişme döneminde, arzulanmayan nötr çözücülerde çözünemeyen lif, asit çözücülerde çözünemeyen lif ve asit çözücülerde çözünemeyen lignin içerikleri ise tohum olgunlaştırma döneminde belirlenmiştir. Türler arasında ise S.tragus, S.kali ile kıyaslandığında daha yüksek bir besin içeriğine sahip olmuştur. Sonuç olarak besin değeri açısından her iki fenolojik dönemin otlatma için uygun olduğu ve her iki türün geleneksel yem kaynaklarına göre azımsanmayacak kalitede yem sağlayabildiği ortaya konulmuştur.

Especially in early spring and late autumn periods, when many of herbaceous plants are dormant, they are insufficient to meet quality fodder demands of livestock. However, many species adapted to arid conditions provide the quality nutrition resources for grazing animals by maintaining their nutritive value and greenness. For this purpose, Salsola tragus and Noaea mucronata growing commonly were used as plant material, and fodder quality parameters were investigated in early vegetative (spring) and seed maturity stage (autumn). Experiment was conducted using a completely randomized block design with three replications on the Aralık (Iğdır) wild erosion area in 2013. Results showed that all the examined quality parameters were significant differences between seasons. According to this, the highest crude protein, dry matter digestibility, digestible energy, metabolizable energy and relative feed value were determined at early vegetative stage, but neutral detergent fiber, acid detergent fiber and acid detergent lignin contents at seed maturity stage. When the quality parameters desired by livestock are considered, S.tragus had higher nutrition content than N.mucronata. Consequently, it was revealed that both seasons were suitable for grazing in terms of nutritional value, and both species could be supplied a considerable quality of forage according to conventional fodder resources. 1. GİRİŞ