Pnömatik Hassas Ekim Makinalarında Tohumların Tutulmasına  Etkili Bazı Parametrelerin Etki Derecelerinin Belirlenmesi
Determination of the Effects of Some Pararneteres on Picked up in  Precision Pneumatic Drills
Yazar: Acar, Ali İhsan
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 07 No. 03, 2001
Anahtar kelimeler: pnömatik hassas ekim makinesi, ekici delikli plaka, vakum, çizgisel h ı z, delik çap ı ; precision pneumatic drills, rotate metering plate, vacuum, linear velocity, hole diameter

Pnömatik hassas ekim makineler ı kullan ı larak, tohumlar tek tek ekilebilmekte, tohumluktan ve  ekim sonras ı seyreltme gibi işlemlerde işçilikten tasarruf sağ lanabilmektedir. Bu makinalarda ekim kalitesine  etkili en önemli faktör, vakum ve ekici delikli plakalar ı n çevre h ı zları olmaktad ı r. Ekici düzenin en önemli eleman ı  olan delikli plakadaki deliklerin çap ı ve say ı s ı , tohumlar ı n fizikomekanik özelliklerine ve ekim tekni ğ ine uygun  olarak belirlenmektedir.  Bu çal ışmada, mı s ı r, ayçiçeğ i, soya, kaplanm ış ve kaplanmam ış şekerpancar ı tohumlar ı n ı n hangi  vakum değ erinde, ekici delikli plakan ı n hangi delik çaplar ı nda ve çevre h ı z ı değ erinde deliklerde  tutulabileceğ inin belirlenmesi amaçlanm ışt ı r.  Bu makinalar için geçerli olan ilerleme h ı z ı değerleri ile tohumlar ı n s ı ra üzeri ekilme uzakl ı klan ve  fizikomekanik özellikleri belirlenmiştir. Uygulamada kullan ı lan makinalar ı n, tekerlek çap ı , hareket iletim oran ı ve  ekici delikli plaka çap ı gibi konstrüktif değ erleri kullan ı lm ışt ı r. Denemelerde; tohumlar ı n tutulduğ u deliklerin  çaplar ı , 1.5, 2, 2.5, 3, 3.5, 4, 4.5, 5, 5.5, 6, 6.5 ve 7 mm, vakum seviyeleri -4, -6, -8, -10, -12 ve -14 kPa ve ekici  delikli plakan ı n çizgisel h ı z değerleri 0.25, 0.38, 0.55 ve 0.79 m/s olarak al ı nmışt ı r.  Sonuç olarak; tohumlar belirli delik çaplar ı nda vakum seviyesi ve ekici delikli plaka çizgisel h ı z ı n ı n tüm  seviyelerinde delikte tek tek tutulmu ştur. Bu uygun değerler d ışı nda, daha küçük delik çaplar ı nda genellikle,  yüksek vakum ve dü şük ekici delikli plaka çizgisel h ı z değ erlerinde tohumlar deliklerde tek tek tutulabilmektedir.  Ancak, vakum değ eri düşürüldüğ ünde ve delikli plakan ı n yüksek çizgisel h ı z değ erlerinde tohumlar ı n deliklerde  tutulmalar ı güçleş mektedir. Delik çap ı büyüdükçe de tohumlar ı n tek tek tutulma oranlar ı azalmakta, tohumlar ya  iki ve daha fazla tutulmakta ya da emme hatt ı n ı n içerisine girmektedirler.

Precision pneumatic drills is used in seed singling and it provides a decrease in the labour  in thinning operation. Vacuum and peripheral velocity of seed metering device are two important factors which  affect the quality of seeding. Hole diameters and numbers of holes on rotate seed metering plate are  determined according to the physicomechanical properties of seeds and the distance of seed in the row.  The aim of this research is, to determine the sultable vacuum level, hole diameters and peripheral  velocity of rotate metering plate dev ı ce for corn, sunflower, soybean, covered and uncovered sugarbeet seeds.  In this study, proper forward speed of the precision pneumatic drills, distance of seed in the row and  physicomechanical properties had been found for the mentioned seeds. Constructional values such as the  diameter of wheel, transmititon ratio and diameter of rotate metering plate had been used to calculate linear  velocity of rotate metering plate. The hole diameters were 1.5, 2, 2.5, 3, 3.5, 4, 4.5, 5, 5.5, 6, 6.5 and 7 mm;  vacuum levels were -4, -6, -8, -10, -12 and -14 kPa; the linear velocity of rotate metering plate were 0.25, 0.38,  0.55 and 0.79 m/s in trials.  As a result of this, the seeds had been holded in the significant hole diameterson the all vacuum and  all linear velocity. In addition to this Besides the seeds could be holded as a single seed which is smaller than  the hole diameters generally at the high vacuum level and low linear velocity 'eve!, however the seeds could not  be holded in low vacuum levels and high linear velocities. The amount of single seeds decrease when the  bigger hole diameter was used, since the seeds either holded multiply or run to the vacuum line.