Namaz ve Yahudilikteki Günlük İbadet
Salât and the Daily Prayer in Judaism
Yazar: Gündüz, Şinasi
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Yahudilik,tefila,günlük ibadetler,Karailik,Rabbinik Yahudilik,Maimonides,namaz,İslam,Hz. Muhammed

Yahudilikte günlük ibadet (tefila), İslam’dakinamazla ilgili olarak süregelen bir tartışma konusudur. Bazıları Yahudi günlükibadetlerinin özellikle şekil ve biçim açısından İslam’daki namazın (salât)kökeni olduğunu ve Hz. Muhammed’in namazı Yahudi kültür çevresinden öğrendiğinitartışmaktadır. Ancak Yahudilikte günlük ibadetlerin gelişimine dair tarihselsüreç bunun desteklememektedir; zira Hz. Muhammed’in peygamberliği dönemindeİslam’daki namaza benzer bir şekil ve biçime rastlanmamaktadır. İlk eldenYahudi dinsel literatürü incelendiğinde Yahudilikte günlük ibadetlerintapınaktaki günlük kurban ritüellerinden hareketle günde üç vakit olacakşekilde Yazıcı Ezra başkanlığındaki bir heyet tarafından düzenlendiğianlaşılır. İkinci Tapınağın yıkılışı sonrası günlük ibadet geleneğinde bazıdeğişiklikler oldu ve İslami dönemin başlangıcında günlük ibadetler geneldeayakta durmak suretiyle eda edilmekteydi. İlerleyen İslam egemenliği döneminde iseYahudi kültüründeki günlük ibadet geleneği İslami uygulamalardan etkilendi.Sadece Anan ben David tarafından kurulan 8. yy Karailiği değil, ana gövdeRabbinik gelenek de İslam geleneğinden etkilendi. Böylelikle 12. yy’ın ünlüYahudi din bilgini Maimonides, şekil ve biçim açısından ibadet öncesitemizlenme ritüelini ve ibadetleri yeniden düzenlemek suretiyle RabbinikYahudiliğin günlük ibadetlerini gözden geçirdi. Böylece kolların ve ayaklarınyıkanması, tam rükû ve secde gibi şekiller Ortaçağda Yahudiliğin hem Karailikhem de Rabbinik geleneğinde ortaya çıktı. Günümüz Yahudiliğine geldiğimizde,Rabbinik gelenek bağlısı Yemen ve Etiyopya Yahudiliği gibi bazı gruplarla Karaive Samiri Yahudiliği haricinde Yahudilerin kahir çoğunluğu günlük ibadetlerinigenelde ayakta icra ederler ve tam rükû ve secde gibi ritüellere yer vermezler.Bununla birlikte genelde Talmide Ha-Rambam olarak bilinen bazı revizyonistgruplar Yahudi günlük ibadetlerinin şeklini ve biçimini Ortaçağda Maimonidesgibi Yahudi din bilginlerinin tanımlamalarından hareketle yeniden inşa etmeye çalışmaktadırlar.

The daily prayer (tefilla)in Judaism is currently a debate of argument in connection to the daily prayers(salat) of Islam. Some argue that the Jewish daily prayers are the origin ofIslamic prayers particularly in the context of form and shape, and that theProphet Muhammed has learned it in a milieu of Jewish culture. However, thehistorical development of daily prayers in Judaism does not support thisargument, since we do not trace such form and shape in Jewish daily prayersresembling salat in Islam at the period of prophecy of Muhammad. When thefirst-hand Jewish literature is examined it is seen that the daily prayers arearranged as three times daily rituals, mainly due to the daily sacrificialrituals in the temple, by an assemble headed by Ezra, the Scribe. After thedestruction of the Second Temple, there has been some changes in the traditionof daily prayer, and at the very beginning of Islamic period it has beenperforming by standing in general. Later in Islamic domination period thetradition of daily prayers in Jewish culture has been influenced by Islamiccustoms. Not only the sect of Karaites of the 8th century, foundedby Anan ben David, but also the Rabbinic tradition, the main body, wasinfluenced by the Muslim tradition. Hence Maimonides, the famous Jewish scholarof the 12th century, reviewed the daily prayers of Rabbinic Judaism,reorganizing it as well as washing rituals in context of shape and form. Thus,such forms as washing arms and feet, full bowing down and prostration appearedin both Karaite and Rabbinic tradition of Judaism in the Middle Age. As forJudaism today, except for some groups such as Yemenite and Ethiopian Jews inRabbinic context, and Karaite and Samaritan Jews in non-Rabbinic contexts, themajority of Jews perform their daily prayer rituals in standing and do not giveplace the ritual like full bowing down and prostration. However, somerevisionist Jewish groups mainly known as Talmide Ha-Rambam try to reorganizethe form and shape of Jewish daily prayer as it was described by Jewishscholars like Maimonides in the Middle Age.