Platon’un Devlet’ini Bir Siyasal Program Olarak Okuma Girişimi
Attempt to Read Plato's Republic As a Political Program
Yazar: Güler Sevli, Sabır
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 60, 2021
Anahtar kelimeler: Platon,Devlet,Atina,Demokrasi,Siyasal Program ; Plato,Republic,Athens,Democracy,Political Program.

Siyaset felsefesinin kurucusu, siyaset biliminde çokça tartışılan birçok kavramın ve ideolojinin öncüsü veya daha yaygın kullanımıyla “babası” olarak kabul edilen Platon, bugün bile üzerinde canlı tartışmaların yürütüldüğü bir filozoftur. Platon üzerinden yürütülen tartışmaların ve değerlendirmelerin genel özelliği, onun felsefesinin teorik düzeyde ele alınması ve yorumlanması şeklindedir. Özellikle de Platon’un Devlet eserinde ortaya koyduğu yönetim modeli, üzerinde en çok tartışma yürütülen konulardan biridir. Ancak bu tartışmalar ve yorumlar, Platon’un ortaya koyduğu modelin, genellikle onun somut politik kişiliği ve yaşadığı dönemdeki toplumsal ve siyasal koşullarla ilişkisi ve bunların etkisi değerlendirilmeden yapılmaktadır. Bu durum ise soyut ve anlaşılması güç bir Platon portresi ortaya çıkarmaktadır. Atina’nın önde gelen aristokrat bir ailesine mensup bir filozof olan Platon aynı zamanda politik bir kişilik ve politik bir liderdir. Platon, Atina demokrasisinin uzun yüzyılı (MÖ 461-322) döneminde yaşamış, bu dönemin birçok siyasal ve toplumsal olayına tanıklık etmiştir. Genel olarak demokrasi ve kısmen de oligarşi yönetimlerine tanıklık eden Platon, bu yönetimleri bozuk devlet düzenleri olarak eleştirmiş, Devlet’te ise kendi yönetim modelini ortaya koymuştur. Platon’un, yaşadığı dönemin aktif bir politik figürü olduğu dikkate alındığında, Devlet’te ortaya koyduğu yönetim modelini de iktidarı hedefleyen bir siyasal program olarak değerlendirmek olası görünmektedir.

Plato, the founder of political philosophy, the pioneer of many ideologies and concepts discussing in political science, at the same time accepting as the "father" with its more common usage, is a philosopher on which actual discussions are carried out even today. The general characteristic of the discussions and evaluations carried out through Plato is that his philosophy is considered and interpreted at the theoretical level. Especially the government model put forward by Plato in his work of Republic is one of the most controversial issues. However, these discussions and comments are made without evaluating Plato's concrete political personality and its relationship with the social and political conditions of the period and their impact. This situation creates an abstract and incomprehensible portrait of Plato. Plato, as a philosopher from a prominent aristocratic family of Athens, had also a political personality and was a political leader. Plato lived in the long century of Athenian democracy (461-322 BC) and witnessed many political and social events of this period. Plato, who witnessed democratic in general and partly oligarchic governments, criticized these governments as corrupt state orders and presented his own government model in the Republic. Considering that Plato was an active political figure of the period in which he lived, it seems possible to evaluate the government model he put forward in the Republic as a political program targeting the government.