İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİ MİZAH DERGİLERİNDEN “HANDE” DERGİSİ
ONE OF THE HUMOR MAGAZINES OF THE SECOND CONSTITUTIONAL ERA, “HANDE” MAGAZINE
Yazar: Kılıç, Neslihan
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Communication and Media Studies (Other) ; İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer) ; Mizah Basını,Hande Dergisi,Eşref/Musavver Eşref Dergisi,Cevdet Maşuk,Hüseyin Nazmi ; Humor Press,Hande Magazine,Esref/Musavver Esref Magazine

Basın tarihimizde İkinci Meşrutiyet dönemi süreli yayın sayısının adeta patlama yaptığı bir dönemdir. Ancak bu dönemde yayın hayatına başlayan süreli yayınların çok büyük bir çoğunluğu kısa ömürlü olmuştur. İncelemeye konu olan Hande dergisi de dönemin özelliklerini yansıtır şekilde 4 Nisan/25 Nisan 1910 tarihleri arasında sadece dört sayı olarak yayımlanmıştır. Hande, kapak sayfasında kendisini “haftalık edebi mizah gazetesidir” şeklinde tanıtmıştır. Derginin müdürü Hüseyin Nazmi, başyazarı ise Cevdet Maşuk’tur. Hande her ne kadar kendisini mizah gazetesi olarak tanıtmış olsa da basın tarihimizdeki Karagöz, Akbaba vb. mizah dergileriyle mukayese edildiğinde edebi yönü mizah yönüne ağır basan bir dergi görünümündedir. Nitekim dergide çoğunlukla karikatür, latife vb. mizah unsurlarından ziyade hikâyelere, şiirlere, bilmecelere ve okurlardan gelen telgraflara yer verilmiştir. Hande’nin, kısa süreli bir yayın hayatına sahip olmasına rağmen basın tarihimiz açısından önemi Eşref/Musavver Eşref dergisinin devamı niteliğinde olmasıdır. Makalede, Hande dergisi niteliksel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Alanyazın taraması yapıldığında Hande dergisi hakkında akademik bir çalışma yapılmadığı görülmektedir. Bu çalışma Hande dergisi üzerine yapılan ilk akademik çalışma niteliğindedir. Derginin sayılarına Milli Kütüphane-Dijital Süreli Yayınlar kısmından ve Hakkı Tarık Us Dijital Kütüphanesinden ulaşılmıştır.

In our press history, the Second Constitutional Era is a period in which the number of periodicals literally exploded. However, most of the periodicals that started broadcasting in this period were short-lived. The Hande magazine, which is the subject of the review, was published between April 4 and April 25, 1910 as only four issues, reflecting the characteristics of the period. On the cover page, Hande introduced itself as "a weekly literary humor newspaper." The editor of the magazine was Hüseyin Nazmi, and the editor-in-chief was Cevdet Maşuk. Although Hande introduced itself as a humor newspaper, when compared to humor magazines in our press history such as Karagöz and Akbaba, it seems to be a magazine whose literary aspect outweighs the humor aspect. As a matter of fact, the magazine mostly included stories, poems, riddles and telegrams from readers rather than humor elements such as cartoons and jokes. Although Hande had a short publication life, its importance in terms of our press history is that it is a continuation of Eşref/Musavver Eşref magazine. In this article, Hande magazine was analyzed by qualitative content analysis method. If the literature is scanned, it can be  seen that there is no academic study about Hande magazine. This article is the first academic study on Hande magazine. Issues of the journal were obtained from the National Library-Digital Periodicals section and Hakkı Tarık Us Digital Library.