Geri Dönüp Baktığımda Alman Dili ve Edebiyatı Dergisi'nin Kısa Tarihçesi
Geri Dönüp Baktığımda Alman Dili ve Edebiyatı Dergisi'nin Kısa Tarihçesi
Yazar: Kuruyazıcı, Nilüfer
Dergi: Studien zur deutschen Sprache und Literatur, Vol. 0 No. 20, 2012

Ziegler‟le Annemarie Schimmel gibi adların da yer alması derginin o yıllarda  Almanya‟dan beslendiğinin önemli bir göstergesi. Safinaz Duruman ve Şara  Sayın‟la Burhanettin Batıman‟ın yanı sıra Ankara Üniversitesi‟nden Melahat  Özgü‟nün de katılmasıyla ilk kez IV. sayıdan başlayarak Türk yazarların sayısı  artmışsa da V. sayı gene Alman hocaların ağırlıklı olduğu iki dilde yazılarla  yayımlanmıştır. Bu sayının bir özelliği de yayımlanmasının artık Safinaz  Duruman ve Şara Sayın tarafından devralınmış olması ve Kürsü‟nün  gelişmesinde büyük emekleri geçen Prof. Fricke‟ye 65. yaş armağan sayısı  olarak sunulmasıdır. Ama 1966 yılında yayımlanan bu sayının ardından  derginin yayınına son verilmiştir. Çünkü yayın işleriyle uğraşacak kimse yoktur.  Taa ki ben 1975 yılında doktoramı tamamlayıp derginin yayın işlerini üstüme  almayı teklif edene kadar… Ancak 1985‟de çıkabilen VI. sayı ile derginin  basım işi bu arada artık Edebiyat Fakültesi Basımevi‟ne geçmiştir. Bundan  böyle Alman Filolojisi‟nin yetiştirdiği 2. kuşak hocalar olan bizlerin yazıları  ağırlık kazanacaktır. VII. sayıdan başlayarak Prof. Mecklenburg (Köln  Üniversitesi) ve Prof. Manfred Durzak (Paderborn Üniversitesi) gibi Alman  üniversite hocalarının yazı yazmayı kabul etmeleri ise dergiye uluslararası  nitelik kazandırma açısından önemli bir olaydır. Şara Sayın‟ın 1993‟te emekli  olması üzerine 1995‟te yayımlanan IX. sayı ile birlikte onun yetiştirdiği biz  ikinci kuşağın yayın kurulunu oluşturmamız artık Dergide edebiyat ve dilbilim  yazılarının yanı sıra yabancı dil eğitiminin de bilimsel bir konu olarak yer  almasına ve böylelikle konu yelpazesinin genişlemesine yardımcı olmuştur.  Ama o yıllarda birçoğumuzun Alman üniversiteleri ile ilişkilerimiz henüz  Almanya‟da yayın yapabilecek kadar gelişmemiş olduğu için Alman Dili ve  Edebiyatı  açılabileceğimiz tek kaynaktı. Buna rağmen derginin 1985‟den 1998‟e kadar  düzensiz aralarla çıkabilmesi ise teknik koşullar yüzündendir. Bu gecikmelere,  Dergi yazılarının tamamlanıp Dekanlığa teslim edilmesinden sonra baskı  aşamasına ne zaman gelinebileceğinin, baskı işleminin ne kadar süreceğinin hiç  belli olmaması neden oluyordu. Çünkü derginin basıldığı Edebiyat Fakültesi  Basımevi en ilkel koşullarda çalışmakta ve baskı, harflerin tek tek dizildiği  linotip makinesi ile yapılmaktaydı. Bu da her tashihten sonra yeni yanlışların  oluşmasına, satırların kaymasına neden oluyor, en aşağı üç tashih yapma  zorunluluğu doğuyor, çoğu zaman benim ve matbaa çalışanlarının birlikte  uğraşmamıza karşın sonuç gene de istendiği gibi olmuyordu. Başka matbaaların  çoktan bilgisayar tekniğine geçmiş olmasına karşılık Edebiyat Fakültesinin hala  bu eskimiş teknikte ısrar etmesi öbür yandan süreli yayınları çıkmaza  sokuyordu. Eğer dergi uzun aralıklarla da olsa kesintisiz olarak yayınını  sürdürebildiyse bu hiç kuşkusuz benimle birlikte büyük özveriyle çalışan

Ziegler‟le Annemarie Schimmel gibi adların da yer alması derginin o yıllarda  Almanya‟dan beslendiğinin önemli bir göstergesi. Safinaz Duruman ve Şara  Sayın‟la Burhanettin Batıman‟ın yanı sıra Ankara Üniversitesi‟nden Melahat  Özgü‟nün de katılmasıyla ilk kez IV. sayıdan başlayarak Türk yazarların sayısı  artmışsa da V. sayı gene Alman hocaların ağırlıklı olduğu iki dilde yazılarla  yayımlanmıştır. Bu sayının bir özelliği de yayımlanmasının artık Safinaz  Duruman ve Şara Sayın tarafından devralınmış olması ve Kürsü‟nün  gelişmesinde büyük emekleri geçen Prof. Fricke‟ye 65. yaş armağan sayısı  olarak sunulmasıdır. Ama 1966 yılında yayımlanan bu sayının ardından  derginin yayınına son verilmiştir. Çünkü yayın işleriyle uğraşacak kimse yoktur.  Taa ki ben 1975 yılında doktoramı tamamlayıp derginin yayın işlerini üstüme  almayı teklif edene kadar… Ancak 1985‟de çıkabilen VI. sayı ile derginin  basım işi bu arada artık Edebiyat Fakültesi Basımevi‟ne geçmiştir. Bundan  böyle Alman Filolojisi‟nin yetiştirdiği 2. kuşak hocalar olan bizlerin yazıları  ağırlık kazanacaktır. VII. sayıdan başlayarak Prof. Mecklenburg (Köln  Üniversitesi) ve Prof. Manfred Durzak (Paderborn Üniversitesi) gibi Alman  üniversite hocalarının yazı yazmayı kabul etmeleri ise dergiye uluslararası  nitelik kazandırma açısından önemli bir olaydır. Şara Sayın‟ın 1993‟te emekli  olması üzerine 1995‟te yayımlanan IX. sayı ile birlikte onun yetiştirdiği biz  ikinci kuşağın yayın kurulunu oluşturmamız artık Dergide edebiyat ve dilbilim  yazılarının yanı sıra yabancı dil eğitiminin de bilimsel bir konu olarak yer  almasına ve böylelikle konu yelpazesinin genişlemesine yardımcı olmuştur.  Ama o yıllarda birçoğumuzun Alman üniversiteleri ile ilişkilerimiz henüz  Almanya‟da yayın yapabilecek kadar gelişmemiş olduğu için Alman Dili ve  Edebiyatı  açılabileceğimiz tek kaynaktı. Buna rağmen derginin 1985‟den 1998‟e kadar  düzensiz aralarla çıkabilmesi ise teknik koşullar yüzündendir. Bu gecikmelere,  Dergi yazılarının tamamlanıp Dekanlığa teslim edilmesinden sonra baskı  aşamasına ne zaman gelinebileceğinin, baskı işleminin ne kadar süreceğinin hiç  belli olmaması neden oluyordu. Çünkü derginin basıldığı Edebiyat Fakültesi  Basımevi en ilkel koşullarda çalışmakta ve baskı, harflerin tek tek dizildiği  linotip makinesi ile yapılmaktaydı. Bu da her tashihten sonra yeni yanlışların  oluşmasına, satırların kaymasına neden oluyor, en aşağı üç tashih yapma  zorunluluğu doğuyor, çoğu zaman benim ve matbaa çalışanlarının birlikte  uğraşmamıza karşın sonuç gene de istendiği gibi olmuyordu. Başka matbaaların  çoktan bilgisayar tekniğine geçmiş olmasına karşılık Edebiyat Fakültesinin hala  bu eskimiş teknikte ısrar etmesi öbür yandan süreli yayınları çıkmaza  sokuyordu. Eğer dergi uzun aralıklarla da olsa kesintisiz olarak yayınını  sürdürebildiyse bu hiç kuşkusuz benimle birlikte büyük özveriyle çalışan