Türkiye ve Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Göreli Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Etkinliğinin Analizi
Relative Research and Development (R&D) Efficiency Analysis of Turkey and the European Union Member Countries
Yazar: Cenikli, Vildan Saba
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; R&D Effectiveness,Data Envelopment Analysis,Research and Development (R&D),High-Tech Product Export,Patent ; Ar-Ge Etkinliği,Veri Zarflama Analizi,Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı,Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge),Patent

Uluslararası rekabet koşullarında ülkeler bilim ve teknoloji altyapılarını güçlendirmek için çaba sarf etmekte, Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerini desteklemekte ve nitelikli işgücü istihdamına önem vermektedir. Ar-Ge faaliyetleri ile yeni ürünlerin piyasaya sürülmesi, mevcut ürünlerin geliştirilmesi, üretim süreçlerinde yenilik yapılması, verimliliği artıran yeni teknolojilerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Yeni ürünlerin piyasaya sürülmesi veya mevcut ürünlerin geliştirilmesini sağlayan yenilikler sonucunda ülkelerin uluslararası piyasalarda rekabet gücü artarak ekonomik büyümenin sürekliliği sağlanacaktır.  Ar-Ge faaliyetleri için ayrılan bütçeler, yapılan harcamalar ve tahsis edilen kıt kaynakların verimli bir şekilde kullanımı giderek önem kazanmaktadır. Ar-Ge etkinliğinin ölçülmesi, Ar-Ge faaliyetine tahsis edilen kaynakların verimli bir şekilde kullanılıp kullanılmadığını gösteren önemli bir gösterge olmaktadır. Ülkelerin Ar-Ge etkinliğinin tespit edilmesi ve Ar-Ge etkinliğine sahip olmayan ülkeler için hedef belirlenmesi ülkelerin kaynaklarını etkin bir biçimde değerlendirmeleri açısından stratejik bir öneme sahiptir. Ar-Ge faaliyetleri desteklenirken ve Ar-Ge personeli istihdam edilirken yüksek katma değere sahip, ticarileşebilecek ürünler yaratılan alanlar tespit edilmelidir. Bunun yanında ülkenin ihracatını artırma, ithalatını azaltma ve işgücü istihdamını olumlu anlamda etkileme potansiyeli göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin ve Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin Ar-Ge etkinliğini 2015-2017 yılları için veri zarflama analiz yöntemi ile araştırmaktır. AB üyesi ülkeler ve Türkiye’ye ait veri seti ile göreli Ar-Ge etkinlikleri CCR ve BBC modelleri kapsamında ölçülmüştür. Çalışmada etkin olmayan ülkelerin etkin olabilmeleri için girdi ve çıktı miktarında yapmaları gereken değişiklikler de yer almaktadır. 2015-2017 yılları arasında Almanya, İrlanda, Letonya Hollanda, Polonya ve Romanya ülkelerinin CCR ve BBC modellerinde Ar-Ge etkinliğinin olduğu tespit edilmiştir. Türkiye 2015 yılında sadece CCR modeline göre etkin iken 2016 ve 2017 yıllarında CCR ve BBC modeline göre Ar-Ge etkinliğine sahiptir.

Countries strive to strengthen under international competitive conditions their science and technology infrastructures, support Research and Development (R&D) activities and give importance to the employment of qualified workforce. As a result of R&D activities, it is aimed to place on the market new products, improve existing products, innovate in production processes, and develop new technologies that increase productivity. As a result of the development of new products or innovations that enable the development of existing products, the competitiveness of the countries in international markets will increase and the continuity of economic growth will be ensured. The budgets allocated for R&D activities, expenditures made and efficient use of scarce resources are becoming increasingly important. The measurement of R&D efficiency is an important indicator showing whether the resources allocated to R&D activities are used efficiently. Determining the R&D efficiency of the countries and setting targets for the countries that do not have R&D efficiency have a strategic importance in terms of the effective utilization of the resources of the countries. While supporting R&D activities and employing R&D personnel, areas that create high value-added commercializable products should be identified. In addition, the potential of the country to increase its exports, decrease its imports and positively affect labor force employment should be taken into consideration. The purpose of this study, Turkey and the European Union (EU) member states is to investigate the effectiveness of R & D with data envelopment analysis method for the years 2015-2017. Relative R & D effectiveness with EU countries and Turkey were measured within the scope of CCR data set and the BBC models. The study also includes the changes that ineffective countries should make in the amount of input and output in order to be effective. In the study, it was determined that Germany, Ireland, Latvia, Netherlands, Poland and Romania countries had R&D effectiveness according to CCR and BBC models between 2015-2017. Turkey in 2015, while has the R&D effectiveness only according the CCR modeland has the R&D effectiveness in 2016 and 2017 according to the CCR and the BBC models.