hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İslam Kültür Tarihinin İlk İlimler Akademisi Beytü’l-Hikme
The first Academy of Sciences in the Islamic Cultural History: The Bait al-Hikmah
Yazar: Erdem, Gazi
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: The Baitu’l-Hikmah, History of Sciences in Islamic World, Caliph Me’mun ; Beytü’l Hikme, İslam ilim tarihi, İslam dünyasında bilimler, Me’mun

Abbasi halifelerinden olan Me’mun’un dönemi, İslam medeniyet tarihinin en parlak dönemlerinden birisidir. Söz konusu dönemin en önemli kurumu ise, İslam kültür tarihinde ilk ilimler akademisi olarak adlandırılabilecek olan ‘Beytü’l Hikme’dir. Bu makalede, İslam tarihinin erken dönemlerinde, felsefe, mantık, matematik, astronomi ve tıp gibi ilim dallarının İslam âlemine girmesi ve bu ilim dallarının doğduğu bölgeleri de etkileyecek kadar gelişmesine önemli katkı sağlayan Beytü’l Hikme ele alınmaktadır. Beytü’l Hikme’nin kuruluşundan önce fen ve felsefe bilimlerinde Müslümanlar tarafından yapılan çalışmalar özetlendikten sonra, enstitü veya akademi olarak adlandırdığımız Beytü’l Hikme’nin kuruluşu, orada çalışma yapan meşhur ilim adamları ve eserleri üzerinde durulmuştur. Daha dikkat çekici olabileceği düşüncesiyle de söz konusu kurumun ifa ettiği misyon ve İslam dünyasının değişik bölgelerinde daha sonra ortaya çıkan ilim müesseselerine etkisi ayrı bir başlık altında vurgulanmış ve ulaşılan bazı düşünceler sonuç kısmında paylaşılmıştır

The term of Abbasid Caliph Me’mun was one of the brightest periods of the history of Islamic civilization. The Baitu’l-Hikmah, which was the most important institution of that term holds title of to be the first academy of sciences of the Muslim world. The topic of this article is the Baitu’l-Hikmah as the first academy of sciences in the Islamic cultural history. It played a crucial role in the development of sciences such as astronomy, medicine, mathematics, physics and philosophy in the early period of Islamic history. After summarizing the works which had been done by Muslims before the establishment of the Baitu’l-Hikmah regarding sciences, we dealt with the establisment of the institution, significant scientists who worked there and works which were produced there. More interestingly, we tried to evaluate its mission and functions and its effects on the Muslim world as an exemplary academy. At the end, we tried to draw some conclusions
Aristoteles Ve İbn Sînâ’nın Reenkarnasyonu Reddi
Rejection Of The Reincarnation Of Aristotle And Ibn Sina
Yazar: Özalp, Hasan
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Rejection of the reincarnation/tenasuh, Aristotle, Avicenna, soul ; Reenkarnasyonun/tenasüh reddi, Aristoteles, İbn Sina, Nefs, ruh

Bu makalede düşünce tarihinin iki önemli düşünürü Aristoteles ve İbn Sînâ’nın reenkarnasyon/tenasüh hakkındaki görüşlerini inceledik. Her iki düşünürde reenkar-nasyonu reddetmektedir. Konuyu ele almadan önce kaynak olmaları bakımından Aristoteles ve İbn Sînâ’dan önceki bazı filozofların ruh ve reenkarnasyon hakkındaki görüşlerini araştırdık. Daha sonra da her iki filozofun ruh tanımlarım belirledikten sonra reenkarnasyone niçin reddettiklerini ortaya koymaya çalıştık. Nihayetinde görüşlerinde ki benzer ve farklı noktaları tespit için bir karşılaştırma yaptık

In this article, we investigated the views of the two important figures of the history of thought, Aristotle and Avicenna, about reincarnation. Both of the philosophers reject reincarnation. Before dealing with the subject, we explored, for reference, the views of some of the philosophers before Aristotle and Avicenna, regarding soul and reincarnation. Afterwards, upon determining the definitions of soul offered by both philosophers, we tried to illustrate why they rejected reincarnation. Finally, we made a comparison so as to establish the similar and different points between their views
Din - Turizm İlişkisi Çerçevesinde Yahudilikte, Hıristiyanlıkta Ve İslamiyette Hac Uygulamasına Genel Bakış
A General Overview on the Pilgrimage Application in Judaism, Christianity and Islam in the Context of Relationship Between Religion and Tourism
Yazar: Küçük, Mehmet Alparslan
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Tourism, Religion, Religious Tourism and Pilgrimage ; Turizm, Din, İnanç Turizmi ve Hac

Turizm sektörü, gerek dinî yaşam biçimi gerekse dinî kurumlar ile etkileşim ve iletişim halindedir. Bu etkileşim ve iletişim, dünyanın her yerinde görülebilmektedir. Turizm ile din arasındaki bu iletişim/etkileşim neticesinde inanç turizmi anlayışı ortaya çıkmıştır. İnanç Turizmi ile Hac arasında yakın bir ilişki sözkonusudur. Ancak Hac anlayışı ile inanç turizmi arasında ortak özellikler ile birlikte bazı farklılıklar da mevcuttur. Bu makalemizde bu benzerlikler ve farklılıklar ile birlikte Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyet’teki hac anlayışı/uygulaması ele alınmıştır

Tourism sector interact with both religious life and the institutions of religion. This communication can be seen all over the world. There are three broad approaches to understanding this relationship. As a result of this interaction, the understanding of religious tourism has emerged. There is a close relationship between tourism and the pilgrimage. However, there are differences and similarities between pilgrimage and religious tourism. In this article, similarities and differences in the understanding pilgrimage of Judaism, Christianity and İslam are discussed
Sakyamuni Buda'nın Tarihsel Kişiliği Ve Öğretisinin Yeni Bir Din Haline Geliş Süreci
Historical Personality of Shakyamuni Buddha and the Process of his Teaching be Coming into a New Religion
Yazar: Karataş, Hüsamettin
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Shakyamuni Buddha, Buddhism, Dharma, Sangha, Theravada, Mahayana ; Sakyamuni Buda, Budizm, Dharma, Sangha, Thera-vada, Mahayana

Sakyamuni Buda, Hindu kast sistemindeki yönetici sınıfa mensup bir prenstir. O, yaşadığı bir takım hayat tecrübelerinden hareketle, var olan anlayışların yetersiz olduğunu düşünerek kendi gerçeğinin peşine düşmüş tarihsel bir şahsiyettir. Sakyamuni Buda, çeşitli yollar deneyerek sonunda mutlak kurtuluşa erdiğini, yani aydınlandığını iddia eden bir din kurucusudur. Onun kurduğu dinî ve felsefi sistemin adı Budizm'dir. Budizm, ortaya çıktığı dönemdeki politeist yapıya, aşırı çileci veya hazcı ahlak ilkelerine, kurtuluş yolunun formalitelerine ve kast sistemine tepki göstermiştir. Bunun yanı sıra var olmaya çalıştığı bölgedeki dinlerin en belirgin özelliklerini de bünyesinde barındırmış, bazı öğreti ve uygulamaları aynen sürdürmüş, kültürel ve toplumsal hayata dair konularda ise devamlı surette esnek bir yol takip etmiştir. Budizm uzun tarihsel süreç içerisinde dünyanın çok farklı bölgelerine yayılmış ve günümüzün en çok taraftara sahip dinlerden biri haline gelmiştir

Shakyamuni Buddha is a prince from the ruling class of Hindu cast system. He is a historical figure who on the basis of some experiences in his life, thought that the present understandings were insufficient and thus went in search of his own reality. Besides, he is a founder of a religion who after trying various ways argued that he came to the ultimate salvation, that is enlightened. The name of the religious and philo­sophical system founded by Shakyamuni Buda is Buddhism. Buddhism reacted to the polytheist structure of its time, to the extremely hedonistic or ascetic moral principles, formalities of salvation and caste system. In addition, it also included the distinctive features of the religions in the region where it attempted to survive and maintained the some teachings and practices as they were and followed always a flexible in cultural and social matters. In the long course of time, Buddhism spread out many different regions of the world and became one of the religions with largest members
İlkokul Ve Ortaokul Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi Kitapları Görsellerinin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi
Analysis Visual Components of Elementary and Middle School Religious Culture and Moral Knowledge Textbooks in Terms of Gender
Yazar: Yıldız, Mualla
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Ders kitabı, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi, İçerik analizi ; Textbook, the Religious Culture and Moral Knowledge Class, Content

Bu çalışma İlkokul ve Ortaokul Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitaplarındaki görsellerin toplumdaki cinsiyet kalıpların etkisinde olmasının bir problem olarak görülmesi nedeniyle, görsellerin iyileştirilmesi ihtiyacına dikkat çekmek için hazırlanmıştır. Kitaplar dönemlere ayrılarak, içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Kitaplardaki görsellerde vakit namazı kılmak ve dua etmek dışında kadınlar yer almadığı, kadınların genellikle evde, erkeklerin ise ev dışında gösterildiği, meslek kolları ile ilgili görsellerin toplumdaki cinsel kimliklere yönelik geleneksel yargıları desteklediği saptanmıştır. Görsellerdeki kadın imgesinin, kitabın hazırlandığı dönemdeki Milli Eğitim Bakanlığı’nın politikalarına, yazara ve görselleri hazırlayanın çocuk ya da yetişkin oluşuna göre ve farklılaştığı belirlenmiştir. Sonuçlar alanyazındaki çalışmalarla ilişkili olarak tartışılmıştır

Beginning with the view that the visual components of elementary and middle school Religious Culture and Moral Knowledge textbooks contributed to negative gender stereotypes in Turkey, this study was carried out in an effort to highlight the need to improve the visual components of these textbooks. The textbooks were divided according to time period and were examined using the method of content analysis. It was found that these textbooks contained no pictures of female worship other than those pictures depicting women’s performance of the salah prayers and the du‘a supplication. This study also found that women were generally pictured in the home, whereas men were generally pictured outside of the home. An additional finding was that the visual components of these textbooks relating to vocational activity reinforced traditional gender stereotypes. The image of women contained in the visual components of the textbooks was found to vary according to a number of factors, including the policies of the Ministry of National Education in the period in which the book was published, the author, and age of the person composing the picture. Finally, the findings of this study were discussed in relation to pertinent literature in the field
Batıcılık Akımı Temsilcilerinden Celal Nuri İleri’nin Eğitim Görüşleri
Educational View of Celal Nuri İleri as a Representative of Westernization ideas
Yazar: Kesgin, Safiye
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Modernization, non-formal education, education policy, innovation in education, moral education, language training ; Batılılaşma, yaygın eğitim, maarif politikası, eğitimde yenileşme, ahlak eğitimi, dil öğretimi

Osmanlı’nın son döneminden başlayarak Cumhuriyet'in kuruluş yılları boyunca yayımladığı Âtî-İleri gazetelerindeki köşe yazıları ve kitaplarla yaşanan toplumsal ve siyasal değişime katkıda bulunanlardan biri Celal Nuri İleri’dir. Celal Nuri, dönemindeki eğitim sisteminin sorunları ve buna dair önerileri hakkında eğitim görüşlerini dile getirerek dönemine etki etmiş önemli bir düşünürdür. Celal Nuri kalkınma için batılılaşmanın, batılılaşma için de eğitim yoluyla toplumsal dönüşümün gerçekleşmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu doğrultuda iktisat eğitimi, halkın, özellikle kadınların eğitimi, yaygın eğitim, örgün eğitimin sorunları, ahlak eğitimi, dil eğitimi, eğitimin yaygınlaştırılması gibi konularda yazılar yazmıştır. Onun batılılaşma fikri yönündeki görüşleri ve bu doğrultuda yapılması gerektiğini düşündüğü faaliyetler -örneğin Türk dilinin sadeleştirilmesi, Latin harflerinin kullanılması vb.- Cumhuriyet’i kuran irade tarafından desteklenmiş ve uygulanmıştır

Celal Nuri, starting with the last period of the Ottoman Empire during the years of the Republic, contributed to the social and political change with columns at Âti-İleri (Future-Forward) newspapers and books published. He is an important educational thinker who had an impact on his period by expressing about issues and recommendations on the existing education system. Celal Nuri emphasized the need modernity for development and for this the need the realization of social transformation through education to take place. In this respect he had written articles on topics such as economics training, the public’s and particularly women’s education, non-formal education, formal education problems, moral education, language training, expansion of education. His views about Westernization and in this direction activities needs to be done that he thinks for example, simplification of the Turkish language, the use of Latin letters and so on, supported and implemented by the willpower establishing the Republic
Endülüs Âlimlerinden İbnü’l-Harrât El-İşbîlî’nin Hayatı Ve Hadisçiliği
Ibn Harrât el-Isbîlî Who Was An al-Andalusia Scholar His Live And Hadith Learnıng
Yazar: Öztoprak, Mustafa
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: al-Andalusia, Hadith Scientific, İbnü’l-Harrât el-İşbîlî, Canon Law Hadith ; Endülüs, Hadis İlmi, İbnü’l-Harrât el-İşbîlî, Ahkâm Hadisleri

Endülüs, İslâmî ilimlerde hadise en fazla katkı sağlayan merkezlerden birisidir. Yapılan birçok çalışma, hadislerin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmuştur. İbnü’l-Harrât da hadis ilminin farklı yönlerinde çalışmalar yaparak bu alana katkı sağlamıştır. Ahkâm hadisçiliği, fakîhliği, dilciliği, zühd anlayışıyla temayüz etmiştir. Çalışmalarıyla ilmi birikimi, yaşantısı ve insanlar arası münasebetleriyle bir ahlak adamı hüviyetini sergilemiştir. Eserlerinde yer verdiği kaynakların sıhhat derecesine önem vermiştir. Meselelerin anlaşılması için problemli rivayetleri bile zikrederken uydurma sözlerden kaçınmaya çalışmıştır. Sadece zahire değil konuların bâtınî yönlerine de değinmeye gayret etmiştir. Endülüs’te hadisin gelişme döneminin sonu zayıflama sürecinin başında yaşayan İbnü’l-Harrât, siyasi çalkantılara rağmen hadis ilmine birçok eseriyle katkı sağlamıştır

al-Andalusia is one of the most contributory center of the hadith. Several studies have helped to understand the hadiths beter. İbn Harrat el-İşbili also contributed to this field by working different aspects of the science of hadith. He becomes distinguished with his canon law knowledge, zühd. Also he has a great command of a language. With his studies, life of science and human relations have shown a moral characteristics of man. İbn Harrat has given importance to choose the admissable resources of his studies. He was avoid to describe of the problematic narrative. He was keen on not only specific point of the subject but also esoteric aspects. İbn Harrat el-İşbili has lived at the end of the growth period and the beginnig of the process of decline of the hadith in al-Andulusia. In spite of politic problems, he has contributed lots of studies to the science of the hadith
İslam Hukukunda Kelâle Öz Ve Üvey Kardeşlerin Fürû Ve Usûl Hısımlarla Mirasçılığı
Kalalah in Islamic Inheritance: Heirship of Siblings
Yazar: Yazıcı, Abdurrahman
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 42 (17-06-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Inheritance Law, Kalalah, Heirship of Siblings, Full Siblings, Half Siblings ; Miras Hukuku, Kelâle, Kardeşlerin Mirasçılığı, Öz Kardeşler, Üvey Kardeşler

Sahabe döneminden itibaren İslam miras hukukunda, hakkında ihtilaf, tartışma ve farklı görüşlerin bulunduğu bahislerden birisi de kelâledir. Kelâle, “kardeş gibi yandal hısımlarla, onların mirasçılıklan” olarak ifade edilebilir. Kelâle bahsi, öncelikle kardeşlerin mirasçılığıyla ilgili olmasının yanında mûrisin çocukları gibi fürûu ile anne ve baba gibi usül hısımlarının hisselerini ilgilendirmesi açısından da önem taşımaktadır. Bu çalışmada öncelikle ilgili literatür ve kelâlenin tanımına ilişkin görüşlerin tespitiyle miras hükümleri çerçevesinde meselenin pratik sonuçları açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır

Kalalah is one of the key issues of Islamic Inheritance Law, which has many controversies, different opinions and discussions since the time of the Prophet’s companions. Kalalah, which can be defined as the heirship of siblings is important not only for the true nature of it, but also for the concern of inheritors’ shares. This study aims at determining juridical opinions relating to the subject and evaluating them within the frame of inheritance rules in terms of their practical consequences
İslam Düşüncesinde Günümüzde Az Bilinen Bir Gelenek İşârât (Şerhleri) Geleneği
A Little-Known Tradition in Islamic Thought: The Tradition of Tradition of Sharh al-Isharat
Yazar: Çoşar, Hakan
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 43 (16-12-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Avicennia, al-Isharat wa al-Tanbihat, the Tradition of Sharh al-Isharat, Fakhr al-Din al-Razi ; İbn Sînâ, el-İşârât ve’t-Tenbîhât, İşârât Geleneği, Fahreddîn Râzî,Mes‘udî

İslam bilim ve düşünce geleneğinde, hemen hemen bütün şerh ve haşiyeler, bir şârihin orijinal metnin yalnızca imalarım açıklamaya çalıştığı kopyaları tarzında değil de, kendi asli görüş ve sentezlerini de içeren özgün eserler tarzında yazılmışlardır. Bu açıdan bakıldığında, yazılan şerh ve haşiyelerin pek çoğunun, asıl metinle aynı olmayıp, aksine onların neredeyse şerh edilenden bağımsız eserler gibi yazıldığı görülür. Ayrıca, İslam bilim adamlarının eserleri üzerine yazılan bu şerh ve haşiyeler, pek çok düşüncenin gelişmesine, başkalarına aktarımına ve farklı gelenekler oluşmasına katkı sağlamıştır. Söz konusu geleneklerden birisi de, el-Mes‘udî ve Fahreddîn Râzî’nin, İbn Sînâcı düşüncenin en son ve mükemmel çalışmalarından birisi olan el-İşârât ve’t-Tenbîhât’a yaptıkları şerhlerle başlayan ‘İşârât f Şerhleri) Geleneği’dir. Bu makalede, bu geleneğin varlığına dikkat çekerek, söz konusu gelenek içerisinde yazılan önemli eserleri tanıtacağız

In the tradition of Islamic science and thought, almost all commentaries (sharh) and apostils (hashiya) have been written in the style of the original works which also contain the commentator’s own opinions and syntheses, not in the style of the authentic copies which the commentator attempts to explain only implications of the original text. Looking from this point of view, it is seen that many of the written commentaries and apostils are not the same with the authentic texts, but they have almost been written as independent works from the ones interpreted. Also, those commentaries and apostils written on the Islamic scholars’ works have provided many thoughts to improve and transfer to the others, and form diverse traditions. One of the traditions is ‘the Tradition of Sharh al-Isharat’, which have begun with al-Mas‘udi’s and Fakhr al-Din al-Razi’s commentaries on al-Isharat wa al-Tanbihat which is one the last and the perfect works of the Avicennian thought. In this article, we introduce the important works written in this tradition by pointing out the existence of such a tradition
Anlam Alanı İçinde Sabrı Bir Tutum Olarak Yeniden Düşünmek
Rethinking Sabr as an Religious Attitude in its Semantics Field
Yazar: Ege, Remziye
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 43 (16-12-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Religious Education, Studying to Verses and Hadiths, Sabr, Religious Attitude, Semantics Field, Thread of Meaning, Prophet Job ; Din Eğitimi, Ayet ve Hadislerle Çalışma, Sabır, Dini Tutum, Anlam Sahası, Anlam Bağı, Eyüp Peygamber

Bu makale, din eğitiminde dini kavramları ve tutumları kendi anlam alanı içersinde anlamanın önemine işaret etmeyi amaçlamaktadır. Makalede örnek olarak sabır tutumu ele alınmıştır. Kur’an bağlamında sabır ve sabrın anlam bağını oluşturduğu düşünülen ilgili bazı tutum ve kavramların anlaşılmasına duyulan ihtiyaç ortaya konulmuştur. Sabrın öğretimine dair bir model, yaklaşım veya teknik önermek amacı olmayan makalede, sabrın bir tutum olarak kendi semantik alanı içerisinde anlaşılması üzerine çalışılmıştır

This article aims to introduce the significance of understanding the religious concepts and religious attitudes in Religious Education in the context of their semantics fields. Focusing mainly on sabr this article examines the need for the understanding some concepts and attitudes making the thread of meanings for sabr in the context of the Qur’an. This article does not aim to suggest any approach, model or technique to teach sabr. It rather aims to study on understanding sabr as an attitude in its own semantics field
Tanzimattan Günümüze Kelamı Yenileme Çalışmaları II
The Studies Renovation of al-Kalam from Tanzimat to Present-day II
Yazar: Çetin, Rabiye
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 16 No. 43 (16-12-2013), 2013
Anahtar kelimeler: Quran, Kalam, Ictimai Ilm-i Kalam, Religion, Culture ; Kur’an, Kelam İçtimai İlm-i Kelam, Din, Kültür

Bu makale Tanzimattan günümüze kadar süren kelam’ı yenileme çalışmalarının devamı niteliğindedir. Bu dönemde kelam ilminin yenilenmesinin temelini Kur’an vurgusu ve buna bağlı olarak geleneğin gözden geçirilmesi ihtiyacı oluşturmaktadır. Bu bağlamda kelamın sosyoloji ile birleştirilmesini amaçlayan Şerafeddin Yaltkaya’nın dayanan îctima-i İlmi Kelam Projesidir. Ayrıca bu çerçevede Cumhuruiyet döneminde yetişen iki önemli âlim Hüseyin Atay ve Bekir Topaloğlu’nun görüşleri ele alınmıştır. Her üç alimin ortak noktası Kur’an merkezli kelam vurgusudur. Buna ilaveten günümüzde kelamın yenilenmesinde insanların karşılaşttıkları problemlere çözüm üretme noktasında ortaya koydukları birkim de ele alınmıştır

This article is a part take of the renovation works of Kelam which have been continued from Tanzimat to the present day. During this period, the main reason of renovation of theology science is Quran’s emphasis and accordingly the necessity of review the tradition. In this context, this project, aimed at the unification of sociology with theology is a Ictimai Ilm-i Kalam project of Şerafeddin Yaltkaya. Also, in this context, the opinions of Hüseyin Atay and Bekir Topaloğlu, the prominent scientists in the republic period, will be addressed. The opinion which all three scientists have in common is to emphasize theology based on the Qur’an. In addition, their knowledges about the producing solutions for the problematic issues on the renovation of tradition, with which people nowadays are confronted, will be discussed