hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Yazılım Tasarımı
ISO 27001 Information Security Management System Software Design
Yazar: Durdu, Ali; Eren, Ali
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; bilgi güvenliği yönetim sistemi,BGYS,iso27001,risk yönetimi,varlık yönetimi ; information security management system,ISMS,ISO27001,risk management,asset management

Çalışmada, bilgi çağında yaşadığımız bu dönemde en önemli gereklilik haline gelmiş bilgi güvenliğinin bilgi sistemleri ile entegre edilmesi üzerine çalışılmıştır. Sürekliliğe ihtiyaç duyulan bu süreçte maksimum fayda sağlanacak şekilde tasarlanabilmesi için bir yazılım önerilmiştir. Bu uygulamada ISO 27001 bilgi güvenliği yönetimi sistemi standardının maddelerine cevap verebilecek nitelikte modüler bir yapı oluşturulmuş ve kullanıcı dostu bir yazılım uygulaması geliştirilmiştir. Uygulama içerisinde ki varlık yönetimi, risk yönetimi, tedarikçi yönetimi, envanter yönetimi, bakım yönetimi, düzeltici iyileştirici faaliyetler, olay yönetimi, eğitim ve hatırlatma modülleri ile bilgi güvenliği yönetim sistemi kurulum aşamasında ihtiyaç duyulan bütün ana süreçlerin elektronik ortama taşınmasını amaçlamıştır. Geliştirilen uygulama sayesinde bilgi güvenliği yönetimi sürecindeki kâğıt ya da elektronik ortamda yürütülen süreçler ya da yapılan işler uygulama üzerinden takip edilerek her an gözlemlenebilir duruma gelecek ve kurumun kendi durumuyla ilgili sonuca tek bir ara yüzden ulaşabilmesi sağlanacaktır. Ayrıca geliştirilen kullanıcı dostu ara yüzlerle minimum düzeyde bir eforla beklenilen işin gerçekleştirilmesi ve bu süreçte de insan hatasından en az seviyede zarar görülmesi sağlanacaktır.

In this study, it has been worked on the integration of information security, which has become the most important requirement in this period we live in the information age, with information systems. A software has been proposed so that it can be designed in a way that provides maximum benefit in this process that requires continuity. In this application, a modular structure that can respond to the provisions of the ISO 27001 information security management system standard has been created and a user-friendly software application has been developed. Asset management, risk management, supplier management, inventory management, maintenance management, corrective and remedial activities, incident management, training and reminder modules within the application aim to transfer all the main processes needed during the information security management system setup to the electronic environment. Thanks to the developed application, the processes carried out in the paper or electronic environment in the information security management process or the work done will be monitored through the application, and it will be observable at any time and the institution will be able to reach the result about its own situation from a single interface. In addition, with the user-friendly interfaces developed, it will be ensured that the expected work is carried out with minimum effort and the least damage from human error in the process will be ensured.
COVID-19 Sürecinde Esnek Personel Çalışma Düzeni için Excel Tabanlı Planlama Sistemi
Spreadsheet Based Planning System for the Flexible Staff Working Scheme in COVID-19 Pandemic
Yazar: Keçeci, Barış
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; Engineering ; Mühendislik ; covid-19 salgını,esnek çalışma,kısıtlı atama problemi,excel,karar destek sistemi ; covid-16 pandemic,flexible work,restricted assignment problem,spreadsheet,decision support system

COVID-19 salgını tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de bütün sistemleri etkilemiş ve dengeleri değiştirmiştir. Dengeler yeniden şekillenirken, sistemler geri beslemelerle yeni tepkiler vererek devamlılıklarını sürdürmeye çalışmaktadır. Özellikle örgütler çalışma düzenlerini yeniden yapılandırmaktadır. İşten çıkarmaların kanunen yasaklandığı bu süreçte bazı örgütler çalışanlarını ücretsiz izne çıkartırken, bazıları ise kısa çalışma ödeneğinden yararlanarak çalışanlarını esnek çalışma sistemine geçirmiştir. Esnek çalışma sisteminde, örneğin bir bölümde, her gün çalışanların tamamı yerine bir kısmı işe gelmektedir. Böylece aslında dönüşümlü ve esnek bir çalışma düzeni oluşmaktadır. Bu makalede “esnek personel çalışma düzeni”, ek kısıtların bulunduğu bir atama problemi olarak ele alınmıştır. Bu karar probleminin çözümü için karma tam sayılı bir matematiksel model kullanılmıştır. Yetkili karar verici amirin kullanabilmesi için, Excel tabanlı bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen bu karar destek sistemi, COVID-19 salgın sürecinde esnek çalışma sistemine geçen bir üniversitenin Endüstri Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinin çalışma planlarının oluşturulmasında başarıyla uygulanmıştır. Sistem kolay kullanıma sahip, hızlı, uyarlanabilir ve etkin özelliktedir.

COVID-19 pandemic has affected all systems in Turkey as well as all over the world and has changed the balances. While the balances are being reset, the systems try to maintain their continuity by reacting with feedback. Especially organizations restructure their working order. In this process, in which layoffs are prohibited by law, some organizations set off their employees for free leave, while others took advantage of the short-time working allowance and put their employees into a flexible working system. In the flexible working system, for example, in one department, some of the employees come to work every day rather than all. Thus, a flexible working order with rotations is formed. In this article, “flexible staff working scheme” is considered as an assignment problem with additional constraints. A mixed integer mathematical model is used to solve this decision problem. An Excel based decision support system is developed for the authorized decision maker to use. This decision support system is successfully applied in the establishment of the work plans for the faculty members of the Department of Industrial Engineering, who switched to the flexible working system, at a university during the COVID-19 pandemic. The system is easy to use, fast, adaptable and effective.
Medikal Görüntülerde Derin Öğrenme ile Steganaliz
Steganalysis with Deep Learning on Medical Images
Yazar: Karakış, Rukiye; Gurkahraman, Kali
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; derin öğrenme,evrişimsel sinir ağı,medikal görüntü steganalizi,medikal görüntü steganografi,uzamsal düzlem ; deep learning,convolutional neural network,medical image steganalysis,medical image steganography,spatial transform

Steganaliz ile bir medya dosyasındaki gizli mesajı elde etmek ya da sadece mesajın varlığını tespit etmek amaçlanır. Literatürde medikal verilerin güvenliğini sağlamayı amaçlayan pek çok steganografi yöntemi mevcut olsa da medikal steganaliz çalışması çok azdır. Bu çalışmada, medikal görüntü steganografi yöntemlerinin dayanıklılığının arttırılmasında kullanılabilecek ve medikal bir görüntüde gizli mesajların varlığını tespit edebilecek bir sınıflandırıcı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bunun için karmaşık ve maliyetli öznitelik analizine gerek duymayan bir derin öğrenme mimarisi olan evrişimsel sinir ağı(ESA) taşıyıcı ve stego medikal görüntüler ile eğitilmiş ve test edilmiştir. Doğruluk, kesinlik, hassasiyet ve F1 değerleri sırasıyla 0,964, 0,966, 0965 ve 0964 olarak elde edilmiştir. Bu çalışma, derin öğrenme yönteminin medikal görüntü steganalizinde de kullanılabileceğini ilk kez göstermiştir.

With steganalysis, it is aimed to obtain a hidden message from a media file or only to detect the presence of the message. Although there are many steganography methods in the literature aiming to ensure the medical data security, medical steganalysis studies are very few. In this study, it is aimed to develop a classifier that can be used to increase the durability of medical image steganography methods and detect the presence of hidden messages in a medical image. For this, the convolutional neural network (CNN), a deep learning architecture that does not require complex and costly feature analysis, has been trained and tested with cover and stego medical images. Accuracy, precision, recall and F1 values were obtained as 0.964, 0.966, 0965 and 0964, respectively. This study has shown for the first time that the deep learning method can also be used in medical image steganalysis.
Soru Cevaplama Sistemleri Üzerine Detaylı Bir Çalışma: Veri Kümeleri, Yöntemler ve Açık Araştırma Alanları
A Comprehensive Study on Question Answering Systems: Datasets, Methods and Open Research Areas
Yazar: Yiğit, Gülsüm; Amasyalı, Fatih
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; question answering,deep learning,knowledge bases,memory networks,seq2seq ; soru cevaplama,derin öğrenme,bilgi tabanları,bellek ağları,seq2seq

Soru Cevaplama (QA) sistemleri, kullanıcıların doğal dilde sordukları sorulara belge veya bağlantıları listelemek yerine doğrudan cevap almalarını sağlayan sistemlerdir. Bu çalışmada, QA sistemlerinde yaygın kullanılan veri kümeleri tanıtılmış ve çeşitli özelliklere göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca, QA alanındaki diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada son yıllarda literatürde yer alan QA sistemlerinin arkasında kullanılan yöntemlere odaklanılmıştır. Bu yöntemler dört farklı grupta ele alınmış olup literatürdeki güncel çalışmaları ve teknolojileri içermektedir. Bu modeller kullanılan teknikler, harici bilgi kaynaklarının veya dil modelinin kullanılıp kullanılmadığı gibi faktörlere göre karşılaştırılmıştır. Dikkat mekanizmasının, dil modellerinin, çizge işleyen ağların, harici bilgi kaynaklarının, kolektif öğrenmenin ve derin öğrenme mimarilerinin QA sistemlerinin başarısı üzerinde genel olarak olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca, bu çalışmada QA sistemlerinin günümüzdeki açık araştırma alanları ve olası çözüm yolları belirlenerek gelecekteki QA sistemleri için önerilerde bulunulmuştur. Gelecekteki araştırma alanları olarak yeterli veriye sahip olmayan diller üzerindeki sistemler, birden fazla dil üzerinde çalışabilen sistemler, çok sayıda bilgi kaynağının kullanılmasının gerekli olduğu sistemler ve karşılıklı konuşmaya dayalı sistemler öne çıkmaktadır.

Question Answering (QA) systems allow users to get direct answers to questions they ask in natural language instead of listing documents or links. In this study, current QA datasets are introduced and compared according to various properties. Unlike other studies in QA, this study focuses on the methods used in current QA systems. These methods are discussed in four different categories and include recent studies and technologies. The models are compared with various factors such as techniques used, external knowledge, or language model. In general, attention mechanisms, language models, graph neural networks, external knowledge, collective learning, and deep learning architectures positively affect the success of QA systems. In addition, current open research areas of QA systems and possible solutions are determined, and suggestions for future QA systems are given. Systems on languages that do not have enough data, systems that can work on more than one language, systems that require the use of many information sources, and speech-based systems stand out as future research areas.
5G Teknolojisi için Çift Bantlı(28/38 GHz) Dikdörtgen Mikroşerit Anten Tasarımı
Dual Band (28/38 GHz) Rectangular Microstrip Antenna Design For 5G Technology
Yazar: Demirci, Murat; Ermıs, Seda
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; 5G,mikroşerit anten,28 GHz,38 GHz,bozulmuş toprak yüzeyi ; 5G,microstrip antenna,28 GHz,38 GHz,defected ground structure

Düşük atmosferik zayıflamaları nedeniyle 28 GHz ve 38 GHz frekansları 5G teknolojisi için önemli iki frekans bantları olarak bu çalışmanın temelini oluşturmuştur. Farklı besleme yöntemleri ve bant genişliği arttırma tekniklerinin kullanıldığı bu çalışmada dikdörtgen mikroşerit antenlerin HFSS programı ortamında benzetim çalışmaları yapılmıştır. Dikdörtgen yama üzerine açılan yarıklar ile çift bantta rezonansa giren dikdörtgen mikroşerit anten farklı besleme yöntemi ve ilave teknikler ile bant genişliği arttırılmıştır. 28 ve 38 GHz frekanslarında çalışan dikdörtgen mikroşerit antenin en yüksek bant genişliği, toprak yüzeyinin bozulmuş olduğu ve iki alttaşa sahip yakınlık kuplajlı besleme yapısı ile elde edilmiştir. 28 GHz ve 38 GHz frekansları için elde edilen bant genişlikleri sırasıyla 4.79 GHz ve 5.67 GHz olarak HFSS benzetim programıyla hesaplanmıştır. Dikdörtgen mikroşerit antenin çift frekans için kazanç değerleri ise sırasıyla 8.16 dB ve 7.06 dB olarak bulunmuştur.

28 GHz and 38 GHz frequencies due to low atmospheric attenuation formed the basis of this study as two important frequency bands for 5G technology. In this study, in which different feeding methods and bandwidth increasing techniques are used, simulation studies of rectangular microstrip antennas in the environment of the HFSS program are made. The rectangular microstrip antenna resonating in dual band with slots opened on the rectangular patch, the bandwidth has been increased with different feeding method and additional techniques. The highest bandwidth of the rectangular microstrip antenna operating at frequencies of 28GHz and 38 GHz was obtained with a proximity coupled feed structure with two substrates where defected ground structure. The bandwidths obtained for 28 GHz and 38 GHz frequencies were calculated as 4.79 GHz and 5.67 GHz respectively, with the HFSS simulation program. The gain values of the rectangular microstrip antenna for dual frequency were found to be 8.16 dB and 7.06 dB respectively.
Arkaplan Modellemesi ve Optik Akış ile Hareket Tespiti
Motion Detection with Background Modelling and Optical Flow
Yazar: Delibaşoğlu, İbrahim
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; motion detection,moving object detection,optical flow ; hareket tespiti,hareketli nesne tespiti,optik akış

Hareket tespiti çeşitli bilgisayarlı görme problemlerinde ön-işlem aşamasında kullanılmaktadır ve üzerinde çalışılan önemli konulardan birisidir. Hareket tanıma için önerilen yöntemler çoğunlukla arka plan modellemesi ve çıkarımına dayanmaktadır. Bu çalışmada, arka plan modelleme ve optik akış vektörlerinin kullanıldığı bir yöntem önerilmiştir. Optik akış tahmin edilmesinde Farneback yöntemi kullanılmıştır. Önerilen yöntemde optik akış, arka plan çıkarımı aşamasında her bir piksel için uygulanacak eşik değeri belirlemek için kullanılmıştır. Deneysel sonuçlar arka plan çıkarımı yaparken optik akış bilgisini kullanmanın sabit eşik değer uygulamaya nazaran performansı arttırdığını göstermiştir. Önerilen yöntem CDNET-2014 veri kümesinden farklı altküme görüntüleri üzerinde değerlendirilmiş ve literatürdeki yöntemler karşısında iyi sonuçlar elde edilmiştir. F1 performans kriterinde literatürdeki yöntemlere çok yakın sonuçlar elde edilirken, hatalı tespit edilen veya ıskalanan hareketli piksel oranını veren PWC metriğinde ise en iyi ortalama performansa ulaşıldığı gözlemlenmiştir.

Motion detection is a challenging task and may be used as a pre-processing step in different computer vision tasks. Methods proposed for motion detection are mostly based on background modelling and subtraction. In this study, a method is proposed with background modelling and optical flow vectors. Farneback method is applied to estimate optical flow vectors. Optical flow is used to determine the threshold value of each pixel applied in background subtraction step of proposed method. The experimental results show that proposed approach using optical flow in background subtraction improves the performance according to a static threshold. The proposed method is evaluated on different subset images of CDNET-2014 dataset and has a reasonable performance against methods in the literature. Proposed method has similar performance in the F1 metric compared to the methods in the literature, but it is observed that it has the best average performance in the PWC metric, which gives the ratio of wrongly detected or missed moving pixels.
Türkçe Zamansal İfadelerin Yakalanması ve Tanımlanması
Turkish Temporal Expression Extraction and Identification
Yazar: Camcı, Hatice; Eryiğit, Gülşen
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; TimeML,TIMEX3,HeidelTime,natural language processing,temporal expressions ; TimeML,TIMEX3,HeidelTime,doğal dil işleme,zamansal ifadeler

Zamansal ifadelerin yakalanması ve tanımlanması, anlamsal çıkarım gerektiren durumlar için kritik öneme sahip bir doğal dil işleme görevidir. Günümüzde yapay zeka alanında öne çıkan dil işleme teknolojileri pek çok araştırma ve uygulama evresinde zamansal ifadelerin çözümlenmesine ihtiyaç duymaktadır. Bu makalede, Türkçe için literatürde yer alan ilk zamansal ifade yakalama ve tanımlama sistemi tanıtılmaktadır. Yine literatürde ilk kez bu konuda takip eden çalışmalarda kullanılabilecek bir sınama veri kümesi oluşturulmuş ve araştırmacıların hizmetine sunulmuştur. Açık kaynak olarak geliştirilen sistem diğer diller için sıklıkla kullanılan HeidelTime mimarisi üzerine kurulmuş ve oluşturulan veri kümesi üzerinde dört farklı tür (tarih, saat, süre, tekrar belirten zaman ifadeleri) için ortalamada yüzde 90 civarında başarım elde edilmiştir. Sistem farklı literatürde yer alan farklı değerlendirme ölçütleri ile değerlendirilmiş ve temel bir Türkçe varlık ismi tanıma ve otomatik oluşturulmuş HeidelTime dil kaynakları ile karşılaştırılmıştır. Geliştirilen sistemin Türkçe doğal dil araştırmalarında eksik kalan önemli bir yapı taşını tamamladığı ve ileriki çalışmalara fayda sağlayacağı öngörülmektedir.

Temporal expression recognition and disambiguation is a critical stage for natural language processing tasks that require semantic inference. Nowadays, language processing technologies (a subfield of artificial intelligence) require the analysis of temporal expressions in many phases. In this article, a temporal expression recognition and disambiguation system for Turkish is presented for the first time in the literature. Additionally, again for the first time, a Turkish temporal expression test data set has been created and made publicly available for researchers. The introduced system was developed on HeidelTime architecture which is frequently used for other languages.  On average, 90 percent performance was achieved for four different types of temporal expressions (date, time, duration, and set) on the introduced data set. The system performance is evaluated under different evaluation criteria and compared with a baseline named entity recognizer and HeidelTime automatically created language resources. It is anticipated that the system fills an important gap in the Turkish natural language studies so far and will benefit future studies.
Bilgi Sistemi Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü Safhalarından Gereksinim Belirleme ve Sistem Tasarımında Kalite Odaklılık: Üç Proje İncelemesi
Quality Focused in Determining the Requirements and System Design from the Information System Software Development Life Cycle Phases: Review of Three Projects
Yazar: Yıldız, Doğan
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 15 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; Gereksinim Belirleme,Sistem Tasarımı,Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü,Gereksinim Kalite Kriterleri ; Requirement Determination,System Design,Software Development Life Cycle,Requirement Quality Criteria

Yazılım geliştirme yaşam döngüsü safhalarından gereksinim belirleme ve tasarım safhasının önemi, sistem geliştirmenin ilk başında olması ve bu safhada yapılacak olan bir hatanın maliyeti ilerleyen safhalarda veya işin bitiminde fark edilmesi durumunda çok pahalıya mal olmasındandır. Yazılım geliştirmenin bu safhasındaki tüm faaliyet ve teknikleri aktaran iş analizi bilgi birikimi (Business Analysis Body of Knowledge- BABOK)) dokümanındaki teknikler ve yöntemlerden faydalanılarak çalışma şekillendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, bu safhada yapılan çalışmaların ve ortaya çıkan ürünlerin kalite gereklerine uyumunun nasıl sağlanabileceğini göstermektir. Bunun için bu çalışmada yöntem olarak farklı standart ve çalışmalar incelenmiş ve bu çalışma kapsamında incelenen projeler için özel kalite gereksinimleri konularak değerlendirme yapılmıştır. Kalite gereksinimleri projeden projeye değişebileceği için özellikle standart veya daha önce ortaya konulan kalite gereksinimleri doğrudan alınmamıştır. Çalışma sonucunda, üç farklı projede, kalite kriterlerine ne derece uyulup uyulmadığı analiz edilmiş ve ortaya konulan kalite gereksinimlerinden özellikle açıklık gereksinimini her üç projenin de ihlal ettiği görülmüştür.

The importance of the requirement determination and design phase, which is one of the software development life cycle phases, is that it is at the beginning of the system development and the cost of an error to be made in this phase is very expensive if it is noticed in the later stages or at the end of the work. The study was shaped by utilizing the techniques and methods in the Business Analysis Body of Knowledge (BABOK) document, which conveys all the activities and techniques at this stage of software development. The purpose of this study is to show how the work done at this stage and the resulting products can comply with the quality requirements. For this, different standards and studies have been examined as a method in this study and an evaluation has been made by setting special quality requirements for the projects examined within the scope of this study. Since the quality requirements may vary from project to project, especially the standard or previously stated quality requirements were not taken directly. As a result of the study, it was analyzed to what extent the quality criteria were complied with in three different projects and it was observed that all three projects violated the quality requirements, especially the clarity requirement.