hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
KIPÇAK LEHÇELERİNDE KÖK FİİLLER
KIPÇAK LEHÇELERİNDE KÖK FİİLLER
Yazar: Kesin, Tuğçe Nur
Dergi: Gazi Türkiyat No. 27, 2020
Anahtar kelimeler: kıpçak lehçeleri,kök eylemler,tanıtım

Kıpçak Lehçesi, Türk lehçeleri arasında hem konuşulduğu coğrafya hem de konuşur sayısı bakımından önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple uzmanlar; Kıpçak lehçesi araştırmalarına yönelmiş, pek çok tez1 ve kitap2çalışması ortaya koymuştur. Başlangıçta gramer ve metin çalışmaları ayrı ayrı değerlendirilen lehçeler, günümüzde karşılaştırmalı incelemeler sayesinde bir bütün hâlinde alana katkı sunmaktadır.

Kıpçak Lehçesi, Türk lehçeleri arasında hem konuşulduğu coğrafya hem de konuşur sayısı bakımından önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple uzmanlar; Kıpçak lehçesi araştırmalarına yönelmiş, pek çok tez1 ve kitap2çalışması ortaya koymuştur. Başlangıçta gramer ve metin çalışmaları ayrı ayrı değerlendirilen lehçeler, günümüzde karşılaştırmalı incelemeler sayesinde bir bütün hâlinde alana katkı sunmaktadır.
RUS YAZAR MİLYUKOV’UN HATIRALARINDA İSTANBUL (1857)
RUS YAZAR MİLYUKOV’UN HATIRALARINDA İSTANBUL (1857)
Yazar: Ünal, Fatih
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Milyukov,İstanbul,Osmanlı,Rus,Seyahatname

Edebiyatçı, eleştirmen bir yazar olan Aleksandr Petroviç Milyukov 1857’de Avrupa’dan başlayarak Yunanistan üzerinden deniz yoluyla geldiği İstanbul’da yaklaşık iki hafta kalmıştır.Saraylar, camiler, tekkeler, mezarlıklar, çarşılar, sokaklar, mesireler, hamamlar, kahvehaneler gibi kenti ve Osmanlı toplumunu yakından tanıyabileceği mekanlarda gözlemler yapmıştır. Gözlem ve değerlendirmeleri önyargılı, taraflı, zaman zaman aşağılayıcıdır. İstanbul’u doğal güzellikleri bakımından dünyanın hiçbir yeriyle kıyaslanmayacak güzelliklere, yine barındırdığı tezatlar bakımından da hiçbir yerle kıyaslanamayacak özelliklere sahip bir şehir olarak görür. Labirenti andıran sokaklar bakımsız, dolambaçlı, her yer çöp yığınları içerisindedir ve mahalleler sürüler halinde yaşayan sokak köpekleri tarafından parsellenmiştir. Evler derme çatma ve bakımsızdır. Dilenciler vefakirler sokakların vazgeçilmez unsurlarıdır. Milyukov’un anlatımında geri kalmışlık vurgusu hakimdir. Ona göre Osmanlı İmparatorluğu gibi, başkenti İstanbul da halkı da çürümüştür. Türkler Batı’daki gelişmelere gözünü kapamış, geri kalmış, cehalet içerisinde ve çağdaş medeniyetten uzaktır. Anlatımları özetle hasta bir imparatorluk, hasta bir başkent ve çağdışı kalmış bir toplum imajı ortaya koyar

Edebiyatçı, eleştirmen bir yazar olan Aleksandr Petroviç Milyukov 1857’de Avrupa’dan başlayarak Yunanistan üzerinden deniz yoluyla geldiği İstanbul’da yaklaşık iki hafta kalmıştır.Saraylar, camiler, tekkeler, mezarlıklar, çarşılar, sokaklar, mesireler, hamamlar, kahvehaneler gibi kenti ve Osmanlı toplumunu yakından tanıyabileceği mekanlarda gözlemler yapmıştır. Gözlem ve değerlendirmeleri önyargılı, taraflı, zaman zaman aşağılayıcıdır. İstanbul’u doğal güzellikleri bakımından dünyanın hiçbir yeriyle kıyaslanmayacak güzelliklere, yine barındırdığı tezatlar bakımından da hiçbir yerle kıyaslanamayacak özelliklere sahip bir şehir olarak görür. Labirenti andıran sokaklar bakımsız, dolambaçlı, her yer çöp yığınları içerisindedir ve mahalleler sürüler halinde yaşayan sokak köpekleri tarafından parsellenmiştir. Evler derme çatma ve bakımsızdır. Dilenciler vefakirler sokakların vazgeçilmez unsurlarıdır. Milyukov’un anlatımında geri kalmışlık vurgusu hakimdir. Ona göre Osmanlı İmparatorluğu gibi, başkenti İstanbul da halkı da çürümüştür. Türkler Batı’daki gelişmelere gözünü kapamış, geri kalmış, cehalet içerisinde ve çağdaş medeniyetten uzaktır. Anlatımları özetle hasta bir imparatorluk, hasta bir başkent ve çağdışı kalmış bir toplum imajı ortaya koyar
ORHUN YAZITLARINDAKİ İÇ CÜMLELERİN MUKAYESESİ*
ORHUN YAZITLARINDAKİ İÇ CÜMLELERİN MUKAYESESİ*
Yazar: Hunutlu, Ümit
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Bilge Kağan,Tonyukuk,Orhun Yazıtları,Eski Türkçe,aktarma cümlesi,içcümle

Çoğu araştırmacı tarafından “iç içe birleşik cümle” kapsamında değerlendirilen iç cümleler, tek başına var olabilen bağımsız bir cümlenin başka bir temel cümlenin ögesi veya temel cümleye ait bir ögenin tamamlayıcısı olduğu yapılardır. Türkçede bağımsız bir cümle yeri geldiğinde bir isim gibi işlem görebilmektedir. Bu cümleler tıpkı isim gibi temel cümle içinde değişik görevler üstlenirler ve temel cümleye doğrudan veya değişik ek ve edatlar alarak bağlanırlar. İç cümlelerin çözümü ve yorumu temel cümleninki kadar önemlidir. Bu cümle yapılarının tercih edilmesinin birden fazla sebebi olabilir. İç cümlenin temel cümle içindeki kullanım özellikleri anlatıcının fikir dünyası, karakteri ve konuşma üslubundan izler taşır. Bu çalışmada, Orhun Yazıtlarındaki iç cümleler incelenmiştir. Bu iç cümlelerin temel cümle içindeki görevleri sınıflandırılmıştır. İç cümleler, temel cümleye bağlanış şekillerine göre gruplandırılmıştır. İç cümlelerin öge dizilişleri, zaman değerleri tespit edilmiştir. Kullandıkları iç cümlelerden hareketle Bilge Kağan ve Tonyukuk’un üslupları hakkında bazı çıkarımlarda bulunulmuştur

Çoğu araştırmacı tarafından “iç içe birleşik cümle” kapsamında değerlendirilen iç cümleler, tek başına var olabilen bağımsız bir cümlenin başka bir temel cümlenin ögesi veya temel cümleye ait bir ögenin tamamlayıcısı olduğu yapılardır. Türkçede bağımsız bir cümle yeri geldiğinde bir isim gibi işlem görebilmektedir. Bu cümleler tıpkı isim gibi temel cümle içinde değişik görevler üstlenirler ve temel cümleye doğrudan veya değişik ek ve edatlar alarak bağlanırlar. İç cümlelerin çözümü ve yorumu temel cümleninki kadar önemlidir. Bu cümle yapılarının tercih edilmesinin birden fazla sebebi olabilir. İç cümlenin temel cümle içindeki kullanım özellikleri anlatıcının fikir dünyası, karakteri ve konuşma üslubundan izler taşır. Bu çalışmada, Orhun Yazıtlarındaki iç cümleler incelenmiştir. Bu iç cümlelerin temel cümle içindeki görevleri sınıflandırılmıştır. İç cümleler, temel cümleye bağlanış şekillerine göre gruplandırılmıştır. İç cümlelerin öge dizilişleri, zaman değerleri tespit edilmiştir. Kullandıkları iç cümlelerden hareketle Bilge Kağan ve Tonyukuk’un üslupları hakkında bazı çıkarımlarda bulunulmuştur
AHMED-İ DÂÎ’NİN KİTÂBÜ’T-TAʿBÎR’İNDE GEÇEN HAYVAN ADLARI VE ESERE GÖRE RÜYA TABİRİNDEKİ YORUMLARI
AHMED-İ DÂÎ’NİN KİTÂBÜ’T-TAʿBÎR’İNDE GEÇEN HAYVAN ADLARI VE ESERE GÖRE RÜYA TABİRİNDEKİ YORUMLARI
Yazar: Çebi, İhsan Sabri
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Kitabü’t-Ta’bîr,Eski Anadolu Türkçesi,Ahmed-i Dâî,hayvan adları,rüyatabirleri

Ahmed-i Dâî’ye ait Kitâbü’t-Taʿbîr, Eski Anadolu Türkçesi döneminin sonlarında yazılmış bir rüya tabirleri kitabıdır. Eserin aslı Arapça olup önce Farsçaya, Farsçadan da Ahmed-i Dâî tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Kitap, muhtevası gereği, zengin bir söz varlığını yansıtmaktadır. Eserin söz varlığında hayvan adları da çeşitlilik bakımından dikkat çekmektedir. Eserde 69 farklı hayvan, bazıları fonetik değişke olmak üzere 121 değişik adla yer almaktadır. Bu çalışmada, eserde geçen hayvan adları hem kaynak dilleri hem de fonetik ve semantik özellikleri bakımından ele alındı; ayrıca Eski Türkçenin kaynakları ile karşılaştırıldı ve Türkiye Türkçesinde kullanılmayanlar Derleme Sözlüğü’nde araştırılıp incelendi. Türklerin en eski zamanlarından beri hayvanlarla avcılık, hayvancılık gibi yoğun ilişkileri vardır. Bu ilişkilerin dile yansıması da Eski Türkçe döneminden itibaren çeşitli yayınlardatespit edilmiştir. Bu makalede hayvan adları bakımından bu tesirin boyutları araştırılmıştır. Tespitlerimize göre bu tesir hayli etkili olmuş, Eski Türkçede Türkçe asıllı birçok hayvan adı, eserde Arapça ve Farsça başta olmak üzere yabancı kökenli kelimelerle karşılanmıştır.

Ahmed-i Dâî’ye ait Kitâbü’t-Taʿbîr, Eski Anadolu Türkçesi döneminin sonlarında yazılmış bir rüya tabirleri kitabıdır. Eserin aslı Arapça olup önce Farsçaya, Farsçadan da Ahmed-i Dâî tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Kitap, muhtevası gereği, zengin bir söz varlığını yansıtmaktadır. Eserin söz varlığında hayvan adları da çeşitlilik bakımından dikkat çekmektedir. Eserde 69 farklı hayvan, bazıları fonetik değişke olmak üzere 121 değişik adla yer almaktadır. Bu çalışmada, eserde geçen hayvan adları hem kaynak dilleri hem de fonetik ve semantik özellikleri bakımından ele alındı; ayrıca Eski Türkçenin kaynakları ile karşılaştırıldı ve Türkiye Türkçesinde kullanılmayanlar Derleme Sözlüğü’nde araştırılıp incelendi. Türklerin en eski zamanlarından beri hayvanlarla avcılık, hayvancılık gibi yoğun ilişkileri vardır. Bu ilişkilerin dile yansıması da Eski Türkçe döneminden itibaren çeşitli yayınlardatespit edilmiştir. Bu makalede hayvan adları bakımından bu tesirin boyutları araştırılmıştır. Tespitlerimize göre bu tesir hayli etkili olmuş, Eski Türkçede Türkçe asıllı birçok hayvan adı, eserde Arapça ve Farsça başta olmak üzere yabancı kökenli kelimelerle karşılanmıştır.
ANLAMBİLİM ÇALIŞMALARINDA DİL BİLİM GELENEĞİNİN YERİ
ANLAMBİLİM ÇALIŞMALARINDA DİL BİLİM GELENEĞİNİN YERİ
Yazar: Dinçer Bahadır, Şaziye
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: : Gelenek,dil bilimi,anlam,belagat

Türkiye’de dil bilim tartışmaları ağırlıklı olarak Batı’dan aktarılan çeviri metinler üzerinden yapılmaktadır. Batı’nın dil bilim geleneğinin teolojik kaynakları ve bunları zaman içinde değiştirip dönüştüren toplumsal dinamikler bilinmediği için metinleri anlamak oldukça zorlaşır. Böylelikle yapılan bir dil bilimi eğitimi eksik kalır ve istenilen verim sağlanamaz. Bu çalışmanın konusunu dil bilimi ve üzerinde şekillendiği gelenek ilişkisi oluşturmaktadır. Dilin bağlamı ile birlikte biçimlendiği görüşünden hareketle dil eğitimindeki eksiklikler irdelenmiştir. Çalışmada öncelikle gelenek kavramıyla ilişkilendirilerek belagat ve retorik kavramları üzerinde durulmuştur. Söz konusu bu kavramların hangi toplumsal yapıda ne tür ihtiyaçlara cevap verdiği irdelenmiştir. Buradan hareketle ilk olarak Doğu ve Batı kültürlerinde dinî saiklerin dil bilimi içindeki ciddi etkisi, ardından da Türkiye’de Tanzimat sonrasında ortaya çıkan toplumsal koşulların belagatte nasıl bir dönüşüm yarattığı üzerinde durulmuştur. Tüm bu tartışmaların somut düzlemde neyi ifade ettiğini anlatmak için de yürütmekte olduğumuz anlam bilimi dersinden edinilen gözlemlerden faydalanılmıştır. Sonuçta gelenek yoksunluğunun dil bilimi alanında nasıl bir çıkmaza yol açtığı vurgulanmıştır.

Türkiye’de dil bilim tartışmaları ağırlıklı olarak Batı’dan aktarılan çeviri metinler üzerinden yapılmaktadır. Batı’nın dil bilim geleneğinin teolojik kaynakları ve bunları zaman içinde değiştirip dönüştüren toplumsal dinamikler bilinmediği için metinleri anlamak oldukça zorlaşır. Böylelikle yapılan bir dil bilimi eğitimi eksik kalır ve istenilen verim sağlanamaz. Bu çalışmanın konusunu dil bilimi ve üzerinde şekillendiği gelenek ilişkisi oluşturmaktadır. Dilin bağlamı ile birlikte biçimlendiği görüşünden hareketle dil eğitimindeki eksiklikler irdelenmiştir. Çalışmada öncelikle gelenek kavramıyla ilişkilendirilerek belagat ve retorik kavramları üzerinde durulmuştur. Söz konusu bu kavramların hangi toplumsal yapıda ne tür ihtiyaçlara cevap verdiği irdelenmiştir. Buradan hareketle ilk olarak Doğu ve Batı kültürlerinde dinî saiklerin dil bilimi içindeki ciddi etkisi, ardından da Türkiye’de Tanzimat sonrasında ortaya çıkan toplumsal koşulların belagatte nasıl bir dönüşüm yarattığı üzerinde durulmuştur. Tüm bu tartışmaların somut düzlemde neyi ifade ettiğini anlatmak için de yürütmekte olduğumuz anlam bilimi dersinden edinilen gözlemlerden faydalanılmıştır. Sonuçta gelenek yoksunluğunun dil bilimi alanında nasıl bir çıkmaza yol açtığı vurgulanmıştır.
TÜRKÇEDE KENDİLİĞİNDEN BELİRLİ İFADELER
TÜRKÇEDE KENDİLİĞİNDEN BELİRLİ İFADELER
Yazar: Yılmaz, Çağlayan
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Türkçede belirlilik,özel adlar,kişi adılları,gösterme adılları

Bu çalışmada, Türkçede belirli nesneleri karşılamak için herhangi bir dilbilgisel sürece ihtiyaç duymayan ifadelerin anlamsal, biçimsel ve söz dizimsel özellikleri incelenmiştir. Bunun için, öncelikle kavramları işaretleyen adlar olarak göstergelerin nitelikleri üzerinde durulmuş, göstergeleri kullanan bir dizge olarak dile ait evrensel (ve bu sebeple zorunlu) ulamları belirlemeye yönelik çalışmaların kuramsal yaklaşımlarına değinilmiştir. İletişimin gerçekleşmesi için kavramları işaretleyen adların, nesneleri karşılayan ifadelere dönüşmesinin zorunluluğu vurgulanmış, Türkçede göstergelerin böyle ifadelere dönüşmek için ihtiyaç duyduğu biçimsel ve söz dizimsel koşullar tanımlanmıştır. Sonrasında bTürkçede, kendiliğinden belirli olan ifadeler olarak özel adların, gönderimsel ifadelerin (kişi adılları) ve gösterimsel ifadelerin (gösterme ön adları, gösterme adılları) anlamsal, biçimsel ve söz dizimselözellikleri incelenmiş; bu ifadelerin benzer ve farklı özellikleri belirlenmiştir. Kavramları işaretleyen adlar, belirli nesneleri karşılayan ifadelere dönüşmek için kendiliğinden belirli olan ifadelerle ilişki kurmak zorunda olduğundan, bu ilişkinin ilgili dildeki görünümünü ortaya koymak dilbilgisinin görevidir. Bu görevi yerine getirebilmek için öncelikle kendiliğinden belirli ifadelerin dilbilgisel özellikleri aydınlatılmalıdır.

Bu çalışmada, Türkçede belirli nesneleri karşılamak için herhangi bir dilbilgisel sürece ihtiyaç duymayan ifadelerin anlamsal, biçimsel ve söz dizimsel özellikleri incelenmiştir. Bunun için, öncelikle kavramları işaretleyen adlar olarak göstergelerin nitelikleri üzerinde durulmuş, göstergeleri kullanan bir dizge olarak dile ait evrensel (ve bu sebeple zorunlu) ulamları belirlemeye yönelik çalışmaların kuramsal yaklaşımlarına değinilmiştir. İletişimin gerçekleşmesi için kavramları işaretleyen adların, nesneleri karşılayan ifadelere dönüşmesinin zorunluluğu vurgulanmış, Türkçede göstergelerin böyle ifadelere dönüşmek için ihtiyaç duyduğu biçimsel ve söz dizimsel koşullar tanımlanmıştır. Sonrasında bTürkçede, kendiliğinden belirli olan ifadeler olarak özel adların, gönderimsel ifadelerin (kişi adılları) ve gösterimsel ifadelerin (gösterme ön adları, gösterme adılları) anlamsal, biçimsel ve söz dizimselözellikleri incelenmiş; bu ifadelerin benzer ve farklı özellikleri belirlenmiştir. Kavramları işaretleyen adlar, belirli nesneleri karşılayan ifadelere dönüşmek için kendiliğinden belirli olan ifadelerle ilişki kurmak zorunda olduğundan, bu ilişkinin ilgili dildeki görünümünü ortaya koymak dilbilgisinin görevidir. Bu görevi yerine getirebilmek için öncelikle kendiliğinden belirli ifadelerin dilbilgisel özellikleri aydınlatılmalıdır.
TÜRKİSTAN MİLLÎ MÜCADELE TARİHİNE IŞIK TUTAN BİR VESİKA: İL BAYRAĞI GAZETESİ
TÜRKİSTAN MİLLÎ MÜCADELE TARİHİNE IŞIK TUTAN BİR VESİKA: İL BAYRAĞI GAZETESİ
Yazar: Köseoğlu, Tülay
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: 1917 Şubat ve Ekim İhtilalleri,Türkistan,Türkistan Bağımsızlık Hareketi,Türkistan Millî Basını,İl Bayrağı

Millî basının bir milletin fikir dünyasının oluşumu için ne derece önemli olduğu herkesçe malumdur. 1905 Rusya Devrimi’nden sonra doğan ve Çar hükümetinin tüm baskılarına rağmenyavaş yavaş, 1917 Şubat Devrimi’nin ilk aylarında oldukça gelişen Türkistan millî basını o dönem sayıca az olmakla beraber, genel Türkistan halkının kaygı ve düşüncelerine tercümandı ve Türkistan halkı tarafından benimsenmekte idi. Fakat Rusya Bolşevikleri Türkistan’ı kendi hâkimiyetleri altına alır almaz bu millî basını ortadan kaldırdılar ve kendi amaçlarına uygun Bolşevik basınını getirdiler. Türkistanlı aydınlar ise basın-yayın aracılığı ile davalarını; Türkistan’ın bağımsızlık hareketini anlatma yolunu tercih ettiler. Bu amaçla çıkardıkları İl Bayrağı (8 Eylül 1917 – 20 Şubat 1918) gazetesi, Türkistan Muhtariyet Hükümeti’nin neşr efkârı olarak 20 sayı çıkarıldı. Bu çalışmada, 1917 yılındaki Türkistan hadiselerinde merkez rolü oynayan, Türkistan bağımsızlık hareketinin ilk adımı olan Hokand Muhtariyeti’nin resmî neşriyatı İl Bayrağı gazetesinin orijinal nüshaları üzerinden, gazetenin hem Türkistan millî mücadele tarihi hem de Türkistan basın tarihi üzerindeki yeri ve önemi değerlendirilecektir.

Millî basının bir milletin fikir dünyasının oluşumu için ne derece önemli olduğu herkesçe malumdur. 1905 Rusya Devrimi’nden sonra doğan ve Çar hükümetinin tüm baskılarına rağmenyavaş yavaş, 1917 Şubat Devrimi’nin ilk aylarında oldukça gelişen Türkistan millî basını o dönem sayıca az olmakla beraber, genel Türkistan halkının kaygı ve düşüncelerine tercümandı ve Türkistan halkı tarafından benimsenmekte idi. Fakat Rusya Bolşevikleri Türkistan’ı kendi hâkimiyetleri altına alır almaz bu millî basını ortadan kaldırdılar ve kendi amaçlarına uygun Bolşevik basınını getirdiler. Türkistanlı aydınlar ise basın-yayın aracılığı ile davalarını; Türkistan’ın bağımsızlık hareketini anlatma yolunu tercih ettiler. Bu amaçla çıkardıkları İl Bayrağı (8 Eylül 1917 – 20 Şubat 1918) gazetesi, Türkistan Muhtariyet Hükümeti’nin neşr efkârı olarak 20 sayı çıkarıldı. Bu çalışmada, 1917 yılındaki Türkistan hadiselerinde merkez rolü oynayan, Türkistan bağımsızlık hareketinin ilk adımı olan Hokand Muhtariyeti’nin resmî neşriyatı İl Bayrağı gazetesinin orijinal nüshaları üzerinden, gazetenin hem Türkistan millî mücadele tarihi hem de Türkistan basın tarihi üzerindeki yeri ve önemi değerlendirilecektir.
SAĞALTIMDA ÇOĞULCULUĞUN ROY PORTER’IN ÜÇ TÜR OTORİTESİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
SAĞALTIMDA ÇOĞULCULUĞUN ROY PORTER’IN ÜÇ TÜR OTORİTESİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Yazar: Keskin, Hatice; Uygur, Hatice Kübra
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Halk Hekimliği,Geleneksel Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (GETAT),Tıp Etiği,Epistemik otorite,Sağaltımda Çoğulculuk

Bu çalışmaya geleneksel, tamamlayıcı ve alternatif tıp (GETAT) uygulamalarının ortaya çıkışına dair çalışmalar derlenerek başlanacaktır. Daha sonra çalışmada tıbbî bilginin epistemolojik değerine dair mantıksal ve etik bir sorgulamaya doğru halkbilimsel bir yaklaşımla gidilecektir. Temel amaç tıbbî paradigmadaki değişimle ortaya çıkan modern tıbbın, geleneksel hekimlik bağlamında kadim sağaltım tecrübeleriyle iş birliğinin imkânını sorgulamaktır. Bu amaca yönelik olarak öncelikle geleneksel vemodern hekimlik anlayışlarından kesitler verilecektir. Geleneksel tıbbın ortaya çıkışının tasvir edileceği bölümden sonra ünlü tıp tarihçisi Roy Porter’ın öne sürdüğü üç tür otoritekavramsallaştırılması temel alınarak farklı sağaltım ekollerinin bilgi dayanakları ya da popülerlik sebepleri ortaya konacaktır. Roy Porter’ın kavramsallaştırdığı üç tür otoritenin mantıksal sağlamlığı ve etik olarak kabul edilebilirliği farklıdır. Bu fark ortaya konularak geleneksel tecrübeye karşı bmesafeye dönüşen mesleki reflekslerin yumuşatılması ve farklı görme biçimlerinin ortaya çıkması, kavramların netleştirilmesi suretiyle suistimale yol vermeden iş birliği yolları aramak mümkün olabilir. Sonuç olarak yöntem ve plasebo çalışmalarına ağırlık verilebileceği söylenebilir..

Bu çalışmaya geleneksel, tamamlayıcı ve alternatif tıp (GETAT) uygulamalarının ortaya çıkışına dair çalışmalar derlenerek başlanacaktır. Daha sonra çalışmada tıbbî bilginin epistemolojik değerine dair mantıksal ve etik bir sorgulamaya doğru halkbilimsel bir yaklaşımla gidilecektir. Temel amaç tıbbî paradigmadaki değişimle ortaya çıkan modern tıbbın, geleneksel hekimlik bağlamında kadim sağaltım tecrübeleriyle iş birliğinin imkânını sorgulamaktır. Bu amaca yönelik olarak öncelikle geleneksel vemodern hekimlik anlayışlarından kesitler verilecektir. Geleneksel tıbbın ortaya çıkışının tasvir edileceği bölümden sonra ünlü tıp tarihçisi Roy Porter’ın öne sürdüğü üç tür otoritekavramsallaştırılması temel alınarak farklı sağaltım ekollerinin bilgi dayanakları ya da popülerlik sebepleri ortaya konacaktır. Roy Porter’ın kavramsallaştırdığı üç tür otoritenin mantıksal sağlamlığı ve etik olarak kabul edilebilirliği farklıdır. Bu fark ortaya konularak geleneksel tecrübeye karşı bmesafeye dönüşen mesleki reflekslerin yumuşatılması ve farklı görme biçimlerinin ortaya çıkması, kavramların netleştirilmesi suretiyle suistimale yol vermeden iş birliği yolları aramak mümkün olabilir. Sonuç olarak yöntem ve plasebo çalışmalarına ağırlık verilebileceği söylenebilir..
TÜRK GELENEĞİNDE OYA ADLANDIRMALARININ KAVRAMSAL METAFOR VE GÖSTERGEBİLİM AÇISINDAN İNCELENMESİ
TÜRK GELENEĞİNDE OYA ADLANDIRMALARININ KAVRAMSAL METAFOR VE GÖSTERGEBİLİM AÇISINDAN İNCELENMESİ
Yazar: Şenödeyicisi, Sultan
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Türk,Oya,metafor,kavramsal metafor,göstergebilim,anlam üçgeni

Çalışmada, oya adlandırmalarındaki metaforik göndermeler tespit edilmeye çalışılmış; ayrıcaoyalar, göstergebilimsel açıdan da incelenmiştir. Oyaların adlandırılmasında kullanılan metaforik göndermelerle ilgili incelemeler, Lakoff-Johnson’ın kavramsal metafor sınıflandırması esas alınarak yapılmıştır. Kavramsal metafor teorisinde metafor, iki alan arasındaki kavramsal bir haritalamadır. Haritalama, hedef alan ve kaynak alan arasındaki ilişkinin zihinde kurgulanmasıyla oluşur. Özetle, hedef alan ve kaynak alan arasındaki ortaklık veya benzerlikler yoluyla metaforlu ifadeye ulaşılır. Bu çalışmada oyalar, iki alan (kavramsal alan ve hedef alan) arasındaki kavramsal haritalamadan yararlanılarak açıklanmıştır. Göstergebilimle ilgili analizlerde ise, Ogden ve Richards’ın anlam üçgeni esas alınmıştır.

Çalışmada, oya adlandırmalarındaki metaforik göndermeler tespit edilmeye çalışılmış; ayrıcaoyalar, göstergebilimsel açıdan da incelenmiştir. Oyaların adlandırılmasında kullanılan metaforik göndermelerle ilgili incelemeler, Lakoff-Johnson’ın kavramsal metafor sınıflandırması esas alınarak yapılmıştır. Kavramsal metafor teorisinde metafor, iki alan arasındaki kavramsal bir haritalamadır. Haritalama, hedef alan ve kaynak alan arasındaki ilişkinin zihinde kurgulanmasıyla oluşur. Özetle, hedef alan ve kaynak alan arasındaki ortaklık veya benzerlikler yoluyla metaforlu ifadeye ulaşılır. Bu çalışmada oyalar, iki alan (kavramsal alan ve hedef alan) arasındaki kavramsal haritalamadan yararlanılarak açıklanmıştır. Göstergebilimle ilgili analizlerde ise, Ogden ve Richards’ın anlam üçgeni esas alınmıştır.
HAREZM TÜRKÇESİ İLE YAZILMIŞ BİR RİSALE ÜZERİNE
HAREZM TÜRKÇESİ İLE YAZILMIŞ BİR RİSALE ÜZERİNE
Yazar: Ersoy, Gülser
Dergi: Gazi Türkiyat No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Harezm Türkçesi,Risale,Dillik Ölçütler

Tarihî Türk dilinin özelliklerinin saptanmasında başvurulacak en önemli kaynak yine o dönemde yazılmış metinlerdir. Bu sebeple tarihî bir metni gün yüzüne çıkarmak ve ait olduğu dönemi belirlemek dil çalışmalarının önemli basamaklarından biridir. Üzerinde çalışılan risale Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya 3135 numarada kayıtlı olan bir mecmuanın 178a-181b yaprakları arasında yer almaktadır. Eseri önemli kılan husus ise Türk dilinin tarihî bir döneminin özelliklerini taşıyor olmasıdır. Çalışmada ilk olarak yazma hakkında bilgi verildi. Ardından yazmanın imla özellikleri, ses bilgisi ve biçim özellikleri tanıtıldı. Risalenin dillik özelliklerinden yola çıkarak eserin Harezm Türkçesinin yazı dili özellikleri gösterdiği belirtilmiştir

Tarihî Türk dilinin özelliklerinin saptanmasında başvurulacak en önemli kaynak yine o dönemde yazılmış metinlerdir. Bu sebeple tarihî bir metni gün yüzüne çıkarmak ve ait olduğu dönemi belirlemek dil çalışmalarının önemli basamaklarından biridir. Üzerinde çalışılan risale Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya 3135 numarada kayıtlı olan bir mecmuanın 178a-181b yaprakları arasında yer almaktadır. Eseri önemli kılan husus ise Türk dilinin tarihî bir döneminin özelliklerini taşıyor olmasıdır. Çalışmada ilk olarak yazma hakkında bilgi verildi. Ardından yazmanın imla özellikleri, ses bilgisi ve biçim özellikleri tanıtıldı. Risalenin dillik özelliklerinden yola çıkarak eserin Harezm Türkçesinin yazı dili özellikleri gösterdiği belirtilmiştir