Vaccinium Türleri ve Yüksek Boylu Maviyemiş Çeşitlerinde Çekirdek Sayısı ile Meyve Özellikleri Arasındaki İlişkiler
Correlation Between Seed Number and Berry Properties in Vaccinium Species and Highbush Blueberry Varieties
Yazar: Karabulut, Besim; Çelik, Hüseyin
Dergi: Bahçe, Vol. 48 No. (Özel Sayı 1) 6. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 2019
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Vaccinium spp.,Vaccinium corymbosum,meyve,çekirdek,interaksiyon ; Vaccinium spp.,Vaccinium corymbosum,berry,seed,interaction

Dünya çapında fonksiyonel gıda olarak önemi gün geçtikçe artan maviyemiş (Vaccinium corymbosum L.) gibi Türkiye’de doğal olarak yetişen çayüzümü (Vaccinium arctostaphlos L.) ile çobanüzümü (Vaccinium myrtillus L.) türlerinin ekonomik ve sağlık açısından önemi de artmaktadır. Bu çalışmada doğadan toplanan Vaccinium türleri ile kültürü yapılan yüksek boylu maviyemiş türüne ait en küçük taneli ‘Bluejay’ çeşidine ilaveten yüksek boylu maviyemiş türüne giren 8 çeşidin meyve ve çekirdek özellikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. İncelemelerde 500 g kaptaki meyve sayısı ve meyve ağırlığı, meyve eni ve boyu, çekirdek ağırlığı, büyük, küçük ve toplam çekirdek sayıları belirlenirken çekirdek sayısı ile diğer özellikler arasındaki ilişkiler “Pearson Correlation” analizi ile ortaya konulmuştur. Sonuçta Vaccinium türleri arasında en küçük meyveli maviyemiş çeşidinin meyve ağırlığı çayüzümü ve çobanüzümü meyvelerinden daha yüksek olmuştur (sırasıyla 1.73, 0.38 ve 0.31 g). Çekirdek ağırlıkları ise maviyemiş (0.21 mg), çayüzümü (0.11 mg) ve çobanüzümü (0.09 mg) şeklinde sıralanırken çekirdek sayıları maviyemiş (92.63 adet), çobanüzümü (60.33 adet) ve çayüzümü (49.00 adet) şeklinde sıralanmıştır. Vaccinium türleri arasında toplam çekirdek sayısı ile tüm özellikler arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır. Yüksek boylu maviyemiş çeşitleri arasında 500 g kaptaki meyve ağırlığı dışlındaki tüm özellikler bakımından önemli farklılıklar olduğu, çekirdek sayısı ile meyve ağırlığı arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır.

The importance of blueberry (Vaccinium corymbosum L.) is getting increase day by day in the world as functional foods. Wild Vacciniums (Caucasian whortleberry–Vaccinium arctostaphlos L. and Bilberry–Vaccinium myrtillus L.) naturally grown in Eastern Black Sea Region of Turkey. In this study, the relationships between the fruit and seed characteristics of wild Vaccinium species and ‘Bluejay’ and the fruit and seed characteristics of the 8 highbush blueberry cultivars were investigated. The number of fruits in 500 g sale container and fruit weight, fruit width and length, seed weight, number of big, small and total seed were determined. Seed number and other characteristics was determined by Pearson Correlation analysis. As a result, the berry weight of the smallest blueberry cultivar among Vaccinium species was higher than the fruit of Caucasian whortleberry and bilberry berry weight (1.73, 0.38 and 0.31 g respectively). The seed weight was listed as blueberry (0.21 mg), Caucasian whortleberry (0.11 mg) and bilberry (0.09 mg) while seed count ranked as blueberry (92.63), bilberry (60.33) and Caucasian whortleberry (49.00). It was found that there were significant differences in terms of all properties except the fruit weight in 500 g sale container and there was a positive correlation between the number of seeds and fruit weight.