NE HEDEFLİYORUZ? NASIL ÖLÇÜYORUZ?
WHAT DO WE AIM AT? HOW DO WE MEASURE?
Yazar: Keleşoğlu, Serkan; Yiğit, E. Özlem
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Social studies,assesment and evaluation,taxonomy ; Sosyal bilgiler,ölçme ve değerlendirme,taksonomi

Ölçme ve değerlendirme öğretim süreçlerinin amaçlarına ulaşıp ulaşmadığını belirleyebilmek için en önemli boyuttur. Öğretim programlarındaki kazanımların öğrenciler tarafından edinilip edinilmediğinin belirlenmesi için de etkili araçların geliştirilmesi ve uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmada, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı güz döneminde 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’ndaki “Birey ve Toplum” ve “Kültür ve Miras” öğrenme alanlarındaki kazanımların değerlendirilmesi amacıyla kullanılan soruların kazanımlara uygunluğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak araştırma temel nitel araştırma yaklaşımına uygun modellenmiştir. Türkiye’nin farklı illerinde uygulanmış 60 sınav dokümanına ulaşılmıştır. Dokümanlar soru inceleme formu kullanılarak iki alan uzmanı tarafından içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda; sınavlarda çoğunlukla çoktan seçmeli, doğru-yanlış, boşluk doldurma ve eşleştirme türünde bilişsel alanın bilgi düzeyine yönelik ölçme çalışmalarının yapıldığı, bu çalışmalarının “Birey ve Toplum” öğrenme alanındaki kazanımları ölçmek için yeterli düzeyde olmadığı ancak “Kültür ve Miras” öğrenme alanındaki alt düzey (fark etme, tanıtma, karşılaştırma köklerine sahip) kazanımları ölçmede kısmen daha uygun olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Sınavların hazırlanmasında kazanım düzeylerine uygun araçların geliştirilmesi ve kullanılması, bu araçları geliştirmeye yönelik gerekli eğitimlerin/örneklerin öğretmenlerle paylaşılması ve bu tür çalışmaların 2018 yılı Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programındaki diğer öğrenme alanlarına yönelik de yürütülmesi önerilmektedir.

Measurement and evaluation is the most important section to determine whether the teaching processes have achieved the aims. It is necessary to prepare and apply appropriate tools to determine whether the objectives in the curriculum are acquired by students. In this study, it is aimed at determining the appropriateness of the questions used to evaluate the acquisitions in the "Individual and Society" and "Culture and Heritage" learning areas in the 2018 Social Studies Curriculum in the fall semester of the 2018-2019 academic year. For this purpose, the research has been modeled in accordance with the basic qualitative research approach. 60 exam papers have been collected from the different cities of Turkey. These were analyzed using the questionnaire form by two field experts. As a result of the research; it was determined that types of multiple-choice, true-false, filling the blanks, and matching, which are designed for cognitive field measurement studies are utilized in the exam papers, but these studies are not enough to meet the criteria to measure the objectives in the "Individual and Society" learning theme, but the achievements in the theme of “Culture and Heritage” objectives (which have verbs, such as realize, comparison, identify) are generally at the lower level. It has been concluded that it is partially more suitable in measuring. It is recommended to develop and use tools suitable for the level of objectives in the preparation of exams, to share the necessary trainings and examples with teachers to develop these tools, and to carry out such studies for other learning themes in the social studies curriculum.