hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Şiirde Ana Dil Vurgusuna Örnek: Şakir Selim’in Şiirlerinde Kırım Tatarcasının Yeri
An Example to the Emphasis of Mother Tongue in Poetry: The Place of Crimean Tatar Language in Şakir Selim’s Poems
Yazar: Sava, İşılay İşiktaş
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 14, 2015
Anahtar kelimeler: Crimean Tatar language, mother tongue, Shakir Selim ; Kırım Tatarca, ana dil, Şakir Selim

Kırım Tatarcası, bugün UNESCO tarafından ortaya konulan Tehlike Altındaki Diller Atlası’nda “Severely endangered (Ciddî tehlike altında)” kategorisinde yer almaktadır. Kırım Tatarlarının yaşadığı işgaller ve siyasî baskılar, vatan Kırım’dan sürgün edilmeleri Kırım Tatarcasının kullanım alanını daraltmış, nesilden nesile aktarımını kesintiye uğratmıştır. Böyle bir atmosferde vatanı Kırım’dan uzaklarda büyüyen Kırım Tatar şairi Şakir Selim ana dilin, milletlerin millî kimliğinde oynadığı rolü kavrayıp Kırım Tatarcasının vaziyeti hakkındaki düşüncelerini şiirlerinde dile getirmiştir

The Crimean Tatar language has been categorized as “severely endangered” in the UNESCO Atlas of the World's Disappearing Languages. The invasions, oppression and deportation faced by the Crimean Tatars weakened the Crimean Tatar language and stopped the process of passing down through the generations. During this era, Crimean Tatar poet Şakir Selim who has grown up far from his homeland has been aware of the importance of the mother tongue for preserving national identity and mentioned about the situation of Crimean Tatar language in his poems
Bir Tedavi Yöntemi Olarak "Kan Aldırmak" ve Klâsik Türk Şiirindeki Kullanımı
Venesection: A Treatment Method and It's Use in Classical Turkish Poetry
Yazar: Akdağ, Ahmet
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 14, 2015
Anahtar kelimeler: venesection, cupping, treatment, classical Turkish poetry ; kan aldırmak, hacamat, tedavi, klâsik Türk şiiri

Mısır, Roma, Çin, Mezopotamya gibi eski uygarlıklardan beri çeşitli amaçlarla başvurulan kan aldırma, Hz. Peygamber'in bilhassa kendisinin uygulayıp teşvik etmesiyle İslamî gelenekte de önemli bir yer teşkil etmiştir. Kan aldırma, gerek Hz. Peygamber'in konuyla ilgili hadislerinin tesirinden gerekse halka ârız olan bazı hastalıkların tedavisindeki olumlu sonuçlarından dolayı geleneksel tıpta hekimlerce uygulanan bir tedavi usulü olmuştur. Yaşadıkları dönemlerin sosyal, siyasal ve kültürel hayatlarına kayıtsız kalmayan klâsik şairler, hekimlerin kan aldırmalarının sebepleri, yöntemleri, zamanları, kullandıkları araç gereçleri ve hekimler dışında kimlerin kan aldıkları gibi hususları çeşitli sanatlarla şiirlerinin estetik bir malzemesi hâline getirmişlerdir. Bu çalışmada, klâsik şiirde doğrudan ya da dolaylı olarak söz konusu edilen kan aldırmanın, tespit edilen beyitlerden hareketle klâsik şairler tarafından nasıl görüldüğü ve hangi bağlamlarla şiire konu edildiği irdelenmiştir

Not only in such ancient civilizations as Egypt, Rome, China and Mesopotamia up until now, venesection has also had a vital place in İslamic tradition, especially with Muhammad the Prophet, practicing and advising it. Venesection has been a method of treatment practiced in traditional medicine by phsicians due to both the influence of the relevant hadiths of the Prophet and the positive results in the treatment of some diseases people suffered from. Employing various literary devices, classical poets, who were not indifferent to the social, political and cultural considerations of their time, made an aesthetic material of their poems why physicians practised venesection, the methods and instruments they used, and who else apart from physicians practiced venesection. This study deals with the way the classical poetry mentions venesection directly or indirectly and how and from pesrpective venesection is percieved by classical poets in their poems
Türk Dünyasi Mitolojik Destanları ile Kalevala Destanının Tipolojik Açıdan Mukayesesi
Typological Comparision of Turkish World Mythological Epics and Kalevala Epic
Yazar: Abdurrezzak, Ali Osman
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 14, 2015
Anahtar kelimeler: Archetype, stereotype, wise type, brave type, woman type, helper type, enemy type ; Arketip, sterotip, bilge tipi, alperen tipi, kadın tipi, yardımcı tip, düşman tipi

Destanlardaki kalıp ifadelerin yanı sıra belli kalıplar içerisinde hareket eden, sergilemiş olduğu davranışlar ile karakteristik niteliğe sahip olan kişi(ler) tip olarak değerlendirilir. Destanlarda baş kahraman özelliğini taşıyan merkez figür arketip olarak adlandırılırken, destan kahramanları sterotip olarak adlandırılan kalıp olayların merkezinde yer alırlar. Göstermiş oldukları davranışlara göre dâhil oldukları tip özelliği de değişiklik göstermektedir. Bilge, alperen, kadın, anne, yardımcı, karşı kahraman (düşman/rakip), hain, merkez kahraman, trajik tipleri gibi sınıflandırmalar destan yapısı içerisinde zıtlıkların varlığına da işaret etmektedir. Yardımcı tipin karşısı nda düşman ve hain tipinin olması iyi-kötü karşıtlığının varlığına ve zıtlıkların birbirlerini tamamlayıcı özelliği ile ilişkilidir. Bu çalışmada Türk dünyası mitolojik destanları ile Kalevala destanının tipolojik açıdan benzer ve farklı yönleri ortaya konulmuştur. Benzerliklerin farklılıklardan fazla oluşu da destanların genelinde şablon davranış ve karakterlerin ortak özelliklere sahip oluşu ile açıklanabilir

Person(s) who behave, has characterictic quality and his/her behaviour shown off is utilised as a type as well as pattern expressianin the epics. While the central fıgure that has a heroic feauture is named as archetype, the epic heroes are in the centre of pattern events which are named stereotype. According to the bahaivour they show, the type feauture they involve changes. Classifications such as wise, hero, women, mother, helper, anti-hero (enemy/opponent), betrayer, central hero, tragic types are sign of contrasts. Taking place of the enemy and betrayer types over against the helper types connects bad-good comparison and the complementing each other feauture of contrasts. In this study, similarities and differences have been revealed from typical aspect of Turkish World Mtytholojical Epic and Kalevala Epic. That similarities are more than differences can be explaind that stereotype behaviour and charactershave common trait in every part of epics
Basılmış Olan İlk Türk Yemek Kitabı “Melceü't –Tabbâhin”
The First Published Turkish Cookery Book “Melceü't–Tabbâhin”
Yazar: Tek, Nilüfer Acar; Sürücüoğlu, Metin Saip
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 14, 2015
Anahtar kelimeler: Türk mutfağı, İlk Türk yemek kitabı, Mehmet Kamil ; Turkish cuisine, the first Turkish cookery book, Mehmet Kamil

Melceü't -Tabbâhin (Aşçıların Sığınağı ) adlı eser, Mehmet Kamil tarafından 1844 yılında basılmış olan ilk Türk yemek kitabıdır. Bu eser Mehmet Kamil’in uzun araştırmaları sonucunda ortaya çıkmış olan yeni tarifleri Türk mutfağına kazandırmıştır. Kitap basıldığı dönemde oldukça ilgi görmüş ve 44 yıllık süreçte baskısı dokuz defa yenilenmiştir. Batı usulü yemekler ilk kez bu kitapta yer almış ve kendisinden sonra basılan yemek kitaplarına temel teşkil etmiştir. Basılan ilk Türk y emek kitabı olması ve Türk mutfağına getirdiği yenilik ve çeşitlilik açısından önemli bir kültürel mirastır

Melceü't-Tabbahin was written by Mehmet Kamil which was the first Turkish cookbook published in 1844. This book was contributed to many new recipes to Turkish cuisine by Mehmet Kamil as a result of long researches. This book got attention and the publication was renewed 9 times in 44 years period. The western type cook recipes took place in this book and it has bee n a fundemental for subsequent published cookbooks. It is an important cultural heritage because it is the first published Turkish cook book that brought innovation and diversity for Turkish cuisine
Dessalles, Jean-Louis vd. (2014), Dilin Kökenleri (Çev. Atakan Altınörs), Ankara: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 112 s. 239-241
Dessalles, Jean-Louis vd. (2014), Dilin Kökenleri (Çev. Atakan Altınörs), Ankara: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 112 s. 239-241
Yazar: Tombul, Arife Ece
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 14, 2015

görüşlerine değinir. Bunları iki kelime ile ifade etmek gerekirse dil doğuştan ve  evrenseldir. Bu bölümün diğer başlığı Dil Evriminin Bir Taslağı’dır. Bir önceki bölümde  ve bu bölümde yazar çalışma alanı ile ilgili olarak insanın evrimleşme sürecindeki  anatomik özellikleri üzerinde durmuş, maymun türleri üzerine yapılan çeşitli  deneyleri ele almış ve dilin kökeni üzerine yapılan çalışmaların yalnızca büyük  disiplinler arası teşebbüslerle gelişebileceğini ifade etmiştir

görüşlerine değinir. Bunları iki kelime ile ifade etmek gerekirse dil doğuştan ve  evrenseldir. Bu bölümün diğer başlığı Dil Evriminin Bir Taslağı’dır. Bir önceki bölümde  ve bu bölümde yazar çalışma alanı ile ilgili olarak insanın evrimleşme sürecindeki  anatomik özellikleri üzerinde durmuş, maymun türleri üzerine yapılan çeşitli  deneyleri ele almış ve dilin kökeni üzerine yapılan çalışmaların yalnızca büyük  disiplinler arası teşebbüslerle gelişebileceğini ifade etmiştir
Uluslararası Gelibolulu Mustafa Âlî Çalıştayı Bildirileri, 28-29 Nisan 2011 (Yay. Haz. İ. Hakkı Aksoyak), 2014, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. 242-245
Uluslararası Gelibolulu Mustafa Âlî Çalıştayı Bildirileri, 28-29 Nisan 2011 (Yay. Haz. İ. Hakkı Aksoyak), 2014, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. 242-245
Yazar: Batğı, Özlem
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 14, 2015

Âdâbımuâşeret” konulu bildiri Rana Von Mende-Altaylı tarafından hazırlanmıştır.  Yazıda Âlî’nin söz konusu eseri tanıtılmış ve bu eserin XVI. yüzyıl Osmanlı  İmparatorluğunun sosyal ve politik yaşamını yorumlayan benzeri olmayan bir eser  olduğu ifade edilmiştir. Bir kavram olarak ‘adab’ (edeb) ve adap üzerinde  durulmuştur. Devamında ‘sofra âdâbı, sohbet âdâbı, ziyaret âdâbı, yolculuk âdâbı,  bazı ahlak kuralları, yapılmaması gereken davranışlar, kadınlar’ alt başlıklar tek tek

Âdâbımuâşeret” konulu bildiri Rana Von Mende-Altaylı tarafından hazırlanmıştır.  Yazıda Âlî’nin söz konusu eseri tanıtılmış ve bu eserin XVI. yüzyıl Osmanlı  İmparatorluğunun sosyal ve politik yaşamını yorumlayan benzeri olmayan bir eser  olduğu ifade edilmiştir. Bir kavram olarak ‘adab’ (edeb) ve adap üzerinde  durulmuştur. Devamında ‘sofra âdâbı, sohbet âdâbı, ziyaret âdâbı, yolculuk âdâbı,  bazı ahlak kuralları, yapılmaması gereken davranışlar, kadınlar’ alt başlıklar tek tek
Köl Tigin, Tunyukuk, Bilge Kağan, Ongi, Taryat, Şine Usu Gibi Göktürk Harfli Yazıtlarda "Aykırı Genizleşme (Denazalizasyon)" Örnekleri
Denasalisation in the Inscriptions of Köl Tigin, Tunyukuk, Bilge Kaghan, Ongi, Taryat, Shine Usu
Yazar: Sertkaya, Ayşegül
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Nasalisation, denasalisation ; It has been known that guttural nasal ŋ alters to labial nasal m and labio-dental nasal n. In this study, it is presented that there are 24 instances of guttural nasal ŋ which becomes g

Gırtlak geniz ünsüzü ŋ’nin dudak geniz ünsüzü m ve diş-dudak geniz ünsüzü n ile değiştiği bilinmekte idi. Bu araştırmada gırtlak geniz ünsüzü ŋ’nin runik metinlerden Köl Tigin, Tunyukuk, Bilge Kağan, Ongi, Taryat, Şine Usu yazıtlarında “denazalizasyon (aykırı genizleşme)” ses olayı ile g’leşen 24 örneği verilmekte ve bu ŋ > g ünsüz değişmesinin taşa harf kazıma esnasında yapılan yazma yanlışı olmadığı vurgulanmaktadır. Ayrıca konu Uygur harfli metinler ile, Arap harfli metinlerde geçen örneklerle pekiştirilmekte ve İdil-Ural lehçelerinden Tatar, Başkırt ve Karaçay-Malkar Türkçelerindeki yazı dili örnekleriyle örtüşmeleri de vurgulanmaktadır

It has been known that guttural nasal ŋ alters to labial nasal m and labio-dental  nasal n. In this study, it is presented that there are 24 instances of guttural nasal ŋ which becomes g  thorugh denasalisation in the inscriptions Köl Tigin, Tunyukuk, Bilge Kaghan, Ongi, Taryat, Shine  Usu and it is emphasized that ŋ > g alternation is not a mistake which might have been made during  inscribing letters. The subject is also strengthen by similar instances from texts written in Uighur and  Arabic scripts and it is stressed that it overlaps with the examples of written languages of Tatar, Bash- kir and Karachay-Malkar
Hunların Birinci Bölünüş Devresi Üzerine Bir İnceleme
An Analysis on the First Split of Xiongnu
Yazar: Ercilasun, Konuralp
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Xiongnu, Chanyu, Huhanye, Chihchih, Han dynasty, Wang Mang ; Hunlar, Çanyü, Huhanye, Cıcı, Han

Hunların M.Ö. 54’te gerçekleşen birinci bölünmesi gerek Türk ve Çin tarihleri gerekse dünya tarihi için önem arz eder. Türk tarihi açısından bir büyük hâkimiyetin mirasçıları bölünmüş ve güç kaybedilmiştir. Makalede öncelikle bölünmenin sebepleri üzerinde durulmuştur. Bölünmenin gerçekleşmesinden sonra Huhanye güneye gidip Çin’e bağlılık bildirmiştir. Makalede ikinci olarak Güney Hunları olarak adlandırılan bu grubun Çin ile olan bağlılık ilişkilerinin unsurları ele alınmıştır. Bu unsurların bir vassallık statüsünü gösterdiği makalede savunulmaktadır. Diğer yandan vassallıktan kurtuluşun ne zaman gerçekleştiği bugüne kadar net olarak ortaya konmamıştır. Makalede bu konu tartışılarak Hunların ikinci hükümranlık döneminin başlangıcı tayin edilmiştir. Son olarak da Hunların ikinci hükümranlık döneminin başlangıcı ile ilgili Çin kaynakları değerlendirilmiştir

The first split of Xiongnu in BC 54 is an important event not only in the Turkic and Chinese histories but also it is an important turning point for the global history. The late successors of Motun could not reach an understanding and their split resulted in a great catastrophe. The reasons of the split are discussed in the article. After the split, one portion of the Xiongnu migrated to the South and became dependent on the Han dynasty of China. In addition, the characteristic of this dependency is analysed in the article. Moreover, the disengagement and the beginning of the second period of the Xiongnu rule are studied. Finally, a discussion is made on the Chinese chronicles of the related period
Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II
Some Studies on Khakass “Shamanism” (World-View) – II
Yazar: Arvas, Abdulselam
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Khakasses, shamanism, world-view, historiography ; Hakaslar, Şamanizm, dünya görüşü, historiografya

Bu makalede, Hakas şamanizmi üzerine yapılan bazı çalışmalar tartışılmıştır. Bu çalışmaların bazıl arında şamanların ve şamanizmin maruz kaldığı sıkıntılar dile getirilmiş ve ayrıca Hakasların Hristiyanlaştırılma süreci konu edinmiştir. Bazı araştırmalar ise şamanizmin genel olarak zararlarından ve geriliğinden bahsetmekte ve sosyalizmle birlikte Hakasya’nın çağdaşlaştığını ifade etmektedir. Makalede incelenen araştırmaların en eskisi 1954, en yenisi ise 2014 yılına aittir. Böylece Hakas şamanizmi üzerine uzun bir zamandan beridir araştırmalar yapıldığı görülmektedir. Daha önce de bu konu hakkında bir makale kaleme almıştık, ancak burada bütün araştırmalardan bahsedemediğimizi belirtmiştik. Bunun sebebi, Hakas şamanizmi üzerine çok sayıda çalışma yapılmış olmasıdır. Bundan dolayı, bu makale, daha önce kaleme alınmış çalışmanın bir devamı olarak kabul edilmelidir. Bu yazı da, konuya ilişkin bir historiografya (kaynaklar tarihi) denemesidir. Makalede tez, kitap, kitap bölümü, bildiri, makale vb. konu hakkında yapılan çalışmalar tasnif edilmiş, bunlar kronolojik bir şekilde ele alınmış ve bu çalışmalar genişçe tanıtılmıştır. Amaç, Hakas Türklerinin şamanizmi hakkında Türk okuyucularına yeni bilgiler sunmaktır

In this article are discussed some studies which were done on shamanism of Khakassia. In some of these studies, the difficulties exposed shamans and shamanisms have been expressed and also the issue of the process of Christianization of Khakass has adopted here. In general, some researches have expressed that the modernization of Khakassia together with socialism and in these researches have been mentioned of damage and retardation of shamanism. The oldest of the research discussed in the article is in 1954, the most recent was published in 2014. Thus it is seen that for a long time on shamanism of Khakass research have been made. Previously we have written an article about this topic, but here we said that we can’t talk about all the research. The reason for this: There were many studies on shamanism of Khakass. Hence, this article should be considered as a continuation of the work we have written earlier. This paper is a historiography trial on the subject. In this article were classified studies which done on the subject as thesis, books, book chapters, reports, articles etc., and these studies are discussed in a chronological manner and have been widely introduced. The aim is to present new information about Khakass shamanism to Turkish readers
Sogdian Traces in Central Asian Onomastics
Orta Asya Onomastiğinde Soğudcanın İzleri
Yazar: Aydemir, Hakan
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Sogdian, Tocharian, onomastics, ethnonym, ethnotoponym, ethnohydronym, Central Asian place names, Afghanistan, Tokharistan ; Soğudlar, Toharlar, onomastik, boy adı kökenli yer adları / su adları, Orta Asya yer adları, Afganistan, Toharistan

Soğudların, Orta Asya’nın çeşitli halklarıyla geçmişte yakın ilişkiler kurdukları çok iyi biliniyor. Çeşitli halklarla kurdukları bu ilişkilerin izlerini Orta Asya onomastiğinde de çok iyi görebilmekteyiz. Bu çalışmada, bu ilişkilerin onomastikteki yansımalarına ilişkin ufak bir kesit sunuluyor. Çalışma, Soğudcadaki addan sıfat yapan +’k ve +īk (yani: -’k ve -īk) eklerinin Orta Asya onomastiğindeki izleri üzerine kısaca bilgi vererek bu eklerle türemiş onomastik malzemeyi tanıtıyor. Bu malzemenin büyük bir bölümü Toharlara ilişkin, fakat aralarında Türkçe ve Moğolca olanlar da var. Çalışmanın sonunda, Toharların geçmişte Afganistan ve çevresindeki gerçek coğrafi dağılımlarını gösteren, sözü edilen Soğudca eklerle türetilmiş Tohar boy adı kökenli yer ve su adlarının gösterildiği bir harita da veriliyor. Çalışmada, Orta Asya’daki şu boy adları, boy adı kökenli yer ve su adları inceleniyor: Sogdak / Sugdak, Tograk / Tugrak, Tugarak, Tokarak / Tukarak, Toghārak, Tūkrīk, Sartak(tay), Ogrāk / Ugrāk

It is a well-known fact that the Sogdians were in close contact with various peoples in Central Asia. The traces of their relations with various peoples can also be seen very well in the onomastics of Central Asia. The present study provides a small cross-section with regard to the traces of these relations in onomastics. The study gives a brief overview on the traces of the Sogdian denominal adjective suffixes +’k and +īk (i.e. -’k and -īk) in the onomastics of Central Asia as well as introduces the onomastic material derived with these Sogdian suffixes. The greater part of this material concerns Tocharians, but there are also Turkic and Mongolian names among them. At the end of the study, a map is also given that is based on Tocharian ethnotoponyms and ethnohydronyms formed with these Sogdian suffixes, which point to the former factual geographical distribution of Tocharians in and around Afghanistan. The study analyzes the following ethnonyms, ethnotoponyms and ethnohydronyms in Central Asia: Sogdak / Sugdak, Tograk / Tugrak, Tugarak, Tokarak / Tukarak, Toghārak, Tūkrīk, Sartak(tay), Ogrāk / Ugrāk
1991 - 1995 Yılları Arası Türkiye-Moldova İlişkileri ve Gagauzlar
Turkey-Moldova Relations between 1991 and 1995 and Gagauzs
Yazar: Öncü, Ali Servet
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Turkey, Moldova, Gagauz, Black Sea, cooperation ; Türkiye, Moldova, Gagauz, Karadeniz, işbirliği

Moldova, Karadeniz havzasının en önemli ve stratejik ülkelerinden birisidir. Türkiye, bağımsı zlığını ilan ettikten hemen sonra bu ülkeyi tanımış ve diplomatik ilişkiler başlamıştır. Türkiye, Mold ova’da yaşayan Gagauz Türklerini başından beri iki ülke arasındaki ilişkilerde bir köprü olarak görmüş ve Moldova ile Gagauz Türkleri arasında yaşanan bazı sıkıntıların çözümünde uzlaştırıcı bir rol oynamıştır. Türkiye’nin bu tavrı Moldova’yı Türkiye ile her alanda işbirliği yapma noktasında daha da cesaretlendirmiştir. İki ülke arasındaki işbirliği ilk yıllarda yetersiz olmasına rağmen her geçen gün artarak devam etmiştir

Moldova is one of the most important and strategic countries in the Black Sea basin. Turkey recognised Moldova immediately after it declared independence and diplomatic relations have begun. Turkey has considered the Gagauz Turks living in Moldova as a bridge in bilateral relations and played a conciliatory role in the solution of the difficulties arising between Moldova and the Gagauz Turks. This attitude of Turkey has encouraged Moldova more to cooperate with Turkey in all fields. Although cooperation between Turkey and Moldova was insufficient in the first years, it continues increasing day by day
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Lambdasizm Sigmatizm Meselesinin İzleri
The Traces of Turkic Lambdacism/Sigmatism Phenomenon on the Dialects of Turkish
Yazar: Yıldız, Hüseyin
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 15, 2015
Anahtar kelimeler: Turkey Turkish Dialects, lambdacism, sigmatism, classification ; Türkiye Türkçesi Ağızları, lambdasizm, sigmatizm

Lambdasizm / sigmasizm konusu gerek Türk lehçeleri arasında, gerekse Türkçeyle akraba olan diğer diller arasında tanıklanan örneklerden ortaya çıkmış problemlerdir. İçinde /l/ ünsüzü bulunan bazı kelimelerin bir başka dilde ya da lehçede /ş/’li olarak görülmesi, probleme sebep olan soruyu sordurmuştur: Hangisi daha arkaiktir? İlk olarak W. Schoot’un ortaya koyduğu bu problem hakkında Radloff, Gombocz, Németh, Benzing, Clauson, Meyer, Róna-Tas, Nauta, Scherner, Adamović, Ramstedt, Poppe, Räsänen, Menges, Pritsak, Tenişev, Miller, T. Tekin, Setälä, Şçerbak, Bouda, Johanson, Serebrennikov, Ceylan, Yılmaz, Ersoy gibi bilim adamlarının çalışmaları bulunmaktadır. Şimdiye kadar gerek eser, gerek dönem, gerek lehçe, gerekse dil esaslı yapılan lambdasizm / sigmatizm çalışmaları; temelde kelime listelerinden oluşmaktadır. Bu listelerde çoğu zaman bir kelimenin bir dil ya da lehçede /l/ sesiyle, bir başka dil ya da lehçede ise /ş/ sesiyle kullanılan şekilleri gösterilmekte olup bazı örnekler aynı lehçe ya da dil içinde de bulunabilmekte, bazıları da çeşitli delillere dayanarak farazî ol abilmektedir. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü’nden hareketle tespit edilen ve lambdasizm / sigmatizm örnekleri olarak gösterilebilecek olan kelime listeleri esasında; inceleme, değerlendirme ve sınıflandırmalar yapılacak; böylelikle de lambdasizm / sigmatizm meselesinin Türkiye Türkçesi ağızları arasında da ö rneklerinin bulunabildiği gösterilmiş olacaktır

Lambdacism/sigmatism is a phenomenon which appears in Turkic languages as well as in other languages which are relatives of Turkic. That some words involving /l/ are seen in another dialect or language with /ş/ arises the question: Which one of them is more archaic? The phenomenon first was introduced by W. Schoot has been dealt with by Radloff, Gombocz, Németh, Benzing, Clauson, Meyer, Róna-Tas, Nauta, Scherner, Adamović, Ramstedt, Poppe, Räsänen, Menges, Pritsak, Tenişev, Miller, T. Tekin, Setälä, Şçerbak, Bouda, Johanson, Serebrennikov, Ceylan, Yılmaz, Ersoy. Studies on the phenomenon based on a text, a period, a dialect or a language have essentially been word lists. In these lists, have been indicated comparison of lexemes of which is with /l/ and with /ş/ in a dialect or language. Some of those examples might be in a dialect or in a language, whereas others, depending on evidents, might be hypotetic. Depending on the words compiled from Derleme Sözlüğü as examples which can be regarded of lambdacism/sigmatism, this paper comprises examination, assessment and classification on the material, thus it will be presented that the dialects of Turkish also have examples of the phenomenon