SOLİDARİST KORPORATİST DÜŞÜNCE BAĞLAMINDA İKTİSADİYAT MECMUASI'NDA MADENCİLİK YAKLAŞIMLARI
MINING APPROACHES IN THE İKTİSADİYAT MAGAZİNE IN THE CONTEXT OF SOLIDARIST CORPORATIST THOUGHT
Yazar: Taştekin, Serap
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 72, 2023
Anahtar kelimeler: İktisadiyat Mecmuası,Korporatizm,Madencilik,Solidarizm,Tekin Alp ; Corporatism,İktisadiyat Mecmuası,Mining,Solidarism,Tekin Alp

Osmanlı Devleti’nin ekonomik dönüşümünde XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren iktisadi liberalizmin karşısında himayeci görüş tartışılmaya başlandı. Liberal iktisadi yaklaşımın yerini korumacı görüşlere bıraktığı yıllarda bu durum, milli ekonomi düşüncesini işleyen iktisadi yayınlara da yansıdı. 1916 yılında yayın hayatına başlayan İktisadiyat Mecmuası, tarım, sanayi, ziraat ve bankacılık gibi ekonomi araçları üzerinde solidarist ve korporatist anlayışla örtüşen yayınlar yaptı. İktisadiyat Mecmuası’nın kurucuları Ziya Gökalp ve Tekin Alp, Fransa’daki Üçüncü Cumhuriyet’in resmi ideolojisi olan solidarizmin Osmanlı düşün dünyasına taşıyıcıları oldular. Yeni Mecmua’da solidarizmin yeni sentezini yapan Ziya Gökalp ve Tekin Alp, İktisadiyat Mecmuası’ndaki konularını bu bağlamda da ele aldılar. Solidarizm sınıf ayrılığına karşı çıkan, fakat sosyalist olmayan halkçı; aynı zamanda sınıflar arasında çıkar eşitliğini savunan dayanışmacı (tesanütçü), bunun yanında emperyalist olmayan bir devletçi yaklaşımı tasarlar. Bu çerçevede derginin, ülkenin önemli bir ekonomik değeri olan madenlerin kullanımındaki yaklaşımı, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Derginin iki yıllık yayın hayatı boyunca maden politikasıyla makaleleri solidarist korporatizm bağlamında incelenmiştir. Madencilikle ilgili yayınlanan haberleri ise çoğunlukla maden arama ve işletme imtiyazı haberleri oluşturmuştur. İktisadiyat Mecmuası ile ilgili yapılan çalışmalarda derginin yayıncılığı milli iktisat politikası çerçevesinde değerlendirilmiştir. Solidarist korporatist düşünce bağlamında maden yaklaşımlarının konu edilmemiş olması, bu çalışmanın önemini belirtir.

The protectionist view began to be discussed as opposed to economic liberalism in the economic transformation of the Ottoman Empire, beginning from the second half of the 19th century. In a period when the liberal economic approach was replaced by protectionist views, this tendency was also reflected in the economic publications dealing with the idea of a national economy.İktisadiyat Mecmuası (The Economy Journal), which began to be published in 1916, included articles on economic instruments such as agriculture, industry and banking that overlapped with the solidarist and corporatist understanding. Ziya Gökalp and Tekin Alp, the founders of İktisadiyat Mecmuası, brought the idea of solidarism, the official ideology of the Third Republic in France, to the Ottoman intellectual world. Ziya Gökalp and Tekin Alp, who had made a new synthesis of solidarism in Yeni Mecmua (The New Journal), also discussed topics in İktisadiyat Mecmuası in this context. Solidarism envisions a solidarist approach that is populist but not socialist, and opposes class separation and at the same time advocates equality of interests between classes and a non-imperialist statist approach. In this context, the journal's approach to the operation of mines, which are an important economic asset for the country, was chosen as the subject of this study. During the two-year publication life of the journal, it examined the mining policy in its articles in the context of solidarist corporatism. Mining news, on the other hand, mostly dealt with news on mineral exploration and mineral operation concessions.In the studies on İktisadiyat Mecmuası, the articles of the journal have been evaluated within the framework of national economic policy. The fact that mining approaches have not been not discussed in the context of solidarist corporatist thought indicates the importance of the present study.