Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda Chalder Yorgunluk Ölçeği'nin Türkçe formunun psikometrik özellikleri
Psychometric properties of the Turkish version of the Chalder Fatigue Scale in patients with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: Üzer, Ahmet; Güleç, Hüseyin
Dergi: Cukurova Medical Journal, Vol. 45 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Psychiatry ; Psikiyatri ; yorgunluk,geçerlilik,güvenilirlik,obstruktif uyku apne ; fatigue,validity,reliability,obstructive sleep apnea

Amaç: Bu çalışma obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) kliniğinde önemli bir semptom olan yorgunluğun ölçülmesinin önemli olduğu düşüncesiyle Chalder Yorgunluk Ölçeği (CYÖ)'nin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma daha önce hiç tedavi almamış ruhsal veya ek fiziksel hastalığı olmayan 95 OUAS hastalarıyla yapıldı. Toplanan veriler için ölçeğin güvenilirlik analizi madde-toplam korelasyon katsayıları ve Cronbach’ın alfa iç tutarlılık katsayısına bakılırken, geçerlilik analizi için açımlayıcı faktör analizi kullanılarak belirlenmiştir.Bulgular: CYÖ’nün iç tutarlılığı 0.92, madde toplam puan korelasyon katsayıları 0.32 ile 0.83 arasında bulunmuştur. CYÖ’nün örneklem yeterliliğinin açıklayıcı faktör analizi için, Kaiser-Meger-Olkin (KMO) katsayısı ve Bartlett katsayısı sırasıyla 0.89 ve 699.21 olarak bulunmuştur. Tek faktörlü çözüm elde edilmiş, varyansın % 55.8'ini temsil eden 6.13'lük bir özdeğeri bulunmuştur. Ölçek maddelerinin faktör yükleri 0.35 ile 0.88 arasındadır.Sonuç: Çalışmamızda orijinal iki faktörlü yapısı ile uyuşmayan CYÖ’nün tek faktörlü çözümü elde edilmiştir. Türkçe uyarlaması ilk kez mevcut çalışmamızda kullanılan CYÖ'nün Türkçe sürümünün OUAS hastalarında geçerli ve güvenilir olduğu gösterilmiştir.

Purpose: This study aimed to evaluate the validity and reliability of the Turkish version of the Chalder Fatigue Scale (CFQ) based on the importance of measuring fatigue, an essential symptom in obstructive sleep apnea syndrome (OSAS).Materials and Methods: This study was carried out with patients fulfilling the diagnosis of OSAS in a group of newly diagnosed patients. 95 patients with OSAS were included in the study. The validity analysis of the scale for the data collected was performed with exploratory factor analysis, while the property of reliability was determined using the Cronbach’s alpha internal consistency coefficient and item-total correlation tests.Results: The internal consistency of the CFQ was 0.92. Item-total correlation coefficients were between 0.32 and 0.83. For the exploratory factor analysis of sample adequacy of the CFQ, Kaiser-Meger-Olkin (KMO) coefficient and Bartlett coefficient was calculated as 0.89 and 699.21, respectively. The single-factor solution was obtained with an eigenvalue of 6.13, representing 55.8% of the variance. The factor loadings of the items were between 0.35 and 0.88.Conclusion: In the current study, a single factor solution was obtained in the explanatory factor analysis of CFQ, and it did not match the original two-factor structure of CFQ. The Turkish version of CFQ, which was performed for the first time in current current study, was shown to be valid and reliable in OSAS patients.