FARKLI DİN ALGILARININ DOĞU-GÜNEYDOĞU SORUNUNA ETKİSİ
FARKLI DİN ALGILARININ DOĞU-GÜNEYDOĞU SORUNUNA ETKİSİ
Yazar: Dikmen, Alaattin
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: The Kurdish Problem and relevant reports, understandigs of religion and sects, Shafism, Hanafism and terror ; Kürt sorunu ve raporları, din/mezhep anlayışları, Şafiilik, Hanefilik, terör

Doğu/Güneydoğu ve Kürt sorunu anlamaya ve çözmeye yönelik gayretler yoğunlaşarak devam ederken halkın din anlayışının belirteçleri olan genelde inanç özelde mezhep algıları üzerinden dini kimliğin olaylar üzerindeki etkisi din sosyoloji açısından çok fazla çalışılmamıştır. Problemle ilgili birçok raporlar yayınlanmış ve bu raporlarda da bölgenin dini-mezhepsel yapısına değinilmemiştir. Diğer taraftan örgüt kendi dokümanlarında Sünnilik-Şiilik, Alevilik, Zerdüştlük konularını sıklıkla kullanmaktadır. Kendi propagandasını yaparken ve ideolojisini yerleştirirken mezhepsel tartışmaları kullanmaya çalışmış ve çalışmaktadır. Doğu ve Güneydoğu bölgelerindeki terör ve şiddet sorununu göçler yoluyla büyük şehirlere de sıçramış durumdadır. Makale, bu sorunun nedenlerini, etkilerini ve sonuçlarını din-mezhep bağlamında analiz etmeye gayretini gütmektedir. Çalışmanın temel amacı; Bölge halkının sahip olduğu din/mezhep anlayışları ile terör arasında ilişkinin varlığı ya da yokluğu; şayet varsa bu ilişkinin bölgede yaşanan olayları hangi yönde etkilediği gibi sorulara cevap üretebilmektir. Doğu, Güneydoğu/Kürt sorunu hakkında hazırlanan raporların bir kısmının kısa bir değerlendirmesi yapıldıktan sonra Bilgesam tarafından hazırlanan “Güneydoğu Sorununun Sosyolojik Analizi (Teknik Rapor)” isimli çalışmanın “Din ve Mezhep İstatistikleri” ve “Tarikat/Cemaat Bağı İstatistiklerinin” sonuçları, verileri ihtiyaç ölçüsünde diğer raporlarla ve çalışmalarla mukayese edilerek değerlendirilmektedir.

While the efforts to understand and resolve the east-southeast problem is stepping up, the impact of religious identity on the events, through religious beliefs in general and perceptions of sects in particular, which are the indicators of the people’s understandings of religion, is hardly studied within the sociology of religion. Many reports regarding the problem have been released; however, the religious-sectarian composition of the region remained untouched in them. On the other hand, PKK often refers to the Sunnism, Shiism, Alevism and Zoroastrianism in its documents. It has been exploiting the sectarian hassles in propagating and consolidating its ideology. The problem of terror and violence in the eastern and southeastern cities has spread to the metropolitan cities through the migration of the Kurds. This study attempts to analyze the reasons, impacts and consequences of this problem in terms of religion and sects. The main purpose of the study is to answer the following questions; whether there is a relationship between the locals’ understandings of religion/sects and terror, and how this relationship, if any, affects the events in the region. After a number of reports on the eastern-southeastern problem are briefly evaluated, the findings of the chapters, “Statistics on Sects” and “Statistics on the Religious Orders (Tarikat) and Congregations (Cemaat)” of a report, “The Sociological Analyses of the Southeastern Problem (Technical Report)”, released by Bilgesam, are dwelled on, and accompanied by comparisons with data from other relevant reports and studies