Politik Anayasacılık Bağlamında Kum Saati Modeli İle Anayasa Yapımı ve Sivil Toplumun Rolü
Constitution Making with the Hourglass Model in the Context of Political Constitutionalism and the Role of Civil Society
Yazar: Acar, Eray
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Political constitutionalism,Democracy,Participation,Hourglass model ; Politik anayasacılık,Demokrasi,Katılım,Kum saati modeli

Özelde bireyi, genelde ise sivil toplumu keyfi, sınırsız ve mutlak iktidara karşı koruyarak, devletin sınırlarını çizen, işleyişini düzenleyen kurallar olarak modern anayasalar, liberal ve demokratik bir temele dayanmaktadır. Hukuki ve politik olarak iki açıdan farklı kuramsal ve pratikte değerlendirilebilecek olan anayasaların toplumun değer, ideoloji, kültür ve inanışları gibi unsurların anayasa yapımı ve restorasyonu sürecinde dikkate alınması ve belirleyici olması, toplumun anayasal sürece katılımının sağlanması ile mümkün olmaktadır. Hiyerarşik ve organik anayasa yapım yöntemlerine nazaran gücünü, meşruluğunu ve etkinliğini sivil topluma dayandıran sözleşme yöntemiyle anayasa yapma süreci, çağdaş demokratik devletlerin ulusal ve küresel toplumsal kimliğini, yasal ve politik çerçevelerinin inşasında başat bir faktördür. Paydaşlar arasındaki karşılıklı anlaşmalar yoluyla, paylaşılan değerleri, özlemleri ve yönetim ilkelerini kapsayan bir anayasanın oluşturulmasını içerir. Bu yöntem, çeşitli grupların anayasal tasarıma aktif olarak katılmasına izin vererek kapsayıcılığı ve meşruiyeti teşvik ederek bir ulusun geleceği için kolektif bir vizyonu yansıtır. Bu çalışmada; politik anayasacılık bağlamında demokratik, birey, gruplar ve sivil toplum unsurlarının anayasa yapım sürecine katılımının önemi ve arttırılmasına ilişkin görüş ve öneriler ulusal ve uluslararası literatür taraması yöntemiyle, kum saati modeli esas alınarak ortaya konmaya çalışılmıştır.

Modern constitutions are based on a liberal and democratic foundation, as rules that draw the state's boundaries and regulate its functioning by protecting the individual and civil society in general against arbitrary, unlimited and absolute power. Constitutions, which can be evaluated in two different theoretical and practical aspects, legally and politically, are possible by taking into account and determining elements such as society's values, ideology, culture and beliefs in the constitution-making and restoration process by ensuring the participation of the society in the constitutional process. The constitution-making process through the contract method, which bases its power, legitimacy and effectiveness on civil society compared to hierarchical and organic constitution-making methods, is a dominant factor in constructing the national and global social identity and legal and political frameworks of contemporary democratic states. It involves creating a constitution encompassing shared values, aspirations and governance principles through mutual agreements between stakeholders. This method reflects a collective vision for a nation's future by actively allowing diverse groups to participate in constitutional design, promoting inclusivity and legitimacy. In this study, In the context of political constitutionalism, opinions and suggestions regarding the importance and increase of the participation of democratic, individual, group and civil society elements in the constitution-making process have been tried to be put forward by national and international literature review methods, based on the hourglass model.