Psikolojik Esnekliğin Proaktif Kişilik ile Yaşam Doyumu İlişkisinde Aracılık Rolü
The Mediating Role of Psychological Flexibility in the Relationship between Proactive Personality and Life Satisfaction
Yazar: Keskin, Ahmet; Göksu, Mikail; Turk, Fulya; Hamamcı, Zeynep
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Psychological Counseling and Guidance (Other) ; Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer) ; Proaktif kişilik,Psikolojik Esneklik,Yaşam Doyumu ; Proactive Personality,Psychological Flexibility,Life Satisfaction

Bu araştırma, bireylerin proaktif kişilik özelliklerinin yaşam doyumu üzerindeki etkisinde psikolojik esnekliğin nasıl bir rol oynadığını incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma, Türkiye genelinde 18 ile 60 yaş aralığında yer alan toplam 438 bireyden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan veri toplamak amacıyla araştırmada dört farklı ölçme aracı kullanılmıştır: Kişisel Bilgi Formu, Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II) – psikolojik esnekliği değerlendirmek için –, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Proaktif Kişilik Ölçeği. Verilerin analizinde öncelikle değişkenler arasındaki korelasyonları belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanmış, ardından daha karmaşık ilişkileri ortaya koymak ve aracılık etkisini test etmek için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, proaktif kişilik ile psikolojik esneklik arasında pozitif yönlü ancak düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Diğer yandan, psikolojik esneklik ile yaşam doyumu arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Proaktif kişilik ile yaşam doyumu arasında da anlamlı ve olumlu yönde bir ilişki gözlenmiştir. Bu sonuçlar, proaktif kişilik özelliğinin hem psikolojik esnekliği hem de yaşam doyumunu anlamlı biçimde yordadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca araştırmada psikolojik esnekliğin, proaktif kişilik ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide kısmi bir aracı rol oynadığı da belirlenmiştir. Bu bulgu, bireylerin yaşam doyumlarının sadece doğrudan proaktif kişilik özellikleriyle değil, aynı zamanda bu kişilik özelliğinin psikolojik esneklik üzerindeki etkisi aracılığıyla da şekillendiğini göstermektedir. Bu sonuçlar, kişilik özelliklerinin bireysel iyi oluş üzerindeki etkilerini anlamada psikolojik esnekliğin önemli bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır.

This study aimed to examine the role of psychological flexibility in the relationship between proactive personality traits and life satisfaction. The research was conducted with a total of 438 individuals residing in Turkey, aged between 18 and 60 years. Four measurement tools were utilized to collect data from the participants: a Demographic Information Form, the Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II) to assess psychological flexibility, the Satisfaction with Life Scale, and the Proactive Personality Scale. In the data analysis process, Pearson correlation coefficients were first calculated to determine the relationships among the variables. Subsequently, Structural Equation Modeling (SEM) was employed to reveal more complex relationships and to test the mediating effect. The findings indicated a low but positive correlation between proactive personality and psychological flexibility. Additionally, a moderate and positive relationship was found between psychological flexibility and life satisfaction. A significant and positive association was also observed between proactive personality and life satisfaction. These results demonstrated that proactive personality significantly predicted both psychological flexibility and life satisfaction. Furthermore, psychological flexibility was found to have a partial mediating role in the relationship between proactive personality and life satisfaction. This finding suggests that individuals’ levels of life satisfaction are shaped not only directly by their proactive personality traits but also indirectly through the effect of these traits on psychological flexibility. Overall, the results highlight psychological flexibility as a key variable in understanding the impact of personality traits on individual well-being.