Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği
Analysis of the Relationship Between Financial Development and Current Account Balance with Symmetric and Asymmetric Causality Approach: The Case of BRICS-T Countries
Yazar: Çelikkol, Hakan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 82, 2024
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Current account balance,Financial development,Asymmetric causality,BRICS-T ; Cari denge,Finansal gelişme,Asimetrik nedensellik,BRICS-T

Özellikle 1980’li yıllardan itibaren gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere, çoğu ülkenin en büyük sorunları arasında cari açık sorunu başı çekmektedir. Cari açık, bir ülkede belli bir dönem boyunca üretilen mal ve hizmet tutarından daha fazla miktarda tüketim gerçekleştirildiği anlamına gelir. Cari denge, bir ülkede reel sektöre ilişkin en önemli göstergeler arasında yer alır ve bu açıdan da cari açığın kapatılması ve dolayısıyla nasıl finanse edileceği konusu önem arz etmektedir. Cari açığın kapatılması ve finansmanında en önemli faktörlerden biri ülkelerin finansal sistemlerinin gelişmişlik seviyeleridir. Yüksek finansal gelişmişlik daha fazla yabancı kaynak girişi sağlayabilirken, düşük finansal gelişmişlik daha az yabancı kaynak girişine neden olabilmektedir. Cari açığın kapatılmasında yabancı kaynaklar en önemli kaynaklardandır. Buradan hareketle çalışmada, BRICS-T ülkelerinde 1994-2021 dönemi için cari denge ile finansal gelişme arasındaki ilişkinin simetrik ve asimetrik nedensellik yardımıyla araştırılması amaçlanmaktadır. Yapılan simetrik nedensellik analizi sonucunda panel genelinde herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilemezken, yalnızca Brezilya ve Güney Afrika’da cari dengeden finansal gelişmişliğe doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür. Asimetrik nedensellik analizi bulguları ise tüm ülkelerde cari denge ve finansal gelişimin pozitif ve negatif şokları arasında nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Bu durum, piyasalarda başarısızlıkların önemli nedenlerinden biri olarak kabul edilen asimetrik bilginin etkisini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, politika yapıcılar ve yatırımcıların karar alma süreçlerinde asimetrik etkileri dikkate almaları büyük önem taşımaktadır.

Especially since the 1980s, the current account deficit problem has been one of the most important problems of most countries, especially developing countries. The current account deficit means that a country consumes more than the amount of goods and services it produces during a period. The current account balance is among the most important indicators of the real sector in a country. For this reason, the issue of closing the current account deficit and financing it is important for countries. One of the most important factors in closing and financing the current account deficit is the development levels of countries' financial systems. While high financial development can lead to more foreign resource inflows, low financial development can lead to less foreign resource inflows. Foreign resources are the most important sources for closing the current account deficit. Based on this, the study aims to investigate the relationship between the current account balance and financial development in BRICS-T countries for the period 1994-2021 with the help of symmetric and asymmetric causality. As a result of the symmetric causality analysis, no causality relationship was detected throughout the panel, while a unidirectional causality from the current account balance to financial development was detected only in Brazil and South Africa. According to the findings of asymmetric causality analysis, a causal relationship was determined between positive and negative shocks of current balance and financial development in all countries. This situation reveals the impact of asymmetric information, which is considered one of the significant reasons for market failures. Therefore, it is of great importance for policymakers and investors to consider asymmetric effects in their decision-making processes.