Geleneksel Perakendeci Bakkalların Rekabetçi Stratejileri: Değer Zinciri Analizi
The Competitive Strategies of Traditional Grocery Stores (Bakkals): Value Chain Analysis
Yazar: Bağcı, Utku Eren; Yavan, Nuri
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Human Geography ; Beşeri Coğrafya ; Retail Geography,Traditional Grocery Retailing,Value Chain,Competetive and Coping Strategies,Economic Geography ; Perakende Coğrafyası,Geleneksel Gıda Perakendeciliği,Değer Zinciri,Rekabet Stratejisi,Ekonomik Coğrafya

Türkiye’de gıda perakende sektörünü oluşturan aktörler arasında bakkallar sayıca en büyük paya sahiptir Ancak zincir marketler yabancı perakendecilerin pazara girmesi ve özellikle de ulusal zincirlerin güç kazanmasıyla birlikte son yıllarda bakkallar için önemli bir tehdit unsuru haline gelmiştir. Perakende coğrafyası alanında geleneksel gıda perakendecilerinin modern zincirlere karşı izlediği direnme ve baş etme stratejileri genellikle dayanıklılık (resilience) perspektifinden incelenirken, bu çalışmada bakkalların rekabet stratejileri değer zinciri perspektifinden analiz edilmektedir. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı Eskişehir ölçeğinde bakkalların rekabetçi avantajlarını Porter’ın önerdiği değer zinciri analizi modeliyle ortaya koymaktır Bu hedef doğrultusunda Eskişehir'de bakkallar, yerel/bölgesel/ulusal/küresel market zincirleri ve firma dışı aktörler ile toplam 40 derinlemesine görüşme yapılmış ve elde edilen veriler nitel yöntemlerle analiz edilmiştir. Buna göre bakkalların, organize market zincirleri karşısında kullandığı rekabetçi stratejiler saptanmıştır. Elde edilen bulgulara göre organize market zincirlerinin yaygınlaşmasıyla bakkalların rollerinde bir değişim meydana gelmiştir. Bakkallar, değer yaratmak ve/veya artırmak için esas ve destekleyici faaliyetleri başta olmak üzere faaliyetlerinde yeni stratejiler uygulamak durumunda kalmıştır. Ancak bakkalların rekabetçiliklerini koruyabilmeleri için bu stratejiler yeterli olmamakta ve bu nedenle düzenleyici çerçevenin müdahalesi gerekmektedir. Sonuç olarak perakende mekanlarının analizi değer zinciri yaklaşımın ekonomik coğrafya için yeni bir perspektif sunduğunu göstermektedir.

Traditional grocery stores (Bakkals) have the largest share among the actors that make up the grocery retail sector in Turkey. However, with foreign retailers entering the market and especially national chains gaining strength, chain stores have become an important threat to grocery stores in recent years. In the field of retail geography, traditional food retailers' resistance and coping strategies against modern chains are generally analyzed from the resilience perspective, while in this study, the competitive strategies of grocery stores are analyzed from the value chain perspective. In this regard, the aim of this study is to reveal the competitive advantages of grocery stores in Eskişehir with the value chain analysis model proposed by Porter. In line with this goal, a total of 40 in-depth interviews were conducted with grocery stores, local/regional/national/global market chains and non-firm actors in Eskişehir, and the data obtained were analyzed using qualitative methods.. According to this, the competitive strategies that grocery stores use against organized retail chains and are determined. According to the findings, the roles of grocery stores have changed with the spread of organized retail chains. Grocery retailers had to implement new strategies especially in their primary and support activities in order to create and/or increase value. However, these strategies are not sufficient for grocery stores to remain competitive and so there is need to intervention of the regulatory framework. In conclusion, the analysis of retail spaces shows that the value chain approach offers a new perspective for economic geography.