Toplu Taşıma ve Tır-Kamyon Sürücülerinde Öfke ve Öfke İfade Tarzı
Toplu Taşıma ve Tır-Kamyon Sürücülerinde Öfke ve Öfke İfade Tarzı
Yazar: İçmeli, Celalettin; Özçetin, Adnan; Bahçebaşı, Talat; Ataoğlu, Ahmet
Dergi: Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Anksiyete; öfke; öfke yönetimi; sürücü; toplu taşıma

Amaç: En önemli duygulardan biri olan öfke genellikle aile içi ilişkiler, iş ve çalışma koşulları, sağlıkla ilgili ve yasal sorunlar nedeniyle ortaya çıkar. Bu çalışmada tır-kamyon taşımacılığı ve toplu taşıma araçlarında çalışan sürücügruplarının öfke ve anksiyete düzeyleri ile öfkeyi ifade ediş biçimlerinin farkını ölçmeyi amaçladık.Yöntem: Gönüllü olan toplu taşıma araç sürücülerinden 108 kişi, tır-kamyon sürücülerinden 101 kişi çalışmayaalındı ve sosyodemografik veriler için hazırlanan anket ile Sürekli Öfke-Öfke Tarz Ölçeği (SOÖTÖ) ile Beck anksiyeteölçeğini doldurdu. Toplu taşıma sürücülerinden sadece 2 tanesi kadın olduğundan bunlar değerlendirmeye alınmadıBulgular: Sürücülerin öfke açısından karşılaştırılmasında tır-kamyon sürücü grubunun toplu taşıma grubunagöre sürekli öfke ve dışa öfkelerinin daha yüksek ve istatistiksel anlamlı farkı olduğunu bulduk (sırayla p=0.003 ve p=0.026). Her iki sürücü grubunda da yaş arttıkça anksiyete puanlarının azaldığı görülmektedir. Sürekli öfke, dışa öfke ve içe öfke puan ortalamaları toplu taşıma grubunda yaş büyüdükçe istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmaktadır. Toplu taşıma grubunda şoförlük süresi uzadıkça dışa öfke puan ortalamaları düşmektedir (p=0.005).Tartışma ve Sonuç: Anksiyete düzeyleri her iki sürücü grubunda yaşla azalmaktadır. Toplu taşıma grubundaçalışma süresi arttıkça kontrollü öfke, dışa ve içe öfke düzeylerinde önemli oranda azalma olduğu görülmektedir. Öfke düzeyleri ve tarzlarında değişimi zorlayan olasılıkla iş ve çalışma ortamında diğer bireylerle sürekli kurulan ilişkilerdir. Toplu taşıma sürücüleri bu değişimin gerekliliğini anladıkları için öfke düzeylerinde zamanla azalma ortaya çıkmıştır. Buradan hareketle sürücülere verilecek öfke yönetimi eğitimi kendiliğinden oluşan olumlu değişimi hızlandıracak, kolaylaştıracak ve kalıcı hale gelmesini sağlayacaktır.

Amaç: En önemli duygulardan biri olan öfke genellikle aile içi ilişkiler, iş ve çalışma koşulları, sağlıkla ilgili ve yasal sorunlar nedeniyle ortaya çıkar. Bu çalışmada tır-kamyon taşımacılığı ve toplu taşıma araçlarında çalışan sürücügruplarının öfke ve anksiyete düzeyleri ile öfkeyi ifade ediş biçimlerinin farkını ölçmeyi amaçladık.Yöntem: Gönüllü olan toplu taşıma araç sürücülerinden 108 kişi, tır-kamyon sürücülerinden 101 kişi çalışmayaalındı ve sosyodemografik veriler için hazırlanan anket ile Sürekli Öfke-Öfke Tarz Ölçeği (SOÖTÖ) ile Beck anksiyeteölçeğini doldurdu. Toplu taşıma sürücülerinden sadece 2 tanesi kadın olduğundan bunlar değerlendirmeye alınmadıBulgular: Sürücülerin öfke açısından karşılaştırılmasında tır-kamyon sürücü grubunun toplu taşıma grubunagöre sürekli öfke ve dışa öfkelerinin daha yüksek ve istatistiksel anlamlı farkı olduğunu bulduk (sırayla p=0.003 ve p=0.026). Her iki sürücü grubunda da yaş arttıkça anksiyete puanlarının azaldığı görülmektedir. Sürekli öfke, dışa öfke ve içe öfke puan ortalamaları toplu taşıma grubunda yaş büyüdükçe istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmaktadır. Toplu taşıma grubunda şoförlük süresi uzadıkça dışa öfke puan ortalamaları düşmektedir (p=0.005).Tartışma ve Sonuç: Anksiyete düzeyleri her iki sürücü grubunda yaşla azalmaktadır. Toplu taşıma grubundaçalışma süresi arttıkça kontrollü öfke, dışa ve içe öfke düzeylerinde önemli oranda azalma olduğu görülmektedir. Öfke düzeyleri ve tarzlarında değişimi zorlayan olasılıkla iş ve çalışma ortamında diğer bireylerle sürekli kurulan ilişkilerdir. Toplu taşıma sürücüleri bu değişimin gerekliliğini anladıkları için öfke düzeylerinde zamanla azalma ortaya çıkmıştır. Buradan hareketle sürücülere verilecek öfke yönetimi eğitimi kendiliğinden oluşan olumlu değişimi hızlandıracak, kolaylaştıracak ve kalıcı hale gelmesini sağlayacaktır.