hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKİYE’DE SANAYİ İSTİHDAM PROFİLLERİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ
SPATIAL PATTERN of INDUSTRIAL EMPLOYMENT PROFILES in TURKEY
Yazar: Aldırmaz, Yolcu
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 13 No. 36, 2024
Anahtar kelimeler: Social Policy (Other) ; Sosyal Politika (Diğer) ; Industry,Employment Profiles,Türkiye ; Sanayi,İstihdam Profilleri,Türkiye

Türkiye’deki sanayi faaliyetlerinin mekânsal görünümü genellikle istihdam miktarı, işyeri sayıları, ihracat ve ithalat rakamları gibi birkaç temel gösterge üzerinden çözüm-lenir. Buna karşın sanayi istihdam profilleri ve söz konusu kompozisyonların zamansal farklılaşması ise neredeyse tamamen ihmal edilir. Bu nedenle çalışmada, Türkiye’deki sanayi istihdam profillerinin mekânsal örüntülerinin belirlenmesine ve ifade edilen desenlerde yaşanan yakın tarihli farklılaşmalara odaklanılır. Burada sanayi istihdam biçimlerine ilişkin veriler, iller ölçeğinde analiz edilir. Bu, istihdam profilleri gibi çoklu verileri yapısal benzerlikleri üzerinden çözümleyen ve sonuçlarını okunaklı bir şekilde sunan yenilikçi bir yaklaşımla yapılır. Bulgular, sanayi istihdam profillerinin belirgin bir alansal farklılaşmaya sahip olduğunu ve hemen her birinin özgün bir geçiş eğrisi sergilediğini yansıtır. Çalışmanın sonuçları; işletmelerin yer seçimlerinde, yatırım teş-viklerinde, kalkınma planlarında ve daha birçok konuda yerel istihdam profillerinin dikkate alınmasının zorunluluğuna işaret eder. Ayrıca sanayi faaliyetlerinin coğrafi görünümünün çok daha kapsamlı bir şekilde analiz edilebilmesi için yüksek çözünür-lüklü ve söz konusu sektörün çeşitli yönlerini yansıtan verilerin üretilmesi gerektiğine vurgu yapar.

The spatial pattern of industrial activities in Türkiye is mainly analyzed through a few basic indicators such as employment statistics, workplace numbers, export and import figures. On the other hand, industrial employment profiles and the temporal differentia-tion of these compositions have been almost completely neglected. Therefore, this study focuses on identifying the spatial patterns of industrial employment profiles in Türkiye and the recent divergences in these patterns. The data on industrial employment pat-terns are analyzed at the provincial scale to this end. This is done through an innovative approach that analyzes multiple data such as employment profiles based on their struc-tural similarities and presents the results in a readable manner. The findings reflect that industrial employment profiles have a marked spatial difference and that almost every one of them exhibits a unique transition curve. The results of the study point to the necessity of taking local employment profiles into account in the location choices of enterprises, investment incentives, development plans and many other issues. The re-sults also emphasize the need to generate high-resolution data reflecting various aspects of the relevant sector to analyze the geographical pattern of industrial activities in a much more comprehensive manner.
Düzeltme/Erratum
Düzeltme/Erratum
Yazar: Anık, Cengiz
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 13 No. 36, 2024
Anahtar kelimeler: Social Policy (Other) ; Sosyal Politika (Diğer) ; Düzeltme,Erratum,Hak-iş,Emek ve Toplum

HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi’nin 2024 yılı 13. Cilt 35. Sayısında yer alan “Salih, P. (2024). Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde OECD Ülkelerinin Hanehalkı BİT Erişimi ve Kullanımının Ekonomik Büyümeye Etkisi. Hak-iş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 13(35), 45-65.” referanslı makalede yazara ait Orcid numarası ve yazarın mevcut durumu sehven yanlış yazılmış olup makalede yer alan hatanın giderilmesi amacıyla bu düzeltme metni sunulmuştur.

HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi’nin 2024 yılı 13. Cilt 35. Sayısında yer alan “Salih, P. (2024). Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde OECD Ülkelerinin Hanehalkı BİT Erişimi ve Kullanımının Ekonomik Büyümeye Etkisi. Hak-iş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 13(35), 45-65.” referanslı makalede yazara ait Orcid numarası ve yazarın mevcut durumu sehven yanlış yazılmış olup makalede yer alan hatanın giderilmesi amacıyla bu düzeltme metni sunulmuştur.
İLETİŞİM BAĞLAMINDA HABİTUS VE KÜLTÜREL SERMAYE
İLETİŞİM BAĞLAMINDA HABİTUS VE KÜLTÜREL SERMAYE
Yazar: Demir, Sevgül; Soncu, Ayşe Gül
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 13 No. 37, 2024
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Habitus,Kültürel Sermaye,Pierre Bourdieu,İletişim,Dil ve Kültür

bağlamında ele alınmıştır. İletişim unsurları (kaynak, mesaj, kodlama, kanal, alıcı, kod açma ve geri bildirim) Bourdieu’nun habitus ve kültürel sermaye kavramları çerçevesinde açıklan-mış; bu kavramların iletişimdeki rolü incelenmiştir. Habitus, öğrenilmiş toplumsallık, bireyin toplumsal yapı içerisinde içselleştirmiş olduğu eğilimler ve davranış kalıpları şeklinde ifade edilirken, kültürel sermaye bireylerin bilgi, beceri, sembolik kaynaklarla donanması ve tüm bu donanımlarla sosyal alanlarda avantaj elde etmesini ifade etmektedir. Çalışmada, ileti-şimde bu unsurların ne şekilde işlendiği ve bireyler açısından dil, kültürel farklılıkların ileti-şimin doğruluğu ve etkinliği açısından etkisi teorik olarak irdelenmiştir. Ayrıca, bu kavramla-rın iletişim süreçlerini anlamak açısından önemi, dil ve kültürün iletişimdeki rolü ve habitus ve kültürel sermaye farklılıklarının iletişim süreçlerini nasıl etkilediği teorik yönden ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı iletişimin yalnızca teknik bir süreç olmadığı aynı zamanda kültürel ve sosyal bir süreç olduğunu ortaya koymaktır. Bu sayede habitus ve kültürel ser-maye kavramlarının iletişim stratejileri üzerindeki önemi anlaşılarak, habitus ve kültürel sermaye kavramları gelecekteki araştırmalar için yeni bakış açıları sunacaktır.

bağlamında ele alınmıştır. İletişim unsurları (kaynak, mesaj, kodlama, kanal, alıcı, kod açma ve geri bildirim) Bourdieu’nun habitus ve kültürel sermaye kavramları çerçevesinde açıklan-mış; bu kavramların iletişimdeki rolü incelenmiştir. Habitus, öğrenilmiş toplumsallık, bireyin toplumsal yapı içerisinde içselleştirmiş olduğu eğilimler ve davranış kalıpları şeklinde ifade edilirken, kültürel sermaye bireylerin bilgi, beceri, sembolik kaynaklarla donanması ve tüm bu donanımlarla sosyal alanlarda avantaj elde etmesini ifade etmektedir. Çalışmada, ileti-şimde bu unsurların ne şekilde işlendiği ve bireyler açısından dil, kültürel farklılıkların ileti-şimin doğruluğu ve etkinliği açısından etkisi teorik olarak irdelenmiştir. Ayrıca, bu kavramla-rın iletişim süreçlerini anlamak açısından önemi, dil ve kültürün iletişimdeki rolü ve habitus ve kültürel sermaye farklılıklarının iletişim süreçlerini nasıl etkilediği teorik yönden ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı iletişimin yalnızca teknik bir süreç olmadığı aynı zamanda kültürel ve sosyal bir süreç olduğunu ortaya koymaktır. Bu sayede habitus ve kültürel ser-maye kavramlarının iletişim stratejileri üzerindeki önemi anlaşılarak, habitus ve kültürel sermaye kavramları gelecekteki araştırmalar için yeni bakış açıları sunacaktır.
Kısmi Süreli Ücretlerin Belirleyicileri (TÜİK Verileri Üzerine Ampirik Bir Araştırma)
Kısmi Süreli Ücretlerin Belirleyicileri (TÜİK Verileri Üzerine Ampirik Bir Araştırma)
Yazar: Akgeyik, Tekin
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 38, 2024
Anahtar kelimeler: Labor Economics and Industrial Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri ; kısmi süreli çalışanlar,ücret,işgücü piyasası değişkenleri,kazanç,Türkiye

Bu araştırmada; TÜİK 20018-2022 dönemi Hane Halkı İşgücü (İHH) ham verileri kullanılarak, Türkiye’de kısmi süreli çalışanlar arasında ücretleri etkileyen değişkenler sorgulanmıştır. Nihai örneklem büyüklüğü, 18.237 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, İHH’ya katılan denekler tarafından beyan edilen, aylık gelirdir. Bağımsız değişkenler ise, çeşitli bireysel ve işgücü piyasası faktörlerinden oluşmaktadır. Hiyerarşik regresyon analizi bulgularına göre; aylık ücretlerdeki değişimi en yüksek oranda açıklayan değişken grubu, bireysel değişkenlerdir. Medeni durum, eğitim ve deneyim süresi değişkenleri, varyasyondaki değişimi %44.6 oranında açıklayabilmektedir. İşgücü piyasası değişkenlerinin (sektör, meslek, işyeri ölçeği, işin niteliği, SGK kayıtlılık ve haftalık çalışma süresi) aylık ücretlerdeki değişime katkısı, %4.9 düzeyinde kalmaktadır. Tüm değişkenler bir arada, kısmi süreli ücretlerdeki değişimi, %49.5 oranında açıklayabilmektedir. İkinci olarak kısmi süreli aylık ücretler bağlamında, cinsiyet farklılığı olduğu görülmüştür. Nitekim profesyonel meslek örnekleminde, kadınların erkek meslektaşlarına kıyasla daha 2.5 kat daha yüksek oranda gelir sağladığı tespit edilmiştir. Tüm araştırma grubunda ise; kadın çalışanlar, erkeklerden %16 oranında daha fazla kazanmaktadır.

Bu araştırmada; TÜİK 20018-2022 dönemi Hane Halkı İşgücü (İHH) ham verileri kullanılarak, Türkiye’de kısmi süreli çalışanlar arasında ücretleri etkileyen değişkenler sorgulanmıştır. Nihai örneklem büyüklüğü, 18.237 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, İHH’ya katılan denekler tarafından beyan edilen, aylık gelirdir. Bağımsız değişkenler ise, çeşitli bireysel ve işgücü piyasası faktörlerinden oluşmaktadır. Hiyerarşik regresyon analizi bulgularına göre; aylık ücretlerdeki değişimi en yüksek oranda açıklayan değişken grubu, bireysel değişkenlerdir. Medeni durum, eğitim ve deneyim süresi değişkenleri, varyasyondaki değişimi %44.6 oranında açıklayabilmektedir. İşgücü piyasası değişkenlerinin (sektör, meslek, işyeri ölçeği, işin niteliği, SGK kayıtlılık ve haftalık çalışma süresi) aylık ücretlerdeki değişime katkısı, %4.9 düzeyinde kalmaktadır. Tüm değişkenler bir arada, kısmi süreli ücretlerdeki değişimi, %49.5 oranında açıklayabilmektedir. İkinci olarak kısmi süreli aylık ücretler bağlamında, cinsiyet farklılığı olduğu görülmüştür. Nitekim profesyonel meslek örnekleminde, kadınların erkek meslektaşlarına kıyasla daha 2.5 kat daha yüksek oranda gelir sağladığı tespit edilmiştir. Tüm araştırma grubunda ise; kadın çalışanlar, erkeklerden %16 oranında daha fazla kazanmaktadır.
DİJİTALLEŞEN EMEK PİYASASINDA KENDİNİ GÖSTERMEK: MEDYA PROFESYONELLERİNİN LINKEDIN ÜZERİNDEKİ İZLENİM YÖNETİMİ STRATEJİLERİ
SHOWING YOURSELF IN A DIGITIZED LABOR MARKET: MEDIA PROFESSIONALS' IMPRESSION MANAGEMENT STRATEGIES ON LINKEDIN
Yazar: Akgül, Gül; Taşan, Resul
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Labor Economics and Industrial Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri ; Digital labor,media professional,impression management,LinkedIn ; dijital emek,medya profesyoneli,izlenim yönetimi,LinkedIn

Dijitalleşme mesleki kimlik inşasını ve profesyonel görünürlüğü önemli derecede dönüştürmüştür. Çalışma hayatı açısından önemli bir dijital platform olan LinkedIn, nere-deyse tüm sektörlerde emeğin sunuluş biçimini çeşitlendirdiği gibi medya sektörü çalışanları için de profesyonel kimliklerini inşa edebilecekleri ve geniş kitlelere ulaşabilecekleri bir ortamı mümkün kılmıştır. Bu bağlamda çalışma medya profesyonellerinin LinkedIn üzerinde hangi izlenim yönetimi stratejilerini gerçekleştirdiklerini ve profesyonel kimliklerini hangi unsurlar üzerinden inşa ettiklerini ortaya koymayı amaçlamak-tadır. Araştırmada içerik analizi yöntemi tercih edilerek, amaçlı örnekleme yoluyla medya profesyonelleri arasından üç muhabir, üç editör ve üç genel yayın yönetmeni araştırmaya dahil edilmiştir. Bu kullanıcıların, profil özeti, deneyimleri ve yetenek bilgileri karşılaştırmalı olarak analiz edilerek farklı meslek gruplarının LinkedIn üzerinde hangi izlenim yönetimi pratiklerine sahip oldukları tartışılmıştır. Bu bağlamda medya profesyonellerinin farklı öncelikler doğrultusunda izlenim yönetimi stratejilerinin çeşitlilik gösterdiği anlaşılmıştır.

Digitalization has significantly transformed the construction of professional identity and professional visibility. LinkedIn, an important digital platform in terms of working life, has diversified the way labor is presented in almost all sectors and has made it possible for media professionals to build their professional identities and reach large audiences. In this context, the study aims to reveal which impression management strategies media professionals use on LinkedIn and through which elements they construct their professional identities. In the study, content analysis method was preferred and three reporters, three editors and three editors-in-chief among media professionals were included in the study through purposive sampling. By comparatively analyzing the profile summary, experience and skill information of these users, it was discussed which impression management practices different professional groups have on LinkedIn. In this context, it is understood that media professionals' impression management strategies vary in line with different priorities.
KAMU PERSONELLERİNİN KAMU HİZMET MOTİVASYONU: GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ*
KAMU PERSONELLERİNİN KAMU HİZMET MOTİVASYONU: GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ*
Yazar: Lebit, Hasan; Aksoy, Abdulkadir
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 39, 2025
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Kamu Hizmeti Motivasyonu,Kamu Personel Yönetimi,Üniversite İdari Personeli

Kamu kurum ve kuruluşlarında temel aktör görevinde yer alan kamu personellerinin mesleki görevlerini yerine getirmelerinde içsel ve dışsal birçok faktör yer almaktadır. Bu faktörleri içerisinde barındıran kamu hizmet motivasyonu (KHM), personellerin kamu hizmetinde etkinlik ve verimliliği yönelik bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Kamu hizmeti motivasyonu personellerin güdülenmesinde ekonomik faktör dışında yer alan diğer motivasyon faktörleri üzerinde durarak, kamu personellerinin, kamu hizmetinde etkinlik verimliliklerinin sağlanmasını hedeflemektedir. Bu çalışmada ekonomik faktörler dışında kamu personellerinin motivasyonu ve verimliliğine etkide bulunan faktörlerin neler olduğuna, ayrıca demografik faktörlerin bu durum üzerinde etkili olup olmadığına yönelik bir incelemedir.

Kamu kurum ve kuruluşlarında temel aktör görevinde yer alan kamu personellerinin mesleki görevlerini yerine getirmelerinde içsel ve dışsal birçok faktör yer almaktadır. Bu faktörleri içerisinde barındıran kamu hizmet motivasyonu (KHM), personellerin kamu hizmetinde etkinlik ve verimliliği yönelik bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Kamu hizmeti motivasyonu personellerin güdülenmesinde ekonomik faktör dışında yer alan diğer motivasyon faktörleri üzerinde durarak, kamu personellerinin, kamu hizmetinde etkinlik verimliliklerinin sağlanmasını hedeflemektedir. Bu çalışmada ekonomik faktörler dışında kamu personellerinin motivasyonu ve verimliliğine etkide bulunan faktörlerin neler olduğuna, ayrıca demografik faktörlerin bu durum üzerinde etkili olup olmadığına yönelik bir incelemedir.
ENDÜSTRİYEL KAZALARDA KURUMSAL KRİZ İLETİŞİMİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI: LİTERATÜR VE ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ
ENDÜSTRİYEL KAZALARDA KURUMSAL KRİZ İLETİŞİMİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI: LİTERATÜR VE ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ
Yazar: Kırıkçı, Serkan
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 39, 2025
Anahtar kelimeler: Occupational Health and Safety ; İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ; Güvenlik Kültürü,Kriz İletişimi,İşçi Sağlığı,Endüstriyel Kazalar

Bu çalışma, endüstriyel kazalarda kurumsal kriz iletişiminin işçi sağlığını korumadaki hayati rolünü incelemektedir. Durumsal kriz iletişimi teorisi ve sağlık inanç modeli ile kurgulanan çalışma; güvenlik kültürü, sağlık okuryazarlığı ve paydaş etkileşimini, kriz sonuçlarını belirleyen temel faktörler olarak tanımlar. Üç güncel Türkiye vakası (Elmadağ patlaması, Sincan iskele çökmesi, Amasra maden faciası) üzerinden, gecikmiş bilgilendirme, şeffaf olmayan iletişim ve yetersiz güvenlik protokollerinin işçilerin fiziksel/psikolojik zararını nasıl artırdığı ortaya konmuştur. Bulgular, kriz türüne ve işçilerin risk algısına uygun şeffaf/ani tepkinin sağlık etkilerini hafiflettiğini vurgular. Çalışma, kültürel bağlama duyarlı, paydaş katılımlı stratejiler ve güçlü güvenlik altyapısı önermektedir. Sınırlılıklar arasında ikincil veri kullanımı yer alır; gelecek araştırmalar dijital iletişim araçları ve kriz iletişiminin işçi iyileşmesindeki uzun vadeli etkilerini incelemelidir.

Bu çalışma, endüstriyel kazalarda kurumsal kriz iletişiminin işçi sağlığını korumadaki hayati rolünü incelemektedir. Durumsal kriz iletişimi teorisi ve sağlık inanç modeli ile kurgulanan çalışma; güvenlik kültürü, sağlık okuryazarlığı ve paydaş etkileşimini, kriz sonuçlarını belirleyen temel faktörler olarak tanımlar. Üç güncel Türkiye vakası (Elmadağ patlaması, Sincan iskele çökmesi, Amasra maden faciası) üzerinden, gecikmiş bilgilendirme, şeffaf olmayan iletişim ve yetersiz güvenlik protokollerinin işçilerin fiziksel/psikolojik zararını nasıl artırdığı ortaya konmuştur. Bulgular, kriz türüne ve işçilerin risk algısına uygun şeffaf/ani tepkinin sağlık etkilerini hafiflettiğini vurgular. Çalışma, kültürel bağlama duyarlı, paydaş katılımlı stratejiler ve güçlü güvenlik altyapısı önermektedir. Sınırlılıklar arasında ikincil veri kullanımı yer alır; gelecek araştırmalar dijital iletişim araçları ve kriz iletişiminin işçi iyileşmesindeki uzun vadeli etkilerini incelemelidir.
İŞKUR Tarafından Yürütülen İşe Yerleştirme Faaliyetlerinin İşsizlik Üzerindeki Etkisi
The Effect of Job Placement Activities Carried Out by İŞKUR on Unemployment
Yazar: Çidem, Turan
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 40, 2025
Anahtar kelimeler: Labor Economics and Economic Demography ; Çalışma Ekonomisi ve İktisadi Demografi ; Türkiye İş Kurumu,İşsizlik,İşe Yerleştirme,Nedensellik Analizi,Türkiye ; Turkish Employment Agency,Unemployment,Job Placement,Causality Analysis,Türkiye

Bu çalışmada, Türkiye’de 2007-2024 döneminde İŞKUR tarafından yürütülen işe yerleştirme faaliyetlerinin işsizlik üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada serilerin durağanlığı ADF, PP ve Zivot-Andrews birim kök testleriyle sınanmıştır. Serilerin uzun dönemde birlikte hareket edip etmediği ise yapısal kırılmayı dikkate alan eşbütünleşme testlerinden Hatemi-J (2008) eşbütünleşme testi kullanılarak test edilmiştir. Seriler arasındaki nedensellik ilişkisi Toda-Yamamato (1995) nedensellik analizi ve Balcılar vd. (2010) bootstrap rolling window nedensellik analizi kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre serilerin uzun dönemde birlikte hareket etmediği ve Toda-Yamamato (1995) nedensellik analizine göre serilerin birbirini etkilemediği belirlenmiştir. Balcılar vd. (2010) bootstrap kayan pencere nedensellik analizinden elde edilen bulgulara göre ise her iki serininde çeşitli alt dönemlerde birbirini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

In this study, the impact of job placement activities carried out by İŞKUR on unemployment in Türkiye during the period 2007-2024 was examined. The stationarity of the series is tested with ADF, PP and Zivot-Andrews unit root tests. Whether the series move together in the long run is tested using the Hatemi-J (2008) cointegration test, which is one of the cointegration tests that takes into account the structural break. The causality relationship between the series was examined using Toda-Yamamato (1995) causality analysis and Balcılar et al. (2010) bootstrap rolling window causality analysis. According to the results of the analysis, the series do not move together in the long run and according to Toda-Yamamato (1995) causality analysis, the series do not affect each other. Balcılar et al. (2010) bootstrap rolling window causality analysis reveals that both series affect each other in various sub-periods.
“Grev Kazanı” “Sarı İt”, “Gözbağı” Romanlarındaki Emek Tarihi İzdüşümlerinde Sendikal Örgütlenme ve Toplu İş Mücadeleleri
Trade Union Organization and Collective Labor Struggles in The Projections of Labor History in the Novels “Grev Kazanı”, “Sarı İt”, and “Gözbağı”
Yazar: Mahiroğulları, Adnan
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 15 No. 41, 2026
Anahtar kelimeler: Labor Economics and Industrial Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri ; Labor history,trade union organization,collective labour struggles,GrevKazanı (BarbarosBaykara),Sarı İt (ReşatEnisAygen),Gözbağı (Erol Toy) ; emek tarihi,çalışma ilişkileri,sendikal örgütlenme,toplu iş mücadeleleri,Barbaros Baykara Grev Kazanı,Reşat Enis Aygen Sarı İt,Erol Toy Gözbağı

Cumhuriyet dönemi Türk romanındailk emek tarihi izdüşümü,1927 yılında Mahmut Yesari’nin “Çulluk” isimli romanında yer almıştır. Yesari romanında, kadın işçilerin yoğun olarak çalıştığı Cibali Tütün Fabrikasında çalışma koşullarının olumsuzluklarına değinmiştir. Sonraki yıllarda çalışma hayatıyla ilgili izdüşümler içeren romanlarda  olumsuz çalışma koşullarının yanı sıra iş kazaları, çocuk işçiliği, sendikal örgütlenme ve toplu iş mücadeleleri gibi konular da yer almıştır.Grev Kazanı, Sarı İt, Gözbağı gibi bazı romanlarda, emek tarihi yansımaları ana tema olarak merkeze konulmuş; bazılarında ise dolaylı ve sınırlı kalmıştır. Diğer taraftan, emek tarihi yansımalarının yer aldığı roman sayısında 1960-1980 arası dönemde bariz  artışlar yaşanmış; söz konusu artışlarda özellikle “toplumcu gerçekçi” yazarların payı büyük olmuştur. Makalemizde, Türk romanında ana tema olarak çalışma koşulları, sendikal örgütlenme ve toplu iş mücadelelerine yer veren Grev Kazanı, Sarı İt ve Gözbağı romanlarında anlatıda merkeze konulan   olay örgüsünün gerçeği ne denli yansıttığı, başka bir ifadeyle söz konusu romanların emek tarihine katkı sağlayıp sağlamadığı  irdelenmiştir.

The first reflection of labour history in the Republican-era Turkish novel appeared in 1927 with MahmutYesari’s novel Çulluk. In this work, Yesari addresses the adverse working conditions at the Cibali Tobacco Factory, where female workers were employed intensively. In subsequent years, novels containing reflections on working life expanded their scope beyond poor working conditions to include issues such as occupational accidents, child labour, trade union organization, and collective labour struggles. In some novels such as Grev Kazanı, Sarı İt, and Gözbağı the reflections of labour history are positioned as the central theme, while in others they remain indirect and limited. Moreover, a marked increase in the number of novels engaging with labour history is observed during the 1960–1980 period, a rise largely attributable to writers of the socialist realist tradition.This article examines Grev Kazanı, Sarı İt, and Gözbağı novels that foreground working conditions, trade union organization, and collective labour struggles as their main themes by analyzing the extent to which their plot lines are grounded in lived experience and assessing the degree to which these works contribute to the understanding of labour history.