SERMAYE YAPISI VE FİRMA ÖZELLİKLERİNİN PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİLEŞİM ETKİSİ: BORSA İSTANBUL’DA İŞLEM GÖREN ŞİRKETLER ÜZERİNE BİR UYGULAMA
INTERACTION EFFECT OF CAPITAL STRUCTURE AND FIRM CHARACTERISTICS ON PERFORMANCE: AN APPLICATION ON COMPANIES TRADED ON BORSA ISTANBUL
Yazar: Dolunay, Yağız Alper; Kandil Goker, Ilkut Elif
Dergi: International Review of Economics and Management, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Sermaye Yapısı,Firma Değeri,Panel Veri Analizi

Sermaye yapısı işletmelerin varlık finansmanında kullandıkları kaynaklar olarak ifade edilmektedir. Kullanılan kaynaklar, işletmenin riskliliğini etkileyebileceğinden işletmeye en az maliyet yükleyen ve en çok fayda sağlayan unsurlardan seçilmelidir. Tercih edilen sermaye yapısına bağlı olarak karşılaşılan riskler ve sağlanan avantajlar yatırımcılar tarafından işletme hakkında kimi zaman bir sinyal niteliği taşıdığından, kimi zaman doğrudan belirli kısıtlar oluşturduğundan, kimi zaman kaldıraç etkisi yarattığından işletmenin değerini olumlu veya olumsuz şekilde etkileyebilmektedir. Bu nedenle sermaye yapısının, firma değerine etkisi literatürde sıkça tartışılan bir konu olmuştur. Bu çalışma ile Borsa İstanbul (BİST) 100’de işlem gören işletmelerin sermaye yapılarının firma değerleri üzerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Aynı araştırma sorusunu ele alan çalışmalarda yer alan ekonometrik modellemelere interaktif değişkenler eklenerek literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. 26 adet şirketin 2010 2. çeyrekten başlayarak 2020 3. çeyreğe kadar olan çeyrek dönemlik verileri kullanılmıştır. Panel veri analiz yönteminin kullanıldığı araştırmada firma değeri göstergeleri olarak aktif karlılık (roa), öz kaynak karlılığı (roe) ve Tobin q değerleri kullanılmıştır. Sermaye yapısı göstergeleri olarak finansal kaldıraç (fk), alacak devir hızı (adh), stok devir hızı (sdh), net çalışma sermayesi/toplam aktif (ncsta), likidite finansal kaldıraç interaktif değişkeni (coxfk) ve büyüklük finansal kaldıraç (lnaxfk) interaktif değişkeni kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre fk ve dlnaxfk değişkenlerinin aktif karlılık üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu, öz kaynak karlılığının ise fk, ncsta ve dlnafk değişkenlerinden anlamlı ve negatif yönde etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sermaye yapısı işletmelerin varlık finansmanında kullandıkları kaynaklar olarak ifade edilmektedir. Kullanılan kaynaklar, işletmenin riskliliğini etkileyebileceğinden işletmeye en az maliyet yükleyen ve en çok fayda sağlayan unsurlardan seçilmelidir. Tercih edilen sermaye yapısına bağlı olarak karşılaşılan riskler ve sağlanan avantajlar yatırımcılar tarafından işletme hakkında kimi zaman bir sinyal niteliği taşıdığından, kimi zaman doğrudan belirli kısıtlar oluşturduğundan, kimi zaman kaldıraç etkisi yarattığından işletmenin değerini olumlu veya olumsuz şekilde etkileyebilmektedir. Bu nedenle sermaye yapısının, firma değerine etkisi literatürde sıkça tartışılan bir konu olmuştur. Bu çalışma ile Borsa İstanbul (BİST) 100’de işlem gören işletmelerin sermaye yapılarının firma değerleri üzerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Aynı araştırma sorusunu ele alan çalışmalarda yer alan ekonometrik modellemelere interaktif değişkenler eklenerek literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. 26 adet şirketin 2010 2. çeyrekten başlayarak 2020 3. çeyreğe kadar olan çeyrek dönemlik verileri kullanılmıştır. Panel veri analiz yönteminin kullanıldığı araştırmada firma değeri göstergeleri olarak aktif karlılık (roa), öz kaynak karlılığı (roe) ve Tobin q değerleri kullanılmıştır. Sermaye yapısı göstergeleri olarak finansal kaldıraç (fk), alacak devir hızı (adh), stok devir hızı (sdh), net çalışma sermayesi/toplam aktif (ncsta), likidite finansal kaldıraç interaktif değişkeni (coxfk) ve büyüklük finansal kaldıraç (lnaxfk) interaktif değişkeni kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre fk ve dlnaxfk değişkenlerinin aktif karlılık üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu, öz kaynak karlılığının ise fk, ncsta ve dlnafk değişkenlerinden anlamlı ve negatif yönde etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.