Gebelerin Öz Bakım Gücü ile Sağlık Uygulamaları Düzeylerinin ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi
Gebelerin Öz Bakım Gücü ile Sağlık Uygulamaları Düzeylerinin ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi
Yazar: Sis Çelik, Aslı; Aksoy Derya, Yeşim
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Gebelik Dönemi,Öz Bakım,Sağlık Uygulaması,Ebe,Hemşire

Bu çalışmada amaç gebelerin öz bakım gücü düzeylerini, yaptıklarısağlık uygulamalarını ve etkileyen faktörleri belirlemek, özbakım gücü ilesağlık uygulamaları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Tanımlayıcı ve kesitselnitelikte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin doğusundaki bir ilmerkezinde bulunan 3 farklı Aile Sağlığı Merkezine başvuran 530 gebeoluşturmuştur. Veriler 1 Ekim 2017-30 Mayıs 2018 tarihleri arasındatoplanmıştır. Verilerin toplanmasında “Anket formu”, “Gebelikte Sağlık UygulamalarıÖlçeği” ve “Öz-Bakım Gücü Ölçeği” kullanılmıştır. Gebelerin yaşlarına, eğitim düzeylerine, çalışma durumlarına, eşlerinineğitim düzeylerine ve mesleğine, yaşadıkları yere, maddi durumlarına, sahipoldukları aile tipine, gebelik sayılarına, yaşayan çocuk sayılarına, gebeliğiisteme durumlarına ve doğum öncesi bakım alma sayılarına göre Öz Bakım GücüÖlçeği ve Sağlık Uygulamaları Ölçeği toplam puan ortalamaları arasındaki farkınanlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Öz bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalamasının100,71±24,29 ve Sağlık Uygulamaları Ölçeği toplam puan ortalamasının 114,43±17,90olduğu saptanmıştır. Öz Bakım Gücü Ölçeği ile Sağlık Uygulamaları Ölçeği toplampuan ortalamaları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlıbir ilişki olduğu saptanmıştır (r:0,766, p=0,000). Gebelerin öz bakım gücüdüzeyleri ve yaptıkları sağlık uygulamalarının orta düzeyde iyi olduğu, özbakım gücü düzeyleri arttıkça yaptıkları sağlık uygulamalarının da arttığısaptanmıştır. 25-34 yaş arasında olan, üniversite mezunu olan, gelir getirenbir işte çalışan, eşi üniversite mezunu ve memur olan, il merkezinde yaşayan,maddi durumu iyi düzeyde olan, çekirdek tipi aileye sahip, primipar, gebeliğiniisteyen ve 4’ten fazla doğum öncesi bakım alan gebelerin diğer gebelere göre özbakım gücü düzeylerinin ve yaptıkları sağlık uygulamalarının daha iyi düzeydeolduğu belirlenmiştir.

Bu çalışmada amaç gebelerin öz bakım gücü düzeylerini, yaptıklarısağlık uygulamalarını ve etkileyen faktörleri belirlemek, özbakım gücü ilesağlık uygulamaları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Tanımlayıcı ve kesitselnitelikte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin doğusundaki bir ilmerkezinde bulunan 3 farklı Aile Sağlığı Merkezine başvuran 530 gebeoluşturmuştur. Veriler 1 Ekim 2017-30 Mayıs 2018 tarihleri arasındatoplanmıştır. Verilerin toplanmasında “Anket formu”, “Gebelikte Sağlık UygulamalarıÖlçeği” ve “Öz-Bakım Gücü Ölçeği” kullanılmıştır. Gebelerin yaşlarına, eğitim düzeylerine, çalışma durumlarına, eşlerinineğitim düzeylerine ve mesleğine, yaşadıkları yere, maddi durumlarına, sahipoldukları aile tipine, gebelik sayılarına, yaşayan çocuk sayılarına, gebeliğiisteme durumlarına ve doğum öncesi bakım alma sayılarına göre Öz Bakım GücüÖlçeği ve Sağlık Uygulamaları Ölçeği toplam puan ortalamaları arasındaki farkınanlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Öz bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalamasının100,71±24,29 ve Sağlık Uygulamaları Ölçeği toplam puan ortalamasının 114,43±17,90olduğu saptanmıştır. Öz Bakım Gücü Ölçeği ile Sağlık Uygulamaları Ölçeği toplampuan ortalamaları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlıbir ilişki olduğu saptanmıştır (r:0,766, p=0,000). Gebelerin öz bakım gücüdüzeyleri ve yaptıkları sağlık uygulamalarının orta düzeyde iyi olduğu, özbakım gücü düzeyleri arttıkça yaptıkları sağlık uygulamalarının da arttığısaptanmıştır. 25-34 yaş arasında olan, üniversite mezunu olan, gelir getirenbir işte çalışan, eşi üniversite mezunu ve memur olan, il merkezinde yaşayan,maddi durumu iyi düzeyde olan, çekirdek tipi aileye sahip, primipar, gebeliğiniisteyen ve 4’ten fazla doğum öncesi bakım alan gebelerin diğer gebelere göre özbakım gücü düzeylerinin ve yaptıkları sağlık uygulamalarının daha iyi düzeydeolduğu belirlenmiştir.