Serbest Bölgeler ve Türkiye Ekonomisine Katkıları Üzerine Bir Değerlendirme
Serbest Bölgeler ve Türkiye Ekonomisine Katkıları Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Tümenbatur, Atiye
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 21 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Serbest Bölge, Serbest Bölgelerin Etkileri, Gümrük Birliği

Serbest Bölgeler  konuşlandığı ülkenin gümrük sınırları dışında tutulan  dış ticaretin kolaylaştırıldığı ve belirli ticari faaliyetlerin sürdürüldüğü özel bölgelerdir  Büyük ticaret yolları üzerinde kurulan ve dış ticaret işlemlerinde bir takım avantajlar sağlanan serbest ticaret bölgeleri bugünkü serbest bölgelerin temelini oluşturmuştur  Serbest Bölgeler  gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli ekonomik etkilere sahiptir  Gelişmiş ülkeler ucuz işgücü ararken gelişmekte olan ülkeler ise düzenli döviz girişi sağlayarak ekonomik kalkınmayı amaçlamaktadırlar  Ekonominin canlanması ve kalkınma sürecinin hızlanması için ihracatta devamlılığın sağlanması gerekmektedir  Bundan dolayı 20  yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren serbest bölgeler ülkelerin ekonomik kalkınmasında bir dış ticaret politikası olarak uygulanmaktadır  Ülkemizde ilk serbest bölge uygulamaları Osmanlı İmparatorluğu dönemine dayanmaktadır  Cumhuriyet dönemi sonrasında da uygulamalara devam edilmiş ancak asıl dönüşüm 1980’li yıllarda başlamıştır  İhracata yönelik ekonomik kalkınmanın uygulanmaya başlandığı bu dönemde serbest bölgeler ekonominin canlanmasında önemli bir katma değer sağlamıştır  2000’li yıllardan itibaren ise AB ile girdiğimiz Gümrük Birliği kapsamında dış ticaret işlemlerimizde bir takım uyumlaştırılmalar yapılmış ve serbest bölge uygulamalarında da düzenlemelere gidilmiştir  Bu çalışmamızda ilk olarak serbest bölgeler kavramı  tarihi özellikleri  türleri  sağlanan teşvik ve avantajlar açıklanmaya çalışılmıştır  Daha sonra Türkiye’de serbest bölgelerin gelişimi  değişimi ve ekonomik katkıları açıklanmıştır   Anahtar Kelimeler: Serbest Bölge  Serbest Bölgelerin Etkileri  Gümrük Birliği    A Review On The Contributions Of Free Trade Zones And Turkish Economy

Free Zones are private areas which are excluded from the customs borders of the country in which they are located and in which foreign trade is facilitated and some particular commercial activities are carried out  Free Trade Zones which were established on the way of big trading routes and in which some advantages were given to foreign trade became the basis of today’s free zones  Free Zones have important economical effects in developed and developing countries  While developed countries look for cheap labour  developing countries aim to develop their economies by providing regular inflow of foreign currency  The regularity should be procured in export so as to rally economy and accelerate the growth process  Therefore  free zones have been considered as foreign trade policies of countries since the first quarter of the 20th century  First free zone implementations were seen in the period of the Ottoman Empire in our country  These implementations were continued after the Republic had been found  but the main transition started in 1980s  Free Zones provided important added value in the rally of economy in this period in which economic growth aiming at export started to be carried out  Some reconciliation about our foreign trade transactions were made in the scope of customs union with the European Union since 2000 and some regulations were made in the free zone implementations  In this study  the concepts of free zones  historical characteristics  types and reinforcements and advantages were tried to be explained  Then  the development  transition and economical contributions of free zones in Turkey were explained  Keywords: Tree Trade Zones  Effects of Free Trade Zones  Custom Union