Meşe, Kayın Odunu ve Fındık Kabuğu Atıklardan Lentinus edodes (Şitaki) Mantarı Üretimi
Cultivation of Lentinus Edodes (Shiitake) Mushroom from Oak, Beech Wood and Hazelnut Shell Wastes
Yazar: Yalçın, Mesut; Akçay, Çağlar; Düzkale Sözbir, Gonca
Dergi: Duzce University Journal of Science and Technology, Vol. 8 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Lentinus edodes (Shiitake),medicinal mushroom,Hazelnut shell,beech sawdust,oak sawdust ; Lentinus edodes (Şitaki),tıbbi mantar,fındık kabuğu,kayın talaşı,meşe talaşı

Bu çalışmanın amacı, bazı tarımsal artıklardan tıbbi olarak da kullanılma potansiyeli olan Lentinus edodes (Şitaki mantarı) mantarı üretmektir. Çalışmada, Düzce ilinde kereste artıklarından ortaya çıkan meşe ve kayın talaşı ile fındık kabukları mantar yetiştirme ortamı olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, kullanılan fındık kabukları Wiley değirmeninde öğütülmüştür. Kayın ve meşe talaşları ise kereste işleyen bir fabrikadan hazır olarak temin edilmiştir. Odun talaşları ve fındık kabukları belli oranlarda karıştırılarak kompostlar hazırlanmıştır. Hazırlanan kompostlar, 121 °C ve 1.1 atm’de steril hale getirilmiştir. Şitaki mantar miseli aşılanan kompostlar 26 °C sıcaklık ve %80 bağıl nem ortamında inkübasyon süresini tamamlamış sonrasında ise 5°C’de bekletilip promordium oluşması için tekrar yetiştirme odasına alınmıştır. Özellikle %100 fındık kabuğu ile üretilen mantarların, meşe ve kayın talaşına göre verim bakımından daha düşük değerler verdiği tespit edilmiştir. Ancak fındık kabuğunun diğer iki materyal ile 1:1 oranında karışımlarından elde edilen verimlilik ve biyolojik etkinlik değerleri yalnızca meşe ve kayın talaşından üretilen mantarlarınki ile yaklaşık aynı oran/değerlerdedir. En yüksek verimlilik ve biyolojik etkinlik değerleri meşe talaşı kompostundan elde edilmiştir. Kimyasal içerik sonuçlarına göre, fındık kabuğu ve karışımları toplam azot ve protein bakımından en yüksek değerlere sahiptir. Toplam enerji, karbonhidrat ve yağ oranları bakımından ise kompost karışımları arasında önemli sayılabilecek farklılık tespit edilmemiştir.

The aim of this study was to cultivation Lentinus edodes (Shiitake) mushrooms which have the potential to be used medically from agricultural wastes. In this study, oak and beech sawdust and hazelnut shells resulting from timber residues in Düzce province were evaluated as mushroom compost. Hazelnut shells were milled in Wiley mill. Beech and oak sawdust was obtained from a timber factory. Composts were prepared by mixing wood sawdust and hazelnut shells in certain proportions. The prepared composts were sterilized by autoclaving at 121 ° C at 1.1 atm. The mushroom micelle inoculated composts were stored at 26 ° C and 80% relative humidity. After completing the incubation period, they were kept at 5 ° C and taken back to the cultivation room to form a promordium. According to the results obtained, it was found that the fungi produced with 100% hazelnut shell give lower values in terms of yield than oak and beech sawdust. However, the productivity and biological efficiencies obtained from the mixture of hazelnut shells with the other two materials in a ratio of 1: 1 are approximately the same ratio as those of fungi produced from oak and beech sawdust. The highest productivity and biological activity values were obtained from oak wood compost. According to the results of chemical content, hazelnut shells and mixtures have the highest values in terms of total nitrogen and protein. No significant difference was found between compost mixtures in terms of total energy, carbohydrate and fat ratios.