Travma Sonrası Stres Bozukluğu ile İlişkili Kişilik Eğilimlerinin İncelenmesi
Exploring Personality Traits Associated with Post-Traumatic Stress Disorder
Yazar: Bayhantopçu, Berra; Kumova, Filiz
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 25, 2024
Anahtar kelimeler: Applied and Developmental Psychology (Other) ; Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji (Diğer) ; Post-traumatic stress disorder,personality,psychology ; Travma sonrası stres bozukluğu,kişilik,psikoloji

Bu çalışmanın temel amacı Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ile ilişkili olankişilik özelliklerinin araştırıldığı çalışmalar hakkında bir kapsam derlemesi yapmaktır.Bunun için 2016-2024 yılları arasında yayınlanmış çalışmalar, “(TSSB) AND (kişilik)”ve “(PTSD) AND (personality)” anahtar kelimeleri ile “Science Direct”, “Medline”,“Scopus”, “Web of Science” ve “Pubmed” veri tabanlarında taranmıştır. Taramasonucunda derlemeye toplam 57 çalışma dâhil edilmiştir. Söz konusu araştırmalardan,patolojik kişilik özellikleri ile ilişkilendirilen nevrotiklik ile TSSB ilişkisini araştıranların,tutarlı bir şekilde TSSB’nin nevrotiklik ile pozitif ilişki gösterdiği sonucuna ulaştığıgörülmüştür. İncelenen araştırma sonuçları, belirli bir kişilik bozukluğu tanısını işaret etmekten çok, pek çok farklı kişilik bozukluğu ile ilişkili olabilecek tanı ötesi patolojikkişilik özelliklerinin TSSB ile ilişkili olduğunu tutarlı bir biçimde ortaya koymaktadır.Bu bağlamda patolojik kişilik özelliklerinin hepsinin TSSB gelişimi için risk faktörüoluşturduğu söylenebilir. Söz konusu tanı ötesi patolojik kişilik özelliklerinin büyükçoğunluğu psikodinamik perspektiften sınır durum (borderline) ve psikotik kişilik gelişimseviyeleri tarafından da kapsanmaktadır. Bu kapsamda, gelecekteki araştırmaların sınırdurum ve psikotik gelişim seviyeleri- TSSB ilişkisini araştırmasının faydalı olacağıdüşünülmüştür. Mizaç özellikleri, duygusal zekâ vb. kişilik özellikleri ile ilgili yapılanaraştırma sayısı çok kısıtlıdır ve gelecekte farklı kişilik özellikleriyle TSSB ilişkisiniaraştıran çalışma sayısının artırılması önerilmiştir.

The primary aim of this study was to conduct a scoping review of studiesinvestigating personality traits associated with Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD).For this purpose, studies published between 2016 and 2024 were scanned in databasessuch as “Science Direct,” “Medline”, “Scopus”, “Web of Science”, and “PubMed”. Thekeywords determined were “(PTSD) AND (personality)” and “(TSSB) AND (kişilik)”. Asa result of the scanning, 57 studies were included in this review. The studies that exploredthe relationship between PTSD and neuroticism, which is a feature closely linked topathological personality inclinations, consistently concluded that PTSD was positivelycorrelated with neuroticism. The examined research results consistently revealedthat a variety of trans-diagnostic pathological personality features related to differentpersonality disorders were positively associated with PTSD, rather than pointing out arelationship between a specific personality disorder and PTSD. Regarding these results,it would be argued that all pathological personality features constitute a risk factor forthe development of PTSD. The majority of these pathological personality traits are alsocovered by borderline and psychotic personality organizations from the Psychodynamicperspective. It was thought that it would be beneficial for future research to explore therelationship between borderline-psychotic personality organizations and PTSD. Thenumber of studies on personality traits such as temperament, emotional intelligence, etc.,is very limited, and it is recommended to increase the number of studies investigating therelationship between different personality features and PTSD in the future.