Güneydoğu Anadolu’da Yetiştirilen Antepfıstığının (Pistacia vera L.) Üretim Potansiyeli ve Geliştirme Olanakları
Production Potential and Development Opportunities of Pistachio (Pistacia vera L.) Grown in Southeastern Turkey
Yazar: Şimşek, Mikdat
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Development opportunity,pistachio,production potential,Southeastern Turkey ; Antepfıstığı,geliştirme olanakları,Güneydoğu Türkiye,üretim potansiyeli

Türkiye fındık, kestane ve badem kadar antepfıstığı ceviz anavatanıdır. Anadolu antepfıstığının gen merkeziolduğundan dolayı, ülkemizde bu türün genetik çeşitliliği üzerindeki zenginliği nedeniyle kısa sürede yetiştirmeçalışmalarına başarı sağlama imkanı sağlamaktadır. Bu meyve Anadolu’nun bazı bölgelerinde yetiştirildiği için,bazı bölgeler için uygun çeşitlerin yetiştirilmesi son derece önemlidir. Dünya 1.023.000 ton toplam antepfıstığıüretimine sahiptir. 2015 istatistiklerine göre Türkiye toplam 144.000 ton antepfıstığı üretmektedir. Bölgelerdekitoplam antepfıstığı üretimi dikkate alındığında, Güneydoğu Anadolu ve Ege bölgeleri sırasıyla 134.481 ve 4.197ton ile birinci ve ikinci sırada yer alırken, Batı Karadeniz Bölgesi 73 ton’luk bir üretimle son sırada yer almaktadır.Bu bağlamda, Güneydoğu Anadolu bölgesi, Türkiye’nin antepfıstığı üretiminin % 93.39’una sahiptir. GüneydoğuAnadolu Bölgesi’ndeki iller dikkate alındığında Gaziantep ve Şanlıurfa illeri sırasıyla 53.109 ve 47.848 tonantepfıstığı üretimi ile birinci ve ikinci sırada yer alırken Şırnak ili 43 ton’luk bir üretimle son sırada yer almaktadır.Bu çalışmada, Güneydoğu’nun Türkiye’deki antepfıstığı üretiminin mevcut durumu ortaya konularak, gelecektekiplanmalarda mevcut potansiyelin kullanılması ve yönlendirilmesine yönelik bilinçlenmeyi artırmak ve kararvericilere ışık tutulması amaçlanmıştır.

Turkey is the homeland of many nuts, such pistachio and walnut, as hazelnut, chestnut, and almond.Because Anatolia is the gene center of pistachio, the richness of our country on genetic variation of this speciesprovides facility for achievement in breeding studies in a short period of time. Because this fruit is cultivated onsome regions of Anatolia, it is extremely important to develop cultivars proper for some regions. The world has1,023.000 tons of total pistachio production. According to 2015 statistics, Turkey has 144.000 tons of total pistachioproduction. Considering the total pistachio production by the regions in Turkey, Southeast Anatolia and Aegeanregions rank first and second with 134.481 and 4.197 tons respectively as West Blacksea Region is the last witha production of 73 tons. In this context, Southeast Anatolia region has 93.39% of Turkey’s pistachio production.Considering the provinces in Southeastern region, Gaziantep and Şanlıurfa rank first and second with 53.109 and47.848 tons of pistachio productions respectively as Şırnak province comes last with a production of only 43 tons.In this study, through presenting the existing status of the pistachio production of Southeastern Turkey, it was aimedto increase the awareness and set light to decision makers for making use of and directing the existing potential infuture plans in Turkey.