TÜRKİYE’DE COVİD-19 SALGINININ İLK DÖNEMİNDE UYGULANAN HÜKÜMET POLİTİKALARININ KRİZ YÖNETİMİ BAKIŞ AÇISIYLA İRDELENMESİ
TÜRKİYE’DE COVİD-19 SALGINININ İLK DÖNEMİNDE UYGULANAN HÜKÜMET POLİTİKALARININ KRİZ YÖNETİMİ BAKIŞ AÇISIYLA İRDELENMESİ
Yazar: Akgün, Oğuz; Yalman, Fuat
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 21 No. 83, 2021
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; COVID-19 Salgını,Hükümet Politikaları,Kriz Yönetimi

COVID-19 salgını, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bir salgın olarak ilan edildikten sonra insanların yaşamları, aileleri ve toplumlar üzerinde büyük bir etkiye neden olmuştur. Enfekte olan toplam insan sayısının her gün artmasıyla birlikte COVID-19, uluslararası bir halk sağlığı acil durumu haline gelmiş ve virüs bulaşanlara sağlık hizmeti sağlamak, birçok hükümet ve organizasyon için en önemli öncelik olmuştur. Küresel COVID-19 salgınıyla mücadelede devletlerin başarı ya da başarısızlık durumları farklı açılardan tartışılmaktadır. Karşılaştırmalar ve ulaşılan sonuçlar farklı parametreler üzerinde değişmektedir. Bu karşılaştırmalar üzerinden elde edilen sonuçlara bakıldığında ise kriz yönetiminin başarısında belirleyici dinamiğin, güçlü devlet kapasitesinin ve uygulanan hükümet politikalarının olduğu görülmektedir. Güçlü devlet kapasitesinin ve uygulanan hükümet politikalarının önemi ise sağlık sistemi, ekonomi, eğitim, ulaşım, tedarik zinciri, bilimsel araştırma, dijitalleşme, etkin yönetim, güvenilir siyasi liderlik, iyi işleyen bir bürokrasi ve düzgün ve güvenilir yürütülen iletişim becerileri gibi birçok başlıkta test edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2019 yılının Aralık ayında Çin’de ortaya çıkan ve kısa süre içerisinde küresel düzeyde yayılan ölümcül Covid-19 pandemisinin ilk dönemi (11 Mart-1 Haziran) ile ilgili Türkiye’nin mücadelesini ve uygulanan hükümet politikalarını,  kriz yönetimi bakış açısıyla irdelemektir. Sonuç olarak Türkiye’nin krizi başarı ile yönetmesinde öne çıkan üç önemli faktörün göze çarptığı görülmüştür. Bunlardan birincisi, son 10 yıllık dönemde devlet ve hükümetin birçok krizle yüzleşmiş olmasından dolayı krizlere karşı ülkenin kazandığı bağışıklıktır. İkinci olarak, sağlık sektörüne özel bir önem verilmiş olunması ve sağlık hizmetlerinin sunumunda dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olması Türkiye’nin krizle mücadelesini kolaylaştırmıştır. Üçüncü olarak ise, Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçilmesiyle siyasal sistemin değişmesi bu süreçte devletin etkin ve hızlı karar almasını kolaylaştırmıştır.

COVID-19 salgını, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bir salgın olarak ilan edildikten sonra insanların yaşamları, aileleri ve toplumlar üzerinde büyük bir etkiye neden olmuştur. Enfekte olan toplam insan sayısının her gün artmasıyla birlikte COVID-19, uluslararası bir halk sağlığı acil durumu haline gelmiş ve virüs bulaşanlara sağlık hizmeti sağlamak, birçok hükümet ve organizasyon için en önemli öncelik olmuştur. Küresel COVID-19 salgınıyla mücadelede devletlerin başarı ya da başarısızlık durumları farklı açılardan tartışılmaktadır. Karşılaştırmalar ve ulaşılan sonuçlar farklı parametreler üzerinde değişmektedir. Bu karşılaştırmalar üzerinden elde edilen sonuçlara bakıldığında ise kriz yönetiminin başarısında belirleyici dinamiğin, güçlü devlet kapasitesinin ve uygulanan hükümet politikalarının olduğu görülmektedir. Güçlü devlet kapasitesinin ve uygulanan hükümet politikalarının önemi ise sağlık sistemi, ekonomi, eğitim, ulaşım, tedarik zinciri, bilimsel araştırma, dijitalleşme, etkin yönetim, güvenilir siyasi liderlik, iyi işleyen bir bürokrasi ve düzgün ve güvenilir yürütülen iletişim becerileri gibi birçok başlıkta test edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2019 yılının Aralık ayında Çin’de ortaya çıkan ve kısa süre içerisinde küresel düzeyde yayılan ölümcül Covid-19 pandemisinin ilk dönemi (11 Mart-1 Haziran) ile ilgili Türkiye’nin mücadelesini ve uygulanan hükümet politikalarını,  kriz yönetimi bakış açısıyla irdelemektir. Sonuç olarak Türkiye’nin krizi başarı ile yönetmesinde öne çıkan üç önemli faktörün göze çarptığı görülmüştür. Bunlardan birincisi, son 10 yıllık dönemde devlet ve hükümetin birçok krizle yüzleşmiş olmasından dolayı krizlere karşı ülkenin kazandığı bağışıklıktır. İkinci olarak, sağlık sektörüne özel bir önem verilmiş olunması ve sağlık hizmetlerinin sunumunda dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olması Türkiye’nin krizle mücadelesini kolaylaştırmıştır. Üçüncü olarak ise, Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemine geçilmesiyle siyasal sistemin değişmesi bu süreçte devletin etkin ve hızlı karar almasını kolaylaştırmıştır.