Türkiye’de Matematik Eğitimi Alanında Bilgi İşlemsel Düşünme Üzerine Yapılan Çalışmaların Sistematik İncelenmesi
A Systematic Analysis of Studies on Computational Thinking in Mathematics Education in Türkiye
Yazar: Türk, Esra; Aydın, Emin; Ergene, Özkan
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Mathematics Education,Computational Thinking,Descriptive Analysis. ; Matematik Eğitimi,Bilgi İşlemsel Düşünme,Betimsel Analiz.

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de matematik eğitimi alanında bilgi işlemsel düşünme becerilerine odaklanan akademik çalışmaların sistematik bir şekilde incelenerek mevcut eğilimlerin, yöntemsel yaklaşımların ve bulguların ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda TR Dizin, ProQuest, Web of Science, ERIC, Scopus ve YÖKTEZ veri tabanlarında kapsamlı bir literatür taraması sonrasında PRISMA protokolü doğrultusunda, 11 makale ve 22 tez olmak üzere toplam 33 çalışma incelemeye alınmıştır. İncelenen çalışmalar; yayın türü, yayın yılı, örneklem grubu, araştırma yöntemi, veri toplama araçları, veri analiz teknikleri, elde edilen bulgular ve öneriler bağlamında çok boyutlu olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, araştırmaların büyük çoğunluğunun yüksek lisans veya doktora tezlerinden oluştuğunu, en fazla yayının 2024 yılında yapıldığını ve örneklem gruplarının genellikle ortaokul öğrencilerinden oluştuğunu göstermektedir. Katılımcı sayısının çoğunlukla 11–50 ve 51–100 aralığında olduğu, araştırmalarda ağırlıklı olarak nicel yöntemlerin, ardından nitel ve karma yöntemlerin tercih edildiği belirlenmiştir. En sık kullanılan desenler arasında durum çalışmaları, ilişkisel tarama modelleri ve deneysel yaklaşımlar yer almaktadır. Ayrıca, birçok çalışmada birden fazla veri toplama aracı ve analiz tekniğinin bir arada kullanıldığı gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçları, Türkiye’de bilgi işlemsel düşünmenin matematik eğitimine entegrasyon sürecinin halen gelişmekte olduğunu ve bu alanın kuramsal ve uygulamalı düzeyde derinleştirilmesine ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle bilgi işlemsel düşünmenin matematikte kavramsal öğrenme ile doğrudan ilişkilendirildiği çalışmalara literatürde sınırlı düzeyde yer verildiği görülmüştür. Bununla birlikte, bilgi işlemsel düşünme temelli öğretim ortamlarının matematiksel becerilerin gelişimine katkı sağladığı, aynı şekilde matematik becerilerine dayalı olarak yapılandırılan öğretim ortamlarının da bilgi işlemsel düşünme becerilerini desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalara yönelik çeşitli yöntemsel ve içeriksel önerilerde bulunulmuştur.

This study aims to systematically examine academic studies focusing on computational thinking skills in the field of mathematics education in Türkiye. A comprehensive literature review was conducted in the TR Index, ProQuest, Web of Science, ERIC, Scopus, and YÖKTEZ databases, and 33 studies were examined. The studies were evaluated in terms of publication type, publication year, sample group, research method, data collection tools, data analysis techniques, findings and recommendations. The findings show that the majority of the studies consisted of master's or doctoral theses, the most publications were made in 2024, and the sample groups generally consisted of secondary school students. It was determined that the number of participants was mostly in the range of 11-50 and 51-100, and that quantitative methods were predominantly preferred in the studies. The most frequently used designs included case studies, relational survey models and experimental approaches. It was observed that more than one data collection tool and analysis techniques were used together in many studies. The results of the research reveal that the process of integrating computational thinking into mathematics education in Türkiye is still developing and that there is a need to deepen this field at the theoretical and practical level. It has been observed that there is a limited number of studies in the literature that directly relate computational thinking to conceptual learning in mathematics; instructional environments based on computational thinking contribute to the development of mathematical skills and that instructional environments structured based on mathematical skills also support computational thinking skills.