İplik inceliği ve atkı sıklığı parametrelerinin çift özlü ipliklerden dokunan kumaşların boyama sonrası çeşitli kumaş özelliklerine etkisinin incelenmesi
İplik inceliği ve atkı sıklığı parametrelerinin çift özlü ipliklerden dokunan kumaşların boyama sonrası çeşitli kumaş özelliklerine etkisinin incelenmesi
Yazar: Bolat, Selim; Yılmaz, Demet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; çift özlü iplik,özlü iplik,,elastan,,denim kumaş,,dokuma kumaş özellikleri

Günümüzde, tüketiciden gelen talepler ve modanın da etkisiyle dış giyimde kullanılan kumaşlar, farklı tür lif içeren ipliklerden dokunmakta ve farklı renk, görünüm ve performans özelliklerine sahip kumaşlar olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Son yıllarda, tekstil ürünlerine farklı özellikler kazandırmak amacıyla geliştirilen iplik türlerinden biri de özlü ipliktir. Özlü iplikler yüksek mukavemet, iletkenlik, güç tutuşurluk gibi teknik özelliklerin istendiği tekstil ürünleri yanında özellikle yüksek esneme veya streç özelliklere sahip denim kumaş üretiminde yaygın olarak tercih edilmektedir. Özlü iplikler, elastan gibi yumuşak ve PES, PA gibi sert bir özden oluşan öz filamentlerinin, doğal veya sentetik esaslı kesikli kılıf lifleri ile kaplanmasından oluşmaktadır. Son yıllarda elastanın yüksek geri toplama özelliğinden kaynaklanan bir takım problemlerin giderilmesi ve denim kumaşların geri düzelme davranışının iyileştirilmesi amacıyla çift özlü (dual-core) olarak adlandırılan yeni bir özlü iplik türü geliştirilmiştir. Bu çalışmada, elastik kumaş üretiminde son yıllarda kullanılmaya başlanan ve sınırlı sayıda bulgu bulunan çift özlü iplikler konusunda iplik numarası, atkı sıklığı ve bu parametrelerin birbiriyle etkileşiminin bu ipliklerden elde edilen kumaşların boyama ve terbiye işlemleri sonrasında çeşitli performans özelliklerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, üç farklı iplik inceliğine sahip T400/elastan çift özlü iplikler kullanılarak, üç farklı atkı sıklığında kumaşlar dokunmuş ve boya-terbiye işlemleri sonrasında elde edilen kumaşların mekanik, performans ve konfor ile ilişkili çeşitli özellikleri belirlenmiştir. Çalışma, literatürden özellikle ham yerine mamul kumaşların özelliklerinin incelenmesi ve biri sert diğeri yumuşak iki öz yerine iki adet yumuşak öz filamentlerinden oluşan ipliklere ait kumaşlara odaklanılması açısından farklılaşmaktadır. Kopma, yırtılma ve dikiş mukavemeti, kumaş elastikiyeti, kalıcı uzama, aşınma ve boncuklanma direnci, boyutsal değişim, hava geçirgenliği ve eğilme rijitliği sonuçları iplik numarası ve atkı sıklığı gibi iplik ve kumaş üretim parametrelerinin söz konusu kumaş özellikleri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.

Günümüzde, tüketiciden gelen talepler ve modanın da etkisiyle dış giyimde kullanılan kumaşlar, farklı tür lif içeren ipliklerden dokunmakta ve farklı renk, görünüm ve performans özelliklerine sahip kumaşlar olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Son yıllarda, tekstil ürünlerine farklı özellikler kazandırmak amacıyla geliştirilen iplik türlerinden biri de özlü ipliktir. Özlü iplikler yüksek mukavemet, iletkenlik, güç tutuşurluk gibi teknik özelliklerin istendiği tekstil ürünleri yanında özellikle yüksek esneme veya streç özelliklere sahip denim kumaş üretiminde yaygın olarak tercih edilmektedir. Özlü iplikler, elastan gibi yumuşak ve PES, PA gibi sert bir özden oluşan öz filamentlerinin, doğal veya sentetik esaslı kesikli kılıf lifleri ile kaplanmasından oluşmaktadır. Son yıllarda elastanın yüksek geri toplama özelliğinden kaynaklanan bir takım problemlerin giderilmesi ve denim kumaşların geri düzelme davranışının iyileştirilmesi amacıyla çift özlü (dual-core) olarak adlandırılan yeni bir özlü iplik türü geliştirilmiştir. Bu çalışmada, elastik kumaş üretiminde son yıllarda kullanılmaya başlanan ve sınırlı sayıda bulgu bulunan çift özlü iplikler konusunda iplik numarası, atkı sıklığı ve bu parametrelerin birbiriyle etkileşiminin bu ipliklerden elde edilen kumaşların boyama ve terbiye işlemleri sonrasında çeşitli performans özelliklerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, üç farklı iplik inceliğine sahip T400/elastan çift özlü iplikler kullanılarak, üç farklı atkı sıklığında kumaşlar dokunmuş ve boya-terbiye işlemleri sonrasında elde edilen kumaşların mekanik, performans ve konfor ile ilişkili çeşitli özellikleri belirlenmiştir. Çalışma, literatürden özellikle ham yerine mamul kumaşların özelliklerinin incelenmesi ve biri sert diğeri yumuşak iki öz yerine iki adet yumuşak öz filamentlerinden oluşan ipliklere ait kumaşlara odaklanılması açısından farklılaşmaktadır. Kopma, yırtılma ve dikiş mukavemeti, kumaş elastikiyeti, kalıcı uzama, aşınma ve boncuklanma direnci, boyutsal değişim, hava geçirgenliği ve eğilme rijitliği sonuçları iplik numarası ve atkı sıklığı gibi iplik ve kumaş üretim parametrelerinin söz konusu kumaş özellikleri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.