hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
EŞ’ARÎ KELÂMIN MAĞRİB’TEKİ MERKEZLERİNDEN TİLİMSÂN
EŞ’ARÎ KELÂMIN MAĞRİB’TEKİ MERKEZLERİNDEN TİLİMSÂN
Yazar: Çelik, Ahmet
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Tlemcen, Maghreb, Ash'arite Theology, Tlemcen Theologians ; Tilimsân, Mağrib, Eş’arî Kelâmı, Tilimsan Kelâmcıları

Müslümanlar, İslam dünyasını coğrafî ve siyasî açıdan iki parça olarak değerlendirmişlerdir: Maşrik-Mağrib. Bu ayrım bağlamında ülkemizde yapılan kelâm araştırmaları daha çok Maşrik eksenli olduğundan Mağrib bölgesi biraz ihmal edilmiştir. Mağrib’in çok geniş bir coğrafya olması nedeniyle bölge hakkında yapılacak kelâm araştırmalarının kelâmî ekol ve merkez tarzında yapılması daha uygun olacaktır. Bundan dolayı bu çalışmada, Mağrib kelâmının merkezinde yer alan Tilimsân kentinin tanıtılması amaçlanmaktadır. Çok eski bir tarihe sahip olan bu kent kelâm açısından ele alınırken, yöntem olarak kelâmî faaliyetlerin en yoğun olduğu VIII-IX/XIV-XV. yüzyıllar yani duraklama dönemi, Eş’arî kelâmı çerçevesinde değerlendirilecektir. Bu yüzyıllarda Eş’arîlik Mağrib’te adeta kökleşmiş ve bu köklerle günümüze kadar gelmiştir. Tilimsân, yerleşmiş eğitimi ve kelâm öğretimi; ayrıca bu eğitimde yetişmiş kuvvetli kelâmcıları ile kelam tarihinde ayrıcalıklı bir yer edinmiştir. Kelâm-tasavvuf birlikteliği sağlanarak yazılan akaidler ile Tilimsân, bölge insanının inancının oluşmasında ve mütekaddimûn Eş’arîliğin külliyatında önemli bir yere sahip olmuştur.

Muslims evaluate the Islamic World geographically and politicaly, as two parts: Mashriq-Maghreb. Kalam research in our country are based in Mashriq, therefore the Maghreb region has been neglected. İn case of this Maghreb region is a wide geography, it will be more convenient for the Kalamic studies to study by the method of “kalamic school and the region” is intended to introduce the city of Tlemcen where in in the center of the Maghreb’s Kalamic studies. When this city is researched, which has a long history, with the perspective of Kalam, it will be evalvated the VIII-IX/XIV-XV centuries in which the kalamic activities were hardly, by the view of Ash’arite theology. İn these centuries, Asharite settled down in the Maghreb and has reached today. Tlemcen has had an important place with established training and theologyc education, as it’s well educated theologions with this training. With the written akaid book’s by providing the association Kalam and Sufism, Tlemcen region of the precedents of Asharism and in the formation of people’s beliefs had an important place in the corpus
HZ. PEYGAMBER’İN DOKSAN DOKUZ İSMİ
HZ. PEYGAMBER’İN DOKSAN DOKUZ İSMİ
Yazar: Çerçi, Faris
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Hz. Muhammed, Ahmed, Mahmud. ; The Prophet Muhammad, Ahmad, Mahmuth

Kaynaklarda Hz. Peygamber’in isimleriyle ilgili birçok rivayet yer alır. Bu rivayetler arasında Hz. Peygamber’in isimlerinin iki bin veya üç bin civarında olduğunu ifade edenler vardır. Hz. Peygamber’in en meşhur ismi Muhammed olup Kur’ân-ı Kerim’de dört yerde geçmektedir. Hz. Îsâ’nın haber verdiği Ahmed ismi ise Kur’ân-ı Kerim’de Saff sûresinde geçmekte, diğer isimleri ise hadis-i şeriflerde ve başka kaynaklarda yer almaktadır.

There are many narrations about the names of the Prophet Muhammad (pbuh) in sources. It is said that the number of the Prophet Muhammad’s names are about two or three thousand. The most well-known name of the Prophet (pbuh) is “Muhammad” and it is mentioned in four different places in the Koran Mighty Stature. The glad tiding of the Prophet Muhammad (pbuh) was given by Prophet Isa (uwbp) as an Ahmed (pbuh) which is mentioned in the Koran Mighty Stature in Surah al-Saff. The other names can be seen in the hadiths and other sources
THE DİFFERENCES IN HISTORICAL METHODOLOGY BETWEEN JUYNBOLL AND MOTZKİ RELATED TO HADITH
THE DİFFERENCES IN HISTORICAL METHODOLOGY BETWEEN JUYNBOLL AND MOTZKİ RELATED TO HADITH
Yazar: Ayaz, Hacer
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Common Link, isnads, partial common ink, isnad-cum-matn ; Ortak bağlantı, isnadlar, kısmi ortak bağlantı, isnad-cum-matn

Müslüman hadis geleneği ve İslam kökenli Batı akademik çalışmaları, geçmiş hakkındaki raporların sahihliğini ölçme ve değerlendirme yaklaşımları açısından birbirleriyle taban tabana zıtlık göstermektedirler. Tarihsel kaynakların güvenirliliği soruları kendilerini ilgilendirir ve onlar bu anlamda kritik öneme sahiptirler. Bununla beraber, bu çalışma özellikle Batı Hadis bilginlerinin hadislerin güvenilirliğinin değerlendirilmesi konusundaki yaklaşımları üzerinde durmaktadır. Bu çalışmada, G.H.A. Juynboll ve Harald Motzki’nin hadis ile alakalı olarak, tarihsel methodolojileri arasındaki farklılıklar analiz edilmişitr. Bu çalışmanın ilk bölümünde, Juynboll’un methodolojisini anlayabilmek için Schacht’ın çalışmaları incelenmişitir, çünkü Schacht’ın tarihsel yaklaşımı Juynboll tarafından geliştirilmiştir. İkinci kısımda, Juynboll’un common link methodu analiz edilmiştir, üçüncü kısımda ise, Motzki’nin isnad-cum-matn methodu incelenmiştir. Çalışmanın son bölümü sonuç kısmından oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı hadis ile alakalı olarak, Juynboll ve Motzki’nin tarihsel methodolojileri arasında büyük ve önemli farklılıklar olduğunu göstermektir. Ayrıca, Harald Motzki’nin Batı hadis bilginleri arasında, Müslüman hadis alimleri gibi aynı “saygı” yı göstererek hadisleri inceleyen ilk batılı hadis bilgini olduğu söylenebilir.

The Muslim hadith tradition and the Western academic study of Islamic origins show diametrically opposed approaches to evaluating the authenticity of reports about the past. Both are critical, in that they concern themselves with questions of the reliability of historical sources. However, this paper focuses on approaches of the Western hadith scholars in assessment of the reliability of the hadiths. In this paper, differences between in historical methodology between G.H.A. Juynboll and Harald Motzki in relation to hadith are analysed. In the first part of this study, the works of Schacht is analysed in order to understand Juynboll’s methodology because the approaches of Schacht has been elaborated by Juynboll. In the second section, the methodology of Juynboll is analyzed. In the third part of this paper, the historical methodology of Motzki is examined. The final part of this study is conclusion. The aim of this paper is to illustrate that there are significant differences between in historical methodology between Juynboll and Motzki in relation to hadith. Moreover, it can be fairly argued that Harald Motzki is the first Western hadith scholars to examine hadiths with the same ‘respect’ like Muslim hadith scholars
AŞÇI İBRAHİM DEDE HÂTIRATI ÇERÇEVESİNDE XIX. YÜZYIL ERZİNCAN’INDA DİNÎ VE TASAVVUFÎ HAYAT
AŞÇI İBRAHİM DEDE HÂTIRATI ÇERÇEVESİNDE XIX. YÜZYIL ERZİNCAN’INDA DİNÎ VE TASAVVUFÎ HAYAT
Yazar: Baltacı, Halil
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Asci Dede, Sheikh Mustafa Efendi, Erzincan, Memories, Mysticism ; Aşçı Dede, Şeyh Fehmi Efendi, Erzincan, hâtırat, tasavvuf

Aşçı Dede ismiyle bilinen İbrahim Halil Dede’nin kaleme aldığı Hâtırât’ı  XIX. yüzyıl Osmanlı toplumunun siyasî, dinî ve tasavvufî hayatına dair içerdiği bilgiler sebebiyle önemli bir kaynaktır. Eser klasik bir hâtırat olmasının yanı sıra, müellifinin görevi gereği gezdiği şehirler hakkında aktardığı bilgilerle bir nevi seyahatnâme, tasavvufî konulara getirilen izahlar sebebiyle de tasavvufî bir eser özelliği taşımaktadır. Aşçı Dede’nin bir süre Erzincan’da ikamet etmesi hasebiyle şehre dair izlenimleri; Hâlidiyye ricâli, özellikle de intisap ettiği Şeyh Mustafa Fehmi Efendi’yle alakalı aktardığı bilgiler önemlidir. Bu çalışmada, Aşçı Dede’nin hâtıraları çerçevesinde şehrin önemli mutasavvıf kişiliklerine dair aktarılanlar başta olmak üzere, dönemin dinî, tasavvufî ve sosyo-kültürel hayatına ait malumat değerlendirilmiştir.

The memoires, Asci Dede known as Ibrahim Halil Dede penned it, are important source for informations containing about XIX century Ottoman political, religious and mystical life. Work has the characteristics shown by itinerary with the informations about cities visited by the author in accordance with his task. On the other hand, work has also the characteristics shown by mystical work due to statements made to the mystical topics as well as being a classic memoir. As he dwelled in Erzincan for a while, his impressions about the city, informations given by him about Halidi dignitaries and especially about Sheikh Mustafa Fehmi Efendi are very important. In this article, especially narratives about Sufis are very important person of city according to memories of Asci Dede, religious, mystical and sociocultural life at that time have been commentated
BUHÂRÎ RÂVİSİ KÂDÎ MÜHELLEB B. EBÛ SUFRE’NİN ENDÜLÜS HADİSÇİLİĞİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
BUHÂRÎ RÂVİSİ KÂDÎ MÜHELLEB B. EBÛ SUFRE’NİN ENDÜLÜS HADİSÇİLİĞİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
Yazar: Tozlu, İbrahim
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Mühelleb b. Abu Sufre, Bukhari, Explanation, Andalusia, el-Muhtasaru’n-Nasîh ; Mühelleb b. Ebû Sufre, Buhârî, şerh, Endülüs, el-Muhtasar’un-nasîh.

Kâdî Mühelleb b. Ebû Sufre (ö. 435/1044), Endülüs coğrafyasında yetişen bir hadis âlimidir. Buhârî’nin en önemli râvîleri olarak kabul edilen Asîlî ile Kâbisî’den sema yoluyla hadis rivâyet etmiş, “Endülüs Hadisçiliği”ne önemli katkılar sağlamıştır. “Buhârî Rivâyeti”nin en sahih metnini inşâ etme gayreti içinde olan müellif, Asîlî ile Kâbisî’nin rivâyetlerini gözden geçirmek suretiyle meydana getirdiği eserinde bir nevi nüsha tashihi yapmıştır. Müellifin “el-Muhtasaru’n-nasîh” ve “Şerhu Sahihi’l-Buhârî” adlı iki çalışması vardır. Endülüs üzerine ülkemizde yapılan hadis çalışmalarında Mühelleb’in adından ve söz konusu eserlerinden müstakil olarak bahsedilmemiştir. “Endülüs Hadisçiliği”nde Mühelleb iki açıdan önem arz eder. Birincisi, Asîlî ve Kâbisî gibi üçüncü nesil Buhârî râvîlerinden aldığı rivâyet ve cerh-ta’dîl gibi pek çok ilmî birikimi ile Buhârî’yi Endülüs’te nakletmesidir.  İkincisi de, Muvattâ rivâyeti ve Mâlîkî fıkıh geleneği içinde Endülüs’te yetişmiş bir muhaddis olmasıdır. Bu makalede müellifin “Endülüs Hadisçiliğindeki Yeri ve Önemi” incelenecek, Buhârî rivâyeti ile metodu ise ayrı bir makalede ele alınacaktır.

Kâdî Mühelleb b. Abu Sufre (ö. 435/1044) is a hadith scholar who lived and educated in Andalusia region. He related hadiths from Asîlî and Kâbisî, who are regarded as the most important narrators from Bukhari, through sema method (i.e. by hearing from his/her teacher in person) and made great contributions to “Andalusian Hadith Studies”. In this work, the author, who was rigorous to compose the most reliable hadith texts out of ‘Bukhari Narrations, made a kind of revision of a copy by reviewing the narrations by Asîlî and Kâbisî’. The author has two works called “el-Muhtasaru’nnasîh” and “Şerhu Sahihi’l-Buhârî”. The hadith studies in our country on Andalusia did not mention the name of Mühelleb and his works. Muhelleb is of great significance for “Andalusia Hadith Studies” in two aspects. First, he narrated Bukhari in Andalusia through his scholarly accumulation in such areas like narration, cerh (a systematic study of errors in hadith narrations), ta’dîl (the investigation of whether hadith narrator had any faulty that can harm the trust of authorities). Second, he was a hadith scholar, who lived and got educated in Andalusia following the Muvattâ Hadith narration school and Mâlîkî fiqh tradition. In this article, the place of the author in “Andalusia Hadith Studies” is discussed while his narration from Bukhari and his method will be covered in another article
RUMMÂNÎ’NİN BELÂGATLE İLGİLİ KAYIP ESERİ VE TASRÎF HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ
RUMMÂNÎ’NİN BELÂGATLE İLGİLİ KAYIP ESERİ VE TASRÎF HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ
Yazar: Kuşcu, İrfan
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Rummani, i’jaz, balaghah, Ibn Rashiq, Ali b. Khalaf ; Rummânî, İ’câz, belâgat, İbn Reşîk, Ali b. Halef.

Rummânî, hicrî IV. asırda yaşamış önemli dilci ve müfessirlerinden biridir.  Böyle olmakla birlikte geriye bırakmış olduğu ilim mirası, büyük oranda günümüze kadar ulaşamamıştır. Müellif, i’câz sahasında asrımıza ulaşan ilk eserin sahibidir. Bu eseri, öz itibariyle Kur’ân’ın i’câz ve belâgati etrafında dönüp durmaktadır. Ne var ki biz, onun genel manada belâgatle ilgili başka bir eserinin daha olduğu kanaatini taşımaktayız. Müellifin belâgatle ilgili görüşleri, sadece Nüket isimli risâlesinde yer alanlarla sınırlı değildir. Gerek belâgatle ve gerekse belâgatin alt dallarıyla alâkalı görüşlerini başka eserlerde nakledilenlerle mukayeseli olarak ele aldığımızda konuların işleniş tarzındaki farklılıklar bariz bir şekilde kendisini göstermektedir. Bir taraftan i’câzla ilgili risâlesinde yer almayıp diğer kaynaklarda nakledilen görüşleri diğer yandan ise mevzuların işleniş şekillerindeki farklılıklar bizi belâgatle ilgili farklı bir eserine götürmektedir. Bu konuda önemli referanslardan birisi İbn Reşîk, diğeri ise Ali b. Halef’tir.

Rummani is one of the important linguist and commentators who lived in the forth century as Hijri Calender. In so far as, his scientific legacy did not get a chance to reach up today completely. He is the author of the first ljaz book reaching our century. As self, this book remains turned around the Ijaz and balaghah of Qur’an. However, we think that his opinions about the balaghah is not limited with this book. We think that there is one more book that mentions about the balaghah in general terms as is conventional in period. The concrete evidences of this assertion can be achieved when we consider the aouthor`s opinions about this topic with the other works that have made some citations from his book. Through a holistic overview of the author's opinion, it is possible to have an opinion about the book that did not get a chance to reach up today. When we consider his opinions about the balaghah and the sub-branches of balaghah as comparative, the differences in style of processing matters clearly show themselves. On the one hand the differences in style of processing matters, on the other hand his opinions that are written on the other sources but not written in his Ijaz book leads us to his different work about balaghah. One of the important references on this subject Ibn Rashiq, the other one is Ali b. Khalaf
EHL-İ HADİS’İN SÜNNET VE HADİS MÜDAFAALARINDAKİ ÜSLUP SORUNU
EHL-İ HADİS’İN SÜNNET VE HADİS MÜDAFAALARINDAKİ ÜSLUP SORUNU
Yazar: Aktepe, İsak
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ahli Hadith, Sunna, Hadith, Defend of Hadith, Wording ; Ehl-i Hadis, Sünnet, Hadis, Reddiye, Üslup

İslâm tarihi boyunca sünnet ve hadislere uyma konusunda birçok tartışmalar yaşanmıştır. Farklı ekoller metodolojilerini kullanarak İslâm’ın kaynaklarını yorumlamışlardır. Kanaatimizce bu yorumların hepsi İslâm medeniyeti açısından önemlidir. Ancak Ehl-i hadis ekolüne mensup alimlerimiz ne yazık ki muhaliflerine karşı ağır ithamlarda bulunmuş ve bu uğurda uydurma hadisleri dahi kullanmaktan çekinmemişlerdir. Bu makalede Ehl-i hadisin sünnet ve hadisleri müdafaa düşüncesiyle girdiği üslup sorunu bazı yönleriyle ele alınmıştır.

Throughout the history of Islam, there has been many discussions about submission to Sunna and hadith. Different schools interpreted resources of Islam with using their methodolgy. In our opinion, all of these interpretations is important in terms of Islamic civilization. However, members of the Ahl-i Hadith, unfortunately, found serious imputations against opponents and did not hesitate to use fabricated hadiths even for this cause. This article discussed some aspects of the Ahl-i hadith issue of style that they used in their defenses of Sunna and hadith
BİR DEĞER OLARAK SEVGİNİN GENÇLER ÜZERİNDEKİ TOPLUMSAL YANSIMASI: AİLE
BİR DEĞER OLARAK SEVGİNİN GENÇLER ÜZERİNDEKİ TOPLUMSAL YANSIMASI: AİLE
Yazar: İnan, Mesut
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Love, the Youth, Marriage, Family ; Sevgi, Gençlik, Evlilik, Aile.

Bugün gençlik evrensel bir olgu haline gelmiştir. İyi eğitim verildiği zaman bir sorun yumağı olmaktan ziyade, toplumun huzur, refah ve ilerlemesinin ana unsuru olan gençlik, duyguların yoğun olduğu bir dönemdir. Bu nedenle gençliğe yön verilmesi noktasında büyüklere önemli vazifeler düşer. Gençler üzerindeki en önemli duygulardan biri sevgidir. Sevgi denince; açılmaz kapıların açıldığı ve içinden çıkılamayan zorlukların aşıldığı aklımıza gelmektedir. Sevgisiz bir toplum huzurdan yoksundur. O toplumu oluşturan fertlerde mutsuzdur. Ailesiz kalan toplumlar tarih sahnesinden silinmeye daha bir müsait hale gelirler. Kuşkusuz gençleri bir araya getirip sosyolojik bir kurum olan aile müessesesini kurmaya vasıta olan sevgi duygusudur. Toplumun en küçük birimi olan aile hayatında sevgi aileyi oluşturan fertler için huzur kaynağıdır. Dolayısıyla aile sağlam temeller üzerine kurulmalıdır. Aileyi sağlam temel üzerine kuran en önemli değer ise sevgidir. Bu nedenle toplumsal hayatta bir araya gelen fertlerin sevgiyi hayatlarına düstur edinmeleri önemlidir.

Today, the youth has become a universal fact. When educated well, youth becomes a period of serenity, prosperity and development in a society. Therefore, the adults have a very important function in terms of bringing up and guiding the young during this significant period. One of the most effective emotions on the young is love. Love means opening closed doors, overcoming obstacles that seem to be impossible to overcome. A society without love is devoid of peace. Individuals in that society are unhappy. Societies that don’t have the ties in families are doomed to go out of existence. It is love that brings the young together and establish the institution of marriage and family. Love is also the source of peace for the members of family. So, family should be established on sound basis and love is the most significant value that ensures this. This is why, it is important for the young to see love as a rule, an indispensable issue in their life
BEDİZÜZZAMAN’DA MEDENİYET İNŞASI: BİR DİNLER TARİHİ YAKLAŞIMI
BEDİZÜZZAMAN’DA MEDENİYET İNŞASI: BİR DİNLER TARİHİ YAKLAŞIMI
Yazar: Alıcı, Mustafa
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Bediuzzaman, Western Civilization, Muslim Civilization, Re-newment ; Bediüzzaman, Batı Medeniyeti, İslam Medeniyeti, Tecdid.

Bediüzzaman, Batı medeniyetine karşı değildir. O batının körü körüne taklidine karşıdır. Yine o, batılılaşmak ve Avrupalılaşmak anlamındaki her türlü şekilcilik ve kimlik değiştirmeye karşıdır. Medeniyet açısından böyle bir anlayış, daha çok yüzeysel ve tamamen dış görünümün önemsenmesi demektir.Ona göre İslam medeniyetinin durgunluğuna ve geri kalmasına götüren, kötümserlik, enaniyet, düşmanlık, yolsuzluklar, diktatörlüktür. Buna karşın İslam dininin özüne muhalif eylemler içine girmeden Müslümanları harekete geçirecek unsurlar, şura, tecdid, barış, ve kardeşlik gibi ahlaki değerlerle donanmış İslami gerçeklerdir.

Bediuzzaman is not opponent to the Western civilization. What he did oppose is to imitate it blindly. He also opposes for the ideas as to be civilized or to be Europeanized in surface and identically. For him, this approach to the civilization means to insist on the its phenomena not on its essences
İSMAİL GASPIRALI’NIN DÂRÜRRAHAT MÜSLÜMANLARI ADLI ESERİNDEKİ ENDÜLÜS ALGISI ÜZERİNE
İSMAİL GASPIRALI’NIN DÂRÜRRAHAT MÜSLÜMANLARI ADLI ESERİNDEKİ ENDÜLÜS ALGISI ÜZERİNE
Yazar: Parlak, Nizamettin
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ismail Gaspirali/Gasprinski, Dar al-Rahat, Andalus, Utopia ; İsmail Gaspıralı, Darürrahat, Endülüs, Ütopya.

Dünya Müslümanlarının ve Türklerin birliği ve kalkınması için mücadele eden İsmail Gaspıralı, gerek basın-yayın yoluyla ve uyguladığı yeni eğitim metotlarıyla gerekse yazdığı eserlerle bu hedefine ulaşmak için büyük gayret göstermiştir. Onun mücadelesinde, telif ettiği eserleri, önemli bir yer tutmakta olup onlardan bazıları ütopya türündedir. Bunların en önemlisi de Endülüs’ü konu alan Darürrahat Müslümanları adlı eseridir. Gaspıralı, bu kitabı aracılığıyla Müslümanların geri kalmışlık sebeplerini açıklamıştır. Akabinde de gelişmek ve kalkınmak için neler yapılması gerektiğini ortaya koymuş, azimle çalıştıkları takdirde Müslümanların, Batı medeniyetini geride bırakacak medenî bir Müslüman toplum inşa edeceklerine inandığını ifade etmiştir.

Gaspirali, who realized the need for education and cultural reform and modernization of the Turkish and Islamic communities, struggled firstly for the union and growth of Turks and then the Muslims of the world. So he tried to success it by pressing journals, newspapers and writing articles and publishing books. He set forward his own approach to education method as called newest method in Islamic education. Among his books, Darürrahat Müslümanları ( The Muslims of Andulus) is very important utopian book. He analised the reasons of the backward of the Muslims and how to devolope in this book. Finally he considered that if the Muslims do the best, they can establish a Muslim civilized society higher than western civilization
ARİSTOTELES’TE ETİK GÖRECİLİĞİN ELEŞTİRİSİ
ARİSTOTELES’TE ETİK GÖRECİLİĞİN ELEŞTİRİSİ
Yazar: Çelikkol, Suat
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ethic relativity, Aristotles, Sophists, Ancient Age, ‘Noncontradiction principle’ ; Etik görecilik, Aristoteles, Sofistler, Antikçağ, “Çelişmezlik İlkesi”

Etik görecilik, evrensel olarak geçerli ahlaki ilkelerin bulunmadığını, tüm ahlaki ilkelerin kültürlere ve bireysel tercihlere göre farklı olduğunu ileri sürer. Antikçağda sofistlerin benimsediği bu iddia ahlaki değerleri şüpheli duruma düşürdüğü için daha o dönemde ağır şekilde eleştirilmiş, fakat başlattığı tartışma günümüze kadar devam etmiştir. Bu yazıda felsefe tarihinde sürekli gündemde yer almış olan etik görecilik öğretisinin ne olduğunu, ilk temsilcileri olan sofistlerin etik göreciliğe nasıl vardıklarını, hangi tezlere dayanarak görüşlerini temellendirdiklerini incelemeyi; özelde ise etik görecilik öğretisinin temel dayanaklarını ağır biçimde eleştiren Aristoteles’in, bu öğretiyi hangi yönlerden tutarsız bulduğunu, sorunu nasıl incelediğini, kendi tezinden hareketle ahlakta nasıl bir yönelime ulaştığını ortaya koymayı amaçladı.Sofistler, evrensel olarak geçerli ahlaki ilkelerin olmadığını, ahlaki değerlerin toplumdan topluma hatta kişiden kişiye değiştiğini, tüm değerlerin ilahi temellerden bütünüyle bağımsız olarak yalnızca insani ve sübjektif temeller taşıdığını iddia etmişlerdir. Onlar böyle bir görüşü Heraklitos’un metafizik öğretisinden hareket ederek savunmuşlardır. Aristoteles ise sofistlerin dayandığı metafizik öğretinin, mantığın en temel ilkesi olan “çelişmezlik ilkesi”ne ters düştüğü için onların tüm iddialarının çürük olduğunu ifade etmiştir. Aristoteles sofistlerin bu yanılgıya düşmelerinin nedenini doğadaki değişimi gözlemlemelerine fakat değişmeden kalanı gözden kaçırmalarına, duyusal olanları anlamalarına ama göksel dünyayı fark edememelerine bağlamıştır.

Ethic relativity asserts that there aren’t globally valid ethic principles but all ethic principles are relativistic to cultural and individual preferences. As the claim adopted by sophists in Ancient age made the moral values suspicious, it was criticized heavily; however, the argument it commenced has continued until today