ARAŞTIRMA SORGULAMAYA DAYALI ÖĞRETİM HAKKINDA ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI
ARAŞTIRMA SORGULAMAYA DAYALI ÖĞRETİM HAKKINDA ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI
Yazar: Açıkgöz, Dilek; Uluçınar Sağır, Şafak; Ozan, Ferhat
Dergi: International Journal of Turkish Education Sciences, Vol. 2018 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Fen eğitimi,araştırma sorgulamaya dayalı öğretim,öğretmen tutumları

Araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımıöğrencilere bilimsel düşünme becerileri kazandırılmasında, problem çözensorgulayan bireyler olarak yetiştirilmesinde etkili bir yaklaşımdır. Öğretimprogramlarındaki değişikliklerle ülkemizde fen öğretiminde benimsenen yaklaşımaraştırma sorgulamaya dayalı öğretimdir. Sınıflarda bu yaklaşımı uygulayacakolan fen öğretmenlerinin bu yaklaşımı benimsemeleri ve yaklaşıma yöneliktutumları uygulamaların etkisinde oldukça önemlidir. Literatür incelendiğindearaştırma sorgulama yaklaşımına yönelik öğretmen tutumlarının çok fazlaçalışılmadığı ve Türkçe bir ölçek bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanınamacı, Dibiase ve Mcdonald (2015) tarafından geliştirilen "AraştırmaSorgulamaya Yönelik Öğretmen Anketi"ni Türkçe'ye uyarlamaktır. Bu çalışmada tarama yöntemi kullanılmıştır.Araştırma evreni Adıyaman ve Tokat illerinde görev yapan fen (fen bilgisi,fizik, kimya, biyoloji ) öğretmenleri, örneklem 300 öğretmendir. Anketöncelikle araştırma ekibi tarafından Türkçe’ye çevrilmiş, daha sonra Türkçeolan form ile orijinalinin tutarlılığı, fen alan eğitimi ve yabancı dil eğitimialanlarında ikişer uzman tarafından kontrol edilmiş ve öneriler doğrultusundayeniden düzenlenmiştir. Türkçe'ye çevrilen ankette yer alan maddeler bir diluzmanı tarafından tekrar İngilizceye çevrilmiştir.  Uyum kontrolü için fen eğitimi, yabancı dilve alan eğitimi olmak üzere 3 uzman grubundan yazılı görüşler alınmış veanketin hem Türkçesi hem de İngilizcesi ikişer hafta aralıklarla her iki dile hakimolan 12 fen eğitimcisine uygulanmıştır. Demografik özellikler bölümü dışında 51maddeden oluşan anket formuna son hali verilerek örneklemi oluşturan fenöğretmenlerine uygulanmıştır. Orijinal ölçekte "Araştırma SorgulamayaYönelik Görüşler", "Fen Öğretiminin Önemi" ve "AraştırmaSorgulamaya Yönelik Endişeler" boyutları yer almaktadır. Her boyut kendiiçerisinde farklı ölçekler olarak değerlendirilmiş ve güvenirlikler sırasıyla 0,801; 0,776 ve 0,816 toplamgüvenirlik Cronbach Alpha 0,81 bulunmuştur. Uyarlama çalışmasında doğrulayıcıve açımlayıcı faktör analizleri ile geçerlik çalışmaları yapılarak Türkçe feneğitimi literatürüne güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı kazandırılmayaçalışılacaktır.

Araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımıöğrencilere bilimsel düşünme becerileri kazandırılmasında, problem çözensorgulayan bireyler olarak yetiştirilmesinde etkili bir yaklaşımdır. Öğretimprogramlarındaki değişikliklerle ülkemizde fen öğretiminde benimsenen yaklaşımaraştırma sorgulamaya dayalı öğretimdir. Sınıflarda bu yaklaşımı uygulayacakolan fen öğretmenlerinin bu yaklaşımı benimsemeleri ve yaklaşıma yöneliktutumları uygulamaların etkisinde oldukça önemlidir. Literatür incelendiğindearaştırma sorgulama yaklaşımına yönelik öğretmen tutumlarının çok fazlaçalışılmadığı ve Türkçe bir ölçek bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanınamacı, Dibiase ve Mcdonald (2015) tarafından geliştirilen "AraştırmaSorgulamaya Yönelik Öğretmen Anketi"ni Türkçe'ye uyarlamaktır. Bu çalışmada tarama yöntemi kullanılmıştır.Araştırma evreni Adıyaman ve Tokat illerinde görev yapan fen (fen bilgisi,fizik, kimya, biyoloji ) öğretmenleri, örneklem 300 öğretmendir. Anketöncelikle araştırma ekibi tarafından Türkçe’ye çevrilmiş, daha sonra Türkçeolan form ile orijinalinin tutarlılığı, fen alan eğitimi ve yabancı dil eğitimialanlarında ikişer uzman tarafından kontrol edilmiş ve öneriler doğrultusundayeniden düzenlenmiştir. Türkçe'ye çevrilen ankette yer alan maddeler bir diluzmanı tarafından tekrar İngilizceye çevrilmiştir.  Uyum kontrolü için fen eğitimi, yabancı dilve alan eğitimi olmak üzere 3 uzman grubundan yazılı görüşler alınmış veanketin hem Türkçesi hem de İngilizcesi ikişer hafta aralıklarla her iki dile hakimolan 12 fen eğitimcisine uygulanmıştır. Demografik özellikler bölümü dışında 51maddeden oluşan anket formuna son hali verilerek örneklemi oluşturan fenöğretmenlerine uygulanmıştır. Orijinal ölçekte "Araştırma SorgulamayaYönelik Görüşler", "Fen Öğretiminin Önemi" ve "AraştırmaSorgulamaya Yönelik Endişeler" boyutları yer almaktadır. Her boyut kendiiçerisinde farklı ölçekler olarak değerlendirilmiş ve güvenirlikler sırasıyla 0,801; 0,776 ve 0,816 toplamgüvenirlik Cronbach Alpha 0,81 bulunmuştur. Uyarlama çalışmasında doğrulayıcıve açımlayıcı faktör analizleri ile geçerlik çalışmaları yapılarak Türkçe feneğitimi literatürüne güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı kazandırılmayaçalışılacaktır.