“Tabiat Tetkiki Ve Hıfzıssıhha” Ders Kitaplarının Eğitsel Ve Görsel Tasarım Bakımından İncelenmesi
The Review of “Nature Study and Sanitation” Textbooks in Terms of Educational and Visual Design
Yazar: Özer, İlker Bilen; Ünal, Cezmi
Dergi: Ege Eğitim Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Science Education ; Fen Bilgisi Eğitimi ; 1924 curriculum,Naime Halit,Science education,Textbook ; 1924 müfredatı,Naime Halit,Fen eğitimi,Ders kitabı

Bu araştırmada 1924 İlk Mektepler Müfredat Programı’na göre Naime Halit’in ilkokul 4 ve 5. sınıflar için hazırladığı “Tabiat Tetkiki ve Hıfzıssıhha” adlı iki ders kitabı incelenerek eğitsel ve görsel tasarım bakımdan özelliklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma kitap inceleme çalışması örneği olduğundan doküman incelemesi yöntemine göre yapılmıştır. Bu nedenle her iki kitap da kapsamlı bir içerik analizine tabi tutularak eğitsel ve görsel tasarım özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda eğitsel tasarım özellikleri bakımından her iki kitabın da programda yer alan hedeflere uygun olarak hazırlandığı, konu içeriklerinin ise basitten karmaşığa doğru günlük hayattan örnekleri de içerecek şekilde düzenlendiği görülmüştür. Kitaplardaki konu anlatımları öğretmen merkezli öğretime imkân verecek şekilde daha çok sözel ve görsel zekâ türüne göre düzenlenmiş, ayrıca konu sonlarında da özet ve tekrar bölümlerine yer verilmemiştir. Kitaplarda eski bilimsel terim ve kavramlar Arapça ve Farsça olarak kullanılmış sadece yeni kavramlarda Batı dilleri tercih edilmiştir. Görsel tasarım özellikleri bakımından ise kitapların baskısının net ve düzenli olduğu görülmüş, metin içeriklerin herhangi bir baskı hatasına rastlanmamıştır. Arap harfleriyle yazılmış olan kitaplarda kullanılan harflerin büyüklüğü de uygun ve okunaklıdır.

In this research, it is aimed to reveal educational and visual design features of the “Nature Study and Sanitation” textbooks prepared by Naime Halit for the 4th and 5th grades of primary school according to the 1924 Primary School Curriculum. Since the research is an example of a book review study, it was carried out according to the document review method. For this reason, both books were subjected to a comprehensive content analysis and evaluated in terms of educational and visual design features. The results of the study showed that according to educational features, both books were prepared in accordance with the objectives of the curriculum and the subject contents were arranged in a way to include examples from daily life according to the principle from simple to complex. The design in the books were arranged according to the type of verbal and visual intelligence in a way to allow teacher-centered teaching, and the summary and repetition sections were not included at the end of the topic. In the books, scientific terms and concepts were used in Arabic and Persian, western languages were only preferred for new concepts. In terms of visual design features, it was seen that the printing of the books was clear and regular, and no printing errors were found in the text content. Both books were written in Arabic letters according to Ottoman Turkish, and the size of the letters used is appropriate and legible according to the content of the subject.