1943 ADAPAZARI-HENDEK DEPREMİ ve YANKILARI
1943 ADAPAZARI-HENDEK DEPREMİ ve YANKILARI
Yazar: Unat, Kadri
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 16 No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Adapazarı,Hendek,Deprem,20 Haziran 1943

Depremselliği yüksek olan bir coğrafya üzerinde bulunan Türkiye’de kuruluşundanitibaren çok sayıda yer sarsıntısı gerçekleşmiştir. Kuzey Anadolu Fay Hattıüzerinde, yani Türkiye’nin birinci derece deprem bölgesinde yer alan Adapazarı vecivarında da çeşitli tarihlerde yer sarsıntıları gerçekleşmiştir. Söz konusudepremlerin ilki ise 20 Haziran 1943’te meydana gelen Adapazarı-Hendekdepremidir. 18.30 sularında ve 6,6 büyüklüğünde gerçekleşen deprem, Mercalliölçeğine göre 9 şiddetinde hissedilmiştir. Yer sarsıntısı, birinci derece deprembölgesinin neredeyse tamamında hissedilmekle birlikte merkez üssü Adapazarıolduğu için asıl yıkım Adapazarı ve Hendek’te yaşanmıştır. Adapazarı’nın üçteikisinin yıkılmasına neden olan deprem; 346 kişinin ölümü, çok sayıda kişininyaralanması, elektrik ağının çökmesi ve birçok vatandaşın evsiz kalmasıylasonuçlanmıştır. Bunun üzerine Ankara, Bolu, Eskişehir, İzmit ve İstanbul gibiillerden bölgeye sağlık ekipleri ile yardım malzemeleri sevk edilmiş, KızılayCemiyeti de Adapazarı’na ekiplerini göndermek suretiyle sürece dâhil olmuştur.Yardımlar sadece kurumsal düzeyde kalmamış, siviller tarafından birtakım yardımkampanyaları da düzenlenmiştir. Savaşın olumsuz etkilerinin büyük orandahissedildiği, Milli Korunma Kanunu’nun yürürlükte olduğu, karaborsacılığın başıçektiği ve toplumun yaşam standardının kötüleştiği bir ortamda meydana gelendepremden sonra Anadolu insanının Adapazarı ve Hendek için yardımkampanyalarına elinden geldiği oranda destek olması dikkate değerdir. Çünküİkinci Dünya Savaşı’nın gündemi belirlediği bir dönemde meydana gelen deprem,bütün dikkatleri Adapazarı’na çevirmiş ve ulusal basında geniş yankı uyandırmanınyanı sıra, TBMM’nin de ana konularından birini oluşturmuştur.

Depremselliği yüksek olan bir coğrafya üzerinde bulunan Türkiye’de kuruluşundanitibaren çok sayıda yer sarsıntısı gerçekleşmiştir. Kuzey Anadolu Fay Hattıüzerinde, yani Türkiye’nin birinci derece deprem bölgesinde yer alan Adapazarı vecivarında da çeşitli tarihlerde yer sarsıntıları gerçekleşmiştir. Söz konusudepremlerin ilki ise 20 Haziran 1943’te meydana gelen Adapazarı-Hendekdepremidir. 18.30 sularında ve 6,6 büyüklüğünde gerçekleşen deprem, Mercalliölçeğine göre 9 şiddetinde hissedilmiştir. Yer sarsıntısı, birinci derece deprembölgesinin neredeyse tamamında hissedilmekle birlikte merkez üssü Adapazarıolduğu için asıl yıkım Adapazarı ve Hendek’te yaşanmıştır. Adapazarı’nın üçteikisinin yıkılmasına neden olan deprem; 346 kişinin ölümü, çok sayıda kişininyaralanması, elektrik ağının çökmesi ve birçok vatandaşın evsiz kalmasıylasonuçlanmıştır. Bunun üzerine Ankara, Bolu, Eskişehir, İzmit ve İstanbul gibiillerden bölgeye sağlık ekipleri ile yardım malzemeleri sevk edilmiş, KızılayCemiyeti de Adapazarı’na ekiplerini göndermek suretiyle sürece dâhil olmuştur.Yardımlar sadece kurumsal düzeyde kalmamış, siviller tarafından birtakım yardımkampanyaları da düzenlenmiştir. Savaşın olumsuz etkilerinin büyük orandahissedildiği, Milli Korunma Kanunu’nun yürürlükte olduğu, karaborsacılığın başıçektiği ve toplumun yaşam standardının kötüleştiği bir ortamda meydana gelendepremden sonra Anadolu insanının Adapazarı ve Hendek için yardımkampanyalarına elinden geldiği oranda destek olması dikkate değerdir. Çünküİkinci Dünya Savaşı’nın gündemi belirlediği bir dönemde meydana gelen deprem,bütün dikkatleri Adapazarı’na çevirmiş ve ulusal basında geniş yankı uyandırmanınyanı sıra, TBMM’nin de ana konularından birini oluşturmuştur.