Ortaokul Öğrencilerinin Konuşmaya Yönelik Tutumları ve Kaygıları ile Konuşma Öz Yeterlikleri İlişkisi
The Relationship Between Lower Secondary School Students' Attitudes and Anxieties Towards Speaking and Their Self-Efficacy in Speaking
Yazar: Yurtseven, Suzan; Süğümlü, Üzeyir
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2026
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Konuşma becerisi,konuşmaya yönelik tutum,konuşma kaygısı,konuşma öz yeterliği,ortaokul öğrencileri ; Speaking skills,speaking attitude,speaking anxiety,speaking self-efficacy,secondary school students

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin konuşma becerisi tutumları, konuşma kaygıları ve konuşma öz yeterlikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında bir ilin farklı devlet ortaokullarında; beş, altı, yedi ve sekizinci sınıf düzeylerinde öğrenim gören 636 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler; Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği, Konuşma Kaygısı Ölçeği ve Konuşma Öz Yeterliği Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel ve çıkarımsal istatistik teknikleri ile çoklu doğrusal regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin konuşma becerisi tutumları iyi düzeyde, konuşma kaygıları orta düzeyde, konuşma öz yeterlikleri ise iyi düzeydedir. Ayrıca olumlu tutumların, öğrencilerin konuşma öz yeterliklerini desteklediği; kaygı düzeyinin artmasının ise öz yeterliği zayıflattığı belirlenmiştir. Öğrencilerin konuşma tutumlarında ve öz yeterliklerinde cinsiyet değişkeninde anlamlı farklılık belirlenmemiştir. Konuşma kaygısında ise erkek öğrencilerin lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Bu da kız öğrencilerin erkek öğrencilere oranla konuşma kaygılarının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin konuşma tutumları ve konuşma öz yeterliklerinde sınıf düzeyi değişkeninde beşinci sınıf lehine anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Buna karşın kaygı düzeylerinde ise sınıf düzeyi açısından anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Araştırma sonuçları konuşma öğretiminde öğrencilerin kaygılarını azaltacak, olumlu tutumlarını geliştirecek ve öz güvenlerini destekleyecek öğrenme ortamlarının oluşturulması gerektiğini göstermektedir. Öğretmenlerin öğrencilerine destekleyici ve güvenli bir sınıf ortamı oluşturmaları, konuşma öz yeterliğinin güçlenmesine katkı sağlayacaktır.

The aim of this study is to examine the relationship between lower secondary school students' attitudes towards speaking skills, speaking anxiety, and speaking self-efficacy. The study was conducted using a correlational survey model, a quantitative research method. The sample consisted of 636 students studying in the fifth, sixth, seventh, and eighth grades in different public lower secondary schools in a province during the 2024-2025 academic year. Data were collected using the Speaking Skills Attitude Scale, the Speaking Anxiety Scale, and the Speaking Self-Efficacy Scale. The obtained data were analyzed using descriptive and inferential statistical techniques and multiple linear regression analysis. According to the research findings, students' attitudes towards speaking skills were at a good level, their speaking anxiety was at a moderate level, and their speaking self-efficacy was at a good level. Furthermore, it was determined that positive attitudes supported students' speaking self-efficacy, while increased anxiety weakened self-efficacy. No significant differences were found in speaking attitudes and self-efficacy based on gender. However, a significant difference was found in speaking anxiety, favoring male students. This indicated that female students had higher levels of speaking anxiety than male students. Significant differences were found in students' speaking attitudes and speaking self-efficacy across grade levels, favoring fifth-grade students. However, no significant difference was found in anxiety levels across grade levels. The research results indicated that in speech instruction, learning environments should be created that reduce students' anxiety, develop positive attitudes, and support their self-confidence. Teachers creating a supportive and safe classroom environment for their students will contribute to strengthening their speaking self-efficacy.