Özel Besi Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Durumu ve Etkileyen Faktörler / Structure of Private Beef Farms and Affecting Factors
Özel Besi Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Durumu ve Etkileyen Faktörler / Structure of Private Beef Farms and Affecting Factors
Yazar: Han, Yavuz; Bakır, Galip
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Besi sığırcılığı, yapısal durum, eğitim, deneyim, Ergani

ÖZET: Bu çalışma Ergani ilçesindeki besi sığırcılığı işletmelerinin yapısal durumu ve buna işletmecilerin eğitim ve deneyimlerinin etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla gayeli olarak seçilen ilçe merkezi ve 24 köyde 167 işletmede anket çalışması yapılmıştır. Genel olarak, işletmecilerin profili eğitimi düzeyi ilkokul (%58.1), 18-39 yaş aralığında (ort. 40.8 yaş), 1-7 yıl deneyime sahip (ort. 9.8 yıl) ve işletmedeki birey sayısı ortalama yaklaşık 9 kişiden oluşmaktadır. İşletmelerde ortalama sığır sayısı 23.9 baş olup, okuryazar ve olmayanlarda 22-40 baş iken, lise+ olanlarda 1-3 baş bulunmuştur. Sığır ırklarının dağılımı %40.5 yerli, %58.3 melez ve %1.2 kültür ırkı şeklindedir. Okuryazar olmayanlar yerli (%46.9), okuryazarlar melez ırkı (%58.3) ve eğitim düzeyi lise+ olanlar ise yerli+melez (%61.5) hayvanları tercih etmişlerdir. İşletmecilerin %36.5'i suni ve %63.5'i tabi aşım uygulamaktadır. İşletmelerde en sık görülen hastalıklar, şap-theleriosis (%30.1), ayak tırnak-şap-theleriosis (%22.3) ve ayak tırnak-şap (%18.7) olup, okuryazar olmayan işletmelerde ayak-tırnak (%39.4), okuryazarlarda "ayak tırnak-şap- theleriosis" (%58.3), orta ve lisede şap (%36.4, %38.5) olarak tespit edilmiştir. İşletmelerde periyodik olarak vitamin ve tablet kullanılmakta (%71.9) ve koruyucu aşılama (%97.6) yapılmaktadır. İşletmecilerin beklentileri, desteklemenin artırılması, kredi, veteriner hizmeti, besi materyali ve eğitim hizmeti iken; başlıca sorunlar ise, besi materyalinin ve yemin pahalı olması, destek priminin azlığı ve bunların kombinasyonları şeklinde belirlenmiştir.   Anahtar kelimeler: Besi sığırcılığı, yapısal durum, eğitim, deneyim, Ergani.   ABSTRACT: This study was performed to determine structure of beef farms in Ergani province and effect of education and experience of farmers on this structure. 167 beef farms were surveyed in a community country center and 24 villages chosen intentionally. Farmers' general profile happened to be 58.1% first school educated, 18-39 age (average 40.8 age) and 1-7 year experienced (average 9.8 years). The average household number was 9. Mean beef cattle number of the farms was 23.9. Animal numbers in farm run by literate and illiterate farmers was 22-44. This was 1-3 in farms run by high school and higher educated farmers. Breed distribution was 40.5% native, 58.3% crossbred and 1.2% purebred. illiterate, literate and high school - higher educated farmers preferred to have native (46.9%), crossbred (58.3%) and farmers native and crossbreed (61.5%) animals, respectively. %36.5 of farmers used artificial insemination and 63.5% used natural breeding. The most observed diseases were alum-theleriosis (30.1%), foot-nails problems-alum-theleriosis (%22.3) and foot-nails problems-alum (% 18.7), foot-nails problems was (39.4%) in illiterate's farm. Foot-nails problems-alum-theleriosis" was (58.3%) in literates' farms. Alum was (36.4%, 38.5%) in middle and high school educates' farms. Vitamin and tablet were used (71.9%) regularly in farms and preventive vaccination (97.6%) was applied. The expectations of farmers were increasing subsidizes, credit, veterinary service, feeding material and education. Main problems of farms were expensive feeding material and feed, low subsidizing premium and a combination of all.   Key words: Beef farming, structure situation, education, experience, Ergani

ÖZET: Bu çalışma Ergani ilçesindeki besi sığırcılığı işletmelerinin yapısal durumu ve buna işletmecilerin eğitim ve deneyimlerinin etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla gayeli olarak seçilen ilçe merkezi ve 24 köyde 167 işletmede anket çalışması yapılmıştır. Genel olarak, işletmecilerin profili eğitimi düzeyi ilkokul (%58.1), 18-39 yaş aralığında (ort. 40.8 yaş), 1-7 yıl deneyime sahip (ort. 9.8 yıl) ve işletmedeki birey sayısı ortalama yaklaşık 9 kişiden oluşmaktadır. İşletmelerde ortalama sığır sayısı 23.9 baş olup, okuryazar ve olmayanlarda 22-40 baş iken, lise+ olanlarda 1-3 baş bulunmuştur. Sığır ırklarının dağılımı %40.5 yerli, %58.3 melez ve %1.2 kültür ırkı şeklindedir. Okuryazar olmayanlar yerli (%46.9), okuryazarlar melez ırkı (%58.3) ve eğitim düzeyi lise+ olanlar ise yerli+melez (%61.5) hayvanları tercih etmişlerdir. İşletmecilerin %36.5'i suni ve %63.5'i tabi aşım uygulamaktadır. İşletmelerde en sık görülen hastalıklar, şap-theleriosis (%30.1), ayak tırnak-şap-theleriosis (%22.3) ve ayak tırnak-şap (%18.7) olup, okuryazar olmayan işletmelerde ayak-tırnak (%39.4), okuryazarlarda "ayak tırnak-şap- theleriosis" (%58.3), orta ve lisede şap (%36.4, %38.5) olarak tespit edilmiştir. İşletmelerde periyodik olarak vitamin ve tablet kullanılmakta (%71.9) ve koruyucu aşılama (%97.6) yapılmaktadır. İşletmecilerin beklentileri, desteklemenin artırılması, kredi, veteriner hizmeti, besi materyali ve eğitim hizmeti iken; başlıca sorunlar ise, besi materyalinin ve yemin pahalı olması, destek priminin azlığı ve bunların kombinasyonları şeklinde belirlenmiştir.   Anahtar kelimeler: Besi sığırcılığı, yapısal durum, eğitim, deneyim, Ergani.   ABSTRACT: This study was performed to determine structure of beef farms in Ergani province and effect of education and experience of farmers on this structure. 167 beef farms were surveyed in a community country center and 24 villages chosen intentionally. Farmers' general profile happened to be 58.1% first school educated, 18-39 age (average 40.8 age) and 1-7 year experienced (average 9.8 years). The average household number was 9. Mean beef cattle number of the farms was 23.9. Animal numbers in farm run by literate and illiterate farmers was 22-44. This was 1-3 in farms run by high school and higher educated farmers. Breed distribution was 40.5% native, 58.3% crossbred and 1.2% purebred. illiterate, literate and high school - higher educated farmers preferred to have native (46.9%), crossbred (58.3%) and farmers native and crossbreed (61.5%) animals, respectively. %36.5 of farmers used artificial insemination and 63.5% used natural breeding. The most observed diseases were alum-theleriosis (30.1%), foot-nails problems-alum-theleriosis (%22.3) and foot-nails problems-alum (% 18.7), foot-nails problems was (39.4%) in illiterate's farm. Foot-nails problems-alum-theleriosis" was (58.3%) in literates' farms. Alum was (36.4%, 38.5%) in middle and high school educates' farms. Vitamin and tablet were used (71.9%) regularly in farms and preventive vaccination (97.6%) was applied. The expectations of farmers were increasing subsidizes, credit, veterinary service, feeding material and education. Main problems of farms were expensive feeding material and feed, low subsidizing premium and a combination of all.   Key words: Beef farming, structure situation, education, experience, Ergani