Türkiye’de Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ile Ebelik  Lisansüstü Tezlerinde Sanal Gerçekliğin Kullanımı: Sistematik  İnceleme
The Use of Virtual Reality in Obstetrics and Gynecology Nursing  and Midwifery Postgraduate Thesis in Turkey: A Systematic  Review
Yazar: Karabulut, Gülcan; Yavaş, Gamze
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Obstetrics and Gynocology Nursing ; Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ; hemşirelik,ebelik,lisansüstü tezler,sanal gerçeklik ; nursing,midwifery,postgraduate theses,virtual reality

Türkiye’de Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ile Ebelik Lisansüstü Tezlerinde Sanal Gerçekliğin KullanımıÖZAmaç: Bu çalışmanın amacı, ülkemizde Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ile Ebelik alanlarında yürütülen lisansüstü tezlerde sanal gerçeklik (SG) kullanım alanlarını sistematik olarak incelemektir.Gereç ve Yöntem: Retrospektif ve tanımlayıcı nitelikte olan bu sistematik inceleme, ülkemizde Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ile Ebelik alanlarında SG uygulamalarını araştıran, Türkçe veya İngilizce yayınlanmış, tam metnine erişilebilen lisansüstü tezleri kapsamaktadır. Literatür taraması, 15-22 Ağustos 2024 tarihlerinde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanında "sanal gerçeklik" ve "virtual reality" anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır. Veri taramasında herhangi bir zaman kısıtlaması uygulanmamış ve tüm tezler değerlendirilmiştir. Tezlerin başlık ve özetleri incelendikten sonra dahil edilme kriterlerine uyanlar araştırmaya dahil edilmiştir. Güvenilirlik sağlamak amacıyla araştırmacılar tarafından veri özetleme formu geliştirilmiş ve tezler iki bağımsız araştırmacı tarafından incelenmiştir. Verilerin analizinde tezlerin yürütüldüğü alan, tez türü, yayın yılı, amacı, araştırma tasarımı, örneklemi, girişimleri, bulguları ve sonuçları özetlenmiştir.Bulgular: Ülkemizde Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ile Ebelik alanlarında yürütülen lisansüstü tezlerden dahil edilme kriterlerine uyan 20 tez belirlenmiştir. Tezlerin 13'ü Ebelik (sekizi doktora, beşi yüksek lisans), yedisi Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği (beşi doktora, ikisi yüksek lisans) alanında, randomize kontrollü olarak yürütülmüştür. Tezlerde SG uygulamalarının gebelik, non stres test işlemi, erken doğum tehdidi, sezaryen ve vajinal doğum, epizyotomi onarımı, pelvik muayene, histerosalpingografi işlemi, günübirlik jinekolojik cerrahi işlemler, dismenore gibi konularda ve ebelik eğitiminde kullanıldığı görülmüştür.Sonuç ve Öneriler: Ülkemizde Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ile Ebelik alanlarında SG uygulamaları kullanımının giderek arttığı ve etkili olduğu belirlenmiştir. SG uygulamalarının etkinliğini ve uzun vadeli etkilerini belirleyen, kanıt düzeyini arttıracak araştırmaların yapılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Hemşirelik; ebelik; lisansüstü tezler; sanal gerçeklik.

The Use of Virtual Reality in Obstetrics and Gynecology Nursing and Midwifery Postgraduate Thesis in TurkeyABSTRACTObjective: The aim of this study is to systematically review the areas of virtual reality (VR) use in postgraduate theses conducted in Obstetrics and Gynecology Nursing and Midwifery in our country.Methods: A retrospective, descriptive review was conducted of accessible postgraduate theses in Turkish or English on VR practices in this field. The keyword 'virtual reality' was used in the Council of Higher Education National Thesis Center database from August 15-22, 2024. All theses were evaluated without time restriction, and those meeting the inclusion criteria were selected based on titles and abstracts. To ensure reliability, a data summarization form was developed, and two independent researchers reviewed the theses. Data analysis summarized the field of study, thesis type, publication year, objective, research design, sample group, interventions, findings, and results.Results: 20 theses met the inclusion criteria: 13 in Midwifery (8 doctoral, 5 master’s) and 7 in Obstetrics and Gynecology Nursing (5 doctoral, 2 master’s), all using randomized controlled trials. VR practices were applied to pregnancy, non-stress tests, threatened preterm labor, cesarean sections, vaginal delivery, episiotomy repair, pelvic exams, hysterosalpingography, day-to-day gynecological operation, dysmenorrhea, and midwifery education.Conclusion: The use of VR practices in Obstetrics and Gynecology Nursing and Midwifery is increasing and effective. Further research is needed to evaluate the effectiveness and long-term effects of VR practices and to strengthen evidence.Keywords: Nursing; midwifery; postgraduate theses; virtual reality.