Ayasofya Hatîbi Hamdullâh Hamdî  Ö. H.983/1575? ’nin Mevlûdü’n-Nebî’si
Hamdullâh Hamdî  D. H.983/1575? , Hatîb-i Hagia Sophia’s Mevlûdü’n-Nebî
Yazar: Top, Yılmaz
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 19 No. 19, 0
Anahtar kelimeler: Hatîb-i Ayasofya,mevlid,Mevlûdü’n-Nebî,mirâç,Vesîletü’n-Necât,vilâdet ; Hatîb-i Hagia Sophia,mevlid,Mevlûdü’n-Nebî,ascension,Vesîletü’n-Necât,vilâdet

Mevlid türü, İslamî Türk Edebiyatında, Hz. Muhammed   sav. ’e duyulan derin sevgi ve bağlılığın bilhassa manzum  olarak ifade ve paylaşımının meydana getirdiği ürünleri içerir.  Türkçe mevlidler, Türk halkının Hz. Peygamber sevgisinin  bir göstergesi olarak sayı itibarıyla diğer dinî türlerin  hiçbirinde görülmeyecek bir zenginlik teşkil eder. XV.  yüzyılın hemen başında Süleyman Çelebi’nin kaleme aldığı  Vesîletü’n-Necât  yazılış tarihi: H. 812/M. 1409  adlı  mevlidin geniş halk kitleleri tarafından beğenilip okunmasından  dolayı bu tür, Türk edebiyatında sonraki yıllarda pek  çok ürünle boy göstermiştir.  Bu türün XVI. yüzyıldaki örneklerinden biri de Hatîb-i  Ayasofya diye meşhur Hamdullâh Hamdî  ö. H.983/  1575? ’nin, biri Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Bölümü  diğeri ise Milli Kütüphane’de olmak üzere tespit edebildiğimiz  iki nüshası bulunan Mevlûdü’n-Nebî isimli, 464  beyitlik mevlididir. Mevlûdü’n-Nebî, muhtevasını oluşturan  bölümler itibarıyla Vesîletü’n-Necât ile büyük ölçüde  benzerlik göstermektedir. Bununla birlikte Mevlûdü’n-  Nebî’de Hamdullâh Hamdî’nin ağır ve uzun bir aruz  veznini tercih etmesi, mirâç bölümünü vilâdet  doğum   bölümünden çok daha detaylı olarak işlemiş olması,  bölümleri birbirine bağlayan vasıta beyitlerini farklı şekillerde  oluşturması, yabancı kelime ve edebî sanat yüklü  söyleyiş tarzından yer yer istifade etmesi onun, Vesîletü’n-  Necât’ı, bilhassa yapı ve üslup özellikleri yönüyle, takip  etmekten uzak bir tavır sergilediğini ortaya koymaktadır.

In the Islamic Turkish literature the mevlid type includes  the deep love and devotion to the Prophet Muhammad   Peace Be Upon Him  especially products that are expressed  and shared as a verse. As a sign of the love of the  Turkish people to the Prophet, the Turkish Mevlids  constitute a wealth which can not to be found in any of the  other religious genres in terms of the number. Due to the  popularity and readings of the Mevlut Vesîletü’n-Necât   The occasion of Independence   written by H. 812 / M.  1409 , which was written by Süleyman Çelebi at the  beginning of the 15th century, many products of this genre  appeared in Turkish literature in the following years.  One of the examples of the 16th century is the Mevlid  named as Mevlûdü'n-Nebî with 464 couplets, which has  two copies by Hamdullâh Hamdî  d. H. 863/1575? ,  known as Hatîb-i Hagia Sophia. One copy is in the  Süleymaniye Library Fatih section and the other in the  National Library. Mevlûdü'n-Nabî shows a great similarity  with Vesîletü’n-Necât in terms of the parts forming  its content. In addition to this, Hamdullah Hamdi's heavy  and long interval meter preference in the Mevlûdü'n-Nebî,  the detailed processing of the ascension section than the  vilâdet  birth  section, the formation of couplets connecting  the sections in different forms, the substitution of foreign  words and literary arts, reveals particularly, that he has  shown a distant attitude to pursue the structure and  stylistic features of Vesîletü’n-Necât.