hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Osman Hamdi Bey’in Resimlerindeki Motiflerde Stilizasyon ve Anlam
Stylization and Meaning in the Motifs in Osman Hamdi Bey’s Paintings
Yazar: Özeskici, Evrim
Dergi: Art-Sanat No. 21, 2022
Anahtar kelimeler: Art History ; Sanat Tarihi ; Osman Hamdi Bey,Motif,Stylization,Orientalism,Painting ; Osman Hamdi Bey,Motif,Stilizasyon,Oryantalizm,Resim

Bu çalışmanın amacı, Osman Hamdi Bey’in resimlerindeki motiflerde stilizasyon ve anlam ilişkisini irdelemektir. Ayrıca Osman Hamdi Bey’in resimlerinde ne gibi anlamlar ortaya çıktığını, sanatçının çağdaşlarıyla ortak ve ayrılan noktalarının neler olduğunu fark etmek araştırmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın kapsamı, Osman Hamdi Bey’in Ab-ı Hayat Çeşmesi, Silah Taciri ve Mimozalı Kadın isimli resimleriyle sınırlandırılmıştır. Konu ile ilgili olarak Osman Hamdi Bey’in çağdaşları Şeker Ahmet Paşa’nın ve Nazmi Ziya Güran’ın resim çözümlemelerine de yer verilmiştir. Böylece aynı dönemde yaşayan ve üç farklı üslup özellikleri gösteren sanatçıların eser çözümlemeleri yapılıp resimlerindeki anlam ilişkisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Osman Hamdi Bey’in resimlerindeki motiflerde stilizasyonlar saptanmıştır.Bu çalışmada Osman Hamdi Bey’in resimlerindeki detaylar incelenmiş, detaylarda öne çıkan stilizasyonlara niçin yer verdiği tespit edilmiştir. Diğer yandan sanatçının resimleri analiz edilmiş ve resimlerindeki motiflerde anlam ve ifade yapısı ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca çalışmada sanatçının eserlerindeki mekân, figür, stilizasyon ve anlam ilişkisinin nasıl kurgulandığı tespit edilmiştir.

The aim of the research; is to examine the relationship between stylization and meaning in the motifs in Osman Hamdi Bey’s paintings. In addition, it is another aim of the research to realize what meanings emerge in Osman Hamdi Bey’s paintings and what the artist’s common and different points are with his other contemporaries. The scope of the research; is limited to Osman Hamdi Bey’s paintings called Ab-ı Hayat Fountain, Weapon Dealer and Woman with Mimosa. In addition, the painting analyzes of Şeker Ahmet Pasha and Nazmi Ziya Güran, who are contemporaries of Osman Hamdi Bey, are also included in the subject. Thus, it is thought that the meaning relationship in their paintings will be understood by analyzing the works of the artists who lived in the same period and showed three different stylistic features. According to the findings obtained in the research; Stylizations have been identified in the motifs of Osman Hamdi Bey’s paintings. In the article, the details of Osman Hamdi Bey’s paintings were examined and it was determined why she settled on the stylizations that stand out in the details. In the article, the analysis of the artist’s work has been examined and the meaning and expression structure of the motifs in his paintings has been revealed. As a result, this article is important in terms of understanding how the relationship between space, figure, stylization and meaning in the works of the artist is constructed.
Bursa’daki Osmanlı Yapılarının Geç Antik ve Bizans Dönemi Kapı Çerçeveleri
Late Antique and Byzantine Doorframes of Ottoman Buildings in Bursa
Yazar: Özügül, Ayşın
Dergi: Art-Sanat No. 21, 2023
Anahtar kelimeler: Art History ; Sanat Tarihi ; Doorframe,Byzantine architecture,Bursa,Spolia,Architectural sculpture ; Kapı çerçevesi,Bizans mimarisi,Bursa,Devşirme malzeme,Mimari süsleme

Bursa’da Geç Antik ve Bizans Dönemleri’ne ait süsleme elemanlarının kullanıldığı çok sayıdaki Erken Osmanlı Dönemi yapısı, devşirme malzeme kullanımı olgusu üzerine araştırmalarda sıklıkla yer bulmuştur. Sütun başlık, kaide ve gövdeleri, korniş blokları, templon parçaları, korkuluk levhaları, kapı çerçeveleri gibi çeşitli türde ve çok sayıdaki yeniden kullanılmış mermer mimari ve litürjik eşyalara ait elemanlar içinde sadece sütun başlıklarından bazıları yayınlarda ayrıntılı yer almış, kapı çerçevelerine ise neredeyse hiç değinilmemiştir.Çekirge semtindeki, Hüdavendigâr Camii (1364/1365-1385), Hisar içinde Lala Şahin Paşa Medresesi (14. yüzyıl ilk yarısı) ve Kaplıca Hamamı yakınındaki Hatice Sultan Türbesi (16. yüzyıl ilk yarısı) Bursa’da Geç Antik ve Bizans Dönemi’ne ait kapı çerçevelerinin bulunduğu yapılardır. Bu çalışmada adı geçen yapılardaki söve, lento ve lento taçlarının belgelenerek özelikle silme profilleri bakımından ayrıntılı değerlendirilmesi ve tarih önerileri getirilmesi amaçlanmıştır.Ele alınan kapı çerçevelerinde küçük farklılıkla birbirinden ayrılan on iki farklı silme düzenlemesi saptanmış, benzerlerine dayanarak bir kısmı 5.-6. yüzyıla tarihlendirilmiş, bazılarının ise Orta veya Geç Bizans Dönemi’ne ait oldukları belirlenmiştir. Lala Şahin Paşa Medresesindeki Gebze rudistli kireçtaşından işlenmiş olan söveler ve lento dışındaki bütün çerçeveler Prokonnesos mermerindendir.

A large number of Early Ottoman buildings in Bursa, in which architectural sculpture elements belonging to the Late Antique and Byzantine periods were reused, have often found a place in research on the use of spolia phenomenon. From the numerous reused marble architectural sculptures and liturgical furnishings elements of various types such as column capitals, shafts and bases, cornice blocks, templon pieces, parapet slabs, and doorframes, only some of the column capitals were included in the publications in detail, while door frames were hardly mentioned.Hüdavendigâr Mosque (1364/1365-1385) in Çekirge, Lala Şahin Paşa Madrasa (first half of the 14th century) in Hisar and Hatice Sultan Tomb (early 16th century) near the Kaplıca Bath are the structures with doorframes from the Late Antique and Byzantine periods in Bursa. This study aimed to document the jambs, lintels and lintel crowns in the aforementioned buildings, to evaluate them in detail, especially in terms of moulding profiles, and to offer date suggestions.Twelve moulding profiles, which distinguish from each other with small distinctions were detected in the doorframes, some of them belonging to the 5th and 6th centuries, while others to the Middle and Late Byzantine age. All frames except the jambs and lintel, which are made of rudist limestone of Gebze in Lala Şahin Paşa Madrasa, are made of Proconnesian marble.
Osmanlı Arşiv Belgelerinde Bilecik Osman Gazi Camii’nin Planları ve Yanında İnşası İstenen Medresenin Projeleri
Plans of Bilecik Osman Gazi Mosque and Projects of the Madrasah to be Built Adjacent to it in Ottoman Archive Documents
Yazar: Uykur, Ramazan
Dergi: Art-Sanat No. 21, 2023
Anahtar kelimeler: Art History ; Sanat Tarihi ; Bilecik,Osman Gazi Mosque,Ottoman architecture,Plan-section ; Bilecik,Osman Gazi Camii,Osmanlı mimarisi,Plan-kesit

Bu makalede, Hüdâvendigâr Vilâyeti Valisi adına M 13 Eylül 1899 (H. Cumâde’l-ûlâ 1317/ R. 1 Eylül 1315) tarihinde yazılan tahrirat ile Bilecik’te Osman Gazi Camii’nin yanında bir medrese inşası hususlarına dair arşiv belgeleri incelenmiştir. Arşivdeki evraklarda yeni medresenin yeri ve konumu için hazırlanan belgelerle birlikte Osman Gazi Camii’ne ait detaylı bilgilere de ulaşılmıştır. Cami avlusunun yanında medrese için uygun bir mahal seçilerek Keşifnâme tanzim edilmiş ve içinde Osman Gazi Camii’nin harimi ve avlu planları ile avluda bulunan medrese odalarının çizimleri yer almıştır. Cami avlusunun yanında da yapılacak yeni medresenin giriş cephesi ile planının projeleri bulunmaktadır. Ayrıca belgelerde medresenin inşaatına dair malzeme bilgileri, maliyet hesapları, devrinin inşa teknolojisi, mimari terimler, ölçüm ve ağırlık birimleri hakkında kayıtlara rastlanmıştır. Günümüze camiden geriye duvarların bir bölümü ile minaresi gelebilmiştir. Eskişehir Müze Müdürlüğünce kalıntılarda gerçekleştirilen kazı çalışmalarının sonuçları belgelerle karşılaştırılmış ve tespitlerin arşiv planlarıyla uyumlu olduğu görülmüştür. Çalışmanın Osmanlı dönemi mimarlık tarihi bakımından önemli bir konunun aydınlanmasına katkı sağlayacağı ve sonraki çalışmalara temel teşkil edeceği düşünülmektedir.

In this article, archival documents about the madrasah to be built next to the Osman Gazi Mosque in Bilecik are analyzed. A tahrirat was written on September 13, 1899, A.D. (H. Jumada’l-ulâ 1317, R. September 1, 1315) on behalf of the Governor of the Hüdāvendigār Vilâyeti.In the documents in the archive, along with the documents prepared for the location and location of the new madrasah, detailed information about the Osman Gazi Mosque was also found. A suitable place for the madrasah was chosen next to the courtyard of the mosque and the Keşifnâme was prepared. In the Keşifnâme, there are drawings of the harim and courtyard plans of Osman Gazi Mosque and the madrasah rooms in the courtyard. There are projects for the entrance façade and a plan for the new madrasah to be built next to the mosque courtyard. In addition, the documents contain material information on the construction of the madrasah, cost calculations, construction technology of the period, architectural terms, measurement and weight units. Today, some of the walls and the minaret of the mosque have survived. Excavations were carried out in the ruins by the Eskişehir Museum Directorate, the results have been compared with the documents by us and the findings were found to be consistent with the archive plans. The study will contribute to the enlightenment of an important issue in the history of Ottoman architecture and it will be the basis for further studies.
Çerçili Nekropolü Oda Mezarları ve Kült Alanı
Chamber Tombs of Çerçili Necropolis and the Cult Area
Yazar: Üngör, İbrahim
Dergi: Art-Sanat No. 21, 2022
Anahtar kelimeler: Art History ; Sanat Tarihi ; Amanos Mountains,İslahiye,Roman period,Çerçili necropolis,Arcosolium burial chambers ; Amanos Dağları,İslâhiye,Roma Dönemi,Çerçili Nekropolü,Arcosoliumlu mezar odaları

İslâhiye ilçesi, Akdeniz Bölgesi’nin doğusunda, Amanos Dağları’nın doğu eteklerinde yer almaktadır. Doğal kaynaklar ve stratejik açıdan oldukça önemli bir konumda bulunan bölge, tarihin en eski dönemlerinden itibaren farklı kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Paleolitik Çağ’da başlayan yerleşimler, Kalkolitik Çağ’dan sonra yoğunlaşmıştır. Bu yoğunluk Tunç Çağ, Demir Çağ, Orta Çağ boyunca ve günümüze kadar devam etmiştir. Suriye ve Anadolu’yu birbirine bağlayan ve son derece önemli olan yollar ve geçitlerin bazıları da bu bölgededir. Bu çalışmaya konu olan Çerçili Nekropolü ilk kez 2009 yılı yüzey araştırmaları sırasında tespit edilmiştir. Nekropol alanı, İslâhiye ilçesinin 5 km batısında yer alan Çerçili mahallesinin batı ucunda, Amanos Dağları’nın doğu eteklerinde bulunan kayalık yamaca oyularak oluşturulmuştur. Nekropol sahasında arcosoliumlu oda mezarlar, kült nişleri ve mezar sahasının içinde kült alanı olabileceği düşünülen 24 m2 genişlikte düzleştirilmiş bir alan bulunmaktadır. Yüzey araştırmaları kapsamında incelenen Çerçili Nekropolü ile bölgenin Roma dönemi, mezar tipolojileri ve ölü gömme gelenekleri araştırmalarına katkı verilmesi amaçlanmaktadır.

The district of İslâhiye is located in the eastern part of the Mediterranean Region, at the eastern foothills of the Amanos Mountains. This region, which is highly significant in terms of natural resources and strategically important, has hosted different cultures since ancient times. Settlements that began in the Paleolithic Age intensified after the Chalcolithic Age. This density continued throughout the Bronze Age, Iron Age, Middle Ages, and up to the present day. Some of the roads and passes that connect Syria and Anatolia, and are of great importance, pass through this region.The Çerçili Necropolis, which is the subject of this study, was first identified during surface surveys in 2009. The necropolis area was created by carving into the rocky slope at the eastern foothills of the Amanos Mountains, at the western end of the Çerçili district, located 5 km west of the İslâhiye district. The necropolis site contains chamber tombs with arcosolia, cult niches, and a levelled area within the burial area, which is believed to be a cult space, measuring 24 square meters. The investigation of the Çerçili Necropolis, as part of the surface surveys, aims to contribute to the research on the Roman period, burial typologies, and funeral traditions in the region.
Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad’ın Baniliğiyle İlgili Osmanlı Arşiv Kayıtları Üzerine Bir Değerlendirme
The Ottoman Archive Contains Records Pertaining to the Patronage of the Seljuk Sultan Ala Al-Din Kayqubad
Yazar: Bekmez Yelen, Ayşegül
Dergi: Art-Sanat No. 22, 2024
Anahtar kelimeler: Archeology of Seljuk ; Selçuklu Arkeolojisi ; Selçuklu Sanatı,Selçuklu Mimarisi,Alâeddin Keykubad,Osmanlı Arşivi,Bani ; Seljuk art,Seljuk architecture,Ala Al-Din Kayqubad,Ottoman archive,patron

Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad sadece kendi döneminde değil kendisinden sonraki dönemlerde de siyasal gücü ve sanat faaliyetlerine verdiği destekleriyle dikkat çekmiştir. Anadolu Selçuklu Devleti’nin en parlak dönemini oluşturan sultanın ünü Osmanlı Dönemi arşiv kayıtlarında da ortaya çıkmaktadır. Alâeddin Keykubad’ın Konya ve Kayseri’de yaptırdığı sarayların inşasıyla bizzat ilgilenmesi onun mimari ve sanata olan düşkünlüğünün bir yansımadır. Bu araştırma Alâeddin Keykubad’ın yüzyıllar sonra Osmanlı belgelerine yansıyan baniliklerine odaklanmaktadır. Çalışma sırasında dikkati çeken ilk husus gerek Osmanlı arşiv belgelerinde gerekse halk arasında Selçuklu Dönemi’nde yapıldığı düşünülen mimari eserlerin genellikle Alâeddin ismiyle ilişkilendirilmesidir. Dolayısıyla kitabelerinde banileri açıkça belirtilen bazı yapıların Sultan Alâeddin ismiyle ilişkilendirilmesi, üzerine düşünülmesi gereken konuların başında gelmektedir. Diğer taraftan dönemin kaynaklarında yer almayan ve günümüze ulaşamayan bazı yapıların Alâeddin Keykubad tarafından yapılmış olduğu Osmanlı arşiv belgeleri vasıtasıyla tespit edilebilmektedir. Araştırma vesilesiyle Osmanlı Dönemi’nde Alâeddin Keykubad ve Selçuklu sanatına nasıl yaklaşıldığını değerlendirme fırsatı yakalanmış, Selçuklu Dönemi’nde inşa edilmiş ancak günümüze ulaşamayan veya Selçuklu Dönemi’nde yapıldığı bilinmeyen yapılar ortaya çıkarılmıştır.

During his reign and beyond, the Seljuk Sultan Ala al-Din Kayqubad was renowned for his power and construction activities. His legacy as the most illustrious ruler of the Seljuk State is evident in records from the Ottoman Period. Kayqubad’s image endured for centuries after his death. The palaces constructed in Konya, Kayseri reflect the Sultan’s passion for architecture and art. The sudden and tragic death of the sultan marked the beginning of a period of decline for the Seljuk Empire. This study focuses on the buildings constructed by Kayqubad, as documented in Ottoman records centuries later. It is noteworthy that the buildings believed to have been built during the Seljuk period are referred to as Ala alDin in the Ottoman documents and among the people. The naming of some buildings after the sultan, despite explicitly mentioning the owner in their inscriptions, requires further examination. Additionally, historical documents reveal that some buildings, not mentioned in period sources and no longer extant, were constructed during Kayqubad’s. The research reveals structures built in the Seljuk Period but did not survive or were not previously known, providing an opportunity to evaluate the perception of Kayqubad and Seljuk art in the Ottoman Period.
Selçuklu Dönemi’nden Bir Mezar Anıtı: Halil Dede Türbesi
A Grave Monument From The Seljuk Era: Halil Dede Tomb
Yazar: Tokat, Esra
Dergi: Art-Sanat No. 22, 2024
Anahtar kelimeler: Archeology of Seljuk ; Selçuklu Arkeolojisi ; Mimari miras,Selçuklu Mimarisi,Türbe,Nevşehir,Aktepe Köyü,Halil Dede ; Architectural heritage,Seljuk Architecture,Tomb,Nevsehir,Aktepe,Halil Dede

Zaman içerisinde çeşitli sebeplerle zarar görmüş mimari yapıların varlığının sürdürülmesi ve geleceğe aktarılması, onarım faaliyetleri ile mümkündür. Ancak yapıların ileri düzeyde bozulmaya maruz kaldığı bazı durumlarda yapılan müdahaleler, eserin özgün kimliğini gölgelemekte, onarım gördüğü dönemin karakterine bürünmesine sebep olabilmektedir. Bu durum, inşa kitabesi bulunmayan veya herhangi bir yazılı kayıtta bahsi geçmeyen eserler için tarihlendirme sorununu da beraberinde getirmektedir. Çalışma kapsamında, daha önce mimarlık ve sanat tarihi literatüründe yer verilmemiş olan Nevşehir’in Ürgüp İlçesi, Aktepe Köyü’nde bulunan ve Selçuklu döneminin Horasan erenlerinden olan Halil Dede’ye atfedilen Halil Dede Türbesi plan, malzeme ve süsleme özellikleri bağlamında ele alınmıştır. 19. yüzyıla ait bir onarım kitabesi dışında hakkında hiçbir bilgi bulunmayan yapının menşei ve tarihlendirilmesi araştırmaya konu edilmiştir. Yerinde incelenen eser, fotoğraflama ve kroki çizimi yöntemleriyle belgelenmiş, Anadolu’nun farklı bölgelerinde benzer mekân kurgusuna sahip örnekler ile karşılaştırılmıştır. Böylece söz konusu eserin üslup özellikleri ve Halil Dede’nin kimliğine ilişkin tüm veriler göz önüne alındığında yapının 14. ve 15. yüzyılları kapsayan zaman dilimi içerisine tarihlendirilebileceği kanaate varılmıştır.

Architectural structures that have been damaged for various reasons over time have maintainined their existence and transferring them to the future is possible through repair activities. However, in some cases where the structures are subject to advanced deterioration, the interventions can overshadow the original identity of the work and cause it to take on the character of the period in which it was repaired. This situation brings with it the problem of dating for structures that do not have a construction inscription or are not mentioned in any written record. Within the scope of the study, the Tomb of Halil Dede, located in Aktepe Village of Ürgüp District of Nevşehir, which has not been included in the literature of architecture and art history before, and attributed to Halil Dede, one of the Khorasan saints of the Seljuk period, was discussed in the context of its plan, material and decoration features. The origin and dating of the building, about which there is no information other than a repair inscription from the 19th century, has the subjected of research. The work examined on site was documented by photography and sketch drawing methods, and compared with examples with similar space setups in different regions of Anatolia. Thus, considering the stylistic features of the work in question and all the data regarding the identity of Halil Dede, it was concluded that the building can be dated to the period covering the 14th and 15th centuries.
Diyarbakır Arkeoloji Müzesinde Bulunan Selçuklu Dönemi Kapı Aslanları
Seljuk Period Gate Lions in Diyarbakır Archaeological Museum
Yazar: Yariş, Sahure
Dergi: Art-Sanat No. 22, 2024
Anahtar kelimeler: Archeology of Seljuk ; Selçuklu Arkeolojisi ; Figür,Sembolizm,Diyarbakır,Selçuklu Sanatı,Kapı Aslanları ; Figure,Symbolism,Diyarbakır,Seljuk Art,Gate Lions

Bu çalışmada Diyarbakır Arkeoloji Müzesinde bulunan 1935 yılında Şırnak’ın Cizre ilçesinden getirilmiş aslan figürlü iki taş eser incelenmiştir. Birçok medeniyette görülen aslan figürü, cesaret, kudret, güç, iktidar, koruyuculuk, asalet, nazarlık ve güneş gibi sembolik ifadelerle mimaride ve el sanatlarında işlenmiştir. Aslan, Selçuklular Dönemi’nde de benzer anlamlarla yapılar üzerinde yerini almasının yanı sıra estetik yönden de dikkat çekmektedir. Kuruluşundan beri birçok medeniyete ev sahipliği yapan Cizre, Sultan Melikşah döneminde 1085 yılında Selçuklu hâkimiyetine girmiştir. Bu dönemde ilçede hem yeni inşa faaliyetleri başlamış hem de önceki medeniyetlere ait yapılar onarılarak veya eklemeler yapılarak tekrar kullanılmıştır. Diyarbakır Arkeoloji Müzesindeki aslan figürlü iki taşın, Cizre’deki hangi yapıdan getirildiği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Abidevi ölçülerde olmayan bu taşlar, 12. yüzyıla tarihlendirilmektedir. Taşlar üzerinde kabartma olarak işlenmiş olan aslan figürleri, sembolik anlamları bakımından hayvan üslubu ve Selçuklu geleneği içerisinde değerlendirilmiştir. Aslan figürünün güç, kuvvet ve kudret sembolleri dışında, “Kapı aslanları” ifadesi ile koruyucu, bekçi işleviyle yapılmış olabileceği, Türk-İslam sanatı içerisindeki yeri açıklanmaya çalışılmıştır.

In the study, two stone artifacts with lion figures, which were found the Diyarbakır Museum and brought from Cizre District of Şırnak in 1935, were examined. The lion figure seen in many civilizations has been embroidered in architecture and crafts with symbolic expressions such as courage, power, protection, nobility, charm eye and sun. In addition to taking its place on structures with similar meanings during the Seljuk period, lion also draws attention to aesthetics. Cizre, which has hosted many civilizations since its establishment, came under Seljuk rule in 1085 during the reign of Malik Shah I. During this period, new construction activities started in the district and the structures belonging to previous civilizations were repaired or reused by making additions. There is no information about from which building in Cizre the two lion-shaped stones the Diyarbakır Archaeology Museum were brought. These stones, which are not monumental, are dated to the 12th century. The lion figures embossed on the stones were evaluated within the animal style and Seljuk tradition regarding their symbolic meanings. Apart from the symbols of power, strength and might, its place in Turkish-Islamic art has been explained as a symbol of protector and guardian.