hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yassıada’da Örtülü Ödenek Davası: Basın ve Resmî Kurumlara Yapılan Harcamalar
Disguised Allowance Case in Yassıada: The Expenditures on Press and Official Institutions
Yazar: Özdurğun, Yunus; Koçlar, Bekir
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 40, 2021
Anahtar kelimeler: Disguised Allowance,Yassıada Courts,Illegal Expenditures,Adnan Menderes,Press and OfficialInstitutions ; Örtülü Ödenek,Yassıada Mahkemeleri,Usulsüz Harcama,Adnan Menderes,Basın ve Resmî Kurumlar

Çalışmada 27 Mayıs askeri darbesinden sonra kurulan Yassıada mahkemesinde görülen mali yolsuzluk davalarından biri olan Örtülü Ödenek Davası’nın basın ve resmî kuruluşlarla ilgili olan kısmı ele alınmıştır. Mahiyeti itibarıyla devlet menfaatleri uyarınca kullanılması gereken örtülü ödenek Başbakanın inisiyatifindeydi ve bu ödenek kapsamında yapılan harcama bilgileri makbuzlarıyla beraber imha edilmeliydi. Ancak anlaşılan o ki makbuzlar Demokrat Parti iktidarda olduğu süre boyunca saklanmış ve imha edilmemiştir. 27 Mayıs’tan sonraysa söz konusu makbuzlar Yüksek Adalet Divanı tarafından incelemeye alınmış, böylelikle Örtülü Ödenek Davası ortaya çıkmıştır. Davanın odak noktası örtülü ödeneğin usulsüz kullanımına yönelik olup sanıklar ise dönemin Başbakanı Adnan Menderes ve Başbakanlık Özel Kalem Müdürü Ahmet Salih Korur’dur. Davanın tümünü tek bir çalışma çatısı altında ele almak oldukça zor olacağından basın ve bazı devlet kurumlarına yapılan harcamalar konu edilmiştir. Mahkemede her ne kadar önemli iddialar öne sürülüp deliller ortaya konulsa da çalışma sonunda sanıkların bu iddialar karşısında sundukları argümanların dikkate alınmadığı görülmüştür.

This paper discusses the part of the Disguised Allowance case, which is related to the press and official institutions. The Disguised Allowance case is one of the financial corruption cases brought before the Yassıada court after the May 27 military coup. The Disguised Allowance was the Prime Minister’s initiative, which was to be spent in the interest of the state, and the expenditure information generated under this allowance had to be destroyed together with the receipts. However, the receipts were retained and not destroyed when the Democratic Party was in power. Hence, after May 27, the Supreme Court of Justice examined the receipts, which resulted in the Disguised Allowance case. The purpose of the lawsuit was the misuse of disguised allowance. The defendants in the case are Adnan Menderes, the then Prime Minister, and Ahmet Salih Korur, the Chief of the Premiership Private Secretary. Consequently, since it would be tough to deal with the whole case under a single framework, in this study the expenditures on the press and some government institutions are discussed. Although the essential allegations were presented in court with evidence, it was observed that the defendants responded to these allegations with various arguments, but they were not taken into account.
Aydın Yalçın’ın Öncü Gazetesindeki Yazılarında Atatürkçülük-Demokrasi İlişkisine ve Bu Bağlamda 27 Mayıs Darbesine Bakışı
Aydın Yalçın’s Perspective on the Relationship Between Ataturkism and Democracy in His Articles in the Öncu Newspaper and in This Context, the May 27 Coup
Yazar: Aydoğan, Pınar
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 41, 2021
Anahtar kelimeler: Demokrasi,Aydın Yalçın,Atatürkçülük,Batılılaşma,Birey ; Democracy,Aydın Yalçın,Atatürkism,Westernization,Individual

27 Mayıs 1960 askeri darbesi sonrası siyasal yaşama yön ve düzen arayışı, her kesimin özellikle de aydınların temel gündemi olmuştur. Bu belirsiz/çalkantılı döneme çözüm arayışları içinde en çok tartışılan, tanımı yapılan, farklı görüşlerce sahiplenilen ise Atatürkçülük olmuştur. Atatürkçülüğü temel alan isimlerden birisi de öğretim üyesi, Öncü gazetesinin başyazarı ve siyaset adamı olarak liberal bir aydın olan Aydın Yalçın olmuştur. Çalışmanın amacı Yalçın’ın düşünce dünyasında Atatürkçülüğün, demokrasinin temel değerleriyle hangi noktalarda örtüştüğünü incelemektir. Bu bağlamda Yalçın’ın 27 Mayıs hadisesine bakışı 1960-1962 yılları arasında yayınlanan ve başyazarı olduğu Öncü gazetesindeki yazıları ile sınırlanan çalışmada belge analizi yöntemi kullanılmıştır. Yalçın, Türkiye’de demokrasinin yeniden kurulma tartışmalarını irdelemiş ve yeşerebileceği ortamı tanımlamıştır. “Hazır reçeteleri”, “izm”leri ve demokratik sistemin dışlandığı hiçbir siyasi hamleyi kabul etmemiştir. Atatürkçülüğü liberal düşüncenin temel değerleri ve demokrasi ile uyumlu gören Yalçın’ın düşünce dünyasında Atatürkçülük demokrasinin teminatı olabilecek bir anlama sahiptir.

Following the May 27, 1960 military coup in Turkey, the pursuit toward a new direction and order to the political system was the primary agenda in every social segment, particularly including the intelligentsia. Atatürkism was at the forefront in these turbulent and uncertain times as the most extensively discussed and defined ideology in the process of solution seeking, and it was embraced by different viewpoints. One of the intellectuals who grounded Atatürkism was Aydın Yalçın; a liberal intellectual who had worked as a professor, the Editor-in-Chief of Öncü newspaper, and a politician. This study aims to analyze at which points Atatürkism overlapped withthe core values of democracy in Yalçın’s intellectual realm. In this study, document analysis of Yalçın’s perspective on the May 27 coup is restricted to his articles published in Öncü as the Editor-in-Chief between 1960 and 1962. Yalçın analyzed the discussions on the reestablishment of democracy in Turkey and defined the suitable environment for it to grow. Furthermore, he rejected any “ready-made formulas,” any “-isms,” and any political move that excluded a democratic system. In Yalçın’s intellectual realm, in which he considered Atatürkism compatible with the core values of liberal thought as well as democracy, Atatürkism stood for a guarantee for democracy.
Askeri Tarih Bülteni’nin İçerik Analizi
Content Analysis of Askeri Tarih Bülteni (Military History Bulletin)
Yazar: Şahin, Esra Ecem; Başpınar, Adem
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 40, 2021
Anahtar kelimeler: Askerî Tarih Bülteni,The Journal of Military History Studies,Content Analysis,Military History,History of War ; Askeri Tarih Bülteni,Askerî Tarih Araştırmaları Dergisi,İçerik Analizi,Askerî Tarih,Harp Tarihi

Bu makalede Askeri Tarih Bülteni’nin içerik analizi yapılmıştır. Analiz birimi olarak; yazarların cinsiyet dağılımı, akademik veya askerî unvanları, kurumları; makale konularının ilgisi, türleri, dönemleri, bölgeleri gibi unsurlar kullanılmıştır. Daha önce bu kapsamda bir çalışma yapılmadığından bu makalenin alana önemli bir katkı sağlaması beklenmektedir. Derginin 1976-2020 yılları arasında tüm sayılarına ulaşılmış, toplam 840 makale taranmıştır. Araştırma içerik analizi yönteminin frekans analizi tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma için gerekli olan veriler makalelerin okunması ile elde edilmiştir. Sonuç olarak, derginin amaç ve kapsam ifadesinde yer alan “Türk askerî tarihi başta olmak üzere dünya askerî tarihinin bilimsel ölçüler içerisinde aydınlatılmasını ve yapılan akademik çalışmaların okuyucu ile buluşturulmasını amaçlamaktadır.” açıklamasına uygun şekilde makalelerin konularının askerî tarih ile ilişkisi olup olmadığına dair kategorilendirme yapılmıştır. Buna uygun olarak makalelerin büyük bir çoğunluğunun; savaş, antlaşmalar, mübadele, uluslararası ilişkiler gibi askerî tarihin kapsamına giren konular olduğu görülmüştür.

This article conducts a content analysis of Askeri Tarih Bülteni (Military History Bulletin) and employs the gender distribution, academic titles/military ranks, and institutions of the authors as units of analysis. Other elements, such as the relevance of topics, types, periods, and regions, of the articles were considered. The study intends to make a significant contribution to the field due to the lack of prior studies on the journal. All issues were accessed, and 840 articles were examined. Research was conducted using the frequency analysis technique of the content analysis method. The results led to a classification of whether the topics of the articles were related to military history in accordance with the statement of the journal’s purpose and scope, that is, “It aims to illuminate the world military history, especially the Turkish military history in scientific terms and to bring together the academic studies with the readers.”.
Geçmişi Sözlü Tarihle Anlamak: Kadirli’den Katılan Gazilere Göre Kore Savaşı
Understanding the Past with Oral History: The Korean War from the Perspective of the Veterans of Kadirli
Yazar: Kırpık, Cevdet; Dal, İbret
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 40, 2021
Anahtar kelimeler: Turkey,Korean War,Kadirli,Veteran,Oral History ; Türkiye,Kore Savaşı,Kadirli,Gazi,Sözlü Tarih

Kore Savaşı, 25 Haziran 1950’de Kuzey Kore askerlerinin 38. paraleli geçerek Güney Kore’ye saldırmasıyla başladı. Sovyetler Birliği ve Çin desteğindeki Kuzey Kore’ye karşı, öncülüğünü ABD’nin yaptığı Birleşmiş Milletler kuvvetleri savaştı. Türkiye, Birleşmiş Milletlerin çağrısı üzerine Güney Kore’ye destek verdi ve savaşa asker gönderen ülkelerden biri oldu. 1950 sonbaharından itibaren Kore’ye beş binden fazla Türk askeri gönderildi. Bunlar arasında elli asker de Kadirli’dendi. Bu çalışmada savaşa adı geçen ilçeden katılanlara dair bilgiler ortaya çıkarılmış olup bunlardan üç gazi ile sözlü tarih çalışması yapılmıştır. Bulgulara betimsel analiz yöntemi ile ulaşılmıştır. Bulgularda gazilerin Kore’ye gidişleri, savaş sürecinde yaşadıkları, dönüşleri ve savaş sonrası Kadirli’deki hayatlarına dair sıra dışı bilgiler elde edilmiştir.

The Korean War began on June 25, 1950, when North Korean soldiers crossed the 38th parallel and attacked South Korea. United Nations forces, led by the United States, fought against North Korea, which was backed by the Soviet Union and China. Turkey gave support to South Korea in response to the call from the United Nations and was one of the countries sending troops into battle. More than 5,000 Turkish soldiers served in Korea following the autumn of 1950. A total of 50 of these Turkish soldiers were from Kadirli, a town and district in Osmaniye Province. In this study, information about those who served in the war from this district was compiled. In addition, the author conducted an oral history study with three surviving veterans from Kadirli. Findings were obtained through descriptive analysis. The findings yielded extraordinary information about the veterans’ journey to the Korean War, their experiences during the war, their return to their homes, and their lives in Kadirli after the war.
Rus Basınına Göre Birinci Dünya Savaşı’nda Erzincan’ın İşgali
According to the Russian Press, the Occupation of Erzincan During the First World War
Yazar: Eşki, Fatih Mehmet
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 40, 2021
Anahtar kelimeler: First World War,Caucasian Front,Russian Occupation,Erzincan,Mamahatun ; Birinci Dünya Savaşı,Kafkas Cephesi,Rus İşgali,Erzincan,Mamahatun

Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’da birçok şehir, 1916 yılının ortalarına kadar Rus Kafkas Ordusu tarafından işgal edildi. 1916 yılının şubat ayında Erzurum’u; nisan ayında ise Trabzon’u ele geçiren Rus ordusu, yönünü Erzincan’a çevirdi. Mamahatun ve Bayburt’ta gerçekleşen muharebelerin ardından 25 Temmuz 1916 tarihinde Erzincan işgal edildi. Rus basını, Erzincan bölgesinde yaşanan askerî gelişmeleri günü gününe gazete sayfalarına taşırken siyasi yorumlara da yer veriyordu. Rus basınının ilgisi, sadece askerî ve siyasi gelişmelerle sınırlı kalmadı. Erzincan’ın nüfusu, mimarisi, sosyal yapısı ve tarihi gibi birçok konu gazetelerde yer aldı. Bu çalışma, yukarda kısaca değinilen Erzincan’ın işgal sürecini basın üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada temel kaynak olarak Petrograd ve Kafkasya’da yayımlanan gazeteler kullanılmış, Kafkas Cephesi’nde görev yapmış Rus subay ve askerlerinin hatıratlarından da yararlanılmıştır.

Many cities in the Eastern Black Sea and Eastern Anatolia were occupied by the Russian Caucasian Army until the middle of 1916. The Russian army had occupied Erzurum in February 1916, and then Trabzon in April 1916. Afterwards, they turned their direction to Erzincan. After the battles in Mamahatun and Bayburt, Erzincan was captured and occupied on July 25, 1916. The Russian press, which reported on the military developments around Erzincan on daily basis, also included political comments. The interest of the Russian press was, however, not limited to military and political developments. Topics published in the Russian newspapers were about population, architecture, social structure, and history of Erzincan. This study aims to analyze the occupation process of Erzincan using findings from the press. The Russian newspapers published in Petrograd and Caucasia were used as the main sources and the memoirs of Russian officers and soldiers who served on the Caucasian front were also evaluated.
Türk Sovyet İlişkileri Literatürüne Bir Katkı
A Contribution to the Turkish-Soviet Relations Literature
Yazar: Güzeloğlu, Efe
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 40, 2021
Anahtar kelimeler: Turkish Soviet Relations,Economic Relations,Early Republican Period,Interwar Period,Economic History ; Türk Sovyet İlişkileri,Ekonomik İlişkiler,Erken Cumhuriyet Dönemi,İki Savaş Arası Dönem,İktisat Tarihi

Bu kitap incelemesi yazısında Erdal Bilgiç'in "Erken Cumhuriyet Döneminde Türk Sovyet Ekonomik İlişkileri" adlı kitabı incelenmiştir. Kitabın kaynakları ve literatürde nasıl bir boşluğu doldurduğu tartışılmış, temel katkıları ve önemi ele alınmıştır. Kitabın tezlerinden öne çıkanların paylaşıldığı ve yorumlandığı yazıda, kitabın Türk - Sovyet ilişkileri literatüründe önemli bir yeri olacağı tespitinde bulunulmuştur.

Bu kitap incelemesi yazısında Erdal Bilgiç'in "Erken Cumhuriyet Döneminde Türk Sovyet Ekonomik İlişkileri" adlı kitabı incelenmiştir. Kitabın kaynakları ve literatürde nasıl bir boşluğu doldurduğu tartışılmış, temel katkıları ve önemi ele alınmıştır. Kitabın tezlerinden öne çıkanların paylaşıldığı ve yorumlandığı yazıda, kitabın Türk - Sovyet ilişkileri literatüründe önemli bir yeri olacağı tespitinde bulunulmuştur.
EZAN'LA İLGİLİ İKİ TARTIŞMA BAĞLAMINDA BAZI DEĞERLENDİRMELER
EZAN'LA İLGİLİ İKİ TARTIŞMA BAĞLAMINDA BAZI DEĞERLENDİRMELER
Yazar: Gülle, Sıtkı
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 19, 2010
Anahtar kelimeler: Ezan, Adhan, Tefsir, Kıraat

Bu makalede 'ezân'ın dindeki yeri, önemi ve "ezanda kelimelerin sonlarının sessiz harf konumuna getirileceği.." rivâyetinin hikmeti ile ezan bağlamında iki tartışma konusu ele alındı. Bu tartışmalardan biri din görevlileri arasında görülen ezân ve kâmet'te 'ekber' kelimesinin 'Allah' lafzına ulanması durumunda 'râ' harfinin u veya a seslerinden hangisiyle seslendirileceği meselesi. İkincisi de merkezî sistemle ezân okunması hususunda toplumda gözlenen tartışmadır. Gerekçeleriyle birlikte tesbit edilen farklı görüşler bilimsel veriler ışığında analiz edildi. Birinci sorun Kırâat ilmindeki nakil, Sarftaki vasıl ve Nahivdeki izâfet kuralları çerçevesinde değerlendirildi. İkinci mesele de fıkhî mezheplerin bakış açıları kapsamında tahlil edildi. Sonuç olarak din görevlileri arasındaki uygulama farklılığın giderilmesi ve toplumda hoş karşılanmayan tartışmaların önüne geçilebilmesi için analizler yapıldı ve Diyanet İşleri Başkanlığı'na bazı önerilerde bulunuldu.

Bu makalede 'ezân'ın dindeki yeri, önemi ve "ezanda kelimelerin sonlarının sessiz harf konumuna getirileceği.." rivâyetinin hikmeti ile ezan bağlamında iki tartışma konusu ele alındı. Bu tartışmalardan biri din görevlileri arasında görülen ezân ve kâmet'te 'ekber' kelimesinin 'Allah' lafzına ulanması durumunda 'râ' harfinin u veya a seslerinden hangisiyle seslendirileceği meselesi. İkincisi de merkezî sistemle ezân okunması hususunda toplumda gözlenen tartışmadır. Gerekçeleriyle birlikte tesbit edilen farklı görüşler bilimsel veriler ışığında analiz edildi. Birinci sorun Kırâat ilmindeki nakil, Sarftaki vasıl ve Nahivdeki izâfet kuralları çerçevesinde değerlendirildi. İkinci mesele de fıkhî mezheplerin bakış açıları kapsamında tahlil edildi. Sonuç olarak din görevlileri arasındaki uygulama farklılığın giderilmesi ve toplumda hoş karşılanmayan tartışmaların önüne geçilebilmesi için analizler yapıldı ve Diyanet İşleri Başkanlığı'na bazı önerilerde bulunuldu.
FİLİSTİN'DEN DOĞU AFRİKA'YA YAYILAN YEŞRUTİYE TARİKATI VE KURUCUSU ŞEYH ALİ NUREDDİN'İN RODOS'A SÜRGÜN EDİLMESİ MESELESİ
FİLİSTİN'DEN DOĞU AFRİKA'YA YAYILAN YEŞRUTİYE TARİKATI VE KURUCUSU ŞEYH ALİ NUREDDİN'İN RODOS'A SÜRGÜN EDİLMESİ MESELESİ
Yazar: Kavas, Ahmet
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 19, 2010
Anahtar kelimeler: Afrika, Filistin, Şazeliye, Yeşrutiye, Şeyh Ali Nureddin

19. yüzyılda İslam dünyasında klasik tarikatların yeni kolları ortaya çıktı. Bunlardan birisi de Şazeliye tarikatının alt kollarından birisi Yeşrutiye'dir. Aslen Tunuslu olan kurucusu Şeyh Ali Nureddin daha ziyade Filistin bölgesinde etkili oldu. Müritleri arasında bulunan Doğu Afrikalılar bu kolu Somali'den Güney Afrika'ya kadar olan bölgede yaydılar. Halen en yaygın olduğu bölge burasıdır. Osmanlı Devleti bir dönem Şeyh Ali Nureddin'i yakın takibe aldı ve bir müddet Rodos adasına hapsettiyse de daha sonra serbest bırakarak Filistin'e dönmesine müsaade etti.

19. yüzyılda İslam dünyasında klasik tarikatların yeni kolları ortaya çıktı. Bunlardan birisi de Şazeliye tarikatının alt kollarından birisi Yeşrutiye'dir. Aslen Tunuslu olan kurucusu Şeyh Ali Nureddin daha ziyade Filistin bölgesinde etkili oldu. Müritleri arasında bulunan Doğu Afrikalılar bu kolu Somali'den Güney Afrika'ya kadar olan bölgede yaydılar. Halen en yaygın olduğu bölge burasıdır. Osmanlı Devleti bir dönem Şeyh Ali Nureddin'i yakın takibe aldı ve bir müddet Rodos adasına hapsettiyse de daha sonra serbest bırakarak Filistin'e dönmesine müsaade etti.
YAYGIN DİN EĞİTİMİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ YERİ: Televizyon Örneği
YAYGIN DİN EĞİTİMİNDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARININ YERİ: Televizyon Örneği
Yazar: Furat, Ayşe Zişan
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 19, 2010
Anahtar kelimeler: Din ve Medya, Din Eğitimi, Görsel Medya, iletişim, Dini Yayıncılık

Günümüzde görsel medya araçları ve özellikle televizyon, insanların dış dünyayla kurdukları ilişkilerin şekillenmesinde aktif bir rol üstlenmektedir. Yapılan araştırmalar, bu araçların kullanımlarının yoğunluğunun izleyiciler üzerinde bir taraftan kısa anlık duygusal tepkiler oluşturabilirken, diğer taraftan da hayata yaklaşımlarını değiştirebilecek seviyede uzun süreli etkilerde de bulunabildiğini göstermektedir. Bu uzun vadeli etkilenmenin bir eğitim şekli olarak nasıl tanımlanabileceğini ve televizyonun yaygın din eğitimindeki yerini inceleyen araştırmamız konuyu, "eğitim ve iletişim arasındaki ilişki", "eğitimin bir iletişim şekli olarak algılanması" ve "televizyonun yaygın din eğitimi araçları arasındaki yeri" olmak üzere üç bölümde ele almaktadır.

Günümüzde görsel medya araçları ve özellikle televizyon, insanların dış dünyayla kurdukları ilişkilerin şekillenmesinde aktif bir rol üstlenmektedir. Yapılan araştırmalar, bu araçların kullanımlarının yoğunluğunun izleyiciler üzerinde bir taraftan kısa anlık duygusal tepkiler oluşturabilirken, diğer taraftan da hayata yaklaşımlarını değiştirebilecek seviyede uzun süreli etkilerde de bulunabildiğini göstermektedir. Bu uzun vadeli etkilenmenin bir eğitim şekli olarak nasıl tanımlanabileceğini ve televizyonun yaygın din eğitimindeki yerini inceleyen araştırmamız konuyu, "eğitim ve iletişim arasındaki ilişki", "eğitimin bir iletişim şekli olarak algılanması" ve "televizyonun yaygın din eğitimi araçları arasındaki yeri" olmak üzere üç bölümde ele almaktadır.
Dogmaya Karşı Akıl: Maturîdî'nin Teslis İnancını Tenkidi
Dogmaya Karşı Akıl: Maturîdî'nin Teslis İnancını Tenkidi
Yazar: Gürkan, Salime Leyla
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 19, 2010

İslam'ın, tevhid akidesine dayalı bir din olması sebebiyle, başka dinlerle ilişkisinde en fazla üzerinde durduğu konu daima Tanrı'nın mahiyetine ve birliğine yönelik yaklaşımlar olagelmiştir. Hıristiyanlık söz konusu olduğunda teslis akidesi ve İsa Mesih'in ilahlığı meselesi en önemli tartışma alanını oluşturmaktadır. Bu makale M&acirc;tur&icirc;d&icirc;'nin Kit&acirc;bu't-Tevhid'inde ortaya koyduğu teslis eleştirisini ele almak suretiyle Eşarilik ve Mutezile'ye nispetle Hıristiyan din bilginleriyle polemikten daha uzak bir atmosferde teşekkül eden bir kel&acirc;m ekolünün kurucusunun İsa Mesih'in ilahlığını hangi bağlamda, nasıl ve hangi kaynaklardan hareketle eleştirdiğini ortaya koymaya amaçlıyor. Ayrıca, M&acirc;tur&icirc;d&icirc;'nin yaklaşımından hareketle Müslüman düşünürlerde ortaya çıkan genel bir teslis tasavvuruna dikkat çekmeyi hedefliyor. Söz konusu tasavvur, günümüz Müslümanlarının Hıristiyanlık hakkındaki tasavvurunun arka planını teşkil etmesi bakımından önemini korurken aynı zamanda karşılaştırmalı dinler tarihi açısından üzerinde durulması gereken bir anlayışı temsil etmektedir.

İslam'ın, tevhid akidesine dayalı bir din olması sebebiyle, başka dinlerle ilişkisinde en fazla üzerinde durduğu konu daima Tanrı'nın mahiyetine ve birliğine yönelik yaklaşımlar olagelmiştir. Hıristiyanlık söz konusu olduğunda teslis akidesi ve İsa Mesih'in ilahlığı meselesi en önemli tartışma alanını oluşturmaktadır. Bu makale M&acirc;tur&icirc;d&icirc;'nin Kit&acirc;bu't-Tevhid'inde ortaya koyduğu teslis eleştirisini ele almak suretiyle Eşarilik ve Mutezile'ye nispetle Hıristiyan din bilginleriyle polemikten daha uzak bir atmosferde teşekkül eden bir kel&acirc;m ekolünün kurucusunun İsa Mesih'in ilahlığını hangi bağlamda, nasıl ve hangi kaynaklardan hareketle eleştirdiğini ortaya koymaya amaçlıyor. Ayrıca, M&acirc;tur&icirc;d&icirc;'nin yaklaşımından hareketle Müslüman düşünürlerde ortaya çıkan genel bir teslis tasavvuruna dikkat çekmeyi hedefliyor. Söz konusu tasavvur, günümüz Müslümanlarının Hıristiyanlık hakkındaki tasavvurunun arka planını teşkil etmesi bakımından önemini korurken aynı zamanda karşılaştırmalı dinler tarihi açısından üzerinde durulması gereken bir anlayışı temsil etmektedir.
ZEYNÜDDİN EL-ÂMİLÎ'NİN ÖLDÜRÜLMESİYLE İLGİLİ İMÂMİYYE TABAKÂT KİTAPLARINDAKİ KURGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
ZEYNÜDDİN EL-ÂMİLÎ'NİN ÖLDÜRÜLMESİYLE İLGİLİ İMÂMİYYE TABAKÂT KİTAPLARINDAKİ KURGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Arıkan, Adem
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 19, 2010

eş-Şehîd es-Sânî diye bilinen Zeynüddin el-Âmilî, Kanunî döneminde İstanbul'a gelen ve Baalbek'teki Nuriyye Medresesine müderris tayin edilen Şîî-İmâmî bir âlimdi. Kendi hayatıyla ilgili yazdığı notlar ve uzun süre onunla birlikte olan öğrencisi İbnü'l-Avdî'nin aktardıkları, el-Âmilî'nin son üç yılına ve öldürülmesine dair bir bilgi içermemektedir. el-Âmili'nin öldürülmesine dair sınırlı ve tartışmalı bilgiler mevcuttur. El-Âmilî'nin öldürülmesine şahit olan en-Nehrevâlî'nin yazdıkları gibi yenice ulaşılan bazı bilgiler, onun öldürülmesi hakkında İmâmiyye tabakât kitaplarında verilen süreç, zaman, mekân ve faillerle ilgili bilgilerin, tarihsel gerçekleri yansıtmayan kurgulardan ibaret olduğunu ortaya çıkarmıştır.

eş-Şehîd es-Sânî diye bilinen Zeynüddin el-Âmilî, Kanunî döneminde İstanbul'a gelen ve Baalbek'teki Nuriyye Medresesine müderris tayin edilen Şîî-İmâmî bir âlimdi. Kendi hayatıyla ilgili yazdığı notlar ve uzun süre onunla birlikte olan öğrencisi İbnü'l-Avdî'nin aktardıkları, el-Âmilî'nin son üç yılına ve öldürülmesine dair bir bilgi içermemektedir. el-Âmili'nin öldürülmesine dair sınırlı ve tartışmalı bilgiler mevcuttur. El-Âmilî'nin öldürülmesine şahit olan en-Nehrevâlî'nin yazdıkları gibi yenice ulaşılan bazı bilgiler, onun öldürülmesi hakkında İmâmiyye tabakât kitaplarında verilen süreç, zaman, mekân ve faillerle ilgili bilgilerin, tarihsel gerçekleri yansıtmayan kurgulardan ibaret olduğunu ortaya çıkarmıştır.