hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKİYE’DE SOĞAN VE PATATESTE EKİM ALANI - FİYAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: HATEMİ- J ANALİZİ
CAUSALITY RELATIONSHIP BETWEEN ONION-POTATOES CULTIVATION AREA AND PRICE IN TURKEY: HATEMI-J ANALYSIS
Yazar: Hurma, Gökhan; Tüzün Rad, Sevgi
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; soğan,patates,ekim alanı,üretim,fiyat,nedensellik modeli ; onion,Potatoes,Cultivation area,Production,Price,causality model

Tarım ürünleri içerisinde soğan ve patates, Türkiye’de üretim ve fiyat açısından şiddetli dalgalanma gösteren ürünlerdir. Bu durum üretici gelirini doğrudan etkilemektedir. Diğer yandan da; bu iki ürün, ortalama bir hane halkının temel tüketim malı olup, bunların fiyatındaki dalgalanmalar özellikle düşük gelirli hanelerin tüketim harcamalarını etkilemektedir. Bu bağlamda; soğan ve patatesin fiyat-ekim alanı-üretim miktarı arasındaki ilişkilerin belirlenmesi çok önemlidir. Bu çalışmada da; Türkiye’de soğan ve patatesin ayrı ayrı ve çapraz olarak ekiliş– fiyat ilişkisi ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada 1985-2018 yıllar arası incelenmiş ve Hatemi- J Nedensellik Analizi yapılmıştır. Çalışmada, soğan ve patateste ekim alanı ile fiyatın karşılıklı olarak birbiri üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Soğan ve patates arasında çapraz ilişki incelendiğinde de; soğanın ekim alanı ve fiyatındaki değişmenin, patates ekim alanı ve fiyatı üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Among agricultural products in Turkey, onion and potatoes show severe fluctuation in terms of production volume and price. This phenomenon has direct impact on income of producers. On the other hand, these two products are basic consumption goods of households and their price fluctuations affects the consumption expenditure of low-income households. In this context, identifying the relationship between onion-potatoes price, cultivation area and production becomes strongly important. Separate and cross relationships of onion and potatoes with cultivation area, production volume and price were studied for 1985-2018 period using Hatemi-J causality analysis method. Cultivation areas of onion and potatoes and price were found to have mutual impact. In terms of cross relationship between onion and potatoes; changes in cultivation area and price of onion impacted potatoes cultivation area and price.
HRV BÜYÜME TANISI MODELİNE GÖRE GÜNEY AMERİKAN EKONOMİSİNİN KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ
HRV BÜYÜME TANISI MODELİNE GÖRE GÜNEY AMERİKAN EKONOMİSİNİN KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ
Yazar: Akın, Mustafa Şeref
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Güney Amerika ülkelerinin ekonomisi,HRV büyüme tanısı,Finansmana erişim,karlılık

Hausmann, Rodrik ve Velasco (HRV) büyüme tanısı modeline göre, Güney Amerikan ekonomisinin özel sektör yatırımlarını engelleyen noktalar tespit edilmiştir. Güney Amerika ülkelerinin ekonomileri ifade edildiğinde anlaşılması gereken karakteristik özellikleri gösterilmektedir. HRV modelinde finansmana erişim ve getiri oranları özel sektörün yatırım kararı almasında en temel faktörlerdir. Güney Amerika ekonomisinin dört temel sorunu: Yüksek faiz oranları, dar ölçekli özel sektör kredi piyasası, büyük gayri resmi sektör ve kamu düzeni eksikliğidir. Finansmana erişimde yüksek kamu borçluluğu ve dolarizasyon ile enflasyon yükselmekte ve dolayısıyla faizler artmaktadır. Dar ölçekli kredi piyasası firmaların uzun dönemli kredi bulmasını zorlaştırmaktadır. Karlılığı olumsuz etkileyen ana faktör gayri resmi sektördür. Çok sayıda mikro ölçekli işletmeler düşük kalifikasyonlu iş gücü istihdam etmelerinden, teknoloji adaptasyonu yetersizliklerinden ve fiziksel sermaye kullanmamalarından dolayı verimsiz üretim yapmaktalardır. Kamusal güvenlik eksikliği şirketlerin büyümesini engellemektedir. Sonuçta Güney Amerika ülkeleri doğal kaynak ihracatçısı kalmaktalardır. Türkiye’nin yüksek orandaki gayri resmi sektörü ile Güney Amerikan ekonomisine benzeşmekte, son yıllarda özel sektörün krediye ulaşmasında kısıtlamalar gevşetilmesiyle ayrışmaktadır.

Hausmann, Rodrik ve Velasco (HRV) büyüme tanısı modeline göre, Güney Amerikan ekonomisinin özel sektör yatırımlarını engelleyen noktalar tespit edilmiştir. Güney Amerika ülkelerinin ekonomileri ifade edildiğinde anlaşılması gereken karakteristik özellikleri gösterilmektedir. HRV modelinde finansmana erişim ve getiri oranları özel sektörün yatırım kararı almasında en temel faktörlerdir. Güney Amerika ekonomisinin dört temel sorunu: Yüksek faiz oranları, dar ölçekli özel sektör kredi piyasası, büyük gayri resmi sektör ve kamu düzeni eksikliğidir. Finansmana erişimde yüksek kamu borçluluğu ve dolarizasyon ile enflasyon yükselmekte ve dolayısıyla faizler artmaktadır. Dar ölçekli kredi piyasası firmaların uzun dönemli kredi bulmasını zorlaştırmaktadır. Karlılığı olumsuz etkileyen ana faktör gayri resmi sektördür. Çok sayıda mikro ölçekli işletmeler düşük kalifikasyonlu iş gücü istihdam etmelerinden, teknoloji adaptasyonu yetersizliklerinden ve fiziksel sermaye kullanmamalarından dolayı verimsiz üretim yapmaktalardır. Kamusal güvenlik eksikliği şirketlerin büyümesini engellemektedir. Sonuçta Güney Amerika ülkeleri doğal kaynak ihracatçısı kalmaktalardır. Türkiye’nin yüksek orandaki gayri resmi sektörü ile Güney Amerikan ekonomisine benzeşmekte, son yıllarda özel sektörün krediye ulaşmasında kısıtlamalar gevşetilmesiyle ayrışmaktadır.
SİGORTACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE BAKIŞ AÇISI: ERZURUM İLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
SİGORTACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE BAKIŞ AÇISI: ERZURUM İLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Kotan, Yavuz; Kotan, Özgür
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; işsağlığı ve güvenliği,sigortacılık,etkileri

Bu çalışmada sigortacılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği ele alınmıştır. Sanayi ve ekonominin gelişmesi ile birlikte sektörler de  çalışma koşulları değişmiş bunun sonucu olarak işyerlerinde yaşanan olumsuz olaylar artmış ve iş kazaları buna bağlı olarak artış göstermiştir. Sigorta şirketleri sektör olarak bu olumsuz olayların önüne geçebilmek için bazı tedbirler almıştır. Böylece personellerine sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışma fırsatı sunmak için  iş sağlığı ve güvenliği kavramından faydalanarak bu durumu benimsetmeye çalışmıştır. Sadece sanayide veye büroda yaşanan olumsuz durumlardan değil, Özelikle günümüzde ortaya çıkan covid-19 virüsü iş sağlığı ve güvenliği‘nin daha çok önem kazanmasına neden olmuş ve gereken önlemlerin alınmasına üst düzeyde katkı sağlamıştır.

Bu çalışmada sigortacılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği ele alınmıştır. Sanayi ve ekonominin gelişmesi ile birlikte sektörler de  çalışma koşulları değişmiş bunun sonucu olarak işyerlerinde yaşanan olumsuz olaylar artmış ve iş kazaları buna bağlı olarak artış göstermiştir. Sigorta şirketleri sektör olarak bu olumsuz olayların önüne geçebilmek için bazı tedbirler almıştır. Böylece personellerine sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışma fırsatı sunmak için  iş sağlığı ve güvenliği kavramından faydalanarak bu durumu benimsetmeye çalışmıştır. Sadece sanayide veye büroda yaşanan olumsuz durumlardan değil, Özelikle günümüzde ortaya çıkan covid-19 virüsü iş sağlığı ve güvenliği‘nin daha çok önem kazanmasına neden olmuş ve gereken önlemlerin alınmasına üst düzeyde katkı sağlamıştır.
MUTLULUK EKONOMİSİ IŞIĞINDA AKADEMİSYENLER: BÖLGESEL BİR ARAŞTIRMA
MUTLULUK EKONOMİSİ IŞIĞINDA AKADEMİSYENLER: BÖLGESEL BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Özdemir Sevim, Züleyha; Govdere, Bekir
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Mutluluk,Akademisyen,Karadeniz Bölgesi

Bu çalışmada bireysel olarak mutluluğa etki eden faktörlerin akademisyenler özelinde araştırılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda bir anket formu oluşturularak TÜİK istatistiki coğrafi bölge birimleri sınıflandırması kapsamında Karadeniz Bölgesini ifade eden TR8 ve TR9 bölgelerindeki devlet üniversitelerinde görev yapan akademisyenlere uygulanmıştır. Bu şekilde elde edilen veriler Bağımsız İki Örnek T-Testi ve ANOVA analizi gibi çeşitli istatistiki yöntemlerle analiz edilerek bulgular ortaya koyulmuştur. Çalışmanın sonucunda akademisyenlerin genel olarak yaşamlarından memnun oldukları ve mutluluk düzeylerinin yüksek olduğu ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte akademisyenlerin genel yaşam anlamında en önemli mutluluk unsurlarının aile ve sağlık, mesleki anlamda en önemli mutluluk unsurlarının yayın yapmak ve mezun edilen öğrencilerin mesleki başarısı olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca akademisyenlerin mutluluk düzeylerinin ise unvan, çalışma alanı ve medeni durum faktörlerine bağlı olarak farklılık gösterdiği ortaya koyulmuştur.

Bu çalışmada bireysel olarak mutluluğa etki eden faktörlerin akademisyenler özelinde araştırılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda bir anket formu oluşturularak TÜİK istatistiki coğrafi bölge birimleri sınıflandırması kapsamında Karadeniz Bölgesini ifade eden TR8 ve TR9 bölgelerindeki devlet üniversitelerinde görev yapan akademisyenlere uygulanmıştır. Bu şekilde elde edilen veriler Bağımsız İki Örnek T-Testi ve ANOVA analizi gibi çeşitli istatistiki yöntemlerle analiz edilerek bulgular ortaya koyulmuştur. Çalışmanın sonucunda akademisyenlerin genel olarak yaşamlarından memnun oldukları ve mutluluk düzeylerinin yüksek olduğu ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte akademisyenlerin genel yaşam anlamında en önemli mutluluk unsurlarının aile ve sağlık, mesleki anlamda en önemli mutluluk unsurlarının yayın yapmak ve mezun edilen öğrencilerin mesleki başarısı olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca akademisyenlerin mutluluk düzeylerinin ise unvan, çalışma alanı ve medeni durum faktörlerine bağlı olarak farklılık gösterdiği ortaya koyulmuştur.
HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ - MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER SEÇİLİ ÜLKELER VE TÜRKİYE ÜZERİNE BİR İNCELEME
LAW RULES - MACROECONOMIC VARIABLES A STUDY ON SELECTED COUNTRIES AND TURKEY
Yazar: Ünlü, Atilla; Bozkuş, Süleyman
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Law and economics,Economic analysis of law,Rule of Law Interdisciplinary,Law and economics, Economic analysis of law, Rule of Law Interdisciplinary ; Hukukun Üstünlüğü,Hukuk ve İktisat,Hukukun İktisadi Analizi,Disiplinler Arası Disiplin

Hukukun üstünlüğü, hukuk kurallarının bir toplumdaki her birey için eşit şartlarda uygulanması ve bu kuralların toplumun her kesimi tarafından kabul görmesi esasına dayanmaktadır. Bir ülkenin çağdaş ve demokratik bir ülke olarak nitelendirilmesi hususundaki ana etmenlerden biriside hukukun üstünlüğü ilkesi ne derece bağlı olduğu ile ilişkilidir. Bu doğrultuda uluslararası bir sivil toplum kuruluşu olan dünya adalet projesi (World Justice Project, WJP) 128 ülkede hukukun üstünlüğünün hangi boyutlarda olduğuna dair çalışmalar yürütmekte ve bu çalışmaları yıllık veriler dâhilinde yayınlanmaktadır. Bu bağlamda ele alınan bu çalışmada 2020 yılı itibarıyla hukukun üstünlüğü endeks değeri sıralamasında ilk beş ülke ile son beş ülkenin iktisadi göstergeleri tespit edilecek ve hukukun üstünlüğü ile iktisat arasındaki ilişki durumu çözümlenecektir. Ayrıca bu iki gruptaki ülkelerin Türkiye ile karşılaştırılması yapılarak, Türkiye’nin konu ülkelere göre güçlü ve zayıf yönleri tespit edilecektir

Hukukun üstünlüğü, hukuk kurallarının bir toplumdaki her birey için eşit şartlarda uygulanması ve bu kuralların toplumun her kesimi tarafından kabul görmesi esasına dayanmaktadır. Bir ülkenin çağdaş ve demokratik bir ülke olarak nitelendirilmesi hususundaki ana etmenlerden biriside hukukun üstünlüğü ilkesi ne derece bağlı olduğu ile ilişkilidir. Bu doğrultuda uluslararası bir sivil toplum kuruluşu olan dünya adalet projesi (World Justice Project, WJP) 128 ülkede hukukun üstünlüğünün hangi boyutlarda olduğuna dair çalışmalar yürütmekte ve bu çalışmaları yıllık veriler dâhilinde yayınlanmaktadır. Bu bağlamda ele alınan bu çalışmada 2020 yılı itibarıyla hukukun üstünlüğü endeks değeri sıralamasında ilk beş ülke ile son beş ülkenin iktisadi göstergeleri tespit edilecek ve hukukun üstünlüğü ile iktisat arasındaki ilişki durumu çözümlenecektir. Ayrıca bu iki gruptaki ülkelerin Türkiye ile karşılaştırılması yapılarak, Türkiye’nin konu ülkelere göre güçlü ve zayıf yönleri tespit edilecektir
AÇIKLANMIŞ KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜKLER YÖNTEMİNE GÖRE TÜRK KİMYA SEKTÖRÜNÜN AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ KARŞISINDAKİ REKABET GÜCÜNÜN ANALİZİ
AÇIKLANMIŞ KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜKLER YÖNTEMİNE GÖRE TÜRK KİMYA SEKTÖRÜNÜN AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ KARŞISINDAKİ REKABET GÜCÜNÜN ANALİZİ
Yazar: Unat, Ebru
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Rekabet gücü,Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler,Kimya sektörü

Günümüzde yaşanan teknoloji çağı ve küreselleşmenin de etkisiyle rekabet edebilirlik ülke ekonomileri için en önemli konulardan biri haline gelmiştir. Bu kapsamda, uluslararası kuruluşlar tarafından küresel düzeyde rekabetin durumunu analiz etmek için düzenli olarak raporlar hazırlanmaktadır. Rekabet gücünün belirlenmesine yönelik ise araştırmacılar tarafından çeşitli endeksler geliştirilmektedir. Bu endekslerden biri de Liesner (1958) tarafından temelleri atılan ve ardından Balassa (1964)’nın geliştirdiği Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) endeksi olarak da bilinen Balassa endeksidir. Bu çalışmada, 2000 ve 2019 yılları arasında Türkiye’de kimya sektörünün AB-28 ülkeleri karşısındaki rekabet gücü Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler endeksi yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre Türkiye’nin, SITC Rev.3 çerçevesinde ele alınan 5 kodlu ürün grubunun ihracatında AB’ye karşı üstünlük elde edemediği görülmüştür. 5 kodlu ürün grubu 2 haneli alt gruplar olarak değerlendirildiğinde ise yalnızca 52 ve 58 ürün grubunun ihracatında AB’ye karşı üstünlük elde edildiği görülmüştür. 51, 53, 54, 55, 56, 57 ve 59 ürün grubunun ihracatında ise AB’ye karşı karşılaştırmalı olarak dezavantajlı konumda olduğu görülmüştür.

Günümüzde yaşanan teknoloji çağı ve küreselleşmenin de etkisiyle rekabet edebilirlik ülke ekonomileri için en önemli konulardan biri haline gelmiştir. Bu kapsamda, uluslararası kuruluşlar tarafından küresel düzeyde rekabetin durumunu analiz etmek için düzenli olarak raporlar hazırlanmaktadır. Rekabet gücünün belirlenmesine yönelik ise araştırmacılar tarafından çeşitli endeksler geliştirilmektedir. Bu endekslerden biri de Liesner (1958) tarafından temelleri atılan ve ardından Balassa (1964)’nın geliştirdiği Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) endeksi olarak da bilinen Balassa endeksidir. Bu çalışmada, 2000 ve 2019 yılları arasında Türkiye’de kimya sektörünün AB-28 ülkeleri karşısındaki rekabet gücü Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler endeksi yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre Türkiye’nin, SITC Rev.3 çerçevesinde ele alınan 5 kodlu ürün grubunun ihracatında AB’ye karşı üstünlük elde edemediği görülmüştür. 5 kodlu ürün grubu 2 haneli alt gruplar olarak değerlendirildiğinde ise yalnızca 52 ve 58 ürün grubunun ihracatında AB’ye karşı üstünlük elde edildiği görülmüştür. 51, 53, 54, 55, 56, 57 ve 59 ürün grubunun ihracatında ise AB’ye karşı karşılaştırmalı olarak dezavantajlı konumda olduğu görülmüştür.
DEVLET BAŞKANLARI ve DÖNEM SINIRI   (Dünyada Seçilmiş Siyasi Liderler Ne Kadar Bir Süre ve Kaç Dönem Görev Yapıyorlar?)
DEVLET BAŞKANLARI ve DÖNEM SINIRI   (Dünyada Seçilmiş Siyasi Liderler Ne Kadar Bir Süre ve Kaç Dönem Görev Yapıyorlar?)
Yazar: Aktan, Coşkun Can; Yay, Serdar
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Görev Süresi,Dönemsel Sınır,Devlet Başkanlığı,Başkanlık,Siyasi Rejimler,Demokrasi

Dünyanın hemen her bölgesinde özellikle 1990’lı yılların ortalarından itibaren demokratik standartlarda gerileme, seçimli demokrasiden seçimli otokrasiye yönelme, otoriter rejimlerin yükselişi vb. konular geniş biçimde tartışılmaktadır. Uzun süreli ve kalıcı siyasi liderliğin olumsuz sonuçlarının anlaşılması üzerine devlet başkanlarının görev sürelerinin sınırlandırılması ve dönemsel sınır uygulamaları gündemde olan bir konudur.  Biz bu çalışmamızda dünyada uzun süreli, uzatmalı ve  kalıcı iktidar mücadelesini daha iyi anlayabilmemiz için dünya ülkelerindeki “dönem sınırı” uygulamalarını inceleyeceğiz. Dünyada devlet başkanlarının kaç dönem  görev yapma imkanına sahip olduklarının karşılaştırmalı bir analizini yapmak anayasal demokrasilerde dönem sınırının tesis edilmesinin gerekçelerini anlamak için fevkalade önemlidir.

Dünyanın hemen her bölgesinde özellikle 1990’lı yılların ortalarından itibaren demokratik standartlarda gerileme, seçimli demokrasiden seçimli otokrasiye yönelme, otoriter rejimlerin yükselişi vb. konular geniş biçimde tartışılmaktadır. Uzun süreli ve kalıcı siyasi liderliğin olumsuz sonuçlarının anlaşılması üzerine devlet başkanlarının görev sürelerinin sınırlandırılması ve dönemsel sınır uygulamaları gündemde olan bir konudur.  Biz bu çalışmamızda dünyada uzun süreli, uzatmalı ve  kalıcı iktidar mücadelesini daha iyi anlayabilmemiz için dünya ülkelerindeki “dönem sınırı” uygulamalarını inceleyeceğiz. Dünyada devlet başkanlarının kaç dönem  görev yapma imkanına sahip olduklarının karşılaştırmalı bir analizini yapmak anayasal demokrasilerde dönem sınırının tesis edilmesinin gerekçelerini anlamak için fevkalade önemlidir.
DEVLET BAŞKANLIĞI MAKAMINDA GÖREV SÜRESİ ve DÖNEM SINIRINI UZATMAYA YÖNELİK  POLİTİK MANİPÜLASYONLAR
DEVLET BAŞKANLIĞI MAKAMINDA GÖREV SÜRESİ ve DÖNEM SINIRINI UZATMAYA YÖNELİK  POLİTİK MANİPÜLASYONLAR
Yazar: Aktan, Coşkun Can; Ekinci, Ahmet
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Law in Context ; Hukuk ; Görev Süresi Sınırlaması,Görev Değişimi,Rotasyon,Dönemsel Sınır,Görev Süresini Uzatma,Politik Manipülasyonlar

Bu çalışmamızda demokrasilerde devlet başkanlığı makamında görev süresi ve dönem sınırını uzatmaya yönelik muhtelif politik manipülasyonları incelemeyi amaçlıyoruz. Anayasada düzenlenen görev süresi sınırından kaçınmak isteyen devlet başkanlarının bu tercihlerini anayasal kuralı değiştirme, yeni bir anayasa hazırlama, yüksek yargı kararları ile dönem sınırını esnetme ya da kaldırma gibi kurumsal yöntemlere başvurarak elde etmeye çalıştıkları görülmektedir.

Bu çalışmamızda demokrasilerde devlet başkanlığı makamında görev süresi ve dönem sınırını uzatmaya yönelik muhtelif politik manipülasyonları incelemeyi amaçlıyoruz. Anayasada düzenlenen görev süresi sınırından kaçınmak isteyen devlet başkanlarının bu tercihlerini anayasal kuralı değiştirme, yeni bir anayasa hazırlama, yüksek yargı kararları ile dönem sınırını esnetme ya da kaldırma gibi kurumsal yöntemlere başvurarak elde etmeye çalıştıkları görülmektedir.
ŞÂH VELÎ AYINTÂBÎ’NİN “GELSÜN” REDİFLİ KASİDESİ VE TAHLİLİ: YEDİ HADİSİN MANZUM ŞERHİ
Shah Wali Ayıntabi’s Qasida with ‘Gelsün’ Rhyme and its Analysis: Commentary of Seven Hadiths
Yazar: Çavuşoğlu, Raşit
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. YÛNUS EMRE&#039;DEN MEHMED ÂKİF&#039;E ŞİİR ÖZEL SAYISI, 2021
Anahtar kelimeler: Shah Wali Ayintabi,qasida,sufism,Khalwatiyyah,hadith ; Şâh Velî Ayıntâbî,kaside,tasavvuf,halvetiyye,hadis

Bu çalışmada XVI. asır Halvetî şeyhlerinden mutasavvıf şair Şâh Velî Ayıntâbî’nin “Gelsün” redifli kasidesi işlenmiştir. 36 beyitten oluşan kaside, Hz. Peygamber’den rivayet edilen yedi hadisin tasavvufî şerhini içermektedir. Kasidede zikredilen yedi hadisle doğrudan bağlantılı olan fakr, nefsin mertebeleri, fenâ fillâh, nûr-ı Ahmed (Hakîkat-i Muhammediyye), seyr ü sülûkün mertebeleri, velayet, ebrâr ve mukarreb gibi temel tasavvufî kavramları öne çıkmaktadır. Söz konusu yedi hadisten üretilen tasavvufî kavram ve remizler şairin tasavvufî anlayışı çerçevesinde nazmedilmiştir. Ayrıca Hz. Ebû Bekir, Abdurrahman b. Avf ve Üveys el-Karanî gibi şahsiyetler de kasidede ebrâr, mukarreb, velâyet ve fakr kavramlarıyla ilişkilendirilmişlerdir. Üç bölümden oluşan çalışmamızın giriş kısmında eserin konusu ve muhtevası üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, kasidede öne çıkan tasavvufî kavramların tahlili yapılmış, ikinci bölümde kaside geçen ayet ve hadis iktibasları ile telmihlere değinilmiş, üçüncü bölümde ise kasidenin transkripsiyonlu metni verilmiştir.

This article analyzes the qasida with “Gelsün” rhyme written by the Sufi poet Shah Wali Ayıntabi, one of the Khalwati sheikhs of the 16th century. The mentioned qasida consists of 36 couplets, explains the mystical commentary of seven hadiths narrated from the Prophet. Basic mystical concepts such as faqr, levels of soul, fenâ fillah, haqiqat-i Muhammediyye, levels of seyr u suluk, walayah, ebrâr and mukarreb, which are directly related to the seven hadiths mentioned in the qasida, are striking. The mystical concepts and symbols produced from the seven hadiths in question were versed within the framework of the poet’s mystical understanding. Also, personalities such as Abu Bakr, Abdurrahman b. Avf and Uveys el-Karani were also associated with the concepts of ebrâr, mukarreb, walayah and faqr in the qasida. The mystical concepts and symbols produced from the seven hadiths in question were versed within the framework of the poet’s mystical understanding. There are three parts in the article. The introduction part of the article explains the subject and the content. In the first chapter, the prominent mystic concepts in the qasida were analyzed, in the second chapter the verse and hadith quotations and references in the qasida were mentioned, and the third chapter, the transcription text of the qasida was demonstrated.
NECÂTÎ VE REVÂNÎ DÎVÂNLARINDAKİ MÜKERRER GAZELLER ÜZERİNE
NECÂTÎ VE REVÂNÎ DÎVÂNLARINDAKİ MÜKERRER GAZELLER ÜZERİNE
Yazar: Tanyıldız, Ahmet
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 1, 2015

Klâsik Türk edebiyatında fenn-i şi’ri tahsîl etme yollarından biri de nazîre geleneğidir. Ana hatlarıyla bir şiir; vezin, kâfiye ve muhtevası aynı olup ta’bîr-i âhar ile söylenmiş yeni şiir(ler)le tanzîr edilmiştir. Bu vesileyle klâsik şiir dairesinde köklü bir nazîre geleneği oluşmuştur. Ancak kimi divânlarda nazîre olduğu şüphe götüren mükerrer şiirlere de tesâdüf edilmektedir. Bu çalışma çerçevesinde Necâtî ve Revânî dîvânlarındaki mükerrer gazeller tespit edilerek bunların nazîre-taklîd-tevârüd-sirkat çizgisindeki konumları sorgulanmaya çalışılacaktır.

Klâsik Türk edebiyatında fenn-i şi’ri tahsîl etme yollarından biri de nazîre geleneğidir. Ana hatlarıyla bir şiir; vezin, kâfiye ve muhtevası aynı olup ta’bîr-i âhar ile söylenmiş yeni şiir(ler)le tanzîr edilmiştir. Bu vesileyle klâsik şiir dairesinde köklü bir nazîre geleneği oluşmuştur. Ancak kimi divânlarda nazîre olduğu şüphe götüren mükerrer şiirlere de tesâdüf edilmektedir. Bu çalışma çerçevesinde Necâtî ve Revânî dîvânlarındaki mükerrer gazeller tespit edilerek bunların nazîre-taklîd-tevârüd-sirkat çizgisindeki konumları sorgulanmaya çalışılacaktır.