Türkiye’de Sağlık Alanında Yapılan Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Tez Çalışmalarının İçerik Analizi
Content Analysis of Organizational Citizenship Behavior Studies Conducted in the Health Field in Turkey
Yazar: Arslantaş, Selma; Öztürk, Zekai
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Örgütsel vatandaşlık davranışı,sağlık,içerik analizi,yüksek lisans ve doktora tezleri ; Organizational citizenship behavior,health,content analysis,postgraduate and doctorate dissertations

Örgütsel vatandaşlık davranışı birçok meslek grubunda araştırma konusu olmuş bir örgütsel davranıştır. Bu içerik analizi, sağlık alanında örgütsel vatandaşlık davranışı konu alan bir doktora tezi için alt yapı oluşturmak için planlanmış olup, Türkiye’ de 2000-2020 yılları arasında sağlık sektöründeki örgütsel vatandaşlık davranışı konusunda yapılan tez çalışmalarının ayrıntılı olarak incelenmesi ve uygulayıcılara genel bir analiz sunulması amaçlanmıştır. Bu amaçla YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanına kayıtlı 2000-2020 yılları arasında sağlık alanında yapılan örgütsel vatandaşlık davranışı konulu lisansüstü tezler taranmıştır.  Toplamda belirlenen kritere uyan Türkiye’de yapılmış ve erişime açık 49 lisansüstü tez incelenmiştir. Tezlerden toplanan veriler excel programına aktarılarak çözümlemesi yapılmış ve tablolar haline getirilmiştir. Yapılan çalışmada elde edilen verilere göre sağlık alanında örgütsel vatandaşlık davranışı konusunun daha çok yüksek lisans tezlerinde çalışıldığı (%87,75), konunun 2011-2015 yılları arasında daha fazla çalışıldığı tespit edilmiştir. Örgütsel vatandaşlıkla demografik değişkenler, örgütsel adalet, örgütsel güven, psikolojik sermaye kavramlarının daha çok ilişkilendirildiği, Podsakoff ve MacKenzie (1990) tarafından geliştirilen ölçeğin sıklıkla tercih edildiği, en çok nicel yöntemlerin tercih edildiği ve geçerlilik analizinin çoğunlukla yapılmamasına rağmen güvenilirlik analizinin çoğu tezde yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Lisansüstü tezlerde analiz yöntemi olarak daha sıklıkla korelasyon, regresyon, t testi ve ANOVA testlerinin kullanıldığı, örneklem grubuna çoğunlukla tüm hastane personelinin dahil edildiği, hemşire grubu ve sağlık çalışanlarının tümünün yine daha çok örneklem grubu olarak seçildiği tespit edilmiştir.

Organizational citizenship behavior is an organizational behavior that has been the subject of research in many occupational groups. This content analysis, in the health field is planned to build the infrastructure for a doctoral thesis on organizational citizenship behavior subject area, Turkey from 2000-2020 years to include examining in detail the thesis study on organizational citizenship behavior in the health sector and practitioners aimed to present an overall analysis. For this purpose, the graduate theses on organizational citizenship behavior in the field of health between 2000-2020, which were registered in the database of YÖK National Thesis Center, were scanned. In total, matching the specified criteria, made in Turkey and open access 49 graduate theses were examined. The data collected from the theses were transferred to the Excel program, analyzed and turned into tables. According to the data, it was determined that the topic of organizational citizenship behavior in the field of health was studied the most in the most between 2011-2015 and master's theses (87.75%), and demographic variables are most frequently associated with the concepts of organizational justice, organizational trust, psychological capital, the scale developed by Podsakoff and MacKenzie (1990) is frequently preferred, quantitative methods are the most preferred. It was determined that correlation, regression, t test and ANOVA tests were used more frequently as analysis methods in postgraduate theses, mostly all hospital personnel were included in the sample group, and all of the nurse group and healthcare professionals were frequently selected as the sample group.