Su Stresi Altındaki Kiraz Fidanlarında Fizyolojik ve Morfolojik Değişimlerin Belirlenmesi / Determination of Physiologic and Morphologic Changes in Sweet Cherry Seedlings Under Water Stress
Su Stresi Altındaki Kiraz Fidanlarında Fizyolojik ve Morfolojik Değişimlerin Belirlenmesi / Determination of Physiologic and Morphologic Changes in Sweet Cherry Seedlings Under Water Stress
Yazar: Kırnak, Halil; Demirtaş, M. Naim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2010

ÖZET: Bu çalışma farklı sulama seviyelerinin mahlep anacı üzerine aşılı dalbastı kiraz çeşidinde fizyolojik (yaprak su potansiyeli, yaprak oransal su kapsamı, klorofil miktarı) ve morfolojik (sürgün uzunluğu, yaprak alanı, gövde çapı) özelliklere etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sera koşullarında saksıda yetiştirilen bir yaşlı fidanlara her gün faydalı suyun %100 (kontrol), %75, %50 ve %25&rsquo;i düzeyinde su verilerek yürütülmüştür. Su stresi uygulamaları büyümenin, yaprak su potansiyelinin, yaprak oransal nem içeriğinin ve klorofilin azalmasına yol açmıştır. Su stresinin büyüme üzerindeki engelleyici etkisi en fazla yaprak alanında tespit edilmiş, bunu sırasıyla sürgün ve gövde çapındaki değişimler izlemiştir. Genel olarak su stresinin şiddetiyle, ölçülen fizyolojik parametreler arasında lineer bir ilişki gözlenmiştir. Günlük su kullanımındaki azalmalara paralel olarak; yaprak su potansiyeli, şiddetli su noksanlığının hissedildiği %25 konusunda, 75&rsquo;nci gün sonunda &ndash;35 bara kadar düşmüştür. Bitkilerin streste kaldıkları süre uzadıkça su noksanlığının yarattığı fizyolojik ve morfolojik değişimler kendine daha da belirginleştirmiştir.Anahtar kelimeler: Kiraz, su stresi, yaprak su potansiyeli, yaprak oransal su kapsamı, klorofilDetermination of Physiologic and Morphologic Changes in Sweet Cherry Seedlings Under Water Stress SUMMARY: In this study, morphological (length of shoot, total leaf area, trunk diameter) and physiological (leaf water potential, leaf relative water content, chlorophyll content in leaves) responses of dalbastı cherry seedlings grafted on mahlep rootstock under different irrigation levels were investigated. The research was carried out on container grown one-year-old cherry seedlings which were irrigated on a daily basis at the level of 100% (control), 75%, 50%, and 25% of available container capacity under greenhouse conditions. The water stress treatments reduced plant growth, leaf water potential, leaf relative water content and leaf chlorophyll content. The most inhibiting effect of stress treatments on growth was observed in leaf area and it was followed by shoot and trunk diameter, respectively. In general, it was observed that there was a linear relation between intensity of water shortage and physiological parameters measured. The leaf water potential was decreased to &ndash;35 bar at the end of 75th day for the plants irrigated at the 25% available container capacity. The effect of water stress on morphologic and physiologic changes were more clear when duration of water stress was long enough.Key words: Cherry, water stress, leaf water potential, leaf relative water content, chrophyll

ÖZET: Bu çalışma farklı sulama seviyelerinin mahlep anacı üzerine aşılı dalbastı kiraz çeşidinde fizyolojik (yaprak su potansiyeli, yaprak oransal su kapsamı, klorofil miktarı) ve morfolojik (sürgün uzunluğu, yaprak alanı, gövde çapı) özelliklere etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sera koşullarında saksıda yetiştirilen bir yaşlı fidanlara her gün faydalı suyun %100 (kontrol), %75, %50 ve %25&rsquo;i düzeyinde su verilerek yürütülmüştür. Su stresi uygulamaları büyümenin, yaprak su potansiyelinin, yaprak oransal nem içeriğinin ve klorofilin azalmasına yol açmıştır. Su stresinin büyüme üzerindeki engelleyici etkisi en fazla yaprak alanında tespit edilmiş, bunu sırasıyla sürgün ve gövde çapındaki değişimler izlemiştir. Genel olarak su stresinin şiddetiyle, ölçülen fizyolojik parametreler arasında lineer bir ilişki gözlenmiştir. Günlük su kullanımındaki azalmalara paralel olarak; yaprak su potansiyeli, şiddetli su noksanlığının hissedildiği %25 konusunda, 75&rsquo;nci gün sonunda &ndash;35 bara kadar düşmüştür. Bitkilerin streste kaldıkları süre uzadıkça su noksanlığının yarattığı fizyolojik ve morfolojik değişimler kendine daha da belirginleştirmiştir.Anahtar kelimeler: Kiraz, su stresi, yaprak su potansiyeli, yaprak oransal su kapsamı, klorofilDetermination of Physiologic and Morphologic Changes in Sweet Cherry Seedlings Under Water Stress SUMMARY: In this study, morphological (length of shoot, total leaf area, trunk diameter) and physiological (leaf water potential, leaf relative water content, chlorophyll content in leaves) responses of dalbastı cherry seedlings grafted on mahlep rootstock under different irrigation levels were investigated. The research was carried out on container grown one-year-old cherry seedlings which were irrigated on a daily basis at the level of 100% (control), 75%, 50%, and 25% of available container capacity under greenhouse conditions. The water stress treatments reduced plant growth, leaf water potential, leaf relative water content and leaf chlorophyll content. The most inhibiting effect of stress treatments on growth was observed in leaf area and it was followed by shoot and trunk diameter, respectively. In general, it was observed that there was a linear relation between intensity of water shortage and physiological parameters measured. The leaf water potential was decreased to &ndash;35 bar at the end of 75th day for the plants irrigated at the 25% available container capacity. The effect of water stress on morphologic and physiologic changes were more clear when duration of water stress was long enough.Key words: Cherry, water stress, leaf water potential, leaf relative water content, chrophyll