CELAL YILDIRIM’IN BİLİMSEL TEFSİR ANLAYIŞI
Celal Yıldırım's Understanding of Scientific Tafsir
Yazar: Kaplan, Abdurrahim
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 102, 2025
Anahtar kelimeler: Islamic Studies (Other) ; İslam Araştırmaları (Diğer) ; Tefsir,Kur’ân,Bilimsel Tefsir,Modern Bilim,Celal Yıldırım ; Tafsir,Quran,Scientific exegesis,Modern Science,Celal Yıldırım

Kur’ân’ın anlaşılmasına yönelik çalışmalar her dönemde hız kesmeden devam edegelmiştir. İslâm’ın ilk döneminde dil bilimsel, rivayet, dirayet ağırlıklı tefsirler kaleme alınmıştır. Sonraki yıllarda İslâm coğrafyasının geniş bir alana yayılması, ilmi çalışmaların çeşitlilik arz etmesi gibi hususlar müfessirlerin ilgi alanını ve çalışma konularını etkilemiştir. Bu araştırmada ilmi konuları ihtiva eden âyetler bilimsel çalışma ve gelişmelerden istifade edilerek ele alınmıştır. Amacımız ilk yıllarda belli bazı âyet gruplarının açıklanmasıyla sınırlı olan bu alanın çağdaş dönemde bilimsel tefsir ekolü olarak kabul edilen bu alanın Kur'ân yorumuna yansımasını ortaya çıkarmaktır. Bilimsel tefsirin, dinî metinlerin modern yöntem ve disiplinlerle etkili bir şekilde kullanılmasını savunan önemli bir yaklaşım olması onun bu yönüyle ele alınmasını elzem kılmıştır. Çalışmanın çerçevesi oluşturulurken rivayet dirayet ağırlıklı tefsirlere Kur’an metnine, bilimsel çalışmalara ve en önemlisi Celal Yıldırım'ın tefsirine müracaat edilmiş, Bahsi geçen eserler doküman analizi yöntemiyle sistematik bir yolla ele alınmıştır. Tespit edilen veriler belli kıstaslar esas alınarak değerlendirilmiştir. Bu yöntem, Kur'ân ayetlerini bilimsel verilerle birleştirerek, ilahi metnin daha geniş bir açıyla ele alınmasına kapı aralamıştır. Çalışma, Bilimsel tefsirin Kur’ân yorumuna yansımasını oluşturması, "Celal Yıldırım’ın İlmin Işığında Asrın Kur’ân Tefsiri" adlı eseriyle sınırlı tutulması ve eserin bu yönüyle etraflıca incelenmesi bakımından önemlidir. Müellifin Kur’ân âyetlerini yorumlama biçimi, bilimsel verilerden yararlanma yöntemi çalışmamızın esasını oluşturmuştur. Müellifin modern bilimi Kur’ân âyetlerinin yorumuna yansıtma biçimi ise örneklerle açıklanmıştır. Tespit edebildiğimiz kadarıyla müellif, bilimsel anlamda yorumlanabilecek âyetlerin bir kısmını modern bilimden yararlanarak tefsir etmiştir. Ayetleri rivayet ve dirayet nakillerine uygun bir şekilde ele alan müellif, bilimsel âyetleri de modern bilimden istifa ederek başarılı bir şekilde ele almayı başarmıştır. Bazı yerlerde konuyla ilgili uzunca nakiller getirmesi onun bu konuda aşırıya kaçtığına delildir. Modern bilimin Kur'ân ayetlerinin yorumuna yansımasıyla ayetlerin birçok ilmi gelişmeye temel oluşturacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Studies on understanding the Quran have continued unabated in every period. In the early years of Islam, linguistic, narration and acumen-oriented commentaries were written. In the following years, issues such as the spread of Islamic geography to a wide area and the diversity of scientific studies affected the areas of interest and subjects of study of commentators. In this study, verses containing scientific subjects were discussed by making use of scientific studies and developments. Our aim is to reveal the reflection of this field, which was limited to the explanation of certain groups of verses in the early years and is accepted as a scientific exegesis school in the contemporary period, on the interpretation of the Quran. The fact that scientific exegesis is an important approach that advocates the effective use of religious texts with modern methods and disciplines has made it essential to examine it from this perspective. While creating the framework of the study, the exegesis that are based on narration and acumen, the Quranic text, scientific studies and most importantly the exegesis of Celal Yıldırım were consulted. The aforementioned works were systematically examined with the document analysis method. The data determined were evaluated based on certain criteria. This method opened the door to a broader examination of the divine text by combining the Quranic verses with scientific data. The study is important in terms of reflecting scientific interpretation on Quranic interpretation, limiting it to Celal Yıldırım’s work named Asrın Kur’an Tefsiri in the Light of Science and examining the work in detail in this respect. The author’s interpretation of Quranic verses and his method of benefiting from scientific data constitute the basis of our study. The author’s way of reflecting modern science on the interpretation of Quranic verses is explained with examples. As far as we can determine, the author has interpreted some of the verses that can be interpreted scientifically by benefiting from modern science. The author, who handles the verses in accordance with the narrations and sagacity transfers, has also successfully handled scientific verses by benefiting from modern science. The fact that he has brought long transfers on the subject in some places is evidence that he has gone to extremes on this subject. It has been concluded that the verses will form the basis for many scientific developments with the reflection of modern science on the interpretation of Quranic verses.