Türkiye’de Çocuk İzlem Merkezleri, Adli Görüşme Süreci ve Hemşirelerin Rol-Sorumlulukları
Child Advocacy Centers, Process of Forensic Interviewing, Nurses’ Roles and Responsibilities in Turkey
Yazar: Bayrak, Nurten Gülsüm; Gürhan, Nermin; Karakaş, Didar
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Çocuk istismarı,Çocuk İzlem Merkezleri,Hemşirelik

TÜRKİYE’DE ÇOCUK İZLEM MERKEZLERİ, ADLİ GÖRÜŞME SÜRECİ VE HEMŞİRELERİN ROL- SORUMLULUKLARIÖZET: Çocuğun gelişimini her yönüyle olumsuz etkileyen çocuk cinsel istismarı tüm dünyada hukuki, ahlaki, psikolojik ve sosyolojik bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu soruna ilişkin bilimsel çalışmalar 2000’li yıllardan itibaren artış göstermiş olsa da gerçek verilerin, literatürde belirtilen verilerden çok daha fazla oranda olduğu tahmin edilmektedir. Ülkemizde çocuk cinsel istismarını tüm boyutları ile ele alıp, çocuğun bu süreçte örselenmesini en aza indirgeyecek birimlerin açılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Çocuk İzlem Merkezleri faaliyete  geçmeden önce, cinsel istismar mağduru çocuklar yaşadıkları istismarı her defasında farklı kişilere anlatmak durumunda kalıp her defasında örselenmekteydi. Çocuk İzlem Merkezlerinin kuruluş amacı ise çocuğa yönelik cinsel istismar şüphesi ya da varlığı söz konusu olduğunda, alanında uzman kişilerce çocuğun ifadesinin alınıp, sürece ilişkin tüm işlemlerinin tek seferde yapılmasıdır. Önce pilot uygulama olarak başlayıp sonrasında ülke geneline yayılan bu merkezlerde uzman psikiyatri hemşiresi, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, çocuk gelişim uzmanı gibi meslek elemanları belirli bir sertifika programına tabi tutulmakta, teorik ve uygulamalı sınavlarda başarılı olanlar çocukla adli görüşme yapabilmektedirler. Bu merkezler multidisipliner bir ekip anlayışı ile birçok kurum ve kuruluş ile koordineli bir şekilde hizmet vermektedir. Çocuk İzlem Merkezleri’nin birçok ilde faaliyete   geçmesinin ardından çocuk cinsel istismarına yönelik daha somut veriler elde edilmeye başlanmıştır. Bu merkezlerde çocuk ve aile dinamikleri birlikte değerlendirilmekte, çocuğun maruz kaldığı istismarın durumuna göre gerekli tedbir kararları alınmaktadır. Makalenin amacı Türkiye’deki Çocuk İzlem Merkezleri, adli görüşme süreci ve bu merkezlerde adli görüşmeci olarak görev alan hemşirelerin rol ve sorumluluklarına yönelik bilgi vermektir. Anahtar kelimeler: Çocuk istismarı; çocuk izlem merkezi; hemşirelikCHILD ADVOCACY CENTERS, PROCESS OF FORENSIC INTERVIEWİNG, NURSES’ ROLES AND RESPONSIBILITIES IN TURKEYABSTRACT: Child sexual abuse, which negatively affects the development of the child in all aspects, emerges as a legal, moral, psychological and sociological problem all over the world. Although scientific studies on this problem has increased since the 2000s, it is estimated that the actual data are much more than the data stated in the literature. In our country, there was a need to evaluate all the aspects of child sexual abuse and establish new units to minimize the child trauma from these process. Before Child Advocacy Centers’ establishment, children who were victims of sexual abuse had to testify to different people about their abuse and were traumatized each time. The establishment purpose of Child Advocacy Centers is taking the testimony of the child by experts in the field and performing all the procedures related to the process at once when there is a suspicion or presence of sexual abuse against a child. In these centers, which started as a pilot application at first and then spread through out the country; professionals such as specialist psychiatric nurses, psychologists, social workers, child development professionals are subjected to a certain certificate program and those who are successful in the oretical and practical examinations can have forensic interviews with children. These centers serve with a multidisciplinary team approach and are coordinated with many institutions and organizations. More concrete data on child sexual abuse has been obtained after the establishment of these centers in many provinces. In these centers, child and family dynamics are evaluated together and necessary precautions are taken within the scope of the Child Protection Law, considering the child's best interests according to the extent of sexual abuse experienced by the child. The aim of the article is to provide information about the Child Advocacy Centers, the process of forensic interviewing and the roles and responsibilities of the nurses who work as forensic interviewers in these centers in Turkey.Key words: Child abuse; children advocacy center; nursing.

TÜRKİYE’DE ÇOCUK İZLEM MERKEZLERİ, ADLİ GÖRÜŞME SÜRECİ VE HEMŞİRELERİN ROL- SORUMLULUKLARIÖZET: Çocuğun gelişimini her yönüyle olumsuz etkileyen çocuk cinsel istismarı tüm dünyada hukuki, ahlaki, psikolojik ve sosyolojik bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu soruna ilişkin bilimsel çalışmalar 2000’li yıllardan itibaren artış göstermiş olsa da gerçek verilerin, literatürde belirtilen verilerden çok daha fazla oranda olduğu tahmin edilmektedir. Ülkemizde çocuk cinsel istismarını tüm boyutları ile ele alıp, çocuğun bu süreçte örselenmesini en aza indirgeyecek birimlerin açılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Çocuk İzlem Merkezleri faaliyete  geçmeden önce, cinsel istismar mağduru çocuklar yaşadıkları istismarı her defasında farklı kişilere anlatmak durumunda kalıp her defasında örselenmekteydi. Çocuk İzlem Merkezlerinin kuruluş amacı ise çocuğa yönelik cinsel istismar şüphesi ya da varlığı söz konusu olduğunda, alanında uzman kişilerce çocuğun ifadesinin alınıp, sürece ilişkin tüm işlemlerinin tek seferde yapılmasıdır. Önce pilot uygulama olarak başlayıp sonrasında ülke geneline yayılan bu merkezlerde uzman psikiyatri hemşiresi, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, çocuk gelişim uzmanı gibi meslek elemanları belirli bir sertifika programına tabi tutulmakta, teorik ve uygulamalı sınavlarda başarılı olanlar çocukla adli görüşme yapabilmektedirler. Bu merkezler multidisipliner bir ekip anlayışı ile birçok kurum ve kuruluş ile koordineli bir şekilde hizmet vermektedir. Çocuk İzlem Merkezleri’nin birçok ilde faaliyete   geçmesinin ardından çocuk cinsel istismarına yönelik daha somut veriler elde edilmeye başlanmıştır. Bu merkezlerde çocuk ve aile dinamikleri birlikte değerlendirilmekte, çocuğun maruz kaldığı istismarın durumuna göre gerekli tedbir kararları alınmaktadır. Makalenin amacı Türkiye’deki Çocuk İzlem Merkezleri, adli görüşme süreci ve bu merkezlerde adli görüşmeci olarak görev alan hemşirelerin rol ve sorumluluklarına yönelik bilgi vermektir. Anahtar kelimeler: Çocuk istismarı; çocuk izlem merkezi; hemşirelikCHILD ADVOCACY CENTERS, PROCESS OF FORENSIC INTERVIEWİNG, NURSES’ ROLES AND RESPONSIBILITIES IN TURKEYABSTRACT: Child sexual abuse, which negatively affects the development of the child in all aspects, emerges as a legal, moral, psychological and sociological problem all over the world. Although scientific studies on this problem has increased since the 2000s, it is estimated that the actual data are much more than the data stated in the literature. In our country, there was a need to evaluate all the aspects of child sexual abuse and establish new units to minimize the child trauma from these process. Before Child Advocacy Centers’ establishment, children who were victims of sexual abuse had to testify to different people about their abuse and were traumatized each time. The establishment purpose of Child Advocacy Centers is taking the testimony of the child by experts in the field and performing all the procedures related to the process at once when there is a suspicion or presence of sexual abuse against a child. In these centers, which started as a pilot application at first and then spread through out the country; professionals such as specialist psychiatric nurses, psychologists, social workers, child development professionals are subjected to a certain certificate program and those who are successful in the oretical and practical examinations can have forensic interviews with children. These centers serve with a multidisciplinary team approach and are coordinated with many institutions and organizations. More concrete data on child sexual abuse has been obtained after the establishment of these centers in many provinces. In these centers, child and family dynamics are evaluated together and necessary precautions are taken within the scope of the Child Protection Law, considering the child's best interests according to the extent of sexual abuse experienced by the child. The aim of the article is to provide information about the Child Advocacy Centers, the process of forensic interviewing and the roles and responsibilities of the nurses who work as forensic interviewers in these centers in Turkey.Key words: Child abuse; children advocacy center; nursing.