Bütünleştirilmiş Değişim Modeline Dayalı Hazırlanan Aşı Eğitim Programının Aşı Savunuculuğu ve Aşı Okuryazarlığı Üzerine Etkisi: Bir Randomize Bekleme Listesi Kontrollü Çalışmanın Protokolü
The Effect of Vaccine Education Program Based on the Integrated Change Model on Vaccine Advocacy and Vaccine Literacy: The Protocol of a Randomized Waiting List Controlled Study
Yazar: Yorulmaz, Deniz S.; Koçoğlu-tanyer, Deniz
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Health Literacy ; Sağlık Okuryazarlığı ; Public Health Nursing ; Halk Sağlığı Hemşireliği ; Aşılar,bağışıklama,deneysel model,okuryazarlık,randomize kontrollü çalışma ; Experimental model,immunization,literacy,randomized controlled trial,vaccines

Amaç: Bu araştırma, Bütünleştirilmiş Değişim Modeli’ne göre hazırlanan aşı eğitim programının annelerin aşı okuryazarlığının geliştirmesi ve annelerin aşı savunucusu bireye dönüşmesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilecektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma paralel desende randomize, bekleme listesi kontrollü deneysel çalışma olarak gerçekleştirilecektir. Araştırmanın örneklem büyüklüğü güç analizine dayalı ve veri kayıpları da dikkate alınarak 37 deney, 37 kontrol olmak üzere 74 anne olarak belirlenmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve araştırmaya gönüllü olan anneler, deney ve bekleme listesi gruplarına rastgele atanacaktır. Aşı eğitim programı bir hafta arayla, dört oturum şekilde gerçekleştirilecektir. Oturumlar 4-5 kişilik gruplar ile yapılacak olup; her bir oturum yaklaşık 45 dakika sürecektir. Bekleme listesi kontrol grubunda yer alan anneler için oturumlar ikinci ölçümden sonra yapılacaktır. Araştırmanın birincil sonuç ölçütü annelerin aşı okuryazarlığı, aşı savunuculuğu niyeti ve aşı tutumlarındaki değişim, ikincil sonuç ölçütü ise annelerin aşı bilgisi ve aşı bilgi kaynaklarındaki değişimdir. Aşı eğitim programının etkinliğini değerlendirmek için deney ve kontrol gruplarındaki birincil ve ikinci sonuç ölçütlerindeki değişimler incelenecektir. Araştırmanın raporlanmasında The CONSORT-Outcomes 2022 Extension (CONSORT 2022 Sonuç Uzantısı) rehber olacak kullanılacaktır.Tartışma: Halk sağlığının korunmak, geliştirmek ve aşı tereddütlüyle mücadele etmek için toplum içinde sağlık profesyonelleri dışında aşı okuryazarlığı ve aşı bilgisi yüksek, aşı savunucusu bireylere ihtiyaç vardır. Bu araştırma sonuçları aşı okuryazarlığının geliştirilmesi ile annelerin aşı savunuculuğu yapabilmesi üzerindeki etkisi hakkında bilgi verecektir. Literatür değerlendirmesine göre bu çalışma, annelere verilen aşı eğitim programının aşı savunucusu birey olma üzerindeki etkisini değerlendiren ilk randomize deneysel çalışma olacaktır. Araştırma sonuçlarının halk sağlığını korumak ve aşı tereddütlüyle mücadele etmek için sağlık çalışanları ve araştırmacılara rehberlik edeceği düşünülmektedir. Ayrıca araştırma sonuçlarının politika yapıcılarına da rehberlik edeceği düşünülmektedir.Trial Registration: Bu protokol 03.07.2023 tarihinde NCT05929053 numarası ile ClinicalTrials’a kaydedilmiştir.

Aim: This research will be carried out to evaluate the effect of the vaccine education program prepared according to the Integrated Change Model on improving mothers' vaccine literacy and turning mothers into vaccine advocates.Material and Methods: This research will be conducted as a randomized, waiting list-controlled experimental study in a parallel design. The sample size of the study was determined as 74 mothers, 37 experimental and 37 control, based on power analysis and considering data losses. Mothers who meet the inclusion criteria and volunteer for the study will be randomly assigned to the experimental and waiting list groups. The vaccination training program will be held in four sessions, one week apart. Sessions will be held with groups of 4-5 people; Each session will take approximately 45 minutes. Sessions for mothers in the waiting list control group will be held after the second measurement. The primary outcome measure of the study was the change in mothers' vaccine literacy, vaccine advocacy intention, and vaccine attitudes, and the secondary outcome measure was the change in mothers' vaccination knowledge and vaccine information resources. Changes in the primary and secondary outcome measures in the experimental and control groups will be examined to evaluate the effectiveness of the vaccine education program. The CONSORT-Outcomes 2022 Extension (CONSORT 2022 Outcomes Extension) will be used as a guide in reporting the research.Discussion: In order to protect and improve public health and to fight against vaccine hesitancy, there is a need for individuals who are highly vaccine literate and vaccine advocacy, apart from health professionals. The results of this research will provide information about the development of vaccine literacy and its impact on mothers' ability to advocate for vaccines. According to the literature review, this study will be the first randomized experimental study to evaluate the effect of the vaccine education program given to mothers on being a vaccine advocate. The results of the research will guide health workers and researchers to protect public health and combat vaccine hesitancy. In addition, it is thought that the results of the research will guide policymakers. Trial Registration: This protocol was registered to ClinicalTrials on 03.07.2023 with the number NCT05929053.