G-20 Ülkelerinin Sağlık Sistemlerinin COVID-19 Döneminde Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Yöntemi Kullanılmakla Analizi
Analysis of the Efficiency of G-20 Countries' Healthcare Systems During the COVID-19 Period Using the Data Envelopment Analysis Method
Yazar: Selamzade, Fuad
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: International Relations (Other) ; Uluslararası İlişkiler (Diğer) ; G-20,COVID-19,Healthcare Systems,Data Envelopment Analysis,Efficiency ; G-20,COVID-19,Sağlık Sistemleri,Veri Zarflama Analizi,Etkinlik

COVID-19 pandemisi, küresel sağlık sistemlerinin dayanıklılığını ve etkinliğini test eden benzersiz bir kriz olarak karşımıza çıkmıştır. G-20 ülkeleri, dünya nüfusunun ve ekonomisinin önemli bir kısmını temsil etmektedir ve sağlık sistemlerinin bu süreçteki performansı hem ulusal hem de küresel sağlık sonuçlarını doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada, G-20 ülkelerinin sağlık sistemlerinin COVID-19 dönemindeki etkinliği Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi ile analiz edilmiştir. Hekim ve hemşire sayısı ile sağlık harcamaları gibi girdiler kullanılarak sağlık statüsü üzerinde etkinlik değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmanın amacı, sağlık insan kaynaklarının pandemiye karşı verdiği tepkileri ve sağlık çıktılarına olan etkilerini analiz etmek, politika yapıcılara gelecekteki krizlere hazırlık için yol gösterecek bulgular sunmaktır. Çalışmanın önemli bulgusu, sağlık harcamalarının GSYH içindeki payı ile sağlık çıktıları arasındaki ilişki olmuştur. Sağlık harcamalarının artırılması, sağlık sistemlerinin pandemi gibi ani krizlere karşı esneklik ve direnç kazanmasına yardımcı olmuştur. Ancak, sadece finansal kaynakların yeterli olmadığını, bu kaynakların etkin bir şekilde yönetilmesi gerektiğini de ortaya koymaktadır. Özellikle sağlık harcamalarının insan kaynağı ve altyapı ile uyumlu bir şekilde kullanılması, sistemin genel etkinliğini artırmaktadır.Çalışma sonucunda G-20 ülkeleri arasında sağlık sistemlerinin etkinliği açısından önemli farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Daha gelişmiş sağlık altyapısına ve daha yüksek insan kaynağına sahip ülkeler, pandemi sırasında daha iyi sağlık çıktıları elde etmiş ve sağlık hizmetlerini daha sürdürülebilir bir şekilde yönete bilmiştir. Buna karşılık, sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu ve sağlık iş gücü yetersiz olan ülkelerde, ölüm oranlarının daha yüksek ve sağlık sistemlerinin pandemiye karşı direncinin daha zayıf olduğu belirlenmiştir.

The COVID-19 pandemic has posed a unique challenge to the resilience and efficiency of global health systems. G-20 countries, representing a significant portion of the world’s population and economy, have demonstrated varied responses to the health crisis, with their healthcare systems playing a crucial role in determining national and global health outcomes. This study employs Data Envelopment Analysis (DEA) to assess the efficiency of G-20 countries’ healthcare systems during the COVID-19 pandemic. Key inputs such as the number of physicians and nurses, as well as healthcare expenditures, are used to evaluate the impact on health outcomes. The study aims to analyze the role of healthcare human resources in responding to the pandemic and to provide insights for policymakers on how to enhance preparedness for future crises.The important finding of the study was the relationship between the ratio of health expenditures to GDP and health outcomes. Increasing health expenditures helped health systems gain flexibility and resilience against sudden crises such as pandemics. However, it also reveals that financial resources alone are not sufficient and that these resources must be managed effectively. In particular, the use of health expenditures in harmony with human resources and infrastructure increases the overall effectiveness of the system. As a result of the study, it was observed that there were significant differences in terms of the effectiveness of health systems among G-20 countries. Countries with more developed health infrastructure and higher human resources achieved better health outcomes during the pandemic and were able to manage health services more sustainably. In contrast, it was determined that in countries with limited access to health services and insufficient health workforce, mortality rates were higher and health systems were less resilient to the pandemic.