Iğdır İli Bal Arısı (Apis mellifera L.) Yetiştiricilerinin Koloni Yönetimi
Colony Management of Honey Bee (Apis mellifera L.) Breeders in Iğdır Province
Yazar: Yılmaz, İsa; Çelik, Hamza
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Honeybee,Beekeeping,Colony management,Igdir province ; Bal arısı,Yetiştiricilik,Koloni yönetimi,Iğdır ili

Bu çalışma, Iğdır ilinde arıcılık yapanişletmelerde yetiştiricilerin koloni yönetimi hakkındaki bilgilerini tespitederek, arıcılığın geliştirilmesine katkı sağlamak için yapılmıştır. Basittesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 93 arıcı ile anket yapılmış ve verilersayı ve yüzdelik olarak ifade edilmiştir. Analitik değerlendirmede ise c2 testikullanılmıştır. İşletmelerde ortalama arılı kovan sayısı, oğul veren kolonisayısı ve ana arı değişimi sırasıyla 115.9±7.5 adet, 13.9±1.3 adet ve 2.5±0.3yıldır. Arıcılık faaliyetini asıl iş, ek gelir ve hobi olarak yapanlarınoranları sırasıyla %38.7, %48.4 ve %12.9’dur. Arıcılık faaliyetini sabitarıcılık, il içi gezginci ve il dışı gezginci olarak yapan yetiştiricilerinoranları sırasıyla %16.1, %73.1 ve  %10.8olarak tespit edilmiştir. Yetiştiricilerin arı kolonilerini çoğaltmak için kullandıklarıyöntemler doğal oğul çıkışı (%63.4), suni bölme (%15.1) ve oğul çıkışı+bölme(%21.5) olarak belirlenmiştir. İşletmelerde kullanılan arı ırk ve genotiplerioranları ise sırasıyla %15.1 Saf Kafkas, %3.2 Anadolu Arısı, %71.0 Kafkas Melezi,%5.4 Belfast ve %5.4 diğer tipleri olarak belirlenmiştir. Bölge arıcılarının%86.1’inin Kafkas arısı ve melezlerini tercih ettikleri belirlenmiştir.Yetiştiricilerin arılı kovanlarla ilgilenme durumları haftanın günleri içindeğerlendirildiğinde her gün, iki-üç kez ve 15 günde bir şeklinde belirlenmişolup, sırasıyla %57.0, %40.9 ve %2.2 oranlarına sahiptir. Yetiştiricilerinarılarını beslemede %35.5’inin şeker şerbeti, %10.8’inin arı keki ve %53.8’ininise şeker şerbeti+kek kullandıkları belirlenmiştir. Yetiştiricilerin kovanbaşına ortalama bal verimi 8.7±0.5 kg olarak belirlenmiştir. Yetiştiricilerin kolonibal verimini artırmaları ve iş gücünü azaltmaları, doğal oğul verme olayınınbüyük oranda önlenmesi ve ana arıların verimli kullanımına bağlıdır. Bu amaçlakoloniler her yıl iki gruba ayrılabilir, bir grup aynı yıl üretimde kullanılmalı,diğer grup ana arıları değiştirilerek sonraki üretim yılı için hazırlanmalıdır.İş yükünü azaltan ve koloni başına bal verimini yükselten böyle bir koloniyönetimi arıcılara önerilir.

This study is conducted to determine informationlevel about colony management of beekeepers in beekeeping enterprises in Igdirprovince on colony management in order to contribute the development of theactivity in the region. A questionnaire is applied to 93 beekeepers determinedby simple random sampling method. The data are presented in numbers andpercentages and c2 testis used for analytical analysis.  Theaverage number of populated hives, the average number of swarms and the averageyears of mother bee changes are 115.9 hives, 13.9±1.3 hives and 2.5±0.3 years,respectively. The ratios of those who conduct beekeeping as the main source oflivelihood, as an extra source of income and as a hobby are 38.7%, 48.4% and12.9%, respectively. The ratio of producers who conduct beekeeping as resident(constant) beekeepers, as migrant beekeepers within the province and as migrantbeekeepers between provinces are determined as 16.1%, 73.1% and 10.8%,respectively. Beekeepers prefer swarm formation (63.4%), parting (15.1%) andartificial swarming+parting (21.5%) methods for propagation. The ratios of beespecies and genotypes used in the beekeeping enterprises are determined as15.1% pure Caucasian, 3.2% Anatolian, 71.0% crossbred Caucasian 5.4% Belfastand %5.4 other genotypes. 86.1% of the regional beekeepers expressed that theyprefer Caucasian bee or its crossbreeds. 57.0% of the beekeepers provides careof their populated hives everyday while 40.9% provides care 2-3 days a week and2.2% provides care for populated hives every 15 days. 35.5% of the beekeepersuse sugar syrup in feeding while 10.8% feed bee cake and 53.8% use sugar syrup+beecake for nutrition of their colonies. Average honey yield per hive isdetermined as 8.73±0.52 kg. Beekeepers should prevent natural swarming andefficiently use queen bees to increase honey yield per colony and reduceworkload. Thus, colonies are divided into two groups; one group is used inproduction in the same year. It is changed queen bees of other group andprepared for the next production year. This shape colony management is advised tobeekeepers.