HOFSTEDE'NİN SERBESTLİĞE KARŞI SINIRLILIK BOYUTUNUN TÜRKÇE ÖLÇEĞE UYARLANMASI
HOFSTEDE'NİN SERBESTLİĞE KARŞI SINIRLILIK BOYUTUNUN TÜRKÇE ÖLÇEĞE UYARLANMASI
Yazar: Can, Esin; Özer, Elif; Urfa, Ayşe Merve
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 46 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; kültür,Hofstede,Serbestlik-Sınırlılık,Ölçek Uyarlama

Geert Hofstede tarafından literatüre kazandırılan kültürel boyutlar teorisine en son eklenen serbestlik-sınırlılık boyutu, toplumların mutluluk temaları ve yaklaşımlarına odaklanmıştır. Serbestlik boyutu, bireylerin kişisel ihtiyaç ve isteklerini gerçekleştirmelerinin değerli olduğunu, bireysel mutluluğu ve iyi oluşu önceliklendiren toplumları temsil ederken; sınırlılık boyutu toplumsal normlara uyumlu olmak için bireysel istek ve ihtiyaçlarını sınırlandıran toplumları temsil etmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda serbestlik-sınırlılık boyutuna ait Türkçe literatürde uyarlaması yapılmış veya geliştirilmiş bir ölçek bulunmadığı görülmüştür. Kültür boyutlarının birçok alanı etkileyici bir unsur olarak görülmesi sebebiyle, konuyla ilgili ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarının literatürü zenginleştirecek araştırmalara yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda, Heydari vd. (2021) tarafından geliştirilen serbestlik-sınırlılık ölçeğine ait ifadeler kullanılarak, bireysel düzeydeki serbestlik-sınırlılık ölçeğinin Türkçe‘ye uyarlanması amaçlanmıştır. Araştırma Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan 18 yaş üzeri bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.  Çalışmada beş aşamalı tersine çeviri yöntemi kullanılmış olup, birinci çeviri çalışması, birinci çeviriyi değerlendirme süreci, tersine çeviri çalışması, tersine çeviriyi değerlendirme süreci ve uzman görüşlerinden oluşan süreç izlenmiştir. Uyarlanan Türkçe ölçeğin SPSS 26.0 ve AMOS programları kullanılarak geçerlilik ve güvenilirliği analiz edilmiştir. Veri analizleri sonucunda, ölçeğin Türkçe uyarlamasının güvenilir ve uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Geert Hofstede tarafından literatüre kazandırılan kültürel boyutlar teorisine en son eklenen serbestlik-sınırlılık boyutu, toplumların mutluluk temaları ve yaklaşımlarına odaklanmıştır. Serbestlik boyutu, bireylerin kişisel ihtiyaç ve isteklerini gerçekleştirmelerinin değerli olduğunu, bireysel mutluluğu ve iyi oluşu önceliklendiren toplumları temsil ederken; sınırlılık boyutu toplumsal normlara uyumlu olmak için bireysel istek ve ihtiyaçlarını sınırlandıran toplumları temsil etmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda serbestlik-sınırlılık boyutuna ait Türkçe literatürde uyarlaması yapılmış veya geliştirilmiş bir ölçek bulunmadığı görülmüştür. Kültür boyutlarının birçok alanı etkileyici bir unsur olarak görülmesi sebebiyle, konuyla ilgili ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarının literatürü zenginleştirecek araştırmalara yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda, Heydari vd. (2021) tarafından geliştirilen serbestlik-sınırlılık ölçeğine ait ifadeler kullanılarak, bireysel düzeydeki serbestlik-sınırlılık ölçeğinin Türkçe‘ye uyarlanması amaçlanmıştır. Araştırma Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan 18 yaş üzeri bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.  Çalışmada beş aşamalı tersine çeviri yöntemi kullanılmış olup, birinci çeviri çalışması, birinci çeviriyi değerlendirme süreci, tersine çeviri çalışması, tersine çeviriyi değerlendirme süreci ve uzman görüşlerinden oluşan süreç izlenmiştir. Uyarlanan Türkçe ölçeğin SPSS 26.0 ve AMOS programları kullanılarak geçerlilik ve güvenilirliği analiz edilmiştir. Veri analizleri sonucunda, ölçeğin Türkçe uyarlamasının güvenilir ve uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.