hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
DÜZENLİ NAMAZ KILMA VE KILMAMA İLE RUH SAĞLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ
DÜZENLİ NAMAZ KILMA VE KILMAMA İLE RUH SAĞLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Yazar: Gök, Hülya
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Düzenli namaz kılma,namaz kılmama,ruh sağlığı,dini başa çıkma tutumu,kişilik

Bu çalışma, “Düzenli Namaz Kılma veKılmama ile Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki”nin incelenmesi amacını taşımaktadır.Araştırmanın çalışma grubu 312 kadın ve 288 erkekten oluşan benzersosyodemografik özelliklerden oluşan 600 bireydir. Araştırmada sosyodemografiközellikleri belirlemek ve araştırma kapsamında incelenmek üzere konuyla ilgilisorulardan oluşan bir form ve ruh sağlığı sürekliliği, affetme, alçakgönüllülükve tinsel deneyim ölçekleri kullanılmıştır.Farklı iki grup arasındakiilişkilerin anlamlı olup olmadığı, bağımsız grup T test ile yapılmıştır. İkidenfazla grupların karşılaştırmasında, tek yönlü¸ varyans analizi kullanılmıştır.Farkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemede, Scheffe testiuygulanmıştır. İki sürekli değişken arasındaki ilişkinin derecesini belirlemede ise Pearson korelasyon katsayılarından ve ANOVA’dan yararlanılmıştır. Düzenli namaz kılma ve kılmama ile affetme,alçakgönüllülük, tinsel deneyim ve hassaten bu makalede inceleyeceğimiz ruhsağlığı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Buna göre düzenli namaz kılanbireylerin diğerlerine oranla daha çok ruh sağlığı sürekliliğine sahip bireylerolduğu görülmüştür. Bu karşılaştırma alandaki bilgibirikimine katkıda bulunmayı ve insanların din ile olan ilişkilerini psikolojibiliminin verileri ile daha anlaşılır kılmayı amaçlamaktadır.

Bu çalışma, “Düzenli Namaz Kılma veKılmama ile Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki”nin incelenmesi amacını taşımaktadır.Araştırmanın çalışma grubu 312 kadın ve 288 erkekten oluşan benzersosyodemografik özelliklerden oluşan 600 bireydir. Araştırmada sosyodemografiközellikleri belirlemek ve araştırma kapsamında incelenmek üzere konuyla ilgilisorulardan oluşan bir form ve ruh sağlığı sürekliliği, affetme, alçakgönüllülükve tinsel deneyim ölçekleri kullanılmıştır.Farklı iki grup arasındakiilişkilerin anlamlı olup olmadığı, bağımsız grup T test ile yapılmıştır. İkidenfazla grupların karşılaştırmasında, tek yönlü¸ varyans analizi kullanılmıştır.Farkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemede, Scheffe testiuygulanmıştır. İki sürekli değişken arasındaki ilişkinin derecesini belirlemede ise Pearson korelasyon katsayılarından ve ANOVA’dan yararlanılmıştır. Düzenli namaz kılma ve kılmama ile affetme,alçakgönüllülük, tinsel deneyim ve hassaten bu makalede inceleyeceğimiz ruhsağlığı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Buna göre düzenli namaz kılanbireylerin diğerlerine oranla daha çok ruh sağlığı sürekliliğine sahip bireylerolduğu görülmüştür. Bu karşılaştırma alandaki bilgibirikimine katkıda bulunmayı ve insanların din ile olan ilişkilerini psikolojibiliminin verileri ile daha anlaşılır kılmayı amaçlamaktadır.
MUHAŞŞÎ SİNAN EFENDİ’NİN “HÂŞİYE ‘ALÂ TEFSİRİ’L-KÂDÎ” İSİMLİ ESERİNDE İLMÎ TEFSİRE DAİR YAKLAŞIMLARI
THE APPROACHES OF THE MUHAŞŞİ SİNAN EFENDİ TO THE SCIENTIFIC TAFSEER IN HIS WORK “HAŞİYE ala TAFSEER al-QADİ”
Yazar: Bıyıkoğlu, Yakup
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Muhaşşî Sinan Efendi,Ottoman Commentators,Tafseer,Hâşiye,Scientific Commentary ; Muhaşşî Sinan Efendi,Osmanlı Müfessirleri,Tefsir,Hâşiye,İlmî Tefsir

Muhaşşî Sinan Efendî(ö. 986/1578), Kâdî Beyzâvî’nin “Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-te’vîl”adlı tefsirine yaptığı hâşiye nedeniyle “Muhaşşî” lakabıyla şöhret bulmuştur.Muhaşşî Sinan “Hâşiye ‘ala Tefsiri’l-Kâdî” isimli hâşiyesinde yer yerilmî yaklaşımlarda bulunmuştur. Böylece o, dönemine kadar gelmiş ilmî/bilimselverileri kullanmıştır. Şöyle ki, Kur’ân’da kozmolojik, astronomik, coğrafik vebiyolojik meselelerden bahseden ayetleri ilmî tefsir tabi tutar. Örneğin, Mülksûresi 5. ayette belirtilen yıldızların kendinden oluşturdukları ışıklarınedeniyle kandil gibi aydınlatma aracı olduğunu ortaya koyar. Ayrıca ışınlarınyakıp yok etmesi bağlamında ışık huzmesine de değinir. Sonuç olarak, MuhaşşîSinan XVI. Yüz yılda Beyzavî üzerinden yazdığı hâşiyesinde, ayetleri şerhederken ilmî tefsir bağlamında bir takım bilimsel izahlarda bulunur. Buçalışmayla yaşadığı dönemdeki Osmanlı bilim anlayışında hangi bilimselbulguların olduğu ve bunların ilmî tefsir bağlamında haşiyesine yansımalarıgörülecektir.

Muhaşşî Sinan Efendi (d. 986/1578), due to his haşiye/postscript on Qadi Beydawi’s commentary “Anwar al-Tanzil wa Asraral-Tawil”, was became famous with the nickname “Muhaşşi”. Muhaşşî Sinan hasmade some scientific approaches in his “Haşiye ala Tafseer al-Qadi”. Thus, hehas used scientific data which came to his period. Thus, in the Qur'an, theverses about cosmological, astronomical, geographic and biological issues aresubjected to scientific commentary. For example, the Surah Al-Mulk verse 5indicates that the stars are means of illumination like candle due to their ownlight. It also refers to the light beam in the context of the rays beingburned. As a result, Muhaşşî Sinan in XVI. century while commenting the versesin the context of scientific Tafseer in his postscript to Baydawi, has somescientific explanations. In this study, thescientific findings of Ottoman conception of science in the period which helived and their reflections in the context of scientific commentary to hishaşiye will be seen.
ABDULLAH B. EBÛ DÂVÛD VE ESERLERİ
ABDULLAH B. EBÛ DÂVÛD VE ESERLERİ
Yazar: Karakuş, Abdulkadir
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Tefsir,Kur’an Tarihi,Kıraat,İbn Ebû Dâvûd,Kitâbü’l-Mesâhif.

Tefsir ve Kur’antarihinin önemli isimlerinden olan İbn Ebû Dâvûd, sadece tefsir ve Kur’anTarihi alanında değil İslâmî ilimlerin hemen hemen her dalında bilgi sahibiolan ve önemli eserler veren ilk dönem ilim adamlarımızdan bir tanesidir. Bumakalemizde, Kur’an Tarihine dair yazılan eserlerin ilklerinden olanKitâbü’l-Mesâhif’lerin elimize ulaşan tek nüshası olması münasebetiyle, çokdeğerli olan bu eserin müellifini; hayatı, ilmi şahsiyeti ve eserleriyletanıtmaya çalışacağız.

Tefsir ve Kur’antarihinin önemli isimlerinden olan İbn Ebû Dâvûd, sadece tefsir ve Kur’anTarihi alanında değil İslâmî ilimlerin hemen hemen her dalında bilgi sahibiolan ve önemli eserler veren ilk dönem ilim adamlarımızdan bir tanesidir. Bumakalemizde, Kur’an Tarihine dair yazılan eserlerin ilklerinden olanKitâbü’l-Mesâhif’lerin elimize ulaşan tek nüshası olması münasebetiyle, çokdeğerli olan bu eserin müellifini; hayatı, ilmi şahsiyeti ve eserleriyletanıtmaya çalışacağız.
ŞİÂ-İMÂMÎYYE’NİN İLÂHÎ İSİM VE SIFÂT ANLAYIŞI
ŞİÂ-İMÂMÎYYE’NİN İLÂHÎ İSİM VE SIFÂT ANLAYIŞI
Yazar: Maviş, Nezir
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: İmâmîyye,el-esmâ ve’s-sıfât,zât-sıfât özdeşliği

İslâm inanç esaslarının temeli olan Allah’a imanınçerçevesi ilâhî isim ve sıfâtlara bakış tarzıyla şekillenmiştir. Bu konudaortaya konulan ifrât ve tefrît derecesindeki yorum ve değerlendirmeler teşbîhve tecsîme kapı aralamış, Allah’ın isim ve sıfâtlarının nefyine yol açmıştır. Böylecetevḥîd inancıyla uyuşmayan anlayışların doğmasına zemin hazırlanmıştır. Konununhassasiyeti nedeniyle el-esmâ ve’s-sıfât, erken İslâmî dönemlerden itibarentartışılagelen hususların başında yer almıştır. Kelâmî fırkaların anahatlarının şekillenmesinde etkili olan bu hususta söz söyleyen ekollerden biri deİmâmîyye-İsnâa‘şerîyye’dir. İmâmîyye’nin ilâhî isim ve sıfât anlayışının elealındığı bu makalede, söz konusu fırkanın bu çerçevede ortaya koyduğu zât-sıfâtözdeşliği anlayışı ve haberî sıfâtları imamlara atfetmesi irdelenmektedir.

İslâm inanç esaslarının temeli olan Allah’a imanınçerçevesi ilâhî isim ve sıfâtlara bakış tarzıyla şekillenmiştir. Bu konudaortaya konulan ifrât ve tefrît derecesindeki yorum ve değerlendirmeler teşbîhve tecsîme kapı aralamış, Allah’ın isim ve sıfâtlarının nefyine yol açmıştır. Böylecetevḥîd inancıyla uyuşmayan anlayışların doğmasına zemin hazırlanmıştır. Konununhassasiyeti nedeniyle el-esmâ ve’s-sıfât, erken İslâmî dönemlerden itibarentartışılagelen hususların başında yer almıştır. Kelâmî fırkaların anahatlarının şekillenmesinde etkili olan bu hususta söz söyleyen ekollerden biri deİmâmîyye-İsnâa‘şerîyye’dir. İmâmîyye’nin ilâhî isim ve sıfât anlayışının elealındığı bu makalede, söz konusu fırkanın bu çerçevede ortaya koyduğu zât-sıfâtözdeşliği anlayışı ve haberî sıfâtları imamlara atfetmesi irdelenmektedir.
İslam’ın Ortaçağ Avrupası Üzerindeki Etkisi
İslam’ın Ortaçağ Avrupası Üzerindeki Etkisi
Yazar: Ketenci, Feyza
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: İslam,Ortaçağ,Avrupa,post-hicaz

Ortaçağ dönemi için söylenebilecek en önemli olaylardan biri hiç şüphesiz İslâm dininin Hıristiyanlıkla karşılaşmasıdır. Bu karşılaşmanın kültürel, ekonomik, siyasi, entelektüel ve daha birçok etkileşimi beraberinde getirmesi oldukça tabiidir. Bugün dahi düşünce algımızı oluşturan düşünsel mayalanmanın büyük bir kısmı bu etkileşimin bir yansımasıdır. Koskoca bir medeniyeti etkileyen düşüncelerin tarihsel serüvenine ışık tutması bakımından son derece önemli olan bu dönem, başka bir ifadeyle Hicaz dışında da İslam’ın hüviyet kazanma meselesidir

Ortaçağ dönemi için söylenebilecek en önemli olaylardan biri hiç şüphesiz İslâm dininin Hıristiyanlıkla karşılaşmasıdır. Bu karşılaşmanın kültürel, ekonomik, siyasi, entelektüel ve daha birçok etkileşimi beraberinde getirmesi oldukça tabiidir. Bugün dahi düşünce algımızı oluşturan düşünsel mayalanmanın büyük bir kısmı bu etkileşimin bir yansımasıdır. Koskoca bir medeniyeti etkileyen düşüncelerin tarihsel serüvenine ışık tutması bakımından son derece önemli olan bu dönem, başka bir ifadeyle Hicaz dışında da İslam’ın hüviyet kazanma meselesidir
Kur'an'da Şirk ve Acele Azap Talebi
Politheism and Desire of İmmediate Torment in Qur'an
Yazar: Kılıç, İsmail
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Tefsir,Kur’an,Şirk,Müşrik,Acelecilik ; Qur’anic Exegesis,Qur’an,Polytheism,Polytheist,Hurriedness,Torment

Kur’an’dapeygamberlerin mücadeleleri anlatılırken, muhataplarını kulluğu sadece Allah’a yapmayaçağırdıkları, şirkte ısrar etmeleri durumunda ise azap ile uyardıkları ve bununkarşısında müşrik muhatapların vaat edilen azabı acele istedikleriaktarılmaktadır. Bu çalışmada şirk ile insanın azap talep etmesi arasında nasılbir ilişki olduğu ve azap talebinin Kur’an’da nasıl işlendiği tespit edilmeyeçalışılmıştır. Araştırmada müşriklerin vaat edilen azabı aceleyle istedikleriniaktaran ayetler ve bunlara cevap mahiyetinde gelen ayetler mümkün oldukça nüzulsırasına göre ele alınıp Kur’an bütünlüğü gözetilerek incelenmiştir.Araştırmada Tefsir kaynakları yanında, bu alanda yapılmış çalışmalardan veilgili kelimelerin anlam tespitinde lügatlerden yararlanılmıştır. Sonuç olarakhem olumlu hem de olumsuz anlam içermekte olan aceleciliğin insanın yapısındabulunan bir özellik olduğu görülmüştür. Bu eğilimin müşriklerde olumsuz anlamdatezahür ettiği tespit edilmiştir. Müşriklerin nimetler içinde olmaları, henüzazap görmemiş olmaları ve şirki inancını hak görüp Allah’tan başka ilahlar edinmelerisebebiyle azabın gelmeyeceğini sandıklarından vaat edilen azabın dünyada aceleylegelmesini isteyerek meydan okudukları sonucuna varılmıştır. Vaat edilen azabıacele istemenin, şirke düşen insanın kendisini doğru yolda görüp şirkte ısrar etmesininve onu savunmasının bir yansıması olduğu görülmüştür. Ayrıca, Kur’an’damüşriklerin vaat edilen azabı acele istediklerini aktaran ifadelerin yer almasıhususunun Kur’an’ın bir üslup özelliği olduğu değerlendirilmiştir.

Themanifestation of this immediate torment desire of Polytheists', therelationship between politheism and mentioned desire and torment desire triedto be identified how it was processed in Qur'an. In research, verses whichtransferred polytheists immediate desire of promised torment and verses whichcame as an answer were examined according to Qur'an integrity and as much aspossible according to order of revelation. Consequently, hurriedness tendencywhich is based in human habit is determined to appear in a negative meaning onpolytheists. To desire immediate torment that was promised, was seen as aresult of the people who were insisting on polytheism, seeing themselves on theright way. Otherwise the point taking part in Qur'an, polytheists' expressionstransferring immediate desire of promised torment was evaluated as Qur'an'sstyle feature which aiming to keep human on the right way.
Girit'in Osmanlılar Tarafından Fethiyle İlgili Bazı Yazma Eserler Üzerine Notlar
Notes on the Some Manuscript Works Related to Conquest of Crete by Ottomans
Yazar: Göger, Veysel; Aladağ, İrfan
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Ottomans,Cretan War (1645-1669) ; Osmanlılar,Girit’in Fethi,Yazma Eser,Kronik

Dünyanın farklı ülkelerindeki değişik yazmaeser kütüphanelerinde bulunan Osmanlı kroniklerinin tespit edilerek bunlarıniçeriklerinin değerlendirilmesi, tarih yazımı için olmazsa olmaz hususlardanbiridir. Bu eserlerin belirli konular dikkate alınarak yapılacak tasniflerinin,o konuları çalışacak araştırmacılara büyük kolaylıklar sağlayacağı açıktır.Zikredilen düşünceden hareketle hazırlanan bu makalede, Osmanlı Devletitarafından XVII. asırda alınan Girit’in fethiyle ilgili, Türkiye’deki yazmaeser kütüphanelerinde bulunan eserlerin tanıtımı ve kaynak değerlendirmesiyapılmıştır. İncelenen eserlerin çoğu daha önce tespit edilmiş kroniklerinnüshalarından oluşmaktadır. Yine ele alınan yazmaların büyük oranda, kendizamanından önce yazılmış kroniklerden yapılan alıntılardan müteşekkil olduklarıbelirlenmiştir. Bunların ekseriyetle KatibÇelebi’nin Fezleke’si ile MühürdarHasan Ağa’nın Cevâhirü’t-tevârih’inden ya da ondan yararlanan diğerkroniklerden istifade ettikleri anlaşılmıştır. Mecmua içinde yer alan bir kısımkaynağın ise Kandiye’nin fethi sonrası hazırlanmış fetihnamenin bir sureti olduğu tespit edilmiştir.

The identification of the Ottoman chronicles in different literarylibraries in different countries of the world and the evaluation of theircontents is one of the indispensable aspects of writing history. It is clearthat the sorting of these works by considering certain topics will providegreat convenience to the researchers who work on them. In this article whichwas prepared with the motivation of the mentions mentioned, was made anassessment on the introduction of the artifacts and resource evaluation relatedto the conquest of Crete which was taken by Ottoman State in XVII century. Most of the studied works consists of copies ofpreviously identified chronicles. It has also been determined that the writingsdiscussed are largely composed of quotations from chronicles written beforetheir time. It is understood that these are mostly benefited from Katib Çelebi’sFezleke and Mühürdar Hasan Ağa’s Cevâhirü’t-tevârih orother chronicles benefiting from it. Some of the sources in Mecmua were alsodetermined to be a copy of the fathnama (fetihname)prepared after the conquest of Candia
Seyyid Kutub'un Düşünce Sisteminde İdeal Toplum ve Cihad
The Status of Jihad in the Foundation of Ideal Society in Sayyid Qutb's System
Yazar: Baycar, Abdulmuttalib; Acar, Muhammet Ali
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Seyyid Kutub,Cihat,İdeal Toplum,Müslüman Toplumu,Radikalizm

Çalışmamızda, pek çok tekfirci ve radikal hareketin teşekkülünde doğrudan veya dolaylı olarak görüşlerinin etkisi olduğu iddia edilen Kutub’un ideal toplum ve cihat anlayışı ile onun sisteminde merkezi bir konuma sahip olan kavramları işlenmeye çalışılmıştır. Seyyid Kutub’un eserlerinde sıklıkla işlediği, mamafih sistematik olarak ele almadığı ve bu yüzden farklı şekillerde yorumlanmaya ve anlaşılmaya elverişli olan ideal toplum yapısının merkezinde bulunan cihat ile ilgili görüşlerini bir arada ve bütüncül bir şekilde ele alınmasının, onu anlama açısından önem arz edeceği kanaatindeyiz. Çalışma sonucunda Kutub’un tekfir oklarını doğrudan kimseye yönlendirmediği, dini nitelikli şiddet ve terör eylemlerine başvurmayı şiar edinmediği; yazıları boyunca takındığı apolojist yaklaşımının ve partikülarist din anlayışının onun İslâmcı radikalist hareketlerin fikir babası olarak addedilmesine yol açtığı kanaati hasıl olmuştur.

Çalışmamızda, pek çok tekfirci ve radikal hareketin teşekkülünde doğrudan veya dolaylı olarak görüşlerinin etkisi olduğu iddia edilen Kutub’un ideal toplum ve cihat anlayışı ile onun sisteminde merkezi bir konuma sahip olan kavramları işlenmeye çalışılmıştır. Seyyid Kutub’un eserlerinde sıklıkla işlediği, mamafih sistematik olarak ele almadığı ve bu yüzden farklı şekillerde yorumlanmaya ve anlaşılmaya elverişli olan ideal toplum yapısının merkezinde bulunan cihat ile ilgili görüşlerini bir arada ve bütüncül bir şekilde ele alınmasının, onu anlama açısından önem arz edeceği kanaatindeyiz. Çalışma sonucunda Kutub’un tekfir oklarını doğrudan kimseye yönlendirmediği, dini nitelikli şiddet ve terör eylemlerine başvurmayı şiar edinmediği; yazıları boyunca takındığı apolojist yaklaşımının ve partikülarist din anlayışının onun İslâmcı radikalist hareketlerin fikir babası olarak addedilmesine yol açtığı kanaati hasıl olmuştur.
İlk Fıkıh Usûlü Sözlüğü: el-Hudûd Fi'l-Usûl
The First Concept Dictionary in Uṣūl al-Fıqh: al-Ḥudūd Fi'l-Uṣūl
Yazar: Eşit, Davut
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: İbn Fûrek,el-Hudûd,Fıkıh Usûlü,Istılah ; İbn Fûrak,al-Ḥudûd,Uṣûl Al-Fıqh

Kavram sözlüklerinin telif edilmesi ilmî disiplinleringelişiminden sonraki bir dönemde gerçekleşmiştir. Fıkıh usûlü alanında yazılankavram sözlükleri de fıkıh usûlü ilminin tedvininden sonraki dönemlerdegerçekleşmiştir. Fıkıh usûlü literatürünün oluşumuyla beraber başlayankavramsallaşma süreci bu alanda derli toplu ve müstakil eserlerin tedvinedilmesiyle yeni bir aşama kaydetmiştir. Fıkıh usûlüne dair günümüze ulaşan ilkkavram sözlükleri, V./XI. yüzyılda gerçekleşmiştir. Bu alana dair ilk sözlükçalışması bilebildiğimiz kadarıyla İbn Fûrek’in el-Ḥudûd fi’l-uṣûl adlıeseridir. Bu eser fıkıh usûlü kavramlarının yanında kelâm kavramlarını içersede fıkıh usûlü kavramlarının derli toplu bir şekilde içeren ilk eser olmasıbakımından dikkat çekicidir. el-Ḥudûd fi’l-uṣûl kendisinden sonraüretilen fıkıh usûlündeki ıstılah çalışmalarına öncülük etmesi ve onları büyükölçüde etkilemesi bakımından da önemli bir çalışmadır. Keza, eser yazıldığıdönemdeki fıkıh usûlü kavramlarının çerçevesini belirleme açısından da kaydadeğerdir. Elinizdeki çalışmada ilk fıkıh usûlü sözlüğü olan el-Ḥudûd fî’l-uṣûl’ünyapısına, içeriğine ve fıkıh usûlündeki ıstılah çalışmalarındaki önemine veetkisine değinilmektedir.

The concept dictionaries have been written in a periodfollowing the development of scientific disciplines. The concept dictionarieswritten in the field of usûl al-fıqh also have been taken place some periodsafter codified of Islamic jurisprudence. The conceptualization process, whichstarted with the formation of the fiqh literature, has taken a new step withwell-organized and independent works. The first work of concept dictionary in uṣûl al-Fiqh which has survived the present day appearedin V./XI. century. As far as we know, the first dictionary study on this fieldis Ibn Fûrak’s al-Ḥudûd fi’l-uṣûl. Although this workincludes notions of uṣûl al-fıqh as well as the concepts of theology (science ofkalam), it is so important study because it is the first study that containsthe concepts of uṣûl al-fıqh in a well-organized way. Also it is a significant study because it has pioneered theefforts of the concept dictionary in uṣûlal-fıqh and it has a greateffect on them. It is also noteworthy in terms of determining the framework ofthe concepts of uṣûl al-fıqh. In this study, I will discuss the structure andcontent of al-Ḥudud fi’l-uṣûl which is the first work ofconcept dictionary in uṣûl al-Fiqh and itsimportance and effects on studies of concept dictionary in uṣûl al-fıqh.
Kıraat İlminde Hemze İle İlgili Bazı Vecihlerin İncelenmesi
Examination of Some Variant Readings Related to the Hiatus in the Recitation Science
Yazar: Saylan, Nesrişah
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Kuran

Bu çalışmada hemze konusu ele alınarakbu harfin kıraat ilmindeki yeri incelenmiştir. Hemzenin Arap alfabesinde müstakilbir harf sayılıp sayılmayacağı, mahreçleri ve sıfatları konusunda ihtilafolduğu gibi okunuşu konusunda da kıraat âlimleri arasında ihtilaflar vardır. Bukıraat ihtilafları hemzenin cümledeki konumuna göre oluşmaktadır. Nitekim aynıkelimenin başında iki hemzenin yan yana gelmesi, birinin sonunda ikincisininbaşında olmak üzere iki ayrı kelimede olması ve kelimede tek başına olmasıyönüyle hemze bulunduğu konum itibariyle farklı kıraatlerle okunmuştur. Hemzeile ilgili bu kırat vecihleri tahkîk, teshîl, ibdâl şeklinde kendisine hasterimlerle ifade edilmiştir. Fonetik farklılıklar (usul) kategorisinde yer alanve çoğunlukla ayetin anlamına etki etmeyen hemze ile ilgili bu okuyuşfarklılıkları sadece kıraat kaynaklarında değil ilk dönemden günümüze kadarolan birçok tefsir kaynaklarında da yer almıştır. Bu bağlamda çalışmadazikredilen vecihler tefsir ve kıraat alanıyla ilgili kaynaklarda incelenmiş veilim ehlinin hemze ile ilgili okuyuş farklılıklarına yaklaşımı tespit edilmeyeçalışılmıştır.

In this study, the subject of hiatus was considered and the thisletter’s place in the recitation knowledge was reviewed. There are the disputesamong the recitation’s scholars about whether the hiatus is accepted or not asa separate letter in Arabic alphabet, and about its reading as there is adispute related to its origin and quality. These recitation disputes occur inthe position of hiatus in a sentence. The hiatus has been read in the differentrecitations with its position as there are two hiatuses in the same word, thereare two hiatuses in two words and there is a hiatus in a word. These recitationangles related to the hiatus were stated with the terms specific to itself likethe investigation, facility, alteration. Not only the reading differencesrelated to the hiatus which is available in the category of phoneticdifferences and doesn’t affect mostly on the verse were mentioned in manyinterpretation sources which have been from the first period to today but alsothey were mentioned in the recitation sources. In this sense, theaforementioned angles were reviewed in the interpretation and recitationsources and the approach of knowledge people to the reading differences relatedto the hiatus was tried to be determined