Göçün Kuşaklararası Bağlamda Psikopatolojik Yansımaları
Psychopathological Reflections of Migration on the Intergenerational Context
Yazar: Hocaoğlu Uzunkaya, Ayla; Yılmaz, Banu
Dergi: Psikoloji Çalışmaları, Vol. 41 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Göç,travma,travmanın kuşaklararası etkileri,Bulgaristan göçü ; Migration,trauma,transgenerational effects of trauma,Bulgarian migration

‘Travmanın kuşaklararası aktarımı’, bireyin deneyimlediği travmatik yaşantıların etkilerinin,  çeşitli  mekanizmalar  aracılığıyla  aktarılarak  ailenin  sonraki kuşaklarında  da  görülebildiği  anlamına  gelmektedir.  Bu  araştırmanın  temel amacı, son dönem Bulgaristan göçünü (1989) yaşayan kadınlarda travmaya maruz kalma ve travmatik stres düzeyi ile göçü doğrudan yaşamamış ikinci kuşaktaki kişilerin  psikolojik  belirtileri  arasındaki  ilişkileri  incelemektir.  Veri  toplama araçları  olarak  Travmaya  Maruz  Kalma  Ölçeği,  Olay  Etkisi  Ölçeği-R,  Kısa Semptom Envanteri, Dünyaya İlişkin Varsayımlar Ölçeği ve Ailede Koruyucu Etkenler Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma, son dönem Bulgaristan göçüne maruz kalmış 41 yaş ve üzerindeki kadınlar (N =170) ve onların 16-27 yaş arasındaki çocukları (N = 170) ile yürütülmüştür. Sonuçlar, annelerin travmaya maruz kalma ve travmatik stres düzeylerinin artmasının, çocuklarının psikolojik belirtilerinin kötüleşmesiyle ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca ikinci kuşaktaki bireyler, annelerinin travmatik stres düzeylerine göre üç grup olarak ayrılıp psikolojik belirtiler  açısından  karşılaştırılmıştır.  Sonuçlar,  travmatik  stresi  yüksek  olan annelerin çocuklarında travmatik stresi düşük olan annelerin çocuklarına kıyasla daha fazla anksiyete belirtisi olduğunu göstermektedir. Aile işlevselliği ve temel varsayımlar ise psikolojik sağlık açısından koruyucu olmaktadır. Bu çalışmanın bulguları, göçün kuşaklararası etkilerine işaret etmektedir. Konuyla ilgili yapılan çalışmalarda travmanın sonraki kuşaktaki etkilerinde, travmatik stresin önemi vurgulanmaktadır. Bu çalışmada da annelerinin travmatik stres düzeyine göre ikinci  kuşaktaki  bireylerin  anksiyete  belirtileri  farklılaşmaktadır.  Travmatik deneyimler, ebeveynlerin çocuk yetiştirme stillerini olumsuz etkileyebilmektedir. İkinci  kuşaktaki  bireylerin  anksiyete  belirtilerinin  fazla  olması,  bu  kapsamda tartışılmıştır. Alan yazınla tutarlı olarak aile işlevselliğinin yüksek olması, ikinci kuşaktaki bireylerin psikolojik sağlıkları açısından koruyucu olmaktadır. Dünya genelinde savaş nedeniyle evini terk etmek zorunda kalan insan sayısı şimdiye kadarki en yüksek düzeye ulaşmıştır. Göçün psikolojik etkilerinin aynı zamanda kuşaklararası aktarılabileceği gerçeği durumun önemini arttırmaktadır

The concept of the transgenerational  transmission  of  trauma posits that the effects of traumatic experiences can be transferred from one generation to the next within the family through various mechanisms. The study mainly aims to examine trauma exposure and traumatic stress level in women who experienced the last period of the Bulgarian migration (1989) and their relationship with the psychological symptoms of individuals in the second generation without a direct experience of the migration. The Trauma Exposure Scale, Impact of Event Scale-R, Brief Symptom Inventory, World Assumptions Scale, and the Inventory of Family Protective Factors were used for data collection. The study was conducted on women (N = 170) who experienced the last period of the Bulgaria migration, aged at least 41 years, and with children aged between 16 and 27 years. The results indicate that increases in traumatic exposure and traumatic stress among mothers are associated with increases in the psychological symptoms of children. Furthermore, comparison was made between individuals in the second generation, who were categorized into three groups according to the mothers’ traumatic stress level. The findings indicated that the children of mothers with high levels of traumatic stress experienced more symptoms of anxiety than those of mothers with low levels of traumatic stress. Family functioning and basic assumptions  serve  as  protective  mechanisms  for  the  psychological  health  of  individuals  in  the  second  generation. Moreover, the results indicate that migration led to transgenerational effects. Previous studies on the subject emphasized the importance of traumatic stress. Similarly, symptoms of anxiety among individuals in the second generation differed according to the stress level of the mothers. In turn, traumatic experiences can exert negative effects on parenting style. For this reason, the increased frequency of symptoms of anxiety among individuals in the second generation are discussed in this context. Consistent with the literature, high family functioning is one of the protective mechanisms for the psychological health of individuals in the second generation. The number of people forced to leave their homes due to war has reached the highest level. The finding that the psychological impacts of the migration can be transmitted between generations increases its significance.