hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Nakşibendilik Tarikatı ve Tarikat Mensubu Meşhur Jüsip Köpeyuli
Nakshbandia and Sect of Meshur Jusup Kopeyuli
Yazar: Ilgısheva, Moldır
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2019
Anahtar kelimeler: Sect,Nakshibendia,Kazakh Poet Meshur Jusup Kopeyulı ; Tarikat,Nakşibendî,Kazak şairi Мeşhur Jüsiр Köрeyulı

Muhammed Bahaeddin Nakşibend (1318 -1389) tarafından kurulan Nakşibendiyye tarikatı 14. yy’den günümüze kadar İslâm dünyasında çok tutulmuş ve en yaygın Sünnî tarikatı olarak tanınmıştır. Buhara civarında ortaya çıkan bu tarikat özellikle Türkler (Özbekler, Tatarlar, Kazaklar ve Türkmenler gibi tüm büyük Türk halkları) arasında çok yaygınlaşmıştır. Нem bâtınî hem de zahirî sistemleri birleştiren Nakşibendilik, sûfîler arasında büyük rağbet görmüştür. İki tarikatın da kurucu atası sayılan Ebû Ya’kub Yûsuf Нemedanî’nin yönetmesiyle Yesevîyye tarikatıyla birlikte Nakşibendiyye tarikatı da Orta Asya topraklarında benimsenmiş ve daha hızlı olarak nüfuzunu genişletmiştir. Aynı kökenli olan bu iki tarikat arasındaki temel ayrım zikir metoduna dayanmaktadır. Kazak mutasavvıf şairi, evliya Meşhur Jüsip Köpeyuli (1858-1931) Nakşibendiyye tarikatının bu topraklardaki en tanınmış şahsiyetlerinden biridir. Dini eğitimi sırasında farklı hocalardan ders gören şair, aynı zamanda İslâm dinini yaymak amacıyla hizmet etmiştir. Kaleme aldığı bütün eserlerinin tasavvufi yönü ile sosyal hayatındaki davranışlarından şairin Nakşibendilik tarikatı yolunu tuttuğunu görebiliyoruz.Anahtar Kelimeler: Tarikat, Nakşibendî, Kazak şairi Мeşhur Jüsiр Köрeyulı

The Nakshibendia sect which has been established by Muhammed Bahaeddin Nakshibend (1318 -1389) is the populest Sunni sect in the İslamic World since 14 centry. This sect has become populated near Buhara specially among Turkish Uzbek, Tataria, Kazakhs and Turkmen like as the biggest Turkish community. The Naqshbandi, which combines both the sacred and the zahiric systems, has gained great popularity among the Sufis. With the administration of Abu Yamişkub Yûsuf Hemedanî, who was considered as the founder ancestor of the two sects, the Naqshbandiah sect with Yeseviahyah order was adopted in Central Asia and expanded its influence more rapidly. The fundamental distinction between these two sects lies in the invocation method.  Meshur Jusup Kopeyulı (1858-1931) is one of the most prominent figures of the Naqshbandi order in this land. During his religious education, he was taught by different professors and he also served as a missionary in order to spread the religion of İslam. From the mystical aspect of all the works he wrote, we can see from his behavior in social life that the poet undoubtedly holds the path of the Naqshbandi sect.
Servet-i Fünûn Dönemi ve Sonrasında Terza-Rima Nazım Şeklinin Kullanımı
The Use of Terza-Rıma During and After The Servet-i Fünûn Period
Yazar: Alıcı, Yunus
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Servet-i Fünûn,Tevfik Fikret,Cenab Şahabeddin ; Servet-i Fünûn,terza-rima,Tevfik Fikret,Cenab Şahabeddin

Türk edebiyatında Batı’daki fikrî hareketler ve edebî eserlerin tesiriyle Tanzimat döneminden itibaren şiirde muhteva değişmeye başlar ve şairler yeni konularla şiir yazmaya yönelirler. Bu dönemde içerik bakımından yenileşme söz konusu olsa da şekil olarak eski/klasik nazım şekilleri kullanılmaya devam edilir. Böylece yeni konular, eski biçimlerle işlenmiş olur. Şekil bakımından yeni kullanımlar için Servet-i Fünûn dönemi ve şairlerini beklemek gerekecektir. Edebiyat tarihlerinde yer aldığı üzere, bu dönemde şairler sone, triyole ve terza-rima gibi Batı kaynaklı nazım şekillerini kullanmaya başlarlar. Yine klasik Türk edebiyatı nazım şekillerinden olan müstezatı da serbest müstezat olarak güncellerler. Böylece ‘yeni’lik arayışlarını sürdürmüş olurlar. Biz bu çalışmada ilk örnekleri Servet-i Fünûn döneminde görülen terza-rima nazım şeklinin Türk edebiyatındaki kullanımını ele almaya ve değerlendirmeye çalışacağız. İncelemenin sağlıklı olabilmesi açısından, çalışmayı Servet-i Fünûn döneminin başlarından II. Meşrutiyet döneminin sonlarına kadar olan süre aralığıyla sınırlı tutacağız.

With the influence of the intellectual movements and literary works in the West, content began to change in Turkish poetry and poets gravitated towards writing on new subjects after the Tanzimat era. In this period, although there was innovation in terms of content, old/classical verse forms continued to be used. Therefore, new subjects were covered with old literary forms. The use of new forms would emerge in the Servet-i Fünûn period. As recorded in literary history, poets began to use Western verse forms such as sonnets, triolets and terza-rima in this period. Mustezad, another verse form in Classical Turkish literature, was readapted as Prosaic Mustezad. This way, the poets continued their search for innovation. In the present study, it is aimed to discuss and evaluate the use of terza-rima, the first examples of which were observed in the Servet-i Fünûn period, in Turkish literature. For a healthy evaluation, the study will be limited to the time period from early Servet-i Fünûn to the end of the Second Constitutional Era.
Ateşten Gömlek’te Batı Edebiyatı
Western Literature in Ateşten Gömlek
Yazar: Zeka, Semih
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2019
Anahtar kelimeler: Halide Edip Adıvar,Western Literature,Turkish Novel,Ateşten Gömlek ; Halide Edip Adıvar,Batı Edebiyatı,Türk Romanı,Ateşten Gömlek

ÖzHalide Edip Adıvar, 1893/1894 yılında başladığı Üsküdar Amerikan Kolej’inde Batı kültürüne ait değerleri öğrenme imkânı bulur. Böylece bir İngiliz, Fransız, Amerikalı ile Anadolulu bir Türk arasında evrensel insanî değerler bağlamında benzerlikleri görür ve eserlerine yansıtır. Bu eserlerden biri de Ateşten Gömlek’tir. Ateşten Gömlek’te Halide Edip, Batı edebiyatına ait kimi eserleri kullanır. Bu eserlerden biri, Henry Wadsworth Longfellow’un The Courtship of Miles Standish, and Other Poems adlı eseridir. Ateşten Gömlek’te Peyami’nin duygu durumunu Halide Edip, Longfellow’un bu eserindeki kişilerden hareketle açıklar. Tifo olduğu zaman Peyami'nin rüyada gördüğü kişi ise Henrik Ibsen’in Peer Gynt adlı eserindeki hayalete benzetilir. Ayşe’nin ağzı tasvir edilirken Oscar Wilde’ın ağız için yaptığı bir benzetme kullanılır. İhsan, Ayşe ve Milli Mücadele arasındaki bağlantı Andersen’in Teneke Asker’i (Kurşun Asker) ile gösterilir. Bunların yanında Milli Mücadele’deki şoförler boş zamanlarında Xiver de Montepin’in romanını okurlar. Batı edebiyatına ait bu eserlerden sadece söz etmekle kalınmaz. Bu eserlerdeki kişiler ve olaylar ile Ateşten Gömlek’te yer alan kişiler ve olaylar arasında benzerliklerin olduğu da görülür. Bu çalışmada sözü edilen Batılı yazarların eserleri ve bunların Ateşten Gömlek’e yansıyış şekli üzerinde durulmuştur.

AbstractHalide Edip Adıvar has the opportunity to learn the values of Western culture in the American College for Girls which she started in 1893/1894 in Üsküdar. Thus, she sees the similarities between a British, a French, an American and an Anatolian Turk in the context of universal human values and reflects them in her works. One of these works is Ateşten Gömlek. Halide Edip uses the works and concepts which belong to Western literature in Ateşten Gömlek. One of these works is Henry Wadsworth Longfellow's The Courtship of Miles Standish, and Other Poems. In Ateşten Gömlek, Halide Edip explains the emotion of Peyami by using the characters in Longfellow’s work. The person who Peyami saw in the dream when he was typhoid is likened to the ghost in Henrik Ibsen's Peer Gynt. The mouth of Ayşe is depicted using an analogy made by Oscar Wilde for the mouth. The link between İhsan, Ayşe and the National Struggle is indicated by Andersen's Tin Soldier. In addition, the drivers in the National Struggle read the novels of Xiver de Montepin in their spare time. These works belonging to Western literature are not only mentioned, but there are also similarities between the people and events in these works and the people and events taking place in Ateşten Gömlek. In this study the works of the Western writers mentioned above and the way they are reflected to Ateşten Gömlek are examined.
Türk Kültüründe Dağ Kültü ve Dağ Kültüne Bağlı Varlıklar
Mountain Cult in Turkish Culture and Entities Connected With The Mountain Cult
Yazar: Polat, İrfan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2019
Anahtar kelimeler: Demon,Extraordinary Entities,Mountain Cult,Wild-Man,Demonology,Alkarisi ; Demon,Olağanüstü Varlıklar,Dağ Kültü,Dağ Adamı,Demonoloji,Alkarısı

Efsaneler, memoratlar ve destanlar, bilindiği gibi iptidai dönemlerde anlatılan mitlerin birer kalıntısı olarak yorumlanırlar ve bu nedenle anlatıldıkları milletin dünyayı algılama biçimleriyle ilgili oldukça önemli bilgileri ihtiva ederler. Bu minvalde söz konusu anlatım türlerinin, mitolojiye ait çeşitli dünya görüşlerini barındırdığı zikrolunabilir. Bilindiği gibi dağ kültü, Türkiye ve Türk dünyası Türkleri için oldukça önemli pratikleri ve inanışları barındırır. Bilhassa dağ kültü etrafında oluşan çeşitli yasaklar, doğrudan ya da dolaylı olarak cezalandırılma korkusunu da beraberinde getirir. Türkiye sahası anlatmalarında görülen ve doğaya yahut zatına karşı yapılan birtakım saygısızlıklardan ötürü cezalandırma işlevini üstelenen olağanüstü varlıklar kategorisinde dağ kültüne bağlı varlıklar da bulunur.Aynı varlıkların mevcudiyeti Türk kültüründe olduğu kadar dünyada da pek çok kültürde yer alır. Zarar verici, koruyucu veya tabu olarak tasavvur edilen bu varlıklar, iptidai zamanlardan günümüze halkbilimi ürünlerinden, inanış, pratik veya anlatı düzleminde yaşatılmışlardır. Bu çalışmanın amacı, söz konusu coğrafyada anlatılan efsane, memorat ve destanlarda dağ kültüne bağlı olağanüstü varlıkları incelemek ve işlevlerini, arkaik ögeleriyle birlikte ortaya koymaktır.

Legends, memorates and epics as it’s all known are considered as remainings of myths which were told in ancient times and thus, they reflect very important knowledge about nations’ way of understanding the world in which they are/were told. In this manner, it can be said that legends, memorates and epics contain conception of world. As known mountain cult includes practices and folk beliefs. Especially probihitions around the mountain cult, brings about the fear of being punished directly or indirectly. In Turkish regions narratives it’s possible to mention of the extraordinary entities that punish people for disrespect to itself or the nature. Same entities can be seen in also different culture from all around the world. Entities imagined as harming, protecting or taboo are part of folklore as beliefs, practices and narratives from ancient times to present-day. This study aims to handle the entities that are connected with mountain cult and their archaic elements.
Adana / Ceyhan Halk Kültüründe Sosyal Bir Zümre Olarak “Abdallar”
“Abdals” As a Social Group in Adana / Ceyhan Folk Culture
Yazar: Tarçın, Gülsüm
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2019
Anahtar kelimeler: Folk culture,Adana/Ceyhan,Abdals ; Halk kültürü,Adana/Ceyhan,Abdallar

ÖzAbdallar, göçebe ya da yerleşik olarak yurdun birçok yerinde dağınık halde yaşayan ve başta müzisyenlik olmak üzere, demircilik, kalaycılık, sepetçilik, sünnetçilik gibi birçok zanaatı icra ederek geçimini sağlayan Türkmen topluluklarıdır. Geçmişten günümüze değişen hayat şartları, üretimin el değiştirmesi, teknoloji vs. gibi nedenlerle her ne kadar bu zanaatların bazıları yok olmuş olsa da, Adana/Ceyhan’da Abdallar, geçmişte toplum hayatında bu faaliyetleriyle yer alarak, halk kültürünün önemli bir parçasını oluşturmuşlardır. Yılın belli aylarında genellikle yerleşim yerlerinin dışında çadırlarda yaşamışlar ve göçebe bir yaşam sürdürmüşlerdir. Bu Abdallar yaptıkları işlere göre anılmışlardır. Davul zurna çalanlar, sepetçilik, demircilik ve kalaycılıkla uğraşanlar, sünnetçilik yapanlar o dönemin ihtiyaçlarını karşılayarak günün şartlarında önemli bir boşluğu doldurmuştur. Bu makalede, geçmişte Ceyhan’a bağlı İsalı, Tumlu, Selimiye’de yaşayan kaynak kişilerden derlenen bilgiler ışığında, sosyal bir zümre olarak Abdalların zanaatları, düğün geleneğindeki işlevleri, eğlendiricilik ve eğiticilik vasıfları, giyimleri, hitap şekilleri vs. yaşantılarına ilişkin ayrıntılar ortaya konulmaya çalışılacaktır.

AbstractAbdals are Turkmen communities that live in many parts of the country as nomads or residents in a scattered state and make a living by performing many crafts such as forging, tinsmithing, basketry and circumcising, especially as musicians. Life conditions that changed from past to present, change of production, technology etc. Although some of these professions have disappeared for reasons such as, Abdals in Adana / Ceyhan have taken part in the community life with these activities in the past and formed an important part of the folk culture. During certain months of the year, they usually lived in tents outside the settlements and lived a nomadic life. These Abdals are known for their work. Those who play the drums and the clarion, basketry, forging and tinsmithing, those who circumcised have met the needs of that period and filled an important gap in the conditions of the day. In this article, in the light of the information collected from key informants living in Isalı, Tumlu and Selimiye of Ceyhan in the past, the crafts of Abdals as a social group, their functions in the wedding tradition, entertaining and educational qualities, their dresses, their appeal forms. life details will be tried put forward.
Kırgız Türkçesinde Uzunluk ve Mesafe Ölçümünde Kullanılan Metaforlar ve Antropometrik Birimler
Metaphors and Anthropometric Units Used For Lenght and Distance Measurement in Kyrgyz Turkish
Yazar: Uzun, Gülsine
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Kırgız, Kırgız Türkçesi,ölçü,ölçü terimleri,metafor,antropometri ; Kyrgyz,Kyrgyz Turkic,measure,term,measurement terms,metaphore,anthropometry

Her millet kendi dilinin imkânlarından faydalanarak ve günlük yaşantıdaki ihtiyacına dayanarak kendine göre bir ölçü terminolojisi oluşturmuştur. Bu da ya dilin kendi gramer unsurlarıyla, ya farklı kelimeler türeterek, ya mecaz kullanımlar ya da yabancı dillerden alıntılama yoluyla sağlanmıştır. Bugün kullanılan ortak metrik sistemlerin kabulüne kadar Türkler de farklı ölçü terimleri kullanmışlardır. Dilin en aktif kullanılan sözcükler grubuna giren ölçü terimleri, tarihi devirler boyunca sosyal ve iktisadi hayatta, milletler arası ticari ilişkilerde bir ihtiyaç olarak doğmuştur. Her milletin kendi oluşturduğu ölçü sistemini kullanmasıyla oluşan karmaşa, zamanla bu siyasi ve ticari ilişkilerde uluslararası bir ortaklığın sağlanmasını gerekli kılmıştır. Bir nesnenin ağırlığını, uzunluğunu, büyüklüğünü veya mesafesini ölçmek için kullanılan bu terimler Kırgız Türklerinin söz varlığında da önemli ölçüde yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı Kırgız Türkçesinde uzunluk ve mesafe ölçümünde kullanılan terimlerin tespiti ve tasnifini yapmaktır. Kırgız Sözlükleri, Kırgız Dilinin Diyalektoloji Sözlüğü ve bazı edebi eserler taranarak yapılan bu çalışmadan elde edilen verilerle, ölçü bildiren terimlerin oluşum şekilleri anlaşılmaya çalışılmıştır.

Her millet kendi dilinin imkânlarından faydalanarak ve günlük yaşantıdaki ihtiyacına dayanarak kendine göre bir ölçü terminolojisi oluşturmuştur. Bu da ya dilin kendi gramer unsurlarıyla, ya farklı kelimeler türeterek, ya mecaz kullanımlar ya da yabancı dillerden alıntılama yoluyla sağlanmıştır. Bugün kullanılan ortak metrik sistemlerin kabulüne kadar Türkler de farklı ölçü terimleri kullanmışlardır. Dilin en aktif kullanılan sözcükler grubuna giren ölçü terimleri, tarihi devirler boyunca sosyal ve iktisadi hayatta, milletler arası ticari ilişkilerde bir ihtiyaç olarak doğmuştur. Her milletin kendi oluşturduğu ölçü sistemini kullanmasıyla oluşan karmaşa, zamanla bu siyasi ve ticari ilişkilerde uluslararası bir ortaklığın sağlanmasını gerekli kılmıştır. Bir nesnenin ağırlığını, uzunluğunu, büyüklüğünü veya mesafesini ölçmek için kullanılan bu terimler Kırgız Türklerinin söz varlığında da önemli ölçüde yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı Kırgız Türkçesinde uzunluk ve mesafe ölçümünde kullanılan terimlerin tespiti ve tasnifini yapmaktır. Kırgız Sözlükleri, Kırgız Dilinin Diyalektoloji Sözlüğü ve bazı edebi eserler taranarak yapılan bu çalışmadan elde edilen verilerle, ölçü bildiren terimlerin oluşum şekilleri anlaşılmaya çalışılmıştır.
Selçukluların Batı (İran) Harekâtı
Western Operation (Iran) of The Seljuks
Yazar: Toksoy, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Selçuklu İmparatorluğu,Tuğrul Bey,İbrahim Yınal,Rey,Hemedan ; Seljuk Empire, Tugrul Bey, İbrahim Yınal, Rey, Hemedan

Anadolu’nun fethi harekâtını bizzat yeni başkent Rey’den yönetmeye başlayan Sultan Tuğrul Bey bu harekâta Selçuklu şehzadelerini gönderdi. Amcası Yusuf Yınal’ın oğlu olup anne bir kardeşi olan İbrahim Yınal’ı Hemedan ve İsfahan il ve yörelerinin, diğer amcası Arslan Yabgu’nun oğulları Kutalmış ve Resul-Tegin’i Hazar Deniz’i bölgesinin, öteki amcası Musa Yabgu’nun oğlu Hasan ile kardeşi Çağrı Bey’in oğlu Yakuti’yi Azerbaycan’ın fethiyle görevlendirdi. Ayrıca bu Selçuklu şehzadelerinin emrine kalabalık Türkmen kuvvetleri verildi. İbrahim Yınal birkaç yıl içinde Hemedan ve İsfahan bölgesini fethettikten sonra Dicle Irmağı’na kadar harekâtını başarıyla devam ettirdi. Devletin kuruluşunda büyük hizmetler gören ve Hasankale (Pasinler) Zaferi’ni kazanan İbrahim Yınal, Tuğrul Bey’in merkeziyetçi siyaseti sebebiyle Çağrı Bey, İnanç Yabgu ve Sultan Tuğrul Bey gibi başkenti Hemedan olmak üzere kendine ayrı bir hâkimiyet bölgesi sağlamak amacıyla harekete geçti.

Sultan Tuğrul Bey, starting to manage the conquest of Anatolia from the new capital Rey himself, sent Seljuk princes to this operation. He assigned İbrahim Yınal, the son of his uncle Yusuf Yınal having a mother and a brother, with the conquest of Hemedan and Isfahan provinces and regions, the sons of his other uncle Arslan Yabgu, Kutalmış and Rasul-Tegin with the conquest of the Caspian Sea region, and Hasan, the son of his other uncle, Musa Yabgu, and Yakuti, the son of his brother Çağrı Bey, with the conquest of Azerbaijan. In addition, crowded Turkmen forces were given to the orders of these Seljuk princes. İbrahim Yınal successfully continued his operation reaching the Dicle River after be conquered Hemedan and Isfahan region in a few years. İbrahim Yınal, who performed great services in the establishment of the state and won the Hasankale (Pasinler) Victory, took action to provide a separate domination region, the capital of which is Hemedan, as Çağrı Bey, İnanç Yabgu and Sultan Tuğrul Bey did, due to the centralized politics of Tugrul Bey.
Kastamonu Eşrâfından Hacı Mustafa Ağa Bin Şaban Çelebi’nin Terekesi
Tereke of Hacı Mustafa Agha Bin Saban Celebi from Kastamonu
Yazar: Döşemetaş, Ömer
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2019
Anahtar kelimeler: Tereke,Kastamonu,Şer’iyye Sicili,Hacı Mustafa Ağa

Tereke kayıtları ölen kişinin geride bıraktığı bütün menkul ve gayrimenkulleri içine alan belge türleridir. Bu belgeler sayesinde Osmanlı ailesinin sosyal, kültürel ve ekonomik durumu hakkında bilgilere ulaşılabilmektedir. Terekeler, kadılar tarafından tutulup şer’iyye siciline teferruatlı olarak not edilmektedir. İncelemeye konu olan Hacı Mustafa Ağa’nın terekesi de 35 numaralı Kastamonu şer’iyye siciline dört sayfa halinde kaydedilmiştir. Eldeki mallar gruplandırılarak tasnif edilmiş ve varislere ne şekilde taksim edildiği son kısımda verilmiştir.

Tereke records are all types of document that include all the securities and real estates left behind by the deceased. These documents provide information about the social, cultural and economic situation of the Ottoman family. The terekes are kept by the kadis and noted down in the Sharia Registry. Hacı Mustafa Ağa, who was the subject of the investigation, was recorded in Kastamonu sharia registry number 35 in four pages. The existing goods are grouped and classified and the way they are divided into varices is given in the last section.
Alvar Köyü (Efe Hazretleri) Camii
Alvar Village (Efe Hazretleri) Mosque
Yazar: Kındığılı, Muhammet Lütfü
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. - No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Erzurum,Pasinler,Alvar,Efe Hazretleri,Cam ; Erzurum,Pasinler,Alvar,Efe Hazretleri,Mosque

Erzurum’un Pasinler ilçesine bağlı olan ve son yasal düzenlemelerle birlikte mahalle statüsü alan Alvar Köyü, Erzurum’un manevi ikliminin şekillenmesinde 19. ve 20. yüzyıllarda ön plana çıkan Hâce Muhammed Lütfi ile özdeşleşmiştir. 1939 yılına kadar 24 yıl burada imam olarak görev yapan Hâce Muhammed Lütfi, zamanla daha çok Alvarlı Efe olarak anılmaya başlamıştır. İnsanın ve mekânın birlikte zikredildiği bu köyün camisi de Efe Hazretleri ismiyle günümüze kadar varlığını koruyabilmiştir. 19. yüzyılda inşa edilen, 1912 yılında onarılan ve bitişiğindeki medrese ile küçük bir külliye görünümü alan bu cami,  ahşap direkli ve tavanlı camilerin temsilcilerindendir. Planda görülen ve erken dönemlerden itibaren izlenebilen geleneğin devamına karşılık mihrap ve minarenin şerefe altındaki sade süsleme öğeleri dışında oldukça sade bir mimariye sahip olan cami, monografik bir tanıtımın ötesinde Erzurum ve çevresinde ortaya koymaya çalıştığımız ahşap direkli ve tavanlı cami mimari geleneğinin geç dönem temsilcilerinden birisi olarak bu çalışmada incelenmiştir.

AbstractAlvar located in Pasinler, Erzurum obtain a right to be a district by the recent legislative regulations. Alvar Village is famous for the person called Hace Muhammed Lutfi who played a significant role in the formation of the spiritual atmosphere of Erzurum during the 19th and 20th centuries. Hâce Muhammed Lutfi rather known as Alvarlı Efe worked for 24 years as an imam in this district until the year of 1939. The mosque of this district called Efe Hazretleri provided the aforementioned of human-place togetherness has maintained its existence until today. This mosque was built in the 19th century. It was restored in 1912. It became almost an Islamic-Ottoman social complex. The mosque is an example of wooden roofed mosques with wooden posts. The mosque has a very basic architecture except for the simple ornaments on the mihrab and minaret though it is possible to trace the tradition since the early periods as it is shown in the plan. Besides the monographic introduction of the mosque, this article analyzes it by considering the fact that the mosque is a distinguished example of late-period wooden roofed mosques with wooden posts in Erzurum and its surrounding.