Mahmûd b. Süleyman el-Kefevî’nin Ketâ’ibü’l A‘lâmi’l- Ahyâr İsimli Eserinde Benimsediği Usûl ve Muhtevanın Bir Örneği -10. Ketîbe-
An Example of The Procedure and Content Adopted by Mahmûd b. Süleyman El-Kefevî in His Work Ketâ’ibü’l A‘lâmi’l-Ahyâr -Chapter 10-
Yazar: Önal, Beyza
Dergi: İslam Tetkikleri Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Kefevi,Ketâ’ib,Hanafi Sect,Transoxiana,Ottoman Empire ; Ketâ’ib,Hanefî Mezhebi,Mâverâünnehir,Osmanlı Devleti.

Makale Mahmûd b. Süleyman el-Kefevî’nin (ö. 990/1582) Ketâ’ibü’l a‘lâmi’l-ahyâr min fukahâ’i mezhebi’n-Nu‘mâni’l-muhtâr isimli biyografik eserinin 10. ketîbesini incelemektedir. Eser, fıkıh ilmiyle beraber tasavvuf terbiyesi de almış, medrese müderrisliğinin yanında kadılık ve müfettişlik gibi mühim kamusal görevlerde bulunmuş 16. yüzyılın önemli Osmanlı âlimlerinden biri tarafından oldukça nitelikli bir sistem ve içerikle kaleme alınmış olması hasebiyle literatürde seçkin bir yere sahiptir. Bu çalışma Hanefî-Maturîdiliğin Halep ve Şam’a yayılmasında önemli katkıları olan Mâverâünnehir meşâyihinden mühim isimlerin de yer aldığı 10. ketîbe özelinde Kefevî’nin eserinde benimsediği yöntem ve içeriğin bir örneğini sunmayı amaçlamaktadır. Bu coğrafyanın önemi Mâverâünnehirin; Buhâra, Semerkant, Fergana, Mergînân, Kâsân, Usrûsana, İsbîcâb gibi merkezleri ve bu merkezlerde yürütülen yetkin hukuk faaliyeti ile Hanefî hukuk düşüncesine yaptığı katkı dolayısıyla başta Anadolu Selçukluları olmak üzere Osmanlı hukuk düşüncesini de derinden etkilemiş bir kültür havzası olmasıdır. Makale giriş bölümünü takiben Kefevî ve eseri hakkında bilginin verildiği iki başlıktan sonra ketîbede yer alan âlimler, öne çıkan fakihler ve zikredilen bazı fıkhî meselelerin yer aldığı bölümlerle birlikte toplam beş kısımdan müteşekkildir.

This article analyses Chapter 10 of the biographical work named Ketâ’ibü’l a‘lâmi’l-ahyâr min fukahâ’i mezhebi’n-Nu‘mâni’l-muhtâr written by Mahmûd b. Süleyman el-Kefevî (d. 990/1582). This work has held a distinguished place in Islamic biographical literature because it was written with a highly qualified system and content by one of the most prominent Ottoman scholars of the 16th century. Mahmûd b. Süleyman el-Kefevî had performed important public duties such as holding judgeships (magistracy) and inspectorates, as well as madrasah professorship. He has also studied and practiced Sufism along with fiqh. This work aims to present an example of the procedure and content adopted in his work by Kefevî especially in Chapter 10 containing significant people like Transoxiana sheikhs, who made major contributions to the spread of Hanafi-Maturidism in the region of Aleppo and Damascus. The importance of this geopgraphy results from the centers included in Transoxiana; such as Bukhara, Samarkand, Fergana, Mergînân, Kâsân, Usrusana and İsbîcâb. It also resulted from being a cultural basin that had deeply affected Ottoman legal thought, including primarily Anatolian Seljuks, because of the contribution to Hanafi legal doctrine through competent juristic activities conducted in these centers. This article consists of five parts; introduction, two titles giving information about Kefevî and his work, scholars included in the chapter, prominent fuqaha, and some of the previously mentioned related fiqh issues.