MİLLÎ MÜCADELE KONULU ROMANLARDA CELÂL BAYAR, ŞÜKRÜ SARACOĞLU VE ADNAN MENDERES
MİLLÎ MÜCADELE KONULU ROMANLARDA CELÂL BAYAR, ŞÜKRÜ SARACOĞLU VE ADNAN MENDERES
Yazar: Öztoprak, Betül
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 17 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Türk Romanı,Milli Mücadele,Celal Bayar,Adnan Menderes,Şükrü Saracoğlu

16. yüzyılda en ihtişamlı dönemini yaşayan fakat yüzyılınsonlarına gelindiğinde duraklamaya başlayan Osmanlı Devleti, 20. yy’ın ilkyıllarında aldığı büyük kayıplarla zor duruma düşer. İlk önce TrablusgarpSavaşı (1912) ardından Rusya’nın kışkırtması sonucunda Balkan uluslarının OsmanlıDevleti’ne karşı ayaklanması ve sonrasında yaşanan Balkan Savaşları(1912-1913), daha sonra 1. Dünya Savaşı’nda (1914-1918) alınan yenilgininardından 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi ile OsmanlıDevleti yıkımına bir adım daha yaklaşır. Ordusu terhis edilen, silahlarına elkonulan devletin, savunma gücü tamamen kırılır. Halk ise, üst üste girilensavaşlardan yorgun düşmüş, devlete olan güvenleri sarsılmış ve geleceğe dairümitlerini kaybetmiştir. Onları tekrar harekete geçirecek güç ise, MustafaKemal Atatürk’ün önderliğinde efelerdedir. Halkın içinden çıkan ve ezilenin,mazlumun yanında yer alan efeler, halkı bir araya getirmede öncülük ederler.Mütarekeden sonra Anadolu işgal edilince ülkenin çeşitli yerlerinde kurulmayabaşlayan Kuva-yı Milli’nin başına başta Yörük Ali Efe olmak üzere; DemirciMehmet Efe, Gökçen Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe vb. getirilir. Efeleri bu yolasevkeden ise, dağılan ordunun gönüllü subayları ve vatan aşkı ile dolu İttihatve Terakki mensuplarıdır. Bir zamanlar İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin içindebulunan fakat daha sonra ülkenin işgali karşısında vatan savunmasında gönüllüolarak yer alan, Türkiye Cumhuriyeti’nde cumhurbaşkanlığı, başbakan ve çeşitlibakanlıklarda görev yapan Mahmut Celal Bayar, Adnan Menderes, Şükrü Saracoğlu,Mahmut Esat Bozkurt vb. siyaset adamları da milli davada ön saftadır. Bumakalede bahsi geçen siyaset adamlarının, Milli Mücadele yıllarındakivaziyetleri, ülkenin işgali karşısında aldıkları kararlar, vermiş olduklarımücadeleler ve bu yaşananların Türk romanlarına nasıl yansıdığı konusu elealınacak, ülkeyi sadece masa başında değil yeri geldiğinde elde silah düşmankarşısında da savunan bu Milli Mücadele önderlerine karşı yazarların bakışaçıları ortaya koyulacaktır.

16. yüzyılda en ihtişamlı dönemini yaşayan fakat yüzyılınsonlarına gelindiğinde duraklamaya başlayan Osmanlı Devleti, 20. yy’ın ilkyıllarında aldığı büyük kayıplarla zor duruma düşer. İlk önce TrablusgarpSavaşı (1912) ardından Rusya’nın kışkırtması sonucunda Balkan uluslarının OsmanlıDevleti’ne karşı ayaklanması ve sonrasında yaşanan Balkan Savaşları(1912-1913), daha sonra 1. Dünya Savaşı’nda (1914-1918) alınan yenilgininardından 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi ile OsmanlıDevleti yıkımına bir adım daha yaklaşır. Ordusu terhis edilen, silahlarına elkonulan devletin, savunma gücü tamamen kırılır. Halk ise, üst üste girilensavaşlardan yorgun düşmüş, devlete olan güvenleri sarsılmış ve geleceğe dairümitlerini kaybetmiştir. Onları tekrar harekete geçirecek güç ise, MustafaKemal Atatürk’ün önderliğinde efelerdedir. Halkın içinden çıkan ve ezilenin,mazlumun yanında yer alan efeler, halkı bir araya getirmede öncülük ederler.Mütarekeden sonra Anadolu işgal edilince ülkenin çeşitli yerlerinde kurulmayabaşlayan Kuva-yı Milli’nin başına başta Yörük Ali Efe olmak üzere; DemirciMehmet Efe, Gökçen Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe vb. getirilir. Efeleri bu yolasevkeden ise, dağılan ordunun gönüllü subayları ve vatan aşkı ile dolu İttihatve Terakki mensuplarıdır. Bir zamanlar İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin içindebulunan fakat daha sonra ülkenin işgali karşısında vatan savunmasında gönüllüolarak yer alan, Türkiye Cumhuriyeti’nde cumhurbaşkanlığı, başbakan ve çeşitlibakanlıklarda görev yapan Mahmut Celal Bayar, Adnan Menderes, Şükrü Saracoğlu,Mahmut Esat Bozkurt vb. siyaset adamları da milli davada ön saftadır. Bumakalede bahsi geçen siyaset adamlarının, Milli Mücadele yıllarındakivaziyetleri, ülkenin işgali karşısında aldıkları kararlar, vermiş olduklarımücadeleler ve bu yaşananların Türk romanlarına nasıl yansıdığı konusu elealınacak, ülkeyi sadece masa başında değil yeri geldiğinde elde silah düşmankarşısında da savunan bu Milli Mücadele önderlerine karşı yazarların bakışaçıları ortaya koyulacaktır.