Murray N. Rothbard’ın Liberteryen Hukuk Kuramı: Felsefi Ana Hatları Ve Politik Çıktıları
Murray N. Rothbard’ın Liberteryen Hukuk Kuramı: Felsefi Ana Hatları Ve Politik Çıktıları
Yazar: Dülger, Muzaffer
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Legal Theory, Jurisprudence and Legal Interpretation ; Hukuk Teorisi, İçtihat ve Hukuki Yorum ; Law and Humanities ; Hukuk ve Beşeri Bilimler ; Murray N. Rothbard,Liberteryenizm,Anarko-Kapitalizm,Rasyonalist Doğal Hukuk Teorisi,Praksiyoloji

Çağdaş liberteryen felsefenin ve anarko-kapitalist düşüncenin en önde gelen figürlerinden biri Murray Rothbard’tır. Rothbard bir iktisatçı olarak bilinir ancak özellikle birkaç eserinde liberteryen bir hukuk kuramı ortaya koymaya ve mevcut hukuk dogmatiğinin hatalarını işaretlemeye çalışmıştır. Avusturya İktisat Okulu’nun praksiyolojik bakış açısı ve rasyonalist doğal hukuku gelenekleri üzerinde yükselen görüntü arz eden Rothbard’ın hukuk kuramına iki aksiyom şekil verir: Kendine-Sahiplik Aksiyomu ve Saldırmazlık Aksiyomu. Tasarımındaki hukuk düzeninin tüm açılımları, tümdengelimsel bir biçimde bu aksiyomlardan neşet eder. Onun liberteryen hukuk kuramının diğer karakteristik özellikleri, adeta kutsallaştırılmış bir özel mülkiyet hakkı, bu özel mülkiyet hakkının belirlemiş olduğu negatif bireysel özgürlük alanı ve bireyin ahlakî önceliğidir. Liberal hukuk ideolojisi tarafından adalet ve güvenlik ihtiyaçları nedeniyle “gerekli bir kötülük” olarak takdim edilen devlet mekanizması, Rothbard’ın kuramında hukuk düzeni içerisinden sökülüp atılmıştır. Çünkü o artık “gereksiz bir saldırgan”dır ve onun sunmuş olduğu tüm hizmetler, özel piyasa aktörleri tarafından da pekala sunulabilir. Bu makalede, teorik yapının esaslı unsurları ortaya konacak ve pratik çıktılar arasından en tartışmalı olanlar seçilerek Rothbard’ın liberteryen hukuk kuramının genel bir  görüntüsü aksettirilecektir.

Çağdaş liberteryen felsefenin ve anarko-kapitalist düşüncenin en önde gelen figürlerinden biri Murray Rothbard’tır. Rothbard bir iktisatçı olarak bilinir ancak özellikle birkaç eserinde liberteryen bir hukuk kuramı ortaya koymaya ve mevcut hukuk dogmatiğinin hatalarını işaretlemeye çalışmıştır. Avusturya İktisat Okulu’nun praksiyolojik bakış açısı ve rasyonalist doğal hukuku gelenekleri üzerinde yükselen görüntü arz eden Rothbard’ın hukuk kuramına iki aksiyom şekil verir: Kendine-Sahiplik Aksiyomu ve Saldırmazlık Aksiyomu. Tasarımındaki hukuk düzeninin tüm açılımları, tümdengelimsel bir biçimde bu aksiyomlardan neşet eder. Onun liberteryen hukuk kuramının diğer karakteristik özellikleri, adeta kutsallaştırılmış bir özel mülkiyet hakkı, bu özel mülkiyet hakkının belirlemiş olduğu negatif bireysel özgürlük alanı ve bireyin ahlakî önceliğidir. Liberal hukuk ideolojisi tarafından adalet ve güvenlik ihtiyaçları nedeniyle “gerekli bir kötülük” olarak takdim edilen devlet mekanizması, Rothbard’ın kuramında hukuk düzeni içerisinden sökülüp atılmıştır. Çünkü o artık “gereksiz bir saldırgan”dır ve onun sunmuş olduğu tüm hizmetler, özel piyasa aktörleri tarafından da pekala sunulabilir. Bu makalede, teorik yapının esaslı unsurları ortaya konacak ve pratik çıktılar arasından en tartışmalı olanlar seçilerek Rothbard’ın liberteryen hukuk kuramının genel bir  görüntüsü aksettirilecektir.