Revize Edilmiş Beş Boyutlu Merak Ölçeği’nin (5BMÖ-R) Türkçeye Uyarlanması
The Turkish Adaptation of Five Dimensional Curiosity Scale Revised 5DCR
Yazar: Tanlası, Beyza; Saka, R. Şura; Demirci, İbrahim; Ümmet, Durmuş; Eksi, Halil
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; curiosity,validity,reliability,confirmatory factor analysis ; Merak,geçerlik,güvenirlik,doğrulayıcı faktör analizi

Merak, bireyin iyi oluşu, bilişsel performansı ve kariyer gelişimi açısından önemli bir özelliktir. Bu doğrultuda, çalışmamız merak kavramının çok boyutlu yapısını ele alarak Revize Edilmiş Beş Boyutlu Merak Ölçeği’nin (5BMÖ-R) Türkçeye uyarlanmasını amaçlamaktadır. Çalışma grubunu oluşturan 336 yetişkin bireyin %66,4'ü kadın (n = 223), %33,6'sı erkektir (n = 113). Katılımcıların yaş ortalaması 27,76 (SS = 7,69) olup, 18-60 yaş aralığındadır. Ölçeğin geçerliğinin belirlenmesi amacıyla yapı geçerliği kapsamında doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Benzeme geçerliği test edilmiş ve diğer yapılarla ilişkileri sınanmıştır. Çalışmada geçerlik sınamaları için Merak ve Keşfetme Ölçeği-II, Yaşam Doyumu Ölçeği Olumlu ve Olumsuz Duygulanım Ölçeği ve Hasta Sağlık Anketi-4 kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinde test edilen modelin kabul edilebilir uyum verdiği görülmüştür. Maddelerin faktör yükleri .41 ile .87 arasında değişmiş, ortalama faktör yükü .69 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin alt boyutlarına ait yapıl güvenilirliği (CR) değerleri .69 ile .85, ortalama açıklanan varyans (AVE) değerleri ise .36 ile .59 arasında değişmiştir. Güvenilirlik analizlerinde omega (ω) ve Cronbach alfa (α) değerleri .67 ile .86 arasında değişmiştir. Ayrıca, madde analizine göre madde kalan test korelasyonları .41 ile .76 arasında değişmiş, ortalama .59 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde 24 maddeden oluşan Revize Edilmiş Beş Boyutlu Merak Ölçeği (5BMÖ-R) Türkçe formunun güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin Türkiye’de merak kavramı ile ilgili yapılacak araştırmalarda kullanılarak merak kavramının çok boyutlu yapısının anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Curiosity is an important trait in relation to individual well-being, cognitive performance, and career development. In this context, the present study aims to adapt the Revised Five-Dimensional Curiosity Scale (5DCR-R) into Turkish by addressing the multidimensional structure of the concept of curiosity. The study group consisted of 336 adults, of whom 66.4% were women (n = 223) and 33.6% were men (n = 113). The participants’ mean age was 27.76 years (SD = 7.69), ranging from 18 to 60. To establish the validity of the scale, confirmatory factor analysis was conducted within the framework of construct validity. Convergent validity was tested and relationships with other constructs were examined. For the validity assessments, the Curiosity and Exploration Inventory-II, the Satisfaction with Life Scale, the Positive and Negative Affect Schedule, and the Patient Health Questionnaire-4 were used. The tested model of construct validity was found to demonstrate acceptable fit. Factor loadings of the items ranged from .41 to .87, with an average loading of .69. Composite reliability (CR) values of the subscales ranged from .69 to .85, and average variance extracted (AVE) values ranged from .36 to .59. Reliability analyses showed omega (ω) and Cronbach’s alpha (α) values between .67 and .86. In addition, item–total correlations ranged from .41 to .76, with an average of .59. Based on the findings, it was concluded that the Turkish form of the Revised Five-Dimensional Curiosity Scale (5DCR-R), consisting of 24 items, is a reliable measurement tool. It is expected that the scale will contribute to understanding the multidimensional structure of curiosity when used in studies conducted in Turkey on this concept.