Endemik Mor Mercan (Origanum sipyleum L.)  Bitkisinin In Vitro Çoğaltımı
In Vitro Propagation of Endemic Mor Mercan Plant (Origanum sipyleum L.)
Yazar: Doğan, Selay; Adanacıoğlu, Neşe; Oğur, Erdinç
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Agricultural, Veterinary and Food Sciences ; Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri ; Origanum sipyleum L.,in vitro çoğaltım,endemik tıbbi bitkiler,genetik kaynaklar

Türkiye'nin endemik bitki türlerinden biri olan “Mor Mercan” adıyla bilinen Origanum sipyleum L., Lamiaceae familyasından olup yüksek tıbbi ve aromatik değere sahiptir. Origanum türlerinin antikanserojenik, sitotoksik, antibakteriyel, antidiyabetik, antifungal, antiviral, insektisidal etkilerinin olduğunu çeşitli bilimsel çalışmalar gösterilmiştir. Bununla birlikte, genetik kaynakların korunmasında değerli ve tehlike altındaki tıbbi bitkilerin hızlı bir şekilde çoğaltımı konusunda yeni araçlar sağlayan ileri biyoteknolojik yöntemler ile Origanum sipyleum L.'nin çoğaltımı hakkında çok az bilimsel çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle bu çalışma, İzmir/Bozdağ'dan toplanan Origanum sipyleum L. genetik kaynak materyalinin biyoteknolojik yöntemlerden biri olan in vitro teknikler kullanılarak çoğaltılması amacıyla yapılmıştır. İki eksplant (nodal segment ve sürgün ucu) tipi ve dört farklı ortamın;(MS+0,5 mg L-1 BAP + 0,1 mg L-1 IAA; MS+1,0 mg L-1 BAP+0,1 mg L-1 IAA; ½MS+ 0,5 mg L-1 BAP + 0,1 mg L-1 IAA; ½MS+ 1,0 mg L-1 BAP + 0,1 mg L-1 IAA) Origanum sipyleum L’un sürgün sayısı ve sürgün uzunluğuna etkileri araştırılmıştır. Eksplant başına en yüksek sürgün sayısı (5,56 adet/eksplant) 1,0 mg L-1 BAP+ 0,1 mg L-1 IAA içeren MS ortamında büyüyen nodal eksplantlardan elde edilmiştir. Geliştirilen bitkicikler, toprak-perlit (2:1) karışımından oluşan saksı karışımına başarıyla nakledilmiştir.

Origanum sipyleum L. known as “Mor Mercan” is one of the endemic plant species of Turkey, belonging to the Lamiaceae family, and carrying highly valuable medicinal and aromatic properties. Many scientific studies have shown that Origanum spp have anticarcinogenic, cytotoxic, antibacterial, antidiabetic, antifungal, antiviral, and insecticidal  effects. However, there are very few scientific studies on the propagation of Origanum sipyleum L. using advanced biotechnological methods that provide new means for conserving genetic resources and rapid multiplication of valuable and endangered medicinal plants. Therefore, this study was conducted for propagation of plant genetic resource material of Origanum sipyleum L. that was collected from Izmir/Bozdag using in vitro techniquies which is a biotechnological method. Effects of two types of explants (nodes and shoot tips) and four different media (MS+0.5 mg L-1 BAP + 0.1 mg L-1 IAA; MS+1.0 mg L-1 BAP+0.1 mg L-1 IAA; ½MS+ 0.5 mg L-1 BAP + 0.1 mg L-1 IAA; ½MS+ 1.0 mg L-1 BAP + 0.1 mg L-1 IAA) on shoot number and shoot lenght of Origanum sipyleum L. were investigated. The highest shoots per explant (5.56) were obtained from nodal explants growing on MS medium containing 1.0 mg L-1 BAP+ 0.1 mg L-1 IAA. Developed plantlets were successfully transplanted into potting mixture of soil-perlite(2:1).