RUS TARİHÇİLERİ GÖZÜNDEN ÇANAKKALE SAVAŞI
RUS TARİHÇİLERİ GÖZÜNDEN ÇANAKKALE SAVAŞI
Yazar: Edi, Ahmet; Nazırlı, Zarıfa
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 75, 2018
Anahtar kelimeler: Çanakkale Savaşı,Rusça Kaynaklar,I. Dünya Savaşı,ÇarlıkRusya.

I. Dünya Savaşı başlamadan önce, İtilaf Devletleri tarafından hazırlanan taslak planlara bakıldığında, savaş taktiğinde en büyük odak noktası Çanakkale Boğazının merkezigörünmektedir. İtilaf Devletleri Çanakkale tahkimatının zayıf olduğunu öngörerek burayı kolaylıkla aşacaklarını düşünmektedirler. Ancak hesaba katmadıkları bir şey vardı: TürkMilletinin üstün savaş gücü. Birinci Dünya Savaşında bütün kaynaklarını ve imkânlarını seferber eden Osmanlı Devleti, daha savaşın başından itibaren Rus, Irak ve Sinacephelerinde başarısızlıklara uğramış ancak Çanakkale cephesinde dünyanın gözlerini kamaştıran emsalsiz zaferler kazandı. Bu başarı tüm İttifak Devletleri arasında büyükgalibiyet olarak kutlanmıştır. Berlin, Viyana ve İstanbul’da bu galibiyet sebebiyle büyük kutlamalar yapılmıştır. Böyle tarihi önem kazanan olaya Rusça kaynaklara bakıldığındaaslında galibiyetin nasıl zor kazanıldığını ve Rus komutanlarını nasıl tedirgin ettiğini çok rahatlıkla anlıyoruz. Kaynaklar incelendiğinde mağlubiyet suçunu genelde İngiltere’ninüzerine yıkmak isteyen bir Rusya görülmektedir. Kaynaklarda en çok dikkat edilen husus: Rusya’yı hesaba katmamakla yürütülen planın suya düşmesi ile savaşın aslında tüm cephelerde ve tüm taraflarla birlikte yapılmasının nasıl akla uygun olduğunu gözler önüne sermektedir. İngilizlerin bu mağlubiyeti onların daha da ciddi ve her cepheye hakkını vererek savaş planı yapmalarının daha doğru olacağını kanıtlamış olmaktadır. Çalışmada; Rus kaynakları, arşiv belgeleri ve gazeteleri incelenerek nitel bir çalışma çerçevesindebelge tahlili yapılmıştır. Rusça kaynaklarda Çanakkale Savaşı’nın yansıması araştırılarak zaferin o dönemdeki Çarlık Rusya`sının politiğindeki etkisi incelenmiştir.

I. Dünya Savaşı başlamadan önce, İtilaf Devletleri tarafından hazırlanan taslak planlara bakıldığında, savaş taktiğinde en büyük odak noktası Çanakkale Boğazının merkezigörünmektedir. İtilaf Devletleri Çanakkale tahkimatının zayıf olduğunu öngörerek burayı kolaylıkla aşacaklarını düşünmektedirler. Ancak hesaba katmadıkları bir şey vardı: TürkMilletinin üstün savaş gücü. Birinci Dünya Savaşında bütün kaynaklarını ve imkânlarını seferber eden Osmanlı Devleti, daha savaşın başından itibaren Rus, Irak ve Sinacephelerinde başarısızlıklara uğramış ancak Çanakkale cephesinde dünyanın gözlerini kamaştıran emsalsiz zaferler kazandı. Bu başarı tüm İttifak Devletleri arasında büyükgalibiyet olarak kutlanmıştır. Berlin, Viyana ve İstanbul’da bu galibiyet sebebiyle büyük kutlamalar yapılmıştır. Böyle tarihi önem kazanan olaya Rusça kaynaklara bakıldığındaaslında galibiyetin nasıl zor kazanıldığını ve Rus komutanlarını nasıl tedirgin ettiğini çok rahatlıkla anlıyoruz. Kaynaklar incelendiğinde mağlubiyet suçunu genelde İngiltere’ninüzerine yıkmak isteyen bir Rusya görülmektedir. Kaynaklarda en çok dikkat edilen husus: Rusya’yı hesaba katmamakla yürütülen planın suya düşmesi ile savaşın aslında tüm cephelerde ve tüm taraflarla birlikte yapılmasının nasıl akla uygun olduğunu gözler önüne sermektedir. İngilizlerin bu mağlubiyeti onların daha da ciddi ve her cepheye hakkını vererek savaş planı yapmalarının daha doğru olacağını kanıtlamış olmaktadır. Çalışmada; Rus kaynakları, arşiv belgeleri ve gazeteleri incelenerek nitel bir çalışma çerçevesindebelge tahlili yapılmıştır. Rusça kaynaklarda Çanakkale Savaşı’nın yansıması araştırılarak zaferin o dönemdeki Çarlık Rusya`sının politiğindeki etkisi incelenmiştir.