CRİMİNAL DİZİSİNDEKİ HUKUK TERİMLERİNİN SESLENDİRME VE ALT YAZI ÇEVİRİLERİNE YÖNELİK TERİMBİLİM ODAKLI SORGULAMALAR
TERMINOLOGY-ORIENTED INTERROGATIONS ON DUBBING AND SUBTITLING TRANSLATIONS OF LEGAL TERMS IN CRIMINAL SERIES
Yazar: Zeytinkaya, Dilber
Dergi: HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 25, 2024
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; Seslendirme,Alt yazı,Metin terimbilimi,Hukuk çeviribilimi,Hukuk terimbilimi ; Dubbing,Subtitle,Textual terminology,Legal Translation Studies,Juriterminology

Hukuk terimleri yalnızca anayasa, kanunlar, yönetmelikler, sözleşmeler, iddianameler, mahkeme kararları kapsamında karşımıza çıkmaz, görsel-işitsel metinlerde de yer alabilir. Günümüzde talep gören bir uzmanlık alanı olan hukuk çevirilerini öğrencilerin çekindikleri bir alan olmaktan çıkarmak için hukuk çevirisi dersi görsel-işitsel materyallerle desteklenebilir. Araştırma nesnesi olarak belirlenen Netflix’in Criminal (Fransa, İspanya, Almanya ve Birleşik Krallık) dizisindeki terim sorunlarını saptayarak terimbilim odaklı sorgulamalarda bulunmak, terimlerin seslendirme, alt yazı, hukuk çeviri stratejilerini belirlemek ve eşdeğerlik türlerini tartışmak araştırmanın hedefleri arasında yer almıştır. Fransızca ve Türkçe terimler, metin terimbilimi yaklaşımıyla derlenmiştir. Mutlak eşdeğerlik kapsamında ele alınan tek anlamlı terimlerin, anlamsal eşdeğerlik kapsamında ele alınan eş anlamlı terimlerden sayıca daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra gözlem odasındaki gözlem tekniklerine ve bu tekniklerin seslendirme ve alt yazı çevirilerine dair kesitler sunulmuştur. Yakalama, gözaltına alma ve ifade alma yönetmeliğinde yer alan maddeler ile dizide geçen sahneler eşleştirilmiş, adli bilimler kapsamında müdafi ve sorgu memurunun kullandığı kalıp cümlelerin seslendirme ve alt yazı çevirileri arasında bir farka rastlanmamıştır. Hukuk terimlerinin kaynak odaklı çeviri yaklaşımıyla çevrildiği belirlenmiştir. Hukuk terimleri Fransızca seslendirme, Türkçe seslendirme, Fransızca alt yazı ve Türkçe alt yazı olmak üzere dört farklı grupta örneklendirilmiştir. Seslendirme ve alt yazı çevirmenlerinin çeviri kararlarının nasıl şekillendiği incelenmiştir. Seslendirme çevirisinde dudak eşleme, kinetik (jest ve mimik) eşleme nedeniyle alt yazı çevirisinde zaman ve uzam kısıtlarından dolayı sıkça kısaltma, eksiltme, yer değiştirme, açımlama, öykünme, perspektif kaydırma gibi stratejilerin kullanıldığı belirlenmiştir. Alt yazı çevirisinde terimlerin sadeleştirilerek daha anlaşılır kılındığı gözlemlenmiştir. Hukuk çeviribilimi ile hukuk terimbiliminin çevirmen adaylarına ve uzman çevirmenlere yeni bakış açıları kazandırarak çeviribilim araştırmalarını geliştirmesi beklenmektedir.

Legal terms do not only appear in the constitution, laws, regulations, contracts, indictments, court decisions, but can also be found in audiovisual texts. Legal translation courses can be supported with audiovisual materials in order to make legal translation, which is an in-demand specialisation today, less of an area that students shy away from. The objectives of the study were to identify terminological problems in the Netflix series Criminal (France, Spain, Germany and the United Kingdom), to make terminology-oriented enquiries, to determine the dubbing, subtitling and legal translation strategies of the terms and to discuss the types of equivalence. French and Turkish terms were compiled with a textual terminology approach. It was found that the number of monosemic terms handled within the scope of absolute equivalence was higher than the number of synonyms handled within the scope of semantic equivalence. Besides, sections on observation techniques in the observation room and translations of these techniques into dubbing and subtitles were presented. The articles in the regulation on arrest, detention and statement taking were matched with the scenes in the series, and no difference was found between the dubbing and subtitle translations of the phrases used by the defence counsel and the interrogation officer within the scope of forensic sciences. It was determined that legal terms were translated with a source-oriented translation approach. Legal terms were sampled in four different groups: French voice-over, Turkish dubbing, French subtitling and Turkish subtitling. The translation decisions of dubbing and subtitling translators were analysed. It was found that strategies such as abbreviation, subtraction, displacement, paraphrasing, perspective shifting were frequently used in subtitling translation due to time and space constraints due to lip matching and kinetic (gesture and mimic) matching in dubbing translation. In subtitle translation, it was observed that terms were simplified and made more understandable. It is expected that Legal Translation Studies and juriterminology will improve translation studies by providing new perspectives to translator candidates and expert translators.