Türkiye Florasında Bulunan Bazı Kuşkonmaz Türlerinin Tohumlarının Çimlenme ve Fide Çıkışlarının İncelenmesi
Investigation of The Seed Growth and Seedling Output of Some Asparagus Species in The Flora of Turkey
Yazar: Şimşek, Mehmet; Duman, İbrahim
Dergi: Bahçe, Vol. 51 No. (Özel Sayı 1) 13. Sebze Tarımı Sempozyumu, 2022
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Asparagus,genetik kaynak,çimlenme oranı,çıkış zamanı ; Asparagus,genetic source,germination rate,emergence time

Bu çalışma Türkiye florasında bulunan kuşkonmaz türlerinden 4 adedinin (Asparagus acutifolius L., Asparagus verticillatus L., Asparagus persicus Baker., Asparagus officinalis L.) tohum çimlenme durumlarının tespiti amacıyla yapılmıştır. Türkiye’de kayıtlarda 10 tür kuşkonmaz (Asparagus sp.) bulunduğu belirtilmiştir. Bu türlerin literatürde belirtilen lokasyonlarda bulunup bulunmadığına, yeni lokasyonlar ve yeni türler olup olmadığına dair bir çalışma yürütülmektedir. Çalışmada 8 lokasyondan elde edilen 4 türe ait tohumların ISTA kurallarına göre normal çimlenebilme durumları tespit edilmiştir. Asparagus türlerindeki farklı kök gelişimi nedeniyle fide üretiminde yaşanan uygun viyol arayışına karşı fide çıkışlarının da gözlemlenmesi için 50×50×122 mm ölçülerindeki özel saksılar kullanılmıştır. Asparagus officinalis L. tohum kaynağı olarak Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde 1970’li yıllarda yapılan çalışmalar sonrasında etrafa dağılan ve işlenmeyen yerlerde yaşamını sürdüren genotiplerin tohumları kullanılmıştır. Bunlar ticari çeşitlere en yakın doğal melez bireylerdir. Bu tohumlar 28. günde %99 oranında çimlenirken farklı lokasyonlardan toplanan Asparagus officinalis L. tohumlarında çimlenme 60. günde, %10-30 arasında kalmıştır. Asparagus persicus Baker tohumlarında 28. günde çimlenme oranı %40-50 arasında kalırken, 60. günde bu oran %63-71 arasında gerçekleşmiştir. Asparagus verticillatus L.’nun bir lokasyondan toplanan tohumlarında çimlenme oranı 28. günde %71, 60. günde %79 olmuştur. Diğer lokasyondan alınan tohumlarda ise yüksek oranda enfeksiyon gelişmesi nedeniyle çimlenme sağlanamamıştır. Asparagus acutifolius L. tohumlarında ise hiç çimlenme gerçekleşmemiştir. Fide çıkışlarında ise yine geçmişinde ticari çeşitler bulunan Asparagus officinalis L. tohumları 30. günde %93, 60. günde %98 oranında fide çıkış oranı gösterirken, farklı lokasyonlardan toplanan tohumlarda bu oran 60. günde %40-60 arasında kalmıştır. 60. günde Asparagus persicus Baker %35-80, Asparagus verticillatus L. %10-60, Asparagus acutifolius L. %0 çıkış göstermiştir.

This study was carried out to determine the seed germination status of 4 asparagus species (Asparagus acutifolius L., Asparagus verticillatus L., Asparagus persicus Baker., Asparagus officinalis L.) found in the flora of Turkey. It has been stated that there are 10 species of asparagus (Asparagus sp.) recorded in Turkey. A study is being conducted to determine whether these species are found in the locations specified in the literature, and whether there are new locations and new species. In the study, the normal germination status of seeds of 4 species obtained from 8 locations was determined according to ISTA rules. Since root development is important in asparagus and there is no suitable viol in the market, special pots, 50×50×122 mm, called cutting pots, were used to observe seedling emergence. As the seed source of Asparagus officinalis L., the seeds of genotypes that were scattered around and survived in unprocessed areas were used after the studies carried out in the Yalova Atatürk Horticultural Research Institute in the 1970s.These are the natural hybrid individuals closest to commercial varieties. While these seeds germinated at a rate of 99% on the 28ᵗʰ day, the germination of Asparagus officinalis L. seeds collected from different locations remained between 10-30% on the 60ᵗʰ day. While the germination rate of Asparagus persicus Baker seeds remained between 40-50% on the 28ᵗʰ day, this rate was between 63-71% on the 60ᵗʰ day. The germination rate of Asparagus verticillatus L. seeds collected from one location was 71% on the 28ᵗʰ day and 79% on the 60ᵗʰ day. In the seeds taken from the other location, there was no germination since strong infection developed. During this period, there was no germination of Asparagus acutifolius L. seeds. At the seedling emergence, Asparagus officinalis L. seeds, which have commercial varieties in the past, emerged at the rate of 93% on the 30ᵗʰ day and 98%on the 60ᵗʰ day, while this rate remained between 40-60%on the 60ᵗʰ day in the seeds collected from different locations. Asparagus persicus Baker on day 60, 35-80%, Asparagus verticillatus L. 10-60%, Asparagus acutifolius L. 0%, they showed output.