hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
“FÂRÂBÎ BİBLİYOGRAFYASI”NA BAZI İLÂVELER - IV
“FÂRÂBÎ BİBLİYOGRAFYASI”NA BAZI İLÂVELER - IV
Yazar: Tülücü, Süleyman
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: Fârâbî, Orta Asya, İslâm Düşünürü, Yûhannâ b. Haylân, Seyfüddevle, İslâm Felsefesi

Ebû Nasr el-Fârâbî (ö. 950), aslen Orta Asya‟lı bir Türk olup, en büyük İslâm düşünürlerinden biridir. Hıristiyan âlimleri Yûhannâ b. Haylân (ö. 910) ve Ebû Bişr Mettâ (ö. 940)‟nın nezareti altında, Bağdat‟ta Mantık tahsil etti. Fârâbî, ayrıca Arapça grameri, Astronomi, Musikî, Tıp ve tabiî ilimler öğrenimi gördü ve ömrünün son yıllarını, tamamen inziva içinde, Halep‟te Hamdânî [hükümdarı] Seyfüddevle‟nin sarayında geçirdi. Aristo‟nun mantığa ait eserlerine yazdığı şerhlerle büyük ün kazandı. Özellikle, Tıp ve Musıkîye dair eserleri, standart risaleler oldu; fakat İslâm felsefesine katkılarından dolayıdır ki onun ismi hâlâ yaşamaktadır. Bu yazı, son yıllarda Türkiye‟de hazırlanmış olan Fârâbî bibliyografyalarını tamamlamak amacıyla kaleme alınmıştır. Burada, Fârâbî‟nin son yıllarda basılmış, tercüme edilmiş bazı eserlerinin bir listesi ve ayrıca, onunla ilgili bazı tez, kitap ve makalelerin künyeleri verilecektir

Ebû Nasr el-Fârâbî (ö. 950), aslen Orta Asya‟lı bir Türk olup, en büyük İslâm düşünürlerinden biridir. Hıristiyan âlimleri Yûhannâ b. Haylân (ö. 910) ve Ebû Bişr Mettâ (ö. 940)‟nın nezareti altında, Bağdat‟ta Mantık tahsil etti. Fârâbî, ayrıca Arapça grameri, Astronomi, Musikî, Tıp ve tabiî ilimler öğrenimi gördü ve ömrünün son yıllarını, tamamen inziva içinde, Halep‟te Hamdânî [hükümdarı] Seyfüddevle‟nin sarayında geçirdi. Aristo‟nun mantığa ait eserlerine yazdığı şerhlerle büyük ün kazandı. Özellikle, Tıp ve Musıkîye dair eserleri, standart risaleler oldu; fakat İslâm felsefesine katkılarından dolayıdır ki onun ismi hâlâ yaşamaktadır. Bu yazı, son yıllarda Türkiye‟de hazırlanmış olan Fârâbî bibliyografyalarını tamamlamak amacıyla kaleme alınmıştır. Burada, Fârâbî‟nin son yıllarda basılmış, tercüme edilmiş bazı eserlerinin bir listesi ve ayrıca, onunla ilgili bazı tez, kitap ve makalelerin künyeleri verilecektir
AYETLER VE HADİSLER IŞIĞINDA ÇOCUĞUN YAŞAM HAKKININ KORUNMASI
AYETLER VE HADİSLER IŞIĞINDA ÇOCUĞUN YAŞAM HAKKININ KORUNMASI
Yazar: Dölek, Adem
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: Kur’ân, Peygamber, hadîs, çocuk

Nesillerin devamı, çocukların yaşamlarının korunması ile mümkündür. Bu sebeple İslâm’da evliliğe ve çocukların yaşamlarının korunmasına büyük önem verilmiştir. Bu bağlamda İslâm’da gerek doğum öncesinde gerekse doğum sonrasında çocukların öldürülmesi yasaklanmış ve onların hem dünya hem de âhiret hayatlarının huzuru için bir çok tedbirler sunulmuştur. Bu makalede, tarih boyunca çocukların öldürülmesinin sebepleri ve onların öldürülmemeleri için alınan tedbirler ele alınmıştır.

Nesillerin devamı, çocukların yaşamlarının korunması ile mümkündür. Bu sebeple İslâm’da evliliğe ve çocukların yaşamlarının korunmasına büyük önem verilmiştir. Bu bağlamda İslâm’da gerek doğum öncesinde gerekse doğum sonrasında çocukların öldürülmesi yasaklanmış ve onların hem dünya hem de âhiret hayatlarının huzuru için bir çok tedbirler sunulmuştur. Bu makalede, tarih boyunca çocukların öldürülmesinin sebepleri ve onların öldürülmemeleri için alınan tedbirler ele alınmıştır.
İMAM ŞÂFİÎ’DE HADİSLERİ/SÜNNETİ ANLAMA VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL YAKLAŞIMLAR
İMAM ŞÂFİÎ’DE HADİSLERİ/SÜNNETİ ANLAMA VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL YAKLAŞIMLAR
Yazar: Bayraktutar, Muammer
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: Şâfiî, hadis/sünnet, fıkıh, metin, mana

Günümüz hadis/sünnet araştırmalarında yoğun olarak, geçen tarihi süreçte iz   bırakan alimlerin ve ekollerin hadis/sünnet anlayışlarının konu edinildiği   görülmektedir. Sahabe devrinden itibaren muhtelif alimler ve ekoller tarafından   hadisleri/sünneti anlamada farklı yaklaşımlar sergilendiği bilinmektedir. Bu tür   araştırmaların hem geleneği tanımak hem de günümüze ışık tutması açısından   büyük bir önemi haizdir. Bu düşünceden hareketle makalemiz, İslam fıkıh   düşüncesinin önde gelen şahsiyetlerinden, hadis/sünnet alanında önemli görüş ve   değerlendirmelere sahip bir alim ve fakîh olan İmam Şâfiî‟nin, Hz. Peygamberin   hadislerini/sünnetini anlama ve değerlendirmede sergilediği temel   eğilimleri/yaklaşımları ortaya koymayı amaçlamaktadır

Günümüz hadis/sünnet araştırmalarında yoğun olarak, geçen tarihi süreçte iz   bırakan alimlerin ve ekollerin hadis/sünnet anlayışlarının konu edinildiği   görülmektedir. Sahabe devrinden itibaren muhtelif alimler ve ekoller tarafından   hadisleri/sünneti anlamada farklı yaklaşımlar sergilendiği bilinmektedir. Bu tür   araştırmaların hem geleneği tanımak hem de günümüze ışık tutması açısından   büyük bir önemi haizdir. Bu düşünceden hareketle makalemiz, İslam fıkıh   düşüncesinin önde gelen şahsiyetlerinden, hadis/sünnet alanında önemli görüş ve   değerlendirmelere sahip bir alim ve fakîh olan İmam Şâfiî‟nin, Hz. Peygamberin   hadislerini/sünnetini anlama ve değerlendirmede sergilediği temel   eğilimleri/yaklaşımları ortaya koymayı amaçlamaktadır
İSLAM’DA YETİMLERİN HUKUKİ STATÜSÜ
İSLAM’DA YETİMLERİN HUKUKİ STATÜSÜ
Yazar: Ertuç, Hüseyin
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: Yetim hakkı, himaye, bağış, ihtiyaç

İslam Hukukunda yetim, yaygın anlamıyla babasını kaybetmiş çocuğa denir. Bu vasıf buluğ çağına kadar sürer. Yani buluğ çağına ulaşan çocuk artık yetim olarak nitelendirilmez. Hükümleri evrensel olan İslam, insanlara her alanda gerekli olan hakları tanıdığı gibi yetimlere de bir kısım haklar tanımıştır. İslam Hukukunda bu haklarla ilgili de gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerle yetim kalan çocuğun, ferdi ve sosyal hayatında oluşabilecek boşlukların asgariye indirgenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimini sağlayacak tedbirler alınmıştır. Diğer taraftan küçük yaşta sahip olduğu mali kaynakların, uygun bir şekilde vasi ya da velisi tarafından muhafaza edilerek buluğ çağına ulaştığında kendisine teslim edilmesi zorunlu kılınmıştır.

İslam Hukukunda yetim, yaygın anlamıyla babasını kaybetmiş çocuğa denir. Bu vasıf buluğ çağına kadar sürer. Yani buluğ çağına ulaşan çocuk artık yetim olarak nitelendirilmez. Hükümleri evrensel olan İslam, insanlara her alanda gerekli olan hakları tanıdığı gibi yetimlere de bir kısım haklar tanımıştır. İslam Hukukunda bu haklarla ilgili de gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerle yetim kalan çocuğun, ferdi ve sosyal hayatında oluşabilecek boşlukların asgariye indirgenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimini sağlayacak tedbirler alınmıştır. Diğer taraftan küçük yaşta sahip olduğu mali kaynakların, uygun bir şekilde vasi ya da velisi tarafından muhafaza edilerek buluğ çağına ulaştığında kendisine teslim edilmesi zorunlu kılınmıştır.
HZ. PEYGAMBER'İN ÜMMİLİĞİ HAKKINDA BİR TARTIŞMA Ebû'l-Velid el-Bâci Örneği
HZ. PEYGAMBER'İN ÜMMİLİĞİ HAKKINDA BİR TARTIŞMA Ebû'l-Velid el-Bâci Örneği
Yazar: Özsoy, Abdulvahap
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: Ümmîlik, Endülüs, Polemik, Mezhebî İhtilaflar

Hz. Peygamber’in okuma-yazma bilip bilmediği meselesi erken dönemlerden itibaren tartışılmaya başlanmıştır. Ancak bu konu ile ilgili müstakil olarak kaleme alınan ilk eser Ebû’l-Velîd el-Bâcî’nin Tahkîku’l-Mezheb adlı eseridir. Bu itibarla önemli bir eserdir. Ancak yazılış serüveni, üslûbu, içeriği açısından ayrıntılı olarak ele alınınca, bu kitabın ilmî amaçlardan ziyade polemik tarzı bir tartışmanın ürünü olarak ortaya çıktığı görülmektedir. Eser bir taraftan Hz. Peygamber’in okuma-yazma bilip bilmediğine dair farklı görüşleri ve ihtimalleri sunmakta, öte taraftan da hicri V. y.y.’da Endülüs’te cereyan eden fikrî, siyasî ve mezhebî tartışmalara ışık tutmaktadır.

Hz. Peygamber’in okuma-yazma bilip bilmediği meselesi erken dönemlerden itibaren tartışılmaya başlanmıştır. Ancak bu konu ile ilgili müstakil olarak kaleme alınan ilk eser Ebû’l-Velîd el-Bâcî’nin Tahkîku’l-Mezheb adlı eseridir. Bu itibarla önemli bir eserdir. Ancak yazılış serüveni, üslûbu, içeriği açısından ayrıntılı olarak ele alınınca, bu kitabın ilmî amaçlardan ziyade polemik tarzı bir tartışmanın ürünü olarak ortaya çıktığı görülmektedir. Eser bir taraftan Hz. Peygamber’in okuma-yazma bilip bilmediğine dair farklı görüşleri ve ihtimalleri sunmakta, öte taraftan da hicri V. y.y.’da Endülüs’te cereyan eden fikrî, siyasî ve mezhebî tartışmalara ışık tutmaktadır.
İSLAM CEZA HUKUKUNDA CİNAYET DAVALARINDA ZAYIF DELİL “LEVS”
İSLAM CEZA HUKUKUNDA CİNAYET DAVALARINDA ZAYIF DELİL “LEVS”
Yazar: Turan, M.fatih
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: Hukuk, Delil, Levs, Cinayet, Kasame

İslam Hukukunda, hakkı ispat eden, olayla ilgisi olup, olayı yansıtan, akla uygun her türlü araç ve vasıta delil olarak değerlendirilmiştir. Deliller bazen suçlunun kesin olarak tespitini sağlayacak kat’î nitelikte, bazen de itham sebebi sayılabilecek zayıf ve şüpheli nitelikte olabilmektedir. İslam Ceza Hukukunda, cinayet olaylarında zayıf bir delil ile bir kimsenin kesin olarak suçlu olduğuna hükmetme anlayışı bulunmamaktadır. Bununla birlikte suçun ortada kalmaması da temel amaçlardandır. İslam Hukukunda cinayet olaylarında suçu ispata yarayan yeterli delil bulunmayıp, sadece zayıf delillerin var olduğu durumlarda “kasâme” uygulaması meşru kılınmış ve bu uygulama ile çoğunlukla mali cezalar verilmiştir. Kasâmenin şartı ve itham sebebi olabilecek zayıf delillere ise “levs” adı verilmiştir. Bununla birlikte hangi delillerin “levs” olarak kabul edileceği fakihler arasında ihtilaf konusu olmuştur. Konuya günümüz hukuku açısından bakıldığında da, İslam hukukunda “levs” olarak kabul edilen bazı hususların kovuşturmanın başlama sebeplerinden olduğu ve muhakeme sürecinde de bu delillerden önemli bir şekilde istifade edildiği görülmüştür.

İslam Hukukunda, hakkı ispat eden, olayla ilgisi olup, olayı yansıtan, akla uygun her türlü araç ve vasıta delil olarak değerlendirilmiştir. Deliller bazen suçlunun kesin olarak tespitini sağlayacak kat’î nitelikte, bazen de itham sebebi sayılabilecek zayıf ve şüpheli nitelikte olabilmektedir. İslam Ceza Hukukunda, cinayet olaylarında zayıf bir delil ile bir kimsenin kesin olarak suçlu olduğuna hükmetme anlayışı bulunmamaktadır. Bununla birlikte suçun ortada kalmaması da temel amaçlardandır. İslam Hukukunda cinayet olaylarında suçu ispata yarayan yeterli delil bulunmayıp, sadece zayıf delillerin var olduğu durumlarda “kasâme” uygulaması meşru kılınmış ve bu uygulama ile çoğunlukla mali cezalar verilmiştir. Kasâmenin şartı ve itham sebebi olabilecek zayıf delillere ise “levs” adı verilmiştir. Bununla birlikte hangi delillerin “levs” olarak kabul edileceği fakihler arasında ihtilaf konusu olmuştur. Konuya günümüz hukuku açısından bakıldığında da, İslam hukukunda “levs” olarak kabul edilen bazı hususların kovuşturmanın başlama sebeplerinden olduğu ve muhakeme sürecinde de bu delillerden önemli bir şekilde istifade edildiği görülmüştür.
GAZÂLÎ ve EŞ’ARİYYE
GAZÂLÎ ve EŞ’ARİYYE
Yazar: Leaman, Oliver; Türkben, Yaşar; Türkben, Yaşar
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: Gazâlî, Eş’ariyye, vesilecilik, atomculuk

Gazâlî’nin düşüncelerinin son bin yıldır İslam düşüncesinde dominant bir rol oynamış olan Eş’arî kelam anlayışıyla genel olarak aynı çizgide olduğu büyük kesimler tarafından kabul görmektedir. Buna rağmen son zamanlarda birçok yorumcu bunun yanlış bir kanı olduğunu ve onun ortaya attığı Eş’ariyye ile uyuşmayan fikir ve argümanları barındıran pek çok misalin bulunduğunu iddia etmektedir. Burada bu örneklerin Gazâlî’nin genel çizgisinin Eş’ariyye olmadığını kanıtlamadıkları ileri sürülüyor. Onun zaman zaman muhaliflerinin dilini kullanması, düşüncelerinin Eş’arî kaynaklı olduklarını geçersiz kılmamaktadır. Varlığın mahiyeti ile ilgili bir felsefi görüşe bağlanmak ve aynı zamanda, kendini onların ifade formlarına teslim etmeksizin, farklı düşüncede olan kimselerin dilini kullanmak mümkündür. Revizyonist yaklaşımın Gazâlî yorumu ilginç ve çok akıllıca olmasına karşın, onların yorumları, onun genel olarak Eş’arî ilkelerine bağlılığını sorgulamayı gerekli kılan herhangi bir şeye sebebiyet vermemektedir

Gazâlî’nin düşüncelerinin son bin yıldır İslam düşüncesinde dominant bir rol oynamış olan Eş’arî kelam anlayışıyla genel olarak aynı çizgide olduğu büyük kesimler tarafından kabul görmektedir. Buna rağmen son zamanlarda birçok yorumcu bunun yanlış bir kanı olduğunu ve onun ortaya attığı Eş’ariyye ile uyuşmayan fikir ve argümanları barındıran pek çok misalin bulunduğunu iddia etmektedir. Burada bu örneklerin Gazâlî’nin genel çizgisinin Eş’ariyye olmadığını kanıtlamadıkları ileri sürülüyor. Onun zaman zaman muhaliflerinin dilini kullanması, düşüncelerinin Eş’arî kaynaklı olduklarını geçersiz kılmamaktadır. Varlığın mahiyeti ile ilgili bir felsefi görüşe bağlanmak ve aynı zamanda, kendini onların ifade formlarına teslim etmeksizin, farklı düşüncede olan kimselerin dilini kullanmak mümkündür. Revizyonist yaklaşımın Gazâlî yorumu ilginç ve çok akıllıca olmasına karşın, onların yorumları, onun genel olarak Eş’arî ilkelerine bağlılığını sorgulamayı gerekli kılan herhangi bir şeye sebebiyet vermemektedir
el-A‘ŞÂ
el-A‘ŞÂ
Yazar: Caskel, W.; Tülücü, Süleyman; Kaya, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 31, 2011
Anahtar kelimeler: el-A„şâ, Kays b. Sa„lebe, Hîre, Menfûha, Dürnâ, Cihinnâm, Hevze b. „Alî, el-Mu„allakāt

el-A„şâ, Meymûn b. Kays. Bekr b. Vâ‟il‟e bağlı Kays b. Sa„lebe kabilesinden meşhur eski Arap şairi. 570 yılından önce Menfûha vahasında (Riyâd‟ın güneyinde) bir yer olan Dürnâ‟da dünyaya geldi, 625 yılından sonra aynı yerde öldü. Görme gücünü kaybetmesinden sonra “gece-körü” lakabını aldı. Gençliğinde zenginlik aramak için yolculuğa çıktı. Muhtemelen bir tüccar olarak yıllarca seyahat etti ve Yukarı ve Aşağı Mezopotamya, Suriye, güney Arabistan ve böylece Habeşistan‟ı ziyaret etti. Şair, menkıbe ve şiir geleneğinin diğer herhangi bir kişiye ait kabileninkinden daha yaygın olduğu Hîre‟de eğitim gördü. Üslûbu tumturaklı ve zaman zaman yapaydır. Kasîdelerinden biri, bazen, eski bir Arap şiiri koleksiyonu olan el-Mu„allakāt içinde yer alır. Dîvân‟ının birçok baskıları yapılmıştır.

el-A„şâ, Meymûn b. Kays. Bekr b. Vâ‟il‟e bağlı Kays b. Sa„lebe kabilesinden meşhur eski Arap şairi. 570 yılından önce Menfûha vahasında (Riyâd‟ın güneyinde) bir yer olan Dürnâ‟da dünyaya geldi, 625 yılından sonra aynı yerde öldü. Görme gücünü kaybetmesinden sonra “gece-körü” lakabını aldı. Gençliğinde zenginlik aramak için yolculuğa çıktı. Muhtemelen bir tüccar olarak yıllarca seyahat etti ve Yukarı ve Aşağı Mezopotamya, Suriye, güney Arabistan ve böylece Habeşistan‟ı ziyaret etti. Şair, menkıbe ve şiir geleneğinin diğer herhangi bir kişiye ait kabileninkinden daha yaygın olduğu Hîre‟de eğitim gördü. Üslûbu tumturaklı ve zaman zaman yapaydır. Kasîdelerinden biri, bazen, eski bir Arap şiiri koleksiyonu olan el-Mu„allakāt içinde yer alır. Dîvân‟ının birçok baskıları yapılmıştır.
HATAY VE YÖRESİNDEKİ DİNSEL ÇEŞİTLİLİK VE HOŞGÖRÜ ORTAMININ FELSEFÎ BİR TAHLİLİ
HATAY VE YÖRESİNDEKİ DİNSEL ÇEŞİTLİLİK VE HOŞGÖRÜ ORTAMININ FELSEFÎ BİR TAHLİLİ
Yazar: Yazoğlu, Ruhattin; İmamoğlu, Tuncay
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011
Anahtar kelimeler: Hatay, dinî çeşitlilik, Hıristiyanlık, Yahudilik, İslâmiyet, Medeniyetler Korosu, çokkültürlülük, hoşgörü

Dinî çeşitlilik ve hoşgörü, din felsefesinin ele aldığı en önemli konulardan birisidir. Bu anlamda Hatay ve yöresindeki dinsel ve kültürel çeşitlilik ve hoşgörü ortamı, konumuz açısından önem arz etmektedir. Avrupa Birliği sürecindeki çalışmalar göz önünde bulundurulduğunda, Hatay ve yöresindeki ortam bu sürece güzel bir örnek teşkil etmektedir. Bunun en somut örneği, farklı din mensupları tarafından oluşturulan Medeniyetler Korosudur.

Dinî çeşitlilik ve hoşgörü, din felsefesinin ele aldığı en önemli konulardan birisidir. Bu anlamda Hatay ve yöresindeki dinsel ve kültürel çeşitlilik ve hoşgörü ortamı, konumuz açısından önem arz etmektedir. Avrupa Birliği sürecindeki çalışmalar göz önünde bulundurulduğunda, Hatay ve yöresindeki ortam bu sürece güzel bir örnek teşkil etmektedir. Bunun en somut örneği, farklı din mensupları tarafından oluşturulan Medeniyetler Korosudur.
MEHMET ÂKİF’TE MİLLÎ BİRLİK DÜŞÜNCESİ
MEHMET ÂKİF’TE MİLLÎ BİRLİK DÜŞÜNCESİ
Yazar: Bilgiz, Musa
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011
Anahtar kelimeler: Mehmet Âkif, Irkçılık, Kur‟an, İslam

Âkif, hayatı boyunca vatanını ve milletini sevmiş ve bu yolda hiçbir fedakârlıktan kaçınmamıştır. O, milletini severken ırk üstünlüğü iddiasında bulunmamıştır. Çünkü İslam'a göre ırk ögesi, insanlara fıtrî bir üstünlük sağlamamaktadır. Âkif, milletleri parçalayan ve yok olmaya sürükleyen ırkçılığa şiddetle karşı çıkmış ve onunla mücadele etmiştir. Âkif, milliyetçi ayrılıklar karşısında birliği ve kardeşliği tavsiye etmiştir. Bunun dini ve insani bir zorunluluk olduğunu bütün gücüyle haykırmıştır. Birlik ve beraberliği tavsiyede, Âkif‟in dayandığı kaynak dindir. Âkif‟e göre din, insanlar arasındaki birliği sağlayan en kuvvetli bağdır. O, birlik ve beraberlikten uzaklaşmayı Allah‟tan uzaklaşmak olarak değerlendirir

Âkif, hayatı boyunca vatanını ve milletini sevmiş ve bu yolda hiçbir fedakârlıktan kaçınmamıştır. O, milletini severken ırk üstünlüğü iddiasında bulunmamıştır. Çünkü İslam'a göre ırk ögesi, insanlara fıtrî bir üstünlük sağlamamaktadır. Âkif, milletleri parçalayan ve yok olmaya sürükleyen ırkçılığa şiddetle karşı çıkmış ve onunla mücadele etmiştir. Âkif, milliyetçi ayrılıklar karşısında birliği ve kardeşliği tavsiye etmiştir. Bunun dini ve insani bir zorunluluk olduğunu bütün gücüyle haykırmıştır. Birlik ve beraberliği tavsiyede, Âkif‟in dayandığı kaynak dindir. Âkif‟e göre din, insanlar arasındaki birliği sağlayan en kuvvetli bağdır. O, birlik ve beraberlikten uzaklaşmayı Allah‟tan uzaklaşmak olarak değerlendirir
DİN-SANAT İLİŞKİSİ VE BUNUN SOMUT BİR YANSIMASI OLARAK MEVLEVÎ SEMÂ ÂYİNİ
DİN-SANAT İLİŞKİSİ VE BUNUN SOMUT BİR YANSIMASI OLARAK MEVLEVÎ SEMÂ ÂYİNİ
Yazar: Aydeniz, Hüsnü
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011
Anahtar kelimeler: Din, Sanat, Sembol, Mevlânâ, Semâ, Âyin

Bu çalışmanın amacı, genel anlamda din-sanat ilişkisini ve bunun somut bir  yansıması olarak Mevlevî Semâ Âyini’ni incelemektir. Çalışmada, ilk olarak din-sanat  ilişkisi ele alınmakta ve sembolik unsurların sanat ve din için taşıdığı önem  incelenmektedir. Ardından Mevlevîliğin ortaya çıktığı İslâm kültürü ve bu kültürün  sanat anlayışına dikkat çekilmektedir. Son aşamada ise, Mevlevî Semâ Âyini’nde yer  alan sembolik unsurlar üzerinde durulmakta ve bunların arka planındaki anlamlar  irdelenmektedir.

Bu çalışmanın amacı, genel anlamda din-sanat ilişkisini ve bunun somut bir  yansıması olarak Mevlevî Semâ Âyini’ni incelemektir. Çalışmada, ilk olarak din-sanat  ilişkisi ele alınmakta ve sembolik unsurların sanat ve din için taşıdığı önem  incelenmektedir. Ardından Mevlevîliğin ortaya çıktığı İslâm kültürü ve bu kültürün  sanat anlayışına dikkat çekilmektedir. Son aşamada ise, Mevlevî Semâ Âyini’nde yer  alan sembolik unsurlar üzerinde durulmakta ve bunların arka planındaki anlamlar  irdelenmektedir.
ARAP DİLİNDEKİ DİĞER KULLANIMLARIYLA KARŞILAŞTIRMALI OLARAK KÂME FİİL KÖKÜ VE TÜREVLERİNİN KUR’ÂN’DAKİ ANLAM BOYUTLARI
ARAP DİLİNDEKİ DİĞER KULLANIMLARIYLA KARŞILAŞTIRMALI OLARAK KÂME FİİL KÖKÜ VE TÜREVLERİNİN KUR’ÂN’DAKİ ANLAM BOYUTLARI
Yazar: Ünal, Necdet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011
Anahtar kelimeler: Kur‟ân, Tefsir, Arap dili, ayakta durmak, sabit kalmak, mutedil olmak, bakıp gözetmek, kararlı olmak

Bu makalede özellikle Arap edebiyatı kaynakları ve Kur‟ân tefsirlerinden istifade edilerek “kâme” fiili ve türevlerinin Arap dili ve Kur‟ân‟da hangi anlamlarda kullanıldığı örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır. Söz konusu kavramın Kur‟ân‟a ilk olarak hangi anlamda girdiği, Arap dilindeki kullanımları ile Kur‟ân‟daki kullanımları arasında bir anlam kayması olup olmadığı üzerinde durulmuştur. Sonuçta içinde “kâme” fiili ve türevlerinin geçtiği âyetleri anlamaya çalışırken, bu kökte hangi anlamın ortak bir payda olarak mevcut olduğu ve gözden kaçırılmaması gerektiği hususunda bir sonuca varılmaya gayret edilmiştir.

Bu makalede özellikle Arap edebiyatı kaynakları ve Kur‟ân tefsirlerinden istifade edilerek “kâme” fiili ve türevlerinin Arap dili ve Kur‟ân‟da hangi anlamlarda kullanıldığı örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır. Söz konusu kavramın Kur‟ân‟a ilk olarak hangi anlamda girdiği, Arap dilindeki kullanımları ile Kur‟ân‟daki kullanımları arasında bir anlam kayması olup olmadığı üzerinde durulmuştur. Sonuçta içinde “kâme” fiili ve türevlerinin geçtiği âyetleri anlamaya çalışırken, bu kökte hangi anlamın ortak bir payda olarak mevcut olduğu ve gözden kaçırılmaması gerektiği hususunda bir sonuca varılmaya gayret edilmiştir.
Osmanlı Döneminde Edebiyatçı Aileler (El-Muhibbî ve El-Ğazzî Örneği)
Osmanlı Döneminde Edebiyatçı Aileler (El-Muhibbî ve El-Ğazzî Örneği)
Yazar: Abdullatif, İyd Fethi
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011

Osmanlı Döneminde kaleme alınan dil, tarih ve kültürle ilgili eserler, o  çağın kültürel zenginliğini (şiir ve nesir ) ve görkemliğini göstermekte ve  konuyla ilgili büyük bir bilimsel servet sunmaktadır. Ayrıca o çağda edebiyat,  tarih, kültür, toplum ve politik unsurları bir araya getiren bir de kültür vardı.  Sözü edilen çalışmalar, farklı edebi yönelişlerle doludur. Birçok sanatı ve  farklı bilimleri kitaplarında toplayan o yazarların şiir yönleri ve gayeleri de  çeşitlidir. Öte yandan bu dönemde birtakım aileler (el-Muhibbi, Hamza, el-  Ğazzi gibi) edebiyat ve fıkıhta meşhur olmuşlar ve silsile babadan oğla sürüp  gitmiştir.

Osmanlı Döneminde kaleme alınan dil, tarih ve kültürle ilgili eserler, o  çağın kültürel zenginliğini (şiir ve nesir ) ve görkemliğini göstermekte ve  konuyla ilgili büyük bir bilimsel servet sunmaktadır. Ayrıca o çağda edebiyat,  tarih, kültür, toplum ve politik unsurları bir araya getiren bir de kültür vardı.  Sözü edilen çalışmalar, farklı edebi yönelişlerle doludur. Birçok sanatı ve  farklı bilimleri kitaplarında toplayan o yazarların şiir yönleri ve gayeleri de  çeşitlidir. Öte yandan bu dönemde birtakım aileler (el-Muhibbi, Hamza, el-  Ğazzi gibi) edebiyat ve fıkıhta meşhur olmuşlar ve silsile babadan oğla sürüp  gitmiştir.