Polen Kaynağı Olarak Kokulu Gül Genotipleri İle Yapılan Tozlama Tohum Oluşumunu Etkiler Mi?
Does pollination with scented Rose genotypes as pollen source affect seed set?
Yazar: Kazaz, Soner; Doğan, Ezgi; Kılıç, Tuğba; Şahin, Elçin Gözde Ergür; Dursun, Hilal; Tuna, Gülsemin Savaş
Dergi: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 57 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Gül,melezleme ıslahı,tozlama,polen,kokulu gül ; Rose,hybridization breeding,breeding,fragrant rose

Amaç: Gül ıslahında ebeveyn seçimi başarıyı etkileyen faktörlerarasında yer alır. Ebeveyn seçimi ve kombinasyonların belirlenmesindeıslahçının; ploidi seviyesi, ebeveynlerin verimliliği, polen canlılığı, meyvebaşına tohum sayısı ve tohumların çimlenme oranı gibi faktörleri dikkate almasıbaşarı oranını etkilemektedir. Bu çalışma, tozlamada polen kaynağı olarakkullanılan kokulu ve kokusuz gül genotiplerinin meyve tutum oranı ve meyvebaşına tohum sayısı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Metod: Çalışmada, baba ebeveyn olarak iki kokulu gültürü (Rosa damascena Mill., Rosa odarata cv. Louis XIV) ile melezçay gülleri olarak bilinen Rosa hybrida L.türüne ait iki ticari kesme gül çeşidi (Magnum ve First Red), anne ebeveynolarak ise Rosa hybrida türüne aitticareti yapılan iki farklı kesme gül çeşidi (Polar Star ve Black Magic)kullanılmıştır. Tozlama amacıyla 12 farklı kombinasyon oluşturulmuş ve 01Mayıs-30 Aralık tarihleri arasında kombinasyon başına 20’şer adet melezlemeyapılmıştır.Bulgular: Çalışmada kullanılan bütün ebeveynlerin ploidiseviyelerinin 2n=4x=28 yani tetraploid olduğu belirlenmiştir. Baba ebeveyn olarakkullanılan tür ve çeşitlerde polen canlılık oranlarının % 52.76-58.92, çimlenmegüçlerinin ise % 24.61-45.24 arasında değiştiği saptanmıştır. Tozlamalardameyve başına en yüksek tohum sayısı 25.67 adet ile Black Magic x R. damascena kombinasyonunda belirlenirkenbunu 23.00 adet ile Polar Star x R.odorata cv. Louis XIV kombinasyonu izlemiştir. Meyve başına en düşük tohumsayısı ise 7.00 adet ile Black Magic x Magnum kombinasyonundan elde edilmiştir.Sonuç: Çalışmada baba ebeveyn olarak kullanılan kokulu gül türleriile yapılan tozlamaların meyve başına tohum sayısını arttırdığı sonucunavarılmıştır.

Objective:Parental selection is one of the factors affecting success in rose breeding.Considering factors such as ploidy level, parental productivity, pollenviability, number of seeds per fruit and germination rate of seed in theselection of parental selection and combinations affect the breeder's successrate. This study was carried out to determine the effects of fragrant andodorless rose genotypes used as pollination sources on fruit (hip) set rate andnumber of seeds per fruit.Materials and Methods: In this study, two fragrant rose species (Rosa damascena Mill., Rosa odarata LouisXIV) and two commercial cut roses (Magnum and First Red) belonging to Rosa hybrida L. were used as male, twodifferent cut roses (Polar Star and Black Magic) belonging to Rosa hybrida L. species were used as femaleparents. 12 different combinations were created for dusting purposes and 20crosses were made per combination between 01 May-30 December. Results: The ploidy levels of parents used in the study weredetermined to be (2n=4x=28) tetraploid. It was found that the pollen viabilityof the species/varieties ranged between 52.76-58.92 % and germination rateranged between 24.61-45.24 %. Thehighest number of seeds per fruit in the pollination was determined incombination with Black Magic x R.damascena with 25.67 seed while the lowest number of seeds per fruit wasobtained from Black Magic x Magnum combination with 7.00 seed.Conclusion: In this study, it was concluded that pollination withfragrant rose species used as father and parent increased the number of seedsper fruit.