Hemşirelerin Akılcı İlaç Kullanımına İlişkin Davranışlarının Değerlendirilmesi
Hemşirelerin Akılcı İlaç Kullanımına İlişkin Davranışlarının Değerlendirilmesi
Yazar: Şantaş, Fatih; Uğurluoğlu, Özgür
Dergi: Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 21 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Akılcı İlaç Kullanımı,Hemşire,Hastane

ÖZET Amaç: Bu çalışmanınamacı, bir devlet hastanesinde çalışan hemşirelerin akılcı ilaç kullanımı ileilgili davranışlarının incelenmesi ve akılcı ilaç kullanımını etkileyenunsurların saptanmasıdır.Yöntem: Araştırmada, hastanede çalışan tüm hemşirelere anket uygulanmış ve 326anketin geri dönüşü sağlanabilmiştir. Bu çalışma, tanımlayıcı niteliktedir veAnkara il merkezinde faaliyet gösteren bir kamu hastanesindegerçekleştirilmiştir. Çalışmada veriler, “Hastane Hemşire Değerlendirme Anketi”kullanılarak araştırmacılar tarafından toplanmıştır.  Araştırmada verilerin analizinde ki-kareanalizinden yararlanılmıştır.Bulgular: Bu araştırmada hemşirelerin %96.3’ünün hasta içinyapılan ilaç taleplerinde istenmeyen bir durum olması durumunda doktor ya daeczacı ile iletişime geçtikleri, %83.7’sinin uygulamadan önce hastanınilaç-besin alerjisi öyküsünü her zaman sorguladığı, %78.5’inin kullanılmayanilaçları eczaneye teslim ettiği belirlenmiştir. Ayrıca hemşirelerin %84’üihtiyaç duyulduğunda kullanılmak üzere bulundurulan ilaçların saklamakoşullarına uygun sakladığı, %96.6’sının ilaçların son kullanım tarihi takibiyaptığı, %90.8’inin ise hastaya ilaçlarla ilgili eğitim verdiği ve %51.2’sininbeklenmeyen yan etkilerin bildirimini yaptığı saptanmıştır. Araştırmada ayrıcatoplam çalışma süresi, hizmet içi eğitim alma durumu ve çalışılan biriminakılcı ilaç davranışlarında önemli olan değişkenler olduğu belirlenmiştir.Sonuç: Bu çalışma doğrultusunda hemşirelerin akılcı ilaç kullanmadavranışlarının geliştirilmesi gereken yönlerinin olduğu söylenebilir.  Anahtar Kelimeler: Akılcı İlaç Kullanımı; Hemşire; HastaneABSTRACTThe Assessment of Nurse Behaviours Regarding RationalDrug UseAim: The purpose of this study is to determine the factors effecting rationaldrug use by examining the rational medicine usage of nurses serving in a statehospital.Methods: In theresearch, questionnaires were applied to all nurses and a total of 326 usablequestionnaires were obtained. This study was descriptive and was conducted in apublic hospital operating in the city center of Ankara. The data in the study wasobtained by researchers using the “Hospital Nurse Assessment Questionnaire”.Chi-square analysis was used to analyse the data.  Results: : In this researchit was determined that 96.3% of the nursescontacted a physician or a chemist when there is an adverse situation in themedicine request for patients, 83.7% always questioned the patient’s medicine-foodallergy past before application and 78.5% returned the unused drug to thepharmacy. Furthermore, it was determined that, 84% of the nurses stored thedrug in conformity with the storage requirements in order to use when needed,96.6% monitored the expiry dates of the drug, 90.8% trained the patientregarding the drug and 51.2% made notifications on the unexpected adverseeffects. Total employment period, in service training status and the variablesof the department of service have been found to be important factors affectingthe nurses’ behaviours on rational drug use.Conclusion: In the direction of this study it can be said that the nurses includedwithin this study need improvement on some aspects of their rational drug use.Keywords: Rational Drug Use; Nurse; Hospital

ÖZET Amaç: Bu çalışmanınamacı, bir devlet hastanesinde çalışan hemşirelerin akılcı ilaç kullanımı ileilgili davranışlarının incelenmesi ve akılcı ilaç kullanımını etkileyenunsurların saptanmasıdır.Yöntem: Araştırmada, hastanede çalışan tüm hemşirelere anket uygulanmış ve 326anketin geri dönüşü sağlanabilmiştir. Bu çalışma, tanımlayıcı niteliktedir veAnkara il merkezinde faaliyet gösteren bir kamu hastanesindegerçekleştirilmiştir. Çalışmada veriler, “Hastane Hemşire Değerlendirme Anketi”kullanılarak araştırmacılar tarafından toplanmıştır.  Araştırmada verilerin analizinde ki-kareanalizinden yararlanılmıştır.Bulgular: Bu araştırmada hemşirelerin %96.3’ünün hasta içinyapılan ilaç taleplerinde istenmeyen bir durum olması durumunda doktor ya daeczacı ile iletişime geçtikleri, %83.7’sinin uygulamadan önce hastanınilaç-besin alerjisi öyküsünü her zaman sorguladığı, %78.5’inin kullanılmayanilaçları eczaneye teslim ettiği belirlenmiştir. Ayrıca hemşirelerin %84’üihtiyaç duyulduğunda kullanılmak üzere bulundurulan ilaçların saklamakoşullarına uygun sakladığı, %96.6’sının ilaçların son kullanım tarihi takibiyaptığı, %90.8’inin ise hastaya ilaçlarla ilgili eğitim verdiği ve %51.2’sininbeklenmeyen yan etkilerin bildirimini yaptığı saptanmıştır. Araştırmada ayrıcatoplam çalışma süresi, hizmet içi eğitim alma durumu ve çalışılan biriminakılcı ilaç davranışlarında önemli olan değişkenler olduğu belirlenmiştir.Sonuç: Bu çalışma doğrultusunda hemşirelerin akılcı ilaç kullanmadavranışlarının geliştirilmesi gereken yönlerinin olduğu söylenebilir.  Anahtar Kelimeler: Akılcı İlaç Kullanımı; Hemşire; HastaneABSTRACTThe Assessment of Nurse Behaviours Regarding RationalDrug UseAim: The purpose of this study is to determine the factors effecting rationaldrug use by examining the rational medicine usage of nurses serving in a statehospital.Methods: In theresearch, questionnaires were applied to all nurses and a total of 326 usablequestionnaires were obtained. This study was descriptive and was conducted in apublic hospital operating in the city center of Ankara. The data in the study wasobtained by researchers using the “Hospital Nurse Assessment Questionnaire”.Chi-square analysis was used to analyse the data.  Results: : In this researchit was determined that 96.3% of the nursescontacted a physician or a chemist when there is an adverse situation in themedicine request for patients, 83.7% always questioned the patient’s medicine-foodallergy past before application and 78.5% returned the unused drug to thepharmacy. Furthermore, it was determined that, 84% of the nurses stored thedrug in conformity with the storage requirements in order to use when needed,96.6% monitored the expiry dates of the drug, 90.8% trained the patientregarding the drug and 51.2% made notifications on the unexpected adverseeffects. Total employment period, in service training status and the variablesof the department of service have been found to be important factors affectingthe nurses’ behaviours on rational drug use.Conclusion: In the direction of this study it can be said that the nurses includedwithin this study need improvement on some aspects of their rational drug use.Keywords: Rational Drug Use; Nurse; Hospital