Ahilik teşkilatı ve Anadolu Türk şehirlerinin iktisadi yapısı: Kayseri üzerine bir değerlendirme
Organization of akhizm and economic structure of the Anatolian Turkish cities: An evaluation of Kayseri
Yazar: Erdem, Ekrem
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Akhizm,Kayseri,Akhizm and Anotolian Cities,Akhizm and Civilization ; Ahilik,Kayseri,Ahilik ve Anadolu Şehirleri,Ahilik ve Medeniyet

Ahiliğin kurucuları 13.yüzyıldan itibaren Orta Asya’dan Anadolu’ya geldiklerinde Kayseri’denbaşlayarak öncelikli olarak belli şehirleri yerleşim yeri olarak tercihetmişlerdir. Amaçları bu coğrafyada Müslüman Türklerin hayatlarınısürdürebilmeleri için maddi ve manevi anlamda nitelikli bir ortamın oluşmasınakatkı sağlamak olduğu için, öncelikli olarak tercih ettikleri şehirlerinsiyasi, sosyal ve iktisadi bakımdan önemli bir medeniyet birikime sahip olmasıgerekiyordu. Zira bu coğrafya zaten güçlü medeniyetlere ev sahipliği yaptığıiçin, burada tutunabilmek için gelişmiş şehirlerin altyapısından yararlanarakdaha rekabetçi bir sosyal ve iktisadi değerler sisteminin inşa edilmesikaçınılmazdı. Bu bakımdan, önce Kayseri,ardından Konya ve Kırşehir gibi kısa sürede diğer Anadolu şehirlerine yayılanAhilik sisteminin ahlak, kalite, standardizasyon ve mesleki vasıf birikimiüzerine oturan, kökü İslam medeniyetinin derinliklerinde ve Türklerin anayurtlarında yılların müktesebatına dayalı bir medeniyet projesi olarak, bellistandartları haiz şehirlerde kendini göstermesi gerekiyordu. Nitekim geçmiştengünümüze tüm uygarlıklar siyasi, sosyal ve iktisadi yapıların daha güçlü olduğuşehirlerde kendilerini göstermişlerdir. Bu çerçevede, şehirlerin yönetimmerkezine, pazarlara, limanlara, ana yol güzergahlarına ve ilim merkezlerineyakınlığı her zaman ülkelerin zenginlikleri ve rekabet güçleri için avantajolarak kabul edilmiştir.Kayseri, tarihsel olarakhemen her devirde sayılan tüm bu özelliklere sahip nadir şehirlerden biriolduğu için, 13. yüzyıldan itibaren Ahilerin Anadolu’da faaliyetlerinebaşladıkları ilk yerleşim yeri olmuştur. Bu çalışmanın amacı, o dönemdeKayseri’nin sahip olduğu gelişmişlik düzeyinin Ahilerin amaçlarının ve kurmakistedikleri medeniyet projesinin hayata geçirilmesi için ne kadar uygunolduğunun araştırılması ve analiz edilmesidir. Bu çerçevede hem genel olarakhem de İslam medeniyetinde şehir, medeniyet ve gelişme meselesi üzerindenAhiliğin Anadolu şehirlerine sundukları katkı tartışılacaktır.

When the founders of Akhizm came to Anatolia in the 13th century, theypreferred to locate some cities like Kayseri. Since their purpose was to makecontribution to have a qualified situation materially and spiritually for theMuslim Turks to survive their life in this geography, their preferred cities tolive and initiate their activities should have an important civilizationacquisition politically, socially and economically. To be permanent in thisland, it was inevitable to build a more competitive social and economic systemof values because this geography has already hosted very powerfulcivilizations.In this respect, the system of Akhizm which was started from Kayseri andexpanded to other Anatolian cities like Konya and Kırşehir was needed to standout in the cities which had certain standards as a civilization project basedon the acquisitions of years stemming from the deep roots of Islamic and Turkiccivilizations which consist of morality, quality, standardization, andoccupational skill formation.  Hence, allthe civilizations from past to present have standed out in the cities where thepolitical, social and economic structures were stronger. In this context,closeness of the cities to the central administration, markets, ports, mainroutes, and scientific centers has always accepted as advantages of thecountries for their richness and competitiveness.Because Kayseri has always become one of the cities which containsalmost all these futures for all the periods, it became the first location ofthe Akhies in Anatolia for their activities since the 13th contury. The purposeof this study is to search and analyze how much Kayseri was suitable for Akhiesto put their aims and civilization projects that they wanted to initiate intopractice. Within this scope, the contribution made by Akhizm will be discussedthrough city, civilization and development issues regarding both general andIslamic civilizations.