hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN DEĞER YARGILARI İLE ÖZNEL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN DEĞER YARGILARI İLE ÖZNEL İYİ OLUŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Yazar: Çam Türkan, Çiğdem
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Değer,Öznel İyi Oluş,Üniversite Öğrencisi.

Bu çalışma ile üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarıyla değer yargıları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmaktadır. Çalışma evrenini Iğdır Üniversitesi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 656 gönüllü katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmada katılımcılara Dilmaç ve Arıcak (2014) tarafından geliştirilen Değer Ölçeği ve Tuzgöl-Dost (2005)’un geliştirmiş olduğu öznel iyi oluş ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 23 paket programı aracılığıyla analiz edilmiş ve korelasyon ve regresyon analizlerinden faydalanılmıştır. Çalışmanın sonucunda üniversite öğrencilerinde; değer yargıları ile öznel iyi oluş düzeylerinin pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca değer düzeyinin öznel iyi oluş düzeylerinin yordayıcısı olduğu bulunmuş ve bu oranın toplam varyansın yaklaşık %13’ünü açıkladığı görülmüştür. Cinsiyet açısından kız ve erkek üniversite öğrencilerinin değer algılarında ve öznel iyi oluş düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre değer yargılarının üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarını(mutluluk) etkilediği düşünülebilir.

Bu çalışma ile üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarıyla değer yargıları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmaktadır. Çalışma evrenini Iğdır Üniversitesi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 656 gönüllü katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmada katılımcılara Dilmaç ve Arıcak (2014) tarafından geliştirilen Değer Ölçeği ve Tuzgöl-Dost (2005)’un geliştirmiş olduğu öznel iyi oluş ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 23 paket programı aracılığıyla analiz edilmiş ve korelasyon ve regresyon analizlerinden faydalanılmıştır. Çalışmanın sonucunda üniversite öğrencilerinde; değer yargıları ile öznel iyi oluş düzeylerinin pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca değer düzeyinin öznel iyi oluş düzeylerinin yordayıcısı olduğu bulunmuş ve bu oranın toplam varyansın yaklaşık %13’ünü açıkladığı görülmüştür. Cinsiyet açısından kız ve erkek üniversite öğrencilerinin değer algılarında ve öznel iyi oluş düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre değer yargılarının üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarını(mutluluk) etkilediği düşünülebilir.
ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OLUŞTURDUKLARI METAFORLAR: ACİL UZAKTAN EĞİTİMDE MATEMATİK DERSİ
ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN OLUŞTURDUKLARI METAFORLAR: ACİL UZAKTAN EĞİTİMDE MATEMATİK DERSİ
Yazar: Doğan, Mevlüde; Kahraman, İrem
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Acil uzaktan eğitimde matematik dersi,ortaöğretim öğrencileri,metafor

Çalışmanın temel amacı ortaöğretime devam etmekte olan öğrencilerin acil uzaktan eğitimde matematik dersine dair zihinsel imgelerini metaforlar yardımıyla tespit etmeye çalışmaktır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden olgu bilim desen tercih edilmiştir. Çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi’nde bulunan bir özel okulda öğrenimlerine devam etmekte olan 77 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubu, kolay örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma verilerini toplamak için “Acil uzaktan eğitimde matematik dersi …gibidir/benzerdir. Çünkü ….” ifadesinin yazılı olduğu yarı yapılandırılmış formlar kullanılmıştır. Araştırmaya gönüllü katılan öğrencilere çevrimiçi olarak anket formu ulaştırılmış ve acil uzaktan eğitimde matematik dersine dair metafor oluşturmaları istenmiştir. Araştırmanın verilerini oluşturacak bu metaforlar sistemli bir şekilde incelenmiş, kategori ve kavramsal kategorilerine ayrılarak içerik analizine göre değerlendirilmiştir. Acil uzaktan eğitimde matematik dersi için oluşturan 50 geçerli metafor araştırmanın verilerini oluşturmuştur. Bu veriler ortak özellikleri doğrultusunda yedi kavramsal kategori içerisinde toplanmıştır. Katılımcıların olumlu olarak zevkli, olumsuz olarak güçlük, eksiklik, verimsizlik, çaba, arayış ve gereklilik metaforlar belirledikleri tespit edilmiştir.

Çalışmanın temel amacı ortaöğretime devam etmekte olan öğrencilerin acil uzaktan eğitimde matematik dersine dair zihinsel imgelerini metaforlar yardımıyla tespit etmeye çalışmaktır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden olgu bilim desen tercih edilmiştir. Çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi’nde bulunan bir özel okulda öğrenimlerine devam etmekte olan 77 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubu, kolay örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma verilerini toplamak için “Acil uzaktan eğitimde matematik dersi …gibidir/benzerdir. Çünkü ….” ifadesinin yazılı olduğu yarı yapılandırılmış formlar kullanılmıştır. Araştırmaya gönüllü katılan öğrencilere çevrimiçi olarak anket formu ulaştırılmış ve acil uzaktan eğitimde matematik dersine dair metafor oluşturmaları istenmiştir. Araştırmanın verilerini oluşturacak bu metaforlar sistemli bir şekilde incelenmiş, kategori ve kavramsal kategorilerine ayrılarak içerik analizine göre değerlendirilmiştir. Acil uzaktan eğitimde matematik dersi için oluşturan 50 geçerli metafor araştırmanın verilerini oluşturmuştur. Bu veriler ortak özellikleri doğrultusunda yedi kavramsal kategori içerisinde toplanmıştır. Katılımcıların olumlu olarak zevkli, olumsuz olarak güçlük, eksiklik, verimsizlik, çaba, arayış ve gereklilik metaforlar belirledikleri tespit edilmiştir.
YEŞİL ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ ALANINDAKİ MAKALELERİN KATEGORİK OLARAK İNCELENMESİ
YEŞİL ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ ALANINDAKİ MAKALELERİN KATEGORİK OLARAK İNCELENMESİ
Yazar: Yiğit, Burcu
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Yeşil Örgütsel Davranış,Yeşil Davranış,İçerik Analizi

Bu çalışmanın amacını yeşil örgütsel davranış alanında yazılan Sage (f=11), Science direct (f=34) ve Scholar Google (f=14) veritabanlarındaki makalelerin kategorik olarak incelenmesi oluşturmaktadır. Çalışmaya dahil edilen makaleler, yayımlandığı yıllar, dergi ismi, makale dili, yazar sayısı, değişken sayısı, anahtar kelime sayısı ve makale türüne göre incelenmiştir. Toplamda 61 adet erişime açık makaleye ulaşılmıştır. Bu makalelerden 2 tanesi kongre bildirisi olması sebebi ile çalışma dışı bırakılmıştır. 59 adet makale çalışmaya dahil edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, en çok makale 2021 yılında; Journal of Cleaner Production dergisinde; İngilizce dilinde; dört ve daha fazla yazarlı; iki değişkenli; beş anahtar kelimeli; makale türü olarak ise araştırma makalesi olarak yazıldığı tespit edilmiştir.

Bu çalışmanın amacını yeşil örgütsel davranış alanında yazılan Sage (f=11), Science direct (f=34) ve Scholar Google (f=14) veritabanlarındaki makalelerin kategorik olarak incelenmesi oluşturmaktadır. Çalışmaya dahil edilen makaleler, yayımlandığı yıllar, dergi ismi, makale dili, yazar sayısı, değişken sayısı, anahtar kelime sayısı ve makale türüne göre incelenmiştir. Toplamda 61 adet erişime açık makaleye ulaşılmıştır. Bu makalelerden 2 tanesi kongre bildirisi olması sebebi ile çalışma dışı bırakılmıştır. 59 adet makale çalışmaya dahil edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, en çok makale 2021 yılında; Journal of Cleaner Production dergisinde; İngilizce dilinde; dört ve daha fazla yazarlı; iki değişkenli; beş anahtar kelimeli; makale türü olarak ise araştırma makalesi olarak yazıldığı tespit edilmiştir.
TOPLUMUN TERÖRİZM ALGISININ DEĞERLENDİRİLMESİ
TOPLUMUN TERÖRİZM ALGISININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Bugur Özdemir, Özlem; Aşçıoğlu, Faruk
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Terör,terörizm,suçlu,mağdur,profilleme

Mağdur olmanın tanımı ve koşulları, mağduriyetin azaltılabilmesi için son yıllarda oldukça dikkat çeken bir konu olarak bilim insanları tarafından ele alınmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı mağdur olmanın kapsamı ile ilgili bir değerlendirme yapabilmek ve önleyici çalışmaların seyrine katkı sağlayabilmektir. Bu çalışmada, öncelikle terörün kapsamı ve genişliği ele alınacaktır. Her ne kadar terör kelimesi öncelikli olarak silahı ve savaşı akla getiriyor olsa da, kapsam ve boyutları açısından incelendiğinde bir takım farklılıklara sahip terör eylemleri olduğu görülmektedir. Bu nedenledir ki, Türk Dil Kurumu’nun yıldırma olarak tanımladığı terör kavramı; dinsel, politik veya ideolojik motivasyonlara göre farklılaşan esasında uluslararası boyutta, genel geçer bir tanımı tam olarak yapılamayan bir olgudur. Değişen dünya düzeni terörün farklı şekillerde karşımıza çıkmasına, dolayısıyla mağdur olmanın veya maruz kalmanın farkına varılamamasına neden olabilmektedir. Bu araştırmada kavramlar açıklanacak, terörün insan üzerindeki etkileri ele alınacak ve katılımcıların algılarına ilişkin bulgulara yer verilecektir.

Mağdur olmanın tanımı ve koşulları, mağduriyetin azaltılabilmesi için son yıllarda oldukça dikkat çeken bir konu olarak bilim insanları tarafından ele alınmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı mağdur olmanın kapsamı ile ilgili bir değerlendirme yapabilmek ve önleyici çalışmaların seyrine katkı sağlayabilmektir. Bu çalışmada, öncelikle terörün kapsamı ve genişliği ele alınacaktır. Her ne kadar terör kelimesi öncelikli olarak silahı ve savaşı akla getiriyor olsa da, kapsam ve boyutları açısından incelendiğinde bir takım farklılıklara sahip terör eylemleri olduğu görülmektedir. Bu nedenledir ki, Türk Dil Kurumu’nun yıldırma olarak tanımladığı terör kavramı; dinsel, politik veya ideolojik motivasyonlara göre farklılaşan esasında uluslararası boyutta, genel geçer bir tanımı tam olarak yapılamayan bir olgudur. Değişen dünya düzeni terörün farklı şekillerde karşımıza çıkmasına, dolayısıyla mağdur olmanın veya maruz kalmanın farkına varılamamasına neden olabilmektedir. Bu araştırmada kavramlar açıklanacak, terörün insan üzerindeki etkileri ele alınacak ve katılımcıların algılarına ilişkin bulgulara yer verilecektir.
TÜRKİYE’DE FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASI
TÜRKİYE’DE FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASI
Yazar: Yavuz, Sinem
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Finansal Kiralama,Vergi,Katma Değer Vergisi

İşletmelerin ihtiyaç duydukları alanlarda başvurdukları finansal kiralama işlemlerinin önemi, tüm Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de hızlı bir gelişim göstermektedir. Hızlı yaşanan dönüşüm süreci, işlemlerin kapsamının genişlemesi ve farklılaşmasını da beraberinde getirmektedir. Günümüzde birçok işletmenin finansal ihtiyaçlarını öz sermayelerinden karşılamak yerine alternatif yollarla karşılama yoluna gitmeleri konunun önemini daha da arttırmaktadır. Finansal kiralama işlemlerinin dünyadaki varlığı eski çağlara dayansa da yasal bir mevzuata dayandırılarak kurumsal bir nitelik kazanması İkinci Dünya Savaşı sonrasına denk gelmektedir. Ülkemizde ise 1985 yılında başlayan yasal süreç yürürlükteki güncel haline 2012 yılında yayımlanan  “6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanun” ile kavuşturulmuştur. Bu çalışmada “6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu” kapsamında gerçekleştirilen finansal kiralama işlemleri birçok yönden ele alınmıştır. Özellikle Katma Değer Vergisi Kanununda yer alan finansal kiralama işlemlerine yönelik hükümler özelgeler de dikkate alınarak incelenmiştir. Çalışmada finansal kiralamaya konu olan mallara uygulanacak KDV oranında tereddütler yaşandığı belirlenmiş ve bu tereddütleri giderecek açıklayıcı hükümlere yer verilmiştir.

İşletmelerin ihtiyaç duydukları alanlarda başvurdukları finansal kiralama işlemlerinin önemi, tüm Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de hızlı bir gelişim göstermektedir. Hızlı yaşanan dönüşüm süreci, işlemlerin kapsamının genişlemesi ve farklılaşmasını da beraberinde getirmektedir. Günümüzde birçok işletmenin finansal ihtiyaçlarını öz sermayelerinden karşılamak yerine alternatif yollarla karşılama yoluna gitmeleri konunun önemini daha da arttırmaktadır. Finansal kiralama işlemlerinin dünyadaki varlığı eski çağlara dayansa da yasal bir mevzuata dayandırılarak kurumsal bir nitelik kazanması İkinci Dünya Savaşı sonrasına denk gelmektedir. Ülkemizde ise 1985 yılında başlayan yasal süreç yürürlükteki güncel haline 2012 yılında yayımlanan  “6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanun” ile kavuşturulmuştur. Bu çalışmada “6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu” kapsamında gerçekleştirilen finansal kiralama işlemleri birçok yönden ele alınmıştır. Özellikle Katma Değer Vergisi Kanununda yer alan finansal kiralama işlemlerine yönelik hükümler özelgeler de dikkate alınarak incelenmiştir. Çalışmada finansal kiralamaya konu olan mallara uygulanacak KDV oranında tereddütler yaşandığı belirlenmiş ve bu tereddütleri giderecek açıklayıcı hükümlere yer verilmiştir.
VERGİ YÜKÜ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ: AVRASYA ÜLKELERİ-2002-2019 DÖNEMİ
VERGİ YÜKÜ VE BÜYÜME İLİŞKİSİ: AVRASYA ÜLKELERİ-2002-2019 DÖNEMİ
Yazar: Gülşen, Mustafa Alpin; Yildiran, Mustafa
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Avrasya ülkeleri,Büyüme,Vergi Yükü,Sabit Etkiler,Sistem GMM.

Bu çalışmada 2002-2019 yıllarına ait statik ve dinamik panel veri yöntemleri kullanılarak vergi yükünün iktisadi büyüme üzerindeki etkisi 12 Avrasya ekonomisi örneğinde incelenmiştir. Sabit etkiler tahmincisinin sonucuna göre vergi yükündeki bir birimlik artış kişi başına düşen GSYH büyümesi ile ölçülen iktisadi büyümeyi 0,588 negatif etkilemektedir. Bununla birlikte hukukun üstünlüğü ise büyümeyi 0,337 negatif etkilemektedir. Diğer taraftan ticaret açıklığındaki bir birimlik artış büyümeyi 0,355 pozitif etkilemektedir. Sistem GMM dinamik panel analizin bulgularına göre ise %5 anlam düzeyinde sadece vergi yükünün bağımlı değişkeni açıklamakta anlamlı olduğu görülmektedir. Buna göre vergi yükündeki bir birimlik artış iktisadi büyümeyi 0,351 oranında pozitif etkilemektedir. Diğer taraftan %10 anlam düzeyinde bağımlı değişkeni açıklayan ticari açıklıkta meydana gelen bir birimlik artış büyümeyi 0,151 pozitif etkilemektedir. Dolayısıyla sabit etkiler modelindeki vergi yükünün güçlü negatif etkisi ve ticari açıklığın pozitif etkisi diğer katsayılar arasında öne çıkmaktadır.

Bu çalışmada 2002-2019 yıllarına ait statik ve dinamik panel veri yöntemleri kullanılarak vergi yükünün iktisadi büyüme üzerindeki etkisi 12 Avrasya ekonomisi örneğinde incelenmiştir. Sabit etkiler tahmincisinin sonucuna göre vergi yükündeki bir birimlik artış kişi başına düşen GSYH büyümesi ile ölçülen iktisadi büyümeyi 0,588 negatif etkilemektedir. Bununla birlikte hukukun üstünlüğü ise büyümeyi 0,337 negatif etkilemektedir. Diğer taraftan ticaret açıklığındaki bir birimlik artış büyümeyi 0,355 pozitif etkilemektedir. Sistem GMM dinamik panel analizin bulgularına göre ise %5 anlam düzeyinde sadece vergi yükünün bağımlı değişkeni açıklamakta anlamlı olduğu görülmektedir. Buna göre vergi yükündeki bir birimlik artış iktisadi büyümeyi 0,351 oranında pozitif etkilemektedir. Diğer taraftan %10 anlam düzeyinde bağımlı değişkeni açıklayan ticari açıklıkta meydana gelen bir birimlik artış büyümeyi 0,151 pozitif etkilemektedir. Dolayısıyla sabit etkiler modelindeki vergi yükünün güçlü negatif etkisi ve ticari açıklığın pozitif etkisi diğer katsayılar arasında öne çıkmaktadır.
KADINLARIN EĞİTİM SEVİYESİNİN BÖLGESEL KALKINMA ÜZERİNDEKİ ROLÜ
KADINLARIN EĞİTİM SEVİYESİNİN BÖLGESEL KALKINMA ÜZERİNDEKİ ROLÜ
Yazar: Gültekin, Havva; Taştan, Buket
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Bölgesel Kalkınma,Kadın ve Eğitim,Eğitim Seviyesi,Panel Veri Analizi

Bölgeler arası gelişmişlik farkını belirleyen ve bölgesel kalkınmada önemli rol oynayan birçok etken bulunmaktadır. Bu etkenler, bölgelerin sosyo-ekonomik seviyeleri başta olmak üzere bölge halkının refah düzeylerini de etkileyerek bölgeler arasında gelişmişlik farkını en aza indirgemede denge görevi üstlenmektedir. Eğitim seviyesinin yüksek olması, bölge halkına nitelikli işgücü sunarak bölgelerin gelişmişlik düzeylerinin arttırılmasında belirleyici konumda yer alan en önemli etmenlerden biri olmaktadır. Özellikle, kadınların eğitim düzeylerinin yüksek olması girişimciliği önemli ölçüde arttırarak istihdam yaratmakta ve bölge ekonomisine olumlu şekilde etki etmektedir. Çalışma kapsamında, yüksek eğitim gören kadınların eğitim seviyelerindeki farklılıklarının bölgesel kalkınma üzerindeki etkilerini gözlemlemek amacıyla panel veri analizine başvurulmaktadır. Bu bağlamda, 2013-2019 yıllarında Türkiye’de Düzey 1 bölgeleri değerlendirilerek, kadınların eğitim seviyeleri, ihracat ve istihdam değişkenlerinin kişi başına gayrisayfi yurt içi hâsıla ile arasındaki ilişkinin varlığı sabit etkiler modeli ile incelenmektedir.

Bölgeler arası gelişmişlik farkını belirleyen ve bölgesel kalkınmada önemli rol oynayan birçok etken bulunmaktadır. Bu etkenler, bölgelerin sosyo-ekonomik seviyeleri başta olmak üzere bölge halkının refah düzeylerini de etkileyerek bölgeler arasında gelişmişlik farkını en aza indirgemede denge görevi üstlenmektedir. Eğitim seviyesinin yüksek olması, bölge halkına nitelikli işgücü sunarak bölgelerin gelişmişlik düzeylerinin arttırılmasında belirleyici konumda yer alan en önemli etmenlerden biri olmaktadır. Özellikle, kadınların eğitim düzeylerinin yüksek olması girişimciliği önemli ölçüde arttırarak istihdam yaratmakta ve bölge ekonomisine olumlu şekilde etki etmektedir. Çalışma kapsamında, yüksek eğitim gören kadınların eğitim seviyelerindeki farklılıklarının bölgesel kalkınma üzerindeki etkilerini gözlemlemek amacıyla panel veri analizine başvurulmaktadır. Bu bağlamda, 2013-2019 yıllarında Türkiye’de Düzey 1 bölgeleri değerlendirilerek, kadınların eğitim seviyeleri, ihracat ve istihdam değişkenlerinin kişi başına gayrisayfi yurt içi hâsıla ile arasındaki ilişkinin varlığı sabit etkiler modeli ile incelenmektedir.
ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK ÜZERİNE YAPILMIŞ ÇALIŞMALARIN TEORİK AÇIDAN İNCELENMESİ
ÖRGÜTSEL ÇEVİKLİK ÜZERİNE YAPILMIŞ ÇALIŞMALARIN TEORİK AÇIDAN İNCELENMESİ
Yazar: Özdil Demirel, Elif; Güler, Mukaddes
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Çeviklik,örgütsel çeviklik,içerik analizi.

Bu çalışmada, hayatımızın bir parçası olan değişimlere karşı örgütlerin hızla tepki verebilme stratejilerini içeren örgütsel çeviklik kavramıyla ilgili ulusal yazında 2008-2021 yılları arasında yapılan lisansüstü çalışmalar ve makalelerin içerik analizi yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, örgütsel çevikliği konu alan 21 makale, 11 yüksek lisans ve 7 doktora tezi olmak üzere toplam 39 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmaların hangi yıllarda yapıldığı, kaynaklara hangi veri tabanlarından ulaşıldığı, makalelerin yayınlandığı dergiler, tezlerin hangi üniversitelere ait olduğu, konuyla ilgili en çok hangi anahtar kelimelerin kullanıldığı, yapılan araştırmalarda kullanılan yöntem ve örneklem bilgileri, araştırmaların hangi sektörlerde yapıldığı ve çalışmalarda hangi analizlerin kullanıldığı gibi bilgiler ayrıntılı olarak verilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, örgütsel çeviklikle ilgili ilk makalenin 2008 yılında, ilk lisansüstü tezin ise 2015 yılında doktora tezi olarak yayınlandığı görülmüştür. Kavramla ilgi en çok hız, esneklik, yetkinlik, işletme performansı, örgüt kültürü ve rekabet avantajı kavramları bir arada kullanılan anahtar kelimeler olmuştur.

Bu çalışmada, hayatımızın bir parçası olan değişimlere karşı örgütlerin hızla tepki verebilme stratejilerini içeren örgütsel çeviklik kavramıyla ilgili ulusal yazında 2008-2021 yılları arasında yapılan lisansüstü çalışmalar ve makalelerin içerik analizi yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, örgütsel çevikliği konu alan 21 makale, 11 yüksek lisans ve 7 doktora tezi olmak üzere toplam 39 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmaların hangi yıllarda yapıldığı, kaynaklara hangi veri tabanlarından ulaşıldığı, makalelerin yayınlandığı dergiler, tezlerin hangi üniversitelere ait olduğu, konuyla ilgili en çok hangi anahtar kelimelerin kullanıldığı, yapılan araştırmalarda kullanılan yöntem ve örneklem bilgileri, araştırmaların hangi sektörlerde yapıldığı ve çalışmalarda hangi analizlerin kullanıldığı gibi bilgiler ayrıntılı olarak verilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, örgütsel çeviklikle ilgili ilk makalenin 2008 yılında, ilk lisansüstü tezin ise 2015 yılında doktora tezi olarak yayınlandığı görülmüştür. Kavramla ilgi en çok hız, esneklik, yetkinlik, işletme performansı, örgüt kültürü ve rekabet avantajı kavramları bir arada kullanılan anahtar kelimeler olmuştur.
TERİKENİN MAHİYETİ VE KAPSAMININ İSLÂM MİRAS HUKUKU İLE TÜRK MİRAS HUKUKUNDA MUKAYESESİ
TERİKENİN MAHİYETİ VE KAPSAMININ İSLÂM MİRAS HUKUKU İLE TÜRK MİRAS HUKUKUNDA MUKAYESESİ
Yazar: Özay, Hilal
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: İslam Miras Hukuku,Türk Miras Hukuku,Terike/Tereke,Mal,Hak,Menfaat

Ankebût suresinin beşinci ayetinde geçtiği üzere “her can ölümü tadacaktır.” Ölüm hukukî açıdan önemli bir olaydır. Çünkü ölüm ile birlikte bir takım hak ve sorumluluklar doğmaktadır. Bu hak ve sorumluluklar daha çok miras konusunda gerçekleşmektedir. Mirasın mûris, vâris ve terike şeklinde üç unsuru bulunmaktadır. Bu unsurlardan terike bu araştırmanın konusu olarak seçilmiştir. Çünkü terikenin doğru bir şekilde belirlenmesi hakların elde edilmesinde ve sorumlulukların yerine getirilmesinde çok önem arz etmektedir. İslâm miras hukukunda ve Türk miras hukukunda terikenin tanımı, kapsamı ve terike üzerindeki haklar araştırıldı, değerlendirildi ve mukayesesi yapıldı. Sonuçta her iki miras hukukunun terike konusunda kendine has uygulamaları dolayısıyla farklılıkları ve benzer yönleri olduğu tespit edildi. Özellikle Türk miras hukukunda borçların terikeye dahil olması, mirasçıların mirasbırakanın borçlarından sorumlu olması, mirastan ıskat, feragat ve mirası ret haklarının varlığı, terikenin ölümle birlikte hemen vârislere intikal etmesi, vârisleri oluşturan kişiler, alacaklıların korunması; İslam miras hukukunda borçların miras olarak kalmaması ve borçlardan vârislerin sorumlu olmaması, terike üzerindeki haklarda öncelik sıralamasının olması, vasiyetin üçte birle sınırlandırılması dikkat çekmektedir.

Ankebût suresinin beşinci ayetinde geçtiği üzere “her can ölümü tadacaktır.” Ölüm hukukî açıdan önemli bir olaydır. Çünkü ölüm ile birlikte bir takım hak ve sorumluluklar doğmaktadır. Bu hak ve sorumluluklar daha çok miras konusunda gerçekleşmektedir. Mirasın mûris, vâris ve terike şeklinde üç unsuru bulunmaktadır. Bu unsurlardan terike bu araştırmanın konusu olarak seçilmiştir. Çünkü terikenin doğru bir şekilde belirlenmesi hakların elde edilmesinde ve sorumlulukların yerine getirilmesinde çok önem arz etmektedir. İslâm miras hukukunda ve Türk miras hukukunda terikenin tanımı, kapsamı ve terike üzerindeki haklar araştırıldı, değerlendirildi ve mukayesesi yapıldı. Sonuçta her iki miras hukukunun terike konusunda kendine has uygulamaları dolayısıyla farklılıkları ve benzer yönleri olduğu tespit edildi. Özellikle Türk miras hukukunda borçların terikeye dahil olması, mirasçıların mirasbırakanın borçlarından sorumlu olması, mirastan ıskat, feragat ve mirası ret haklarının varlığı, terikenin ölümle birlikte hemen vârislere intikal etmesi, vârisleri oluşturan kişiler, alacaklıların korunması; İslam miras hukukunda borçların miras olarak kalmaması ve borçlardan vârislerin sorumlu olmaması, terike üzerindeki haklarda öncelik sıralamasının olması, vasiyetin üçte birle sınırlandırılması dikkat çekmektedir.