Batı Akdeniz Bölgesi’nde Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae)’nın biyoteknik mücadele olanaklarının araştırılması
Determination of biotechnical control possibilities of Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae) in West Mediterranean Region
Yazar: Topuz, Emine; Tekşam, İlyas; Karataş, Ahmet
Dergi: Bitki Koruma Bülteni, Vol. 56 No. 3, 2016
Anahtar kelimeler: Tuta absoluta,biyoteknik mücadele,feromon+ışık+su tuzağı,feromon+su tuzağı,kitle halinde tuzakla yakalama ; Tuta absoluta,biotechnical control,pheromone+light+water trap,pheromone+water trap,masstrapping

Domates  güvesi Tuta absoluta (Meyrick)  (Lepidoptera: Gelechiidae) ülkemizde 2009 yılında ilk kez rapor edilmiş ve kısa  sürede domates yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı alanlarda ana zararlı  durumuna gelmiştir. Bu çalışma, domates yetiştiriciliğinde T. absoluta’nın biyoteknik mücadelesine yönelik tarlada ve örtüaltında  2011 ve 2014 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada, tarlada sadece  feromon+su tuzakları, örtüaltında ise feromon+su tuzakları ve feromon+ışık+su  tuzaklarının etkinliği ayrı ayrı araştırılmıştır. Örtüaltında, uygulama ve  konvansiyonel seraları, iyi tarım uygulanan, çift kapılı ve açıklıkları tül ile  kapalı olan kültürel önlemlerin tam olarak uygulandığı seralardan oluşmuştur.  Dolayısıyla bu durum feromonların etkinliğini arttırmış ve konvansiyonel seraya  göre daha az ilaçlamayla mücadele sağlanmıştır. Tarla denemelerinde ise,  tuzakların etkin bir şekilde ergin çekmesine rağmen diğer tarlalardan  geçişlerin fazla olması nedeniyle başlangıç popülasyonunun yüksek olduğu  durumlarda zararlı yeterince baskı altına alınamamıştır. Çalışma sonuçları  örtüaltında kontrollü üretim yapılan seralarda tek ürün domates  yetiştiriciliğinde T absoluta’ya  karşı feromon+su tuzaklarının 4 adet/da, feromon+ışık+su tuzaklarının ise 2  adet/da olacak şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. Tarlada ise iyi tarım  uygulaması yapılan, zararlı geçişinin az olduğu yerlerde biyolojik mücadele ve  kimyasallara alternatif biyolojik preparatlar ile birlikte kombine olarak 6  adet tuzak/da T. absoluta mücadelesi  için kullanılması tavsiye edilebilir.

Tomato moth Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:  Gelechiidae) was firstly reported in 2009 in Turkey and it became the main pest  of tomato cultivation areas in a short time. This study was conducted for  biotechnical control of T. absoluta in field and greenhouse tomato farming between the years of 2011 and 2014. In  the study, effectiveness of pheromone+water traps in the field, and  pheromone+water and pheromone+light+water traps in greenhouse had been  investigated, separately. The greenhouse where the experiment was carried out  was implemented as good agricultural practice such as there were double doors,  all openings were covered by nets and the other cultural measures were exactly  taken into accounts. This situation increased the effectiveness of pheromones  on controlling of T. absoluta which  required less amount of pesticide than conventional greenhouses. However in  field tests, the pest population could not be successively suppressed due to  over population coming from the other fields around. The results indicated that  4 traps/da of pheromone+water, 2 traps/da of  pheromone+light+water can be used for  controlling of T. absoluta in  greenhouses under controlled production of tomato as single crops. In the field  with good agricultural practices, where less pests population around, 6  traps/da can be recommended in combination with different pest management  tools.