Postmodernizm Bağlamında Sosyal Bilimlerde “Gerçeklik”e Bir Bakış
A Look at “Reality” in the Social Sciences in the Context of Postmodernism
Yazar: Gümüş, Yunus
Dergi: Felsefe Arkivi No. 63, 2024
Anahtar kelimeler: History of Ideas ; Düşünce Tarihi ; History of Philosophy (Other) ; Felsefe Tarihi (Diğer) ; Gerçeklik,postmodernizm,bilim,din,kültür ; Reality,postmodernism,science,religion,culture

Bu çalışmadaki amacımız, postmodernizm ile birlikte gündeme gelen “gerçeklik”e bakış açısındaki farklılaşmayı ve çeşitliliği ortaya koyabilmektir. Böylece özellikle sosyal bilimler alanında çalışmalarını yürütenler için bir farkındalık yaratılarak, söz konusu alan içinde kalan bilimsel çalışmalara hermenötikçi bir bakış açısı ile yaklaşılması hedeflenmiştir. Böyle bir farkındalığın yaratılmasından elde edilecek başarı ile durağan bilimsel yöntem ve yaklaşımlardan vazgeçilerek, yeni bilimsel yaklaşım ve anlayışlara kapı aralanması amaçlanmıştır. Çalışmada Hans-Georg Gadamer’in (1900-2002) felsefi hermenötik yaklaşımı çerçevesinde makalenin konusu anlaşılmaya ve yorumlanmaya çalışılmıştır. Bu makalede ortaya konan yorumlamalar ise konuyla ilgili yazılı kaynaklar üzerinden gidilerek yapılmıştır.Tüm zaman ve mekânlar için geçerli bir gerçeklikin olması pek olası görünmemektedir. Çünkü gerçeklik bir yanılsama ve kurmacadan ibarettir. Özellikle sosyal yaşam için gerçeklik; dil, kültür ve gelenek ile inşa edilen, toplumdan topluma değişebilen, aynı toplum içinde yavaş da olsa şekil değiştirebilen sabit olmayan geçici doğrulardan ibarettir. Bizleri durağanlığa sevk edebilecek, yeni yorumlara zihnimizi kapatabilecek, sabit bir anlama ve yorum sürecine mahkûm edebilecek tüm yorum ve ideolojilere temkinli yaklaşmamız gerekmektedir. Tüm bilgi, aslında eleştirel bir yorum sürecinin parçası olduğundan yorumların (bilgilerin) gerçekliği üzerine yeni yorumlar yapmaktan kendimizi alıkoymamalıyız. Bilgi, otorite istencinin doğal bir parçası olarak herkesin elde etmek istediği büyük ve değişken bir güçtür. Yani inşa edilen bilgi güç, güç ise inşa edilen bilgi demektir. O zaman toplumların, inşa edecekleri bilgi sayesinde ulaşabilecekleri güç ile elde etmek istedikleri evrensel otorite talebi, yaşamın her döneminde varlığını sürdürecektir diyebiliriz.

Our aim in this study is to reveal the differentiation and diversity the perspective on “reality” that came to the fore with postmodernism. Thus, it is aimed to raise awareness, especially for those who work in the field of social sciences, and to approach scientific studies within the field in question from a hermeneutic perspective. With the success achieved in creating such awareness, it is aimed to abandon static scientific methods and approaches and open the door to new scientific approaches and understandings. The subject of the article was tried to be understood and interpreted within the framework of Hans-Georg Gadamer’s hermeneutic approach. The interpretations put forward in this article were made based o written sources on the subject.It seems unlikely that there is a reality valid for all times and places. Because reality is an illusion and fiction. Reality, especially for social life; It consists of unfixed, temporary truths that are built by language, culture and tradition, that can change from society to society, and that can change shape, albeit slowly, within the same society. We need to be cautious about all interpretations and ideologies that may lead us to stagnation, close our minds to new interpretations and condemn us to a fixed process of understanding and interpretation. Since all information is actually part of a critical interpretation process, we should not refrain ourselves from making new comments on the reality of the interpretations (information). Knowledge is a great and variable power that everyone wants to obtain as a natural part of the will to authority. In other words, knowledge built means power and power means knowledge built. Then we can say that the demand for universal authority, which societies want to achieve with the power they can achieve thanks to the knowledge they will build, will continue to exist in every period of life.