Türkiye’de Neoliberal Dönüşüm ile Birlikte Değişen Kent İçi Toplu Taşıma Hizmet Sunumunun Vatandaş Üzerindeki Etkisi: Ankara Büyükşehir Belediyesi Örneği
The Impact of Changing Urban Public Transportation Service Delivery with Neoliberal Transformation on Citizens in Turkey: The Case of Ankara Metropolitan Municipality
Yazar: Çiçek, Özlem Çağla
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2023
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Neoliberalizm,Özelleştirme,Kent içi ulaşım,Belediye,Ankara Büyükşehir Belediyesi. ; Neoliberalism,Privatization,Urban transportation,Municipality,Ankara Metropolitan Municipality.

Neoliberal dönüşüm kamu tarafından sağlanan hizmetlerin giderek özel sektör aracılığıyla sunulmasına yol açmıştır. Refah devleti dönemindeki devletin kamu hizmetleri sunumundaki etkinliği neoliberal dönemle birlikte değişmiştir. Kamu hizmetleri “sınırlı devlet sınırsız piyasa” anlayışıyla yerine getirilmeye başlarken devletin çekildiği alanlar ise gittikçe piyasa ilişkilerine konu olmaktadır. Piyasa ilişkilerine konu olan kamu hizmetleri kentsel alanda da etkisini göstermiştir. Yerel yönetimler tarafından sunulan yerel kamu hizmetleri giderek artan bir şekilde özelleştirme politikalarına konu olmuştur. Özelleştirme uygulamaları belediyelerin görev ve sorumluluğunda olan yerel kamu hizmetlerinin sunumunda etkisini göstermekte ve belediyelerin sorumluluğunda olan yerel kamu hizmetleri giderek özel sektör tarafından yerine getirilmektedir. Ancak yerel kamu hizmetlerinin özel sektör aracılığıyla yerine getirilmesinin yaygınlaşması vatandaş üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Çalışmada neoliberal dönüşüm sonrası yerel kamu hizmetlerinin piyasa ilişkilerine konu olmasında yaşanan artış sonucu yerel kamu hizmetlerinden biri olan kent içi toplu taşıma hizmetinin özel sektör aracılığıyla yerine getirilmesinin vatandaş üzerindeki etkisi Ankara Büyükşehir Belediyesi örneğinde nitel araştırma yöntemlerinden betimsel ve yorumlayıcı yaklaşımla analiz edilmiştir. Bu bağlamda neoliberal dönüşümün Türkiye'yi etkilediği yıllarda Ankara Büyükşehir Belediyesi’nde faaliyet göstermeye başlayan “özel halk otobüsü” işletmeciliği örnekleminde özel sektör aracılığıyla yerine getirilen hizmetlerin vatandaş üzerindeki etkisinin günümüzdeki boyutu incelenmiş ve bu etkinin günümüzde derinleşerek devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Neoliberal transformation has led to the delivery of services, which were originally provided by the public, to be gradually rendered through the private sector. The state’s effectiveness in providing public services in the welfare state era has changed in conjunction with the neoliberal era. Public services have started to be provided with the understanding of “limited state, unlimited market” and the areas where the state has pulled out have gradually become the subject of market relations. Public services, which have become the subject of market relations, made an impact on the urban area, too. Local public services provided by the local administrations have increasingly become the subject of privatization policies. Privatization practices show their impact on the provision of local public services under the duty and responsibility of the municipalities, and local public services, which the municipalities are responsible for are gradually provided by the private sector. However, the proliferation of the provision of local public services through the private sector brings out negative impacts on the citizens. In the study, the impact on citizens of the urban public transportation service, which is one of the local public services, provided by the private sector as a result of the increase in local public services being subject to market relations after the neoliberal transformation, was analyzed with a descriptive and interpretive approach, from qualitative research methods, in the case of Ankara Metropolitan Municipality. In this regard, today’s aspect of the impact of services provided through the private sector on the citizens was assessed over the sample of “private-public bus” management, which started to be in service in Ankara Metropolitan Municipality during the years when neoliberal transformation had its impact on Turkey, and it was concluded that this impact continues to deepen today.