DOĞUM EYLEMİNDE LAVMAN UYGULAMASININ ANNE-BEBEK SAĞLIĞINA ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ BİR ÇALIŞMA
DOĞUM EYLEMİNDE LAVMAN UYGULAMASININ ANNE-BEBEK SAĞLIĞINA ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ BİR ÇALIŞMA
Yazar: Karaçam, Zekiye; Arslan Kurnaz, Döndü; Güneş Öztürk, Gizem
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Bakım,doğum eylemi

Amaç: Bu araştırma doğumeyleminin birinci devresinde yapılan lavman uygulamasının anne bebek sağlığınaetkisinin ve kadınların bu uygulama hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amacıile yapılmıştır. Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel olarakAralık 2015 ve Ocak 2017 tarihleri arasında, Aydın Kadın, Doğum ve ÇocukHastalıkları Hastanesi’nde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemine randomizasyon ilelavman grubuna 107 ve kontrol grubuna 93 olmak üzere toplam 200 kadın alınmıştır.Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Eylemi Gözlem Formu, Ağrı Skalası,Doğum Deneyiminden Memnuniyet Alt Ölçeği, Newcastle Hemşirelik Bakımı Memnuniyet Ölçeği ve Postpartum İzlem Formuile toplanmıştır. Verilertanımlayıcı istatistikler ki-kare ve t-testi ileanaliz edilmiştir. Bulgular: Her iki gruptaki kadınlar doğum eyleminin ikincievresinin uzunluğu (lavman: 0,15±0,24 ve kontrol: 0,17±0,36; t=-,577; p=0,565),bebeğin birinci  (lavman: 8,54±0,65 vekontrol: 8,65±0,65; t=-1,190; p=0,235) ve beşinci (lavman: 9,67±0,53 vekontrol: 9,71±0; t=-,467; p=0,641) dakikadaki APGAR skoru ve doğum ağrısı (lavman:8,32±1,83 ve kontrol: 8,24±1,87; t=0,299; p=0,76505) puan ortalamalarıbakımından istatistiksel olarak benzerdi. Yine her iki gruptaki kadınlar doğumdeneyimi (lavman: 34,47±5,81 ve kontrol: 34,66±4,96; t=-0,245; p=0,807) vebakım hizmetlerinden (lavman: 82,10±16,11 ve kontrol: 83,55±15,13; t=-0,651;p=0,516) memnuniyetleri bakımından da benzerdi.Gruplar birinci devrede dışkı kaçırmabakımında istatistiksel olarak benzer özellikte iken (lavman: %6,5 ve kontrol%7,5; X2= 0,074; p=0,785), ikinci devrede kontrol grubundaki kadınlarındaha fazla dışkı kaçırdığı (%13,1’e karşı %47,3; X2= 28,310;p=0,000) belirlenmiştir. Ancak, grupların doğum sonrası anne (lavman: %4,9;kontrol: %4,5) ve bebeklerde (lavman: %1,2; kontrol: %4,5) enfeksiyonbelirtileri görülme ve antibiyotik kullanma durumları bakımından benzerözellikte oldukları bulunmuştur. Araştırmada bazı kadınlar doğumda dışkıkaçırmayı utanç verici bulduklarını (lavman: %55,1, kontrol: %43) ve dışkı kaçırdıklarındautandıklarını (lavman:%9,3, kontrol:%12,9) bildirmişlerdir. Lavman grubundakikadınların %90,7’si de doğumda lavmanı, doğumun temiz olması (%43,8), doğumukolaylaştırdığı (16,9) ve doğuma gelmeden önce yemek yeme/bağırsakların doluolması (12,4) gibi nedenlerle gerekli gördüklerini bildirmişlerdir. Sonuç: Bu çalışmada, lavman uygulanmayan kadınlarındoğum eyleminin ikinci devresinde daha fazla dışkı kaçırdıkları, ancak lavmanınanne-bebek sağlığı üzerinde önemli herhangi bir etkiye sahip olmadığı sonuçlarınavarılmıştır. Doğumda rutin lavman uygulamasının desteklememesi ile birlikte,kadınların duygu ve isteklerinin de dikkate alınması ile anne-bebek sağlığınıngelişimine katkı sağlanabilir.

Amaç: Bu araştırma doğumeyleminin birinci devresinde yapılan lavman uygulamasının anne bebek sağlığınaetkisinin ve kadınların bu uygulama hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amacıile yapılmıştır. Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel olarakAralık 2015 ve Ocak 2017 tarihleri arasında, Aydın Kadın, Doğum ve ÇocukHastalıkları Hastanesi’nde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemine randomizasyon ilelavman grubuna 107 ve kontrol grubuna 93 olmak üzere toplam 200 kadın alınmıştır.Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Eylemi Gözlem Formu, Ağrı Skalası,Doğum Deneyiminden Memnuniyet Alt Ölçeği, Newcastle Hemşirelik Bakımı Memnuniyet Ölçeği ve Postpartum İzlem Formuile toplanmıştır. Verilertanımlayıcı istatistikler ki-kare ve t-testi ileanaliz edilmiştir. Bulgular: Her iki gruptaki kadınlar doğum eyleminin ikincievresinin uzunluğu (lavman: 0,15±0,24 ve kontrol: 0,17±0,36; t=-,577; p=0,565),bebeğin birinci  (lavman: 8,54±0,65 vekontrol: 8,65±0,65; t=-1,190; p=0,235) ve beşinci (lavman: 9,67±0,53 vekontrol: 9,71±0; t=-,467; p=0,641) dakikadaki APGAR skoru ve doğum ağrısı (lavman:8,32±1,83 ve kontrol: 8,24±1,87; t=0,299; p=0,76505) puan ortalamalarıbakımından istatistiksel olarak benzerdi. Yine her iki gruptaki kadınlar doğumdeneyimi (lavman: 34,47±5,81 ve kontrol: 34,66±4,96; t=-0,245; p=0,807) vebakım hizmetlerinden (lavman: 82,10±16,11 ve kontrol: 83,55±15,13; t=-0,651;p=0,516) memnuniyetleri bakımından da benzerdi.Gruplar birinci devrede dışkı kaçırmabakımında istatistiksel olarak benzer özellikte iken (lavman: %6,5 ve kontrol%7,5; X2= 0,074; p=0,785), ikinci devrede kontrol grubundaki kadınlarındaha fazla dışkı kaçırdığı (%13,1’e karşı %47,3; X2= 28,310;p=0,000) belirlenmiştir. Ancak, grupların doğum sonrası anne (lavman: %4,9;kontrol: %4,5) ve bebeklerde (lavman: %1,2; kontrol: %4,5) enfeksiyonbelirtileri görülme ve antibiyotik kullanma durumları bakımından benzerözellikte oldukları bulunmuştur. Araştırmada bazı kadınlar doğumda dışkıkaçırmayı utanç verici bulduklarını (lavman: %55,1, kontrol: %43) ve dışkı kaçırdıklarındautandıklarını (lavman:%9,3, kontrol:%12,9) bildirmişlerdir. Lavman grubundakikadınların %90,7’si de doğumda lavmanı, doğumun temiz olması (%43,8), doğumukolaylaştırdığı (16,9) ve doğuma gelmeden önce yemek yeme/bağırsakların doluolması (12,4) gibi nedenlerle gerekli gördüklerini bildirmişlerdir. Sonuç: Bu çalışmada, lavman uygulanmayan kadınlarındoğum eyleminin ikinci devresinde daha fazla dışkı kaçırdıkları, ancak lavmanınanne-bebek sağlığı üzerinde önemli herhangi bir etkiye sahip olmadığı sonuçlarınavarılmıştır. Doğumda rutin lavman uygulamasının desteklememesi ile birlikte,kadınların duygu ve isteklerinin de dikkate alınması ile anne-bebek sağlığınıngelişimine katkı sağlanabilir.