Yaşlılarda Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörler: Bir Taşra Örneği
Factors Affecting Quality of Life in the Elderly: A Rural Example
Yazar: Değer, Tahsin Barış; Ordu, Yadigar
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Aged,Diet,Economics,Health,Quality of life ; Diyet,Ekonomi,Sağlık,Yaşam kalitesi,Yaşlı

Bu çalışmanın amacı, Çankırı’nın Eldivan ilçesinde yaşayan yaşlıların yaşam kalitesini belirlemek, yaşlıların ekonomik, sağlık, sosyal verileri ve beslenme alışkanlıklarının yaşam kaliteleri üzerine etkisini ortaya çıkarmaktır. Yüz yüze görüşme yoluyla gerçekleştirilen çalışmaya ilçede yaşayan ve rastgele örneklem yöntemi ile seçilen toplam 180 yaşlı birey dahil edildi. 2020 yılının eylül-ekim aylarında yürütülen çalışmada, Yaşlı Tanıtım Formu, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve CASP-19 Yaşlı Yaşam Kalitesi Ölçeği Türkiye Sürümü (CASP-13) kullanıldı. İstatistiksel olarak yaşam kalitesini etkileyen anlamlı sonuçlara CASP-13 puanları üzerinden tek değişkenli grup sıralaması değerlerinin karşılaştırma testleri kullanılarak ulaşıldı.Çalışmada, CASP-13 ölçeği puan ortalaması, 27,21 ± 8,40 ve medyanı 29 (3-39) olarak belirlendi. Cinsiyeti erkek olan, eğitim seviyesi yüksek, sosyal güvencesi olan, düzenli maaşı ve ilave gelir kaynağı olan, gelirini kendine kullanabilen yaşlılarda yaşam kalitesi yüksekti. Kronik hastalığı ve ağrısı olan, baston kullanan ve inkontinansı bulunan yaşlılarda yaşam kalitesi düşüktü. Uyuyabilen, uyku kalitesinden memnun olan, düzenli yürüyüş yapan, iştahı yerinde olan ve et, balık veya tavuk tüketebilen yaşlılarda yaşam kalitesi yüksekti. Sonuç olarak, taşra şartlarında yaşlıları sağlık, sosyal ve ekonomik yönden destekleyen yaşlı dostu politikalar üretilmesi gerektiği önerildi.

The aim of this study is to determine the quality of life (QOL) of the elderly living in Eldivan district of Çankırı, to reveal the effects of economic, health, social data and nutritional habits of the elderly on their QOL. A total of 180 elderly individuals living in the district and selected by random sampling method were included in the study, which was carried out through face-to-face interviews. In the study carried out in September-October 2020, Elderly Information Form, Katz Daily Living Activities Scale and CASP-19 Elderly Quality of Life Scale Turkey Version (CASP-13) were used. Statistically significant results affecting QOL were obtained by using comparison tests of univariate group rank values over CASP-13 scores.In the study, the mean CASP-13 scale score was 27.21 ± 8.40 and the median was 29 (3-39). The QOL was high in the elderly who were male, had a high education level, had social security, had a regular salary and an additional source of income, and could use their income for themselves. The QOL was low in the elderly with chronic disease and pain, using a cane and incontinence. The QOL was higher in the elderly who were able to sleep, were satisfied with the quality of sleep, walked regularly, had a good appetite, and could consume meat, fish or chicken. As a result, it was suggested that elderly-friendly policies should be produced that support the elderly in terms of health, social and economic aspects in rural conditions.