hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
XVII. Yüzyılın İlk Yarısında Toskana  Grandukalığında Türk Esirler
XVII. Yüzyılın İlk Yarısında Toskana  Grandukalığında Türk Esirler
Yazar: Acıpınar, Mikail
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Floransa, Tos/cana Grandukalığı, Akdeniz. Esaret

XIV. yüzyıldan itibaren Akdeniz’de Türkler ve İtalyan şehir devletleri arasında yoğun siyasi ve ticari ilişkiler yaşanmıştır. XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’de bir deniz gücü olarak ortaya çıkışının ardından bu ilişkilerin boyutu da genişlemiştir. Bu dönemde, Akdeniz havzasında tartışmasız bir güç olarak varlığını kabul ettirmiş olan Türklerle olumlu veya olumsuz bir ilişki içinde olma mecburiyeti Floransa Devleti’ni de doğrudan etkilemekteydi. İki devlet arasında oldukça dostane bir şekilde başlayan münasebetler zamanla farklı boyutlar kazanmıştır. Makalede, bu ilişkiler neticesinde XVII. yüzyılın ilk yarısında Toskana korsanları tarafından esir edilen Türklerin özgürlüğüne kavuşturulması amacıyla yapılan girişimler ve bunların ticarete etkileri ele alınacaktır

XIV. yüzyıldan itibaren Akdeniz’de Türkler ve İtalyan şehir devletleri arasında yoğun siyasi ve ticari ilişkiler yaşanmıştır. XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’de bir deniz gücü olarak ortaya çıkışının ardından bu ilişkilerin boyutu da genişlemiştir. Bu dönemde, Akdeniz havzasında tartışmasız bir güç olarak varlığını kabul ettirmiş olan Türklerle olumlu veya olumsuz bir ilişki içinde olma mecburiyeti Floransa Devleti’ni de doğrudan etkilemekteydi. İki devlet arasında oldukça dostane bir şekilde başlayan münasebetler zamanla farklı boyutlar kazanmıştır. Makalede, bu ilişkiler neticesinde XVII. yüzyılın ilk yarısında Toskana korsanları tarafından esir edilen Türklerin özgürlüğüne kavuşturulması amacıyla yapılan girişimler ve bunların ticarete etkileri ele alınacaktır
İznik İmparatorluğu Ordusu
İznik İmparatorluğu Ordusu
Yazar: Ayönü, Yusuf
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İzni/c İmparatorluğu, Latinler, Kumanlar, Varangı'an, Vardariot

et  Tarih boyunca devletleri kuran da yıkan da ordular olmuştur. Diğer bir deyişle bir devletin ömrü  sahip olduğu ordusunun gücü ile ilgilidir. Komnenos hanedanı dönemi Bizans ordusu örnek  alınarak kurulan İznik ordusu, sayı ve teçhizat bakımından XII. yüzyıl Bizans ordusu ile  karşılaştırılamasa da kazandığı başarılar çok daha dikkat çekicidir. İstanbul’daki Latinler,  Trabzon’daki Komnenler ve Konya’daki Selçuklular tarafindan çevrili bir coğrafyada kurulan  İznik İmparatorluğu, sahip olduğu güçlü ordusu sayesinde rakiplerine karşı üstünlük  sağlayabilmiş ve nihayet 1261 yılında İstanbul’u yeniden ele geçirerek Bizans’ı ihya etmiştir. Bu  makalede I. Theodoros Laskaris tarafından kurulan İznik İmparatorluğu ordusu üzerinde  durulacaktır

et  Tarih boyunca devletleri kuran da yıkan da ordular olmuştur. Diğer bir deyişle bir devletin ömrü  sahip olduğu ordusunun gücü ile ilgilidir. Komnenos hanedanı dönemi Bizans ordusu örnek  alınarak kurulan İznik ordusu, sayı ve teçhizat bakımından XII. yüzyıl Bizans ordusu ile  karşılaştırılamasa da kazandığı başarılar çok daha dikkat çekicidir. İstanbul’daki Latinler,  Trabzon’daki Komnenler ve Konya’daki Selçuklular tarafindan çevrili bir coğrafyada kurulan  İznik İmparatorluğu, sahip olduğu güçlü ordusu sayesinde rakiplerine karşı üstünlük  sağlayabilmiş ve nihayet 1261 yılında İstanbul’u yeniden ele geçirerek Bizans’ı ihya etmiştir. Bu  makalede I. Theodoros Laskaris tarafından kurulan İznik İmparatorluğu ordusu üzerinde  durulacaktır
Türkmen Şehri Musul’un Geç  Ortaçağdaki Fiziki Yapısı Üzerine Bir Değerlendirme
Türkmen Şehri Musul’un Geç  Ortaçağdaki Fiziki Yapısı Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Bakır, Abdülhalik
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Musul, Geç Ortaçağ, Şehir, Fiziki Yapı. Musul Ataba/(leri

Bilindiği gibi şehirler, insanlık tarihinin uygarlık beşikleridir. Musul’un Irak’ın kuzeyindeki dağlık bölgelere ve hatta Anadolu’daki Toros dağlarına yakın bir coğrafyada yer alması, yapı işleri başta olınak üzere pek çok alanda büyük kolaylık sağlıyordu. Musul, çok eski bir şehir olmasından dolayı birçok medeniyetin odak noktası olmuştur. Çalışmamızda incelediğimiz dönem, Türk devletlerinin Musul’da hakim olduğu bir dönemdir. Bu dönemde Musul, hayatın bütün alanlarında olduğu gibi fıziki yapı açısından da çok parlak bir dönem geçirmiştir. Ancak bu özelliklerine rağmen, hiçbir coğrafyacımız şehirdeki köprü, kanal, yol, hükümet konağı dışındaki kurumlardan, spor ve eğlence mekânlarından, hububat depoları, atölye ve fabrikalar, tabakhane, kilise ve manastırlar ile kütüphanelerden söz etmemişlerdir. Böylece bir eksiklik ortaya çıkmıştır. Musul imar faaliyetleri açısından da oldukça canlı bir kenttir. Bunu da Selçuklular ve Atabekler döneminde imar çalışmalarının yapıldığı diğer şehirlerden anlıyoruz. Bundan dolayı bu yapılar hakkında bir değerlendirme yapma olanağımız olamadı. Yine de geç Ortaçağ’da Türklerin hakim olduğu dönemdeki Musul’un fiziki yapısıyla ilgili bir tablo çizmeye çalıştık. Makalemizde, Ortaçağ coğrafyacılarının Musul hakkında sunmuş oldukları bilgileri aktardık, sonra da o bilgileri diğer tarihsel kaynak ve araştırmaların yardımı ile değerlendirmeye çalıştık

Bilindiği gibi şehirler, insanlık tarihinin uygarlık beşikleridir. Musul’un Irak’ın kuzeyindeki dağlık bölgelere ve hatta Anadolu’daki Toros dağlarına yakın bir coğrafyada yer alması, yapı işleri başta olınak üzere pek çok alanda büyük kolaylık sağlıyordu. Musul, çok eski bir şehir olmasından dolayı birçok medeniyetin odak noktası olmuştur. Çalışmamızda incelediğimiz dönem, Türk devletlerinin Musul’da hakim olduğu bir dönemdir. Bu dönemde Musul, hayatın bütün alanlarında olduğu gibi fıziki yapı açısından da çok parlak bir dönem geçirmiştir. Ancak bu özelliklerine rağmen, hiçbir coğrafyacımız şehirdeki köprü, kanal, yol, hükümet konağı dışındaki kurumlardan, spor ve eğlence mekânlarından, hububat depoları, atölye ve fabrikalar, tabakhane, kilise ve manastırlar ile kütüphanelerden söz etmemişlerdir. Böylece bir eksiklik ortaya çıkmıştır. Musul imar faaliyetleri açısından da oldukça canlı bir kenttir. Bunu da Selçuklular ve Atabekler döneminde imar çalışmalarının yapıldığı diğer şehirlerden anlıyoruz. Bundan dolayı bu yapılar hakkında bir değerlendirme yapma olanağımız olamadı. Yine de geç Ortaçağ’da Türklerin hakim olduğu dönemdeki Musul’un fiziki yapısıyla ilgili bir tablo çizmeye çalıştık. Makalemizde, Ortaçağ coğrafyacılarının Musul hakkında sunmuş oldukları bilgileri aktardık, sonra da o bilgileri diğer tarihsel kaynak ve araştırmaların yardımı ile değerlendirmeye çalıştık
XI . Yüzyılda Fethiye Kazasındaki Krom  Madenleri ve İşletme İmtiyazları
XI . Yüzyılda Fethiye Kazasındaki Krom  Madenleri ve İşletme İmtiyazları
Yazar: Baykara, Arzu
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Menteşe Sancağı, Fethiye Kazası, Madencilik, İmtiyaz, İşletme

XIX. yüzyılda Aydın Vilayeti Menteşe Sancağına bağlı olan Fethiye Kazası, tarım, hayvancılık ve madenciliğin yoğun olduğu bir yer olarak dikkat çeker. Fethiye, Milas ve Bodrum kazası kadar dikkate değer bir yer olmamakla beraber krom ve manganez madenlerinin işletildiği bir kazadır. XIX. yüzyılda madenlerin genellikle yabancı işletmelerin elinde olduğu görülür. Biz bunu Türklerin elinde yeterince sermaye birikimi olmamasına ve savaş içinde bulunan halkın bu alana el atamamasına bağlayabiliriz. Madenlerin aile şirketleri tarafından işletilmesi ve bunun da yolsuzluklara yol açtığı da görülmekte ise de madenler, önemli bir ihraç malıdır

XIX. yüzyılda Aydın Vilayeti Menteşe Sancağına bağlı olan Fethiye Kazası, tarım, hayvancılık ve madenciliğin yoğun olduğu bir yer olarak dikkat çeker. Fethiye, Milas ve Bodrum kazası kadar dikkate değer bir yer olmamakla beraber krom ve manganez madenlerinin işletildiği bir kazadır. XIX. yüzyılda madenlerin genellikle yabancı işletmelerin elinde olduğu görülür. Biz bunu Türklerin elinde yeterince sermaye birikimi olmamasına ve savaş içinde bulunan halkın bu alana el atamamasına bağlayabiliriz. Madenlerin aile şirketleri tarafından işletilmesi ve bunun da yolsuzluklara yol açtığı da görülmekte ise de madenler, önemli bir ihraç malıdır
Osmanlı Devleti’nin 1917 Yılı Yabancı  Nüfusu
Osmanlı Devleti’nin 1917 Yılı Yabancı  Nüfusu
Yazar: Bilgi, Nejdet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Osmanlı ’da yabancı nil/ils, nüfus istatistiği, vatandaşlık, kapitülasyonlar

Osmanlı nüfus sayım sonuçları veya istatistiklerinde, yabancı nüfusa düzenli veya ayrıntılı olarak yer verilmemektedir. Dolayısıyla ülkedeki yabancı nüfusun zaman içindeki değişimi ve dağılımı tam olarak ortaya konulamamaktadır. Bu çalışmadaki yabancı nüfus bilgileri, 1917 yılına aittir ve diğerlerinden daha ayrıntılıdır. Ancak bu bilgiler, genel bir nüfus sayım sonucu veya istatistikte yer almamaktadır. Dahiliye Nezareti bünyesinde, güvenlikle ilgili birimler tarafından, savaş dönemi şartlarında düzenlenmiş belgelerde bulunmaktadır. 1917 yılında bütün vilayet ve müstakil sancaklardan istenmiş ve merkezde toplanmış bilgilerdir. Bu çalışma, söz konusu nüfus bilgilerinin istatistiki dökümü yanında, kapsamına ilişkin değerlendimıeleri, 1917 öncesi ve sonrasına ait yabancı nüfus bilgileriyle mukayeseyi içemıektedir

Osmanlı nüfus sayım sonuçları veya istatistiklerinde, yabancı nüfusa düzenli veya ayrıntılı olarak yer verilmemektedir. Dolayısıyla ülkedeki yabancı nüfusun zaman içindeki değişimi ve dağılımı tam olarak ortaya konulamamaktadır. Bu çalışmadaki yabancı nüfus bilgileri, 1917 yılına aittir ve diğerlerinden daha ayrıntılıdır. Ancak bu bilgiler, genel bir nüfus sayım sonucu veya istatistikte yer almamaktadır. Dahiliye Nezareti bünyesinde, güvenlikle ilgili birimler tarafından, savaş dönemi şartlarında düzenlenmiş belgelerde bulunmaktadır. 1917 yılında bütün vilayet ve müstakil sancaklardan istenmiş ve merkezde toplanmış bilgilerdir. Bu çalışma, söz konusu nüfus bilgilerinin istatistiki dökümü yanında, kapsamına ilişkin değerlendimıeleri, 1917 öncesi ve sonrasına ait yabancı nüfus bilgileriyle mukayeseyi içemıektedir
Ortaçağ Ermeni Kaynaklarına Göre Selçuklu  Sultanları
Ortaçağ Ermeni Kaynaklarına Göre Selçuklu  Sultanları
Yazar: Ersan, Mehmet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Selçuklu Hı'ikiimdarları, Ermeni Tarihçiler, Bizans İnmaratorluğu, Ortaçağ

Türklerin Anadolu’yu fethinden önce Ermeniler, yaşadıkları coğrafyaya hâkim olan devletlere tabi olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu devletlerden özellikle Bizans, Gregoryen Ermenilere karşı daima baskı siyaseti takip etmiştir. Avrupalıların 1096 yılında başlattıkları Haçlı Seferleri sonucunda Anadolu’da kurdukları devletçikler ile batılıların yönetim anlayışlarını da gören Ermeniler, XI. yüzyılın ortalarından itibaren Anadolu’da hükümran olan Türkler hakkındaki kanaatlerini kaleme aldıkları eserlerine yansıtmışlardır. Bu makalede, Ortaçağ Ermeni tarih yazarlarının eserlerinde yer alan Selçuklu hükümdarları hakkındaki kayıtlar değerlendirilmektedir

Türklerin Anadolu’yu fethinden önce Ermeniler, yaşadıkları coğrafyaya hâkim olan devletlere tabi olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu devletlerden özellikle Bizans, Gregoryen Ermenilere karşı daima baskı siyaseti takip etmiştir. Avrupalıların 1096 yılında başlattıkları Haçlı Seferleri sonucunda Anadolu’da kurdukları devletçikler ile batılıların yönetim anlayışlarını da gören Ermeniler, XI. yüzyılın ortalarından itibaren Anadolu’da hükümran olan Türkler hakkındaki kanaatlerini kaleme aldıkları eserlerine yansıtmışlardır. Bu makalede, Ortaçağ Ermeni tarih yazarlarının eserlerinde yer alan Selçuklu hükümdarları hakkındaki kayıtlar değerlendirilmektedir
Babadağı Kasabasının XIX. Yüzyıl  Ortalarındaki Sosyal ve Ekonomik Yapısı
Babadağı Kasabasının XIX. Yüzyıl  Ortalarındaki Sosyal ve Ekonomik Yapısı
Yazar: Gökçe, Turan
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Babadağı, Balkanlar, Dobruca, nüfus, vergi, ekonomi, femettüat defterleri

Romanya’nın Tulcea iline bağlı eski bir Türk yerleşmesi olarak varlığım devam ettirmekte olan Babadağı, Sarı Saltuk önderliğinde XIII. yüzyılda kuruldu. Osmanlı yönetiminde, XVI ve XVII. yüzyıllarda kaydetmiş olduğu büyüme sonucunda Kuzey Dobruca’da önemli bir merkez haline gelen kasaba, Rus işgaline maruz kaldığı 1771’den itibaren küçülme sürecine girdi. Bu makalede, 1845 tarihli temettüat defterlerine dayanarak, Babadağı kasabasının söz konusu küçülme sürecinin şekillendirdiği sosyal ve ekonomik tablosu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu cümleden olarak, 19 ünite halinde 411 hanenin kayıtlı bulunduğu kasabanın, çoğunluğu teşkil eden Müslüman Türklerle birlikte farklı etnik gruplara mensup Hıristiyan, Ermeni ve Yahudilerden oluşan nüfusu, meslek grupları, gelir kaynakları ve sair ekonomik özellikleri üzerinde durulmuştur

Romanya’nın Tulcea iline bağlı eski bir Türk yerleşmesi olarak varlığım devam ettirmekte olan Babadağı, Sarı Saltuk önderliğinde XIII. yüzyılda kuruldu. Osmanlı yönetiminde, XVI ve XVII. yüzyıllarda kaydetmiş olduğu büyüme sonucunda Kuzey Dobruca’da önemli bir merkez haline gelen kasaba, Rus işgaline maruz kaldığı 1771’den itibaren küçülme sürecine girdi. Bu makalede, 1845 tarihli temettüat defterlerine dayanarak, Babadağı kasabasının söz konusu küçülme sürecinin şekillendirdiği sosyal ve ekonomik tablosu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu cümleden olarak, 19 ünite halinde 411 hanenin kayıtlı bulunduğu kasabanın, çoğunluğu teşkil eden Müslüman Türklerle birlikte farklı etnik gruplara mensup Hıristiyan, Ermeni ve Yahudilerden oluşan nüfusu, meslek grupları, gelir kaynakları ve sair ekonomik özellikleri üzerinde durulmuştur
XIX . Yüzyıl Ortalarında Alaşehir
XIX . Yüzyıl Ortalarında Alaşehir
Yazar: Gökmen, Ertan
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Alaşehir, T emettüat Defteri, Manisa. Osmanlı Devleti, Nüfus

XIX. Yüzyılın ilk yarısında vergi kaynaklarını yeniden tespit ederek halkın üzerindeki vergi yükünü hafiflemek vergi adaletsizliğini önlemek amacıyla temettüat yazımları yapılmıştır. Bu defterlerdeki bilgiler Osmanlı şehir ve kasabalarının sosyo-ekonomik ve demografik yapısını ortaya koymamızı sağlayan bilgiler içermektedir. Alaşehir kazasında da 1844-45 yıllarında temettüat yazımları yapılmıştır. Bu çalışmada, temettüat defterlerine dayalı olarak XIX. Yüzyıl ortalarında Alaşehir kasabası mahalleleri, demografik durumu, esnaf yapısı, bu esnaflar tarafından kullanılan dükkânlar, mağazalar ve hanlar hakkında bilgi verilmiştir. Bunlara ilave olarak Alaşehir’deki Müslim ve gayrimüslim grupların sosyal ve ekonomik durumları karşılaştırılmıştır

XIX. Yüzyılın ilk yarısında vergi kaynaklarını yeniden tespit ederek halkın üzerindeki vergi yükünü hafiflemek vergi adaletsizliğini önlemek amacıyla temettüat yazımları yapılmıştır. Bu defterlerdeki bilgiler Osmanlı şehir ve kasabalarının sosyo-ekonomik ve demografik yapısını ortaya koymamızı sağlayan bilgiler içermektedir. Alaşehir kazasında da 1844-45 yıllarında temettüat yazımları yapılmıştır. Bu çalışmada, temettüat defterlerine dayalı olarak XIX. Yüzyıl ortalarında Alaşehir kasabası mahalleleri, demografik durumu, esnaf yapısı, bu esnaflar tarafından kullanılan dükkânlar, mağazalar ve hanlar hakkında bilgi verilmiştir. Bunlara ilave olarak Alaşehir’deki Müslim ve gayrimüslim grupların sosyal ve ekonomik durumları karşılaştırılmıştır
Yerel Kayıtlar  Işında XVIII. Yüzyıl Sonlarında İzmir
Yerel Kayıtlar  Işında XVIII. Yüzyıl Sonlarında İzmir
Yazar: Günay, Vehbi
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, İzmir, Sosyo—ekonomik Tarih, Masraf ve Tevzi Defterleri

XVII. yüzyılda Levant dünyasında ticari bir merkez olarak parlayan ve gelişimini izleyen yüzyıllarda sürdüren İzmir’in bu dönemlere ait yerel arşiv kayıtları mevcut değildir. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında yürürlüğe konulan yerel harcamaların belirli bir usule göre mahallinde ödenmesi uygulanması sonucu ortaya çıkan kayıtlar bizlere sosyo-ekonomik tarih için vazgeçilmez nitelikte bilgiler sunmaktadır. Sözü edilen bilgilerin yer aldığı arşiv kayıtları XVIII, yüzyıl sonlarında İzmir’in sosyo-ekonomik ve idari tarihine ışık tutmaktadır

XVII. yüzyılda Levant dünyasında ticari bir merkez olarak parlayan ve gelişimini izleyen yüzyıllarda sürdüren İzmir’in bu dönemlere ait yerel arşiv kayıtları mevcut değildir. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında yürürlüğe konulan yerel harcamaların belirli bir usule göre mahallinde ödenmesi uygulanması sonucu ortaya çıkan kayıtlar bizlere sosyo-ekonomik tarih için vazgeçilmez nitelikte bilgiler sunmaktadır. Sözü edilen bilgilerin yer aldığı arşiv kayıtları XVIII, yüzyıl sonlarında İzmir’in sosyo-ekonomik ve idari tarihine ışık tutmaktadır
Osmanlı  İmparatorluğu’nun Tasfiyesi Sürecinde Amerikan  Politikası
Osmanlı  İmparatorluğu’nun Tasfiyesi Sürecinde Amerikan  Politikası
Yazar: Karakaş, Nuri
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Amerika Birleşik Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu, Baş/can Wilson

Birinci Dünya Savaşı’na Nisan 1917’de katılan Amerika Birleşik Devletleri, savaşın İtilaf Devletleri tarafından kazanılmasında önemli bir rol oynadı. Bunun yanında ülkesini bu büyük savaşa sokan Amerikan Başkanı Woodrow Wilson, 8 Ocak 1918’de savaş sonrası yapılacak düzenlemelerde uyulması için “On Dört Nokta”yı Amerikan Senatosu’nda ilan etti. Savaş sonrası yapılan barış düzenlemelerinde yenik durumdaki Osmanlı İmparatorluğu da konu edilmişti. Ancak İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu ile yapılacak barışı, önemli savaş amaçlarından birisi olan “Doğu Sorunu”nun çözümü, başka bir ifadeyle Osmanlı İmparatorluğu’nun tasfiyesi olarak ele almışlar, Başkan Wilson’un liderliğindeki Amerika da konuya bu şekilde müdahil olmuştu. Barış görüşmeleri sırasında Başkan Wilson’un kendi ilan ettiği prensipleri yadsıyarak, Türklerin çoğunluğu oluşturduğunu bilmesine karşın, İzmir’in Yunanlılar tarafından işgaline izin verdiği gibi, Doğu Anadolu’da da büyük bir “Ermeni Devleti”nin kurulmasını teşvik ettiği görülmüştü

Birinci Dünya Savaşı’na Nisan 1917’de katılan Amerika Birleşik Devletleri, savaşın İtilaf Devletleri tarafından kazanılmasında önemli bir rol oynadı. Bunun yanında ülkesini bu büyük savaşa sokan Amerikan Başkanı Woodrow Wilson, 8 Ocak 1918’de savaş sonrası yapılacak düzenlemelerde uyulması için “On Dört Nokta”yı Amerikan Senatosu’nda ilan etti. Savaş sonrası yapılan barış düzenlemelerinde yenik durumdaki Osmanlı İmparatorluğu da konu edilmişti. Ancak İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu ile yapılacak barışı, önemli savaş amaçlarından birisi olan “Doğu Sorunu”nun çözümü, başka bir ifadeyle Osmanlı İmparatorluğu’nun tasfiyesi olarak ele almışlar, Başkan Wilson’un liderliğindeki Amerika da konuya bu şekilde müdahil olmuştu. Barış görüşmeleri sırasında Başkan Wilson’un kendi ilan ettiği prensipleri yadsıyarak, Türklerin çoğunluğu oluşturduğunu bilmesine karşın, İzmir’in Yunanlılar tarafından işgaline izin verdiği gibi, Doğu Anadolu’da da büyük bir “Ermeni Devleti”nin kurulmasını teşvik ettiği görülmüştü
Osmanlı Devleti’nde Şeker Fabrikası  Kurma Teşebbüsleri
Osmanlı Devleti’nde Şeker Fabrikası  Kurma Teşebbüsleri
Yazar: Karayaman, Mehmet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Şeker Üretimi, İmtiyaz, Sanayi üretimi

19. yüzyılın başlarında Avrupa’da şeker sanayinin gelişmeye başlaması, Osmanlı Devleti’ni de harekete geçirmiş ve şeker fabrikası kurulması için bazı girişimler yapılmıştır. 1840 yılında, Arnavutköylü Dimitri Efendi, İstanbul yakınında bir şeker fabrikası kurmak için faaliyete geçmiştir. Dimitri Efendi, Rumeli ve Anadolu’da şeker pancarı yetiştirmek ve şeker üretmek için on yıllık bir imtiyaz hakkı elde etmiştir. Ancak şeker fabrikası kurma girişimi sonuçsuz kalmıştır. 1847 yılında Afyonlu Yusuf Bey, 1866 yılında Davutoğlu Karabet, 1879 yılında Fenerler imtiyazı sahibi Miclıel Paşa, 1891 yılında Müşir Rauf Bey tarafından şeker fabrikası kurmak için adım atılınışsa da fabrika kurulamamıştır. Çalışmamızda, başta Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne bağlı Osmanlı Arşivi belgeleri olmak üzere, mevcut kaynaklardan da yararlanılarak, şeker fabrikası kurmak için kimlerin teşebbüse geçtiği, fabrikaların nerelerde kurulmasının planlandığı, atılan adımların başarısız olmasında nelerin etkili olduğu gibi sorulara cevap verilmeye çalışılacaktır

19. yüzyılın başlarında Avrupa’da şeker sanayinin gelişmeye başlaması, Osmanlı Devleti’ni de harekete geçirmiş ve şeker fabrikası kurulması için bazı girişimler yapılmıştır. 1840 yılında, Arnavutköylü Dimitri Efendi, İstanbul yakınında bir şeker fabrikası kurmak için faaliyete geçmiştir. Dimitri Efendi, Rumeli ve Anadolu’da şeker pancarı yetiştirmek ve şeker üretmek için on yıllık bir imtiyaz hakkı elde etmiştir. Ancak şeker fabrikası kurma girişimi sonuçsuz kalmıştır. 1847 yılında Afyonlu Yusuf Bey, 1866 yılında Davutoğlu Karabet, 1879 yılında Fenerler imtiyazı sahibi Miclıel Paşa, 1891 yılında Müşir Rauf Bey tarafından şeker fabrikası kurmak için adım atılınışsa da fabrika kurulamamıştır. Çalışmamızda, başta Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne bağlı Osmanlı Arşivi belgeleri olmak üzere, mevcut kaynaklardan da yararlanılarak, şeker fabrikası kurmak için kimlerin teşebbüse geçtiği, fabrikaların nerelerde kurulmasının planlandığı, atılan adımların başarısız olmasında nelerin etkili olduğu gibi sorulara cevap verilmeye çalışılacaktır
Aydınoğlu İsa Bey:  Bir Bâni
Aydınoğlu İsa Bey:  Bir Bâni
Yazar: Telci, Cahit
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Aydınoğlu Beyliği, İsa Bey, Birgi, Selçuk, Kiraz, Camı", T evziname

Aydınoğlu Beyliği XIV. Yüzyılın başlarında tarih sahnesine çıkmıştır. Bu beylik 1389—90 yıllarında Yıldırım Bayezid’in beylikler üzerine yaptığı sefer neticesinde Osmanlılara tabi olmuştur. 1402 yılında Ankara Savaşı’nı takip eden hadiseler sırasında aile yeniden Aydın sahasına hâkim olmaya çalışmışsa da 1426 yılı itibariyle Aydınoğlu Beyliği ve hakim olduğu bölge kesin olarak Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Aydınoğlu İsa Bey, elimizdeki bilgilere göre 1360 yılı sonrasında, Hızır Bey’in ölümünün ardından beylik tahtına oturmuştur. Vakıf kayıtları Aydınoğlu İsa Bey adına üç camiden bahsetmektedir. Bunlar Ayasuluğ (bugünkü Selçuk), Birgi ve Keles (bugünkü Kiraz) camileridir. Ancak üzerindeki kitabesinden de Birgi’deki caminin İsa Bey değil Aydınoğlu Mehmed Bey zamanında yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu çalışma hem bu problemi ortaya koymak hem de bu üç camiye ait 1401 tarihli tevzinameyı' değerlendirmeyi amaçlamaktadır

Aydınoğlu Beyliği XIV. Yüzyılın başlarında tarih sahnesine çıkmıştır. Bu beylik 1389—90 yıllarında Yıldırım Bayezid’in beylikler üzerine yaptığı sefer neticesinde Osmanlılara tabi olmuştur. 1402 yılında Ankara Savaşı’nı takip eden hadiseler sırasında aile yeniden Aydın sahasına hâkim olmaya çalışmışsa da 1426 yılı itibariyle Aydınoğlu Beyliği ve hakim olduğu bölge kesin olarak Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Aydınoğlu İsa Bey, elimizdeki bilgilere göre 1360 yılı sonrasında, Hızır Bey’in ölümünün ardından beylik tahtına oturmuştur. Vakıf kayıtları Aydınoğlu İsa Bey adına üç camiden bahsetmektedir. Bunlar Ayasuluğ (bugünkü Selçuk), Birgi ve Keles (bugünkü Kiraz) camileridir. Ancak üzerindeki kitabesinden de Birgi’deki caminin İsa Bey değil Aydınoğlu Mehmed Bey zamanında yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu çalışma hem bu problemi ortaya koymak hem de bu üç camiye ait 1401 tarihli tevzinameyı' değerlendirmeyi amaçlamaktadır