Coğrafi Özelliklerin Yaşlı Bireylerin Gündelik Yaşamları Üzerine Etkileri
Effects of Geographical Features on the Everyday Life of Older Adults
Yazar: Doğanay, Gülşah
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 30 No. 53, 2024
Anahtar kelimeler: Turkish and Social Sciences Education (Diğer) ; Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer) ; City in Human Geography ; Beşeri Coğrafyada Kent ; Population Geography ; Nüfus Coğrafyası ; Turkish Human Geography ; Türkiye Beşeri Coğrafyası ; Yaşlı birey,yaşlanmanın coğrafyası,gündelik yaşam ve mekân,yerinde yaşlanma ; older adults,the geography of ageing,everyday life and space,aging-in-place

Bu çalışma, Giresun’un bazı coğrafi özelliklerinin (eğim, ulaşım, güneşlenme, kır-kent arası yaşam, sahil) yaşlıların mekân tercihlerine ve gündelik yaşam aktivitelerine etkilerini anlamak amacıyla planlanmıştır. Bu amaçla sekiz kadın, yedi erkek toplam 15 katılımcıya yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan mülakat uygulanmıştır. Katılımcılar 65 yaş ile 89 yaş aralığındadır. Fenomenolojik yaklaşımla hazırlanan çalışmada, bulgular içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Özellikle fındık tarımı ile ilgili işler ve hobi bahçeciliği faaliyetlerinin kırsal yaşam ile bağlantısı olan yaşlı bireylerin mekân tercihlerini etkilediği belirlenmiştir. Çalışmada mekân tercihlerinin cinsiyet, ulaşım koşulları ve sosyoekonomik faktörlere göre değiştiği de görülmüştür. Erkekler daha çok kamusal alanları (kahvehane, cami vb.) kullanırken kadınlar evlerine yakın (park, market, semt pazarı vb.) mekânları daha fazla kullanmaktadır. Giresun’un eğimli yapısı ve barınma koşulları, yaşlıların gündelik yaşamlarını etkilemektedir. Kentteki yaya hareketliliğini doğrudan etkileyen alt ve üst geçitler yaşlıların sahil kullanımlarını sınırlamaktadır. Yerinde yaşlanma olgusu bağlamında ise uzun süre yaşadıkları ya da çocukluk/gençlik dönemlerinin geçtiği mahallerde yaşamayı tercih ettikleri belirlenmiştir. Araştırma, yaşlı bireylerin olumsuz coğrafi koşullara rağmen yaşadıkları mekânlarla yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda duygusal ve toplumsal bağlar kurduklarını ortaya koymaktadır. Bu mekânlar, yaşlı bireyler için alışkanlıkların, aidiyet duygusunun, huzur, güven hissinin yanı sıra kişisel kimliğin şekillendiği anlamlı yerler olarak öne çıkmaktadır.

This study aims to understand the effects of the geographical features of Giresun (sunlight exposure, the dual rural-urban lifestyle, coastal areas) on the spatial preferences and everyday practices of older adults. Semi-structured interviews were conducted with 15 participants (8 women and 7 men) aged between 65 and 89. The data of the study, which was designed based on the phenomenological approach, were analyzed through content analysis. It was determined that the activities related to hazelnut farming and hobby gardening significantly influenced the spatial preferences of older adults. The study also revealed that the spatial preferences varied according to gender, transportation conditions, and socio-economic factors. Men were frequently more inclined to use public spaces (e.g., coffeehouses, mosques), while women preferred spaces which are closer to their houses (e.g., parks, markets, neighborhood bazaars). Giresun’s sloping terrain and housing conditions affect the everyday life of the older adults. It could be asserted that the overpasses and underpasses, which directly affect the pedestrian mobility in urban areas, limit their use of the coastal areas. In the context of aging-in-place, older adults prefer to live in neighborhoods where they lived for a long time or spent their childhood and youth. The research indicates that despite unfavorable geographical conditions, older adults have not only physical but also emotional and social bonds with the places they live in. These places stand out as meaningful places where habits, sense of belonging, peace, safety, and personal identity are being shaped for older adults.