Eğitimde Ödül ve Cezanın Öğrenci Davranışlarına Yansımalarına İlişkin Öğretmen Görüşleri
Teachers' Opinions on the Reflections of Reward and Punishment on Student Behaviors in Education
Yazar: Mercan, Ecehan; Gündüz, Yüksel
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Education Management ; Eğitim Yönetimi ; Eğitim,Öğretmen,Öğrenci davranışları,Ödül ve ceza ; Education,Teacher,Student behavior,Reward and punishment

Eğitim; bireylerin bilgi, beceri, değer ve davranışlarını geliştirmek amacıyla yapılan gerçekleştirilen planlı ve bilinçli bir süreçtir. Bu eğitim sürecinde öğretmenlerin ödül ve cezayı bir öğretim amacı olarak kullandıkları bilinmektedir. Fakat eğitimde ödül ve cezanın yansımalarının konusu geçmişten bugüne genel olarak tartışılmıştır. Son yıllarda bu alana ilişkin çalışmalar genel kabul görmüş düşüncelerin birçoğunun değişmesine neden olmuştur. Bu bağlamda yapılan araştırmanın amacı, öğretmen görüşlerine göre eğitim sürecinde uygulanan ödül ve ceza yöntemlerinin öğrenci davranışlarına yansımalarını saptamaktır. Bu araştırma olgu bilim deseninde tasarlanmış nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Samsun ilinde çeşitli türden okul türlerindelarda görev yapan ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile seçilen 20 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veri toplamak amacıyla kullanılacak görüşme soruları, uzman görüşleri alınıpnin alınmasından ve örnek uygulamadan sonra son şeklini almıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde çözümlenmesinde içerik analizi ve betimsel analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin ödül ve ceza uygulamalarına ilişkin görüşlerinin çoğunlukla olumlu olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin Ödül ödül yöntemleri nde öğretmenlerinarasından en çok maddi ödül yöntemlerini tercih ettikleriettiği, ceza yöntemlerinde söz konusu olduğunda de ise en çok ikinci tip cezaların kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Öğretmenler çoğunlukla ödül ve cezanın istendik davranışların kazandırılmasında çoğunlukla etkili olduğunu ve öğrenci davranışlarına olumlu yansıdığını belirtmişlerdir. Bu bağlamda, öğretmenler e dönükiçin, ödül ve cezanın olumsuzluklarına ilişkin bilgilendirme etkinlikleri düzenlenmelidir.

: Education is a planned and deliberate process aimed at developing individuals' knowledge, skills, values, and behaviors. It is known that teachers use rewards and punishments as instructional tools during this educational process. The reflections of these practices have been widely debated from past to present. In recent years, studies in this field have led to the reconsideration of many commonly accepted ideas. In this context, the aim of the present study is to determine the reflections of reward and punishment methods applied during the educational process on student behavior, according to teachers' perspectives. This research is a qualitative study designed in a phenomenological pattern. The study group consists of 20 teachers selected through maximum variation sampling, who were employed in various types of schools in the city of Samsun during the 2022-2023 academic year. A semi-structured interview form developed by the researcher was used for data collection. The interview questions used to collect data were finalized after receiving expert opinions and conducting a pilot study. Content and descriptive analysis techniques were employed to analyze the data obtained from the research. According to the findings, it was determined that teachers' views on the use of rewards and punishments were mostly positive. It was found that teachers predominantly preferred material rewards, and the most commonly used punishment methods involved second-type punishments. Teachers generally indicated that rewards and punishments were effective in fostering desired behaviors and positively impacted student behavior. In this context, information activities should be organized for teachers regarding the negative aspects of rewards and punishments.