Nevşehir ve çevresindeki volkanik yapıların sismik soğurulma yöntemi ile belirlenmesi
Nevşehir ve çevresindeki volkanik yapıların sismik soğurulma yöntemi ile belirlenmesi
Yazar: Şahin, Şakir; Öksüm, Erdinç
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Nevşehir,sismik dalga,soğurulma

Nevşehir ve çevresi Kuvaternervolkanizmasının yüzeyde yoğun olarak görüldüğü bir bölgedir. Bu sahalar sismikdalgaların yüksek soğurulma özelliği gösterdiği alanlardır. Bu volkanikyapıların ortaya konulması için üç boyutlu (3-B) P ve S dalga soğurulmasıparametreleri ( belirlenmiştir. Cisim dalgalarından P dalgası soğurulması, kabuktakisüreksizlik yapılarına, S dalga soğurulması ise gaz ve akışkan rezervuarlarınaduyarlıdır. Derinlikleri 1 km ile 30 arasında değişen toplam 815 deprem ait 1541sinyal değerlendirilmiştir. Deprem verileri Boğaziçi Üniversitesi KandilliRasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü’ne ait 5 adet üç bileşen geniş bantistasyon tarafından kaydedilmiştir. 3-B soğurulma yapısının ortaya konulmasıiçin Koda Normalizasyon Yöntemi kullanılmıştır. Bu depremlere ait P, S ve kodafazları belirlendikten sonra, bölgedeki hız modeline göre ters çözüm tekniği uygulanmıştır.Matlab kodunda yazılmış MuRAT-V.1 programı referans alınarak P ve S dalgasıgenliklerinin koda dalgası genliklerine ayrı ayrı enerji oranına dayanan yenibir bilgisayar programı yazılmıştır. Bu program kaynak ve alandan bağımsızkoda-normalizasyon yöntemini kullanmaktadır. Bu yazılım ile, genlik oranlarından hareketle dalga güzergahı hızfarklılıklarına göre ters çözüm tekniği kullanılarak Nevşehir ve çevresinde Pve S dalgası soğurulması  değerleri tespit edilmiştir. Eldeedilen sonuçlara göre yüzeyde soğurulmanın yüksek olduğu yerler; Melendiz Dağıve Aladağlar (Niğde) çevresi, Erciyes Dağı’nın kuzeybatısı civarıdır. Derine doğruilerledikçe P dalgası soğurulması tektonizmaya, S dalgası sorulması isevolkanizmaya bağlı olarak değiştiği gözlemlenmektedir.  Yaklaşık 30 km derinde soğurulmanın Erciyesdağı ve Aladağlar civarında tespit edilmiştir. Melendiz dağı civarındasoğurulma dağa çok üst kabukta görülmektedir. Bu da bölgedeki derin depremlerinEcemiş fayı üzerinde olduğu ve volkanizmanın bu tektonik yapıya göreşekillendiği sonucunu ortaya koymaktadır.

Nevşehir ve çevresi Kuvaternervolkanizmasının yüzeyde yoğun olarak görüldüğü bir bölgedir. Bu sahalar sismikdalgaların yüksek soğurulma özelliği gösterdiği alanlardır. Bu volkanikyapıların ortaya konulması için üç boyutlu (3-B) P ve S dalga soğurulmasıparametreleri ( belirlenmiştir. Cisim dalgalarından P dalgası soğurulması, kabuktakisüreksizlik yapılarına, S dalga soğurulması ise gaz ve akışkan rezervuarlarınaduyarlıdır. Derinlikleri 1 km ile 30 arasında değişen toplam 815 deprem ait 1541sinyal değerlendirilmiştir. Deprem verileri Boğaziçi Üniversitesi KandilliRasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü’ne ait 5 adet üç bileşen geniş bantistasyon tarafından kaydedilmiştir. 3-B soğurulma yapısının ortaya konulmasıiçin Koda Normalizasyon Yöntemi kullanılmıştır. Bu depremlere ait P, S ve kodafazları belirlendikten sonra, bölgedeki hız modeline göre ters çözüm tekniği uygulanmıştır.Matlab kodunda yazılmış MuRAT-V.1 programı referans alınarak P ve S dalgasıgenliklerinin koda dalgası genliklerine ayrı ayrı enerji oranına dayanan yenibir bilgisayar programı yazılmıştır. Bu program kaynak ve alandan bağımsızkoda-normalizasyon yöntemini kullanmaktadır. Bu yazılım ile, genlik oranlarından hareketle dalga güzergahı hızfarklılıklarına göre ters çözüm tekniği kullanılarak Nevşehir ve çevresinde Pve S dalgası soğurulması  değerleri tespit edilmiştir. Eldeedilen sonuçlara göre yüzeyde soğurulmanın yüksek olduğu yerler; Melendiz Dağıve Aladağlar (Niğde) çevresi, Erciyes Dağı’nın kuzeybatısı civarıdır. Derine doğruilerledikçe P dalgası soğurulması tektonizmaya, S dalgası sorulması isevolkanizmaya bağlı olarak değiştiği gözlemlenmektedir.  Yaklaşık 30 km derinde soğurulmanın Erciyesdağı ve Aladağlar civarında tespit edilmiştir. Melendiz dağı civarındasoğurulma dağa çok üst kabukta görülmektedir. Bu da bölgedeki derin depremlerinEcemiş fayı üzerinde olduğu ve volkanizmanın bu tektonik yapıya göreşekillendiği sonucunu ortaya koymaktadır.