Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki (5, 6, 7 ve 8. Sınıf) Etkinliklerin Değerlendirilmesi
Evaluation of Activities (5, 6, 7 and 8. Grade) in Secondary School Turkish Language Textbooks
Yazar: Sarıkaya, Bünyamin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Textbook,Activity,Turkish Lesson ; Ders kitabı,etkinlik,Türkçe dersi

Bu çalışmada ortaokul (5, 6, 7 ve 8. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin çeşitli açılardan değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ders kitaplarındaki etkinliklerin ana metin eksenli olup olmadığı ve etkinliklerde görsel unsurların kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmış ise hangi görsel türlerin tercih edildiği sorularına cevap aranmıştır. Çalışmada verilerin toplanmasında 2018-2019 eğitim-öğretim yılından itibaren geçerli olan yeni Türkçe ders kitaplarındaki etkinlikler değerlendirilmiştir. Betimsel nitelik taşıyan bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda; Türkçe ders kitaplarındaki toplam 932 etkinlikten büyük bir kısmının (% 64,59) ana metin eksenli olduğu tespit edilmiştir. Çalışma kapsamındaki bir diğer sonuç ise ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabı etkinliklerinde toplam 191 etkinliğin 99’unda görsel unsurların hiç yer almadığı; 6. sınıf Türkçe ders kitabı etkinliklerinde toplam 246 etkinliğin 233’ünde görsel unsurlara yer verilmediği; 7. sınıf Türkçe ders kitabı etkinliklerinde toplam 307 etkinlikten 223’ünde görsel unsurların yer almadığı; 8. sınıf Türkçe ders kitabı etkinliklerinde ise toplam 188 etkinliğin 166’sında görsel türlerin hiç olmadığıdır. Bu ders kitaplarında görsellerin kullanılmadığı etkinlik sayısı ise 721’dir. Ulaşılan bulgular doğrultusunda Türkçe ders kitaplarının her yönüyle daha özenli hazırlanması, Türkçe ders kitapları etkinliklerinde daha fazla görsel unsurlara yer verilmesi ve etkinliklerin ana metinlerden fazla koparılmaması önerilmiştir.

Theaim of this study is to evaluate the activities in the secondary school (5th,6th, 7th and 8th grade) Turkish languagetextbooks from different perspectives. More specifically, the study seeksanswers to the following questions: Are the activities in the textbooks maintext-based? Are visual elements used in the activities? And, if so, what typesof visual elements are used? For data collection, the activities in the newTurkish language textbooks valid as of the academic year 2018-2019 wereevaluated. In this descriptive study, document analysis, which is one ofqualitive research methods, has been used. Accordingto the result of the review, the fifth, sixth, seventh and eighth grade Turkishlanguage textbooks contain 191, 246, 307 and 188 activities, respectively.Results show that 602 of a total of 932 activities are main text-based (%64,59)and that 99, 233, 223 and 166 of the activities in the fifth-, sixth-, seventh-and eighth- grade textbooks, respectively, do not contain visual elements. Thenumber of the nonvisual activities in these textbooks is 721. As a result offindings, it has been proposed that Turkish textbooks should be prepared morecarefully in every aspect, more visual activities should be included in Turkishtextbooks and that activities should be more aligned with the main texts.