Çukurova Yöresi Hikâyelerinde ve Âşıkların Şiirlerinde Kanaatkârlık
The Austerity in the Stories of Çukurova Region and in the Poems of the Region’s Minstrels
Yazar: Topalak, Halil İbrahim
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Cultural Studies (Other) ; Kültürel çalışmalar (Diğer) ; Austerity,Çukurova,Nomadic Turks,Minstrel,Folk tales ; Kanaatkârlık,Çukurova,Göçerevli Türkler,Âşık,Halk hikâyeleri

Yıllarca göçerevli Türkmenlere ev sahipliği yapmış olan Çukurova, gerek âşıklık geleneği gerekse de hikâyecilik geleneği açısından oldukça zengin bir yerdir. Tüm Türk dünyası tarafından bilinen ve sevilen Karacaoğlan ve Türkiye Türkleri tarafından tanınan Dadaloğlu ve Âşık Feymânî gibi yaşamış ve yaşamakta olan âşıklar yetiştirmesi âşıklık geleneğinin; Yukarı Çukurova’da yer alan sadece Düziçi’nde yirmi yedi hikâyenin anlatılması bile yörede hikâyecilik geleneğinin güçlü olduğunu göstermektedir. Yörenin folklor açısından zengin olduğu; yörede yerli ve yabancı birçok bilim insanının, araştırmacının, folklor sevdalısı kişilerin araştırma ve derleme faaliyetlerinde bulunmalarından da anlaşılmaktadır. Gerek âşıkların/halk şairlerin eserlerinde gerekse de yörede anlatılan hikâyelerde Türklere ait birçok güzel haslet yer almaktadır ki bunlardan biri de kanaatkârlıktır. Yapılan çalışmalar, yöre Türkmenlerinin oldukça kanaatkâr olduğunu ortaya koymaktadır. Haliyle yöre Türkmenlerinin gerçek yaşamdaki kanaatkârlığı ile folklorundaki kanaatkârlığının büyük oranda birbiriyle uyumlu olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, Türklerin önemli bir değeri olan kanaatkârlığının mikro düzeyde de olsa Çukurova âşıklarının/halk şairlerinin eserlerindeki ve yörede anlatılan hikâyelerdeki yansımalarının izleri sürülmüştür. Yapılan çalışma, ele aldığımız mezkûr iki gelenekte de canlı bir kanaatkârlığın olduğunu göstermiştir. Günümüz dünyası, kitlesel tüketim toplumudur. Dünyanın bir parçası olan ülkemiz de haliyle aynı kategorinin içinde yer almaktadır. Bu çılgınlığa dur demek, bir nebze olsa da ket vurmak hepimizin bir görevidir. İşte, bu çalışmanın hedefi folklorumuzdan hareketle tekrardan her konuda olduğu gibi kanaatkârlık bakımından da özümüze dönmeyi amaçlamaktadır.

Çukurova, which has been home to nomadic Turkmens for years, is a very rich place in terms of both the tradition of minstrelsy and the tradition of stories. The fact that the tradition of minstrelsy has produced minstrels such as Karacaoğlan, who is known and loved by the whole Turkish world, and Dadaloğlu and Âşık Feymânî, who are known by the Turks of Türkiye, shows that the tradition of minstrelsy is strong in the region; even the fact that twenty-seven stories are told only in Düziçi, which is located in Upper Çukurova, shows that the storytelling tradition is strong in the region. That the region is rich in terms of folklore is also understood from the research and compilation activities of many local and foreign scientists, researchers and folklore lovers in the region. In both the works of minstrels/folk poets and in the stories told in the region, there are many good qualities of the Turks, one of which is austerity. In this study, traces the reflections of the austerity, which is an important value of the Turks, in the works of Çukurova minstrels / folk poets and the stories told in the region, albeit at a micro level. Studies have shown that the Turkmens of the region are quite austerity. Therefore, it can be seen that the austerity of the Turkmens in the region in real life and in their folklore are largely compatible with each other. This study has shown that there is a living austerity in both of the aforementioned traditions. Today's world is a society of mass consumption. Our country, which is a part of the world, is naturally in the same category. It is a duty of all of us to stop this madness, even if it is to some extent. So, the aim of this study is to return to our roots in every aspect as well as in terms of austerity with reference to our folklore.