Türkiye’deki Düzey-1 Bölgelerinin Eğitim Göstergeleri Açısından Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Değerlendirilmesi
Evaluation of Level-1 Regions in Turkey in terms of Educational Indicators with Multi-Criteria Decision Making Methods
Yazar: Durmaz, Korel İnanç; Çalış, Asli; Gencer, Cevriye
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; Education,NUTS Level-1 Regions,JSMAA,SMAA-2,SWARA ; Eğitim,İBBS Düzey-1 Bölgeleri,JSMAA,SMAA-2,SWARA

Eğitim, bireylerin ve toplumların hayat standartlarını yükseltir. Bir ülkenin kalkınması ve gelişmesi için her şeyden önce bireylerine kaliteli bir eğitim sunması gerekmektedir. Türkiye’de son dönemlerde artan eğitim yatırımları neticesinde geçmiş yıllara kıyasla eğitimde önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Eğitimin her kademesinde okullaşma oranı artmış, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ise azalmıştır. Bu çalışmada, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması’na (İBBS) göre Türkiye’deki Düzey-1 bölgelerinin ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde net okullaşma oranları, şube ve öğretmen başına düşen öğrenci sayıları gibi eğitim göstergeleri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Uygulama iki farklı senaryo üzerinden gerçekleştirilmiştir. Birinci senaryoda kriter ağırlıklarının eşit olduğu durum için Stochastic Multicriteria Acceptability Analysis-2 (SMAA-2) yöntemiyle; ikinci senaryoda ise kriterler için karar vericilerden alınan görüşler doğrultusunda Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis (SWARA) tabanlı SMAA-2 yöntemiyle alternatifler sıralanmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. Uygulamada, JSMAA yazılımına yeni bir eklenti entegre edilerek SWARA tabanlı SMAA-2 yöntemi için kriter ağırlıklarının yazılım içinde hesaplanması ve algoritmaya dahil edilmesi sağlanmıştır.

Education raises the living standard of individuals and societies. Before anything else, a country should provide quality education to its individuals to grow and develop. As a result of increased investment in education, significant improvements in education has been recorded in Turkey in recent years compared to the previous years. In all levels of education, the schooling ratio has increased and the number of students per teacher has decreased. In this study, it is aimed to the evaluation of Level-1 regions according to the Nomenclature of Territorial Units for Statistics (NUTS) in Turkey in terms of education indicators such as NET schooling ratio, number of students per division and number of students per teacher in primary, lower secondary and upper secondary schools with Multi-Criteria Decision-Making Methods (MCDM). Two different scenarios was used in the application. In the first scenario, Stochastic Multicriteria Acceptability Analysis-2 (SMAA-2) method was used for the situation where the criteria weights are equal; in the second scenario, according to the opinions taken from the decision makers for the criteria, the alternatives were sorted with the Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis (SWARA) based SMAA-2 method, and the results were interpreted. In the application, weights of criteria for the SWARA based SMAA-2 method were calculated within the software and were included in the algorithm and by integrating a new plugin into the JSMAA software.