EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİNDE FİRMALARIN KAZANÇ YÖNETİMİ EĞİLİMİ : BORSA İSTANBUL’DA BİR UYGULAMA
EARNINGS MANAGEMENT TENDENCIES OF COMPANIES IN PERIODS OF ECONOMIC CRISES: AN APPLICATION IN BORSA ISTANBUL
Yazar: Tunç, Evren; Karahan Gökmen, Mehpare
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Financial Accounting ; Finansal Muhasebe ; Kazanç Yönetimi,Ekonomik Kriz,Finansal Tablolar ; Earnings Management,Economic Crises,Financial Statements

Yatırımcıların ilgisini çekmek, uygun maliyetli kredi kaynaklarına ulaşmak, kısıtlamalardan kurtulmak ve teşviklerden faydalanmak sağlıklı bir finansal duruma ve güçlü bir finansal performansa sahip olmayı gerektirir. Şirketlerin sürdürülebilir bir karlılığa sahip olduğunu gösterme isteği kazanç yönetimini teşvik eden en önemli faktörlerden biridir. Muhasebe politikalarına ilişkin tercihlerin yöneticilerin inisiyatifine bırakılması şirket paydaşlarının kararlarında değişikliğe sebep olmakta ve sonuçları büyük kayıplara sebep olabilmektedir. Şirketin finansal yapısı ile içinde bulunulan ekonomik konjonktür de yöneticilerin aldıkları bu karar üzerinde etkiye sahiptir. Ekonomik kriz dönemlerinde şirketlerin finansal verilere müdahale eğilimi ayrı bir ilgi uyandırmaktadır. İçinde bulunulan ekonomide meydana gelen ani değişimler şirketlerin satış ve maliyet yapısına doğrudan etki etmektedir. Özellikle ekonomik yapının bozulması ile artan maliyetler karlılığı azaltabilmektedir. Uygulanan muhasebe politikaları; şirketin sürdürülebilir bir karlılığa sahip olduğunun paydaşlara gösterilmesi, daha az riskli görünme isteği, yöneticilerin bu dönemde iyi bir performans gösterme çabası ve şirketlerin içinde bulundukları ekonomik yapının durumuna göre çeşitli amaçlar doğrultusunda değiştirilebilmektedir.Bu çalışmada BİST (Borsa İstanbul) imalat sektöründe faaliyet gösteren 102 şirkete ait finansal veriler kriz dönemi olarak adlandırılan 2008 – 2012 ve 2018 – 2022 dönemleri, kriz olmayan dönemler olan 2003 –2007 ve 2013 – 2017 ile karşılaştırılarak şirketlerin kazanç yönetimi eğilimleri panel OLS (Ordinary Least Squares, En Küçük Kareler) yöntemi ile test edilmiştir. Kazanç yönetimi eğilimini ölçmek için Jones ve Düzeltilmiş Jones modelleri kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre ekonomik kriz dönemlerinde şirketlerin kazanç yönetimi eğilimlerini arttırdıkları hipotezini destekleyen bulgular elde edilmiştir.

To attract the investors’ attention, access to low-cost credit resources, get rid of regulations or benefit from incentives depends on healthy financial position and performance. One of the most important motivational factors for earnings management is to exhibit that firm profitability is sustainable. Managers’ initiatives on selection of accounting policies may alter the decisions of firm stakeholders and cause great losses. The current economic conjuncture along with the financial situation of the firm also has an impact on the decisions taken by managers. The tendency of firms to intervene in financial data during economic crisis arouses particular interest. Sudden changes in the current economy directly affect the sales and cost structure of firms. Specifically increases in costs as a result of deterioration of the economic structure can reduce profitability. Accounting policy preferences can be changed in line with the objectives such that showing the stakeholders that the company has a sustainable profitability, the effort to appear less risky, the effort of the managers to show a good performance in this period, and the state of the economic structure.In this study, the financial data of 102 firms listed in BIST (Borsa Istanbul) is tested for earnings management with panel OLS (Ordinary Least Squares) for the crisis periods of 2008 – 2012 and 2018 –2022 and for non-crisis periods of 2003 – 2007 and 2013 – 2017. Jones and Modified Jones models are used to measure the earnings management. The results of the study provide evidence stating that firms’ earnings management increases during crisis periods.