Bankacılık Sektörü Kredilerinde Coğrafi Yoğunlaşma ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Üzerine Ampirik Bir Analiz (1988-2020)
The Relationship between Economic Growth and Geographic Concentration in Banking Loans:  An Ampirical Analysis Over Turkey ( 1988-2020)
Yazar: Sarı, Sultan
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Geographic concentration in credits,growth,ARDL method,Herfindahl-Hirschman Index ; Kredilerde coğrafi yoğunlaşma,büyüme,ARDL metodu,Herfindahl-Hirschman Endeksi

Banka kredilerinde coğrafi yoğunlaşma, kredilerin belirli bölgelerde kullandırılmasını yani belirli bölgelerde yoğunlaşmasını ifade etmektedir. Sistemik öneme sahip ve ana faaliyeti krediler olan bankaların bu faaliyetleri hem makroekonomiden etkilenir hem de etkiler. Yoğunlaşma bir portfolyo tercihini yansıtırken ölçek ve coğrafya üretimle ilgili bir kavramdır. Dolayısıyla bankacılık sektörü kredilerindeki her türlü yoğunlaşmanın sadece bankaların risk ve karlılığını değil finansal istikrarı ve makroekonomiyi etkileme potansiyeli vardır ve bu nedenle  “kredilerin makroekonomideki rolü” incelemeye değerdir. Bu yönde, çalışmada, Türkiye bankacılık sektörü kredilerindeki coğrafi yoğunlaşma ve büyüme ilişkisi 1988-2020 dönemi yıllık verileriyle incelenmiş olup iktisadi yazında böyle bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu uzun dönemde Türkiye ekonomisinde pek çok krizler yaşandığından bunun için modele bir kukla değişken eklenmiştir. ADF ve NG Perron testleri ile yapılan birim kök testi sonucuna göre değişkenlerin durağanlık seviyeleri farklı çıktığından yöntem olarak Otoregresif Dağıtılmış Gecikme(ARDL) yöntemi tercih edilmiştir. Coğrafi yoğunlaşma göstergesi olarak kullanılan Herfindahl-Hirschman endeksi kullanılmıştır. Tüm tanı testlerini geçen modelin analiz sonuçlarına göre, büyüme ile coğrafi yoğunlaşma endeksi arasındaki ilişki negatif yönlüdür, ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir.

Geographic concentration in banking loans means that loans are used in some locals or region, in other words loans concentrate on some regions. Banks’, systemically important, main operations is financial intermediary and so credit operations, these operations are affected and affect macro economy. While “concentration” reflects a portfolio preference, scale and geography is related with production. Therefore, every kind of concentration in banking sector, not only affect banks’ risk and return and also affect financial stability and macro economy and so, “the role of credit in macro economy” is worth to study. Therefore, in this study, it is considered the relationship between geographic concentration in Turkish banking sector loans and growt with the annually data between 1988-2020. It is not seen any study in literature such a kind of study. Because of many crises in Turkey economy in this period, it is added a dummy variable to the model for it. It is preferred Autoregressive Distributed Lag Bound Test (ARDL) as method, because the stationary levels of variables are different according to ADF and NG Perron unit root test results. As geographic concentration indicator, it is used Herfindahl-Hirschman Index.  According to analysis results of the model passed the all diagnostic tests, there are negative relationship between growth and geographic concentration, but is not statistical meaningful.