KAYIT DIŞI KADIN İSTİHDAMININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
The Impact of Informal Female Employment on Economic Growth: The Case of Turkey
Yazar: Kömür, Selin; Bayramoğlu, Turgut; Elmalı, Kübra
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Public Economy ; Kamu Ekonomisi ; Economic Sociology ; İktisat Sosyolojisi ; Informal employment,Informal female employment,Economic growth ; Kayıt dışı istihdam,kayıt dışı kadın istihdamı,ekonomik büyüme

Türkiye ekonomisi açısından önemli yapısal sorunlardan biri olan kayıt dışı ekonomi, işgücü piyasasında özellikle kayıt dışı istihdam biçiminde kendini göstermektedir. Bu bağlamda, kayıt dışı istihdamdan en fazla etkilenen grupların başında kadınlar gelmektedir Ülkemizde 2025 yılının On İkinci Kalkınma Planını kapsamında aile yılı olarak ilan edilmesi, kadına yönelik istihdam konusuna dikkat çekmiştir. Bu çalışmada, 2007-2024 dönemine ait Türkiye’nin Düzey 2 bölgelerinden elde edilen gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), kayıtlı ve kayıt dışı kadın istihdamı, doğum oranı, göç ve nüfus değişim oranı gibi demografik göstergeler dikkate alınarak, kayıt dışı kadın istihdamının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Ayrıca, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkilerin incelenmesi amacıyla Pedroni ve Kao eşbütünleşme testleri, nedensellik yönünün belirlenmesi için ise Dumitrescu-Hurlin panel Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Gerçekleştirilen regresyon analizinin bulgularına göre, kayıt dışı kadın istihdamının ekonomik büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, kayıt dışı kadın istihdamındaki artışın ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar, kadınların işgücü piyasasına kayıtlı olarak katılımlarını teşvik edecek kamu politikalarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, kadınların mesleki becerilerinin artırılması, eğitim düzeylerinin yükseltilmesi ve nitelikli işgücü olarak istihdam edilmelerini sağlayacak destekleyici eğitim programlarının ve sosyal gelişim odaklı seminerlerin düzenlenmesi önerilmektedir.

The informal economy stands as a significant structural challenge for the Turkish economy, particularly manifesting as informal employment within the labor market. In this context, women constitute one of the demographic groups most profoundly affected by informal employment. The declaration of 2025 as the Year of the Family within the scope of the Twelfth Development Plan in our country has drawn attention to the issue of employment for women. This study endeavors to assess the impact of informal female employment on economic growth, employing a panel data analysis approach. The analysis incorporates data from Turkey's NUTS 2 regions for the period of 2007-2024, encompassing gross domestic product (GDP), registered and informal female employment, birth rates, migration, and population change rates. Furthermore, to examine the long-run relationships among the variables, Pedroni and Kao cointegration tests were employed. Subsequently, the Dumitrescu-Hurlin panel Granger causality test was applied to determine the direction of causality. The findings from the conducted regression analysis indicate a statistically significant and negative effect of informal female employment on economic growth. Consequently, it is concluded that an increase in informal female employment adversely affects economic growth. The results underscore the necessity of developing public policies designed to encourage women's formal participation in the labor market. Within this framework, it is recommended to enhance women's vocational skills, elevate their educational attainment, and organize supportive training programs and social development-focused seminars to facilitate their employment as skilled labor.