SELEKSİYON YOLUYLA SEÇİLEN KIZILCIK  (Cornus mas L.) TİPLERİNİN BAZI ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN PATH ANALİZİ İLE SAPTANMASI
SELEKSİYON YOLUYLA SEÇİLEN KIZILCIK  (Cornus mas L.) TİPLERİNİN BAZI ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN PATH ANALİZİ İLE SAPTANMASI
Yazar: Pırlak, Lütfi; Güleryüz, Muharrem
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 28 No. 1, 2013

ÖZET: Bu çalışmada 1991-1993 yılları arasında Erzurum ilinin Uzundere, Tortum ve Oltu ilçelerinde yapılan bir seleksiyon çalışmasının ilk yılında seçilen kızılcık tipleri değişik özellikler yönünden incelenmiştir. Kızılcık seleksiyonu için önemli sayılan meyve ağırlığı (MA), et/çekirdek oranı (EÇ), suda çözünür kuru madde (SÇ) ve askorbik asit (C vitamini)(AA) gibi özelliklere path analizi uygulanmış ve bunlara doğrudan ve dolaylı etki eden faktörler ortaya konulmuştur. MA, EÇ, SÇ ve AA bağımlı değişken olarak kabul edilip, bunlara meyve eti kalınlığı (MEK),  sürgün uzunluğu (SU), sürgün kalınlığı (SK), yaprak alanı (YA) ve çekirdek ağırlığının (ÇA) doğrudan ve dolaylı etkileri incelenmiştir.  Sonuç olarak, MA bağımlı değişkenine en fazla doğrudan etkilerin ÇA ve EÇ; EÇ bağımlı değişkenine MA ve ÇA; SÇ bağımlı değişkenine  MA, EÇ ve ÇA; AA'ya ise MA ve ÇA değişkenleri üzerinden olduğu belirlenmiştir.      DETERMINATION USING PATH ANALYSIS OF RELATIONSHIPS BETWEEN THE PARAMETERS OF SELECTED CORNELIAN CHERRY (Cornus mas L.) TYPES   SUMMARY: This study investigated various characteristics of cornelian cherry types selected in the first year in  Uzundere, Tortum and Oltu districts of Erzurum during the seasons of 1991-1993. Among the important selection criteria, data on fruit weight (FW), flesh/stone ratio (FS), total soluble solids (TSS), and ascorbic acid content (AA) were subjected to "Path analysis", and direct and indirect effects were determined. FW, FS, TSS and AA were considered to be independent variable and direct and indirect effects on these parameters of flesh thickness (FT), shoot lenght (SL), shoot diameter (SD), leaf area (LA) and stone weight (SW) were determined. In conclusion, the strongest direct effects on FW were from SW and FS, on FS were from FW and SW, on TSS were from FW, FS and SW, on AA were from FW and SW.

ÖZET: Bu çalışmada 1991-1993 yılları arasında Erzurum ilinin Uzundere, Tortum ve Oltu ilçelerinde yapılan bir seleksiyon çalışmasının ilk yılında seçilen kızılcık tipleri değişik özellikler yönünden incelenmiştir. Kızılcık seleksiyonu için önemli sayılan meyve ağırlığı (MA), et/çekirdek oranı (EÇ), suda çözünür kuru madde (SÇ) ve askorbik asit (C vitamini)(AA) gibi özelliklere path analizi uygulanmış ve bunlara doğrudan ve dolaylı etki eden faktörler ortaya konulmuştur. MA, EÇ, SÇ ve AA bağımlı değişken olarak kabul edilip, bunlara meyve eti kalınlığı (MEK),  sürgün uzunluğu (SU), sürgün kalınlığı (SK), yaprak alanı (YA) ve çekirdek ağırlığının (ÇA) doğrudan ve dolaylı etkileri incelenmiştir.  Sonuç olarak, MA bağımlı değişkenine en fazla doğrudan etkilerin ÇA ve EÇ; EÇ bağımlı değişkenine MA ve ÇA; SÇ bağımlı değişkenine  MA, EÇ ve ÇA; AA'ya ise MA ve ÇA değişkenleri üzerinden olduğu belirlenmiştir.      DETERMINATION USING PATH ANALYSIS OF RELATIONSHIPS BETWEEN THE PARAMETERS OF SELECTED CORNELIAN CHERRY (Cornus mas L.) TYPES   SUMMARY: This study investigated various characteristics of cornelian cherry types selected in the first year in  Uzundere, Tortum and Oltu districts of Erzurum during the seasons of 1991-1993. Among the important selection criteria, data on fruit weight (FW), flesh/stone ratio (FS), total soluble solids (TSS), and ascorbic acid content (AA) were subjected to "Path analysis", and direct and indirect effects were determined. FW, FS, TSS and AA were considered to be independent variable and direct and indirect effects on these parameters of flesh thickness (FT), shoot lenght (SL), shoot diameter (SD), leaf area (LA) and stone weight (SW) were determined. In conclusion, the strongest direct effects on FW were from SW and FS, on FS were from FW and SW, on TSS were from FW, FS and SW, on AA were from FW and SW.