Coğrafi İşaretli Ürünlerin Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi: Samsun Örneği
Evaluation of Geographically Indicated Products in Terms of Sustainability: The Case of Samsun
Yazar: Kaya, Mutlu
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 11 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Yerel ürün,coğrafi işaret,neolokalizm,samsun,Local product,geographical indication,neolocalism,Samsun. ; Yerel ürün,coğrafi işaret,neolokalizm,Samsun.,Local product,geographical indication,neolocalism,Samsun.

Küreselleşen dünyada endüstriyel üretim gıda ürünlerini de etkilemiş, geleneksel yiyeceklerin yerini içeriği, hatta genetiği değiştirilmiş ürünler almıştır. Endüstriyel üretimle elde edilen yiyeceklerin lezzet kalitesinin düşük olması ve bunlara bağlı olarak ortaya çıkan hastalıklar tüketicilerin yerel ve doğal ürünlere yönelmesini sağlamıştır. Tüketicilerin yiyeceklerin kökenini ve üretim şeklini önemsemeye başlaması birçok ürün nereden geldiği ve nasıl üretildiği bilgilerinin yer aldığı marka ve etiketlerle pazarlanmaya başlamıştır. Bu durum ürünlerin tanınmasını ve katma değer kazanmasını sağlarken geleneksel bilginin ve ürün kalitesinin korunmasını gerekli hale getirmiştir. Bir coğrafi yöreye özgü olan ve o yöredeki ekolojik ve beşeri özellikler nedeniyle benzerlerinden farklılaşmış ürünlerin üretim standardının korunması ve sürdürülebilirliği için en önemli koruma yöntemlerinden biri coğrafi işaretlerdir. Bu çalışmada Samsun ili örneğinde coğrafi işaretli gıda ürünlerinin sürdürülebilir bir bakış açısıyla üretim ve pazarlama aşamalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yer alan veriler yüz yüze yapılan görüşmeler, doküman analizleri ve saha çalışmaları ile toplanmıştır. Sonuç olarak Samsun’da coğrafi işaret tescili ile ürünlerin tanınması ve satışının artması aynı oranda kırsal bağın azalmasına neden olmuştur. Üretilen coğrafi işaretli ürünlerin tescil, üretim ve pazarlama aşamalarında sürdürülebilir bir yaklaşım benimsenmediği tespit edilmiştir.

In the globalizing world, industrial production has also affected food products, and traditional foods have been replaced by content and even genetically modified products. The low taste quality of the foods obtained by industrial production and the diseases caused by them have led consumers to turn to local and natural products. Consumers began to care about the origin of food and the way it was produced, and many products began to be marketed with brands and labels that contain information about where they come from and how they are produced. While this situation enables the products to be recognized and added value, it has made it necessary to preserve traditional knowledge and product quality. One of the most important protection methods for the preservation and sustainability of the production standard of products that are unique to a geographical region and differentiated from similar ones due to ecological and human characteristics in that region are geographical indications. In this study, it has been aimed to evaluate the production and marketing stages of geographically indicated food products from a sustainable perspective in the case of Samsun province. The data in the study were collected through face-to-face interviews, document analysis and field studies. As a result, the increase in the recognition and sales of products with the registration of geographical indications in Samsun caused a decrease in rural ties at the same rate. It has been determined that a sustainable approach is not adopted in the registration, production and marketing stages of the produced geographically marked products.