Okul Müdürlerinin Mesleki-Kişisel Özelliklerine, Rol ve Sorumluluklarına Yönelik Beklentiler
Expectations for Professional-Personal Qualities, Roles and Responsibilities of School Principals
Yazar: Yeşilyurt, Hacı Ahmet; İhtiyaroğlu, Neslin
Dergi: İş ve İnsan Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Organisational Behaviour ; Örgütsel Davranış ; Strategy, Management and Organisational Behaviour (Other) ; Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer) ; School principal,Professional qualities,Personality traits,Roles,Responsibilities ; Okul müdürü,Mesleki özellikler,Kişisel özellikler,Roller,Sorumluluklar

Amaç: Bu çalışmanın amacı, okul müdürlerinin mesleki ve kişisel özellikleri ile üstlenmeleri gereken rol ve sorumluluklara ilişkin beklentileri, okul müdürleri ve öğretmen görüşleri doğrultusunda karşılaştırmalı olarak incelemektir.Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Kırıkkale ilinde görev yapan ve maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 21 okul müdürü ile 21 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.Bulgular: Bulgular, okul müdürlerinden en çok beklenen mesleki özelliklerin mevzuata hâkimiyet, teknoloji okuryazarlığı ve etkili iletişim becerileri olduğunu göstermektedir. Kişisel özellikler bakımından ise adil, işbirlikçi, liderlik vasfına haiz ve yeniliklere açık olmaları ön plana çıkmıştır. Katılımcılar tarafından en yoğun vurgulanan roller; lider, denetçi, rehber, sorun çözücü ve disiplin sağlayıcı olarak belirlenmiştir. Sorumluluklar kapsamında ise okulun temizlik, güvenlik, bakım-onarım hizmetlerinin etkin yürütülmesi, yönetim süreçlerinin sağlıklı işletilmesi, sosyal hizmet faaliyetlerinin koordine edilmesi ve akademik başarının artırılması temel beklenti alanları olarak ortaya çıkmıştır.Özgün Katkı: Bu çalışma, okul müdürlerinin mesleki-kişisel özelliklerine, rol ve sorumluluklarına yönelik beklentileri çok paydaşlı bir perspektifle karşılaştırmalı biçimde ele alarak eğitim yönetimi literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır. Ayrıca elde edilen bulgular, okul yöneticilerinin seçimi, yetiştirilmesi ve hizmet içi eğitim süreçlerinin geliştirilmesine yönelik uygulamaya dönük veri temelli öneriler sağlayarak yönetsel kaliteyi de artırmaya katkı sunmaktadır.

Purpose: This study aims to comparatively examine the expectations regarding the professional and personal characteristics, as well as the roles and responsibilities that school principals are expected to fulfill, based on the views of school principals and teachers.Design/methodology/approach: This study employs a qualitative research approach using a phenomenological (phenomenology) design. The study group consists of 21 school principals and 21 teachers working in the 2023–2024 academic year in Kırıkkale, selected through maximum variation sampling. Data were collected through semi-structured interview forms and analyzed using content analysis.Findings: The findings indicate that the most expected professional characteristics of school principals are mastery of educational legislation, technology literacy, and effective communication skills. In terms of personal characteristics, being fair, collaborative, possessing strong leadership qualities, and being open to innovation were emphasized. The roles most frequently highlighted by participants include serving as a leader, supervisor, guide, problem solver, and disciplinarian. Regarding responsibilities, key expectations focus on the effective management of cleaning, security, maintenance and repair services; the proper functioning of administrative processes; the coordination of school social services; and the enhancement of academic achievement.Originality: This study contributes to the educational administration literature by addressing expectations regarding school principals’ professional and personal characteristics, roles, and responsibilities through a comparative, multi-stakeholder perspective. Furthermore, the findings provide practical, evidence-based recommendations for the selection, training, and in-service professional development of school administrators, thereby contributing to the improvement of managerial quality in educational practice.