Topluma Dayalı Mamografi Taramasına Katılımı Etkileyen Faktörler
Factors Affecting Participation in Population-Based Mammography Screening
Yazar: Maral, İşıl; Budakoğlu, İşıl İrem; Özdemir, Ayşegül; Bumin, Mehmet Ali
Dergi: Balkan Medical Journal, Vol. 2010 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Screening; mammography; populationbased; participation ; Tarama, mamografi, topluma dayalı, katılım

Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin kırsal bir alanında topluma dayalı mamografi taramasına katılımı etkileyen demografik ve risk faktörlerini incelemektir. Hastalar ve Yöntemler: Tanımlayıcı epidemiyolojik çalışma olarak tasarlanan araştırmanın veri toplanması Aralık 2002 ve Ağustos 2003 tarihleri arasında Ankara’nın bir ilçesinde yapıldı. Toplam 784 kadından 710’u ile görüşüldü ve 462’si (%58.9) taramaya katıldı. Veri toplamak için anket formu kullanıldı. Bulgular: Kadınların ortalama yaşı 50.7±10.0 yıldı. Bekar dul veya boşanmış olanların %54’ünün (p=0.0001), 60 yaş ve üzerindekilerin %62.5’inin (p < 0.001) ve okuma yazma bilmeyen veya okur yazar olanların %42.8’inin (p < 0.001) taramaya katılmadığı saptandı. Yaşlı kadınların gençlere göre mamografi taramasına katılmama riskinin 1.1 kat (1.04-1.09; %95 güven aralığı) ve menopoz sonrası dönemde olanların menopoz öncesi dönemde olanlara göre 1.5 kat (1.04-2.22; %95 güven aralığı) daha fazla olduğu belirlendi. Sonuç: Topluma dayalı meme kanseri taramasına katılımı etkileyen faktörler yaş, medeni durum, eğitim durumu ve menopozda olup olmamadır. Tarama planlanırken katılımı az olabilecek grupların katılımını artıracak uygulamaların geliştirilmesi önerilmektedir.

Objectives: This study aims to investigate the demographic or risk factors affecting participation in a population-based breast screening with mammography program in a rural area of Turkey.         Patients and Methods: This definitive epidemiological study was carried out between December 2002 and August 2003, in a town of Ankara. Of the 784 women, 710 were interviewed and 462 (58.9%) of them participated in the screening. A questionnaire was used for collecting data.         Results: The mean age of the women was 50.7&amp;plusmn;10.0 years. Fifty four percent of the single, widowed or divorced women (p=0.001), 62.5% of those aged 60 years or older (p&amp;lt;0.001), and 42.8% of the illiterate or literate women (p&amp;lt;0.001) did not participate the screening. Women, who were elder had a 1.1-fold greater risk of nonparticipation in mammography screening than younger ones (95% confidence interval, 1.04-1.09), and those who were postmenopausal had 1.5-fold greater risk than those who were premenopausal (95% confidence interval, 1.04-2.22).         Conclusion: Age, marital, educational and menopausal statuses seem to be effective on participation in the population-based study. Screening programs should be planned considering these factors.                Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye&amp;#39;nin kırsal bir alanında topluma dayalı mamografi taramasına katılımı etkileyen demografik ve risk faktörlerini incelemektir.         Hastalar ve Yöntemler: Tanımlayıcı epidemiyolojik çalışma olarak tasarlanan araştırmanın veri toplanması Aralık 2002 ve Ağustos 2003 tarihleri arasında Ankara&amp;#39;nın bir ilçesinde yapıldı. Toplam 784 kadından 710&amp;#39;u ile görüşüldü ve 462&amp;#39;si (%58.9) taramaya katıldı. Veri toplamak için anket formu kullanıldı.         Bulgular: Kadınların ortalama yaşı 50.7&amp;plusmn;10.0 yıldı. Bekar dul veya boşanmış olanların %54&amp;#39;ünün (p=0.0001), 60 yaş ve üzerindekilerin %62.5&amp;#39;inin (p&amp;lt;0.001) ve okuma yazma bilmeyen veya okur yazar olanların %42.8&amp;#39;inin (p&amp;lt;0.001) taramaya katılmadığı saptandı. Yaşlı kadınların gençlere göre mamografi taramasına katılmama riskinin 1.1 kat (1.04-1.09; %95 güven aralığı) ve menopoz sonrası dönemde olanların menopoz öncesi dönemde olanlara göre 1.5 kat (1.04-2.22; %95 güven aralığı) daha fazla olduğu belirlendi.         Sonuç: Topluma dayalı meme kanseri taramasına katılımı etkileyen faktörler yaş, medeni durum, eğitim durumu ve menopozda olup olmamadır. Tarama planlanırken katılımı az olabilecek grupların katılımını artıracak uygulamaların geliştirilmesi önerilmektedir.