KONAKLAMA HİZMETLERİNDE MALİYETE DAYALI FİYATLAMA VE FİYAT DEĞİŞİMİNİN BÖLÜM KARLILIĞINA ETKİLERİ
KONAKLAMA HİZMETLERİNDE MALİYETE DAYALI FİYATLAMA VE FİYAT DEĞİŞİMİNİN BÖLÜM KARLILIĞINA ETKİLERİ
Yazar: Yıldıztekin, İhsan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 4, 2010
Anahtar kelimeler: Konaklama işletmelerinin maliyet yapısı, talep esnekliği ve fiyatlama stratejileri

Fiyatlandırma sürecinde, faydalı bilgilerin temelini ürününhizmetin maliyeti ve talebi oluşturur. Yöneticiler, optimal fiyatlama kararı almak için maliyet muhasebesi bilgi sistemine başvururlar. İşletmenin devamlılığı açısından fiyatların maliyeti karşılaması gereklidir. Farklı maliyet sistemleri esas alınarak fiyat belirlenebilir. Marjinal maliyet ve marjinal gelir hesaplanabilir. Değişken maliyet sistemi esas alınarak fiyatlandırma yapılması oldukça yaygındır. Bu yöntemde elde edilen katkı payının hem sabit maliyetleri hem de beklenen kârı karşılaması arzulanır. Hedef kârı belirleyen diğer önemli husus ise belirlenen fiyatın ortaya çıkaracağı talep miktarının saptanmasıdır. Farklı maliyet fonksiyonlarına göre fiyat farklılaştırılması sonucunda oluşacak talebe göre bölüm kârlılıkları hesaplanabilecektir.  Bu çalışmanın amacı, kısmen bilinmeyen bir talep ortamında, maliyet fonksiyonları esas alınarak, fiyatlandırma kararlarına rasyonel ve tutarlı bir yaklaşım önermek için nasıl bir temel oluşturulabileceğini gösterebilmektir. Bu amaç için karar verme kuralı fiyatlarda bir değişmenin sonucu olarak kârın değişebileceği yönünde güçlü göstergeyi yönetime sağlayabilir. Belirli koşullar altında farklılaştırılan fiyatlar, daha fazla kârlılık sağlayabilir. Doğru maliyet bilgisi, işletmenin fiyatlama politikalarına rehber olur ve daha güçlü rekabet için bir temel oluşturur. İşletme, ürün / hizmet fiyatlarında değişiklik yapmak zorunda kaldığında, gereken talep esnekliğinin belirlenmesi hususundaki belirsizlikleri azaltabilir. Yöneticiler, özellikle piyasa dalgalanmaları bağlamında potansiyel fiyat değişmelerini değerlendirmek için talep esnekliği ve maliyet analizi yapmalıdırlar. Esnek olmayan talep kalıpları ve yüksek değişken maliyetlerle yaygın olarak karşılaşacak hizmet işletmelerinde, sürdürülebilir fiyat stratejilerinde, fiyat indirim yapılıp, yapılamayacağının araştırılmasında rasyonel yöntemler kullanmalıdırlar. Düşük talep ve yüksek maliyetin olduğu endüstrilerde talep esnekliğini ve maliyet ilişkisini belirlemek, karar alıcılara fiyatlama konusunda yardımcı olabilecektir.

Fiyatlandırma sürecinde, faydalı bilgilerin temelini ürününhizmetin maliyeti ve talebi oluşturur. Yöneticiler, optimal fiyatlama kararı almak için maliyet muhasebesi bilgi sistemine başvururlar. İşletmenin devamlılığı açısından fiyatların maliyeti karşılaması gereklidir. Farklı maliyet sistemleri esas alınarak fiyat belirlenebilir. Marjinal maliyet ve marjinal gelir hesaplanabilir. Değişken maliyet sistemi esas alınarak fiyatlandırma yapılması oldukça yaygındır. Bu yöntemde elde edilen katkı payının hem sabit maliyetleri hem de beklenen kârı karşılaması arzulanır. Hedef kârı belirleyen diğer önemli husus ise belirlenen fiyatın ortaya çıkaracağı talep miktarının saptanmasıdır. Farklı maliyet fonksiyonlarına göre fiyat farklılaştırılması sonucunda oluşacak talebe göre bölüm kârlılıkları hesaplanabilecektir.  Bu çalışmanın amacı, kısmen bilinmeyen bir talep ortamında, maliyet fonksiyonları esas alınarak, fiyatlandırma kararlarına rasyonel ve tutarlı bir yaklaşım önermek için nasıl bir temel oluşturulabileceğini gösterebilmektir. Bu amaç için karar verme kuralı fiyatlarda bir değişmenin sonucu olarak kârın değişebileceği yönünde güçlü göstergeyi yönetime sağlayabilir. Belirli koşullar altında farklılaştırılan fiyatlar, daha fazla kârlılık sağlayabilir. Doğru maliyet bilgisi, işletmenin fiyatlama politikalarına rehber olur ve daha güçlü rekabet için bir temel oluşturur. İşletme, ürün / hizmet fiyatlarında değişiklik yapmak zorunda kaldığında, gereken talep esnekliğinin belirlenmesi hususundaki belirsizlikleri azaltabilir. Yöneticiler, özellikle piyasa dalgalanmaları bağlamında potansiyel fiyat değişmelerini değerlendirmek için talep esnekliği ve maliyet analizi yapmalıdırlar. Esnek olmayan talep kalıpları ve yüksek değişken maliyetlerle yaygın olarak karşılaşacak hizmet işletmelerinde, sürdürülebilir fiyat stratejilerinde, fiyat indirim yapılıp, yapılamayacağının araştırılmasında rasyonel yöntemler kullanmalıdırlar. Düşük talep ve yüksek maliyetin olduğu endüstrilerde talep esnekliğini ve maliyet ilişkisini belirlemek, karar alıcılara fiyatlama konusunda yardımcı olabilecektir.