Kubbeli cami tasarımında kasnak pencerelerinin açık veya kapalı durumunun görünürlük ve sıcaklık yayılımına etkisinin yangın dinamik simülasyonu ile analizi
Kubbeli cami tasarımında kasnak pencerelerinin açık veya kapalı durumunun görünürlük ve sıcaklık yayılımına etkisinin yangın dinamik simülasyonu ile analizi
Yazar: Top, Semahat Merve; Topraklı, Abdurrahman
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Engineering ; Mühendislik ; Kubbeli cami tasarımı,Kubbe kasnak pencereleri,Camilerde yangın analizi,Yangın dinamik simülasyonu,Pyrosim

Bu çalışmada, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlanan kubbeli cami projelerinden biri olan 750 kişilik Tip 6 Mevlana Camii'nde 750 kW büyüklüğündeki yangının farklı senaryolarında ortaya çıkabilecek sonuçlar üzerinde durulmaktadır. Bu senaryolar; Senaryo 1 (kubbe kasnak pencereleri kapalı) ve Senaryo 2 (kubbe kasnak pencereleri açık) olmak üzere 2 çeşitten oluşmaktadır. Bu senaryolarda, yangının başlangıcından itibaren ilk 500 saniyelik süreçte gazların duman, sıcaklık, görünürlük ve akış hızının insan güvenliği üzerindeki etkileri incelenerek mevcut güvenli tahliye süresi (ASET) bulunmuştur. Araştırmada, yangın dinamik simülasyonlarından (FDS) biri olan ‘’PyroSim’’ simülasyon programı kullanılmıştır. Çıkan sonuçlara göre, zemin kattaki risk süresi kubbe pencerelerinin kapalı olduğu durumda 200 saniye, pencerelerin açık olduğu durumda 350 saniye olduğu bulunmuştur. Hanımlar mahfilindeki risk süresi; pencerelerin kapalı olduğu durumda 120 saniye, pencerelerin açık olduğu durumda 135 saniye olduğu bulunmuştur. Kubbe elemanı yangında dumanının depolanması için alan oluşturarak dumanın ana mekanlara yayılımını azaltmakta ve dolayısıyla mevcut güvenli tahliye süresini (ASET) uzatmaktadır. Kubbede doğal havalandırmayı sağlayan pencerelerin açılması yangında dumanın tahliye ederek mevcut güvenli tahliye süresinin (ASET) artmasına sebep olmuştur.

Bu çalışmada, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlanan kubbeli cami projelerinden biri olan 750 kişilik Tip 6 Mevlana Camii'nde 750 kW büyüklüğündeki yangının farklı senaryolarında ortaya çıkabilecek sonuçlar üzerinde durulmaktadır. Bu senaryolar; Senaryo 1 (kubbe kasnak pencereleri kapalı) ve Senaryo 2 (kubbe kasnak pencereleri açık) olmak üzere 2 çeşitten oluşmaktadır. Bu senaryolarda, yangının başlangıcından itibaren ilk 500 saniyelik süreçte gazların duman, sıcaklık, görünürlük ve akış hızının insan güvenliği üzerindeki etkileri incelenerek mevcut güvenli tahliye süresi (ASET) bulunmuştur. Araştırmada, yangın dinamik simülasyonlarından (FDS) biri olan ‘’PyroSim’’ simülasyon programı kullanılmıştır. Çıkan sonuçlara göre, zemin kattaki risk süresi kubbe pencerelerinin kapalı olduğu durumda 200 saniye, pencerelerin açık olduğu durumda 350 saniye olduğu bulunmuştur. Hanımlar mahfilindeki risk süresi; pencerelerin kapalı olduğu durumda 120 saniye, pencerelerin açık olduğu durumda 135 saniye olduğu bulunmuştur. Kubbe elemanı yangında dumanının depolanması için alan oluşturarak dumanın ana mekanlara yayılımını azaltmakta ve dolayısıyla mevcut güvenli tahliye süresini (ASET) uzatmaktadır. Kubbede doğal havalandırmayı sağlayan pencerelerin açılması yangında dumanın tahliye ederek mevcut güvenli tahliye süresinin (ASET) artmasına sebep olmuştur.