Göstergebilim ve Nesnelerin Hafızası: Serdar Somuncu’nun Getrennte Rechnungen (Ayrı Hesaplar) Adlı Eserinin Yananlam Gösterenleri Bağlamında Değerlendirimi
Semiotics and the Memory of Objects: An Evaluation of Serdar Somuncu’s Getrennte Rechnungen in the Context of connotative Signifier
Yazar: Solaker, Ayşegül Aycan
Dergi: Studien zur deutschen Sprache und Literatur No. 52, 2024
Anahtar kelimeler: World Languages, Literature and Culture (Other) ; Dünya Dilleri, Edebiyatı ve Kültürü (Diğer) ; Göç,göstergebilim,hafıza,Roland Barthes,Serdar Somuncu ; Memory,migration,Roland Barthes,semiotics,Serdar Somuncu

Nesneler, gösterge olarak gösterenler kümesi içerisinde yer almakta ve anlam taşımaktadır. Göstergeler, zaman zaman kendi anlamlarını aktarabilecekleri gibi kimi zaman da anlaşılmayı ve yorumlanmayı bekleyen derin anlama da sahiptir. Bu esnada ise öznenin kendisini çevreleyen nesneye yüklediği anlam, toplumsal ve kültürel olarak bir eşya hafızası oluşturmakta ve öznenin ait olduğu toplum ve kültürel düzeyi, göstergeyi anlaması ve yorumlayabilmesi için önemli bir rol oynamaktadır. Fakat diğer yandan öznenin nesnelere karşı oluşturduğu tecrübe zemini ve hafızası da nesnelere verdiği derin anlamın bir göstergesini oluşturabilmektedir. Bu noktada Fransız göstergebilimci Roland Barthes, nesnelerin yananlam gösterenlerinin neler olabileceğine dair bir uğraş içerisine girilmesi gerektiğinin, aksi takdirde nesnenin tanım olarak anlam vermeyeceğinin altını çizmektedir. Jan Assmann, bellek bağlamında nesneler ile ilgilenerek öznenin günlük gereçlerden kasabalara, yollardan taşıtlara kadar kendisini çevreleyen şeylerle birlikte var olduğunu belirtmektedir ve öznenin içinde yaşadığı nesneler dünyasının, sadece şimdiki zamana değil, aynı zamanda geçmişine de işaret eden bir zaman göstergesine sahip olduğunu vurgulamaktadır. Dolayısıyla eşyaların daha doğrusu nesnelerin öznenin sadece bugününün göstereni değil, aynı zamanda geçmişiyle de irtibatlı bilgi veren ve yorumlanabilen gösterenler olduğu söylenebilmektedir. Özellikle edebi metinlerde yer alan gösterenlerin çoğul anlamlar içerebileceği göz önünde tutularak her metnin ikinci bir işleme ihtiyacı olduğu ve söz konusu işlemin yorum gerektirdiği bilinmelidir, zira bir gösterge üzerinden elde edilen yorum, aslında göstergeleri başka göstergeler ile yeniden açıklamamıza olanak sağlayan anlamlar alanında yer almakta ve dolayısıyla anlamlar yeniden üretilebilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, yazarın hayatını yansıtan Getrennte Rechnungen (Ayrı Hesaplar) adlı eserindeki hafıza nesnelerinin Roland Barthes’a referansla yananlamsal gösterenler bağlamında incelenmesidir.

Objects, as signs, are included in the set of signifiers and carry meaning. Signs can convey their own meaning, but sometimes they also have a deeper meaning waiting to be interpreted. The meaning that the subject attributes to the object that surrounds him/her creates a social and cultural memory of the object, and the society and cultural level to which the subject belongs plays an important role in understanding and interpreting the sign. However the ground of experience and memory of the subject towards objects can also constitute an indicator of the deep meaning it gives to objects. At this point, the French semiotician Roland Barthes underlines that one should endeavor to find out what the semiotic signifiers of objects might be, otherwise the object will not be meaningful by definition. Interested in objects in the context of memory, Jan Assmann argues that the subject coexists with the things that surround it, from everyday utensils to towns, roads to vehicles, and emphasizes that the world of objects in which the subject lives has a time signifier that points not only to the present but also to its past. Considering that the signifiers of literary texts in particular can contain multiple meanings, it shouldn’t be ignored that every text needs a second process and that this process is interpretation. In this context, the aim of the study is to analyze the memory of objects in Getrennte Rechnungen in the context of the connotation with reference to Roland Barthes.