Psikolojik Görüşme Eğitiminde Sanal Danışan Uygulamaları: Sistematik Bir Derleme
Virtual Client Applications in Psychological Interview Training  : A Systematic Review
Yazar: Gültekin, Gamze; Yorulmaz, Orçun
Dergi: Psikoloji Çalışmaları, Vol. 42 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Virtual client applications,simulation,psychological interview,technology ; Sanal  danışan  uygulamaları,simülasyon,psikolojik görüşme,teknoloji

Son  yıllarda  teknoloji  aracılığı  ile  oluşturulan  sanal  danışan  uygulamalarının geleneksel  uygulama  ve  eğitim  yöntemlerine  alternatif  olarak çeşitli  sağlık disiplinlerinde  kullanıldığı,  ancak  psikolojik  sağlık  alanında  görece  yeni gündeme geldiği görülmektedir. Bu çalışmada, henüz kullanımı yaygınlaşmamış olan  psikolojik  sağlık  alanına  özgü  sanal  danışan  uygulamalarına  yakından bakabilme amacı ile alanyazındaki bilimsel araştırma desenlerinin temel alındığı çalışmaların  sistematik  olarak  incelenmesi  hedeflenmiştir.  Tarama  kapsamını geniş  tutmak üzere  ilgili  anahtar  kelimeler  ile  oluşturulmuş  arama  terimleri aracılığıyla  Web  of  Science  ve  Scopus  veritabanları  taranmıştır.  Dahil  etme kriterleri doğrultusunda psikoloji ve psikiyatri eğitimi kapsamındaki sanal danışan uygulamalarını  içeren  16  araştırma  sistematik  olarak  incelenmiştir.  Bulgular, bilimsel çalışmaların amaçları, bu çalışmalarda kullanılan sanal uygulamaların özellikleri, çalışmaların değerlendirme amaçlı kullandığı ölçüm araçları ve son olarak çalışmaların ulaştığı sonuçlar kapsamında değerlendirilmiştir. Bu derleme çalışmasının bulguları sonucunda çeşitli tasarım ve teknik özelliklere sahip sanal danışan  uygulamalarının  geliştirildiği  görülmüştür.  Araştırmaların  amaçlarına göre  kullanılan  ölçüm  yöntemleri  incelendiğinde  ölçümlerin  birbirinden farklılaştığı bulunmuştur. Araştırmaların bulgularına bakıldığında, sanal danışan uygulamalarına ilişkin kullanıcı deneyimini ölçen çalışmalar bu uygulamaların katılımcılar  tarafından  ağırlıklı  olarak  olumlu  yönde  değerlendirildiğini göstermektedir. Ayrıca  bu  uygulamaların    psikolojik  sorunları  değerlendirme becerisi  başta  olmak üzere,  empatik  iletişim  becerisi,  görüşmeye  ilişkin  öz-yeterlik  gibi çeşitli  açılara  yönelik  katılımcıları  geliştirdiği  görülmüştür. Yine  de  uygulamalar  esnasında  yaşanılan  bazı  aksaklıklar  ve  uygulamaların geliştirilmesine yönelik sunulan geribildirimler de mevcuttur. Bu bağlamda sanal danışan uygulamalarının güvenli ve destekleyici bir deneyimleme aracı olarak, psikolojik görüşme eğitiminde kullanımının ümit vadettiği çıkarımı yapılabilir. Yine  de  mevcut  araştırmalardaki kısıtlılıklar göz  önünde  bulundurulduğunda, psikolojik görüşme eğitimine yönelik teknolojinin daha etkin ve başarılı şekilde kullanılabilmesi  ve  önerilen  uygulamaların  etkinliğinin  kapsamlı  bir  şekilde anlaşılabilmesi için hem sanal danışan tasarımı hem araştırma deseni açısından farklı yöntemlerin hesaba katıldığı daha fazla sayıda deneysel çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Virtual client applications created with technology are seen to have been used in recent years in various health disciplines as an alternative to traditional practice and training methods. Even more recently, they have become a topic in the field of mental health. This study aims to systematically examine the empirical studies in the literature to get a clearer picture of the virtual client applications that are specific to the mental health field but have yet to become widespread. To broaden the scope of the search, the Web of Science and Scopus databases were scanned according to the search terms created using the relevant keywords. The study has systematically reviewed 16 empirical studies on virtual simulations in the field of psychology and psychiatry education in line with the inclusion criteria. The findings have been evaluated within the scope of the scientific studies’ aims, the characteristics of the virtual applications used in these studies, the measurement tools used for evaluating the studies, and finally the results from these studies. As a result of the findings from this review, virtual client applications were seen to have been developed with various designs and technical features. When examining the measurement methods used according to the aims of the studies, the methods were found to differ from one another. When considering the findings from these studies, studies measuring users’ experiences with virtual client applications indicated the participants to have predominantly evaluated the virtual client applications positively. In addition, these studies indicated the virtual client applications to have improved various aspects of the participants, such as their psychopathological assessment skills, empathic communication skills, and interviewer self-efficacies. However, some problems were experienced during the applications, and feedback was found on how to improve the applications. In this context, the use of virtual client applications as a safe and supportive tool for gaining experience in psychological interview training can be concluded as promising. Still, when considering the limitations of the current studies, more experimental studies are needed that take different methods into account in terms of both virtual client design and research design in order to be able to use technology for psychological interview training more effectively and successfully and for understanding the effectiveness of the proposed applications more comprehensively.