CHAID Algoritması ile Balık Eti Tüketimini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
CHAID Algoritması ile Balık Eti Tüketimini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Yazar: Karakaya, Ersin; Çelik, Şenol; Taysi, Mehmet Reşit
Dergi: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Regresyon ağacı,CHAID algoritması,balıketi,tüketiciler

Bu çalışmada, Bingöl ili Merkez ilçede 384 kişiye uygulanan anket ile aylık balıketi tüketimini etkileyen faktörler CHAID algoritması ile araştırılmıştır. Kullanılan bağımlı değişken balıketi tüketim miktarıdır. Bağımsız değişkenler yaş, hane halkı sayısı, araba sahipliği, ikamet yeri, aylık gelir, gider, gıda harcamaları ve aylık balık harcaması değişkenleridir. Belirleme katsayısı (R2), düzeltilmiş belirleme katsayısı ve korelasyon katsayısı kullanılarak modelin etkinliği ve regresyon ağacı oluşturularak balıketi tüketimini etkileyen faktörler belirlenmiştir. Balıketi tüketimini etkileyen etkenler; aylık balık harcaması (P<0.01), şehirde ikamet süresi (P<0.01), toplam aylık gider (P<0.01), araba sahipliği (P<0.01), hane halkı sayısı (P<0.01) ve toplam aylık gelir (P<0.01) olmuştur. Gözlenen ve tahmin edilen balıketi tüketim miktarları arasında güçlü ve pozitif bir ilişki (r=0.837) belirlenirken, belirleme katsayısı (%) ve düzeltilmiş belirleme katsayısı (%) sırasıyla 70.06 ve 69.74 olarak hesaplanmıştır. Ortalama olarak, en fazla balıketi tüketimi sırasıyla; toplam aylık geliri, aylık balık harcaması BH > 240 TL ve ailedeki kişi sayısı 3’den fazla olan bireylerin oluşturduğu alt gruptan elde edilmiştir. Tüketicilerin balık tüketiminde ekonomik etkenler ve ailedeki kişi sayısının diğer etkenlerden daha fazla etkili olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında, balık fiyatlarının düşürülmesi, bireylerin eğitim seviyesinin yükseltilmesi ve hane halkı sayısındaki artış balık tüketimine olumlu yansıyacaktır.

Bu çalışmada, Bingöl ili Merkez ilçede 384 kişiye uygulanan anket ile aylık balıketi tüketimini etkileyen faktörler CHAID algoritması ile araştırılmıştır. Kullanılan bağımlı değişken balıketi tüketim miktarıdır. Bağımsız değişkenler yaş, hane halkı sayısı, araba sahipliği, ikamet yeri, aylık gelir, gider, gıda harcamaları ve aylık balık harcaması değişkenleridir. Belirleme katsayısı (R2), düzeltilmiş belirleme katsayısı ve korelasyon katsayısı kullanılarak modelin etkinliği ve regresyon ağacı oluşturularak balıketi tüketimini etkileyen faktörler belirlenmiştir. Balıketi tüketimini etkileyen etkenler; aylık balık harcaması (P<0.01), şehirde ikamet süresi (P<0.01), toplam aylık gider (P<0.01), araba sahipliği (P<0.01), hane halkı sayısı (P<0.01) ve toplam aylık gelir (P<0.01) olmuştur. Gözlenen ve tahmin edilen balıketi tüketim miktarları arasında güçlü ve pozitif bir ilişki (r=0.837) belirlenirken, belirleme katsayısı (%) ve düzeltilmiş belirleme katsayısı (%) sırasıyla 70.06 ve 69.74 olarak hesaplanmıştır. Ortalama olarak, en fazla balıketi tüketimi sırasıyla; toplam aylık geliri, aylık balık harcaması BH > 240 TL ve ailedeki kişi sayısı 3’den fazla olan bireylerin oluşturduğu alt gruptan elde edilmiştir. Tüketicilerin balık tüketiminde ekonomik etkenler ve ailedeki kişi sayısının diğer etkenlerden daha fazla etkili olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında, balık fiyatlarının düşürülmesi, bireylerin eğitim seviyesinin yükseltilmesi ve hane halkı sayısındaki artış balık tüketimine olumlu yansıyacaktır.