hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
18. YÜZYIL OLAYLARINA DÜŞÜLMÜŞ TARİHLER
HISTORIES ON 18TH CENTURY EVENTS
Yazar: Aslan, Mustafa
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: divan,Divan şairi,Ebced Hesbı,tarih düşmek,Sürûrî,18. yüzyıl ; 18th century,divan,Ebced,histories,Sürûrî,divan poet

Tarih düşmek Osmanlı kültüründe önemli bir yer tutar. Savaş, barış,doğum, ölüm, tarihî eserlerin yapımı veya onarımı, kıymetli kitapların yazımveya basım yılı, atama, görevden alma, sürgün gibi pek çok olay “Ebced Hesabı”denilen bir usûl ile “yıl olarak” hesaplanıp şiirle ifade edilmiştir. BunlarDivan şairlerinin şiirlerini topladıkları “divan”ların  çoğunda “tarihler” başlığı altında yer alırve ait oldukları devrin tarihi ve edebiyatı için de önemli malzemelerdir. Divan edebiyatında 18.asır “şiir ve şâir asrı” sayılır. Çünkü bu asır, şâir kadrosu bakımından klâsikedebiyatın en geniş ve zengin dönemidir. Bu asırda 1322 şairinyetişmesi de bu gerçeği açıkça ortaya koymaktadır. Bu makalede 18. asır Divanşairlerinin düştükleri tarihlerden örnekler vermeye çalıştık.

Writing a poem dedicatedto a historic event (histories) has an important place in Ottomanculture. Many events such as war, peace, birth, death, buildingor restorating historical monuments, years of writing or printing of preciousbooks, appointments and dismissals have been calculated and expressed in poetryas a "year" with a method called “Ebced”. These are underthe heading of "histories" in most of the "divans" wherethe poets of the Divan poets gather their poems and are important materials forthe history and literature of the era they belong to.In the Divan literature, 18thcentury is considered as "poem and poetry century". Because this century is the largest and richest period ofclassical literature in terms of the poet's staff. The birth of 1322 poets in this century also makes this factclear. In this article we tried to give examples from the “histories” of18th century Divan poets.
NECATİ BEY’İN GAZELLERİNDE KANITLAYICI ANLATIM BİÇİMİ
NECATİ BEY’İN GAZELLERİNDE KANITLAYICI ANLATIM BİÇİMİ
Yazar: Üstüner, Kaplan
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Necati Bey,Kanıtlayıcı Anlatım Biçimi,Gazel,Delil

Kanıtlayıcıanlatım biçimi, ortaya atılan bir öneriyi, bir düşünceyi, bir yargıyıdeğiştirmek, desteklemek yahut yanlışlığını kanıtlamak için kullanılır. Günlük hayatta olduğu gibişiirde de kanıtlayıcı anlatım biçimine yer verilir. Bu yöntemle yazılanşiirlerde, delil olarak sunulan gerçekler,okuyucuya daima çekici gelir. Klasik Türk şiirinin kuruluş dönemi şairlerindenNecati Bey (ö. 914/1509)’in gazellerinde kanıtlayıcı anlatım biçiminin izlerini araştırmak bu yazınınamacını oluşturmaktadır. Kanıtlayıcıanlatım biçimi, şiirlerde bazı söz sanatlarıyla birlikte kullanıldığındanaralarındaki ilişki incelenmiştir.Kanıtlayıcı anlatımbiçimi ile yazılan beyitlerin ilk mısraında klasik Türk şiirinin estetikkurallarına uygun bir düşünce ifade edilir; ikinci mısrada ise ortaya konan delille bu düşünce kanıtlanır.Beyitlerde ortaya konan deliller çok çeşitli olmakla birlikte Sosyo-kültürelHayata Dair Deliller, Dinî-Tasavvufî İnanışa Dair Deliller ve TabiatGözlemlerine Dair Deliller olmak üzere üç başlık altında sınıflandırmakbilimsel yarar bakımından uygun görülmüştür.Necati Bey, kanıtlayıcıanlatım biçimiyle yazdığı şiirlerle klasik Türk şiirinin estetik unsurlarınınzihinlere yerleştirilmesi gibi bir amaca da hizmet etmiştir.Necati Bey’in ve devrinindelilsiz bir şeye inanmama yahut düşüncesini kanıtlama istekleri şiirlereyansımıştır.

Kanıtlayıcıanlatım biçimi, ortaya atılan bir öneriyi, bir düşünceyi, bir yargıyıdeğiştirmek, desteklemek yahut yanlışlığını kanıtlamak için kullanılır. Günlük hayatta olduğu gibişiirde de kanıtlayıcı anlatım biçimine yer verilir. Bu yöntemle yazılanşiirlerde, delil olarak sunulan gerçekler,okuyucuya daima çekici gelir. Klasik Türk şiirinin kuruluş dönemi şairlerindenNecati Bey (ö. 914/1509)’in gazellerinde kanıtlayıcı anlatım biçiminin izlerini araştırmak bu yazınınamacını oluşturmaktadır. Kanıtlayıcıanlatım biçimi, şiirlerde bazı söz sanatlarıyla birlikte kullanıldığındanaralarındaki ilişki incelenmiştir.Kanıtlayıcı anlatımbiçimi ile yazılan beyitlerin ilk mısraında klasik Türk şiirinin estetikkurallarına uygun bir düşünce ifade edilir; ikinci mısrada ise ortaya konan delille bu düşünce kanıtlanır.Beyitlerde ortaya konan deliller çok çeşitli olmakla birlikte Sosyo-kültürelHayata Dair Deliller, Dinî-Tasavvufî İnanışa Dair Deliller ve TabiatGözlemlerine Dair Deliller olmak üzere üç başlık altında sınıflandırmakbilimsel yarar bakımından uygun görülmüştür.Necati Bey, kanıtlayıcıanlatım biçimiyle yazdığı şiirlerle klasik Türk şiirinin estetik unsurlarınınzihinlere yerleştirilmesi gibi bir amaca da hizmet etmiştir.Necati Bey’in ve devrinindelilsiz bir şeye inanmama yahut düşüncesini kanıtlama istekleri şiirlereyansımıştır.
SOFYALI BÂLÎ’NİN DÖRT ŞEYHE DAİR İSTİHBÂRÎ BİR MEKTUBU
SOFYALI BÂLÎ’NİN DÖRT ŞEYHE DAİR İSTİHBÂRÎ BİR MEKTUBU
Yazar: Şahin, Oğuzhan
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Mektup,Sofyalı Bâlî,İbrâhîm-i Gülşenî,Şeyh Bedrüddîn,Şeyh Üveys,Kara Dâvûd,kutb/Mehdi

On altıncı asrın gözde şeyhlerindenSofyalı Bâlî’yi önemli kılan, eserleri kadar, Osmanlı siyasî iktidârıyla olanyakın ilişkileridir. Siyasi iktidar, hakikat ehli olan sûfîlerle taklitçileri, sultanabağlı olanlarla isyana meyilli kutb/Mehdîleri ayırmak için Sofyalı’nın bilgisinebaşvurmaktadır. Bu bağlamda Bâlî Efendi’nin çeşitli sûfî değerlendirmek içinRüstem Paşa’ya yazdığı mektuplar dikkat çekicidir. Bu makalede SofyalıBâlî’nin, İbrâhîm-i Gülşenî, Şeyh Bedrüddîn, Şeyh Üveys ve Şeyh Kara Dâvûd’adair çeşitli iddialar içeren bir mektubu ele alınmıştır. Bedrüddîn hakkındabilinenin ötesinde mektupta yeni denebilece pek bir şey yoktur. Sofyalı’nın,İbrâhîm-i Gülşenî’ye dair iddiaları, onun Dede Ömer Ruşenî’nin terbiyetinden geçmemişolması, câhil ve nakıslığı, müridlerini ilhâda sürüklediği şeklindedir. KaraDâvûd ve Üveys mevzusu ise mektupta keşf ve kutb/Mehdîlik bağlamındadeğerlendirilmiştir.

On altıncı asrın gözde şeyhlerindenSofyalı Bâlî’yi önemli kılan, eserleri kadar, Osmanlı siyasî iktidârıyla olanyakın ilişkileridir. Siyasi iktidar, hakikat ehli olan sûfîlerle taklitçileri, sultanabağlı olanlarla isyana meyilli kutb/Mehdîleri ayırmak için Sofyalı’nın bilgisinebaşvurmaktadır. Bu bağlamda Bâlî Efendi’nin çeşitli sûfî değerlendirmek içinRüstem Paşa’ya yazdığı mektuplar dikkat çekicidir. Bu makalede SofyalıBâlî’nin, İbrâhîm-i Gülşenî, Şeyh Bedrüddîn, Şeyh Üveys ve Şeyh Kara Dâvûd’adair çeşitli iddialar içeren bir mektubu ele alınmıştır. Bedrüddîn hakkındabilinenin ötesinde mektupta yeni denebilece pek bir şey yoktur. Sofyalı’nın,İbrâhîm-i Gülşenî’ye dair iddiaları, onun Dede Ömer Ruşenî’nin terbiyetinden geçmemişolması, câhil ve nakıslığı, müridlerini ilhâda sürüklediği şeklindedir. KaraDâvûd ve Üveys mevzusu ise mektupta keşf ve kutb/Mehdîlik bağlamındadeğerlendirilmiştir.
ÇERKEŞÎZÂDE MEHMED TEVFÎK EFENDİ’NİN MİRACİYE’Sİ
ÇERKEŞÎZÂDE MEHMED TEVFÎK EFENDİ’NİN MİRACİYE’Sİ
Yazar: Yörür, Ali
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Miraç,Miraciye,Çerkeşîzâde Mehmed Tevfîk Efendi

Türkler, İslâm dinini kabul ettikten sonrasiyasi, sosyal ve kültürel alanda birçok değişim yaşamışlardır. İslamîinançlar, ilimler ve hayat tarzları edebiyata yansımıştır. Bu değişim ve akisözellikle klasik Türk edebiyatında yoğun bir şekilde görülür. İslam peygamberi Hz.Muhammed’in hayatı ve mucizeleri manzum ve mensur olarak yazılmıştır. Bu aradaMiraç hadisesini anlatan eserler de meydana getirilmiştir. Çalışmamıza konuolan eser, Çerkeşîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin kaside nazım biçimi ile yazılanmiraciyedir. Miraciye, 47 beyitten oluşmakta ve şairin 1304/1887 tarihindeİstanbul’da basılan Kasâ’id-i Tevfîk isimli eserinin içindebulunmaktadır.            Bu makalede miraç mucizesi,miraciye türü ve Çerkeşîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin üzerinde durulmuş, sözkonusu Miraciye’nin transkribi vegünümüz Türkçesiyle ifadesi verilmiş; eser biçim, muhteva, dil ve üslupaçısından incelenmiştir.

Türkler, İslâm dinini kabul ettikten sonrasiyasi, sosyal ve kültürel alanda birçok değişim yaşamışlardır. İslamîinançlar, ilimler ve hayat tarzları edebiyata yansımıştır. Bu değişim ve akisözellikle klasik Türk edebiyatında yoğun bir şekilde görülür. İslam peygamberi Hz.Muhammed’in hayatı ve mucizeleri manzum ve mensur olarak yazılmıştır. Bu aradaMiraç hadisesini anlatan eserler de meydana getirilmiştir. Çalışmamıza konuolan eser, Çerkeşîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin kaside nazım biçimi ile yazılanmiraciyedir. Miraciye, 47 beyitten oluşmakta ve şairin 1304/1887 tarihindeİstanbul’da basılan Kasâ’id-i Tevfîk isimli eserinin içindebulunmaktadır.            Bu makalede miraç mucizesi,miraciye türü ve Çerkeşîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin üzerinde durulmuş, sözkonusu Miraciye’nin transkribi vegünümüz Türkçesiyle ifadesi verilmiş; eser biçim, muhteva, dil ve üslupaçısından incelenmiştir.
YAZICIOĞLU MEHMED’İN MUHAMMEDİYESİNE YAZILMIŞ BİR NAZİRE: YÛSUF BİN SULTAN ŞAH’IN MUHAMMEDİYESİ
YAZICIOĞLU MEHMED’İN MUHAMMEDİYESİNE YAZILMIŞ BİR NAZİRE: YÛSUF BİN SULTAN ŞAH’IN MUHAMMEDİYESİ
Yazar: Çalka, Mehmet Sait
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: 15. yüzyıl,Muhammediye,Nazire,Yûsuf b. Sultan Şah,Halveti

15.asırda Osmanlı’da dinî-tasavvufî kültürün olgunlaşmasında çok önemli bir yerehaiz olan Yazıcıoğlu Mehmed (ö. 855/1451), Muhammediyeadlı eserini 853/1449’da Gelibolu’da tamamlamıştır. Yazıldığı yıllarda büyükbir heyecanla karşılanmış olan bu eser, kaynakların verdiği bilgilere göremevlid gibi besteli bir şekilde de meclislerde okunmuştur. Yazıcıoğlu bueserini sade bir dille kaleme almasına rağmen ölümünden sonra bazı çevrelercebu eserin havasa ait bir dillle yazıldığı söylenmiş ve esere daha sade birdille bir nazire yazılması gerektiği zikredilmiştir. Bu niyet çerçevesindedönemin önemli bir şairi olarak gösterilen Yûsuf b. Sultan Şah’a bu eserdendaha sade bir dille bir nazirenin yazılması teklifinde bulunulmuştur. Yûsuf b.Sultan Şah, bu isteği ilk önce reddetmiş; ancak rüyasında aynen YazıcıoğluMehmed gibi Hz. Resûlullâh’ı üç defa görüp yazma emrini alınca aynı adlaYazıcıoğlu’nun eserine bir nazire yazmaya karar vermiş ve Yazıcıolğlu’nun Muhammediye’sinden yaklaşık 2600 beyitdaha fazla olarak 11.690 beyitten oluşan eserini kaleme almıştır.Buçalışmada Yûsuf b. Sultan Şah’ın, Muhammediyeadlı naziresinin Türkiye’de tespit edilen üç nüshası tanıtılacak, kaynaklaradahayatı hakkında malumat bulunmayan Yûsuf b. Sultan Şah’ın hayatı ve diğereserleri hakkında yine Muhammediye’denve müellifin diğer eseri olan Âdâbü’t-tâlibîn’den yola çıkarak bilgi verilmeyeçalışılacaktır.

15.asırda Osmanlı’da dinî-tasavvufî kültürün olgunlaşmasında çok önemli bir yerehaiz olan Yazıcıoğlu Mehmed (ö. 855/1451), Muhammediyeadlı eserini 853/1449’da Gelibolu’da tamamlamıştır. Yazıldığı yıllarda büyükbir heyecanla karşılanmış olan bu eser, kaynakların verdiği bilgilere göremevlid gibi besteli bir şekilde de meclislerde okunmuştur. Yazıcıoğlu bueserini sade bir dille kaleme almasına rağmen ölümünden sonra bazı çevrelercebu eserin havasa ait bir dillle yazıldığı söylenmiş ve esere daha sade birdille bir nazire yazılması gerektiği zikredilmiştir. Bu niyet çerçevesindedönemin önemli bir şairi olarak gösterilen Yûsuf b. Sultan Şah’a bu eserdendaha sade bir dille bir nazirenin yazılması teklifinde bulunulmuştur. Yûsuf b.Sultan Şah, bu isteği ilk önce reddetmiş; ancak rüyasında aynen YazıcıoğluMehmed gibi Hz. Resûlullâh’ı üç defa görüp yazma emrini alınca aynı adlaYazıcıoğlu’nun eserine bir nazire yazmaya karar vermiş ve Yazıcıolğlu’nun Muhammediye’sinden yaklaşık 2600 beyitdaha fazla olarak 11.690 beyitten oluşan eserini kaleme almıştır.Buçalışmada Yûsuf b. Sultan Şah’ın, Muhammediyeadlı naziresinin Türkiye’de tespit edilen üç nüshası tanıtılacak, kaynaklaradahayatı hakkında malumat bulunmayan Yûsuf b. Sultan Şah’ın hayatı ve diğereserleri hakkında yine Muhammediye’denve müellifin diğer eseri olan Âdâbü’t-tâlibîn’den yola çıkarak bilgi verilmeyeçalışılacaktır.
EDEBÎ HİCİVDEN SÖVGÜYE: NEF’Î’NİN HİCVİNDEKİ DEĞİŞİM
EDEBÎ HİCİVDEN SÖVGÜYE: NEF’Î’NİN HİCVİNDEKİ DEĞİŞİM
Yazar: Yiğit, Süleyman
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Nef'î,hiciv,Sihâm-ı Kaza,Türkçe Divan,Farsça Divan

Edebî eserleryaratılma süreçlerinde sanatçının mensubu olduğu toplumdan ve döneminşartlarından etkilenirler. Bu yüzden edebî eserlerden hem yazıldığı döneminsiyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı hakkında bilgi alınabilir hem deeseri kaleme alan sanatçının biyografisi hakkında verilere ulaşılabilir. XVII.Yüzyıl, Klâsik Türk edebiyatının bir önceki yüzyılda başlayan yükselişini devamettirdiği bir dönemdir. Bu dönemde Osmanlı Devleti pek çok yönden çalkantılariçinde olmasına rağmen edebiyat alanında önemli isimler yetişmiştir. Buisimlerden biri de Nef’î’dir. Türkçe ve Farsça olmak üzere iki dîvân sahibiolan Nef’î bunların yanında Sihâm-ı Kazâ adlı bir de hiciv eseri kalemealmıştır. Sihâm-ı Kazâ Nef’î’nin babasından başlayarak, devletin çeşitli kademelerindekipaşaları, dönemin bazı şairlerini hicvettiği bir eserdir. Nef’î Türkçe veFarsça Dîvân’ında daha çok memduhunu övmüş, yer yer üstü kapalı olarakhicvetmiştir. Sihâm-ı Kazâ’da ise hicvin en yüksek seviyesine çıkarak sövgüyevaran bir üslûp kullanmıştır. Nef’î’nin edebî hicivden sövgülü hicve geçişininsebepleri tarihî kayıtların da yardımıyla Türkçe ve Farsça Dîvân’ı ile Sihâm-ıKazâ’nın satır aralarında ortaya çıkmaktadır.Bu bağlamda Nef’î’nin adı geçeneserleri eleştirel bir okumaya tâbi tutulacak, özellikle kasidelerin satıraralarında tespit edilen beyitler hiciv açısından karşılaştırılacaktır. Busayede Nef’î’nin hicvindeki değişim de gözler önüne serilecektir.

Edebî eserleryaratılma süreçlerinde sanatçının mensubu olduğu toplumdan ve döneminşartlarından etkilenirler. Bu yüzden edebî eserlerden hem yazıldığı döneminsiyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı hakkında bilgi alınabilir hem deeseri kaleme alan sanatçının biyografisi hakkında verilere ulaşılabilir. XVII.Yüzyıl, Klâsik Türk edebiyatının bir önceki yüzyılda başlayan yükselişini devamettirdiği bir dönemdir. Bu dönemde Osmanlı Devleti pek çok yönden çalkantılariçinde olmasına rağmen edebiyat alanında önemli isimler yetişmiştir. Buisimlerden biri de Nef’î’dir. Türkçe ve Farsça olmak üzere iki dîvân sahibiolan Nef’î bunların yanında Sihâm-ı Kazâ adlı bir de hiciv eseri kalemealmıştır. Sihâm-ı Kazâ Nef’î’nin babasından başlayarak, devletin çeşitli kademelerindekipaşaları, dönemin bazı şairlerini hicvettiği bir eserdir. Nef’î Türkçe veFarsça Dîvân’ında daha çok memduhunu övmüş, yer yer üstü kapalı olarakhicvetmiştir. Sihâm-ı Kazâ’da ise hicvin en yüksek seviyesine çıkarak sövgüyevaran bir üslûp kullanmıştır. Nef’î’nin edebî hicivden sövgülü hicve geçişininsebepleri tarihî kayıtların da yardımıyla Türkçe ve Farsça Dîvân’ı ile Sihâm-ıKazâ’nın satır aralarında ortaya çıkmaktadır.Bu bağlamda Nef’î’nin adı geçeneserleri eleştirel bir okumaya tâbi tutulacak, özellikle kasidelerin satıraralarında tespit edilen beyitler hiciv açısından karşılaştırılacaktır. Busayede Nef’î’nin hicvindeki değişim de gözler önüne serilecektir.
MUSTAFA KUTLU'NUN UZUN HİKAYELERİNE MEKAN ÜZERİNDEN BİR BAKIŞ DENEMESİ
MUSTAFA KUTLU'NUN UZUN HİKAYELERİNE MEKAN ÜZERİNDEN BİR BAKIŞ DENEMESİ
Yazar: Yanardağ, Mehmet Fetih
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Mustafa Kutlu,Mekan,Uzun Hikâye,Nur,Rüzgârlı Pazar,Mavi Kuş

İlkhikâyelerini Fikir ve Sanatta Hareketdergisinde yayımlayan Mustafa Kutlu, geleneksel bir bakışla beşeri olanıyansıtması; kendi hikâyemizi samimi bir duruşla anlatması; çözülmenin seyrinigöstermesi; meddahlık geleneğini modern hikâyeyle birleştirmesi ve yerliolandaki mütevazı güzellikleri hatırlatmasıyla Türk hikâyeciğinde kendine hasbir yer edinmiştir. O, kendi deyişiyle edebiyatımızda “temeli mâzîde olanama bugünü aksettiren ve geleceğe uzanan” bir tarz geliştirmiştir. 2000 yılı Mustafa Kutlu hikâyeciliğinde yenibir dönemin başlangıcı olmuş, yazarın bu yıldan itibaren peş peşe uzunhikâyeleri yayımlanmıştır. Bunlar temel bir çatı altında toplanmış, ana halkayabağlı birçok küçük hikâyeden oluşmuşlardır.                  Biz bu çalışmamızda Mustafa Kutlu’nun UzunHikâye (2000), Mavi Kuş (2002), Rüzgârlı Pazar (2004) ve Nur(2014) isimli uzun hikâyelerinde mekân unsuru üzerinde duracağız. Mekânısalt fiziki varlığıyla değil, eserin kimliğine anlam yükleyen; karakterçözümlemede etkin rol oynayan; bir medeniyet tasavvuruna işaret eden; kültüreldeğişimin zihnî yapısını ifade eden özellikleriyle değerlendirmeye çalışacağız.

İlkhikâyelerini Fikir ve Sanatta Hareketdergisinde yayımlayan Mustafa Kutlu, geleneksel bir bakışla beşeri olanıyansıtması; kendi hikâyemizi samimi bir duruşla anlatması; çözülmenin seyrinigöstermesi; meddahlık geleneğini modern hikâyeyle birleştirmesi ve yerliolandaki mütevazı güzellikleri hatırlatmasıyla Türk hikâyeciğinde kendine hasbir yer edinmiştir. O, kendi deyişiyle edebiyatımızda “temeli mâzîde olanama bugünü aksettiren ve geleceğe uzanan” bir tarz geliştirmiştir. 2000 yılı Mustafa Kutlu hikâyeciliğinde yenibir dönemin başlangıcı olmuş, yazarın bu yıldan itibaren peş peşe uzunhikâyeleri yayımlanmıştır. Bunlar temel bir çatı altında toplanmış, ana halkayabağlı birçok küçük hikâyeden oluşmuşlardır.                  Biz bu çalışmamızda Mustafa Kutlu’nun UzunHikâye (2000), Mavi Kuş (2002), Rüzgârlı Pazar (2004) ve Nur(2014) isimli uzun hikâyelerinde mekân unsuru üzerinde duracağız. Mekânısalt fiziki varlığıyla değil, eserin kimliğine anlam yükleyen; karakterçözümlemede etkin rol oynayan; bir medeniyet tasavvuruna işaret eden; kültüreldeğişimin zihnî yapısını ifade eden özellikleriyle değerlendirmeye çalışacağız.
AHLAK VE ETİK GÖSTERGELERİNİN TÜRKÇEDEKİ SÖZLÜK BİLİMSEL SERÜVENİ
AHLAK VE ETİK GÖSTERGELERİNİN TÜRKÇEDEKİ SÖZLÜK BİLİMSEL SERÜVENİ
Yazar: Karademir, Fevzi
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Ahlak,Etik,Moral

Ahlak ve etik göstergelerininişaretledikleri kavramsal değer hemen her millet için hayati önem arzetmektedir. Hayati değerdeki bu tür kavramları işaretleyen göstergelerin sözvarlığına katılma süreçleri, tarihi arka planları, aileleri ve kavramsal alanlarıile bilinmesi, gerek söz konusu kavramları bilinçli kullanma gerekse onlarıözümseme açısından önemlidir. Bu çalışmada Türkçenin genel sözlüğünde yer alanahlak ve etik göstergelerinin Türkçenin söz varlığına katılma süreçleri,müteradifleri ve günümüz Türkçesindeki kullanım keyfiyetleri işlenmiştir. Bubağlamda ahlak ve etik göstergelerinin dil bilgisel bağlamları, kullanılışanlamları ele alınmış, konuyla ilgili kavram karmaşası tartışılmıştır.

Ahlak ve etik göstergelerininişaretledikleri kavramsal değer hemen her millet için hayati önem arzetmektedir. Hayati değerdeki bu tür kavramları işaretleyen göstergelerin sözvarlığına katılma süreçleri, tarihi arka planları, aileleri ve kavramsal alanlarıile bilinmesi, gerek söz konusu kavramları bilinçli kullanma gerekse onlarıözümseme açısından önemlidir. Bu çalışmada Türkçenin genel sözlüğünde yer alanahlak ve etik göstergelerinin Türkçenin söz varlığına katılma süreçleri,müteradifleri ve günümüz Türkçesindeki kullanım keyfiyetleri işlenmiştir. Bubağlamda ahlak ve etik göstergelerinin dil bilgisel bağlamları, kullanılışanlamları ele alınmış, konuyla ilgili kavram karmaşası tartışılmıştır.
DİYÂRBEKİRLİ KÂMÎ’NİN ŞEMÂ'İL-İ ŞERÎF TERCÜMESİ
DİYÂRBEKİRLİ KÂMÎ’NİN ŞEMÂ'İL-İ ŞERÎF TERCÜMESİ
Yazar: Arslan, Mustafa Uğurlu
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Şemâil,Hz. Peygamber,Hadis-i şerîf,Kâmî,, fizikî özellikler.

Dokuzuncu yüzyıldanitibaren başta siyer ve hadis olmak üzere dinî ve tasavvufî eserlerde Hz.Peygamber, bir Resul olmanın yanı sıra beşer olarak da ele alınmış ve O’nunyaşamı tüm yönleri ile tetkik edilmiştir. Hususiyle Hz. Peygamber’in fizikiözellikleri, kıyafeti, yemesi, içmesi, konuşma şekli, ahlâkı gibi konuları elealan “hilye-i şerif ve şemâil-i şerif” gibi müstakil eserler kaleme alınmıştır.On dokuzuncu yüzyılda yazılan şemâillerden birisi de Diyârbekirli Şaban KâmîEfendi’nin yazmış olduğu “Şemâil-i Şerîf”tir. Kâmî, eserini oluştururken Kâdı İyâz’ın “Şifâü’ş-Şerîf” ile Tirmizî’nin “eş-Şemâi’lü’n-Nebeviyye’sinden istifade etmiş ve burisâleleri muhtasaran Osmanlı Türkçesi ile yeniden kaleme almaya çalışmıştır. Buçalışma; müderris, şâir, hattat ve mûsikîşinas gibi sıfatlarla tavsif edilenDiyârbekirli Şaban Kâmî’nin “Şemâil-i Şerîf” adlı eseri incelenmiştir. BaştaTirmizî, Kâdî İyaz olmak üzere Zamahşerî, Cevherî,İmam Müslîm, İbni Esîr, İmâm-ı Cezerî gibi islâm âlimlerinin rivayetlerine demüracaat edilenŞemâil-i Şerîf, öncelikle yeni yazıya aktarılmışve eser muhteva açısından tetkik edilmiştir.

Dokuzuncu yüzyıldanitibaren başta siyer ve hadis olmak üzere dinî ve tasavvufî eserlerde Hz.Peygamber, bir Resul olmanın yanı sıra beşer olarak da ele alınmış ve O’nunyaşamı tüm yönleri ile tetkik edilmiştir. Hususiyle Hz. Peygamber’in fizikiözellikleri, kıyafeti, yemesi, içmesi, konuşma şekli, ahlâkı gibi konuları elealan “hilye-i şerif ve şemâil-i şerif” gibi müstakil eserler kaleme alınmıştır.On dokuzuncu yüzyılda yazılan şemâillerden birisi de Diyârbekirli Şaban KâmîEfendi’nin yazmış olduğu “Şemâil-i Şerîf”tir. Kâmî, eserini oluştururken Kâdı İyâz’ın “Şifâü’ş-Şerîf” ile Tirmizî’nin “eş-Şemâi’lü’n-Nebeviyye’sinden istifade etmiş ve burisâleleri muhtasaran Osmanlı Türkçesi ile yeniden kaleme almaya çalışmıştır. Buçalışma; müderris, şâir, hattat ve mûsikîşinas gibi sıfatlarla tavsif edilenDiyârbekirli Şaban Kâmî’nin “Şemâil-i Şerîf” adlı eseri incelenmiştir. BaştaTirmizî, Kâdî İyaz olmak üzere Zamahşerî, Cevherî,İmam Müslîm, İbni Esîr, İmâm-ı Cezerî gibi islâm âlimlerinin rivayetlerine demüracaat edilenŞemâil-i Şerîf, öncelikle yeni yazıya aktarılmışve eser muhteva açısından tetkik edilmiştir.
SÂLİM TEZKİRESİ'NDE SAFÂYÎ VE TEZKİRESİNE TENKİTLER
SÂLİM TEZKİRESİ'NDE SAFÂYÎ VE TEZKİRESİNE TENKİTLER
Yazar: Karataş, Muzaffer
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Salim,Safayi,Tezkire,Tenkit

Çalışma konumuzun kaynağını oluşturan Safâyi ve Sâlim Tezkireleri de daha önceleri çalışılmıştır. Ancak bizim üzerinde duracağımız konu bu kişilerin tezkirelerinden ziyâde bu iki tezkirecinin tezkirelerinde birbirlerine olan tenkitleridir. Özellikle Sâlim Tezkiresi’nde Safâyî’nin şahsı ve tezkireciliği için büyük eleştiriler vardır. Çalışma, 18. Yüzyılda yaşamış olan iki tezkireci Safâyî ve Sâlim’in tezkirelerinde ortak olarak ele alınan 251 şâirin 11’i üzerinde Sâlim’in Safâyî’ye olan eleştirilerini konu edinmiştir.

Çalışma konumuzun kaynağını oluşturan Safâyi ve Sâlim Tezkireleri de daha önceleri çalışılmıştır. Ancak bizim üzerinde duracağımız konu bu kişilerin tezkirelerinden ziyâde bu iki tezkirecinin tezkirelerinde birbirlerine olan tenkitleridir. Özellikle Sâlim Tezkiresi’nde Safâyî’nin şahsı ve tezkireciliği için büyük eleştiriler vardır. Çalışma, 18. Yüzyılda yaşamış olan iki tezkireci Safâyî ve Sâlim’in tezkirelerinde ortak olarak ele alınan 251 şâirin 11’i üzerinde Sâlim’in Safâyî’ye olan eleştirilerini konu edinmiştir.