Hemşirelerin Sosyotropi-Otonomi Kişilik Özellikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
The Relation Between Nurses'Sociotropy-Autonomy Personality Features and their Burnout Levels
Yazar: Malak, Ar. Gör. Bahanur; Üstün, Prof. Dr. Besti
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Burrout, sociotropy, autonomy, personality feature, nursing ; Tükenmişlik, sosyotropi, otonomi, kişilik özelliği, hemşirelik

Amaç: Çalışma, hemşirelerin sosyotropi-otonomi kişilik özellikleri ve tükenmişlik düzeyleri  arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.  Gereç ve Yöntem: Veri toplamada hemşireleri tanıtıcı bilgi formu, Şahin ve arkadaşlarının  (1993) geçerlilik ve güvenirlilik çalışmasını yaptığı Sosyotropi-Otonomi Ölçeği, Ergin'in  (1992) geçerlilik ve güvenirlilik çalışmasını yaptığı Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır.  Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama ve Pearson Korelasyon Analizi  kullanılmıştır.  Bulgular: Hemşirelerin iş ortamında en çok karşılaştıkları ilk üç stresör; iş yükü, hasta  yakınları ve ekip üyeleri ile çatışma olarak saptanmıştır. Hemşirelerin tükenmişlik alt  boyutu duygusal tükenme ile sosyotropi-otonomi puan ortalamaları arasında pozitif yönde  çok zayıf düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Tükenmişlik alt boyutu duyarsızlaşma ile  sosyotropi puan ortalamaları arasında bir ilişki saptanmamıştır. Duyarsızlaşma ile otonomi  puan ortalamaları arasında pozitif yönde çok zayıf düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır.  Tükenmişlik alt boyutu kişisel başarı ile sosyotropi puan ortalamaları arasında bir ilişki  saptanmamıştır. Kişisel başarı ile otonomi puan ortalamaları arasında pozitif yönde çok zayıf  düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır.  Sonuç: Sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerinin tükenmişliği etkilemesi nedeniyle hemşirelik  eğitim programlarında, sadece otonominin değil sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerinin  birlikte geliştirilmesine yönelik ders programları ve ders içerikleri oluşturulması,  hemşirelerde sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerini birlikte geliştirmeye yönelik farkındalık  eğitim programlarının düzenlenmesi ile tükenmişlik sendromunu önleme ve baş etmede bir  strateji oluşturulması önerilmiştir.

Objective: Definitive study was held to determine the relation between the nurses' sociotropicautonomic  personality features and burnout levels.  Methods: We used nurses identifier information form, Sociotropy-Autonomy Scale with Şahin  et al's validity and reliability study (1993) and Maslach Bornout Scale with Ergin's validity and  reliability study (1992) for data collection. Number, percent, average and Pearson Correlation  Analysis were used for data analysis.  Results: The most stressful 3 factors at work for nurses are; work load, conflict with patients'  family and team members. There was a very weak positive correlation between sociotropicautonomic  personality features and average emotional exhaustion subscale point. There  wasn't a relation between depersonalization subscale average point of burnout and sociotropy  average point. There was a very weak positive relation between average depersonalization and  average autonomy point and the relation was statistically significant. However there wasn't  a relation between personal accomplishment subscale and sociotropy average point. There  was a very weak positive relation between average personal accomplishment and average  autonomy point and the relation was statistically significant.  Conclusion: Therefore, it was recommended to form training programs and curriculum  contents which develop sociotropic-autonomic personal features collectively, and to develop  training programs increasing awareness about sociotropy-autonomy. These programs will  help develop a strategy to prevent and cope with burnout.