hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Fransız İhtilali ve Ermeni Milliyetçiliğinin Doğuşu
Fransız İhtilali ve Ermeni Milliyetçiliğinin Doğuşu
Yazar: Külekçi, Cahit
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Ermeni,Fransa,ihtilal,Venedik,Mığhitarist

Ermeniler, Osmanlı Devleti’nde yaşayan etnik unsurlardan sadece bir tanesidir. Osmanlı Devleti, insan hak ve hürriyetleri bağlamında sınırları içinde yaşayan tüm milletlere olduğu gibi Ermenilere de aynı mesafede yaklaşmıştır. Bu anlamda Ermeniler de devletin hemen her kademesindegörev alabilmişler, hatta neredeyse Türklerden ayırt edilemez hale gelmişlerdir. Ancak özellikleXIX. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Ermeniler, toplumsal olmasa da siyasî düzlemde karşı karşıyagelmiş, bunda da Ermeni milliyetçiliği fikri önemli rol oynamıştır. Çalışmamızın da ele aldığı hususlar, Ermeniler arasında hızla yayılacak olan milliyetçilik fikrinin ortaya çıkışına zemin hazırlayanfaktörlerdir. Nitekim çalışmamızda Ermeni milliyetçiliğinin doğuşuna zemin hazırlayan olaylar izahedilmeye çalışılırken Fransız İhtilali çalışmanın merkezine konmuş, ihtilalin yanı sıra diğer faktörlere de özellikle dikkat çekilmiştir. Zira Ermeni milliyetçiliğinin doğuşunda Fransız İhtilali’nin rolü,diğer faktörlere nazaran daha kısıtlıdır. Başka bir ifadeyle aslında ihtilalden çok daha önce Ermeniler arasında milliyetçilik fikirleri yayılmaya başlamış, belki ihtilal ancak bu yayılmaya katkı sağlamıştır. Dört bölümden oluşan çalışmamızda Osmanlı arşiv belgelerinden faydalanıldığı gibi moderndönem çalışmalarından da istifade edilmiştir.  

Ermeniler, Osmanlı Devleti’nde yaşayan etnik unsurlardan sadece bir tanesidir. Osmanlı Devleti, insan hak ve hürriyetleri bağlamında sınırları içinde yaşayan tüm milletlere olduğu gibi Ermenilere de aynı mesafede yaklaşmıştır. Bu anlamda Ermeniler de devletin hemen her kademesindegörev alabilmişler, hatta neredeyse Türklerden ayırt edilemez hale gelmişlerdir. Ancak özellikleXIX. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Ermeniler, toplumsal olmasa da siyasî düzlemde karşı karşıyagelmiş, bunda da Ermeni milliyetçiliği fikri önemli rol oynamıştır. Çalışmamızın da ele aldığı hususlar, Ermeniler arasında hızla yayılacak olan milliyetçilik fikrinin ortaya çıkışına zemin hazırlayanfaktörlerdir. Nitekim çalışmamızda Ermeni milliyetçiliğinin doğuşuna zemin hazırlayan olaylar izahedilmeye çalışılırken Fransız İhtilali çalışmanın merkezine konmuş, ihtilalin yanı sıra diğer faktörlere de özellikle dikkat çekilmiştir. Zira Ermeni milliyetçiliğinin doğuşunda Fransız İhtilali’nin rolü,diğer faktörlere nazaran daha kısıtlıdır. Başka bir ifadeyle aslında ihtilalden çok daha önce Ermeniler arasında milliyetçilik fikirleri yayılmaya başlamış, belki ihtilal ancak bu yayılmaya katkı sağlamıştır. Dört bölümden oluşan çalışmamızda Osmanlı arşiv belgelerinden faydalanıldığı gibi moderndönem çalışmalarından da istifade edilmiştir.
XIV. Asır İrân Tasavvuf Eğilimleri Bağlamında İrfânî Tasavvufa Dair
XIV. Asır İrân Tasavvuf Eğilimleri Bağlamında İrfânî Tasavvufa Dair
Yazar: Altunkaya, Mustafa
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Tasavvuf ve irfân,Ehl-i Beyt,Turaniyan-İraniyan,3T eğilimleri,yeni düzen

 Modern sonrası dönemde, tasavvuf/irfân geleneğinin ele alınarak bugünün sosyal ve siyasalhareketlerine etkisini konu alan araştırmalar yeni ve yetersizdir. Günümüzde gelişme eğilimindekiaşırılık (tatarruf) temayülleri karşısında tasavvufun dengeleyen vasat rolünün incelenmesi, ilimçevrelerinde öncelikli konulardan addedilmektedir. İslam maneviyâtının sembol kavramları olarakTasavvuf/İrfan, daha çok Horasan ekolünün etkisiyle şekillendiği halde, tarihsel süreçte ve tatarrufîsaiklerin etkisiyle iki farklı gelenek gibi algılanabilmektedir. Oysa bu kavramlar, Hicrî ikinci yüzyıldan itibaren şekillenmeye başlamış ve Kerbelâ sonrası serhad bölgelere göçe zorlanan Ehlibeytâlimlerinin etkisinde teorik ve sistematik biçimini almıştır. Bu nedenle ilk mutasavvıfların ortayaçıkışında, selef ve ehlibeyt ulemâsının etkin ve belirleyici olduğu söylenebilir. Nitekim, hemen bütün silsilelerde yeralan Ma’rûf-i Kerhî (ö. 200), İmam Rızâ (ö. 203)’nın öğrencisi ve müridi, Zünnûni Mısrî (ö. 245) ise İmam Cafer-i Sadık (ö. 148)’ın öğrencisi Cabir b. Hayyan (ö. 193)’ın talebesidir.Bu çalışma, İslami eğilimlerin ayrışma potansiyeline dikkat çekip, zühd temelli eğilimlerin gerçekteaynı kökten beslendiklerini, bilimsel yöntemle tespit etmekte ve Tasavvufî İslâm Birliği’nin imkânlarına odaklanmaktadır. 

 Modern sonrası dönemde, tasavvuf/irfân geleneğinin ele alınarak bugünün sosyal ve siyasalhareketlerine etkisini konu alan araştırmalar yeni ve yetersizdir. Günümüzde gelişme eğilimindekiaşırılık (tatarruf) temayülleri karşısında tasavvufun dengeleyen vasat rolünün incelenmesi, ilimçevrelerinde öncelikli konulardan addedilmektedir. İslam maneviyâtının sembol kavramları olarakTasavvuf/İrfan, daha çok Horasan ekolünün etkisiyle şekillendiği halde, tarihsel süreçte ve tatarrufîsaiklerin etkisiyle iki farklı gelenek gibi algılanabilmektedir. Oysa bu kavramlar, Hicrî ikinci yüzyıldan itibaren şekillenmeye başlamış ve Kerbelâ sonrası serhad bölgelere göçe zorlanan Ehlibeytâlimlerinin etkisinde teorik ve sistematik biçimini almıştır. Bu nedenle ilk mutasavvıfların ortayaçıkışında, selef ve ehlibeyt ulemâsının etkin ve belirleyici olduğu söylenebilir. Nitekim, hemen bütün silsilelerde yeralan Ma’rûf-i Kerhî (ö. 200), İmam Rızâ (ö. 203)’nın öğrencisi ve müridi, Zünnûni Mısrî (ö. 245) ise İmam Cafer-i Sadık (ö. 148)’ın öğrencisi Cabir b. Hayyan (ö. 193)’ın talebesidir.Bu çalışma, İslami eğilimlerin ayrışma potansiyeline dikkat çekip, zühd temelli eğilimlerin gerçekteaynı kökten beslendiklerini, bilimsel yöntemle tespit etmekte ve Tasavvufî İslâm Birliği’nin imkânlarına odaklanmaktadır.
İbn Sînâ Felsefesinde Sezgisel Bilginin Aklî Karakteri
İbn Sînâ Felsefesinde Sezgisel Bilginin Aklî Karakteri
Yazar: Gürsoy, Adnan
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Sezgi,Sezgisel bilgi,Orta terim,Akledilir,Kutsî Akıl,Nebevî bilgi,Mistisizm

: İbn Sîna, bilgi ve nübüvvet teorisinin merkezî kavramlarından biri olan sezgisel bilgiyi aklî birtemelde ele almıştır. Bu aklî temeli, üç noktada ortaya koymak mümkündür. Bunlardan birincisi, filozofun varlık görüşünden kaynaklanan ve bilgi teorisinin de dayandığı temel ilkelerden biri olan,“varlığın düzeninin kıyâsî olduğu” düşüncesidir. İkinci husus, sezgisel bilginin tanımında yer alan“orta terimin bilinmesi” ve “bilinenden hareketle bilinmeyene ulaşılması” unsurlarıdır. Üçüncüsüise, sezgisel bilginin en yüksek formu olarak görülen nebevî bilginin, peygamberin aklî gücüne aitmükemmel sezgi yetisine dayandırılmış olmasıdır. Bu makalede söz konusu üç husus, İbn Sînâ’nıneserlerinden hareketle ortaya konulup filozofun sezgisel bilgiye bakışı belirginleştirilecektir ki, bu,İbn Sînâ felsefesinin mistik boyutu ile ilgili tartışmaları değerlendirmek açısından önemli bir konumda bulunmaktadır. 

: İbn Sîna, bilgi ve nübüvvet teorisinin merkezî kavramlarından biri olan sezgisel bilgiyi aklî birtemelde ele almıştır. Bu aklî temeli, üç noktada ortaya koymak mümkündür. Bunlardan birincisi, filozofun varlık görüşünden kaynaklanan ve bilgi teorisinin de dayandığı temel ilkelerden biri olan,“varlığın düzeninin kıyâsî olduğu” düşüncesidir. İkinci husus, sezgisel bilginin tanımında yer alan“orta terimin bilinmesi” ve “bilinenden hareketle bilinmeyene ulaşılması” unsurlarıdır. Üçüncüsüise, sezgisel bilginin en yüksek formu olarak görülen nebevî bilginin, peygamberin aklî gücüne aitmükemmel sezgi yetisine dayandırılmış olmasıdır. Bu makalede söz konusu üç husus, İbn Sînâ’nıneserlerinden hareketle ortaya konulup filozofun sezgisel bilgiye bakışı belirginleştirilecektir ki, bu,İbn Sînâ felsefesinin mistik boyutu ile ilgili tartışmaları değerlendirmek açısından önemli bir konumda bulunmaktadır.
Ebu Hanife'den Osman el-Betti'ye Gönderilen İkinci Risale
Ebu Hanife'den Osman el-Betti'ye Gönderilen İkinci Risale
Yazar: Taşçı, Özcan; Rudolph, Ulrich
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Ebu Hanife,risale

Ebu Hanife'nin Osman el-Batti'ye gönderdiği rivayet edilen bu ikinci risale ise, zikredildiği üzere, birincisi gibi araştırmalarda pek dikkat çekmemiştir.O, şu ana kadar basılmış olmayıp, el yazması olarak da dikkate alınmamıştır.1Bu risale, kısa süre önce Van Ess'in ilk dönem İslam Kelam Tarihi'ne dair yazdığı eserdeki bir tanıtımı ve ona dair ilk analizi gerçekleştirmesiyle bir belgeolarak ilgi görmüştür.2 Ancak Van Ess bu bağlamda bu ikinci risalenin güvenilirlik derecesinin birinciye nazaran oldukça düşük olduğuna işaret etmiştir.Müellif hakkındaki açık ve net değerlendirmelere sahip olmadığımızdan risalenin bu haliyle gerçekten Ebu Hanife'ye ait olup olmadığı konusundaki tartışmasonuçsuz kalmaktadır.

Ebu Hanife'nin Osman el-Batti'ye gönderdiği rivayet edilen bu ikinci risale ise, zikredildiği üzere, birincisi gibi araştırmalarda pek dikkat çekmemiştir.O, şu ana kadar basılmış olmayıp, el yazması olarak da dikkate alınmamıştır.1Bu risale, kısa süre önce Van Ess'in ilk dönem İslam Kelam Tarihi'ne dair yazdığı eserdeki bir tanıtımı ve ona dair ilk analizi gerçekleştirmesiyle bir belgeolarak ilgi görmüştür.2 Ancak Van Ess bu bağlamda bu ikinci risalenin güvenilirlik derecesinin birinciye nazaran oldukça düşük olduğuna işaret etmiştir.Müellif hakkındaki açık ve net değerlendirmelere sahip olmadığımızdan risalenin bu haliyle gerçekten Ebu Hanife'ye ait olup olmadığı konusundaki tartışmasonuçsuz kalmaktadır.
Kur’an’ı Tefsir Etmeye Duyulan İhtiyaç
Kur’an’ı Tefsir Etmeye Duyulan İhtiyaç
Yazar: Bereketzâde, İsmail Hakkı; Bulut, Mustafa
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Kur’an-ı Kerîm,tefsir

Kur’an-ı Kerîm’i tefsir etmeye duyulan ihtiyacı, bazı âlimler şöyle açıklar:Her müellif, yazmış olduğu eserini hiçbir açıklamaya ihtiyaç duymaksızın bizzat anlaşılsın diye kaleme alır. Bu anlaşılır bir durumdur, fakat yazılan bir eserişu üç sebepten dolayı açıklamak zorunlu hale gelir. Bunlardan birincisi; bireser kaleme alan kişinin, bütün güzel sıfatları kendinde toplamasıdır. Bu sıfatları kendinde toplamış olan yazarın, bilim gücüne bağlı olan derin anlamları veciz lafızlar içinde ifade etmesi, pek çok kimse tarafından kastedilen manayıanlamayı zorlaştırır. Bu yüzden kastedilen gizli anlamları ortaya çıkarabilmekiçin, eseri açıklama ihtiyacı doğar. Bu ihtiyaçtan dolayı meydana gelen şerhetme işi bizzat eseri yazan tarafından gerçekleştirilirse, kastedilen manalarıortaya çıkarmak konusunda başkaları tarafından yapılacak şerhlerden dahafazla isabet kaydeder. İkincisi: Bir problemin tamamlayıcı ögeleri veya şartlarını açıklamaya güven duyarak, bu şartları müellifin başka bir âlimin açıklamasına bırakmış olmasıdır

Kur’an-ı Kerîm’i tefsir etmeye duyulan ihtiyacı, bazı âlimler şöyle açıklar:Her müellif, yazmış olduğu eserini hiçbir açıklamaya ihtiyaç duymaksızın bizzat anlaşılsın diye kaleme alır. Bu anlaşılır bir durumdur, fakat yazılan bir eserişu üç sebepten dolayı açıklamak zorunlu hale gelir. Bunlardan birincisi; bireser kaleme alan kişinin, bütün güzel sıfatları kendinde toplamasıdır. Bu sıfatları kendinde toplamış olan yazarın, bilim gücüne bağlı olan derin anlamları veciz lafızlar içinde ifade etmesi, pek çok kimse tarafından kastedilen manayıanlamayı zorlaştırır. Bu yüzden kastedilen gizli anlamları ortaya çıkarabilmekiçin, eseri açıklama ihtiyacı doğar. Bu ihtiyaçtan dolayı meydana gelen şerhetme işi bizzat eseri yazan tarafından gerçekleştirilirse, kastedilen manalarıortaya çıkarmak konusunda başkaları tarafından yapılacak şerhlerden dahafazla isabet kaydeder. İkincisi: Bir problemin tamamlayıcı ögeleri veya şartlarını açıklamaya güven duyarak, bu şartları müellifin başka bir âlimin açıklamasına bırakmış olmasıdır
Felsefenin Tesellisi
Felsefenin Tesellisi
Yazar: Akgün, Tuncay
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Boethius,felsefe,Felsefenin

Bir kitabı tanımak kadar yazarını tanımanın da önemli olduğunu düşündüğüm için Boethius’un hayatı ve felsefesi hakkında kısa bir bilgi vermenindoğru olacağına inanıyorum. Çünkü her yazar içinde yaşadığı toplumdan vezaman diliminden etkilenir. Anicius Manlius Severinus Boethius, Romalı soylu bir ailenin çocuğu olarak M.S. 480’da doğdu. Babası bir Roma konsülü idi. Küçük yaşta babasını kaybettikten sonra devrin önemli devlet adamlarından Quintus Aurelius Symmachus tarafından evlat edinildi. Bir devlet adamı ve düşünür olan Boethius Atinave İskenderiye’de eğitim gördü ve İtalya’daki Ostrogotları’ın Arian kralı BüyükTheodorich’e hizmet etti.

Bir kitabı tanımak kadar yazarını tanımanın da önemli olduğunu düşündüğüm için Boethius’un hayatı ve felsefesi hakkında kısa bir bilgi vermenindoğru olacağına inanıyorum. Çünkü her yazar içinde yaşadığı toplumdan vezaman diliminden etkilenir. Anicius Manlius Severinus Boethius, Romalı soylu bir ailenin çocuğu olarak M.S. 480’da doğdu. Babası bir Roma konsülü idi. Küçük yaşta babasını kaybettikten sonra devrin önemli devlet adamlarından Quintus Aurelius Symmachus tarafından evlat edinildi. Bir devlet adamı ve düşünür olan Boethius Atinave İskenderiye’de eğitim gördü ve İtalya’daki Ostrogotları’ın Arian kralı BüyükTheodorich’e hizmet etti.
Tenasuh veya Reenkarnasyon Üzerine Bir Değerlendirme
Tenasuh veya Reenkarnasyon Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Karaman, Fikret
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: İslam,Din,Ruh,Beden,Reenkarnasyon

Reenkarnasyon (reincarnation) Fransızca bir kavramdır. Yeniden bedelenme manasına gelmektedir.Bu sözcüğün Arapça dilindeki karşılığı ise “tenasuh” olarak ifade edilmiştir. İncarnationise, yine bedenlenme anlamında, Hz. İsa (a.s.) için kullanılmaktadır. İlahi ruhun onda tecelli etmesive ulûhiyetin, Hz. İsa (a.s.) da ortaya çıkmasıdır. Bu kelimenin Türkçe karşılığı da ruh göçü (tenasüh)anlamına gelmektedir. Bu tanımlara göre, reenkarnasyon inancı, ölümden sonra ruhun yenideninsan vücuduna tekrar gelmesi ve yeniden bir bedende yaşamaya başlamasıdır. Reenkarnasyonkavramının ilk kez 19. Yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır. İslam dini ruhun, sürekli beden değiştiriptekâmül sürecini tamamladığı şeklindeki inanılan reenkarnasyon inancını kabul etmemiştir.

Reenkarnasyon (reincarnation) Fransızca bir kavramdır. Yeniden bedelenme manasına gelmektedir.Bu sözcüğün Arapça dilindeki karşılığı ise “tenasuh” olarak ifade edilmiştir. İncarnationise, yine bedenlenme anlamında, Hz. İsa (a.s.) için kullanılmaktadır. İlahi ruhun onda tecelli etmesive ulûhiyetin, Hz. İsa (a.s.) da ortaya çıkmasıdır. Bu kelimenin Türkçe karşılığı da ruh göçü (tenasüh)anlamına gelmektedir. Bu tanımlara göre, reenkarnasyon inancı, ölümden sonra ruhun yenideninsan vücuduna tekrar gelmesi ve yeniden bir bedende yaşamaya başlamasıdır. Reenkarnasyonkavramının ilk kez 19. Yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır. İslam dini ruhun, sürekli beden değiştiriptekâmül sürecini tamamladığı şeklindeki inanılan reenkarnasyon inancını kabul etmemiştir.
“Toplum Gemisi” Hadisinin Sübut Ve Anlama Çalışması
“Toplum Gemisi” Hadisinin Sübut Ve Anlama Çalışması
Yazar: Işık, Mustafa
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Hadis,haber,anlama,5N1K,eğitim

İslam dininin en önemli kaynağı Kur’an, ikinci kaynağı ise Hz. Peygamber’in hadis/sünnetidir.Hadis kelimesi ‘haber’ anlamında da kullanılmaktadır. ‘Muhabirliğin anahtarı’ kabul edilen 5N1K’nın(Ne? Ne zaman? Nerede? Nasıl? Neden? Kim?) hadislerin sübutu ve anlaşılmasında kullanılabileceğidüşünülmektedir.Hadis usûlünde ‘ferd’ olarak bilinen, birkaç kuşakta tek kişi tarafından rivâyet edilen bir hadis çeşidibulunmaktadır. Hz. Peygamber’in, toplumu gemi yolcularına benzeten sembolik bir hadisi vardır.Ferd hadis olması yüzünden sıhhati sorunlu olup bu rivayetin epistemolojik değerinin de sorgulanmasıgerekmektedir. Yolcuları toplum katmanlarına göre sınıflandıran, yöneticiye kaptan sorumluluğuyükleyen bu hadis metninin sağlamlığının tesbiti ve metninin daha iyi anlaşılabilmesi için metne5N1K soruları yöneltilerek geri bildirimler alınmaya çalışılmıştır.Toplumsal bir varlık olan insanın birlikte yaşarken uyması gereken hak ve özgürlüklerinin bir sınırıvardır. Bu sınırların belirlenmesinde yine bu sınıfların davranışlarının belirleyiciliği mevcuttur. Toplumgemisinin denizde yol alırken birilerinin ‘kendine ait yerden’ gemide delik açma girişimine karşındiğer yolcuların tepkisi önem arz etmektedir. Sosyolojik yapısı olan bu hadis metni, her zaman vezeminde güncel önemini korumaktadır.Makalede 5N1K tekniğinden hareketle bu hadis metninin sübût ve anlama çalışması yapılmış; geribildirimleralınmıştır.

İslam dininin en önemli kaynağı Kur’an, ikinci kaynağı ise Hz. Peygamber’in hadis/sünnetidir.Hadis kelimesi ‘haber’ anlamında da kullanılmaktadır. ‘Muhabirliğin anahtarı’ kabul edilen 5N1K’nın(Ne? Ne zaman? Nerede? Nasıl? Neden? Kim?) hadislerin sübutu ve anlaşılmasında kullanılabileceğidüşünülmektedir.Hadis usûlünde ‘ferd’ olarak bilinen, birkaç kuşakta tek kişi tarafından rivâyet edilen bir hadis çeşidibulunmaktadır. Hz. Peygamber’in, toplumu gemi yolcularına benzeten sembolik bir hadisi vardır.Ferd hadis olması yüzünden sıhhati sorunlu olup bu rivayetin epistemolojik değerinin de sorgulanmasıgerekmektedir. Yolcuları toplum katmanlarına göre sınıflandıran, yöneticiye kaptan sorumluluğuyükleyen bu hadis metninin sağlamlığının tesbiti ve metninin daha iyi anlaşılabilmesi için metne5N1K soruları yöneltilerek geri bildirimler alınmaya çalışılmıştır.Toplumsal bir varlık olan insanın birlikte yaşarken uyması gereken hak ve özgürlüklerinin bir sınırıvardır. Bu sınırların belirlenmesinde yine bu sınıfların davranışlarının belirleyiciliği mevcuttur. Toplumgemisinin denizde yol alırken birilerinin ‘kendine ait yerden’ gemide delik açma girişimine karşındiğer yolcuların tepkisi önem arz etmektedir. Sosyolojik yapısı olan bu hadis metni, her zaman vezeminde güncel önemini korumaktadır.Makalede 5N1K tekniğinden hareketle bu hadis metninin sübût ve anlama çalışması yapılmış; geribildirimleralınmıştır.
Hadislerin Doğru Yorumlanmasında Hz. Peygamber’in Dolaylı Anlatım Üslubunun Analizinin Önemi*
Hadislerin Doğru Yorumlanmasında Hz. Peygamber’in Dolaylı Anlatım Üslubunun Analizinin Önemi*
Yazar: Sancaklı, Saffet
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Hadis,yorum,dolaylı anlatım,doğru anlaşılması,belagat

Dinin doğru anlaşılması, öncelikle Kur’ân-ı Kerim ve Sünnet’in doğru anlaşılması ve yorumlanmasınabağlıdır. Kur’ân-ı Kerim’i en iyi anlayan, onu tatbik eden, tefsir eden hiç kuşkusuz peygamberimizdir.Hadislerin çift yönlü yani sübut ve delalet problemi söz konusudur. Dolayısıyla hadislerinsübutu ne kadar önemliyse delalet dediğimiz hadislerin anlaşılması, akabinde yorumlanmasıda bir o kadar önemlidir. Önce anlamak sonra yorumlamak esastır. Ancak hadislerdeki uslübher zaman yalın ve doğrudan olmamakta, dolaylı bir anlatımın da söz konusu olabilmektedir. DolayısıylaHz. Peygamber’in hadislerdeki anlatımı ve dil özelliklerini doğru tesbit etmek ve analiz etmekhadislerin doğru anlaşılması ve yorumlanması açısından fevkalade öneme haizdir. Çalışmamızdahadislerin doğru anlaşılması ve yorumlanması noktasında Hz. Peygamber’in kullandığı dolaylıanlatım üslûbunu analiz etmeye çalışacağız. Dolaylı anlatıma hangi çeşit özellikler girmekte olduğunuörnekleriyle beraber vermeye çalışacağız.

Dinin doğru anlaşılması, öncelikle Kur’ân-ı Kerim ve Sünnet’in doğru anlaşılması ve yorumlanmasınabağlıdır. Kur’ân-ı Kerim’i en iyi anlayan, onu tatbik eden, tefsir eden hiç kuşkusuz peygamberimizdir.Hadislerin çift yönlü yani sübut ve delalet problemi söz konusudur. Dolayısıyla hadislerinsübutu ne kadar önemliyse delalet dediğimiz hadislerin anlaşılması, akabinde yorumlanmasıda bir o kadar önemlidir. Önce anlamak sonra yorumlamak esastır. Ancak hadislerdeki uslübher zaman yalın ve doğrudan olmamakta, dolaylı bir anlatımın da söz konusu olabilmektedir. DolayısıylaHz. Peygamber’in hadislerdeki anlatımı ve dil özelliklerini doğru tesbit etmek ve analiz etmekhadislerin doğru anlaşılması ve yorumlanması açısından fevkalade öneme haizdir. Çalışmamızdahadislerin doğru anlaşılması ve yorumlanması noktasında Hz. Peygamber’in kullandığı dolaylıanlatım üslûbunu analiz etmeye çalışacağız. Dolaylı anlatıma hangi çeşit özellikler girmekte olduğunuörnekleriyle beraber vermeye çalışacağız.
Elmalılı Hamdi Yazır’ın Nesh Anlayışı
Elmalılı Hamdi Yazır’ın Nesh Anlayışı
Yazar: Karadağ, Ahmet
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Nesh,tebdîl,tahsîs,beyân,vasiyet,tefsir,Kur’ân

Kur’ân ilimleri arasında neshin önemli bir yeri vardır. Nesh, İslâm ilimleri ile ilgili çalışmalaryapan hemen herkesin ilgilendiği konular arasında yer alırken müfessirler ona önemle eğilmişlerdir.Bu araştırmada çağdaş müfessir Elmalılı Hamdi Yazır’ın (ö. 1942) nesh anlayışı, tefsiri Hak DiniKuran Dili bağlamında incelenmiştir. Bu amaçla neshe konu olan âyetler incelenmiş ve müfessirinbu âyetlerle ilgili yorumları konularına ayrılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Kur’ân ilimleri arasında neshin önemli bir yeri vardır. Nesh, İslâm ilimleri ile ilgili çalışmalaryapan hemen herkesin ilgilendiği konular arasında yer alırken müfessirler ona önemle eğilmişlerdir.Bu araştırmada çağdaş müfessir Elmalılı Hamdi Yazır’ın (ö. 1942) nesh anlayışı, tefsiri Hak DiniKuran Dili bağlamında incelenmiştir. Bu amaçla neshe konu olan âyetler incelenmiş ve müfessirinbu âyetlerle ilgili yorumları konularına ayrılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Kur’an’da Fitne Kavramı
Kur’an’da Fitne Kavramı
Yazar: Bedir, Lokman; Kasım, Refik
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Kur’an,Fitne Kavramı,Hasan Keskin

Prof. Dr. Hasan Keskin’e ait olan bu kitap Giriş ve iki bölümden oluşmaktadır.Yazar giriş kısmında kitabın konusu, önemi, amacı ve araştırma metodu hakkında bilgi vermektedir. Bu bağlamda yazar, çalıştığı ‘Kur’an’da Fitne Kavramı’nın önemi ve amacını şöyle dile getirir: Kur’an, insanlığın yararına olan şeyleri emir ve tavsiye ederken, zararlı olan şeyleri de yasaklamıştır. Çünkü bazı davranışlar Kur’an’ın hedeflediği ufuklara varmayı engelleyici niteliktedir.

Prof. Dr. Hasan Keskin’e ait olan bu kitap Giriş ve iki bölümden oluşmaktadır.Yazar giriş kısmında kitabın konusu, önemi, amacı ve araştırma metodu hakkında bilgi vermektedir. Bu bağlamda yazar, çalıştığı ‘Kur’an’da Fitne Kavramı’nın önemi ve amacını şöyle dile getirir: Kur’an, insanlığın yararına olan şeyleri emir ve tavsiye ederken, zararlı olan şeyleri de yasaklamıştır. Çünkü bazı davranışlar Kur’an’ın hedeflediği ufuklara varmayı engelleyici niteliktedir.