Mustafa Maksûd Resâ Efendi’nin Kasîde-i Bürde Tahmisi
Mustafa Maksûd Resâ Efendi’s Quintuplet of Qasida al-Burda
Yazar: Koç, Hamza
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 27, 0
Anahtar kelimeler: Bûsîrî,Kasîde-i Bürde,Mustafa Maksûd Resâ Efendi,Tahmis ; Busiri,Qasida al-Burda,Mustafa Maksûd Resâ Efendi,quintuplet

Ka'b b. Züheyr’in  ö. 24?/645?  “Bânet S'^âd” ifadesiyle  başlayan ve Hz. Peygamber’in mübarek hırkasıyla  ödüllendirilmesine vesile olduğu için literatürde Kasîde-i Bürde  olarak tanınan meşhur şiiri, kendisinden sonra kaleme alınan  na^tlara öncülük etmesi açısından ayrı bir öneme sahiptir.  Ka^b’dan yaklaşık altı asır sonra yaşayan Bûsîrî’nin  ö.  696?/1297?  Hz. Peygamber’e olan derin muhabbetini nazma  döktüğü el-Kevâkibü’d-Dürriyye fî Medhi Hayri’l-Beriyye adlı  kasidesi de İslami edebiyatta aynı adla bilinmektedir. Ka'b’ın  manzumesi her ne kadar ilk örnek olsa da Bûsîrî’nin eseri, gerek  yazılış hikâyesi ve edebî hüviyeti gerekse lirik üslubu  bakımından klasik Türk şairlerinin ilgisine daha fazla mazhar  olmuş ve 15. yüzyıldan itibaren tercüme, şerh ve tahmis gibi  farklı şekillerle edebiyatımıza kazandırılmıştır. Âşıkane ve  arifane pek çok şiiri ve Münyetü’s-Sâlik adlı tasavvufi bir yapıtı  olan Mustafa Maksûd Resâ Efendi  ö. 1269/1852-53  de Hz.  Peygamber’in şefaatini umarak söz konusu kasideyi tahmis  eden şairlerden biridir. Aruzun mefâ^ilün fe^ilâtün mefâ^ilün  fe^ilün kalıbıyla yazılan eser, toplam 160 bendden oluşmaktadır.  Resâ, diğer birçok şair gibi on bölüme ayırdığı tahmisini serbest  bir söyleyişle kaleme almış ancak kaynak beyitlerin anlamını  hissettirmeyi başarmıştır. Diğer bir ifadeyle kaynak metinden  aldığı manayı kendi şairlik yeteneğiyle süslemiş ve özgün bir  tarzla söylemeye çalışmıştır. Zaman zaman ayet ve hadislerden  yaptığı iktibaslarla eserini zenginleştiren şair, kaynak şiirin  otuz yedi beytini Arapça, on bir beytini ise Farsça tahmis  etmiştir. Bu çalışmada öncelikle Ka^b b. Züheyr ile Bûsîrî’nin  kasideleri genel hatlarıyla tanıtılmış ve Mustafa Maksûd  Resâ’nın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir.

Ka'b bin Zuhair’s  d. 24/645?  famous poem, whose  opening line is Banat Su'âd, is referred to as Qasida al-  Burda  Ode of the Mantle  in the literature because the  poet was awarded with the Prophet’s blessed mantle in his  dream, and it holds special importance for being a  pioneering work for the eulogies of its type. Busiri  d.  696/1297? , who lived about six centuries after Ka^b, wrote  Al-Kawakib ad-Durriya fi Madg Khayr al-Bariya, a eulogy  that expresses his deep love for the Prophet, and the poem  is known with the same title in Islamic literature.  Although Ka'b’s poem is the first example of its type,  Busiri’s work has attracted greater attention from classical  Turkish poets for its story, literary identity, and lyrical  style. Since the 15th century, Busiri’s work has been  brought to Turkish literature in different forms, such as  translations, commentaries and quintuplets. Mustafa  Maksûd Resâ Efendi  d. 1269/1852-53 , who wrote many  poems on the themes of love and wisdom, as well as a  mystical work, titled Münyetü's-Sâlik, was one of the  poets who hoped for the intercession of the Prophet in  writing eulogies in the form of quintuplets. Written in the  aruz prosody of mefâ^ilün fe^ilâtün mefâ^ilün fe^ilün, the  work consists of 160 cantos. Resâ, like many other poets,  wrote his quintuplet, which he divided into ten parts, in a  free style, and he succeeded in making the meaning of the  source couplets felt. In other words, he embellished the  meaning he got from the source text with his own poetic  talent and tried to express it in an original style. Enriching  his work from time to time with quotations from verses  from the Qur’an and hadiths, the poet wrote thirty-seven couplets of the source poem in Arabic and eleven couplets  in Persian in the form of quintuplets.