hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İşletmelerin çevresel yatırım harcamalarının finansal performans üzerine etkisi: BİST sürdürülebilirlik endeksi üzerine bir araştırma
The effect of environmental investment expenditures of businesses on financial performance: A research on the BIST sustainability index
Yazar: Sevim, Uğur
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Sürdürülebilirlik,Çevresel Yatırım Harcamaları,Firma Performansı ; sustainability,environmental investment expenditures,,firm performance

Başta doğal kaynakların tükenmeye başlaması olmak üzere birçok nedenle tüm dünyada sürdürülebilirlik çalışmaları büyük önem arz etmektedir. Konuya işletmeler açısından bakıldığında işletmelerde sürdürülebilirlik faaliyetlerinin en önemli ayaklarından birisini çevresel faaliyetler oluşturmaktadır. Konunun önemi arttıkça her geçen yıl işletmelerin çevresel faaliyetlere yönelik gerçekleştirdikleri yatırım harcamaları da artış göstermektedir. Bu noktadan hareketle bu çalışmada işletmelerde çevresel yatırım harcamalarının finansal performans üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan veri seti BIST Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alan işletmelerin yayınladıkları sürdürülebilirlik raporları ve mali tablolarından derlenmiş ve söz konusu veriler çoklu doğrusal regresyon analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda genel olarak Türkiye’de işletmeler tarafından gerçekleştirilen çevresel yatırım harcamalarının finansal performans üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğu ortaya koyulmuştur.

Sustainability studies have great importance all over the world for many reasons, especially because of the depletion of natural resources. Considering the issue in terms of businesses, environmental activities constitute one of the most important pillars of sustainability activities in businesses. As the importance of the subject increases, the investment expenditures made by businesses for environmental activities increase every year. Based on this point, in this study, the effect of environmental investment expenditures on financial performance in enterprises has been investigated. The data set used in the study was compiled from the sustainability reports and financial statements published by the companies included in the BIST Sustainability Index and the data in question were analyzed by multiple linear regression analysis method. As a result of the study, environmental investment expenditures made by businesses in Turkey have been revealed to have a negative impact on financial performance.
İthalat bağımlılığı ve Türkiye ekonomisinde imalat sanayi: Hatemi-J asimetrik nedensellik testi
Import dependence and manufacturing industry in Turkish economy: Hatemi-J asymetric causality test
Yazar: Dineri, Eda; Işık, Nalan
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Manufacturing Production,Turkey,Time Series Analysis ; imalat üretimi,zaman serisi analizi,Türkiye

Türkiye dış ticareti incelendiğinde toplam ithalatının büyük kısmının ara malları ile sermaye mallarından oluştuğu görülmektedir. Ara malları ile sermaye mallarının ithalatı yoluyla imalat üretiminin gerçekleştirilmesi, elde edilecek katma değerin yurt dışına aktarılmasına neden olmakta ve imalat sanayiyi ithalata bağımlı hale getirmektedir. Bu durum, ara mallarını üreten firmaların uluslararası rekabet gücünü de zayıflatmakta ve makroekonomik açıdan dış ticaret açığına dolayısıyla cari işlemler dengesinin açık vermesine neden olmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de imalat sanayi üretimi ve ara malları ithalatı arasındaki ilişki 2007-2018 dönemi için aylık veriler kullanılarak ARDL sınır testi yöntemi ile incelenmektedir. Analiz sonuçlarına göre inceleme dönemi için imalat sanayi üretimi ile ara malları ithalatı değişkenleri arasında uzun dönemde eş bütünleşme ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Uzun ve kısa dönem katsayılarının tahmin edildiği çalışmada Hatemi-J asimetrik nedensellik testi uygulanmıştır. Pozitif ve negatif şokların dikkate alındığı testte değişkenler arasında nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

When Turkey’s foreign trade is analyzed, most of the total import consist of intermediate goods and capital goods. The realization of manufacturing production through the importation of intermediate and capital goods causes the added value to be obtained to be transferred abroad and makes the manufacturing industry dependent on imports. This situation also weakens the international competitiveness of firms producing intermediate goods and causes a macroeconomic foreign trade deficit, thus causing a current account deficit. In this study, in Turkey, the relationship between industrial production and intermediate goods imports are examined by the ARDL bound test using monthly data for the period 2007-2018. According to the analysis results, it has been determined that there is a long-term cointegration relationship between the variables of manufacturing industry production and imports of intermediate goods for the study period. In the study in which the long and short term coefficients are estimated, the Hatemi-J asymmetric causality test is applied. A causality relationship was found between variables in the test, in which positive and negative shocks were taken into account.
Kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesiyle mobil bankacılık kullanımının araştırılması
Investigation of mobile banking usage with partial least squares structural equation modeling
Yazar: Yılmaz, Veysel; Kinaş, Yasemin
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Mobile Banking,Technology Acceptance Model,Partial Least Squares,Structural Equation Modeling ; Mobil Bankacılık,Teknoloji Kabul Modeli,Kısmi En Küçük Kareler,Yapısal Eşitlik Modellemesi

Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler finans sektöründe devrim yaratmış ve finansal hizmetlerde büyük değişikliklere yol açmıştır. İnternet özellikli mobil telefon, tablet gibi teknolojik aletlerin hızlı ve güvenilir iletişim ağlarıyla birlikte yayılması, bankaları ve finansal kurumları mobil bankacılık (m-bankacılık) uygulamalarını geliştirmeye teşvik etmiştir. Bu durum, iş dünyası ve sistemlerin küreselleşmesi ile birleştiğinde, m-bankacılık hizmetlerinin kabulünün etkisi hakkında daha derin bir anlayış edinme ihtiyacını güçlendirmiştir. Bu nedenle bu çalışmada, Teknoloji Kabul Modeli (TKM) ile m-bankacılık kullanımı araştırılmıştır. Modelin uyumunda, küçük örneklemlerde kullanılabilen ve çok değişkenli normal dağılım varsayımı gerektirmeyen kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (KEKK-YEM) kullanılmıştır. TKM’de yer alan faktörler kullanışlılık, algılanan kullanım kolaylığı, m-bankacılığa ilişkin tutum ve m-bankacılığı kullanma niyetidir. Çalışmada geliştirilen anket Ankara’da madencilik alanında faaliyet gösteren bir kamu kurumunda 300 katılımcıyla yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, m-bankacılığa yönelik algılanan kolaylık bir birim arttıkça algılanan kullanışlılık 0,837 birim artacağı belirlenmiştir.

Technological developments in recent years have revolutionized the financial sector and have led to major changes in financial services. The spread of technological devices such as internet-enabled mobile phones and tablets together with fast and reliable communication networks encouraged banks and financial institutions to develop mobile banking (m-banking) applications. This, combined with the globalization of business and systems, has reinforced the need for a deeper understanding of the impact of adopting m-banking services. Therefore, in this study, m-banking usage was investigated with Technology Acceptance Model (TAM). Partial least squares structural equation modeling (PLSYEM), which can be used in small samples and does not require the assumption of multivariate normal distribution, was used in the fit of the model. Factors in TAM are usefulness, perceived ease of use, attitude towards m-banking and intention to use m-banking. The questionnaire developed in the study was applied in a face-to-face interview with 300 participants in a public institution operating in the mining field in Ankara. According to the analysis results, it was determined that perceived usefulness will increase by 0,837 unit as perceived ease of m-banking increases by one unit.
Çok kriterli karar verme yöntemlerinin karşılaştırmalı kullanımı ile Türkiye’deki illerin yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
The comparative use of the multi-criteria decision-making methods for evaluation of life quality in the provinces of Turkey
Yazar: Küçükal, Nafiye Tuğçe; Ayaş, Pınar; Köse, Dilara; Kaya, Gülsüm Kübra
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Operation ; Yöneylem ; Business Administration ; İşletme ; Multi-criteria decision-making,GRA,PROMETHEE,MOORA,quality of life ; Çok Kriterli Karar Verme,GRA,PROMETHEE,MOORA,yaşam kalitesi

Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV), birbiri ile çelişebilen kriterler altında değerlendirerek alternatifler arasından en uygun olanın belirlenme süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma Gri İlişkisel Analiz (GİA), MOORA ve PROMETHEE yöntemlerini kullanarak Türkiye’deki illerin yaşam kalitelerini değerlendirmiştir. Bu çalışma ile farklı ÇKKV yöntemlerinden elde edilen sonuçlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden faydalanılarak 81 ilin yaşam kalitesi 41 kriter ile değerlendirilmiştir. Uygulama sonuçları doğrultusunda en az iki yöntemle ilk beş sıralamasına giren iller: İstanbul, Yalova, Ankara, Antalya, Karabük ve Zonguldak olarak belirlendi. Buna karşılık, en az iki yöntemle derecelendirilen son beş ilin Ağrı, Iğdır, Muş, Şanlıurfa ve Hakkâri olduğu tespit edildi. Çalışmada yapılan uygulamalar ile farklı ÇKKV yöntemlerinin anlamlı düzeyde farklı sonuçlar verebileceği gösterilmiştir. İllerin yaşam kalitelerinin belirlenmesinde, illerin sıralanmasından ziyade sınıflandırılmasının daha anlamlı olabileceği öngörülmüştür.

Multi-Criteria Decision Making (MCDM) is defined as the process of determining the most suitable alternative among the alternatives by evaluating the criteria that may conflict with each other. This study uses Gray Relationship Analysis (GRA), MOORA and PROMETHEE methods to rank the quality of life in the Turkey’s provinces. The study aims to compare the findings obtained from different methods. The study evaluated the quality of life between Turkish provinces under 41 criteria by utilising data from Turkish Statistical Institute. In line with the results, the top five provinces ranked by at least two methods were found as Istanbul, Yalova, Ankara, Antalya, Karabük and Zonguldak. In contrast, the last five provinces that were ranked by at least two methods were found to be Ağrı, Iğdır, Muş, Şanlıurfa and Hakkâri. The applications made in the study revealed that different MCDM methods can yield significantly different results. It is predicted that it would be more meaningful to classify the provinces rather than rank them in determining the quality of life.
Türkiye'de sunulan sağlık turizmi hizmetlerinde  katma değer vergisi uygulaması
Value added tax practice in the health tourism services in Turkey
Yazar: Pekşen, Fatih
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Health Tourism,Health Services Provided to Foreigners,VAT Exemption ; Sağlık Turizmi,Yabancılara Verilen Sağlık Hizmeti,KDV İstisnası

Dış ticaretin yaygınlaşması ile birlikte hizmet sektöründe de önemli ölçüde gelişmeler olmuştur. Her ülke ihracat oranlarını yükseltebilmek için bazı teşvikler uygulamaktadır. Türkiye de ihracat yapan firmalara yönelik bazı vergi teşvikleri sağlamıştır. Bu teşviklerden en önemlisini ihracata yönelik Katma Değer Vergisi istisnası oluşturmaktadır. Katma Değer Vergisi mal ve hizmet teslimi ile nihai tüketiciye yüklenen bir vergi türüdür. Aynı zamanda, Katma Değer Vergisi Türkiye’de tahsil olunan vergiler arasında önemli bir orana sahip bir tüketim vergisidir. Diğer taraftan, Türkiye için en önemli dış ticaret kalemlerinden birisi turizm gelirleridir. Son yıllarda “sağlık turizmi” faaliyetleri Türkiye’de oldukça ivme kazanmıştır. Bu sektörün gelişmesi için 7104 sayılı Kanun ile birlikte 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13’üncü maddesine (l) bendi eklenmek suretiyle, Türkiye’de yabacılara verilen sağlık hizmetlerinde KDV istisnası düzenlenmiştir. Yapılan düzenlemenin gerekçesi; sağlık turizmini teşvik etmek, canlandırmak ve sağlık sistemini ekonominin güçlü bir parçası haline getirerek ülkeye döviz girişini sağlamaktır. Bu çalışmada, yabancılara verilen sağlık hizmeti istisnasının kapsamı, özellikleri ve uygulamada yaşanan sorunlara bağlı olarak ortaya konulan öneriler ele alınmıştır.

With the spread of foreign trade, there have been significant developments in the service sector. Every country has some incentives to increase its export rates. Turkey has provided some tax incentives for exporting firms. The most important of these incentives is the value added tax exemption for exports. Value added tax is a type of tax imposed on the final consumer with the delivery of goods and services. At the same time, the value added tax is a consumption tax which constitutes a significant proportion of the tax collected in Turkey. On the other hand, it is one of the most important trade item for Turkey's tourism income. In recent years, “health tourism” activities have gained momentum in Turkey. For the development of this sector, VAT exemption has been arranged for health services provided to foreigners in Turkey by adding subparagraph (l) to the 13th article of the Value Added Tax Law no. 3065 together with the Law No. 7104. The justification of the arrangement is that it encourages and revitalizes health tourism and makes the health system a strong part of the economy and provides foreign currency inflow to the country. In this study, the scope of the health service exemption given to foreigners, its features and recommendations on the problems experienced in practice are discussed.
Hukuksal, örgütsel ve etik bir sorun olarak işyerinde elektronik gözetim
Electronic surveillance in the workplace as a legal, organizational and ethical issue
Yazar: Nurata, Zeynep Ceren
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Labor Economics ; Çalışma Ekonomisi ; Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Business Administration ; İşletme ; elektronik gözetim,işveren,işçi,, örgütsel performans,teknoloji ; electronic surveillance,employer,employee,organizational performance,technology

Yaşanan teknolojik gelişmelerin etkileri iş hayatında ve örgütsel yaşamda hissedilmektedir. Bu gelişmelerin iş ilişkisinin tarafları olan işveren ve işçi üzerindeki etkileri farklılık göstermektedir. İşverenler, yeni teknolojik gelişmelerin getireceği tehditlerden kendilerini ve örgütlerini korumak istemekte ve bu amaçla çeşitli tedbirler almaktadırlar. Bu tedbirlerden en önemlisi işyerinde gerçekleştirilen elektronik izleme ve gözetim faaliyetleridir. Bu faaliyetler, çalışanların özel hayatının gizliliğinin korunması ve diğer haklarının ihlali anlamında zaman zaman hukuksal ve etik sorunlar yaratabilmektedir. Örgütsel ilişkinin tarafları nezdinde vuku bulan sorunlar göz önüne alındığında bu çalışma ile hukuksal, örgütsel ve etik bir sorun olarak işyerinde elektronik gözetim konusunun ele alınması ve konunun çalışanlar ve işverenler açısından İş Hukukunun kavramları ve örgütsel dinamikler kapsamında tartışılması amaçlanmaktadır.

The effects of technological developments are felt in business world and in organizational life. The effects of these developments on the employer and the employee, who are the parties to the organizational relationship, differ. Employers want to protect themselves and their organizations from the threats brought by new technological developments and take various measures for this purpose. One of the measures is the electronic monitoring and surveillance carried out in the workplace. However, this can create some legal and ethical problems in terms of privacy of employees, therefore the main purpose of this study is to address the issue of electronic surveillance in the workplace as a legal, organizational and ethical issue and to ensure that the subject is discussed in terms of employees and employers within the scope of Labor Law concepts and organizational dynamics.
Enderun Mektebi ve Türk kamu yönetimi için bir model önerisi
Enderun School and a model proposal for Turkish public administration
Yazar: Akçakaya, Murat; İlhan, Kübra
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Enderun School,Public Administrator,Public Administrator Education,Mülkiye School,TODAİE ; Enderun Mektebi,kamu yöneticisi,kamu yöneticisi eğitimi,Mülkiye Mektebi,TODAİE

Yönetim olgusu, çok çeşitli anlamlar içerse de bütün örgütsel yapılanmalarda önem arz etmektedir. 20. yüzyıldan itibaren giderek daha fazla ilgi odağı haline gelen yönetim olgusuna ilişkin başta devletler olmak üzere bütün örgütsel yapılanmalarda önemli düzenlemelere gidilmiştir. Bu düzenlemeler arasında yönetim olgusunun en değerli unsuru olan yönetici faktörü üzerinde önemle durulduğu görülmektedir. Yönetimde başarıyı sağlamak için gerekli olan en önemli unsurun nitelikli ve donanımlı yöneticiler olduğu kabul gören bir gerçektir. Bunun için yönetici eğitimine yönelik önemli adımlar atılmıştır. Bu çalışmada, benimsemiş olduğu politikalar neticesinde başarılı bir yönetici eğitimini sağlayan ve devlet yönetimini doğrudan etkileyen Enderun Mektebi’nin eğitim felsefesi ayrıntılı bir şekilde incelenmektedir. Aynı zamanda Tanzimat döneminden günümüze kadar geçen süre içerisinde yönetici yetiştirmeye ilişkin yaşanan gelişmeler ele alınmış ve buradan hareketle günümüz yönetici eğitimi için bir model önerisi sunulmuştur.

The phenomenon of management is important in all organizational structures, even if it does not bear similarities in terms of its meaning. Important arrangements have been made in all organizational structures, especially in states, regarding the phenomenon of management, which has become the focus of attention since the 20th century. Among these regulations, it is also seen that the most valuable element of the management phenomenon is the manager factor. It is an accepted fact that the most important element necessary for management to ensure success is qualified and equipped managers. For this purpose, important steps have been taken towards executive training. In this study, the educational philosophy of Enderun School, which provides a successful management education as a result of the policies it has adopted and directly affects the state administration, has been examined in detail. At the same time, with the proclamation of the Republic, developments regarding manager training were discussed and a model proposal was presented for manager training.
Reel sektör firmalarında borçlanma dinamiklerinin belirlenmesi: BİST sanayi firmaları üzerine bir panel veri uygulaması
Determining borrowing dynamics in non-financial sector firms: A panel data study on industrial firms listed in BİST
Yazar: Kırık, Sercan; Kurt Cihangir, Çiğdem
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; BİST Sınai Endeksi,Borçlanma Dinamikleri,Panel Veri Analizi ; BİST Industrial Index,Leverage Dynamics,Panel Data Analysis

Bu çalışmada, BİST Sınai Endeksindeki (XUSIN) firmaların borçlanma dinamiklerine etki eden firmaya özgü, sektöre özgü ve makroekonomik faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Borçlanma göstergesi olarak finansal borçların esas alındığı üç finansal kaldıraç oranı belirlenmiştir. Analiz dönemi olarak 2010Ç1-2019Ç4 dönemi belirlenmiş olup, çalışmada panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda şu bulgular elde edilmiştir: Birincisi, sektörün finansal borç ortalamaları, her üç, kısa – uzun ve toplam, finansal borç oranında da etkilidir. İkincisi, kısa vadeli ve toplam finansal borç oranları açısından hem firmaya özgü faktörler hem de farklı makroekonomik faktörler etkili iken; uzun vadeli finansal borç oranı üzerinde makroekonomik faktörlerin etkili olmadığı belirlenmiştir. Kısa vadeli finansal borç oranı ile bankacılık sektörü ve tüketici güven endeksi arasındaki ve toplam finansal borç oranı ile borsa arasındaki ilişkilerin varlığı, çalışmayı diğer çalışmalardan farklılaştıran bulgulardır. Finansal gelişmişliğin birer göstergesi olarak bankacılık sektörü ve sermaye piyasalarının ekonomideki etkinliklerinin ve finansal birimlerin ekonomik beklentilerinin dikkate alınması, çalışmanın temel katkıları olarak sıralanabilir.

This study aims to determine the firm-specific, sector-specific, and macroeconomic factors that affect the leverage dynamics of the firms listed in the BİST Industrial Index (XUSIN). Three financial leverage ratios based on financial debt are determined as debt indicators. For the period 2010Q1 - 2019Q4, panel data analysis method is used in the study. As a result of the study, the following findings are obtained. Firstly, the financial debt averages of the sector are effective in all three determined financial debt ratios. Secondly, while both firm-specific factors and different macroeconomic factors are effective in terms of short-term financial debt ratio and total financial debt ratio, it is determined that macroeconomic factors are not effective on the long-term financial debt ratio. The findings on the relationship between the short-term financial debt ratio and the banking sector and consumer confidence index and between the total financial debt ratio and the stock market distinguish the study from other studies. The main contributions of this study are considering the activities of the banking sector and capital markets in the economy as an indicator of financial development and considering the economic expectations of financial units.
Ara malları ithalatı, göreceli fiyat ve reel efektif döviz kuru ilişkisi: Türkiye örneği
The imports of intermediate goods, relative price and real effective exchange rate relationship: The case of Turkey
Yazar: Hiçyılmaz, Burcu
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; imports of intermediate goods,reel effective exchange rate,causality analysis,cointegration analysis ; ara malı ithalatı,reel efektif döviz kuru,nedensellik analizi,eşbütünleşme analizi

Bu çalışmada göreceli fiyatlar ve reel efektif döviz kurunun ara malı ithalatı üzerine olan etkisi Türkiye kapsamında 2013M1-2020-M2 dönemi için araştırılmaktadır. Amaç doğrultusunda analizde Granger nedensellik, Toda ve Yamamoto nedensellik ve Johansen eşbütünleşme testleri kullanılmaktadır. Nedensellik testlerine göre değişkenler arasında doğrudan bir nedensellik ilişkisi tespit edilmemiştir. Bu durumun tersine, eşbütünleşme testi sonuçlarına göre ise hem uzun dönem hem de kısa dönemde ilişki bulunduğu saptanmıştır. Analizden elde edilen sonuçlara göre her iki dönem için de ara malı ithalatı ile göreceli fiyat arasında negatif, ara malı ithalatı ve reel efektif döviz kuru ile pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. İki bulgu da Türkiye’nin dış ticaret ve döviz kuru politikaları bağlamında önlemler alması gerektiğini göstermektedir.

In this study, the effect of relative prices and real effective exchange rate on imports of intermediate goods in Turkey is investigated for the period 2013M1-2020M2. Within the scope of the purpose, Granger causality, Toda and Yamamoto causality and Johansen cointegration tests are used in the analysis. According to the causality tests, no direct causality relationship is found between the variables. On the contrary, according to the cointegration test results, there is a relationship in both the long term and the short term. For both periods, a negative relationship was found between imports of intermediate goods and relative prices, and a positive relationship with the real effective exchange rate. Both findings show that Turkey should take measures in the context of foreign trade and exchange rate policies.