COVID-19 VE RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ SAĞLIK SEKTÖRÜNE FİNANSAL ETKİLERİNİN ANALİZİ: BİST ŞİRKETLERİ ÖRNEĞİ
ANALYSIS OF THE FINANCIAL EFFECTS OF COVID 19 AND THE RUSSIA-UKRAINE WAR ON THE HEALTH SECTOR: THE CASE OF BIST COMPANIES
Yazar: Sancak, Sergen; Şenol, Aydın
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Covid-19,War,Financial Impact ; Covid-19,Savaş,Finansal Etki

17 Kasım 2019 tarihinde Çin'in Hubei bölgesinin başkenti olan Wuhan'da ortaya çıkan SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu Covid-19 pandemisi, hızlı bir şekilde 6 kıta ve ülkelere yayılım göstermiş olup, korona virüslerin neden olduğu ilk pandemidir. Covid-19’un getirdiği sosyal ve ticari zorlukların yavaş yavaş atlatıldığı "yeni normal" olarak adlandırılan dönemde 24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile başlayan savaş, sağlık, sosyal, ekonomik ve ticari boyutlarda dünyamız için yeni bir sıkıntılı dönemi başlatmıştır. Bu araştırmanın amacı, (BİST)Borsa İstanbul AŞ.’de işlem gören tıbbi hizmetler ve medikal şirketler aracılığıyla pandemi öncesi ve sonrası yaşanan finansal krizi ve Covid-19'un yansımaları hala dünya çapında devam ederken, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın finansal etkilerini Covid-19 etkileri ile beraber incelemektir. Çalışma Covid-19 sonrası savaşın etkilerini ele alan ilk ve özgün bir çalışma niteliği taşımaktadır. Araştırma yöntemi olarak nicel nitelikte olan çalışmada, Borsa İstanbul A.Ş’de   sağlık sektöründe faaliyet gösteren 5 şirketin 2017-2022 yıllarına ait mali tabloları Covıd dönemindeki etkiyi ölçme amacıyla incelenmiş olup, 2022 yılına ait yayınlanan 9. aya ait mali tablolar ise Rusya-Ukrayna savaşının sağlık sektörü üzerindeki etkisini ölçme amacıyla incelenmiştir. Mali tabloları analiz etmek ve yorumlamak için trend analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, sağlık şirketlerinin Covid-19 sürecinden olumlu etkilendiği, Rusya-Ukrayna savaşının getirdiği enerji fiyatlarının artması, tedarik zincirlerinin bozulması, lojistik sistemlerindeki aksamalar ve enflasyonun artışı ile beraber finansal açıdan olumsuz etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.

The Covid-19 pandemic, caused by the SARS-CoV-2 virus, which emerged in Wuhan, the capital of the Hubei region of China on November 17, 2019, spread rapidly to 6 continents and countries and is the first pandemic caused by coronaviruses. In the so-called "new normal" period, when the social and commercial difficulties brought by Covid-19 were gradually overcome, the war that started with Russia's invasion of Ukraine on February 24, 2022 started a new troubled period for our world in the health, social, economic, and commercial dimensions. This research aims to examine, in conjunction with the Covid-19 effects of the war between Russia and Ukraine, as the pre-pandemic and post-pandemic financial crisis and the reflections of Covid-19 are still worldwide, via medical services and medical companies traded in the (BIST) Stock Exchange, Istanbul Inc. The study is the first and original study that deals with the effects of the war after Covid-19. In the study, which is quantitative as a research method, the financial statements of 5 companies operating in the health sector in Borsa Istanbul for the years 2017-2022 were examined to measure the impact of the Covid period. The financial statements of the 9th month of 2022, on the other hand, were examined to measure the impact of the Russia-Ukraine war on the health sector. Trend analysis was used to analyze and interpret the financial statements. As a result of the research, it was found that health companies were positively affected by the Covid-19 process, while the increase in energy prices, the deterioration of supply chains, the disruptions in logistics systems, and the increase in inflation caused by the Russia-Ukraine war had negative financial effects.