Behiç Ak’ın Çocuk Kitaplarındaki Çatışmaların Mizah Ögesi Bakımından İncelenmesi
Behiç Ak’ın Çocuk Kitaplarındaki Çatışmaların Mizah Ögesi Bakımından İncelenmesi
Yazar: İnce Samur, Ayşe Özgül; Arıkan, Yağmur
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Çocuk Edebiyatı,Çocuk Kitapları,Çatışma,Mizah

Çocukkitapları, çocukları eğlendiren, eğlendirirken düşündüren, özellikle çocukgerçekliği ve çocuğa görelik ilkeleri doğrultusunda hazırlanması gerekir.Kitaplarda yer alan konu ve buna bağlı olarak gelişen olaylar “çatışmalar”yoluyla gerçekleşir. Bu çatışmalar “kişi-kişi, kişinin kendisiyle olan,kişi-doğa ve kişi-toplum” çatışması olarak ele alınabilir. Çocuğun gelişimalanlarının desteklenmesinde ve yaşamda karşılaşabileceği sorunlara karşıdeneyim kazanmasında bu çatışmaların niteliği etkin rol oynadığı bilinmektedirBaşka bir söyleyişle, çocuk kitaplarında konunun yapılandırılmasında olay veçatışmaların önemli bir yeri vardır. Bu çalışmada, kitaplarında mizahianlatımdan yararlanan Behiç Ak’ın “Gülümseten Öyküler” serisinde yer alanrastlantısal seçme yöntemiyle seçilen beş çocuk kitabında (Geçmişe TırmananMerdiven, Güneşi Bile Tamir Eden Adam, Akvaryumdaki Tiyatro, Havva İle Kaplumbağa,Vapurları Seven Çocuk) yer alan çatışmalar mizahi anlatım bakımındanincelenmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden belge (doküman) incelemeyöntemi ile yürütülmüştür. Behiç Ak’ın çocuk kitaplarında yer alan çatışmalarve bu çatışmaların türleri belirlenmiştir. Kitaplarda yer alan çatışmalar uzmangörüşüyle tablolaştırılmış ve bu çatışmalar mizahi anlatım paydasındaincelenmiştir. Çalışmanın sonucunda Behiç Ak’ın incelenen beş kitabında yaşanançatışma ve bu çatışmaların çözüme bağlandığı noktalarda mizahi anlatımlardanyararlanıldığı belirlenmiştir. Çocuk kitaplarındaki karakterlerin ve onlarınkurgu içinde yaşadıkları, çocuk okur için özdeşim kuracağı örnekler olarakbilinmektedir. Bu bağlamda incelenen kitaplarda, çatışmaların çözümünde çoğunluklamizahî durumların örneklenmesiyle çocuğun yaratıcı olma, farklı bakış açılarıedinme, çıkarım yapma gibi eleştirel düşünme süreçlerini zihinsel ve duyuşsalolarak geliştirileceği öngörülmektedir. 

Çocukkitapları, çocukları eğlendiren, eğlendirirken düşündüren, özellikle çocukgerçekliği ve çocuğa görelik ilkeleri doğrultusunda hazırlanması gerekir.Kitaplarda yer alan konu ve buna bağlı olarak gelişen olaylar “çatışmalar”yoluyla gerçekleşir. Bu çatışmalar “kişi-kişi, kişinin kendisiyle olan,kişi-doğa ve kişi-toplum” çatışması olarak ele alınabilir. Çocuğun gelişimalanlarının desteklenmesinde ve yaşamda karşılaşabileceği sorunlara karşıdeneyim kazanmasında bu çatışmaların niteliği etkin rol oynadığı bilinmektedirBaşka bir söyleyişle, çocuk kitaplarında konunun yapılandırılmasında olay veçatışmaların önemli bir yeri vardır. Bu çalışmada, kitaplarında mizahianlatımdan yararlanan Behiç Ak’ın “Gülümseten Öyküler” serisinde yer alanrastlantısal seçme yöntemiyle seçilen beş çocuk kitabında (Geçmişe TırmananMerdiven, Güneşi Bile Tamir Eden Adam, Akvaryumdaki Tiyatro, Havva İle Kaplumbağa,Vapurları Seven Çocuk) yer alan çatışmalar mizahi anlatım bakımındanincelenmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden belge (doküman) incelemeyöntemi ile yürütülmüştür. Behiç Ak’ın çocuk kitaplarında yer alan çatışmalarve bu çatışmaların türleri belirlenmiştir. Kitaplarda yer alan çatışmalar uzmangörüşüyle tablolaştırılmış ve bu çatışmalar mizahi anlatım paydasındaincelenmiştir. Çalışmanın sonucunda Behiç Ak’ın incelenen beş kitabında yaşanançatışma ve bu çatışmaların çözüme bağlandığı noktalarda mizahi anlatımlardanyararlanıldığı belirlenmiştir. Çocuk kitaplarındaki karakterlerin ve onlarınkurgu içinde yaşadıkları, çocuk okur için özdeşim kuracağı örnekler olarakbilinmektedir. Bu bağlamda incelenen kitaplarda, çatışmaların çözümünde çoğunluklamizahî durumların örneklenmesiyle çocuğun yaratıcı olma, farklı bakış açılarıedinme, çıkarım yapma gibi eleştirel düşünme süreçlerini zihinsel ve duyuşsalolarak geliştirileceği öngörülmektedir.