SİGORTACILIK TEKNİK KARŞILIKLARINDAKİ DEĞİŞEN FAKTÖRLERİN TRAFİK MUALLAK HASAR VE IBNR ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
SİGORTACILIK TEKNİK KARŞILIKLARINDAKİ DEĞİŞEN FAKTÖRLERİN TRAFİK MUALLAK HASAR VE IBNR ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Özcan, Hakan
Dergi: Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, Vol. 10 No. 19, 2018
Anahtar kelimeler: Sigorta,Teknik Karşılık,Muallak Hasar,IBNR

ÖzÜlkemizdetrafik sigorta poliçe fiyatları artan hasar/prime bağlı olarak yıllariçerisinde hızlı yükselmiştir. Sigorta şirketleri de bu oranlarıdengeleyebilmek için 2015 yılında poliçelerine yüksek zamlar uygulamak zorundakalmışlardır. Özellikle bazı araç gruplarındaki trafik poliçe fiyat artışlarısebebi ile; kanun, mevzuat ve yönetmelik değişiklikleri ile hasar primi azalmayayönelik çalışmalar başlatılmıştır. 2016 yılından itibaren yüksek hasar/primerağmen kamuoyu baskıları sebebi ile trafik poliçe primlerimde indirim sözkonusu olmuştur. Diğer taraftan da bu durumun bilançolardaki olumsuz etkisiniazaltabilmek için teknik karşılıklarda ve özellikle muallak hasar kaleminde birdizi değişiklikler yaşanmıştır.                Literatürde pek çok araştırmacısigortacılık teknik karşılıkların bir bütün olarak incelemiş ve analizleryapmıştır. Daha çok kazanılmış prim karşılıkları ve denetimleri konusundaçalışmalar görülmüştür. Teknik karşılıklar altı alt başlıktan oluşmasına rağmensigortacılık trafik branşında üç alt başlık önem kazanmaktadır. Bunlar;kazanılmamış primler karşılığı, devam eden riskler karşılığı ve muallaktazminat karşılıklarıdır.Teknikkarşılıkları etkileyen en önemli değişkenlerden biri “muallak hasar” ve“gerçekleşmiş ancak raporlanmamış tazminat karşılığı” (IBNR) dır. IBNR özellikle trafik branşı için çokönemli bir tazminat kalemidir. Sigorta şirketleri gerçekleşen fakat kendilerineihbar edilmeyen (bilgisi olmayan) dosyalar ile karşı karşıyadır. Özellikletrafik bedeni (maluliyet ve vefat) dosyaları için bilinmeyen fakat gelecekteihbar olunacak muallaklar vardır.                Bu çalışmada Türk sigorta sektörü;  2011 ve 2017 dönemleri teknik karşılık, toplammuallak karşılık, toplam brüt trafik muallak, IBNR, toplam ıskonto ve kazanma /kaybetme kalemleri incelenmiştir. Hesaplamada değişen faktörlerin teknikkarşılıklar üzerinde etkisi incelenmiş ve bu etkinin büyüklüğü lineer trendanalizi ve regresyon modeli aracılığıyla 2018 ve 2019 yılları sonunda oluşacaktutarlar tahmin edilmiş ve tablolar analiz edilmiştir. 2011 ve 2015 arası IBNRdeğerleri belirli bir eğilimde artış gösterirken; 2016 ve 2017 yılları sonuçlarındave 2018-2019 tahminlerinde çok yüksek artışlar gözlemlenmiştir. Bu artışın en büyük sebebi isekademeli IBNR geçişinin 2019 yılsonunda tamamlanacak olmasıdır. 2019 yılbitiminde hesaplanan IBNR’ın %100’ü bilançoya yansıtılacaktır.

ÖzÜlkemizdetrafik sigorta poliçe fiyatları artan hasar/prime bağlı olarak yıllariçerisinde hızlı yükselmiştir. Sigorta şirketleri de bu oranlarıdengeleyebilmek için 2015 yılında poliçelerine yüksek zamlar uygulamak zorundakalmışlardır. Özellikle bazı araç gruplarındaki trafik poliçe fiyat artışlarısebebi ile; kanun, mevzuat ve yönetmelik değişiklikleri ile hasar primi azalmayayönelik çalışmalar başlatılmıştır. 2016 yılından itibaren yüksek hasar/primerağmen kamuoyu baskıları sebebi ile trafik poliçe primlerimde indirim sözkonusu olmuştur. Diğer taraftan da bu durumun bilançolardaki olumsuz etkisiniazaltabilmek için teknik karşılıklarda ve özellikle muallak hasar kaleminde birdizi değişiklikler yaşanmıştır.                Literatürde pek çok araştırmacısigortacılık teknik karşılıkların bir bütün olarak incelemiş ve analizleryapmıştır. Daha çok kazanılmış prim karşılıkları ve denetimleri konusundaçalışmalar görülmüştür. Teknik karşılıklar altı alt başlıktan oluşmasına rağmensigortacılık trafik branşında üç alt başlık önem kazanmaktadır. Bunlar;kazanılmamış primler karşılığı, devam eden riskler karşılığı ve muallaktazminat karşılıklarıdır.Teknikkarşılıkları etkileyen en önemli değişkenlerden biri “muallak hasar” ve“gerçekleşmiş ancak raporlanmamış tazminat karşılığı” (IBNR) dır. IBNR özellikle trafik branşı için çokönemli bir tazminat kalemidir. Sigorta şirketleri gerçekleşen fakat kendilerineihbar edilmeyen (bilgisi olmayan) dosyalar ile karşı karşıyadır. Özellikletrafik bedeni (maluliyet ve vefat) dosyaları için bilinmeyen fakat gelecekteihbar olunacak muallaklar vardır.                Bu çalışmada Türk sigorta sektörü;  2011 ve 2017 dönemleri teknik karşılık, toplammuallak karşılık, toplam brüt trafik muallak, IBNR, toplam ıskonto ve kazanma /kaybetme kalemleri incelenmiştir. Hesaplamada değişen faktörlerin teknikkarşılıklar üzerinde etkisi incelenmiş ve bu etkinin büyüklüğü lineer trendanalizi ve regresyon modeli aracılığıyla 2018 ve 2019 yılları sonunda oluşacaktutarlar tahmin edilmiş ve tablolar analiz edilmiştir. 2011 ve 2015 arası IBNRdeğerleri belirli bir eğilimde artış gösterirken; 2016 ve 2017 yılları sonuçlarındave 2018-2019 tahminlerinde çok yüksek artışlar gözlemlenmiştir. Bu artışın en büyük sebebi isekademeli IBNR geçişinin 2019 yılsonunda tamamlanacak olmasıdır. 2019 yılbitiminde hesaplanan IBNR’ın %100’ü bilançoya yansıtılacaktır.