Monologdan Çoksesliliğe: Cem Sultan Şiirinde Dedim-Dedi Söyleyişi
From Monologue to Polyphony: I Said-Said Method in Cem Sultan Poem
Yazar: Erbay, Nazire
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Cem Sultan,dedim-dedi,rüya,monolog,çokseslilik ; Cem Sultan,I said-said,dream,monologue,polyphony

Sanat, farklı anlatım araçlarıyla, örtülü veya açık olarak  sanatçının ben’ine dair olanları aktarır. Şiirde sözün gücü,  şairin tercih ve üslubuyla ben’i anlatma yönünde şekillenebilir.  Klasik edebiyatın dili geleneksel ve kurallıdır. Bu geleneğin  içinde dil, daha çok şiirsel işlevdedir. Şairler dili, yüzyıllarca tek  yönlü kullanmamıştır. Klasik şairler, şiir dilinin iletişime dayalı  tabiatını eserlerinde yansıtmışlardır. Aynı zamanda şiiri  vasıtasıyla ‘öteki’lerle iletişim kurma yoluna girerler. Bu sayede  kendi kendileriyle konuşur ve iletişimin çok boyutlu  imkânından faydalanırlar.  Cem Sultan  1459-1465  klasik şiir geleneğine bağlıdır, ama  şiir yazma tekniğinde dedim-dedi söyleyişini sıklıkla kullanarak  özel tercihlerini de göstermiştir. Cem Sultan, şiir dilindeki  tercihlerinde sadece sanatkârlığını gösterme, bireyselliği ilgili  sonuçlara varılmasına da imkân verir. Bu bağlamda şairin  Türkçe Divanı’nda dedim-dedi söyleyişi dikkat çeker. Cem  Sultan şiirlerinde dedim-dedi söyleyişini bir mesaj iletkeni  olarak kullanır. Şair, bu özel söyleyişle ‘ben’ ve ‘sen’ öznesini  öne çıkarır. Bu tür beyitlerde kendisiyle konuşan şair, toplumun  ruhunu da yansıtır. Muhatabına sık sık soru soran şair,  okurunu metinden koparmaz. Şair soru-cevap yönteminin peşi  sıra, okurunu ulaşmak istediği noktaya götürür. Cem Sultan  gazellerinde ‘düş’ kavramını dedim-dedi söyleyişi içinde de sık  sık kullanır. Cem Sultan klişe hale gelen dedim-dedi usulüyle  korkularını, hayatla yüzleşmesini, mutluluğunu ya da hayatın  acımasızlığı karşısında duruşunu dile getirir. Şair, geleneksel  şiir söyleyişle muhatapları ile bir diyalog kurar ve bu sayede  şiirinde çoksesliliği sağlar. Bu çalışmada, bir şair olarak, Cem  Sultan’ın gazellerindeki dedim-dedi söyleyişi ile tek seslilikten  çoksesliliğe doğru, sözü kullanışı üzerinde durulmaktadır.

Art, through different means of expression, implicitly or  explicitly conveys those of the artist's self. In poetry, the  power of speech can be shaped in the direction of the poet's  choice and . The language of classical literature is  traditional and normative. Within this tradition, language  has a poetic function. Poets have not used language for  centuries for one way. Classical poets reflected the  communicative nature of poetry in their works. At the  same time, they enter the way of communicating with  ‘other’ people through their poetry. In this way, they talk  to themselves and take advantage of the multi-dimensional  means of communication.  Cem Sultan adheres to the tradition of classical poetry,  but he also applied his special preferences in poetry writing  technique. Cem Sultan, in his poetic language, not only  shows his artistry, but also allows his individuality to  reach conclusions. In this context, the poet's remark on the  Turkish Dıvan I said-said. Cem Sultan uses the method of  I said-said in his poems as a message conductor. The poet  emphasizes the subject ‘me’ and ‘you’ with this particular  saying. The poet who speaks to him in such couplets also  reflects the spirit of society. The poet who frequently asks  his interlocutor does not keep his reader away from the  text. After the question and answer method, the poet takes  his readers to the point he wants to reach. Cem Sultan  frequently uses the concept of ‘dream’ in his lyrics in I  said-said. Cem Sultan expresses his fears, confrontation  with life, happiness or stance in the face of the cruelty of  life with I said-said. The poet establishes a dialogue with  his interlocutors through traditional poetry and thus  provides polyphony in his poetry. In this study, as a poet, in Cem Sultan’s lyric, I said-he/she said , the use of words  from monophonic to polyphonic is emphasized.