TAM PROTEZ KULLANMAYA BAŞLAYAN HASTALARIN HAYAT KALİTESİNİN VE ÇİĞNEME ETKİNLİĞİNİN İNCELENMESİ
TAM PROTEZ KULLANMAYA BAŞLAYAN HASTALARIN HAYAT KALİTESİNİN VE ÇİĞNEME ETKİNLİĞİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Koçak Büyükdere, Ayşe; Değirmenci, Kübra; Odabaşı Özgür, Bahar
Dergi: Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, Vol. 28 No. 4, 2016
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Tam protezler,ağız sağlığı

Amaç: Tamprotezler ile kaybedilen çiğneme fonksi- yonun kazanılması amaçlanır. Tamprotezlere adaptas- yon kişiden kişiye değişir ve hastaların yaşam kalitelerinietkilemektedir. Ağızsağlığı önemi profili [Oral Health Impact Profile (OHIP)], genel ağız sağlığıdeğerlendirme indeksi [General Oral Health Assessmnet Index (GOHAI)], ve günlükaktivitede ağız sağlığının önemi [Oral Impact on Daily Performance (OIDP)]anketleri yaşam kalitesini belirlemede sıklıkla kullanılmaktadırlar. Çiğneme etkinliği de tam protezlerinbaşarısında ve protezlere alışılmasında önemli bir değerlendirmedir. Buçalışmada hastaların tam protezlere alışma döneminde yaşam kalitesinin, çiğnemeetkinliği ile beraber değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu pilot çalışma 2015 yılında KocaeliÜniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi kliniğinde tamprotez yaptıran 42 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Yeni tam protez yapılanhastalara OHIP, GOHAI, OIDP anket soruları ilk gün, 24 saat, 1 hafta, 1 ay ve 3ay sonraki kontrollerde sorulmuştur. Çiğneme etkinliğini belirlemek için de herseansta 20 ve 50 siklustan olmak üzere çift renk sakız çiğneme testi yapılmıştır.İstatiksel analiz bilgisayar destekli SPSS programında anketler Repeated MeasureAnova ve Bonferroni testleri ile değerlendirilmiştir. Çiğneme testi içinKi-Kare testi kullanılmıştır.Bulgular: OHIP, GOHAI, OIDP sonuçlarında ilk takıl- dıklarında,1. günde, 1. haftada, 1. ay arasında anlamlı fark bulunmuştur. Birinci ay ve 3.ay arasında sadece OHIP’te anlamlı fark varken. GOHAI ve ODIP arasında anlamlıfark yoktur. Çiğneme etkinliği her seansta ista- tistiksel olarak artmıştır.Sadece ilk takıldığı an ve 1. gün arasında anlamlı fark yoktur. Sonuç:Hastaların gelirleri ve eğitimdurumları protez seçimini etkiler. Fiziksel olarak tam proteze adaptas- yonlarıbir ay içinde çoğunlukla gerçekleşmektedir. Psi- kolojik adaptasyonu üç ayakadar sürmektedir. Çiğne- me etkinliği kullanımla beraber artmaktadır. AnahtarKelimeler: Tam protezler, ağız sağlığı, çiğnemeASSESMENTSOF LIFE QUALITY AND CHEWING EFFICIENCY OF PATIENTS USING NEW COMPLETEPROSTHESISABSTRACT Aim: Complete dentures’ aim is to gain the chewingfunction. Adaptation to complete dentures varies from person to person and alsoinfluence the patinent’s life quality. The importance of oral health profile(OHIP), general oral health assessment index (GOHAI) and the importance of oralhealth in daily activities (OIDP) surveys are widely used to determine thequality of life. Chewing efficience is important assesment for prostheticsuccess and adaptation for the prosthesis. The aim of the study is to determinethe relation between the quality of life and chewing effectiveness for theadaptation period with new complete dentures.Material and Methods: This study was performed on 42patients in Kocaeli Univercity Dental Faculty Prosthodontict Department in 2015who are made new complete dentures. OHIP, GOHAI, OIDP surveys were asked to thenew complete denture patients in first application, 24 hour, 1 week, 1 month, 3months control. Chewing activity were measured by two colored gums in 20 and 50siklus in the same control session.Result: There are statistically meaningful differences werefound between first insertion, 1. day, 1. week,1. month OHIP, GOHAI, OIDPsurveys results. There is statistically difference between 1. and 3. months inOHIP. But there are no statistically differences in GOHAI and OIDP. Chewingactivity increased in every sessions. On the other hand there are nostatistically differences between the inserting day and 1. day.Conclusion: Patient’s income and education effect the prosthesischoices. Physical adaptation for complete dentures are nearly 1 month.Psychological adaptation takes nearly three months. Chewing activity is risingby using the dentures.Keywords: Completedentures, oral health, chewing

Amaç: Tamprotezler ile kaybedilen çiğneme fonksi- yonun kazanılması amaçlanır. Tamprotezlere adaptas- yon kişiden kişiye değişir ve hastaların yaşam kalitelerinietkilemektedir. Ağızsağlığı önemi profili [Oral Health Impact Profile (OHIP)], genel ağız sağlığıdeğerlendirme indeksi [General Oral Health Assessmnet Index (GOHAI)], ve günlükaktivitede ağız sağlığının önemi [Oral Impact on Daily Performance (OIDP)]anketleri yaşam kalitesini belirlemede sıklıkla kullanılmaktadırlar. Çiğneme etkinliği de tam protezlerinbaşarısında ve protezlere alışılmasında önemli bir değerlendirmedir. Buçalışmada hastaların tam protezlere alışma döneminde yaşam kalitesinin, çiğnemeetkinliği ile beraber değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu pilot çalışma 2015 yılında KocaeliÜniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi kliniğinde tamprotez yaptıran 42 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Yeni tam protez yapılanhastalara OHIP, GOHAI, OIDP anket soruları ilk gün, 24 saat, 1 hafta, 1 ay ve 3ay sonraki kontrollerde sorulmuştur. Çiğneme etkinliğini belirlemek için de herseansta 20 ve 50 siklustan olmak üzere çift renk sakız çiğneme testi yapılmıştır.İstatiksel analiz bilgisayar destekli SPSS programında anketler Repeated MeasureAnova ve Bonferroni testleri ile değerlendirilmiştir. Çiğneme testi içinKi-Kare testi kullanılmıştır.Bulgular: OHIP, GOHAI, OIDP sonuçlarında ilk takıl- dıklarında,1. günde, 1. haftada, 1. ay arasında anlamlı fark bulunmuştur. Birinci ay ve 3.ay arasında sadece OHIP’te anlamlı fark varken. GOHAI ve ODIP arasında anlamlıfark yoktur. Çiğneme etkinliği her seansta ista- tistiksel olarak artmıştır.Sadece ilk takıldığı an ve 1. gün arasında anlamlı fark yoktur. Sonuç:Hastaların gelirleri ve eğitimdurumları protez seçimini etkiler. Fiziksel olarak tam proteze adaptas- yonlarıbir ay içinde çoğunlukla gerçekleşmektedir. Psi- kolojik adaptasyonu üç ayakadar sürmektedir. Çiğne- me etkinliği kullanımla beraber artmaktadır. AnahtarKelimeler: Tam protezler, ağız sağlığı, çiğnemeASSESMENTSOF LIFE QUALITY AND CHEWING EFFICIENCY OF PATIENTS USING NEW COMPLETEPROSTHESISABSTRACT Aim: Complete dentures’ aim is to gain the chewingfunction. Adaptation to complete dentures varies from person to person and alsoinfluence the patinent’s life quality. The importance of oral health profile(OHIP), general oral health assessment index (GOHAI) and the importance of oralhealth in daily activities (OIDP) surveys are widely used to determine thequality of life. Chewing efficience is important assesment for prostheticsuccess and adaptation for the prosthesis. The aim of the study is to determinethe relation between the quality of life and chewing effectiveness for theadaptation period with new complete dentures.Material and Methods: This study was performed on 42patients in Kocaeli Univercity Dental Faculty Prosthodontict Department in 2015who are made new complete dentures. OHIP, GOHAI, OIDP surveys were asked to thenew complete denture patients in first application, 24 hour, 1 week, 1 month, 3months control. Chewing activity were measured by two colored gums in 20 and 50siklus in the same control session.Result: There are statistically meaningful differences werefound between first insertion, 1. day, 1. week,1. month OHIP, GOHAI, OIDPsurveys results. There is statistically difference between 1. and 3. months inOHIP. But there are no statistically differences in GOHAI and OIDP. Chewingactivity increased in every sessions. On the other hand there are nostatistically differences between the inserting day and 1. day.Conclusion: Patient’s income and education effect the prosthesischoices. Physical adaptation for complete dentures are nearly 1 month.Psychological adaptation takes nearly three months. Chewing activity is risingby using the dentures.Keywords: Completedentures, oral health, chewing