PrimerAntitüberküloz İlaçlara Dirençli MycobacterumTuberculosis Kompleks İzolatlarında Dirençle İlişkili Yaygın Mutasyonların Araştırılması
PrimerAntitüberküloz İlaçlara Dirençli MycobacterumTuberculosis Kompleks İzolatlarında Dirençle İlişkili Yaygın Mutasyonların Araştırılması
Yazar: Şahin, İbrahim Halil; Akpolat, Nezahat; Yakıcı, Gülfer; Özcan, Nida
Dergi: Dicle Tıp Dergisi, Vol. 51 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Medical Education ; Tıp Eğitimi ; Mycobacterium tuberculosis kompleks,GenoType MTBDR plus,ilaç direnci,rpoB,KatG

Amaç: Dünya çapında ciddi bir halk sağlığı sorununa dönüşen çok ilaca dirençli tüberküloz(ÇİD-TB) etkenlerinin hızlı bir şekilde teşhisi ve direnç profilinin belirlenmesi, tüberküloz için doğru tedavi protokollerin oluşturulmasında ve kontrolünde kritik bir öneme sahiptir. Yapılan bu çalışma ile tüberküloz ön tanılı hastaların klinik materyallerinden izole edilen Mycobacteriumtuberculosis kompleks(MTBK) suşlarının MGIT 960 SIRE sistemi ile fenotipik olarak primer anti-tüberküloz ilaçlara direnç profillerinin ve GenoType MTBDR plus testi ile bu direnç gelişimi ile ilişkilendirilen rpoB, KatG, rrs, InhA, embB gibi genlerdeki yaygın mutasyonların saptanması amaçlanmıştır.Yöntemler: Çalışmaya Ocak 2014-Ağustos 2019 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Hastanesi Merkez Laboratuvarı Mikobakteriyoloji biriminde, klinik materyallerden izole edilen, immünokromotografik bir antijen(Ag) testi olan MPT64(BD,Polonya)ile MTBK izolatları olduğu tespit edilen ve BACTEC MGIT 960 sistemi ile primer anti-tüberküloz ilaçlara dirençli olduğu saptanan klinik izolatlar dahil edildi. Toplam 69 izolatın 32’si (%46,4) çok ilaca dirençli (ÇİD), 34’ü (%49,3) izoniazid (INH) ile birlikte primer seçenek anti-tüberküloz ajanlardan bir veya birkaçına, üçü (%4,3) ise rifampine (RIF) dirençli olduğu saptanan izolatlar GenoType MTBDR plus yöntemi ile dirençle ilişkili genlerdeki yaygın mutasyonlar tespit edildi.Bulgular: Rifampin dirençli izolatların 19’unda (%57,6) rpoB geninin 531. kodonundaki TCG/TTG mutasyonu, izoniazid dirençli izolatların 14’ünde (%46,7) katG315 gen bölgesindeki AGC/ACC mutasyonu, 8’inde (%26,7) ise inhA gen bölgesinin -15 pozisyonunda C/T mutasyonları dirence yol açan yaygın mutasyonlardı.Sonuç: Primer anti-tüberküloz ilaçlara dirençle ilgili mutasyonların belirlenmesinde kullanılan genotipik test(GenoType MTBDR plus) sonucunda, rifampisin direnci ile ilgili mutasyonların en çok rpoB geninin 531. kodonunda TCG/TTG mutasyonunun, izoniazid’e direncin ise katG geninin 315.Kodonunda AGC/ACC(Ser315Thr) mutasyonunun ve inhA gen bölgesinin -15 pozisyonundaki C/T mutasyonlarının dirence yol açan sık mutasyonlar olduğu saptanmış olup bu konuda daha önce yapılan çalışmalarla uyumlu bulunmuştur.

Amaç: Dünya çapında ciddi bir halk sağlığı sorununa dönüşen çok ilaca dirençli tüberküloz(ÇİD-TB) etkenlerinin hızlı bir şekilde teşhisi ve direnç profilinin belirlenmesi, tüberküloz için doğru tedavi protokollerin oluşturulmasında ve kontrolünde kritik bir öneme sahiptir. Yapılan bu çalışma ile tüberküloz ön tanılı hastaların klinik materyallerinden izole edilen Mycobacteriumtuberculosis kompleks(MTBK) suşlarının MGIT 960 SIRE sistemi ile fenotipik olarak primer anti-tüberküloz ilaçlara direnç profillerinin ve GenoType MTBDR plus testi ile bu direnç gelişimi ile ilişkilendirilen rpoB, KatG, rrs, InhA, embB gibi genlerdeki yaygın mutasyonların saptanması amaçlanmıştır.Yöntemler: Çalışmaya Ocak 2014-Ağustos 2019 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Hastanesi Merkez Laboratuvarı Mikobakteriyoloji biriminde, klinik materyallerden izole edilen, immünokromotografik bir antijen(Ag) testi olan MPT64(BD,Polonya)ile MTBK izolatları olduğu tespit edilen ve BACTEC MGIT 960 sistemi ile primer anti-tüberküloz ilaçlara dirençli olduğu saptanan klinik izolatlar dahil edildi. Toplam 69 izolatın 32’si (%46,4) çok ilaca dirençli (ÇİD), 34’ü (%49,3) izoniazid (INH) ile birlikte primer seçenek anti-tüberküloz ajanlardan bir veya birkaçına, üçü (%4,3) ise rifampine (RIF) dirençli olduğu saptanan izolatlar GenoType MTBDR plus yöntemi ile dirençle ilişkili genlerdeki yaygın mutasyonlar tespit edildi.Bulgular: Rifampin dirençli izolatların 19’unda (%57,6) rpoB geninin 531. kodonundaki TCG/TTG mutasyonu, izoniazid dirençli izolatların 14’ünde (%46,7) katG315 gen bölgesindeki AGC/ACC mutasyonu, 8’inde (%26,7) ise inhA gen bölgesinin -15 pozisyonunda C/T mutasyonları dirence yol açan yaygın mutasyonlardı.Sonuç: Primer anti-tüberküloz ilaçlara dirençle ilgili mutasyonların belirlenmesinde kullanılan genotipik test(GenoType MTBDR plus) sonucunda, rifampisin direnci ile ilgili mutasyonların en çok rpoB geninin 531. kodonunda TCG/TTG mutasyonunun, izoniazid’e direncin ise katG geninin 315.Kodonunda AGC/ACC(Ser315Thr) mutasyonunun ve inhA gen bölgesinin -15 pozisyonundaki C/T mutasyonlarının dirence yol açan sık mutasyonlar olduğu saptanmış olup bu konuda daha önce yapılan çalışmalarla uyumlu bulunmuştur.