Rusya Türklerinden Sadri Maksudi Arsal’ın Türk Milliyetçiliğine Katkısı
Contributions to Turkish Nationalism of the Russian Turk Sadri Maksudi Arsal
Yazar: Demirci, Mustafa
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Sadri Maksudi Arsal,Türk Milliyetçiliği,Milliyetçilik,Rusya Türkleri ; Sadri Maksudi Arsal,Turkish Nationalism,Nationalism,Russian Turks

Sadri Maksudi Arsal, Rusya’nın egemenliği altındaki Kazan’da dünyaya gelmiş Müslüman-Türk azınlığın bir üyesidir. Arsal’ın yaşadığı dönemde Rus hükümeti azınlıkları Ruslaştırma politikası uyguluyordu. Bu durum karşısında Müslüman-Türk azınlık, kendi milli benliklerini koruma mücadelesine girmiştir. Arsal da Müslüman-Türk azınlığın milli mücadelesine katılmıştır. Duma’ya seçilen Arsal, burada soydaşlarının haklarını savunmuştur. İdil-Ural Milli Medeni Muhtariyeti’nin oluşumunda da önemli rol almıştır. Arsal, anayasasını hazırladığı muhtariyetin meclis başkanı ve devlet başkanı olmuştur. Ancak bu muhtariyet yönetiminin ömrü uzun olmamıştır. Politik gelişmelerin ardından Arsal’ın Rusya’da yaşama imkânı kalmamıştır. Arsal’ın soydaşlarına ve Türklüğe olan ilgisi gittiği Paris’te de devam etmiştir. Sorbon Üniversitesi’nde Türklerin tarihi konusunda ders vermiştir. Bu dönemde Arsal yeni kurulan Türkiye Devleti’nde yaşanan gelişmeleri takip etmiştir. Türkiye’de cumhuriyet rejimine geçilmiştir. Arsal, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti devletine gelmenin hayalini kurmaktadır. Arsal, Türk Ocaklarının davetinden sonra yaşamına Türkiye’de devam etmiştir. Arsal, yeni kurulan devlette önemli görevlerde bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı Sadri Maksudi Arsal’ın Türk milliyetçiliğine yapmış olduğu katkıyı ortaya koymaktır. Araştırmanın yöntemi niteliksel içerik analizi ve hermeneutik yaklaşım olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda Arsal’ın eserleri, konuşmaları ve Arsal hakkında yapılmış araştırmalar incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda Arsal’ın Türk milliyetçiliğine önemli katkılar sunduğu görülmüştür. Arsal, Türk hukuk tarihi, Türklerin tarihi, Türk dili ve milliyetçilik konularında dönemin önde gelen isimlerinden olmuştur.

Sadri Maksudi Arsal is a member of the Muslim-Turkish minority who was born in Kazan, which is under Russian rule. During Arsal's lifetime, the Russian government was implementing a policy of Pan-Slavism and the Russification of minorities. Under these circumstances, the Muslim-Turkish minority entered the struggle to protect their national identity. Arsal participated in the national struggle of the Muslim-Turkish minority as well. Arsal, who was elected to the Duma, defended the rights of his nation here. One of the most important activities carried out by Arsal in Russia was the establishment of the Idil-Ural autonomous administration. Arsal's interest in his nation continued when he went to Paris. He gave lectures on the history of the Turks at the Sorbonne University. In this period, Arsal followed the developments in the newly established Turkish State where the republican regime was passed. The aim of this study is to reveal the contribution of Sadri Maksudi Arsal to Turkish nationalism. The method of the study was determined as qualitative content analysis and hermeneutic approach. In this context, Arsal's works and speeches, and researches on Arsal were examined. As a result of the research, it is seen that Arsal made important contributions to Turkish nationalism. It is understood that he was one of the leading figures of the period in Turkish legal history, history of Turks, Turkish language and nationalism.