TAPESTRY DOKUMALARA AİT İSİMLENDİRME FARKLILIKLARININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
A Research On The Determination Of Naming Differences Of Tapestry Weavings
Yazar: Büyüktürkmen, Mustafa
Dergi: Akademik Sanat No. 26, 2025
Anahtar kelimeler: Crafts ; El Sanatları ; Tapestry,Dokuma,Lif Sanatı,Goblen ; Fiber Art,Tapestry,Weaving,Goblen

Dokumanın sanat kavramı olarak nitelendirilmesinde çok kıymetli eserlerden biri olarak karşımıza çıkan Tapestry dokumalar, tarih öncesi devirlere kadar uzanan dokuma çeşitlerindendir. "Tapestry" kelimesi zamanla farklı isimlendirmelerle değişime uğramış, konu ile ilgili birçok araştırmada da bu farklılıklar kendini göstermiştir. Araştırmanın genel amacı Tapestry dokumaların özelliklerine uygun olarak basılı yada çevrimiçi yayınlarda kullanılan, Tapestry dokumaları ifade eden farklı isimlendirmelerin belirlenmesidir. Araştırmada tarama ve betimsel araştırma modelleri kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında yapılan tarama modeli ile Tapestry dokumaların özelliklerinin ortaya konulması ve araştırmanın yönlendirilmesi için görsel/yazılı kaynak taraması yapılmış, ikinci aşamasında ise betimsel araştırma modeli ile basılı ve çevirimiçi kitap, internet kaynakları, ansiklopedi, müze katalogları, dergi, sempozyum, tez, kongre, makale, rapor vb. yazılı kaynaklardan yapılan taramalarla Tapestry dokumaları ifade eden isimlendirmeler tespit edilmiştir.Araştırma amaçları dâhilinde elde edilen verilerin toplanması aşamasında geniş bir literatür taraması yapılmıştır. Yazılı kaynaklara ilave olarak, Tapestry dokumaların özelliklerinin belirlenmesi aşamasında; erişime açık ve görüntüleme hizmetlerinin aktif olduğu yayınlar, müzelerin çevrimiçi internet siteleri,  sanal müzeler ve özel koleksiyonlar araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. Veri toplama aşamasında ise çok katmanlı bir araştırma ağı oluşturulmuş olup, Tapestry dokumaları inceleyen ulusal ve uluslararası araştırmalar öncelikli olarak anahtar kelimelerden yola çıkılarak taranmıştır. Araştırmacıların Tapestry dokumaları farklı şekillerde isimlendirmesi nedeniyle Tapestry dokumaları ifade eden isimlerle de literatür ve görsel taraması yapılarak elde edilen bulgularla araştırma desteklenmiştir. Tapestry dokumalara ait kavram ve terimlere ait bulgular doğrulanarak araştırmanın sağlıklı yürütülmesi sağlanmıştır. Araştırma sonucunda basılı, çevrimiçi kaynaklarda kullanılan ve Tapestry dokumaları ifade eden 22 farklı isimlendirme bulunduğu tespit edilmiştir.

Tapestry weavings, which appear as one of the most valuable works in the characterization of weaving as an art concept, are one of the types of weaving dating back to prehistoric times. The word “Tapestry” has changed with different nomenclatures over time, and these differences have manifested themselves in many researches on the subject. The general aim of the research is to determine the different nomenclatures used in printed or online publications in accordance with the characteristics of Tapestry weavings and expressing Tapestry weavings. Scanning and descriptive research models were used in the research. In the first stage of the research, a visual / written source scan was made to reveal the characteristics of Tapestry weavings and to guide the research with the screening model, and in the second stage, with the descriptive research model, printed and online books, internet resources, encyclopedias, museum catalogs, magazines, symposiums, theses, thes, congresses, articles, reports, etc. The nomenclatures expressing Tapestry weavings were determined by scanning from written sources.A wide literature review was conducted during the collection of the data obtained within the scope of the research objectives. In addition to the written sources, publications with open access and active viewing services, online websites of museums, virtual museums and private collections constitute the scope of the research in the stage of determining the characteristics of Tapestry weavings. In the data collection phase, a multi-layered research network was created and national and international researches on Tapestry weavings were scanned primarily based on keywords. Since the researchers named Tapestry weavings in different ways, the research was supported by the findings obtained by scanning the literature and visuals with the names expressing Tapestry weavings. The findings of the concepts and terms of Tapestry weavings were verified and the research was conducted in a healthy manner. As a result of the research, it was determined that there are 22 different nomenclatures used in printed and online sources and expressing Tapestry weavings.