ERZURUM ÎLÎNDE YAPILAN SULAMA AMAÇLI GÖLETLERİN DURUMU YETERLİLİKLERİ VE SORUNLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (1) / A STUDY ON THE EXISTING CONDITIONS, PROBLEMS AND SOLUTION OF THE SMALL DAMS IN ERZURUM PROVİNCE
ERZURUM ÎLÎNDE YAPILAN SULAMA AMAÇLI GÖLETLERİN DURUMU YETERLİLİKLERİ VE SORUNLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (1) / A STUDY ON THE EXISTING CONDITIONS, PROBLEMS AND SOLUTION OF THE SMALL DAMS IN ERZURUM PROVİNCE
Yazar: Fayrap, Aynur
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2010

ÖZET : Son yıllarda, teknik ve ekonomik yönden barajlara oranla daha basitve daha ucuz olduğundan göletler daha çok tercih edilmektedir. Böylece daha kısasürede sulamaya geçilebilmektedir.Bu çalışma Erzurum ilinde yapılan sulama amaçlı göletlerin durumu veyeterliliklerini göstermek, sorunları saptamak ve çözüm yollarını araştırmak amacıylayapılmıştır.Araştırma materyali olarak seçilen Palandöken ve Porsuk göletleri Devlet Suişleri, 23 Temmuz Göleti ise Köy Hizmetleri tarafından yapılmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlar ve öneriler aşağıdaki şekilde özetlenebilir:}. Erzurum ili topoğrafık ve jeolojik özellikleri bakımından gölet yapımına çokelverişli alanlara sahiptir.2. Palandöken ve Porsuk göleti rezervuar su kapasiteleri yeterli olmasınakarşın, 23 Temmuz Göleti rezervuar su kapasitesi planlamada öngörülen sulama alamiçin yeterli değildir.3. Porsuk Göleti dışında sulama şebekelerinin yeterli olmadığı görülmüştür.4. Sulama şebekesinin fonksiyonunu sürekli yapabilecek durumda olmasınısağlamak için, aksaklığın meydana gelmesini beklemeden bakım faaliyetlerininaksatılmadan yapılması gerekir.5. Su dağıtımı konusundaki sorunların temelinde sulama organizasyonununtam olarak yapılamaması yatmaktadır.6. Kanallarda biriken sürüntü malzemesi sulama şebekelerinde saptananönemli sorunlardan biridir.7. Kanalların içerisinde ve çevresinde oluşan yabancı otlar, gerek su akışınıyavaşlatarak, gerekse suyun miktarım azaltarak sulamanın verimini düşürmektedir.8. Araştırma alanında karık ve adi salma yöntemine göre sulama yapıldığıgözlenmiştir.9. Bu çalışmanın yürütülmesi için yapılan görüşme ve anket sonucu, çiftçilerinsulama konusunda yeterince bilgili olmadığı görülmüştür.A STUDY ON THE EXISTING CONDITIONS, PROBLEMS ANDSOLUTION OF THE SMALL DAMS IN ERZURUM PROVİNCE SUMMARY : in recent years, small dams have been prefered to dams inview ofbeing simpler and cheaper asfor techn&icirc;cal and economical advantages. Thus,irrigation becames available in shorter term.The objective of t his stııdy is to examine three of the irrigation small dams inErzurum Province to determine their use, problems andpossible solutions the theseproblems.T'tvo of the three small dams namely Porsuk and Palandöken vvere built byDSİ (State Water Works) whereas 23 Temmuz was built by Köy Hizmetleri(Department ofRııral Services).The fındings and conclusions of this study can be summartzed as follows :1. T here are suitable areas in Erzurum Province for more small dams.2. Palandöken and Porsuk dams are sufficient in term of their reservoircapacity for the designated area to be irrigated whereas 23 Temmuz dam is notsufficient in that respect.3. İrrigation canals for the dams expectfor the Porsuk dame have not beencompleted, it is self-evident thot without these canals, an ejfıcient irrigation can not berealized.4. Operation and maintenance activities must be carried out in a careful mannerso as to prevent evoidable interruptions in irrigation.5. The crux of the problem related to irrigation seems to be the lack of aneffective organizatiorı. This problem may be overcome by establlshing a union thatwill be responsible for the arrangement of an effective irrigation in the area.6. The canals must be cleaned up periodically to remove the malerialpiled upby time.7. Weed must also been removed in the areas close to the canals.8. Surge furrow irrigation system must be used instead of furrow and wildflooding system, surge furrow system reguİres less water and can be applied in ashort-time.9. It has been determined thaı the &icirc;ack of edequate aducation on the part of thefarmers is o ne of the main reason why the farmers can not make us e of the availablewater resourses ejficiently. Therefore, training programs for the farmers must beorganized.

ÖZET : Son yıllarda, teknik ve ekonomik yönden barajlara oranla daha basitve daha ucuz olduğundan göletler daha çok tercih edilmektedir. Böylece daha kısasürede sulamaya geçilebilmektedir.Bu çalışma Erzurum ilinde yapılan sulama amaçlı göletlerin durumu veyeterliliklerini göstermek, sorunları saptamak ve çözüm yollarını araştırmak amacıylayapılmıştır.Araştırma materyali olarak seçilen Palandöken ve Porsuk göletleri Devlet Suişleri, 23 Temmuz Göleti ise Köy Hizmetleri tarafından yapılmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlar ve öneriler aşağıdaki şekilde özetlenebilir:}. Erzurum ili topoğrafık ve jeolojik özellikleri bakımından gölet yapımına çokelverişli alanlara sahiptir.2. Palandöken ve Porsuk göleti rezervuar su kapasiteleri yeterli olmasınakarşın, 23 Temmuz Göleti rezervuar su kapasitesi planlamada öngörülen sulama alamiçin yeterli değildir.3. Porsuk Göleti dışında sulama şebekelerinin yeterli olmadığı görülmüştür.4. Sulama şebekesinin fonksiyonunu sürekli yapabilecek durumda olmasınısağlamak için, aksaklığın meydana gelmesini beklemeden bakım faaliyetlerininaksatılmadan yapılması gerekir.5. Su dağıtımı konusundaki sorunların temelinde sulama organizasyonununtam olarak yapılamaması yatmaktadır.6. Kanallarda biriken sürüntü malzemesi sulama şebekelerinde saptananönemli sorunlardan biridir.7. Kanalların içerisinde ve çevresinde oluşan yabancı otlar, gerek su akışınıyavaşlatarak, gerekse suyun miktarım azaltarak sulamanın verimini düşürmektedir.8. Araştırma alanında karık ve adi salma yöntemine göre sulama yapıldığıgözlenmiştir.9. Bu çalışmanın yürütülmesi için yapılan görüşme ve anket sonucu, çiftçilerinsulama konusunda yeterince bilgili olmadığı görülmüştür.A STUDY ON THE EXISTING CONDITIONS, PROBLEMS ANDSOLUTION OF THE SMALL DAMS IN ERZURUM PROVİNCE SUMMARY : in recent years, small dams have been prefered to dams inview ofbeing simpler and cheaper asfor techn&icirc;cal and economical advantages. Thus,irrigation becames available in shorter term.The objective of t his stııdy is to examine three of the irrigation small dams inErzurum Province to determine their use, problems andpossible solutions the theseproblems.T'tvo of the three small dams namely Porsuk and Palandöken vvere built byDSİ (State Water Works) whereas 23 Temmuz was built by Köy Hizmetleri(Department ofRııral Services).The fındings and conclusions of this study can be summartzed as follows :1. T here are suitable areas in Erzurum Province for more small dams.2. Palandöken and Porsuk dams are sufficient in term of their reservoircapacity for the designated area to be irrigated whereas 23 Temmuz dam is notsufficient in that respect.3. İrrigation canals for the dams expectfor the Porsuk dame have not beencompleted, it is self-evident thot without these canals, an ejfıcient irrigation can not berealized.4. Operation and maintenance activities must be carried out in a careful mannerso as to prevent evoidable interruptions in irrigation.5. The crux of the problem related to irrigation seems to be the lack of aneffective organizatiorı. This problem may be overcome by establlshing a union thatwill be responsible for the arrangement of an effective irrigation in the area.6. The canals must be cleaned up periodically to remove the malerialpiled upby time.7. Weed must also been removed in the areas close to the canals.8. Surge furrow irrigation system must be used instead of furrow and wildflooding system, surge furrow system reguİres less water and can be applied in ashort-time.9. It has been determined thaı the &icirc;ack of edequate aducation on the part of thefarmers is o ne of the main reason why the farmers can not make us e of the availablewater resourses ejficiently. Therefore, training programs for the farmers must beorganized.