A-sınıfı Buharlaşma Kabından Olan Buharlaşma Miktarının Penman ve Priestley-Taylor (PT) Modelleri ile Tahmini
A-sınıfı Buharlaşma Kabından Olan Buharlaşma Miktarının Penman ve Priestley-Taylor (PT) Modelleri ile Tahmini
Yazar: Sezer, Çağlar Özkan; Öztekin, Tekin; Kutlu Sezer, Esra
Dergi: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 55 No. 4, 2017
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; A-sınıfı buharlaşma kabı,Penman,Priestley-Taylor,PT,model,denklem

Bu çalışmada, çok yıllık meteorolojik veriler mevcut olmadığında,daha önce meteoroloji istasyonu olmayan bir yere yeni bir istasyon kurulduğunda,ya da ivedi olarak günlük buharlaşma verisi gerektiğinde, buharlaşmamodellerinin günlük iklim verileri kullanılarak gerçekleştirilen tahminleme süreçleriiki yıllık bir zaman periyodunda araştırılmıştır. Bu bağlamda, buharlaşmamiktarını veren Penman (1948) ve Priestley-Taylor (PT) (1972) olarak seçileniki model kullanılmıştır. A sınıfı buharlaşma kabı (Epan)’ ndanoluşan buharlaşma miktarını tahmin eden bu modeller Samsun’ un nemli iklimkoşulları altında 2012 ve 2013 yıllarında sınanmıştır. Çalışmanın yapıldığı 2012ve 2013 yılları iklim özellikleri, çok yıllık ortalamadan farklı ve aşırıyağışlı geçmiştir. Regresyon testi (R2), ortalama karekök hatası(RMSE), ortalamadan sapma (AD), ortalama nispi yüzde hatası (ARPE), yeterlilikkatsayısı (CE) olarak verilen istatistiksel değerlendirme yöntemleri istasyondaölçülen ve modeller yardımıyla tahmin edilen Epan değerlerininbaşarısını belirlemek için kullanılmıştır. Modellerden elde edilen Epandeğerlerinin performansı günlük ve aylık (günlük toplamlar kullanılarak)  olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca istasyondaEpan’ nın kurulu olduğu aylar (nisan-ekim ayları) istasyonda ölçülenve tahmin edilen tüm Epan değerleri dikkate alınarak da birdeğerlendirme yapılmıştır. Bu çalışmada hem Penman hem de PT modellerininsonuçları iyi bir Epan tahmini sağlamıştır. Bununla birlikte Penmanmodeli ile daha iyi istatistiki sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmanın yapıldığı 2012ve 2013 yıllarında Penman modeliyle sırasıyla günlük R2 değerleri0.52 ve 0.70 ve aylık R2 değerleri ise 0.98 ve 0.96 olarak eldeedilmiştir. Sonuçta Samsun ili gibi nemli iklime sahip yerlerde baraj, göl yada herhangi bir su kütlesinden buharlaşma miktarı tahmin edilmek isteniyorsa Penmanmodelinin kullanılması tavsiye edilmektedir.

Bu çalışmada, çok yıllık meteorolojik veriler mevcut olmadığında,daha önce meteoroloji istasyonu olmayan bir yere yeni bir istasyon kurulduğunda,ya da ivedi olarak günlük buharlaşma verisi gerektiğinde, buharlaşmamodellerinin günlük iklim verileri kullanılarak gerçekleştirilen tahminleme süreçleriiki yıllık bir zaman periyodunda araştırılmıştır. Bu bağlamda, buharlaşmamiktarını veren Penman (1948) ve Priestley-Taylor (PT) (1972) olarak seçileniki model kullanılmıştır. A sınıfı buharlaşma kabı (Epan)’ ndanoluşan buharlaşma miktarını tahmin eden bu modeller Samsun’ un nemli iklimkoşulları altında 2012 ve 2013 yıllarında sınanmıştır. Çalışmanın yapıldığı 2012ve 2013 yılları iklim özellikleri, çok yıllık ortalamadan farklı ve aşırıyağışlı geçmiştir. Regresyon testi (R2), ortalama karekök hatası(RMSE), ortalamadan sapma (AD), ortalama nispi yüzde hatası (ARPE), yeterlilikkatsayısı (CE) olarak verilen istatistiksel değerlendirme yöntemleri istasyondaölçülen ve modeller yardımıyla tahmin edilen Epan değerlerininbaşarısını belirlemek için kullanılmıştır. Modellerden elde edilen Epandeğerlerinin performansı günlük ve aylık (günlük toplamlar kullanılarak)  olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca istasyondaEpan’ nın kurulu olduğu aylar (nisan-ekim ayları) istasyonda ölçülenve tahmin edilen tüm Epan değerleri dikkate alınarak da birdeğerlendirme yapılmıştır. Bu çalışmada hem Penman hem de PT modellerininsonuçları iyi bir Epan tahmini sağlamıştır. Bununla birlikte Penmanmodeli ile daha iyi istatistiki sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmanın yapıldığı 2012ve 2013 yıllarında Penman modeliyle sırasıyla günlük R2 değerleri0.52 ve 0.70 ve aylık R2 değerleri ise 0.98 ve 0.96 olarak eldeedilmiştir. Sonuçta Samsun ili gibi nemli iklime sahip yerlerde baraj, göl yada herhangi bir su kütlesinden buharlaşma miktarı tahmin edilmek isteniyorsa Penmanmodelinin kullanılması tavsiye edilmektedir.