Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki büyükşehir belediyelerinin stratejik planlarının su yönetimi bağlamında analizi
Analyzing the strategic plans of metropolitan municipalities in the Southeastern Anatolia Region in the context of water management
Yazar: Küçük Bayraktar, Hülya
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Water management,Metropolitan Municipalities,Southeast Anatolia,Strategic Plans ; Su yönetimi,Büyükşehir Belediyeleri,Güneydoğu Anadolu,Stratejik Planlar

İklim değişikliği, kuraklık, seller, yangınlar gibi olağanüstü olaylar sonucunda insan için vazgeçilmez olan suya duyulan ihtiyaç daha da artmakta ve suyun yönetimi önem kazanmaktadır. Türkiye su kaynakları bakımından zengin bir ülke olmamakla birlikte su kıtlığı çeken ülke konumundadır. Akdeniz Havzası’nda yer alan Türkiye’de iklim değişikliğinin de etkisiyle özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde de sıcaklık seviyeleri artmakta, bu durum da su kaynaklarını olumsuz şekilde etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki büyükşehir belediyelerinin (Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır) stratejik planlarında, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik tarafından BŞB’lere görev olarak verilmiş olan su kaynakları yönetimini değerlendirmektir.Nitel araştırma yöntemi ile hazırlanan çalışmada literatür taraması yapılarak kavramsal çerçeve çizilmiştir. Bununla birlikte bölgede bulunan dört büyükşehir belediyesinin (BŞB) 2015-2020 ve 2020-2024 yıllarındaki stratejik planları su kaynaklarının yönetimi bağlamında MAXQDA nitel veri programı ile analiz edilmiştir. Analizde BŞB’lere kanunda ve yönetmelikte verilen görevlere stratejik planlarda yer verilip verilmediği on bir kod oluşturularak değerlendirilmiştir. BŞB’lere su yönetimi için verilen görevlerin dört BŞB’nin stratejik planları üzerinden MAXQDA programı ile içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmesi ve bu doğrultuda öneriler getirilmesi çalışmanın özgün değerini oluşturmaktadır. Analiz sonucunda BŞB’lerin çoğunlukla sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına odaklandığı görülmüştür. Su yönetimi konusunda ise Gaziantep BŞB öne çıkmıştır. Ancak dört BŞB’de su kaynaklarının izni, denetimi ve yaptırımı konusuna stratejik planlarda hemen hemen hiç değinilmemiştir.

AbstractAs a result of extraordinary phenomena such as climate change, drought, floods, and wildfires, the demand for water, which is indispensable for human beings, has increased significantly, thereby elevating the importance of effective water management. Although Türkiye is not rich in water resources, it is a country experiencing increasing water scarcity. Situated within the Mediterranean Basin, Türkiye’s Southeastern Anatolia Region is particularly affected by rising temperature due to climate change, which adversely affects water availability. The aim of this study is to assess the extent to which the water resources management is addressed in the strategic plans of metropolitan municipalities in the Southeastern Anatolia Region (Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır), in line with responsibilities defined under the Metropolitan Municipality Law No. 5216 and the Regulation on the Protection of Drinking and Potable Water Basins. A qualitative research methodology was employed; beginning with a conceptual framework developed through a review of relevant the literature. Subsequently, the strategic plans of the four Metropolitan Municipalities (MM) in the region for the periods 2015-2020 and 2020-2024 were analyzed using the MAXQDA qualitative data analysis program. The analysis focused on identifying whether the obligations set out in the aforementioned law and regulation were reflected in the strategic plans, using a coding structure comprising eleven thematic codes The unique contribution of this study lies in examining the tasks assigned to metropolitan municipalities for water management through the strategic plans of four metropolitan municipalities using the MAXQDA program and content analysis method and making recommendations in this regard. The findings reveal that the strategic plans largely focused on sustainable development. Notable, the Metropolitan Municipality of Gaziantep demonstrates a comparatively strong focus on water management. However, the aspects of authority, oversight and enforcement in relation to water resources are scarcely addressed across the plans of all four Metropolitan Municipalities.