Tokat-Zile Koşullarında Bazı Makarnalık Buğday (Triticum durum L.) Çeşit ve Hatlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi*
Tokat-Zile Koşullarında Bazı Makarnalık Buğday (Triticum durum L.) Çeşit ve Hatlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi*
Yazar: Sakin, Mehmet Ali; Naneli, İsmail; Şahinter, Samet; Özdemir, Kübra
Dergi: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2016
Anahtar kelimeler: Genotip,makarnalık buğday,verim,kalite,Triticum durum

Araştırma farklı makarnalık buğday genotiplerinin verim, verim unsurları ve bazı kalite özelliklerini belirlemek amacıyla 2013-2014 ve 2014-2015 yetiştirme dönemlerinde Tokat-Zile’de yürütülmüştür. Araştırmada 4 adet makarnalık buğday (Triticum durum L.) hattı ve 16 adet makarnalık buğday çeşidi kullanılmıştır. Deneme Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ekim sıklığı m2’de 500 bitki olacak şekilde ayarlanmış olup dekara 10 kg N ve 6 kg P2O5 hesabıyla gübre verilmiştir. Azotun yarısı ve fosforun ise tamamı ekimle birlikte verilmiş olup, azotun geri kalan kısmı ise sapa kalkma dönemi öncesinde verilmiştir. Çalışmada genotiplerin ortalama başaklanma süresi 167.9 gün, metrekarede başak sayısı 434 adet, bitki boyu 82.2 cm, başak uzunluğu 5.9 cm, başakta tane sayısı 31 adet, tek başak verimi 1.60 g, bin tane ağırlığı 47 g, hektolitre ağırlığı 80.3 kg, tane verimi 403.5 kg/da, hasat indeksi % 39.8, camsılık oranı % 93.7, sedimantasyon değeri 21.4 ml ve protein içeriği % 12.4 olarak belirlenmiştir. İncelenen özellikler bakımından genotipler arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca başak uzunluğu, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve protein içeriği dışında incelenen diğer özellikler bakımından yıllar arasında önemli farklılıklar tespit edilmiştir. İki yıllık ortalamalara göre; en yüksek tane verimi 461.5 kg/da ile Altıntaç 95 çeşidinden en düşük tane verimi ise 342.8 kg/da ile Uniya çeşidinden elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Tokat-Zile koşullarında çeşitlerden Altıntaç 95 ve Dumlupınar, hatlardan Gdem-12 ve Hat-20 verim ve kalite bakımından ön plana çıkmıştır.

Araştırma farklı makarnalık buğday genotiplerinin verim, verim unsurları ve bazı kalite özelliklerini belirlemek amacıyla 2013-2014 ve 2014-2015 yetiştirme dönemlerinde Tokat-Zile’de yürütülmüştür. Araştırmada 4 adet makarnalık buğday (Triticum durum L.) hattı ve 16 adet makarnalık buğday çeşidi kullanılmıştır. Deneme Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ekim sıklığı m2’de 500 bitki olacak şekilde ayarlanmış olup dekara 10 kg N ve 6 kg P2O5 hesabıyla gübre verilmiştir. Azotun yarısı ve fosforun ise tamamı ekimle birlikte verilmiş olup, azotun geri kalan kısmı ise sapa kalkma dönemi öncesinde verilmiştir. Çalışmada genotiplerin ortalama başaklanma süresi 167.9 gün, metrekarede başak sayısı 434 adet, bitki boyu 82.2 cm, başak uzunluğu 5.9 cm, başakta tane sayısı 31 adet, tek başak verimi 1.60 g, bin tane ağırlığı 47 g, hektolitre ağırlığı 80.3 kg, tane verimi 403.5 kg/da, hasat indeksi % 39.8, camsılık oranı % 93.7, sedimantasyon değeri 21.4 ml ve protein içeriği % 12.4 olarak belirlenmiştir. İncelenen özellikler bakımından genotipler arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca başak uzunluğu, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve protein içeriği dışında incelenen diğer özellikler bakımından yıllar arasında önemli farklılıklar tespit edilmiştir. İki yıllık ortalamalara göre; en yüksek tane verimi 461.5 kg/da ile Altıntaç 95 çeşidinden en düşük tane verimi ise 342.8 kg/da ile Uniya çeşidinden elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Tokat-Zile koşullarında çeşitlerden Altıntaç 95 ve Dumlupınar, hatlardan Gdem-12 ve Hat-20 verim ve kalite bakımından ön plana çıkmıştır.