İslami Finansal Kuruluşlar Alanyazının Bibliyometrik Analizi
Bibliometric Analysis of Islamic Financial Institutions Literature
Yazar: Sönmez, Adem Ruhan
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Economy ; İslam Ekonomisi ; İslami Finansal Kuruluşlar,İslami Finans,İslami Bankacılık,İslam Ekonomisi,Bibliyometrik Analiz ; İslamic Financial Institutions,İslamic Finance,İslamic Banking,İslamic Economy,Bibliometric Analysis

Bu çalışma, İslami finansal kuruluşlar alanındaki literatürü bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek mevcut eğilimleri ve araştırma boşluklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. İslami finans sistemi, faiz yasağı (riba), belirsizlikten kaçınma (gharar) ve spekülasyona dayalı işlemleri yasaklama (maysir) gibi etik temelli prensipleri benimseyen bir model sunmaktadır. Çalışma kapsamında, Web of Science veri tabanından 547 çalışma analiz edilmiş; 2002-2024 yılları arasında işletme finansmanı, ekonomi, yönetim ve din gibi farklı disiplinlerden 478 makale, 25 kitap bölümü ve diğer yayın türlerini içeren bibliyometrik analiz yapılmıştır. VOSviewer programı kullanılarak yapılan analizlerde, İslami finans literatürünün işletme finansmanı (%50,1), ekonomi (%17,6) ve yönetim (%15,2) gibi alanlarda yoğunlaştığını göstermektedir. Malezya hem üretkenlik hem de atıf açısından lider ülke olarak öne çıkarken, Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi en etkili kurumlardan biri olmuştur. Anahtar kelime analizinde ise “Islamic finance” ve “Islamic banking” gibi terimler merkezi bir yer tutmaktadır. Ortak yazar, atıf ve bibliyografik eşleşme analizleri, Rihab Grassa ve M. Kabir Hassan gibi yazarların alanda etkili olduğunu göstermiştir. Araştırma bulguları, İslami finansal kuruluşlara ilişkin çalışmaların sadece Müslüman toplumlarda değil, küresel ölçekte de giderek artan bir ilgiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, İslami finansal kuruluşların akademik literatürdeki görünürlüğünü ve etkisini detaylı bir şekilde ele alarak, alandaki araştırmaların mevcut durumu ve yönelimleri hakkında kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Araştırma bulguları, İslami finans sisteminin küresel finansal sisteme entegrasyonundaki artışı ve bu alandaki literatürün derinleşme potansiyelini ortaya koymaktadır. İslami finansal kuruluşlar üzerine yapılacak gelecekteki çalışmaların, yalnızca teorik katkılar sağlamakla kalmayıp, uygulamalı ve disiplinler arası yaklaşımlarla daha geniş bir perspektif sunması gerektiğini ortaya koymaktadır.

This study aims to identify current trends and research gaps by examining the literature in the field of Islamic financial institutions through bibliometric analysis. The Islamic financial system offers a model that adopts ethical principles such as prohibition of interest (riba), avoidance of uncertainty (gharar) and prohibition of speculative transactions (maysir). Within the scope of the study, 547 studies were analyzed from the Web of Science database; 478 articles, 25 book chapters and other publication types from different disciplines such as business finance, economics, management and religion between the years 2002-2024 were analyzed. The analyses conducted using the VOSviewer program show that the Islamic finance literature is concentrated in the fields of business finance (50.1%), economics (17.6%) and management (15.2%). Malaysia stands out as a leading country in terms of both productivity and citations, while the International Islamic University Malaysia has been one of the most influential institutions. In the keyword analysis, terms such as “Islamic finance” and “Islamic banking” have a central place. Co-author, citation and bibliographical match analyses have shown that authors such as Rihab Grassa and M. Kabir Hassan are influential in the field. The research findings reveal that studies on Islamic financial institutions have an increasing interest not only in Muslim societies but also on a global scale. In conclusion, this study provides a comprehensive framework on the current status and trends of research in the field by examining in detail the visibility and impact of Islamic financial institutions in academic literature. The research findings reveal the increasing integration of the Islamic financial system into the global financial system and the potential for deepening the literature in this field. It is evaluated that future studies on Islamic financial institutions should not only provide theoretical contributions but also provide a broader perspective with applied and interdisciplinary approaches.