Öğretmenlerin Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Tutumu Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması / Teachers’ Attitudes Towards Students with Special Needs Scale: A Validity and Reliability Study
Teachers’ Attitudes Towards Students with Special Needs Scale: A Validity and Reliability Study /  Öğretmenlerin Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Tutumu Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Yazar: Düzdemir, Mücahit; Atik, Servet
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Student with special needs,Teacher attitude,Teacher roles,Special education,Scale development. ; Özel gereksinimli öğrenci,Öğretmen tutumu,Öğretmen rolleri,Özel eğitim,Ölçek geliştirme.

Öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencilere yönelik algıları, farkındalıkları ve tutumları, öğretim sürecinde öğretmenin yaklaşımı, davranış ve rollerini etkilemesi bakımından önemlidir. Öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencilere ilişkin farkındalıkları ve olumlu tutumlarının özel eğitim uygulamalarının etkililiğini verimliliğini arttıracağı söylenebilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı; öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencilere yönelik tutumlarını ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışma amacı doğrultusunda denemelik “Öğretmenlerin Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Tutumu Ölçeği” geliştirilmiş ve bu ölçek formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmıştır. Araştırmada geçerlik çalışmaları kapsamında kapsam ve yapı geçerliği incelemesi yapılmıştır. Kapsam geçerliğini belirlemek amacıyla öğretmenlerle görüşmeler yapılmış, alan yazın incelenmiş, ölçme aracında yer alan ifadeler uzman görüşüne sunulmuştur. Yapı geçerliliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Güvenirlik çalışması için ise iç tutarlılıkta Cronbach’s Alpha katsayısı ve madde-toplam korelasyonları, zamana karşı iç tutarlılıkta test-tekrar test korelasyonu kullanılmıştır. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi için 461, doğrulayıcı faktör analizi için 351 ve test-tekrar test korelasyonu için 85 öğretmenden oluşan üç farklı çalışma grubundan elde edilen veriler kullanılmıştır.  Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin toplam 12 maddeden oluşan üç faktörlü bir yapıda olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen değerler, ölçek için model-veri uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Cronbach’s Alpha iç tutarlılık katsayısı davranış ve uyum boyutu için “.91”, sorumluluk ve uyarlamalar boyutu için “.61” ve duygu ve farkındalık boyutu için “.72” olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin test-tekrar testi sonucunda iki uygulama arasındaki korelasyon katsayısının “.85” olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, geliştirilen ölçeğin öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencilere ilişkin tutumlarının belirlenmesinde yararlanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Teachers' perceptions, awareness and attitudes towards students with special needs are important in terms of influencing their approaches, behaviors and roles in the teaching process. In this context, the aim of this research is to develop a valid and reliable measurement tool that measures teachers' attitudes towards students with special needs. In accordance with the aim of the study, the "Teachers' Attitudes Towards Students with Special Needs Scale" was developed as a trial and validity and reliability studies of this scale were conducted. Within the scope of validity studies, content and construct validity analyzes were carried out in the research. In order to ensure the content validity, interviews were held with the teachers, the literature was reviewed, and expert opinion was sought for the items in the measurement tool. Exploratory and confirmatory factor analyzes were performed for the construct validity. For the reliability study, Cronbach’s Alpha coefficient and item-total correlations were used for internal consistency, while test-retest correlation was used for internal consistency over time. As a result of the exploratory factor analysis, it was seen that the scale had a three-factor structure consisting of 12 items in total. The values obtained from the confirmatory factor analysis showed that the model-data fit was acceptable for the scale. The Cronbach’s Alpha internal consistency coefficient was found to be “.91” for the behavior and compliance dimension, “.61” for the responsibility and adaptations dimension, “.72” for the emotion and awareness dimension and ".67" for the entire study. As a result of the test-retest reliability of the scale, the correlation coefficient between the two applications was “.85”. The results of the research showed that the scale is a valid and reliable measurement tool that can be used to determine teachers' attitudes towards students with special needs.