Görme Engelli Bireylerin Türk Müziği Usûl Öğrenim Sürecinde “TMUBİS” Yöntemi
The “TMUBIS” Method in the Process of Learning Turkish Music Usul by Visually Impaired Individuals
Yazar: Urhan, Ömer Zeki; Yener, Serhat
Dergi: Konservatoryum, Vol. 12 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Music Education ; Müzik Eğitimi ; Music (Other) ; Müzik (Diğer) ; Turkish Music usul,Braille notation system,visually impaired individuals ; Türk müziği usûlleri,Braille işaret sistemi,görme engelli bireyler

Bu araştırma, Türk müziği usûllerinin görme engelli bireyler tarafından erişilebilir ve kalıcı biçimde öğrenilebilmesine yönelik çözüm arayışına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda, Braille yazı sistemine dayalı özgün bir işaretleme yöntemi olan “Türk Müziği Usûlleri Braille İşaretleme Sistemi” geliştirilmiş ve bu sistemin görme engelli bireylerin usûl öğrenim sürecine etkileri incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden bütüncül tek durum desenine göre yapılandırılmış; çalışma grubunu, mesleki müzik eğitimi alan ve Braille nota sistemini bilen dört görme engelli lisansüstü öğrenci oluşturmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler ve doküman analizi yoluyla toplanmış, içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir.Bulgular, Türk müziği Usûlleri Braille İşaretleme Sistemi’nin usûl öğrenimini kolaylaştırdığı, öğrenme sürecini hızlandırdığı, bilgiye erişimde özerklik sağladığı ve kalıcı öğrenmeyi desteklediğini ortaya koymuştur. Ayrıca sistemin, öğrencilerin derse yönelik motivasyonlarını artırdığı, özgüven gelişimlerini desteklediği ve eğitimde fırsat eşitliğine katkı sunduğu belirlenmiştir. Türk müziği Usûlleri Braille İşaretleme Sistemi’nde kullanılan sade, çağrışımlı ve evrensel Braille müzik notasyonuyla uyumlu sembollerin, öğrenme sürecine işlevsel katkı sağladığı görülmüştür.Sonuç olarak Türk müziği Usûlleri Braille İşaretleme Sistemi, görme engelli bireylerin Türk müziği usûllerini bağımsız ve kalıcı bir biçimde öğrenmelerine destek olabilecek nitelikte, erişilebilirlik temelli yenilikçi bir model olarak değerlendirilmektedir.

This study focuses on developing a solution to enable visually impaired individuals to learn Turkish Music usul in an accessible and lasting manner. In this context, a unique notation system based on Braille, named the “Turkish Music Usuls Braille Notation System”, was developed, and its impact on the usul learning process of visually impaired individuals was examined. The research was designed using the holistic single case study model, with a study group consisting of four visually impaired postgraduate students who had prior training in music and knowledge of the Braille music notation system. Data were collected through semi- structured interviews and document analysis and evaluated using content analysis.Findings revealed that the Turkish Music Usuls Braille Notation System facilitated usul learning, accelerated the process, supported independent access to information, and contributed to long-term retention. Additionally, the system increased students' motivation, enhanced self- confidence, and promoted educational equity. The use of simple, associative, and universally compatible Braille symbols in the Turkish Music Usuls Braille Notation System was found to functionally support the learning process.