Öğretmen Adaylarının Meslek Farkındalıkları: Hangi Meslek Hangi Yaka?
Prospective Teachers’ Vocational Awareness: Which Profession Which Collar?
Yazar: Aytar, Ayşe; Akyıldız, Semanur
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 14 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Science Education ; Fen Bilgisi Eğitimi ; Öğretmen adayları,meslek farkındalıkları,yeşil yaka,mavi yaka,beyaz yaka ; Prospective teachers,vocational awareness,white collar,blue collar,green collar

Beyaz ve mavi yakalı mesleklerin yanında daha çevreci bir anlayış çerçevesinde döngüsel ekonomiye geçişi hızlandırmak amacıyla yeşil yakalı meslek kavramı ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda geleceğin meslek sahiplerini yetiştirecek olan öğretmen adaylarının iş hayatındaki farklı renkteki yaka kavramına ilişkin farkındalık ve görüşlerinin belirlenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Mevcut araştırmada fen bilgisi, ilköğretim matematik, sınıf ve okul öncesi öğretmen adaylarının farklı renkteki yaka kavramları bağlamında meslek farkındalıklarını belirlemek amacıyla tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya bir devlet üniversitesinde 1, 2. ve 3. sınıfta öğrenimlerine devam eden 370 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmanın sonucunda ikinci sınıf düzeyindeki fen bilgisi öğretmen adaylarının tüm yaka meslekleri için diğer sınıf seviyelerine göre farkındalıklarının yüksek olduğu, üçüncü sınıf ilköğretim matematik öğretmen adaylarının beyaz ve mavi yaka meslek farkındalıklarının diğer sınıf seviyelerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca sınıf öğretmen adaylarının sınıf seviyesi arttıkça beyaz ve mavi yaka meslek farkındalığının, okul öncesi öğretmen adaylarının sınıf seviyesi arttıkça mavi ve yeşil yaka grubundaki meslek farkındalıklarının arttığı tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre “Çevre Eğitimi” ve “Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitimi” gibi ders içeriklerinde yeşil mesleklere yer verilmesinin faydalı olabileceği düşünülmektedir.

In addition to white- and blue-collar occupations, the concept of green collar occupation has emerged to accelerate the transition to a circular economy within the framework of a more environmentally friendly understanding. At the same time, it is envisaged that these professions, which are called the professions of the future, will facilitate the opening of many new business areas, reduce the unemployment rate and facilitate access to full employment. In this context, it is important to determine the awareness and opinions of pre-service teachers, who will educate future professionals, about the concept of collars of different colors in business life in this context. This study used survey methods to determine the vocational awareness of pre-service science, elementary mathematics, primary school and preschool teachers in relation to multi-colored collar concepts. A total of 370 pre-service teachers studying in the first, second and third grades at a state university participated in this study. As a result, it was seen that the awareness of pre-service science teachers at the second-grade level was higher than the other grade levels for all collar occupations, and the awareness of third grade elementary mathematics pre-service teachers for white- and blue-collar occupations was higher than the other grade levels. In addition, it was found that as the grade level of pre-service primary school teachers increased, their awareness of white- and blue-collar occupations increased, and as the grade level of pre-service preschool teachers increased, their awareness of blue and green collar occupations increased. According to the results of the study, it might be useful to include green professions in course contents such as ‘Environmental Education’ and ‘Sustainable Development and Education’.