I. Dünya Savaşı Yıllarında İngiliz Gazetelerine Yansıyan Bazı Olaylar ve Osmanlı Algısı
Some Incidents in British Journals During the First World War and Sensation of The Ottoman State
Yazar: Doğançay, Sungur; Şahin, Mehmet Serkan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 72, 2021
Anahtar kelimeler: Birinci Dünya Savaşı,Osmanlı Devleti,İngiliz gazeteciliği,Enver Paşa,Cemal Paşa ; World War I,Ottoman State,British Journalism,Enver Pasha,Cemal Pasha

Toplumların haber alma ihtiyacını karşılayan kitle iletişim araçları, insanların gerek çevrelerinde gerekse dünya genelinde meydana gelen gelişmeleri takip edebilmelerini sağlar. Bu araçların temelini oluşturan ve günlük haber alma olanağı sağlayan gazeteler yüzyıllardır bu işlevlerini yerine getirmektedirler. Gazeteler toplumları aydınlatma görevinin yanı sıra kitleleri harekete geçirerek kamuoyu oluşturma gücüne de sahiptirler. 19. yüzyıl ile birlikte hızlı bir dönüşüm sürecine giren modern dünyada gazetelerin etkisini keşfeden büyük devletler bu gücü ulusal hedefleri doğrultusunda kullanmaya başladılar. Böylece kitleleri yönlendirme şansını yakalayan emperyalist güçler ötekileştirdikleri devletleri ve milletleri “şeytanlaştıran” haberler yaptırarak kitle mobilizasyonunu sağlamayı başardılar. Birinci Dünya Savaşı yılları dünya çapında basın yayın organlarının en yoğun şekilde seferber edildiği dönemlerden biri oldu. İngiliz gazeteleri savaş yıllarında yayınladığı haberlerle başta müttefik olan devletlerin toplumları olmak üzere dünya kamuoyunu İttifak devletleri karşıtlığında birleştirmeye çalıştı. Bu süreçte İngiliz gazetelerinin özel hedefi Osmanlı Devleti’nin egemenliği altında yaşayan topluluklara yaptığı kötülüklerin (!) herkese duyurulması idi. Böylece dünya kamuoyu İngiliz sömürgeciliğinin temel hedefi olan Ortadoğu’nun Osmanlı Devleti’nden koparılma sürecini ateşli bir şekilde destekleyecek kıvama getirilmiş olacaktı. Bu çalışmada 1914-1918 yılları arasında İngiltere’de yayınlanan otuz altı gazetenin savaşın seyri içerisinde önemli görülen ve yukarıda belirtilen yaklaşımın izlerini taşıyan haberleri incelenecektir. Bu sayede İngiliz gazeteciliğinin dünya kamuoyunu Osmanlı karşıtlığı üzerine manipüle etme süreci ve gerçeklerin dışında yaratılan algı ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır.

Media, which informs the communities, enables people to follow the developments in their environment and around the World. Newspapers, that are the basic elements to serve news, have been functioning for centuries. Besides their duty to enlighten the societies, newspapers have power to create public opinion by mobilising the masses. The Great Powers, which discovered the influence of newspapers, started to use this power in line with their national goals. Having the chance to direct the masses, the Imperialist Powers achieved mass mobilisation thanks to the newspaper reports. The years of World War I were one of the most intense mobilisation of media around the World. British newspapers tried to unite the people of both the Allied Powers and the World in the opposition of the Central Powers with the news they published during the war. In this process, the special goal of British newspapers was to publicize the evil the Ottoman State did to the communities living under the rule of it (!). In this way, the World public opinion would support the process of seperation of the Middle East from the Ottoman State, which was the main target of British colonialism. In this paper the news of thirty-six newspapers published in the British Empire between 1914-1918 during the war were analyzed. Thus, it was tried to reveal the process of British journalism manipulating the World opinion on the anti-Ottomanism.