Cinsiyetin Dindarlık Üzerine Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması
The Effect of Gender on the Religiosity: A Meta Analysis Study
Yazar: Doğan, Murat; Karaca, Faruk
Dergi: Bilimname No. 45, 2021
Anahtar kelimeler: Din Psikolojisi,dindarlık,cinsiyet,meta-analiz ; Psychology of Religion,religiosity,gender,meta-analysis

Araştırmada Türkiye’de yapılan lisansüsü tezlerden hareketle cinsiyetin dindarlık üzerindeki etkisi meta analiz yöntemiyle ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla öncelikle Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi  veri tabanı taranmıştır. Tarama “dindarlık”, “dini inanç”, “dini yönelim”, “dini motivasyon”, “dini tutum” “religiosity”, “religious  belief”, “religios oriention”, “religional motivations” ve “religious attitudes”  anahtar kelimleri kullanılarak yapılmıştır. 24 Şubat 2020 tarihinde yapılan son tarama işlemi sonucunda anahtar kelimeleri içeren 1790 lisansüstü teze ulaşılmıştır. Ardından çalışmalar araştırmacılar tarafından önceden belirlenen kriterlere göre ele alınmıştır. 168 çalışmanın meta analiz için uygun veri içerdiği görülmüştür. Ancak çalışmaların 9 tanesi iki farklı veri içerdiğinden her bir veri farklı bir çalışma olarak araştırmaya dahil edilmiştir. Böylece araştırmaya dahil edilen çalışma sayısı 177 olmuştur. Çalışmaların 131 tanesi yüksek lisans tezi, 36’sı  doktora tezi bir tanesi ise tıpta uzmanlık tezidir. Araştırma örneklemi 42494’si kadın (%50,9), 40966’sı erkek (% 49,1) olmak üzere toplam 83460 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada etki büyüklüğü (Cohen d,) yayın yanlılığı  ve  heterojenlik testi The Comprehensive Meta-Analysis Software V.2 (CMA V.2 ) paket programı kullanılarak hesaplanmıştır. Rastgele etkiler modelinde yapılan meta analiz sonucunda; Thalheimer ve Cook’un (2002) sınıflandırmasına göre, cinsiyetin dindarlık üzerinde kadınlar lehine önemsiz düzeyde anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. (d= .064, p<.05).  Araştırma sonuçları, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

In the research, the impact of the gender on religiosity with reference to graduate thesis conducted in Turkey has been tried to put forward by the meta-analysis. For this purpose, the database of the Council of Higher Education National Thesis Center was first scanned. The screening was performed using the key words "dindarlık", "dini inanç", "dini yönelim", "dini motivasyon", "dini tutum" "religiosity", "religious belief", "religios oriention", "religional motivations" and "religious attitudes". As a result of the last screening process carried out on February 24, 2020, 1790 graduate theses containing keywords were reached. Subsequently, the studies were handled according to the criteria determined by the researchers. It was seen that 168 studies had appropriate data for meta-analysis. However, since 9 of the studies included two different data, each data was included in the study as a different study. Thus, the number of studies included in the study was 177. 131 of the studies are master's thesis, 36 of them are doctoral dissertations and one is specialty thesis in medicine. The research sample consists of a total of 83460 people, 42494 women (50.9%), 40966 men (49.1%). The effect size (Cohen d,) in the study was calculated using the publication bias and heterogeneity test The Comprehensive Meta-Analysis Software V.2 (CMA V.2) package program. As a result of the meta-analysis made in the random effects model; according to the classification of Thalheimer and Cook (2002), it has been observed that gender has an insignificant significant effect on religiousness in favor of women (d= .064, p<.05).  The research results were discussed within the framework of the relevant literature and recommendations were presented.