İtalyanların Bodrum ve Çevresindeki Arkeolojik Faaliyetleri (1919-1928)
Archaeological Activities of Italians in Bodrum and its Environment (1919-1928)
Yazar: Çelebi, Mevlüt
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Arkeoloji,Arkeoloji Heyetleri,Bodrum,Türk-İtalyan İlişkileri,İtalyan Arkeoloji Heyetleri ; Archaeology,Archaeological Missions,Bodrum,Turkish-Italian Relations,Italian Archaeological Missions

Osmanlı Devleti egemenliğindeki coğrafyada, 19. yüzyılın sonlarında büyük Avrupa devletlerinden gelen arkeologlar tarafından çeşitli araştırma ve kazılar yapıldı. Bu çalışmaların bilimsel yönü olmakla birlikte, devletlerinin yayılmacı siyasetlerine hizmet ettiği de bilinmektedir. İtalyan arkeologların Osmanlı topraklarında bu tür faaliyette bulunmaları 20. yüzyılın başlarına rastlar. İtalyan arkeologlar da, devletlerinin yayılmacı siyasetine hizmet ettiler. İtalyan arkeologlar, İtalya devleti tarafından hedef coğrafya olarak tespit edilen Antalya ve güneybatı Anadolu’da yayılmacı siyasetin öncüleri olarak çeşitli kazı ve incelemeler yaptılar. Böylece, bölgenin İtalyan kamuoyu tarafından tanınmasına yardımcı oldular. İtalyan arkeologlar, I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele döneminde, Batı Anadolu topraklarında herhangi bir zorlukla karşılaşmadan çeşitli faaliyetlerde bulundular. Bodrum ve çevresinde de kazı ve onarım işleri yaptılar ve çıkartılan bazı eserleri İtalya’ya ve Rodos’a götürdüler. Anadolu’da çıkartılan eserlerin başka yerlere götürülmesi ve iade taleplerine olumsuz cevap verilmesi nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti, İtalyan arkeologlara Bodrum ve civarında çalışma izni vermedi. Bu, iki ülke ilişkilerinde çeşitli diplomatik sorunlara yol açtı. Ancak, İtalya ile ikili ilişkilerin normalleşmesiyle Türkiye Devleti, İtalyan arkeologlara, bazı kısıtlama, sınırlama ve kurallar dahilinde çalışma izni verdi.

Various researches and excavations were carried out by archaeologists from the great European states in the late of 19th century in the geography of the Ottoman Empire. The activities of these archaeologists served the expansionist politics of their own state. Italian archaeologists participated in archaeological activities in the Ottoman territories at the beginning of the 20th century. Italian archaeologists, like other archaeologists, served the expansionist politics of their state. Italian archaeologists have conducted various excavations and examinations as pioneers of expansionist politics in Antalya and southwest Anatolia, which are determined as the target geography by the Italian state. Thus, they helped the recognition of the region by the Italian public. During the First World War and the National Struggle, Italian archaeologists made various excavations without encountering any difficulties in Western Anatolia. They also carried out excavation and repair works in Bodrum and its vicinity and took some of the excavated works to Italy and Rhodes. Archaeologists working in excavations in Anatolia and the negative activities taken abroad to be given insights and artefacts due to be returned to the Republic of Turkey did not permit Italian archaeologists working in and around Bodrum. This has led to diplomatic problems in relations between the two countries. However, the normalization of bilateral relations with Italy, Government of Turkey gave the permission some restrictions, limitations and rules within the Italian archaeologist.