Hatip Çayı Havzası’nın (Ankara) Doğal Coğrafya Özellikleri ve Arazi Kullanımı
Natural Geographical Features and Land Use of The Hatip River Basin (Ankara)
Yazar: Göztepe, Seda; Bahadır, Muhammet; Şen, Halithan
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 10 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Hatip River,Land Use,Remote Sensing,Ankara. ; Hatip Çayı,Arazi Kullanımı,Uzaktan Algılama,Ankara.

Bu çalışmada Hatip Çayı Havzası’nda arazi kullanımı üzerinde etkili olan doğal ve beşerî ortam özellikleri değerlendirilmiştir. Hatip Çayı, Ankara ili sınırları içerisinde yer alıp, Ankara’nın önemli akarsu havzalarından birini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı havza genelinde doğal ve beşerî ortam özelliklerinin arazi kullanımı üzerine etkilerini ortaya koymak ve karşılaşılan sorunlar için çözüm önerileri sunmaktır. Çalışma süresi boyunca farklı yıllarda ve havzanın farklı yerlerinde arazi gözlemleri ve incelemeler yapılmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla konu amacına uygun haritalar üretilmiş, Uzaktan Algılama tekniklerinden yararlanılarak havzanın yıllar içerisindeki arazi kullanımı değerlendirilmiştir. Hatip Çayı Havzası’nda en geniş alanı (15000 ha) tarım arazileri kaplarken, ikinci sırada en geniş alanı (13500 ha) yerleşme alanları kaplamaktadır. Bu durum havzada yanlış arazi kullanımına neden olmakta ve gelecek adına tehdit oluşturmaktadır. Yerleşme alanlarının yoğun ve düzensiz şekilde konumlanması tarım ve orman alanları üzerinde baskı oluşturmuştur. Havza genelinde yanlış arazi kullanımı söz konusu olup, tarım alanlarının verimsiz alanlarda kurulduğu, ormanlık alanların ise tahrip edildiği görülmüştür. Ayrıca havzada her beş yılda yaklaşık 100.000 nüfus artışı olduğu tespit edilmiştir. Bu artış göz önünde bulundurulduğunda gelecek yıllarda nüfus ve yerleşme baskısının araziler üzerindeki etkisinin daha da artıracağı öngörülmektedir. Hatip Çayı Havzası’nda yanlış arazi kullanımının önüne geçmek için havzada bulunan tüm arazi türlerini kapsayan bir planlama yapılması gerekmektedir. Yapılacak planlamada coğrafi faktörler göz önünde bulundurularak arazi ve toprak kaybı engellenmelidir.

In this study, natural and human environment characteristics that are effective on the land use in the Hatip Stream Basin were evaluated. Hatip Stream is located within the borders of Ankara province and is one of the important river basins of Ankara. The aim of the study is to reveal the effects of natural and human environment characteristics on the land use throughout the basin and to offer solutions for the problems encountered. Throughout the study period, field observations and examinations were made in different years and in different parts of the basin. With the help of Geographical Information Systems, maps suitable for the purpose of the subject were produced, and the land use of the basin over the years was evaluated by using Remote Sensing techniques. While agricultural lands cover the largest area (15000 ha) in the Hatip Stream Basin, settlement areas cover the second largest area (13500 ha). This situation causes wrong land use in the basin and poses a threat to the future. The dense and irregular positioning of the settlement areas put pressure on agricultural and forest areas. It was observed that there is wrong land use throughout the basin, agricultural areas are established in unproductive areas, and forest areas are destroyed. In addition, it was determined that there is a population increase of approximately 100,000 in every five years in the basin. Considering this increase, it is predicted that the effect of population and settlement pressure on the lands will increase further in the coming years. In order to prevent wrong land use in the Hatip Stream Basin, a planning covering all land types in the basin is required. Land and soil loss should be prevented by considering geographical factors in the planning to be made.