hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Diğer Açıdan Bakmak “Sound Of Silence”
Diğer Açıdan Bakmak “Sound Of Silence”
Yazar: Özturan, Selda; Yüksel, Hanife Neris
Dergi: Sanat - Tasarım Dergisi No. 11, 2020
Anahtar kelimeler: Alfredo Jaar,yapıt,izleyici,iletişim,etkileşim,video enstalasyon

Sanatçılar yapıtlarını sadece izleyicide hayranlık uyandırmak için yaratmazlar. Çoğu zaman da yapıtları aracılığıyla derin sezgi ve acılar ile ifade edilen duyguları da sunmak için zemin hazırlamak üzere çalışırlar. Hem Batı hem de Doğu sanat tarihi benzer şekilde duygusal ifadeleri içeren örnekleri barındırır. Sanat yapıtı, sanatçının duygularının, kültürel geçmişinin ve kişisel tecrübelerinin bir ürünüdür. Öte yandan sanat yapıtı, sanatçının evrensel bakış açısını çevreleyen bir tarihi olay ya da metinlerden de beslenebilir. Dolayısıyla bu tür evrensel bakış açısını yansıtan sanat yapıtları hem Doğu’ya hem Batı’ya dair benzer görsel ifadeler içerir. Sanat yapıtına zemin oluşturan metinler ve hikayeler, yapıt kadar önem taşıyabilir. Bağlam metini yapıt ile izleyici arasında algısal ve psikolojik etkileşime Zemin oluşturur. Öte yandan, bağlamı taşıyan metin olmadan, seyirci sanat yapıtına kendi kendine bir anlam vermek üzere yalnız bırakılmış olur.  Bu makalenin amacı izleyici ile Alfredo Jarr’ın The Sound of Silence yapıtı arasındaki duygusal ve algısal etkileşimi araştırmak üzerinedir. Jarr’ın yapıtı sessizdir ama derinden gelen tarihi olaylara, acılara ve pek çok duyguya dayanır

Sanatçılar yapıtlarını sadece izleyicide hayranlık uyandırmak için yaratmazlar. Çoğu zaman da yapıtları aracılığıyla derin sezgi ve acılar ile ifade edilen duyguları da sunmak için zemin hazırlamak üzere çalışırlar. Hem Batı hem de Doğu sanat tarihi benzer şekilde duygusal ifadeleri içeren örnekleri barındırır. Sanat yapıtı, sanatçının duygularının, kültürel geçmişinin ve kişisel tecrübelerinin bir ürünüdür. Öte yandan sanat yapıtı, sanatçının evrensel bakış açısını çevreleyen bir tarihi olay ya da metinlerden de beslenebilir. Dolayısıyla bu tür evrensel bakış açısını yansıtan sanat yapıtları hem Doğu’ya hem Batı’ya dair benzer görsel ifadeler içerir. Sanat yapıtına zemin oluşturan metinler ve hikayeler, yapıt kadar önem taşıyabilir. Bağlam metini yapıt ile izleyici arasında algısal ve psikolojik etkileşime Zemin oluşturur. Öte yandan, bağlamı taşıyan metin olmadan, seyirci sanat yapıtına kendi kendine bir anlam vermek üzere yalnız bırakılmış olur.  Bu makalenin amacı izleyici ile Alfredo Jarr’ın The Sound of Silence yapıtı arasındaki duygusal ve algısal etkileşimi araştırmak üzerinedir. Jarr’ın yapıtı sessizdir ama derinden gelen tarihi olaylara, acılara ve pek çok duyguya dayanır
The Effects of Historical Textiles on Turkish Series: An Example of “The Magnificent Century”
The Effects of Historical Textiles on Turkish Series: An Example of “The Magnificent Century”
Yazar: Gümüşer, Tülay
Dergi: Sanat - Tasarım Dergisi No. 11, 2020
Anahtar kelimeler: The Magnificent Century,Historical Textiles,Textile Design

Interior textiles and costumes are important design tools in TV series about a historical era for fictionalizing the realism. Textile, which was used for covering and keeping away from cold, was a symbol of status representing the political and economic power in the 16th Century Ottoman Empire. The combination of textile and TV series has served for the popular culture in the course of time. In this study, how the orientalist expression was reflected via the textiles has been tried to be explained over the TV series “Muhteşem Yüzyıl” (The Magnificent Century) in 2011-2014, which was about Suleyman the Magnificent, one of the most important Sultans of the Ottoman Empire, and which appealed to a wide audience. The era at issue has been tried to be explained via the visual samples of the textile objects and their design.

Interior textiles and costumes are important design tools in TV series about a historical era for fictionalizing the realism. Textile, which was used for covering and keeping away from cold, was a symbol of status representing the political and economic power in the 16th Century Ottoman Empire. The combination of textile and TV series has served for the popular culture in the course of time. In this study, how the orientalist expression was reflected via the textiles has been tried to be explained over the TV series “Muhteşem Yüzyıl” (The Magnificent Century) in 2011-2014, which was about Suleyman the Magnificent, one of the most important Sultans of the Ottoman Empire, and which appealed to a wide audience. The era at issue has been tried to be explained via the visual samples of the textile objects and their design.
Savaş Şiddetini Konu Edinen Çağdaş Sanat Yapıtlarında Ataerkil Failin İmgesi
Savaş Şiddetini Konu Edinen Çağdaş Sanat Yapıtlarında Ataerkil Failin İmgesi
Yazar: İnce, Ayşe Tülay
Dergi: Sanat - Tasarım Dergisi No. 11, 2020
Anahtar kelimeler: Fail,ataerkillik,erkeklik,şiddet,savaş

İmgenin sanatsal bir dille aktarımının başladığı tarih öncesi çağlardan günümüze kadar devam eden savaş betimlemelerinde yer alan figürler savaş karşıtı yapıtların artmaya başladığı son yüzyıla kadar çoğunlukla bir kahramanlık anının ölümsüzlüğünü ve düşmanın yenilgisini ifade etmiştir. Bu makalede çağdaş sanat yapıtlarında eril utkuyu yücelten anlayışın eleştirildiği ve ardında yatan ataerkil failin özelliklerinin biraz daha açığa çıktığı örnekler yer almaktadır. Toplulukların yönetim biçimleri içinde öteden beri tartışılan ataerkil yapı belki de mücadele edilmesi, görünür kılınması, eleştirilmesi, tersyüz edilmesi gereken; ayrımcılığa, hiyerarşiye, eşitsizliğe yol açan en büyük etkenlerden birisidir. Devletin yapısında tamamen açık ve görünür olmayan bu ataerkil yapıyı uygulayan ve sürdüren fail ise sanat dahil çeşitli alanlarda eleştirilmektedir. Şiddetin fail üzerinden betimlenmesi çoğunlukla pasif ve ezilen konumundaki kurbanla izleyicinin özdeşleşmesini azaltır ve failin şiddetinin nasıl engellenebileceğine yönelik kendi konumunu sorgulamasına işaret eder.

İmgenin sanatsal bir dille aktarımının başladığı tarih öncesi çağlardan günümüze kadar devam eden savaş betimlemelerinde yer alan figürler savaş karşıtı yapıtların artmaya başladığı son yüzyıla kadar çoğunlukla bir kahramanlık anının ölümsüzlüğünü ve düşmanın yenilgisini ifade etmiştir. Bu makalede çağdaş sanat yapıtlarında eril utkuyu yücelten anlayışın eleştirildiği ve ardında yatan ataerkil failin özelliklerinin biraz daha açığa çıktığı örnekler yer almaktadır. Toplulukların yönetim biçimleri içinde öteden beri tartışılan ataerkil yapı belki de mücadele edilmesi, görünür kılınması, eleştirilmesi, tersyüz edilmesi gereken; ayrımcılığa, hiyerarşiye, eşitsizliğe yol açan en büyük etkenlerden birisidir. Devletin yapısında tamamen açık ve görünür olmayan bu ataerkil yapıyı uygulayan ve sürdüren fail ise sanat dahil çeşitli alanlarda eleştirilmektedir. Şiddetin fail üzerinden betimlenmesi çoğunlukla pasif ve ezilen konumundaki kurbanla izleyicinin özdeşleşmesini azaltır ve failin şiddetinin nasıl engellenebileceğine yönelik kendi konumunu sorgulamasına işaret eder.
Sanatta Ana Tanrıça İmgesi ve Günümüzdeki Dönüşümü: Bir İmgenin Evrimi
Sanatta Ana Tanrıça İmgesi ve Günümüzdeki Dönüşümü: Bir İmgenin Evrimi
Yazar: Okan, Berna
Dergi: Sanat - Tasarım Dergisi No. 11, 2020
Anahtar kelimeler: İmge,Simge,Cinsiyet,Kadın,Ana Tanrıça

İmgelerle düşünmenin tarihi insanlık tarihiyle başlar. Neolitik dönem insanının ana tanrıça merkezli yaşamının bir yaratımıdır büyü içerikli imgeler. Tek tanrılı dinler ile birlikte büyünün doğayı egemenlik altına alma anlayışının yön değiştirerek, ‘bir güce sığınmaya’ dönüştüğü; ortaçağda ise tanrının yansıması olarak kabul edilen doğada, kadın imgesi de tanrı iradesinin taşıyıcısı ve aktarıcısı rolündedir.Günümüze gelindikçe, geçmişte iktidarın kendisi olan kadın imgesinin zamanla hegemonyanın aracı olan bir kadın imgesine dönüştüğünü görürüz. Tanrının cinsiyet değiştirmesinin bir sonucu olan bu değişim, iktidarın kendisi tanrı iken bile kadını, onsuz olunmaz bir ‘araç’ haline getirmiştir. Günümüzde kadının tanrıça olmaktan çıkıp hegemonyanın aracı haline gelişinin görsel alandaki örneklenişi, görsel alanda ne gibi fenomenlere dönüştüğü ve bu sosyolojik ekseni karşılayan bir biçim dilini yaratan birçok sanatçı vardır. Sanatçılar, yöneldikleri ve seçtikleri nesneleri yorumlayarak onun özüne ulaşırlar. Ancak bu öz, değiştirildikten ve dönüştürüldükten sonra aynı kalmayacaktır. Sanatçılar, nesnenin içerdiği düşünsel ögeyi biçime dönüştürürken imge ve simgelerden yararlanarak kendi pencerelerinden yansıyan gizemli dünyalara göndermeler yaparlar.

İmgelerle düşünmenin tarihi insanlık tarihiyle başlar. Neolitik dönem insanının ana tanrıça merkezli yaşamının bir yaratımıdır büyü içerikli imgeler. Tek tanrılı dinler ile birlikte büyünün doğayı egemenlik altına alma anlayışının yön değiştirerek, ‘bir güce sığınmaya’ dönüştüğü; ortaçağda ise tanrının yansıması olarak kabul edilen doğada, kadın imgesi de tanrı iradesinin taşıyıcısı ve aktarıcısı rolündedir.Günümüze gelindikçe, geçmişte iktidarın kendisi olan kadın imgesinin zamanla hegemonyanın aracı olan bir kadın imgesine dönüştüğünü görürüz. Tanrının cinsiyet değiştirmesinin bir sonucu olan bu değişim, iktidarın kendisi tanrı iken bile kadını, onsuz olunmaz bir ‘araç’ haline getirmiştir. Günümüzde kadının tanrıça olmaktan çıkıp hegemonyanın aracı haline gelişinin görsel alandaki örneklenişi, görsel alanda ne gibi fenomenlere dönüştüğü ve bu sosyolojik ekseni karşılayan bir biçim dilini yaratan birçok sanatçı vardır. Sanatçılar, yöneldikleri ve seçtikleri nesneleri yorumlayarak onun özüne ulaşırlar. Ancak bu öz, değiştirildikten ve dönüştürüldükten sonra aynı kalmayacaktır. Sanatçılar, nesnenin içerdiği düşünsel ögeyi biçime dönüştürürken imge ve simgelerden yararlanarak kendi pencerelerinden yansıyan gizemli dünyalara göndermeler yaparlar.
Ambalaj Tasarımlarındaki Yeşil Reklam Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme
Ambalaj Tasarımlarındaki Yeşil Reklam Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme
Yazar: Ersoy Yılan, Ece
Dergi: Sanat - Tasarım Dergisi No. 11, 2020
Anahtar kelimeler: Ambalaj tasarımı,yeşil reklam,yeşil ürün

Çevre kirliliğindeki artış ile birlikte tüketicilerin de çevre ile ilgili bilinçli davranışları artmıştır. Tüketicilerin satın alma davranışlarında doğaya zarar vermeyen ürünleri satın almaya teşvik eden reklamlar yeşil reklam uygulamaları olarak adlandırılmaktadır. Üreticilerin ambalaj tasarımlarında yeşil reklam kullanmaları hem doğa dostu olduklarını hem de bilinçli tüketicilerin dikkatini çekmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın amacı; ambalaj tasarımlarında kullanılan yeşil reklam uygulamalarını kapsamaktadır. Markalara ait ürünlerin yeşil reklam uygulamalarından önceki ambalaj tasarımları ile yeşil reklam uygulamaları kullanılan ambalaj tasarımları incelenmiştir. Bu incelemeler, ambalaj tasarımlarında karşılaştırma yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Karşılaştırmalar tablolaştırılarak yorumlanmıştır.

Çevre kirliliğindeki artış ile birlikte tüketicilerin de çevre ile ilgili bilinçli davranışları artmıştır. Tüketicilerin satın alma davranışlarında doğaya zarar vermeyen ürünleri satın almaya teşvik eden reklamlar yeşil reklam uygulamaları olarak adlandırılmaktadır. Üreticilerin ambalaj tasarımlarında yeşil reklam kullanmaları hem doğa dostu olduklarını hem de bilinçli tüketicilerin dikkatini çekmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın amacı; ambalaj tasarımlarında kullanılan yeşil reklam uygulamalarını kapsamaktadır. Markalara ait ürünlerin yeşil reklam uygulamalarından önceki ambalaj tasarımları ile yeşil reklam uygulamaları kullanılan ambalaj tasarımları incelenmiştir. Bu incelemeler, ambalaj tasarımlarında karşılaştırma yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Karşılaştırmalar tablolaştırılarak yorumlanmıştır.
Vaporwave Estetiği Üzerinden Nostalji Olgusunu Düşünmek
Vaporwave Estetiği Üzerinden Nostalji Olgusunu Düşünmek
Yazar: Kayserilioğlu, Kadir
Dergi: Sanat - Tasarım Dergisi No. 11, 2020
Anahtar kelimeler: Vaporwave,nostalji,popüler kültür,internet sanatı,estetik,dijital sanat,sosyal medya,musallat-bilim

Bu makalede internet çıkışlı bir alt kültür estetik akımı olan Vaporwave ve bu akımın geçmiş zaman ile olan yakın ilişkisi çeşitli açılardan araştırılacak, sosyoloji, psikanaliz ve sanat tarihi felsefesinden referanslarla temellendirilecektir. Bu araştırma nostalji ve benlik üzerine çalışmış teorisyenler ile popüler kültür ve kapitalizm eleştirileri gibi geniş bir skala üzerinden ilerleyecektir. Nostalji durumunun yaratıcı etkileri saptanacak ve Vaporwave estetiğinin bu yönleri nasıl benzersiz bir form altında toparladığı netleştirilecektir. Vaporwave’in geçmiş zamana yönelik yaratıcı bakışı, benzer pratiklerin kullanıldığı çağdaş sanat alanından iş örnekleri ile karşılaştırılacak, böylece ortak bir estetik yorumlamanın özellikleri saptanacaktır.

Bu makalede internet çıkışlı bir alt kültür estetik akımı olan Vaporwave ve bu akımın geçmiş zaman ile olan yakın ilişkisi çeşitli açılardan araştırılacak, sosyoloji, psikanaliz ve sanat tarihi felsefesinden referanslarla temellendirilecektir. Bu araştırma nostalji ve benlik üzerine çalışmış teorisyenler ile popüler kültür ve kapitalizm eleştirileri gibi geniş bir skala üzerinden ilerleyecektir. Nostalji durumunun yaratıcı etkileri saptanacak ve Vaporwave estetiğinin bu yönleri nasıl benzersiz bir form altında toparladığı netleştirilecektir. Vaporwave’in geçmiş zamana yönelik yaratıcı bakışı, benzer pratiklerin kullanıldığı çağdaş sanat alanından iş örnekleri ile karşılaştırılacak, böylece ortak bir estetik yorumlamanın özellikleri saptanacaktır.
Bauhaus Tasarım Okulu ve İki Kadın Grafik Tasarımcı: Irmgard Sörensen-Popitz ve Ivana Tomljenovic-Meller
Bauhaus Tasarım Okulu ve İki Kadın Grafik Tasarımcı: Irmgard Sörensen-Popitz ve Ivana Tomljenovic-Meller
Yazar: Buçukoğlu, Seyit Mehmet
Dergi: Sanat - Tasarım Dergisi No. 11, 2020
Anahtar kelimeler: Bauhaus,Bauhaus Tasarım Okulu,Almaya,Grafik Tasarım,Tasarımcı,Irmgard Sörensen-Popitz,Ivana Tomljenovic-Meller

19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında yoğunlaşan sanatsal tartışmalar, beraberinde geleneksellikten uzaklaşan, bununla birlikte belirli kalıpların kırılmasına neden olan yeni tarz arayışlarını başlatmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında büyük yenilgiye uğrayan Almanya’da, Bauhaus Tasarım Okulu’nda sanat ve zanaat yeniden ele alınmış, 20. yüzyılın sanat akımı olarak dünyanın pek çok ülkesinde etkisini güçlü kılmıştır. Bauhaus Tasarım Okulu, alanındaki yenilikçi eğitim anlayışını da endüstriyel tasarım, mimarlık ve grafik tasarım üzerinde yoğunlaştırmıştır. Öte yandan modern sanatın ünlü isimleri Bauhaus okulunun önemli figürleridir. Ancak Bauhaus eğitimi içinde erkek öğrencilerin sayılarının kadın öğrencilere oranla daha fazla olması, okulun eğitim sistemi içinde cinsiyetçi bir tutumun da var olduğunu göstermektedir. Bauhaus’ta eğitim görmüş pek çok erkek öğrenci ünlü isimlere dönüşürken, kadın öğrenciler ise daha az değer görmüş ve hep gölgede kalmışlardır. Bu bağlamda Bauhaus Tasarım Okulu’nda grafik tasarım eğitimi alan Irmgard Sörensen-Popitz ve Ivana Tomljenovic-Meller, araştırmanın odak noktası olarak Bauhaus Tasarım Okulu’ndaki eğitimleri ve tasarımları ekseninde değerlendirilmektedirler.

19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında yoğunlaşan sanatsal tartışmalar, beraberinde geleneksellikten uzaklaşan, bununla birlikte belirli kalıpların kırılmasına neden olan yeni tarz arayışlarını başlatmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında büyük yenilgiye uğrayan Almanya’da, Bauhaus Tasarım Okulu’nda sanat ve zanaat yeniden ele alınmış, 20. yüzyılın sanat akımı olarak dünyanın pek çok ülkesinde etkisini güçlü kılmıştır. Bauhaus Tasarım Okulu, alanındaki yenilikçi eğitim anlayışını da endüstriyel tasarım, mimarlık ve grafik tasarım üzerinde yoğunlaştırmıştır. Öte yandan modern sanatın ünlü isimleri Bauhaus okulunun önemli figürleridir. Ancak Bauhaus eğitimi içinde erkek öğrencilerin sayılarının kadın öğrencilere oranla daha fazla olması, okulun eğitim sistemi içinde cinsiyetçi bir tutumun da var olduğunu göstermektedir. Bauhaus’ta eğitim görmüş pek çok erkek öğrenci ünlü isimlere dönüşürken, kadın öğrenciler ise daha az değer görmüş ve hep gölgede kalmışlardır. Bu bağlamda Bauhaus Tasarım Okulu’nda grafik tasarım eğitimi alan Irmgard Sörensen-Popitz ve Ivana Tomljenovic-Meller, araştırmanın odak noktası olarak Bauhaus Tasarım Okulu’ndaki eğitimleri ve tasarımları ekseninde değerlendirilmektedirler.
Ceza Muhakemesinde Hakim ve Mahkeme Kararlarının İlgilisine Bildirilmesi
Ceza Muhakemesinde Hakim ve Mahkeme Kararlarının İlgilisine Bildirilmesi
Yazar: Turhan, Faruk
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Hakim ve mahkeme kararlarının bildirilmesi,infazı gereken kararlar,hukuki dinlenilme hakkı,Cumhuriyet başsavcılığına tebligat,infazı gereken kararların başsavcılığa verilmesi,ceza muhakemesinde elektronik işlemler

Hakim ve mahkeme kararlarının önemine binaen bu kararların ilgilisine bildirilmesi CMK md. 35’te özel olarak düzenlenmiştir. Bu temel düzenlemeye göre, mahkeme ve hakim kararlarının ilgilisine bildirilmesi esas itibariyle üç şekilde söz konusu olmaktadır: İlgili tarafın yüzene karşı verilen kararlar kendisine açıklanarak bildirilecektir. Eğer kararın verildiği sırada ilgili taraf hazır değilse karar kendisine tebliğ edilerek bildirilecektir. Kararın verildiği sırada hazır olmayan kişi serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise karar, hem tebliği edilerek hem de okunup anlatılarak bildirilecektir. Çalışmada, bu bildirim şekillerinin kapsam ve koşuları ile bildirime ilişkin diğer hususlar kaynak Alman kanunu ve doktrindeki görüşler ışığında eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına tebligatın nasıl yapılacağı ve Tebligat Kanunu karşısında CMK’nın tebligata ilişkin hükümlerinin uygulanabilirliği konuları da çalışma kapsamında ele alınmaktadır.

Hakim ve mahkeme kararlarının önemine binaen bu kararların ilgilisine bildirilmesi CMK md. 35’te özel olarak düzenlenmiştir. Bu temel düzenlemeye göre, mahkeme ve hakim kararlarının ilgilisine bildirilmesi esas itibariyle üç şekilde söz konusu olmaktadır: İlgili tarafın yüzene karşı verilen kararlar kendisine açıklanarak bildirilecektir. Eğer kararın verildiği sırada ilgili taraf hazır değilse karar kendisine tebliğ edilerek bildirilecektir. Kararın verildiği sırada hazır olmayan kişi serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise karar, hem tebliği edilerek hem de okunup anlatılarak bildirilecektir. Çalışmada, bu bildirim şekillerinin kapsam ve koşuları ile bildirime ilişkin diğer hususlar kaynak Alman kanunu ve doktrindeki görüşler ışığında eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına tebligatın nasıl yapılacağı ve Tebligat Kanunu karşısında CMK’nın tebligata ilişkin hükümlerinin uygulanabilirliği konuları da çalışma kapsamında ele alınmaktadır.
Ortak Yetkili Mahkemenin Kesin Yetkili Olup Olmadığına İlişkin Bir Değerlendirme (HMK m. 7)
Ortak Yetkili Mahkemenin Kesin Yetkili Olup Olmadığına İlişkin Bir Değerlendirme (HMK m. 7)
Yazar: Yavaş, Murat; Saçar, Ömer Faruk
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Yetki kuralları,Kesin yetki,Birden fazla davalı,HMK madde 7.

Davalının birden fazla olması halinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 7. maddesindeki yetki kuralı dikkate alınarak yetkili mahkeme belirlenmektedir. Bu durumda davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir. Ancak kanunda dava sebebine göre davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Bu düzenlemenin kesin yetki kuralı olup olmadığı doktrin ve uygulamada tartışmalıdır. Bu bağlamda ortak yetkili mahkemenin kesin yetkili olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılacaktır.

Davalının birden fazla olması halinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 7. maddesindeki yetki kuralı dikkate alınarak yetkili mahkeme belirlenmektedir. Bu durumda davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir. Ancak kanunda dava sebebine göre davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Bu düzenlemenin kesin yetki kuralı olup olmadığı doktrin ve uygulamada tartışmalıdır. Bu bağlamda ortak yetkili mahkemenin kesin yetkili olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılacaktır.
İngiltere’de Parlamenter Monarşinin Erken Dönemi
İngiltere’de Parlamenter Monarşinin Erken Dönemi
Yazar: Dinçkol, Bihterin
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Parlamento,Lordlar kamarası,Avam Kamarası,Whig’ler,Tory’ler,Parlamenter Bağışıklığı,Magna Carta,Bill of Rights,Cromwell.

İngiltere’de parlamenter monarşinin kaynağını feodal meclisler oluşturmaktadır. Parlamento, feodal meclislerin yetkilerinin kral karşısında artmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu süreç evrim şeklinde gelişmiştir ve Kıta Avrupası’ndan farklılık göstermiştir. Erken dönemde İngiltere’de birliğin oluşturulması ve feodal merkezileşme “egemen mülk sahiplerinin ortak amacı” olarak ortaya çıkmıştır. Kraliyet ve parlamento ise modern devlet sürecinde ulus-devletin kurumlarını belirlemiş ve güvenceye kavuşturmuştur. Başlangıçta politika sadece kralın işi olarak görülürken, parlamento giderek kraliyeti sınırlama ve denetleme konusunda güçlenmiştir. Bu süreç çağdaş parlamentoların temelini oluşturmuştur. Sosyal farklılıkların etkisi ile gerçekleşen gruplaşma sonucunda iki meclis meydana gelmiştir. Parlamentonun iki kamaraya bölünmesinin hangi yılda gerçekleştiği tam bilinmemekle birlikte XIV. yüzyıl, bu kurumun geliştiği bir dönemdir. Çağdaş parlamenter sistemin kurumlarından özellikle çift meclis, parlamenter bağışıklığı ve parlamento içi grupların ilk izlerine erken dönemde rastlanmaktadır. Bu çalışmada özellikle İngiltere’de parlamenter sistemin erken dönemde gelişim süreci ve Kıta Avrupası’ndan farklı yönleri üzerinde durulmuştur.

İngiltere’de parlamenter monarşinin kaynağını feodal meclisler oluşturmaktadır. Parlamento, feodal meclislerin yetkilerinin kral karşısında artmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu süreç evrim şeklinde gelişmiştir ve Kıta Avrupası’ndan farklılık göstermiştir. Erken dönemde İngiltere’de birliğin oluşturulması ve feodal merkezileşme “egemen mülk sahiplerinin ortak amacı” olarak ortaya çıkmıştır. Kraliyet ve parlamento ise modern devlet sürecinde ulus-devletin kurumlarını belirlemiş ve güvenceye kavuşturmuştur. Başlangıçta politika sadece kralın işi olarak görülürken, parlamento giderek kraliyeti sınırlama ve denetleme konusunda güçlenmiştir. Bu süreç çağdaş parlamentoların temelini oluşturmuştur. Sosyal farklılıkların etkisi ile gerçekleşen gruplaşma sonucunda iki meclis meydana gelmiştir. Parlamentonun iki kamaraya bölünmesinin hangi yılda gerçekleştiği tam bilinmemekle birlikte XIV. yüzyıl, bu kurumun geliştiği bir dönemdir. Çağdaş parlamenter sistemin kurumlarından özellikle çift meclis, parlamenter bağışıklığı ve parlamento içi grupların ilk izlerine erken dönemde rastlanmaktadır. Bu çalışmada özellikle İngiltere’de parlamenter sistemin erken dönemde gelişim süreci ve Kıta Avrupası’ndan farklı yönleri üzerinde durulmuştur.