Kavun Tohumu Ekstraksiyonunda Hidroklorik Asit Kullanımının Tohum ve Fide Özellikleri Üzerine Etkisi
Effect of Hydrochloric Acid on Seed and Seedling Properties in Melon Seed Extraction
Yazar: Öztürk, Alperen; İkiz, Boran; Arpacı, Bekir Bülent; Daşgan, Hayriye
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. özel sayı, 2021
Anahtar kelimeler: Horticultural Production ; Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı ; Cucumis melo L.,tohum,çimlenme,çıkış,fide büyümesi ; Cucumis melo L.,seed,germination,emergence,seedling growth

Kavun tohumu çıkarılırken meyve eti, plasenta ve tohum etrafındaki jelimsi tabakadan arındırılması gerekmektedir. Bu işlem için yaygın olarak kullanılan fermantasyon yöntemine alternatif olarak bazı kimyasalların kullanılması zaman ve işgücü tasarrufu sağlamaktadır. Bu çalışmada hidroklorik asit uygulamasının kavun tohumlarındaki ekstraksiyon işlemini kolaylaştırıcı, zaman kazandırıcı etkileri ile çimlenme, çıkış ve fide büyümesi üzerine etkileri incelenmiştir. Bitkisel materyal olarak Sena F1 kavun çeşidine ait tohumlar kullanılmıştır. Tohumlar çekirdek evinden çıkarılarak etraflarındaki jelimsi madde, bir miktar meyve eti ve plasenta ile beraber %1, 5, 10, 15, 20 konsantrasyonlarındaki hidroklorik asit (HCl) çözeltileri içerisinde 5, 10, 20, 30 dakika süreyle bekletilmiştir. Uygulamaların, tohum çimlenme oranı ve hızı, çıkış oranı ve hızı üzerine etkileri ile fidelerde bitki boyu, yeşil aksam yaş ağırlığı ve hipokotil boyu üzerine etkileri değerlendirilmiştir. Bu çalışmayla kavunda yüksek dozda hidroklorik asit ile ekstraksiyonda doz ve bekletme süresi belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre HCl kullanımında tohumların kolay ayrıldığı bu bağlamda klasik fermantasyon yöntemine göre zamandan ve işgücünden kazanç sağlandığı görülmüştür. Kavun tohumlarının hidroklorik asit ile ekstraksiyonunda, yüksek tohum çıkış oranı ve yeterli fide gelişimi dikkate alındığında düşük asit konsantrasyonunda %1 HCl - 20 dakika veya kısa bekleme süresi tercih edilirse %5 HCl-5 dakika uygulamalarının önerilebileceği belirlenmiştir.

For a successful melon seed extraction, it is very important to clear the fruit pulp, placenta and gel layer around the seed. The use of some chemicals as an alternative to the commonly used fermentation method. Using chemicals in seed extraction saves time and labour. In this study, the facilitating and time-saving effects of hydrochloric acid application in melon seeds, as well as the effects on germination, emergence and seedling growth were investigated. Sena F1 melon seeds were used as plant material. The seeds, together with the gel layer, fruit pulp and placenta, were soaked in hydrochloric acid (HCl) concentrations of 1, 5, 10, 15, 20 for 5, 10, 20, 30 minutes. The effects of applications on seed germination rate and speed, emergence rate and speed were determined. The effects on seedling height, seedling shoot fresh weight and cotyledon leaf length were measured. In this study, for the first time in melon, the concentration and soaked time in acid extraction were determined. The results of the study; in the extraction of melon seeds with hydrochloric acid, two applications came to the fore for high seed emergence rate and adequate seedling growth. At low acid concentration, 1% HCl - 20 minutes, but if a short waiting time is preferred, 5% HCl-5 minutes is recommended.