Kulalı  Mustafa Nüzuli Divanı
Kulalı  Mustafa Nüzuli Divanı
Yazar: Eldem, Araş. Gör. Esma
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2014

hakkında bilgi verilmektedir. Burada Erdoğan, şairin doğum tarihinin  belirsizliğiyle birlikte soyunun Hz. Peygamber’e dayandığını dolayısıyla  “Seyyid” ve “Hâşimî” olduğunu bu yüzden de “Nüzûlî” mahlasının yanında  zaman zaman “Seyyid” mahlasını kullandığını bildirmektedir. Bu bilgilerin  ardından şairin dâhil olduğu tarikat silsilesini ayrıntılı olarak vermektedir.  Nitekim Mustafa Efendi bağlı olduğu tarikat silsilesini divanının başında bizzat  kendisi sıralamaktadır. Bu sıralamadan da anlaşılacağı üzere Kula oldukça canlı  bir tasavvufî kültüre ev sahipliği yapmıştır. Kula ile özdeşleşen Mustafa Nüzûlî  Efendi’nin vefatının ardından ailesi “Nüzûlîzâde” lâkabıyla anılmıştır. Bunlara  ek olarak yazarımız bu bölümde Nüzûlî Efendi’nin babasının postuna geçişine  dair anlatılan rivayetleri de “Menkîbevî Hayatı” başlığı altında aktarmaktadır.   Erdoğan çalışmasının birinci bölümünün devamında Mustafa  Efendi’nin edebî kişiliği ve divânı ile yetiştiği çevre ve etkilendiği kişiler  hakkında bilgi vermektedir. Nüzûlî Efendi’nin; Süleymaniye Kütüphanesi,  Koyunoğlu müzesi ve Sadberk Hanım Müzesi’nde olmak üzere toplam 3 yazma  nüsha, Şeyh Mehmed Emin Tevfik tarafından Ahmet Kâmil matbaasında eski  yazı ile basılan bir de matbu nüshasının bulunduğu bilgisini vermektedir. Bunun  yanında bu nüshalara nasıl ulaşıldığını, hem dış görünüş hem de içerik  hakkındaki bilgileri ve bu nüshaları karşılaştırma sürecini okuyucuya aktarır.  Prof. Dr. Kenan Erdoğan, karşılaştırma sonucunda eksiksiz ve müellif hattı bir  nüsha bulunamadığı için metin kısmının oluşturulmasında mana ve veznin ön  planda tutulduğunun altını çizerek divânın muhtevası hakkında okuyucuyu  aydınlatır. Sık kullanılan redifleri gösterdikten sonra şairin üslubunun külfetsiz  ve yalın olduğunu belirtir. Fakat Nüzûlî vezin konusunda çok esnek davranmış,  hece ve aruzu istediği şekilde birleştirerek kullanmıştır.   Eserde, Nüzûlî’nin etkilendiği kişi ve çevreler arasında gösterilen  Vâhib Ümmî, Eroğlu Nûrî, Zuhûrî, Mazhârî, Niyâzî-i Mısri, Süleyman Hakîrî  gibi şairler hakkında bilgiler ve Nüzûlî Efendi’nin bu şahıslardan ne yönde  etkilendiğine de yer verilmiştir. Birinci bölümün son kısmında taziyetnamesinin  içeriği hakkında bilgi veren yazarımız ardından divan metnini oluşturan ikinci  bölüme geçer.   Çalışmanın ikinci bölümünde divan metni itina ile transkribe edilmiş ve  şiirler hece ya da aruz ölçüleriyle birlikte üç nüshanın da karşılaştırması yapılıp  farklar belirtilerek verilmiştir. Çalışma, eserin dili oldukça sade olsa da  anlamakta sıkıntı çekebilecek olanlar için sözlük kısmının ardından hem Kula

hakkında bilgi verilmektedir. Burada Erdoğan, şairin doğum tarihinin  belirsizliğiyle birlikte soyunun Hz. Peygamber’e dayandığını dolayısıyla  “Seyyid” ve “Hâşimî” olduğunu bu yüzden de “Nüzûlî” mahlasının yanında  zaman zaman “Seyyid” mahlasını kullandığını bildirmektedir. Bu bilgilerin  ardından şairin dâhil olduğu tarikat silsilesini ayrıntılı olarak vermektedir.  Nitekim Mustafa Efendi bağlı olduğu tarikat silsilesini divanının başında bizzat  kendisi sıralamaktadır. Bu sıralamadan da anlaşılacağı üzere Kula oldukça canlı  bir tasavvufî kültüre ev sahipliği yapmıştır. Kula ile özdeşleşen Mustafa Nüzûlî  Efendi’nin vefatının ardından ailesi “Nüzûlîzâde” lâkabıyla anılmıştır. Bunlara  ek olarak yazarımız bu bölümde Nüzûlî Efendi’nin babasının postuna geçişine  dair anlatılan rivayetleri de “Menkîbevî Hayatı” başlığı altında aktarmaktadır.   Erdoğan çalışmasının birinci bölümünün devamında Mustafa  Efendi’nin edebî kişiliği ve divânı ile yetiştiği çevre ve etkilendiği kişiler  hakkında bilgi vermektedir. Nüzûlî Efendi’nin; Süleymaniye Kütüphanesi,  Koyunoğlu müzesi ve Sadberk Hanım Müzesi’nde olmak üzere toplam 3 yazma  nüsha, Şeyh Mehmed Emin Tevfik tarafından Ahmet Kâmil matbaasında eski  yazı ile basılan bir de matbu nüshasının bulunduğu bilgisini vermektedir. Bunun  yanında bu nüshalara nasıl ulaşıldığını, hem dış görünüş hem de içerik  hakkındaki bilgileri ve bu nüshaları karşılaştırma sürecini okuyucuya aktarır.  Prof. Dr. Kenan Erdoğan, karşılaştırma sonucunda eksiksiz ve müellif hattı bir  nüsha bulunamadığı için metin kısmının oluşturulmasında mana ve veznin ön  planda tutulduğunun altını çizerek divânın muhtevası hakkında okuyucuyu  aydınlatır. Sık kullanılan redifleri gösterdikten sonra şairin üslubunun külfetsiz  ve yalın olduğunu belirtir. Fakat Nüzûlî vezin konusunda çok esnek davranmış,  hece ve aruzu istediği şekilde birleştirerek kullanmıştır.   Eserde, Nüzûlî’nin etkilendiği kişi ve çevreler arasında gösterilen  Vâhib Ümmî, Eroğlu Nûrî, Zuhûrî, Mazhârî, Niyâzî-i Mısri, Süleyman Hakîrî  gibi şairler hakkında bilgiler ve Nüzûlî Efendi’nin bu şahıslardan ne yönde  etkilendiğine de yer verilmiştir. Birinci bölümün son kısmında taziyetnamesinin  içeriği hakkında bilgi veren yazarımız ardından divan metnini oluşturan ikinci  bölüme geçer.   Çalışmanın ikinci bölümünde divan metni itina ile transkribe edilmiş ve  şiirler hece ya da aruz ölçüleriyle birlikte üç nüshanın da karşılaştırması yapılıp  farklar belirtilerek verilmiştir. Çalışma, eserin dili oldukça sade olsa da  anlamakta sıkıntı çekebilecek olanlar için sözlük kısmının ardından hem Kula