AKP'nin Anayasa Değişikliği Paketi Üzerine Düşünceler
Reflections on the Constitutional Amendments Package of the AKP
Yazar: Sağlam, Fazıl
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 34 No. 267, 2014
Anahtar kelimeler: -,Anayasa değişikliğinin işlevi,hukuk devleti,“kendisi için anayasa”,anayasaya aykırı anayasa değişikliği,yargı bağımsızlığı,siyasallaştırılmış yargı

ÖZETÇağdaş anlamıyla anayasa, insan haklarını güvence altına almak üzere, siyasal iktidarısınırlandırmak için yapılır. Siyasal iktidarın, hukuk devleti anlayışı ile çerçevelenmiş sınırlıyapısını içine sindirmeden, çağdaş anlamda demokrat olmak mümkün değildir. AKP AYDeğişikliği Paketi bu anlayışın tersine, yargı organını siyasal iktidarın etkisine açık bir konumagetirmektedir. Değişikliklerin “Avrupa’nın çağdaş ve demokrasi değerlerini” ölçü aldığıiddiası, özellikle Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu açısından bu ölçütleri somutlaştıran ABuzmanları raporlarıyla derin bir çelişki içindedir. Anayasa Mahkemesi ile ilgili değişiklikler iseCumhurbaşkanının belirleyici rolü daha da güçlendirilmek suretiyle 12 Eylül çizgisinin AKP’yeuyarlanmasını sağlamaktadır. Bir bütün olarak bakıldığında yargı ile ilgili düzenlemeler, iktidarpartisinin “kendisi için anayasa” yaptığı izlenimini güçlendirmekte, anayasanın değişmezlikkapsamına aldığı hukuk devleti ilkesinin ihlâli sorununu gündeme getirmektedir. Öte yandan,aralarında içsel bir bağlantı bulunmayan Anayasa Değişikliği Paketinin bir bütün halinde halkoylamasına sunulması da, Anayasa’nın 175. maddesinin 7. fıkrasına açıkça aykırıdır.Anahtar Kelimeler: Anayasa değişikliğinin işlevi; hukuk devleti; “kendisi için anayasa”;anayasaya aykırı anayasa değişikliği; yargı bağımsızlığı; siyasallaştırılmış yargı. ABSTRACTIn its contemporary sense, a constitution is made to limit the government’s political powerto protect human rights. It is not possible to claim to be democratic in a contemporary sensewithout embracing the limited nature of the political power as described by the notion of therule of law. In contravention of this concept, the Constitutional Amendments Package of theAKP renders the judiciary exposed to the influence of the political power. The claim that theamendments are based on the “contemporary and democratic European values” is in deepcontradiction with the reports of EU experts that concretize these criteria especially vis-a-visthe High Council of Judges and Prosecutors. The amendments concerning the ConstitutionalCourt ensure the adaptation of the mentality of 12 September to the AKP by reinforcing thedecisive role of the President. Taken as a whole, the judiciary arrangements strengthen theimpression that the governing party is making a “self-serving constitution” and calls attentionto the problem of violation of rule of law principle that the constitution deems unchangeable.On the other hand, submission of the Constitutional Amendments Package, which lacks aninternal integrity to a referendum as a whole is a clear violation of para. 7, Article 175 of theConstitution.Keywords: Function of constitutional amendment; rule of law; “self-serving constitution”;constitutional amendments violating constitution; judiciary independence; politicized judiciary.

ÖZETÇağdaş anlamıyla anayasa, insan haklarını güvence altına almak üzere, siyasal iktidarısınırlandırmak için yapılır. Siyasal iktidarın, hukuk devleti anlayışı ile çerçevelenmiş sınırlıyapısını içine sindirmeden, çağdaş anlamda demokrat olmak mümkün değildir. AKP AYDeğişikliği Paketi bu anlayışın tersine, yargı organını siyasal iktidarın etkisine açık bir konumagetirmektedir. Değişikliklerin “Avrupa’nın çağdaş ve demokrasi değerlerini” ölçü aldığıiddiası, özellikle Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu açısından bu ölçütleri somutlaştıran ABuzmanları raporlarıyla derin bir çelişki içindedir. Anayasa Mahkemesi ile ilgili değişiklikler iseCumhurbaşkanının belirleyici rolü daha da güçlendirilmek suretiyle 12 Eylül çizgisinin AKP’yeuyarlanmasını sağlamaktadır. Bir bütün olarak bakıldığında yargı ile ilgili düzenlemeler, iktidarpartisinin “kendisi için anayasa” yaptığı izlenimini güçlendirmekte, anayasanın değişmezlikkapsamına aldığı hukuk devleti ilkesinin ihlâli sorununu gündeme getirmektedir. Öte yandan,aralarında içsel bir bağlantı bulunmayan Anayasa Değişikliği Paketinin bir bütün halinde halkoylamasına sunulması da, Anayasa’nın 175. maddesinin 7. fıkrasına açıkça aykırıdır.Anahtar Kelimeler: Anayasa değişikliğinin işlevi; hukuk devleti; “kendisi için anayasa”;anayasaya aykırı anayasa değişikliği; yargı bağımsızlığı; siyasallaştırılmış yargı. ABSTRACTIn its contemporary sense, a constitution is made to limit the government’s political powerto protect human rights. It is not possible to claim to be democratic in a contemporary sensewithout embracing the limited nature of the political power as described by the notion of therule of law. In contravention of this concept, the Constitutional Amendments Package of theAKP renders the judiciary exposed to the influence of the political power. The claim that theamendments are based on the “contemporary and democratic European values” is in deepcontradiction with the reports of EU experts that concretize these criteria especially vis-a-visthe High Council of Judges and Prosecutors. The amendments concerning the ConstitutionalCourt ensure the adaptation of the mentality of 12 September to the AKP by reinforcing thedecisive role of the President. Taken as a whole, the judiciary arrangements strengthen theimpression that the governing party is making a “self-serving constitution” and calls attentionto the problem of violation of rule of law principle that the constitution deems unchangeable.On the other hand, submission of the Constitutional Amendments Package, which lacks aninternal integrity to a referendum as a whole is a clear violation of para. 7, Article 175 of theConstitution.Keywords: Function of constitutional amendment; rule of law; “self-serving constitution”;constitutional amendments violating constitution; judiciary independence; politicized judiciary.