Yetiştirme Ortamındaki Farklı pH Değerlerinin Sultani Çekirdeksiz Asma Çeşidine Etkilerinin Belirlenmesi
Effect of Different Media pH on Growth and Mineral Element Concentration of Sultanine Grape Cultivar
Yazar: Atalay, Yusuf İslam; Çakır, Birsen; Eroğul, Deniz
Dergi: Bahçe, Vol. 45 No. (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 2016
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; pH,Sultani çekirdeksiz,bitki gelişimi,mineral madde ; pH,Sultanine,plant growth,mineral element content

Toprak pH’ının bitki gelişimi üzerine doğrudan etkisi, bitki besleme ile ilgilidir. Bitki besin elementlerinin toprakta ayrışmaları ve çözünürlükleri pH tarafından belirlenir. Yeryüzünde birçok toprak tipine uyum sağlayan asma, toprak reaksiyonu bakımından da seçici olmayıp diğer toprak özelliklerinin sınırlayıcı etkisi söz konusu olmadıkça yetiştirilebilmektedir. Bununla birlikte asma genotiplerinin toprak pH’ına dayanımları farklılık göstermektedir. Bu çalışmada Sultani çekirdeksiz çeşidi; pH’ı 4.5, 7.0 ve 8.5 olarak düzenlenmiş ortamlarda yetiştirilmiş, pH’ın bitki gelişimine ve besin element içeriğine olan etkisi incelenmiştir. Farklı pH değerlerinin, Sultani çekirdeksiz çeşidinde kök uzunluğuna önemli bir etkisi görülmezken pH’ın kök yaş ve kuru ağırlığına etkisi tüm asmalarda önemli bulunmuş, pH’ın yükselmesiyle kök yaş ve kuru ağırlığı önemli şekilde azalmıştır. Uygulamalardan sultani çekirdeksiz çeşidinin sürgün uzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlıkları farklı pH değerlerinden önemli derecede etkilenmiş, en yüksek sürgün uzunluğu pH 4.5’ta elde edilirken pH’ın yükselmesiyle sürgün uzunluğu azalmıştır. En yüksek yaprak alanı pH 4.5’te ölçülmüş ve pH’ın yükselmesiyle yaprak alanı azalmış, pH 8.5’te şiddetli bir düşüş yaşanmıştır. Makro besin element (P, K, Ca, Mg) içerikleri pH uygulamalarından önemli ölçüde etkilenmiştir. 8.5 pH’ta yetiştirilen asmaların yapraklarında daha yüksek miktarda Fe bulunmasına rağmen bitkilerde demir noksanlığına bağlı belirtiler görülmüştür. 4.5 pH’ta yetişen asmaların diğer pH değerlerine sahip ortamlarda yetişen asmalara göre daha fazla Mn içerdiği tespit edilmiş, ortam pH’ının yaprakların Zn içeriğine önemli bir etkisi görülmemiştir. Genel olarak asmalar yüksek pH’tan olumsuz etkilenmiş ve bu etki kök gelişimine göre sürgün gelişiminde daha fazla görülmüştür.

The effect of soil pH on plant growth is connected with the availability of plant mineral nutrients for uptake. And also, effects of soil pH on grapevine growth differ with cultivar. Sultanine grape cultivar cuttings were grown in pots with media amended to pH 4.5, 7.0 and 8.5 to determine vegetative growth and mineral element concentration affected by media pH. Root length of Sultani cv. grapevines were not affected while significant treatment effects were found in root fresh and dry weight which decreased by increasing pH. Shoot length, shoot fresh and dry weight of all grapevines significantly affected by media pH and decreased by increasing pH. Grapevines grown in 4.5 pH had higher leaf area compared to grown at pH 7.0 or 8.5. Leaf area decreased with increasing pH and 8.5 pH caused a significant reduction. Macronutrient (P, K, Ca, Mg) concentrations significantly affected by media pH. Despite having a higher Fe concentration, plants grown in media pH 8.5 showed Fe deficiency symptoms. Grapevines grown at media pH 4.5 had more Mn than grapevines grown at other media pH while no differences in Zn concentration were observed. In general, growth of grapevines was negatively affected by high pH (8.5), but its effect was greater in shoots than in roots.