TÜRKİYE’DE SERMAYE PİYASASI TEMELLİ FİNANSAL GELİŞME İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FOURİER YAKLAŞIMLAR İLE ANALİZİ
ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN CAPITAL MARKET BASED FINANCIAL DEVELOPMENT AND ECONOMIC GROWTH IN TURKEY WITH FOURIER APPROACHES
Yazar: Şeyranlıoğlu, Onur
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 11 No. 24, 2023
Anahtar kelimeler: Finansal Gelişme,Ekonomik Büyüme,Fourier KSS Birim Kök Testi,Fourier Shin Eşbütünleşme Testi,Nedensellik Testi,DOLS ; Financial Development,Economic Growth,Fourier KSS Unit Root Test,Fourier Shin Cointegration Test,DOLS,Causality Test

Bu araştırmada, 1998-2022 yılları çeyrek dönemlik veriler ile Türkiye’de sermaye piyasası temelli finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Finansal gelişmeyi temsilen Borsa İstanbul pay endeksi işlem hacmi ile ekonomik büyümeyi temsilen Gayri Safi Yurt İçi Hasıla verisi kullanılmıştır.  Araştırmada, Augmented Dickey ve Fuller, Lee ve Strazizich (2003, 2004) ve Christopoulos ve León– Ledesma (2010) Fourier KSS birim kök testleri, uzun dönem ilişkilerin tespitinde Tsong vd. (2016) tarafından geliştirilen Fourier Shin eşbütünleşme testi, eşbütünleşik seriler arasındaki katsayı tahmini Dinamik En Küçük Kareler (DOLS) tahmincisi ve son olarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri Granger nedensellik temelli Hacker ve Hatemi J (2012) bootstrap nedensellik testi  ile sınanmıştır. Finansal gelişmenin bağımlı değişken olduğu modelde seriler arasında uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. DOLS bulgularına göre, ekonomik büyümede meydana gelen %1’lik artış, finansal gelişmede %1,08372 oranında artış yaratmaktadır. Bu sonuç, Türkiye’de ekonomik büyümenin sermaye piyasası temelli finansal gelişmeyi artıran bir gösterge olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, nedensellik bulgularına göre %10 anlamlılık düzeyinde finansal gelişme ekonomik büyümenin Granger nedeni olduğu görülmektedir. Sonuçta, DOLS tahmincisi finansal gelişme ile ekonomik büyüme ilişkisinde talep takip modelini; nedensellik bulgusu ise arz öncülü modeli doğrulamaktadır.

This study aims to examine the relationship between capital market-based financial development and economic growth in Turkey with quarterly data for the period 1998-2022. Borsa Istanbul equity index trading volume representing financial development and Gross Domestic Product data representing economic growth are used.  In the study, Augmented Dickey and Fuller, Lee and Strazizich (2003, 2004) and Christopoulos and León-Ledesma (2010) Fourier KSS unit root tests, and Tsong et al. (2016), coefficient estimation between cointegrated series is performed using Dynamic Least Squares (DOLS) estimator, and finally causality relationships between variables are tested with Hacker and Hatemi J (2012) bootstrap causality test based on Granger causality. In the model where financial development is the dependent variable, a long-run relationship was found between the series. According to DOLS findings, a 1% increase in economic growth leads to a 1.08372% increase in financial development. This result reveals that economic growth is an indicator that increases capital market-based financial development in Turkey. Moreover, according to the causality findings, financial development is the Granger cause of economic growth at 10% significance level. As a result, the DOLS estimator confirms the demand-following model in the relationship between financial development and economic growth, while the causality finding confirms the supply-led model.