Yayla Kekiği (Origanum minutiflorum O. Schwarz et. P. H. Davis)'nde Farklı Toplama Zamanlarının Uçucu Yağ İçeriği ve Uçucu Yağ Bileşenleri Üzerine Etkisi
The Effects of Different Harvest Dates on Essential Oil Content and Essential Oil Composition in Origanum minutiflorum O. Schwarz et. P. H. Davis
Yazar: Baydar, H.
Dergi: Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2005
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Origanum minutiflorum,Harvest Date,Essential Oil Components,Carvacrol ; Origanum minutiflorum, Toplama Zamanı, Uçucu Yağ Bileşenleri, Karvakrol

Türkiye'de Isparta ilinin dağlık bölgelerinde endemik olarak yetişen yayla kekiği (Origanum minutiflorum O. Schwarz et. H. Davis) koruma altına alınması gereken en önemli 10 tür arasında gösterilmektedir. Bu araştırma; yayla kekiğinde yüksek uçucu yağ verim ve kalitesi için en uygun toplama zamanının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Yayla kekiğinin Isparta ilinde en fazla yayılış gösterdiği 1400 rakımlı Sütçüler florasından 2001 yılının 13 Ağustos (tomurcuklanma sonu devresi), 20 Ağustos (çiçeklenme başı devresi), 27 Ağustos (tam çiçeklenme devresi), 2 Eylül (çiçeklenme sonu devresi) ve 29 Eylül (tohum olgunlaştırma devresi) olmak üzere 5 farklı tarihte toplama yapılmıştır. Toplanan bitkiler kurutulduktan sonra su distilasyonu ile uçucu yağ içerikleri ve GC ile uçucu yağ bileşenleri (karvakrol, timol, p-mirsen, p-simen, γ-terpinen, α-terpinen ve borneol) belirlenmiştir. Yayla kekiği örneklerinde uçucu yağ oranı % 1.7-4.9 arasında değişmiştir. Yayla kekiği uçucu yağının en önemli bileşeni olan karvakrol % 60.3 - 92.3 arasında bir değişim göstermiştir. En yüksek uçucu yağ içeriği (% 4.9) çiçeklenme başında (20 Ağustos) toplanan, en yüksek karvakarol içeriği (% 92.3) çiçeklenme sonunda (2 Eylül) toplanan örneklerden elde edilmiştir

Origanum minutiflorum, an endemic to mountain habitats of Isparta province in Turkey, is announced to be among the most endangered 10 species need to be protected. This study was undertaken to determine the optimum harvest date for high essential oil yield and quality of O. minutiflorum. The aerial parts of plants was collected in five different dates; on 13 August (at the end of budding stage), 20 August (at the beginning of flowering stage), 27 August (at the full flowering stage), 2 September (at the end of flowering stage), and on 29 September (at the seed maturity stage) in 2001 from a wild population growing in Sütçüler flora (at an altitude of 1400 m) where is the main wild growing places of O. minutiflorum in Isparta province. After the essential oils were obtained by water distillation from the air-dried samples, the essential oil components (carvacrol, thymol, p-mirsene, p-simene, -terpinene, -terpinene and borneole) were analyzed using a GC. Essential oil content was found between 1.7 % and 4.9 %. The major component in the essential oil was carvacrol (60.3 - 92.3 %). The highest essential oil content (4.9 %) was obtained from the samples collected at the beginning of the flowering stage (20 August) and the highest carvavrol content (92.3 %) was obtained from the samples collected at the full flowering stage (2 September).