BİREYLERİN ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE DÜŞÜNCELERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA
A STUDY ON DETERMINING INDIVIDUALS’ KNOWLEDGE AND THOUGHTS ON ORGAN DONATION
Yazar: Şantaş, Fatih; Şantaş, Gülcan; Özer, Tuğba
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 28 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Organ Donation,hospital,logistic regression analysis,Yozgat ; Organ bağışı,hastane,Lojistik regresyon analizi,Yozgat

Bu araştırmada, Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’ne başvuran bireylerin organ bağışına ilişkin bilgi ve düşüncelerinin ve organ bağışına ilişkin bilgi, tutum ve davranışları üzerinde kişisel özelliklerinin etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini, Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’ne başvuran 18 yaşını doldurmuş kişiler oluşturmaktadır. Bu çalışmada hesaplanan örneklem büyüklüğü 668 olmuştur ve ulaşılan kişi sayısı ise 670’dir. Verilerin analizinde tek örneklem ki-kare testi ve lojistik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Organ bağışında bulunan ve organ bağışı kartı olanlar %4 civarındadır. Kişilerin organ bağışında bulunmama nedenleri arasında ilk sırayı şu an için zaman ayırmama yer almaktadır ve bu maddeyi dini inanç ve cesedine müdahale ettirmeme takip etmektedir. Çalışmada katılımcıların büyük çoğunluğunun organ bağışına yönelik düşüncelerinin olumlu olduğu belirlenmiş olup; organ bağışının toplumsal dayanışma, ölen kişinin ailesinin üzüntüsünün hafifletilmesine yardımcı olmada ve hayat kurtarmada önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışmada 35 yaş ve altında, sağlık sigortası olan, çalışan, geliri asgari ücretten yüksek ve ailesinde sağlık personeli olan kişilerde organ bağışına yönelik bilgi düzeyinin ve organ bağışlama düşüncelerinin daha fazla ancak Türkiye’de organ bağışı ile ilgili bilgilendirmenin yeterli olduğu düşüncesinin ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %61,5’i istatistiksel olarak anlamlı şekilde, organ bağışı yapan kişiye devletin maddi destekte bulunması gerektiğini düşünmektedir. Çalışmada, organ bağışının artırılması için halkın bu konudaki eğitimine önem verme ve bilgilendirme programlarının yapılması ve medya desteğinin artırılması düşünceleri öne çıkmıştır.

This study aims to determine the knowledge and thoughts of individuals who applied to Yozgat Bozok University Research and Application Hospital regarding organ donation and to determine the effect of personal characteristics on their knowledge, attitudes and behaviors regarding organ donation. The universe of the study consists of people over the age of 18 who applied to Yozgat Bozok University Research and Application Hospital. The calculated sample size was 668 and the number of people reached was 670 in this study. The data were analyzed using a single sample chi-square test and logistic regression analysis. The percentage of those who donated organs and had an organ donation card was around 4%. Among the reasons why people did not donate organs, the first reason was not having time for donation, followed by religious belief and not having their bodies intervened. The study found that the majority of participants had positive thoughts about organ donation; organ donation was thought to be important in helping to alleviate the grief of the family of the deceased, in helping to build social solidarity and save lives. The study determined that the level of knowledge and thoughts of organ donation were higher among those who were 35 years of age or younger, had health insurance, were employed, earned more than minimum wage, and had a family member who was healthcare professional. However, the study found that the opinion on the adequacy of information on organ donation was lower in Turkey. In the study, 61.5% of the participants thought that the state should provide financial support to the person who donated organs, which was statistically significant. In the study, the ideas that the public should be given importance to education on this issue, information programs should be organized and media support should be increased in order to increase organ donation were highlighted.