Doğu Akdeniz Bölgesi zeytin bahçelerinde Zeytin fidantırtılı, Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera: Pyralidae)’in popülasyon dalgalanması ve meyvelerdeki zarar oranı
Olive  leaf moth, <em>Palpita  unionalis</em> (Hübn.) (Lepidoptera: Pyralidae) population fluctuation in olive orchards and  damage rate on fruits in the eastern Mediterranean region
Yazar: Kaçar, Gülay; Ulusoy, M.
Dergi: Bitki Koruma Bülteni, Vol. 53 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Olive, Palpita unionalis, Adult, Larva, Population fluctuation, Damage rate ; Zeytin, Palpita unionalis, Ergin, Larva, Popülasyon dalgalanması, Zarar oranı

Bu çalışma 2009–2010 yılları arasında  Doğu Akdeniz Bölgesi'nin Adana, Hatay, Mersin ve Osmaniye illerindeki dört  zeytin bahçesinde Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera, Pyralidae)'in ergin  ve larva popülasyon dalgalanmasını saptamak amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca bu  bahçelerde P. unionalis'in zeytin meyvelerindeki  zarar oranı da belirlenmiştir. P.  unionalis'in erginleri eşeysel çekici feromon kapsüllerle [(E)-11-Hexadecenal ve (E)-11-Hexadecenyl  acetate)] içeren beyaz renkli funnel tipi tuzaklarla takip edilmiştir.  Larvaları ise her bahçeden 100 sürgünde sayımlar yapılarak izlenmiştir. Bu  bahçelerde P. unionalis erginleri feromon tuzaklarda çok düşük sayıda  yakalanırken, larva ve yumurtalar yüksek sayıda belirlenmiş ve yıl boyu devam  etmiştir. Popülasyon takibi yapılan bahçelerin tümünde; P. unionalis larvalarının 5., 7. ve 11. aylarda en yüksek sayıya ulaştığı belirlenmiştir.  Doğu Akdeniz Bölgesi'nde P. unionalis'in 4–6 tepe noktası oluşturduğu ve  yıl boyunca zeytinlerde tüm dönemlerinin bir arada bulunduğu tespit edilmiştir. P. unionalis'in larva popülasyonuna sürgün gelişiminin yanı sıra  iklimsel faktörlerin de (sıcaklık ve nem) etki ettiği görülmüştür. P. unionalis esas zararını zeytinin taze  sürgün ve yapraklarında yapmasına karşın, özellikle ikinci döl larvalarının  zeytin meyvelerinde de beslendiği ve %0.3–2.8 oranında ürün kaybına neden  olduğu tespit edilmiştir. Larvaların zararı, zeytin meyvelerinin orta büyüklükteki yeşil olum döneminden,  ben düşme dönemine kadar olan 1-1.5 aylık aralıkta belirlenmiştir.

This  study was carried out to determine adult and larva population fluctations of Palpita unionalis (Hübn.) (Lepidoptera, Pyralidae) on  olive orchards in Adana, Hatay,  Mersin and Osmaniye provinces in the eastern Mediterranean region between the  years 2009-2010. Additionally, P.  unionalis damage rate on olive fruit was determined in these orchards. P. unionalis adults were monitored by  using sexual pheromone capsule [(E)-11-Hexadecenal and (E)-11-hexadecen-1-yl acetate)] and white funnel traps. Larvae  were monitored by investigating 100 shoots from each orchard. Although number  of P. unionalis adults caught in the traps were low, larva and eggs were  found in high numbers and continued throughout the year in these olive  orchards. P. unionalis larvae  population was determined to reach the highest peaks on 5th, 7th  and 11th months in monitored orchards. This pest was reached 4-6  peaks and found with its whole stages on olive trees through the year in the  eastern Mediterranean region of Turkey. It was observed that shoot  development and climatic factors (temperature and humidity) affected the larva  population fluctuation. P. unionalis primarily  damage was as succulent shoots and leaves of olive trees, meanwhile, the second  generation larvae were also determined to feed on olive fruits and caused  0.3-2.8% crop loss. The damage of larvaeon olive fruitswas detected on the 1-1.5 month duration; from green  middle sized fruit period to early ripening period.