Doğu Akdeniz Bölgesi zeytinlerinde iki yeni lepidopter, Gymnoscelis rufifasciata (Haworth) (Geometridae) ve Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Tortricidae)’nın yayılışı, zararı ve kısa biyolojisi üzerine gözlemler
Observation on short biology, damage and distribution of two new Lepidoptera, Gymnoscelis rufifasciata (Haworth) (Geometridae) and Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Tortricidae), on olives of the eastern Mediterranean region
Yazar: Kaçar, Gülay; Özdemir, Mustafa
Dergi: Bitki Koruma Bülteni, Vol. 55 No. 4, 2016
Anahtar kelimeler: Gymnoscelis rufifasciata,Lobesia botrana,biology,damage,distribution,olive ; Gymnoscelis rufifasciata,Lobesia botrana,biyoloji,yayılış,zarar,zeytin

Gymnoscelis rufifasciata (Haworth) (Geometridae)  polifag bir zararlı olup, çoğunlukla zeytin, turunçgil, mısır ve sorgumda  beslenir. Salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Tortricidae)’da polifag bir tür olmasına karşın bağ alanlarının ana zararlısı olarak  bilinir. Bu çalışmada zeytinlerde zarar yaptığı belirlenen iki yeni  lepidopter zararlısı, G. rufifasciata’nın  morfolojisi ve L. botrana’nın  yayılışı, zararı ve kısa biyolojisi çalışılmıştır. Çalışma 2008-2010 yılları  arasında Doğu Akdeniz Bölgesi’nde  bulunan Adana, Gaziantep, Osmaniye, Hatay, Mersin, Kahramanmaraş ve Kilis illeri  zeytin bahçelerinde yürütülmüştür. İki türün zeytin bahçelerindeki yayılış  alanlarını belirlemek amacıyla, zararlıların değişik biyolojik dönemleri ile  bulaşık zeytin sürgünleri laboratuvara getirilerek kültüre alınmış ve erginler  elde edilmiştir. Yedi ilde çalışma süresince  yapılan sürveylerde toplam 834 zeytin bahçesinden örnekleme yapılmıştır. Bunlardan on beş zeytin bahçesinin G.  rufifasciata ilesekizinin ise L. botrana ile bulaşık olduğu  belirlenmiştir. G. rufifasciata Adana, Hatay ve Mersin ili zeytin bahçelerinde 11 Mayıs ile 18 Haziran tarihleri arasında, L. botrana ise Hatay ve Mersin’de 12 Mayıs ile 02 Temmuz  arasında bulunduğu belirlenmiştir. G.  rufifasciata’nınlarvalarının  zeytinin çiçeklerinde ve meyvelerinde beslenerek, kuruyup dökülmelerine neden  olduğu tespit edilmiştir. L. botrana’nın  ise özellikle zeytinlerin çiçeklenme döneminde çiçek tomurcuklarıyla beslendiği  belirlenmiştir. İki türün yayılış alanlarının çok sınırlı ve zarar oranının ise  önemsiz olduğu sonucuna varılmıştır. G.  rufifasciata ve L. botrana’nın  ülkemiz zeytin bahçelerinde beslendiği ilk defa bu çalışma ile ortaya  çıkarılmıştır.

Gymnoscelis rufifasciata (Haworth)  (Geometridae) is a polyphagous species which mostly attacks olive, citrus,  maize and sorghum. Grape moth, Lobesia  botrana (Denis & Schiffermüller) (Tortricidae) is also a polyphagous  species which is known as main pest on the grape trees. Short biology, damage,  distribution of two new lepidopteron pests on olive trees, morphologyof G.  rufifasciata and L. botrana were  studied in this study. The study was conducted in the eastern Mediterranean region including Adana, Gaziantep, Osmaniye,  Hatay, Mersin, Kahramanmaraş, and Kilis between 2008 and 2010.  The twigs infested by different biological stages of two lepidopteran were  brought from the olive groves and  cultivated for adults in the laboratory. A  hundred shoots 30 cm from 25 trees for each grove were randomly checked for  larvae and pupae at a time. It was surveyed in 834 olive groves of seven provinces during this study. Among of them, fifteen and eight  olive groves was determined to be infested with G. rufifasciata and  with L. botrana, respectively. Once G. rufifasciata was  found in olives of Adana, Hatay and Mersin provinces between 11 May and 18  June, L. botrana was distrubution in  olive orchards of Hatay and Mersin provinces between 12 May and 02 July. As G. rufifasciata fed on the flowers and  fruit of olive, it caused to dry them and later fell to the ground. The larva  of L. botrana was determined  especially fed on bloom and flowers at the olive flowering period. G. rufifasciata and L. botrana were recorded for the first time are fed on olives of  our country, but less damage rate and  widespread were no found as being important in olive groves.