Sembolik Şiddetin “Doğal” Yansımaları: Coca Cola Örneği
Natural’ Reflections Of Symbolic Violence: Coca Example
Yazar: Karadağ, Muhammed Vedat; Doğan, Ayhan
Dergi: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), Vol. 10 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Communication Studies ; İletişim Çalışmaları ; Public Relations ; Halkla İlişkiler ; Public Relations Methods and Instruments ; Halkla İlişkiler Yöntem ve Araçları ; Symbolic violence,publıc relations,greenwashing. ; Sembolik şiddet,halkla ilişkiler,yeşil aklama.

Bu çalışma, Pierre Bourdieu’nün sembolik şiddet kavramı çerçevesinde, çevrecilik söylemlerinin nasıl manipüle edildiğini ve bu süreçte kapitalist stratejilerin rolünü incelemektedir. Sembolik şiddet, fiziksel zorlamaya gerek kalmadan dil, kültürel normlar ve toplumsal kabuller yoluyla bireylerin düşünce ve davranışlarını şekillendiren bir güç mekanizmasıdır. Bu bağlamda, şirketlerin çevresel duyarlılığı araçsallaştırarak gerçekte olduğundan daha sürdürülebilir bir imaj oluşturduğu yeşil aklama (greenwashing) pratiği ele alınmaktadır. Çalışmada Coca-Cola’nın “World Without Waste” kampanyası, doküman incelemesi ve betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş, kampanyanın çevresel sürdürülebilirlik söylemini nasıl yönlendirdiği incelenmiştir. Bulgular, şirketin üretim ve tüketim politikalarında köklü değişiklikler yapmaksızın, sembolik şiddet yoluyla toplumsal rıza inşa ettiğini göstermektedir. Halkla ilişkiler stratejileri ve kurumsal sosyal sorumluluk projeleri aracılığıyla çevreye yönelik zararların örtbas edilmesi sağlanırken, sürdürülebilirlik söylemleri ekonomik çıkarlarla uyumlu hale getirilmektedir. Bu çalışma, çevresel söylemlerin ne derece gerçek ve kalıcı bir ekolojik dönüşüm sağladığını, doğaya ve ekosisteme yönelik somut iyileştirmeler getirip getirmediğini veya bu söylemlerin yalnızca yüzeysel bir çevre duyarlılığı oluşturarak mevcut kapitalist sistemin devamlılığını ve sürdürülebilirliğini sağlama amacı taşıyıp taşımadığını sorgulamaktadır. Aynı zamanda, bu söylemlerin çevresel farkındalığı artırmak adına gerçekten etkili politikalar ve eylemler üretip üretmediği, yoksa şirketlerin ve hükümetlerin ekonomik çıkarlarını korumaya yönelik bir araç olarak mı kullanıldığı da araştırılmaktadır.

This study examines how environmental discourses are manipulated within the framework of Pierre Bourdieu’s concept of symbolic violence and the role of capitalist strategies in this process. Symbolic violence is a mechanism of power that shapes individuals' thoughts and behaviors through language, cultural norms, and social acceptance without the need for physical coercion. In this context, the study focuses on the practice of greenwashing, where companies instrumentalize environmental awareness to create a misleadingly sustainable image. Coca-Cola’s “World Without Waste” campaign is analyzed using document review and descriptive analysis methods to explore how the company constructs its environmental sustainability narrative. The findings reveal that Coca-Cola generates social consent through symbolic violence without implementing fundamental changes in its production and consumption policies. Public relations strategies and corporate social responsibility projects serve to legitimize this process, masking the environmental damage caused by the company while aligning sustainability discourses with economic interests. This study questions the extent to which environmental discourses genuinely contribute to a real and lasting ecological transformation by bringing tangible improvements to nature and ecosystems, or whether they merely create a superficial sense of environmental awareness aimed at ensuring the continuity and sustainability of the existing capitalist system. Additionally, it examines whether these discourses effectively generate impactful policies and actions to enhance environmental consciousness or if they are merely used as a tool to protect the economic interests of corporations and governments.