MERKEZ VE TAŞRADA YERLEŞİK YENİÇERİ-HALK ÇEKİŞMESİ
SETTLED JANISSARIES-PUBLIC CONFLICT IN THE CENTER AND THE COUNTRY
Yazar: Baş, Yaşar
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 49, 2014
Anahtar kelimeler: the Janissaries, Janissaries bullying, public, social conflict. ; Yeniçeri, yeniçeri zorbalığı, halk, sosyal çatışma.

Osmanlı Devleti'nin askeri güçlerinden bir kısmını oluşturan Yeniçeri Ocağı'nın, coğrafi genişleme ve devletin genel düzenini sağlama bakımından önemli hizmetleri görülmüştür. Yeniçeriler, içte ve dışta, güç ve düzenin dayanakları olarak genelde olumlu profiller çizmişlerdir. Ancak xvı. yüzyılın sonlarından başlamak üzere, III. Murad Devri'nden itibaren, Ocağın yapısında bozulmalar görülmüştür. Söz konusu bozulma, yerleşik yeniçeri-halk ilişkilerinin çatışmalı bir görünüm kazanmasına yol açmıştır. Sosyal hayata karışmış yeniçerilerden bir kısmının, genel huzur ve düzenin normal olduğu zamanlarda "yeniçerilik iddiası" ile ve bu mesleği kötüye kullanmak suretiyle mal, can ve ırz güvenliğini zedeleyen zorbalıklara ve serkeşliklere girişmesi, onlara karşı büyük bir sosyal nefret oluşmasına sebep olmuştur. Bu hal, sadece genel disiplinsizlik ve isyanları bakımından değil; yeniçerilerin, kişisel olarak, daha dar ve özel manada, ama hayatın her alanında, akla hayale gelmeyen davranışları ile de sosyal hayatı zehirlemeye başladıklarını ve önlerinin alınması gereğini ortaya koymuştur. Yeniçeri halk çekişmesi, Xvıı. yüzyılda sınırlı kalmış, Xvııı. yüzyılda yayılma ve artış istidadı göstermiştir. Xvııı. yüzyılın son çeyreğinden Ocağın 1826 yılında kaldırılışına kadar geçen süre içerisinde, halk ile çekişme-çatışma durumu zirveye çıkmıştır. İncelemede, "yeniçerilik iddiası" ile sergilenen sosyal davranış bozukluğu örnekleri ve sonuçlarına yer verilmiştir.

Abstract The Janissary, forming a part of the military forces of the Ottoman Empire, was seen to provide important services in terms of geographic expansion and overall layout of the state. Janissaries, , drew generally favorable profiles as the pillars of power and order on a national and international scale. However, starting from the end of the XV. century, from the reign of Murad III, deterioration in the structure of the military was seen. This corruption led to an appearance of conflict in the settled Janissaries and public relations. Some of the janissaries of social life engaged in bullying and disobedience against property, life and chastity during the normal times of general peace and order with the "janissary claim" and by abusing this profession. This corruption caused a larger social hatred against them. This state revealed not only that the general indiscipline and rebellion aroused; but also that janissaries started, personally, in a more narrow and specific sense, in every aspect of life, to poison social life in an unimaginable behavior and they needed to be handicapped. The Janissary- public conflict was limited to XVII th century, and showed an increase in the XVIII th century. During the period starting from the last quarter of the XVIII th century until the abolition of the Janissary in 1826, the conflict situation with the public peaked. In this review, social behavior disorder samples exhibited by "janissary claim" and the results are presented  Key Words: the Janissaries, Janissaries bullying, public, social conflict.