Trialeurodes vaporariorum ve Macrosiphum euphorbiae ile Bulaşma Seviyesine Göre Tuta absoluta’nın Yumurta Bırakma Tercihi
Trialeurodes vaporariorum ve Macrosiphum euphorbiae ile Bulaşma Seviyesine Göre Tuta absoluta’nın Yumurta Bırakma Tercihi
Yazar: Birgücü, Ali Kemal; Bilgiç, Hasan; Karaca, İsmail
Dergi: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 57 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Domates,herbivor,konukçu bitki,uçucu yağ,yumurta bırakma

Amaç: Bu çalışmada, Tutaabsoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)’nın yumurta bırakmatercihine, herbivor böcek zararı sonucu konukçu bitkiden salınan uçucu yağlarınetkisi araştırılmıştır.Materyal ve Metot: Macrosiphum euphorbiae (Thomas) (Hemiptera: Aphididae) ve Trialeurodes vaporariorum Westwood (Hemiptera: Aleyrodidae) ilebulaşık konukçu bitkilere, T. absoluta’nınbıraktığı yumurta sayıları karşılaştırılmıştır. Ayrıca T. absoluta’nın, bileşik yapraklarına mekanik olarak zarar verilmişdomates bitkilerine, bıraktığı yumurta sayıları da değerlendirilmiştir.Bulgular: Kontrol grubu olarak kullanılan temiz bitkilere (15,05yumurta/dişi), diğer zararlılarla bulaşık olan bitkilere göre, bırakılanyumurta sayısı daha fazladır. Kontrol bitkilerinden sonra en fazla yumurtabırakılan bitki M. euphorbiae’nınbileşik yaprak başına 5 ergin bireyi ile bulaşık domates bitkileridir (7,48yumurta/dişi). En az yumurta (3,79 yumurta/dişi) ise T. vaporariorum’un bileşik yaprak başına 40–50 ergin bireyi ilebulaşık domates bitkilerine bırakılmıştır. M.euphorbiae ile bulaşık bitkiler içerisinde ise en az yumurta bırakılanı(4,34 yumurta/dişi) bileşik yaprak başına 15 ergin bireyi ile bulaşık olanbitkiler olmuştur. Ayrıca, M. euphorbiaeile bulaşık bitkilere göre, T.vaporariorum ile bulaşık bitkilere daha az yumurta bırakıldığıbelirlenmiştir. Bununla birlikte, bırakılan yumurta sayısının, domatesbitkilerindeki bulaşıklık miktarının artışı ile ters orantılı olarak azaldığıgörülmüştür. Ayrıca, mekanik zarar verilmiş bileşik yaprak sayısı arttıkça T. absoluta tarafından bırakılan yumurtasayısının azaldığı görülmüştür.Sonuç: Sonuç olarak, herbivor böceklerin yapmışolduğu zarar sonucunda konukçu bitkilerden salınan uçucu yağların, T. absoluta’nın mücadelesinde kullanılmapotansiyeli olduğu belirlenmiştir.

Amaç: Bu çalışmada, Tutaabsoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)’nın yumurta bırakmatercihine, herbivor böcek zararı sonucu konukçu bitkiden salınan uçucu yağlarınetkisi araştırılmıştır.Materyal ve Metot: Macrosiphum euphorbiae (Thomas) (Hemiptera: Aphididae) ve Trialeurodes vaporariorum Westwood (Hemiptera: Aleyrodidae) ilebulaşık konukçu bitkilere, T. absoluta’nınbıraktığı yumurta sayıları karşılaştırılmıştır. Ayrıca T. absoluta’nın, bileşik yapraklarına mekanik olarak zarar verilmişdomates bitkilerine, bıraktığı yumurta sayıları da değerlendirilmiştir.Bulgular: Kontrol grubu olarak kullanılan temiz bitkilere (15,05yumurta/dişi), diğer zararlılarla bulaşık olan bitkilere göre, bırakılanyumurta sayısı daha fazladır. Kontrol bitkilerinden sonra en fazla yumurtabırakılan bitki M. euphorbiae’nınbileşik yaprak başına 5 ergin bireyi ile bulaşık domates bitkileridir (7,48yumurta/dişi). En az yumurta (3,79 yumurta/dişi) ise T. vaporariorum’un bileşik yaprak başına 40–50 ergin bireyi ilebulaşık domates bitkilerine bırakılmıştır. M.euphorbiae ile bulaşık bitkiler içerisinde ise en az yumurta bırakılanı(4,34 yumurta/dişi) bileşik yaprak başına 15 ergin bireyi ile bulaşık olanbitkiler olmuştur. Ayrıca, M. euphorbiaeile bulaşık bitkilere göre, T.vaporariorum ile bulaşık bitkilere daha az yumurta bırakıldığıbelirlenmiştir. Bununla birlikte, bırakılan yumurta sayısının, domatesbitkilerindeki bulaşıklık miktarının artışı ile ters orantılı olarak azaldığıgörülmüştür. Ayrıca, mekanik zarar verilmiş bileşik yaprak sayısı arttıkça T. absoluta tarafından bırakılan yumurtasayısının azaldığı görülmüştür.Sonuç: Sonuç olarak, herbivor böceklerin yapmışolduğu zarar sonucunda konukçu bitkilerden salınan uçucu yağların, T. absoluta’nın mücadelesinde kullanılmapotansiyeli olduğu belirlenmiştir.