Diyabetik Ayak Komplikasyonu Gelişen Hastada Fonksiyonel Sağlık Örüntülerine Göre  Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu
Nursing Care According to Functional Health Patterns in a Patient with Diabetic Foot Complications: Case Report
Yazar: Gülpak, Merve; Gün, Kadriye; Karadana, Funda; Doğu, Melike
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: ​Internal Diseases Nursing​ ; Dahili Hastalıklar Hemşireliği ; Diabetic foot,functional health patterns,nursing care,nursing diagnosis,nursing interventions ; Diyabetik ayak,fonksiyonel sağlık örüntüleri,hemşirelik bakımı,hemşirelik tanısı,hemşirelik girişimleri

Diabetes Mellitus (DM) bozulmuş ve/veya yetersiz insülin salınımıyla karakterize hiperglisemi ile seyreden makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyonları olan kronik metabolik bir hastalıktır. Bu komplikasyonlardan biri olan diyabetik ayak, hastane yatışlarına, uzuv amputasyonlara ve buna bağlı hareket kabiliyetinin azalmasına, sosyal izolasyona, yaşam kalitesinin düşmesine, mortalite ve morbiditelere yol açmaktadır.  Diyabetik ayak gelişen bir hastada hemşirelik bakımının uygulanmasında kullanılabilecek hemşirelik modellerinden biri olan Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri (FSÖ); veri toplama konusunda sistematik ve standart bir yaklaşımla hastanın değerlendirilmesine ve 11 fonksiyonel alanda hastaya bütüncül olarak bakım verilmesine olanak sağlayan bir modeldir. Bu çalışmanın amacı FSÖ modeline göre Kuzey Amerikan Hemşirelik Tanıları Birliği (North American Nursing Diagnosis Association- International- NANDA- I) Taksonomi II sınıflama sistemini uygulayarak diyabetik ayak komplikasyonu gelişen hastaya hemşirelik bakımını vermektir. Çalışma 6-18 Kasım 2023 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde gerçekleştirilmiştir.  20 yıldır diyabet hastası olan ve diyabetik ayak komplikasyonu ile enfeksiyon hastalıkları kliniğinde yatan M.B. FSÖ modeli ile kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir.  Olguya NANDA-I Taksonomi II sınıflama sistemi kullanılarak dokuz mevcut ve beş risk tanısı olmak üzere 13 hemşirelik tanısı konulmuştur. Hemşirelik tanıları ağrı,  düşme riski, kanama riski, enfeksiyon riski, bozulmuş doku bütünlüğü, sıvı volüm fazlalığı, kan glikozunda dalgalanma riski, oral mukoz membranda bozulma riski, uyku örüntüsünde bozulma, bozulmuş fiziksel hareketlilik, bilgi eksikliği, bozulmuş beden imajı, anksiyete olarak belirlenmiş ve bu tanılara yönelik Hemşirelik Girişimleri Sınıflamasına (Nursing Interventions Clasification-NIC) göre hemşirelik girişimleri uygulanmış ve değerlendirme sonuçlarının olumlu yönde olduğu gözlenmiştir.

Diabetes mellitus (DM) is a chronic metabolic disease with macrovascular and microvascular complications that is characterized by hyperglycemia associated with impaired and/or inadequate insulin secretion. Diabetic foot, one of these complications, leads to hospitalizations, limb amputations and associated reduced mobility, social isolation, decreased quality of life, mortality and morbidity. Gordon's Functional Health Patterns (FHP), one of the nursing models that can be used in the implementation of nursing care in a patient with diabetic foot, is a model that allows the patient to be evaluated with a systematic and standardized approach to data collection and to provide holistic care to the patient in 11 functional areas. The aim of this study was to provide nursing care to the patient who developed diabetic foot complications by applying the North American Nursing Diagnosis Association- International (NANDA- I) Taxonomy II classification system according to the FHP model. The study was conducted in a university hospital between November 6-18, 2023. M.B., who had diabetes for 20 years and was hospitalized in the infectious diseases clinic with diabetic foot complications, was evaluated comprehensively with the FHP model. The patient was diagnosed with 13 nursing diagnoses: 9 available and 5 risk diagnoses using the NANDA-I Taxonomy II classification system. Nursing diagnoses were determined as pain, fall risk, bleeding risk, infection risk, impaired tissue integrity, fluid volume excess, risk of fluctuation in blood glucose, risk of impairment in oral mucous membrane, impaired sleep pattern, impaired physical mobility, lack of information, impaired body image, anxiety and nursing interventions  according to Nursing Interventions Clasification (NIC) were applied for these diagnoses and it was observed that the evaluation results were positive.  Key words : Diabetic foot; functional health patterns; nursing care; nursing diagnosis; nursing interventions.