Uzundere Vadisi Tarımsal Faaliyetlerinin Peyzaj Çeşitliliğine Etkileri
Uzundere Vadisi Tarımsal Faaliyetlerinin Peyzaj Çeşitliliğine Etkileri
Yazar: Karahan, Faris; Orhan, Tuba
Dergi: Alinteri Journal of Agriculture Science, Vol. 15 No. 2, 2012
Anahtar kelimeler: Biyolojik Çeşitlilik, Tarımsal Peyzaj, Kırsal Peyzaj, Uzundere

Uzundere ilçesi ve vadisi cografi yapi ve rakiminin düsük olmasi nedeniyle Erzurum'a göre ilik bir iklime sahip ilçenin güney ve batisinda karasaL, kuzey ve dogusunda Dogu Karadeniz iklimi hakimdir. Vadi içlerindeki mikroklima iklim özelligiyle ilçede narenciye üretimi disinda tüm sebze ve meyve üretimi yapilmaktadir. Ilçe alan kullanimlarinin %39,7'si çayir ve meraya, %12'si orman ve fundaliga ve % 9,8'i tarimsal faaliyetlere ayrilmistir. Tarimsal faaliyetler olarak bag-bahçe tarimi, meyve yetistiriciligi, seracilik, aricilik, alabalik yetistiriciligi, küçük ve büyükbas hayvan yetistiriciligi görülmektedir. En önemli ve yaygin tarimsal ürünler; arpa, bugday, misir, patates, fasulye, elma, armut, ayva, erik, visne, kiraz, dut, üzüm, nar, igde, incir, findik, üvez, hurma, kusburnu, bögürtlen, ceviz, kizilcik, seftali, musmula, kayisi olarak siralanabilir. Bu ürünlerin çogu geleneksel yöntemlerle üretilmektedir. Yapilan tarimsal aktiviteler dikkate alindiginda önemli derecede tarimsal peyzaj çesitliligi oldugu görülmektedir. Tarimsal peyzaj çesitliligi olusturan temel unsurlar (1) tarim, (2) hayvancilik ana kategorileri olarak ayrilabilecegi gibi tarimin daha çok bag-bahçe tarimi olarak vadi tabaninda ve hayvanciligin ise daha çok yüksek bölgelerde gerçeklestirildigi görülmektedir. Genel tarimsal anlayisin vadi tabaninda ekonomik nedenlerle peyzajin daha yesil ve korundugu, vadi sartlarinda ise yogun hayvancilik nedeniyle (1) erozyon, (2) ormansizlasma gibi sonuç- lar dogurdugu görülmektedir. Bu çalisma Uzundere ve yöresindeki genel peyzaj özelliklerini siniflandirmakta, tarim ve hayvanciliga dayali faaliyetlerin peyzaj yapisi ve çesitliligi üzerine etkilerini degerlendirmektedir.

Uzundere ilçesi ve vadisi cografi yapi ve rakiminin düsük olmasi nedeniyle Erzurum'a göre ilik bir iklime sahip ilçenin güney ve batisinda karasaL, kuzey ve dogusunda Dogu Karadeniz iklimi hakimdir. Vadi içlerindeki mikroklima iklim özelligiyle ilçede narenciye üretimi disinda tüm sebze ve meyve üretimi yapilmaktadir. Ilçe alan kullanimlarinin %39,7'si çayir ve meraya, %12'si orman ve fundaliga ve % 9,8'i tarimsal faaliyetlere ayrilmistir. Tarimsal faaliyetler olarak bag-bahçe tarimi, meyve yetistiriciligi, seracilik, aricilik, alabalik yetistiriciligi, küçük ve büyükbas hayvan yetistiriciligi görülmektedir. En önemli ve yaygin tarimsal ürünler; arpa, bugday, misir, patates, fasulye, elma, armut, ayva, erik, visne, kiraz, dut, üzüm, nar, igde, incir, findik, üvez, hurma, kusburnu, bögürtlen, ceviz, kizilcik, seftali, musmula, kayisi olarak siralanabilir. Bu ürünlerin çogu geleneksel yöntemlerle üretilmektedir. Yapilan tarimsal aktiviteler dikkate alindiginda önemli derecede tarimsal peyzaj çesitliligi oldugu görülmektedir. Tarimsal peyzaj çesitliligi olusturan temel unsurlar (1) tarim, (2) hayvancilik ana kategorileri olarak ayrilabilecegi gibi tarimin daha çok bag-bahçe tarimi olarak vadi tabaninda ve hayvanciligin ise daha çok yüksek bölgelerde gerçeklestirildigi görülmektedir. Genel tarimsal anlayisin vadi tabaninda ekonomik nedenlerle peyzajin daha yesil ve korundugu, vadi sartlarinda ise yogun hayvancilik nedeniyle (1) erozyon, (2) ormansizlasma gibi sonuç- lar dogurdugu görülmektedir. Bu çalisma Uzundere ve yöresindeki genel peyzaj özelliklerini siniflandirmakta, tarim ve hayvanciliga dayali faaliyetlerin peyzaj yapisi ve çesitliligi üzerine etkilerini degerlendirmektedir.