Türkçe Dil Bilgisi Öğretimine Bütüncül Bir Yaklaşım: Dil Bilgisiyle İlgili Kazanımların Program ve Ders Kitaplarındaki Görünümleri
A Holistic Approach to Teaching Turkish Grammar: Grammar Learning Outcomes in Curricula and Textbooks
Yazar: Albayrak, Fatma
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 10 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; teaching Turkish grammar,learning outcomes,curriculum,textbooks,method/technique ; Türkçe dil bilgisi öğretimi,kazanım,program,ders kitapları,yöntem/teknik

Temelde anlama ve anlatma becerilerini geliştirmeyi hedefleyen Türkçe eğitimi alanında, söz varlığı ve dil bilgisi öğretimiyle doğru orantılı bir programlama ve süreç tasarımına ihtiyaç duyulur. Bu araştırmada, Türkçe Dersi Öğretim Programındaki dil bilgisi öğrenme alanıyla ilişkili kazanımların beceri alanlarına dağılımı ve ders kitaplarındaki etkinliklerde görünüm sıklığı, etkinlik tasarımlarında tercih edilen yöntem/tekniklerin niteliği ve ele alınan konuların dağılımını ortaya koymak amaçlanmıştır. Nitel olarak planlanan araştırmada veriler, doküman analizi yöntemiyle elde edilmiş; veri kaynakları 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ve 2021-2022 eğitim-öğretim yılında okutulan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarından oluşturulmuştur. Doküman analizi tekniğiyle yapılan incelemede; programda, dil bilgisi öğrenme alanına giren kazanımların, sözcüklerin anlam boyutlarının tüm sınıf düzeylerinde kazandırılmasını destekleyenler ağırlıkta olmakla birlikte, dilin yapısal boyutlarının sınıf düzeylerine göre aşamalı olarak işlendiği ve tüm ders kitaplarında karşılık bulduğu görülmüştür. Dil bilgisi öğrenme alanıyla ilgili etkinliklerde kimi zaman iç içe geçen otuz sekiz farklı tekniğin kullanıldığı; bunların ağırlıklı olarak metin, cümle, sözcük/sözcük gruplarının yanı sıra paragraf, film/video, görsellere dayandırıldığı görülmüştür.

In the field of Turkish education, which aims to develop comprehension and expressive skills, creating curricula and designing a teaching process that is in direct proportion to the teaching of vocabulary and grammar is essential. The purpose of this study is to examine the distribution of learning outcomes related to grammar teaching in the Turkish Language Curricula in the skill areas, the frequency of their presence in textbook activities, the quality of the methods/techniques preferred in designing the activities, and the distribution of the topics covered. The study is qualitative by design. The data were collected by document analysis method, and the data sources consisted of the 2019 Turkish Course Curricula and the 5,6,7, and 8th-grade Turkish textbooks used in the 2021-2022 academic year. Document analysis was used in the analysis which revealed that the grammar learning outcomes that support semantic dimensions of words at all grade levels were prevalent, but the structural dimensions of the language were incrementally processed according to the increasing grade levels, and they existed in all textbooks. It was also observed that thirty-eight different techniques that sometimes intertwined were used in the activities in the field of grammar teaching and that those were mainly based on texts, sentences, words/phrases, paragraphs, movies/videos, and visuals.