İĞDIR OVASI YÜZEY TOPRAKLARININ BAZI FİZİKSEL ye KİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE STRÜKTÜREL DAYANIKLILIK ve EROZYONA DUYARLILIK ÖLÇÜTLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER
İĞDIR OVASI YÜZEY TOPRAKLARININ BAZI FİZİKSEL ye KİMYASAL ÖZELLİKLERİ İLE STRÜKTÜREL DAYANIKLILIK ve EROZYONA DUYARLILIK ÖLÇÜTLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER
Yazar: Sönmez, Koray; Özdemir, Nurullah
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 1-4, 2011

ÖzetBu araştırma İğdır ovasını temsiien ovanın 2>j4"lük kesiminden, tarla tarımıyapılmakta olan alanlardan ve yüzeyden (0-20 eni) alınan 21 adet toprak örneğiüzerinde yürütülmüştür.Toprakların kil, s il t -f kil, katyon değişim kapasitesi, Özgül yüzey alanı veorganik madde içerikleri ile strüktürel ayanaklılık indeksi, agregat stabilitesi,Boekel oram ve çatlamaya karşı duşarlılık değerleri arasında önemli pozitif, kiloranı, dispersiyon oranı, erozyon oram, geçirgenlik oranı ve toprak aşınım faktörüdeğerleri arasında da önemli negatif korelasyonlar saptanmıştır. Ayrıca, topraklarınkireç içerikleri ile dispersiyon oranı değerleri arasında önemli negatif, strüktüreldayanıklılık indeksi ile de önemli pozitif korelasyonlar elde edilmiştir. Topraklarındeğişebilir sodyum içeriği ile seçilen ölçütler arasında ise önemli ilişkiler kaydedilememiştir.Toprakların strüktürel ayanıkhlklarını ve erozyona duyarlılıklarını ortay dkoyabilmek amacıyla geliştirilmiş olan ölçütlere göre yapılan değerlendirmeler,birbirlerine oldukça benzer sonuçlar vermiştir. Bu durum seçilmiş bulunan ölçütlerinbirbirlerini desteklediklerini ya da tamamladıklarım göstermektedir.SummaryThe Relationship Between Some Physical and Chemical Properties andStructural Stability and Erodibilty of The Surface Soils of İğdır PlainThe objective of this research work was to investigate the relationship betweensome physical and chemical properties and indices of structural stability and erodibilityof the soils, and at the some time, to evaluate the structural deteriorationand susceptibility of the soils to erosion. For this purpose, 21 surface samples(0-20 cm) were collected from arable lands, İğdır plain, eastern part of Turkey.Significant correlations were found between clay content, silt + clay content,cation exchange capacity, specific surface area and organic matter content andstructural stability index, aggregat stability, Boekel's ratio, susceptibility to cracking,c)ay ratio, dispersion ratito, erosion ratio, permeability ratio and erodibilityfactor of the soils. In addition, a significant relationship was also found betweenlime content and structural stability index and dispersion ratio, but no relationshipwith exchangeable sodium content was noted.The ordering of the soils based on their structural stability and erodibilityvalues show that, the results ran parallel and support aeach other.

ÖzetBu araştırma İğdır ovasını temsiien ovanın 2>j4"lük kesiminden, tarla tarımıyapılmakta olan alanlardan ve yüzeyden (0-20 eni) alınan 21 adet toprak örneğiüzerinde yürütülmüştür.Toprakların kil, s il t -f kil, katyon değişim kapasitesi, Özgül yüzey alanı veorganik madde içerikleri ile strüktürel ayanaklılık indeksi, agregat stabilitesi,Boekel oram ve çatlamaya karşı duşarlılık değerleri arasında önemli pozitif, kiloranı, dispersiyon oranı, erozyon oram, geçirgenlik oranı ve toprak aşınım faktörüdeğerleri arasında da önemli negatif korelasyonlar saptanmıştır. Ayrıca, topraklarınkireç içerikleri ile dispersiyon oranı değerleri arasında önemli negatif, strüktüreldayanıklılık indeksi ile de önemli pozitif korelasyonlar elde edilmiştir. Topraklarındeğişebilir sodyum içeriği ile seçilen ölçütler arasında ise önemli ilişkiler kaydedilememiştir.Toprakların strüktürel ayanıkhlklarını ve erozyona duyarlılıklarını ortay dkoyabilmek amacıyla geliştirilmiş olan ölçütlere göre yapılan değerlendirmeler,birbirlerine oldukça benzer sonuçlar vermiştir. Bu durum seçilmiş bulunan ölçütlerinbirbirlerini desteklediklerini ya da tamamladıklarım göstermektedir.SummaryThe Relationship Between Some Physical and Chemical Properties andStructural Stability and Erodibilty of The Surface Soils of İğdır PlainThe objective of this research work was to investigate the relationship betweensome physical and chemical properties and indices of structural stability and erodibilityof the soils, and at the some time, to evaluate the structural deteriorationand susceptibility of the soils to erosion. For this purpose, 21 surface samples(0-20 cm) were collected from arable lands, İğdır plain, eastern part of Turkey.Significant correlations were found between clay content, silt + clay content,cation exchange capacity, specific surface area and organic matter content andstructural stability index, aggregat stability, Boekel's ratio, susceptibility to cracking,c)ay ratio, dispersion ratito, erosion ratio, permeability ratio and erodibilityfactor of the soils. In addition, a significant relationship was also found betweenlime content and structural stability index and dispersion ratio, but no relationshipwith exchangeable sodium content was noted.The ordering of the soils based on their structural stability and erodibilityvalues show that, the results ran parallel and support aeach other.