Ortaokul ve Lise Dönemindeki Öğrencilerin Sosyal ve Duygusal Öğrenme Becerilerinin Gelişimi için Ebeveyn Yeterlikleri
Ortaokul ve Lise Dönemindeki Öğrencilerin Sosyal ve Duygusal Öğrenme Becerilerinin Gelişimi için Ebeveyn Yeterlikleri
Yazar: Kılıç, Cihan; Çeliköz, Mine
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Child Development Education ; Çocuk Gelişimi Eğitimi ; Sosyal ve Duygusal Öğrenme.,Lise ve ortaokul öğrencileri.,Ebeveyn.,Yeterlik.

Bu araştırmada, ortaokul ve lise döneminde öğrenim gören öğrencilerin sosyal ve duygusal öğrenme becerilerini geliştirmek için ebeveynlerde bulunması gereken yeterliliklerin ve ebeveynlerin bu yeterliliklere ilişkin mevcut durumun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tarama modeliyle yürütülmüştür. Alan yazından ebeveynlerle ilgili yeterlilik ifade edebilecek 30 farklı durum tespit edilmiştir. Bu 30 farklı durum 8 alan uzmanının görüş ve önerilerinden geçirilmiştir. Elde edilen görüş ve öneriler doğrultusunda, 94 SDÖ ebeveyn aday yeterlik göstergesi CASEL SDÖ yeterlikler çerçevesi temelinde 5 boyutta oluşturulmuştur. Oluşturulan bu maddeler, kapsamını,  dil geçerliliğini ve SDÖ yeterlilik göstergesi bakımından uygun olup olmadığını incelemesi için 49 uzmandan oluşan çalışma grubunun görüşlerine sunulmuştur. Buna göre Öz farkındalık boyutunda 14, Öz yönetim boyutunda 22, Sosyal Farkındalık boyutunda 10, Sorumlu Karar Verme boyutunda 12, İlişki Becerileri boyutunda 16 olmak üzere toplamda 74 göstergeden oluşan SDÖ Ebeveyn Yeterlikleri Formu oluşturulmuştur. Hazırlanan form araştırmanın ikinci çalışma grubu olan 457 ebeveyne uygulanarak mevcut durum belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre her boyutta ebeveyn SDÖ yeterlikleri “çok yeterli” düzeyde bulunmuştur. Ebeveynlerin yaş ve eğitim düzeylerine göre; SDÖ yeterlik ortalamalarının ebeveynlerin yaşı ilerledikçe düşüş gösterdiği, eğitim düzeyine göre ise anlamlı bir ilişki olmadığı sonuçları elde edilmiştir. Araştırmada temel öneri olarak; ortaokul ve lise döneminde çocuğu olan ebeveynlere, sosyal ve duygusal öğrenme yeterliklerine uygun yaklaşımları benimsemeleri önerilmektedir.

Bu araştırmada, ortaokul ve lise döneminde öğrenim gören öğrencilerin sosyal ve duygusal öğrenme becerilerini geliştirmek için ebeveynlerde bulunması gereken yeterliliklerin ve ebeveynlerin bu yeterliliklere ilişkin mevcut durumun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tarama modeliyle yürütülmüştür. Alan yazından ebeveynlerle ilgili yeterlilik ifade edebilecek 30 farklı durum tespit edilmiştir. Bu 30 farklı durum 8 alan uzmanının görüş ve önerilerinden geçirilmiştir. Elde edilen görüş ve öneriler doğrultusunda, 94 SDÖ ebeveyn aday yeterlik göstergesi CASEL SDÖ yeterlikler çerçevesi temelinde 5 boyutta oluşturulmuştur. Oluşturulan bu maddeler, kapsamını,  dil geçerliliğini ve SDÖ yeterlilik göstergesi bakımından uygun olup olmadığını incelemesi için 49 uzmandan oluşan çalışma grubunun görüşlerine sunulmuştur. Buna göre Öz farkındalık boyutunda 14, Öz yönetim boyutunda 22, Sosyal Farkındalık boyutunda 10, Sorumlu Karar Verme boyutunda 12, İlişki Becerileri boyutunda 16 olmak üzere toplamda 74 göstergeden oluşan SDÖ Ebeveyn Yeterlikleri Formu oluşturulmuştur. Hazırlanan form araştırmanın ikinci çalışma grubu olan 457 ebeveyne uygulanarak mevcut durum belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre her boyutta ebeveyn SDÖ yeterlikleri “çok yeterli” düzeyde bulunmuştur. Ebeveynlerin yaş ve eğitim düzeylerine göre; SDÖ yeterlik ortalamalarının ebeveynlerin yaşı ilerledikçe düşüş gösterdiği, eğitim düzeyine göre ise anlamlı bir ilişki olmadığı sonuçları elde edilmiştir. Araştırmada temel öneri olarak; ortaokul ve lise döneminde çocuğu olan ebeveynlere, sosyal ve duygusal öğrenme yeterliklerine uygun yaklaşımları benimsemeleri önerilmektedir.