CUMHURİYET SENATOSUNUN 1961 ANAYASASI’NDA YER ALIŞ SÜRECİ VE KURUCU MECLİSTEKİ MÜZAKERELERİ
THE PROCESS OF RECRUITMENT OF THE SENATE OF THE REPUBLIC IN THE 1961 CONSTITUTION AND ITS NEGOTIATIONS IN THE CONSTITUENT ASSEMBLY
Yazar: Yahşi, Faruk
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 10 No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; 1961 Constitution,Senate of Republic,Constituent Assembly,Bicameral ; 1961 Anayasası,Cumhuriyet Senatosu,Kurucu Meclis,Çift Meclis

27 Mayıs 1960 askeri darbesinin ardından hazırlanan 1961 Anayasasının içeriğinin şekillenmesinde, Demokrat Parti’nin iktidarda kaldığı dönemde (1950-1960) yaşanan gerilimler etkili olmuştur. Anayasaya hâkim olan fikir, mecliste çoğunluğu elinde bulunduracak siyasi iktidarın frenlenmesidir. Bu fikir çerçevesinde; 1961 Anayasası kendinden önceki 1924 Anayasasına göre pek çok yenilik içermektedir. Bu yeniliklerden birisi de yasama organının çift meclis şeklinde düzenlenmiş olmasıdır. 1961 Anayasasına göre yasama organı Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere iki ayrı meclisten oluşmaktadır. Üst meclis işlevi görecek Cumhuriyet Senatosunun üye yapısı Millet Meclisinden farklı tasarlanmıştır. Millet Meclisinin tüm üyeleri genel oyla doğrudan seçmenler tarafından seçilmektedir. Cumhuriyet Senatosunda ise genel oyla belirlenmemiş üyeler de bulunmaktadır. Bunlar; askeri darbeyi gerçekleştiren Milli Birlik Komitesi üyeleri ve Cumhurbaşkanı tarafından atanan üyelerdir. Bu çalışmanın amacı; Cumhuriyet Senatosunun 1961 Anayasasında yer alış sürecini anayasayı hazırlamakla görevli Kurucu Mecliste yaşanan tartışmalar üzerinden ortaya koymaktadır. Yöntem olarak doküman analizinin benimsendiği çalışmada, birincil kaynak olarak kurucu meclis tutanakları incelenmiştir. Ayrıca döneme ait gazeteler ve akademik çalışmalar da incelenerek Cumhuriyet Senatosuna ilişkin tartışmalar analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Cumhuriyet Senatosunun demokrasi açısından kusurlu özelliklere sahip olduğu tespit edilmiştir.

The tensions experienced during the Democratic Party's rule (1950-1960) were influential in shaping the content of the 1961 Constitution, which was prepared after the May 27, 1960 military coup. The idea that dominates the constitution is to curb the political power that will hold the majority in the parliament. Within the framework of this idea; The 1961 Constitution includes many innovations compared to the previous 1924 Constitution. One of these innovations is that the legislature was organized as a bicameral.According to the 1961 Constitution, the legislative body consists of two separate chambers, the National Assembly and the Senate of the Republic. The member structure of the Senate of the Republic, which will function as the upper house, is designed differently from the National Assembly. All members of the National Assembly are elected directly by the electorate by universal suffrage. In the Senate of the Republic, there are also members who are not determined by universal suffrage. These; They are the members of the National Unity Committee who carried out the military coup and the members appointed by the President.The aim of this study; It reveals the process of the Senate of the Republic taking part in the 1961 Constitution through the debates in the Constituent Assembly, which is responsible for preparing the constitution. In the study, in which document analysis was adopted as the method, the minutes of the constituent assembly were examined as the primary source. In addition, the newspapers and academic studies of the period were examined and the discussions on the Senate of the Republic were analyzed. As a result of the analysis, it has been determined that the Senate of the Republic has flawed features in terms of democracy.