hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Annelerin Çocuk Yetiştirme Tutumlarının Çocukların Tüketim Davranışına Yansıması
Reflection of Mothers' Child Rearing Attitudes to Child Consumption Behavior
Yazar: Aydın, Hatice; Ayhan, Didem
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Annelik Tutumları,PARI ölçeği,Sosyal Tüketim,Materyalist Tüketim

Anne-çocuk ilişkisinin niteliği güçlü olduğunda ve anne çocuğuna karşı olumlu tutum sergilediğinde çocuklarının gelişimi ve sosyalleşmesi mümkün olabilmektedir. Özellikle, annenin tutumlarının şekli çocuğun sosyal ya da materyalist tüketim davranışı sergilemesinde de etkili olabilmektedir. Bu araştırmanın konusu, annelerin çocuk yetiştirme tutumlarının çocukların tüketim davranışlarına etkisinin materyalist ve sosyal tüketim açısından tespit edilmesidir. Araştırma, Balıkesir’in Bandırma ilçesinde ikamet eden ve okul öncesi çağda çocuğu olan annelerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Sosyo-demografik veri toplama formu, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği (PARI), Sosyal tüketim ölçeği ve Materyalizm Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; baskıcı ve eğitici annelik tutumunun doğru satın alma kararına ve bilinçli tüketimi öğretmeye yönelik olan sosyal tüketim davranışı üzerinde pozitif yönde anlamlı etkisi bulunmaktadır. Reddedici annelik tutumunun ise sosyal tüketim üzerinde negatif yönde anlamlı etkisi vardır. Ayrıca baskıcı ve reddedici annelik tutumunun materyalist tüketim üzerinde pozitif yönde anlamlı etkiye sahip olduğu gözlenmiştir.

When the quality of the mother-child relationship is strong and the mother has a positive attitude, their children can develop and socialize.In particular, the mother's attitudes shape can also be effective in the socialization of the child or the display of materialist consumption behavior. The subject of this study is to determine the effects of mothers' child-rearing attitudes on children's consumption behavior in terms of materialist and social consumption. The research was carried out by making with mothers who live in the district of Bandırma in Balıkesir and have children in preschool age. Socio-demographic data collection form, Parental Attitude Research Instrument, Social Consumption Scale and Materialism Scale were used in the study. As a result of the analysis; oppressive and educational maternity attitude has a positive effect on social consumption aimed at teaching the right purchase decision and conscious consumption. Refusing motherhood attitudes have a negative effect on social consumption. In addition, it was observed that oppressive and rejecting motherhood attitudes had a positive effect on materialist consumption.
Türkiye’de Atık Yönetimi ve Sıfır Atık Projesinin Değerlendirilmesi: Ankara Örneği
Evaluation of Waste Management and Zero Waste Project in Turkey: Case of Ankara
Yazar: Yaman, Kemal; Gül, Murat
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Atık,Atık Türleri,Atık Yönetimi,Sıfır Atık,Ankara

Bu çalışmanın amacı Ankara’da ikamet eden vatandaşların atık yönetimi ve sıfır atık projesine yönelik algılarını ölçmektir. Çalışmanın evrenini Ankara’nın Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Sincan, Pursaklar ve Yenimahalle ilçelerinde ikamet eden 4.899.528 kişi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise = 0.05 anlamlılık ve  ± 0.05 hata payına göre 384 kişi oluşturmuştur. Toplam 900 adet anket formu dağıtılmış, bunlardan 648 adedi değerlendirmeye alınmıştır. Elde edilen verilere güvenilirlik ve geçerlilik analizleri, faktör analizi, T-Testi ve ANOVA testi gibi testler uygulanmıştır. Sonuçta, katılımcıların evlerde oluşan katı atıkları sıfır atık projesine uygun olarak ayrıştırma konusunda yeterince özenli davranmadıkları, bulundukları bina veya yerleşkelerin hangi tarihte sıfır atık projesine dâhil olması gerektiği konusunda bilgi sahibi olmadıkları, atıkların kaynağında ayrıştırılması uygulamasına ise kısmen katıldıkları tespit edilmiştir.

The purpose of this study is to measure the perceptions of the citizens residing in Ankara towards waste management and the zero waste projections. The population of the study consists of 4,899,528 people residing in Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Sincan, Pursaklar and Yenimahalle districts.  The sample of the study, on the other hand, consisted of 384 people according to = 0.05 significance and ± 0.05 margin of error. A total of 900 questionnaires were distributed, 648 of which were evaluated. Tests such as reliability and validity analysis, factor analysis, T-Test and ANOVA test were applied to the data obtained. As a result, it was determined that the participants did not be attentive in separating the solid wastes generated in the houses in accordance with the zero waste project, they did not have information about when the buildings or campuses they were located should be included in the zero waste project, and they partially participated in the practice of sorting the wastes at the source.
Entropi Temelli TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri ile Bankacılık Sektöründe Finansal Performans Değerlendirmesi
Evaluation of Financial Performance in Banking Sector Using Entropy Based TOPSIS and VIKOR Methods
Yazar: Yılmaz, Ökkeş; Yakut, Emre
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Entropi yöntemi,VIKOR yöntemi,TOPSIS yöntemi,Finansal performans

Bankacılık sektörü finansal sistemin önemli bir parçası olarak yer alır. Bankacılık sektörünün kaynak dağılımı ve finansal aracılık görevi açısından etkin ve verimli çalışması, ülke ekonomisi açısından çok önemlidir. Dolayısıyla ekonomiler içerisinde oldukça kritik noktada bulunan bankaların finansal performanslarının değerlendirilmesi büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada; Borsa İstanbul (BİST)’da işlem gören 22 bankanın 2009-2018 yılları arası finansal performanslarının, Topsis ve Vikor çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilerek belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 26 adet kriter kullanılmıştır. Kullanılan kriterlerin ağırlıkları Entropi yöntemiyle hesaplanmıştır. Daha sonra Topsis ve Vikor yöntemleriyle performans analizi yapılmış, değerlendirme sonucunda her iki yöntemde de ilk üç sırada aynı bankaların yer aldığı tespit edilmiştir. “Likit Aktifler / Kısa Vadeli Yükümlülükler” oranı en yüksek değeri alan kriter olarak elde edilmiştir. Bankalar bazında incelendiğinde alt sıralarda kalan bankalarda bu oranın düşük olduğu gözlemlenmiştir. Bankaların öne çıkan maksimum yönlü kriterler ile ilgili banka yapısını güçlendirici ve öne çıkan minimum yönlü kriterler ile ilgili de düşük seviyede tutacak çalışmalar yapmaları önerilebilir.

The banking sector is an important part of the financial system. The effective and efficient function of the banking sector, in terms of the duties of distribution of resources and financial mediation, is rather important for the national economy. Therefore, it is of great importance to evaluate the financial performance of banks, which are at critical points in economies.In this study, it was aimed to evaluate the financial performances of 22 banks, which operated in Borsa Istanbul (BIST) from 2009 to 2018, by using the Topsis and Vikor multi-criteria decision-making methods. In the study, 26 criteria were taken into consideration. The weights of the criteria that were used in the study were calculated by using the Entropy method. Then, performance analyses were conducted by using the Topsis and Vikor methods. The findings highlight that the same banks were in the first three places in the both methods. The ratio of “Liquid Assets / Short Term Liabilities” has been obtained as the criterion that gets the highest value. When analyzed on the basis of banks, it is observed that this ratio is low in banks that are in the lower ranks. It may be suggested that banks should carry out studies that will strengthen the bank structure related to the prominent maximum directional criteria and keep the minimum directional criteria at a low level.
Küresel Ekonomik Politik Belirsizliğin Türkiye CDS Primi ve BİST Bankacılık Endeksi Üzerindeki Volatilite Etkileşimi: DCC-GARCH Modeli Uygulaması
The Volatility Spillovers of the Global Economic Politic Uncertainity to Turkey CDS Spread and BIST Banking Index: DCC-GARCH Model Application
Yazar: Gürsoy, Samet; Kılıç, Ethem
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Küresel Ekonomik Politik belirsizlik Endeksi,CDS Primi,BIST Banka Endeksi,DCC-GARCH Modeli ; Global economic policy uncertainty index,CDS Spread,BIST bank index,DCC-GARCH model

Finansal piyasalar, öncelikle güven ve barış ortamında sürdürebilmektedir. Bu durum teknolojik ilerleme ile birlikte daha hassas bir hale gelmiştir. Dünyanın bir köşesinde ki risk ve belirsizlik bilgisi iletişim araçları ile hızlıca dünyayı dolaşarak bir anda herkesi ilgilendir hale gelebilmektedir. Bu durum bu risk ve belirsizliklerin finansal piyasalarda yakından takibini zorunlu kılmaktadır.Bu çalışmada, küresel piyasalarda gerçekleşen ekonomik ve politik belirsizlik durumunun Türkiye’de finansal piyasalar üzerindeki etkisi araştırılmak istenmiştir. Bu doğrultuda, Baker vd. (2016) ile Davis (2016) tarafından hazırlan (GEPU) küresel ekonomik politik belirsizlik endeksi ile Türkiye 5 yıllık CDS primleri ve BİST bankacılık endeksi değişkenleri seçilmiştir. Değişkenler arasında Mart 2010- Ekim 2020 dönemlerince aylık veriler kullanılarak DCC-GARCH modeli çalıştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda GEPU endeksi ile CDS primi, BİST bankacılık endeksi arasında iki yönlü güçlü volatilite etkileşimi gerçekleştiği bulgusuna ulaşılmıştır.

Financial markets can be sustained primarily in an environment of trust and peace. This situation has become more sensitive with technological progress. Risk and uncertainty information in a corner of the world can quickly travel the world with communication tools and become of interest to everyone. This situation necessitates the close monitoring of these risks and uncertainties in financial markets.In this study,it was asked to investigate teh effect of the political and economic uncertainty situation on the financial markets of the turkey. Therefore, it was selected the (GEPU)global economic policy uncertainty index, and  5-year CDS spread and BİST banking index variables DCC-GARCH model was run using monthly data between varibles for the period March 2010- October 2020. As a result of the study, it was found that there was a two-way strong volatility interaction between the GEPU index and the CDS spread and Bist banking index.
Tedarik Zincirinde Bilgi Entegrasyonunun İşletmelerinin Operasyonel Performansları Üzerine Etkisi: İmalat İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma
Impact of Information Integration in the Supply Chain on Operational Performance of Businesses: A Research on Manufacturing Businesses
Yazar: Demirdöğen, Serkan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Supply Chain Management,Information Integration,Operational Performance ; Tedarik Zinciri Yönetimi,Bilgi Entegrasyonu,Operasyonel Performans

Bu çalışmanın temel amacı tedarik zincirinde bilgi entegrasyonunun işletmelerin operasyonel performansı üzerindeki etkisinin tespit edilmesidir. Ayrıca bu çalışma kapsamında bilgi kalitesi, bilgi teknolojileri ve bilgi güvenliğinin tedarik zincirinde bilgi entegrasyonu üzerindeki etkisi de tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda hazırlanan anket formu 2020 yılı eylül-ekim aylarında Erzincan Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı imalat işletmelerine uygulanmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden 145 işletmeden elde edilen veriler bu araştırmanın veri tabanını oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda, tedarik zincirinde bilgi entegrasyonunun işletmelerin operasyonel performansları üzerinde olumlu ve pozitif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bilgi kalitesi, bilgi teknolojileri ve bilgi güvenliğinin de tedarik zincirinde bilgi entegrasyonu üzerinde olumlu ve pozitif bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.

The main purpose of this study is to determine the effect of information integration on the operational performance of businesses in the supply chain. In addition, within the scope of this study, the impact of information quality, information technologies and information security on information integration in the supply chain has been tried to be determined. The questionnaire form prepared for these purposes was applied to manufacturing enterprises registered in Erzincan Chamber of Commerce and Industry in September-October 2020. The data obtained from 145 enterprises that accepted to participate in the study constitute the database of this research. As a result of the research, it has been determined that information integration in the supply chain has a positive and positive effect on the operational performance of the enterprises. In addition, it has been determined that information quality, information technologies and information security have a positive and positive effect on information integration in the supply chain.
Dış Ticaretin İstihdama Etkisi: OECD Ülkeleri Üzerine Panel Veri Analizi
The Impact of Foreign Trade on Employment: Panel Data Analysis on OECD Countries
Yazar: Ersungur, Ş. Mustafa; Özdemir, Dilek; Tığtepe, Elifnur
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Foreign Trade,Employment,OECD Countries,Foreign Trade, Employment, OECD Countries ; Dış Ticaret,İstihdam,OECD Ülkeleri

Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan birçok ülkenin en temel problemlerinden birisi işsizliktir. İstihdamı artırmak amacıyla çeşitli politikalar uygulayan ülkeler, teoride kabul gören dış ticaretin istihdamı artırdığı yönündeki varsayımdan hareketle çeşitli dış ticaret faaliyetlerinde bulunur ve istihdamının artması yönünde bir beklenti içine girerler. Bu çalışma dış ticaretin istihdamı etkileyip etkilemediğini 20 OECD ülkesi için araştırmaktadır. Analiz, 1980-2018 yılları için gerçekleştirilmiştir. Dış ticaret ve istihdam arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla panel veri analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi ortaya koymak için CCEMG tahmincisi, kısa dönem ilişki için ise Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) nedensellik testi kullanılmıştır. Test sonuçlarına göre uzun dönemde panelin tümünde ihracat ve ihracatın karesi ile istihdam arasında anlamlı bir ilişki tespit edilemezken, ithalat ve sabit sermaye ile istihdam arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki tespit edilmiştir.

One of the main problems of both many developed and developing countries is unemployment. Countries which are applying policies  to increase employment, based on the assumption that foreign trade increases employment in theory,  engage in various foreign trade activities and expect an increase in their employment. This study researches whether foreign trade affect employment for 20 OECD countries. The analysis was done for the years 1980-2018.  CCEMG estimator was used to reveal the long-term relationship between variables, Emirmahmutoğlu and Köse (2011) causality test was used for the short-term relationship as well. According to the test results, while no significant relationship was found between the export and the square of exports and employment in the entire panel in the long run, a significant and positive relationship was found between imports, fixed capital and employment.
Özel Sermayeli Mevduat Bankalarında Performans Analizi: SWARA-RAFSI Bütünleşik Model Uygulaması
Performance Analysis in Privately-Owned Commercial Banks: Implementation of The SWARA-RAFSI Integrated Model
Yazar: Demir, Gülay
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Özel Sermayeli Mevduat Bankaları,Performans Analizi,RAFSI,SWARA,Türk Bankacılık Sektörü ; Performance Analysis,Privately-Owned Deposit Banks,RAFSI,SWARA,Turkish Banking Sector

Çalışmanın amacı, 2014-2019 dönemi için Türk bankacılık sektöründe faaliyette bulunan özel sermayeli mevduat bankalarının finansal performansını analiz etmektir. Bu amaçla performans analizinde SWARA-RAFSI yöntemlerinden oluşan yeni bir hibrid model önerilmiştir. Çalışmada ilk olarak önceki literatür doğrultusunda 10 adet finansal performans kriteri belirlenmiştir. Ardından belirlenen finansal performans kriterlerinin ağırlıkları subjektif bir ağırlıklandırma yöntemi olan SWARA ile bulunmuştur. Bankaların performans sıralamasının belirlenmesinde ise en yeni ÇKKV yöntemlerinden biri olan RAFSI kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre en önemli performans kriteri sermaye yeterlilik oranı iken, en önemsiz performans kriteri ise etkinsizlik oranı kriteridir. Dolayısıyla, finansal açıdan yüksek performans hedefine ulaşmak isteyen bankalar, öncelikli olarak sermaye yeterlilik oranını arttırmalılardır. Ayrıca, banka performans sıralamasında ilk beş yıl Akbank'ın, 2019 yılında ise Yapı ve Kredi Bankası'nın en yüksek finansal performansa sahip bankalar oldukları belirlenmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçlar güçlü ve sağlam bir bankacılık sisteminin kurulması konusunda karar verici mekanizmalara katkı sağlayabilir.

The purpose of this study is to analyze the financial performance of privately-owned commercial banks operating in the Turkish banking sector for the period 2014-2019. For this purpose, a new hybrid model consisting of SWARA-RAFSI methods has been proposed in performance analysis. In the study, firstly, 10 financial performance criteria are determined in line with the previous literature. Then, the weights of the determined financial performance criteria are found using SWARA, which is a subjective weighting method. RAFSI, one of the newest MCDM methods, is employed in determining the performance rankings of banks. According to the findings of the study, while the most important performance criterion is the capital adequacy ratio, the least important performance criterion is the inefficiency ratio criterion. Therefore, banks that want to achieve high financial performance should primarily increase their capital adequacy ratio. In addition, it is determined that Akbank (in the first five years) and Yapı and Kredi Bank (in 2019) are the banks with the highest financial performance in the bank performance ranking. The results obtained in the study may contribute to decision-making mechanisms for the establishment of a strong and robust banking system.
Paylaşımlı Elektrikli Scooter Hizmetlerini Kullanma Niyetinde Etkili Olan Faktörler
Factors Affecting Usage İntention of Shared Electric Scooter Services
Yazar: Bölen, Mehmet Cem; Çeliker, Orhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Shared E-Scooter,Value based Adoption Model,Micro-mobility ; Paylaşımlı E-Scooter,Değer Temelli Benimseme Modeli,Mikro Mobilite

Bu çalışmada tüketicilerin paylaşımlı e-scooter hizmetlerini benimsemelerinde etkili olan faktörler “Değer Temelli Benimseme Modeli” perspektifinden incelenmiştir. Bu kapsamda geliştirilen araştırma modeli, daha önce Türkiye’de paylaşımlı e-scooter hizmetini kullanmış 118 kişiden toplanan veriler kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi tekniği ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda tüketicilerin, paylaşımlı e-scooter hizmetlerini kullanışlı ve eğlenceli bir ulaşım aracı olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte paylaşımlı e-scooter hizmetleri ücretlerinin, bu hizmetlerin tüketiciler için sundukları değeri olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir. Son olarak tüketicilerin, paylaşımlı e-scooter hizmetlerini değerli bir hizmet olarak gördükleri ve söz konusu hizmetleri kullanmalarını güçlü şekilde etkilediği ortaya koyulmuştur.

In this study, the factors affecting consumers' adoption of shared e-scooter services were examined from the perspective of “Value-based Adoption Model”. The structural equation modeling technique (SEM) was employed to evaluate the proposed research model, and the proposed model was empirically tested using data collected from 118 actual users of shared e-scooter services in Turkey. The results showed that consumers perceive shared e-scooter services as a useful and enjoyable means of transportation. On the other hand, it was observed that the perceived price of e-scooter shared services was negatively associated with perceived value. Lastly, It has been demonstrated that consumers see shared e-scooter services as a valuable service, and this strongly affects their use of these services.
Covid-19 Salgını Sürecinin İşgücü Piyasaları Üzerine Etkisi: Uygulamalı Bir Araştırma
The Effect of Covid-19 Epidemic Process on Labor Markets: An Applied Research
Yazar: Noyan Yalman, İlkay; Aydın Ünal, Esra; Koşaroğlu, Şerife Merve
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Covid-19 Epidemic,Epidemic Economy,Labor Market ; Covid-19 Salgını,Salgın Ekonomisi,İşgücü Piyasası

İnsan sağlığı ve hayatıyla ilgili endişelerin giderek artmasına neden olan Covid-19 salgını sürecinden, dünya ekonomilerinin önemli ölçüde etkilendiği görülmüştür. Salgın döneminde, dünyanın en gelişmiş ekonomileri de dahil olmak üzere, pek çok ekonomi son yılların en büyük daralma sürecine girmiştir. Bu durum Covid-19 salgınının, ülke ekonomilerine yaptığı etkiler ve geri toparlanmanın ne kadar süreceği gibi konularda büyük merak oluşturmuştur. Temel olarak Covid-19 salgınını kontrol altına almak için alınan tedbirler, çoğu sektörde üretimin durma noktasına gelmesine yol açarak işgücü piyasalarını derinden etkilemiştir. Salgın döneminde dünyada rekor düzeyde işsizlik artışı olmuştur. Bununla birlikte, salgın sürecinde nitelik olarak uygun olan bazı sektörlerde dijitalleşme doğrultusunda evden çalışma olgusunun ön plana çıktığı görülmüştür. Bu çerçevede, Covid-19 salgını döneminde işgücü piyasalarında ortaya çıkan eğilimleri belirlemek üzere bir anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, salgının yol açtığı arz şoku, işgücü talep ve arzının yanı sıra işgücü piyasasının işleyişini de etkilemiştir.

It has been observed that the world economies have been significantly affected by the Covid-19 epidemic process, which has caused increasing concerns about human health and life. During the epidemic period, many economies, including the most developed economies of the world, have entered the biggest recession in recent years. This situation has created great curiosity about effects of the Covid-19 epidemic on the economies of the country and how long the recovery will take. Basically, the measures taken to contain the Covid-19 epidemic have deeply affected the labor markets by causing production to come to a halt in most sectors. During the epidemic period, there was a record increase in unemployment in the world. However, in some sectors that are qualitatively suitable, it has been observed that working from home has come to the fore in the direction of digitalization. In this context, survey questions were prepared to determine the trends in the labor markets during the Covid-19 epidemic. The results obtained were that the supply shock caused by the epidemic affected the demand and supply of labor as well as the functioning of the labour market.