Özel Yetenekli Çocukları Olan Ebeveynlerin Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi
Özel Yetenekli Çocukları Olan Ebeveynlerin Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi
Yazar: Balbay, Canan; Özak, Hakan
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 15 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management) ; Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç) ; Özel yetenekli çocuk,Ebeveyn Farkındalığı.,Üstün Zeka,Özel Yetenek

Ailenin, tüm çocukların hayatında olduğu gibi özel yetenekli çocukların yetenek ve potansiyellerinin gelişiminde de kritik bir rolü vardır. Ebeveynler, özel yetenekli çocuklarının bireysel yeteneklerinin farkında olmalı ve onların kapasitelerini en üst düzeyde geliştirmelerine destek olabilmelidir. Çocuklarının yeteneklerini, ilgi alanlarını ve kapasitelerini en üst düzeye çıkarma sorumluluğu; onları dikkatlice gözlemleyerek, anlamaya çalışarak, doğru ve olumlu yönlendirmelerde bulunarak yerine getirilebilir. Bu çalışmada, özel yetenekli çocuğa sahip ebeveynlerin çocuklarına yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Afat (2013) tarafından geliştirilen "Ebeveyn Farkındalıkları Ölçeği" ve bir kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında çocukları Bandırma Bilim ve Sanat Merkezinde eğitim gören 155 ebeveyn katılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ebeveyn farkındalıkları ölçeği alt puanlarının cinsiyet türü, eğitim düzeyi ve meslek değişkenine göre mükemmeliyetçilik, stres-çatışma ve motivasyon-başarı boyutunda anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Katılımcıların özel yetenekliler ile ilgili eğitime katılmaları, anne babanın birliktelik durumu, çocuk sayısı, yaşı ve aylık geliri değişkenlerinin farkındalık düzeylerinde bir farklılığa neden olmadığı görülmüştür. Araştırmaya katılan ebeveynlerin büyük çoğunluğunun farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Özel yetenekli çocuklar gerektiğinde ve doğru destek sağlandığında tam potansiyellerini kullanarak daha da başarılı olabilmektedirler.

Ailenin, tüm çocukların hayatında olduğu gibi özel yetenekli çocukların yetenek ve potansiyellerinin gelişiminde de kritik bir rolü vardır. Ebeveynler, özel yetenekli çocuklarının bireysel yeteneklerinin farkında olmalı ve onların kapasitelerini en üst düzeyde geliştirmelerine destek olabilmelidir. Çocuklarının yeteneklerini, ilgi alanlarını ve kapasitelerini en üst düzeye çıkarma sorumluluğu; onları dikkatlice gözlemleyerek, anlamaya çalışarak, doğru ve olumlu yönlendirmelerde bulunarak yerine getirilebilir. Bu çalışmada, özel yetenekli çocuğa sahip ebeveynlerin çocuklarına yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Afat (2013) tarafından geliştirilen "Ebeveyn Farkındalıkları Ölçeği" ve bir kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında çocukları Bandırma Bilim ve Sanat Merkezinde eğitim gören 155 ebeveyn katılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ebeveyn farkındalıkları ölçeği alt puanlarının cinsiyet türü, eğitim düzeyi ve meslek değişkenine göre mükemmeliyetçilik, stres-çatışma ve motivasyon-başarı boyutunda anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Katılımcıların özel yetenekliler ile ilgili eğitime katılmaları, anne babanın birliktelik durumu, çocuk sayısı, yaşı ve aylık geliri değişkenlerinin farkındalık düzeylerinde bir farklılığa neden olmadığı görülmüştür. Araştırmaya katılan ebeveynlerin büyük çoğunluğunun farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Özel yetenekli çocuklar gerektiğinde ve doğru destek sağlandığında tam potansiyellerini kullanarak daha da başarılı olabilmektedirler.