Çileklerde Fenotipik Tanımlama
Phenotyping of Strawberry
Yazar: Gündüz, Kazım; Özdemir, Emine
Dergi: Bahçe, Vol. 46 No. (Özel Sayı 1) 5. Uluslararası Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 2017
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Çilek,fenotipik tanımlama,bitki özellikleri,ıslah ; Strawberry,phenotyping characterization,plant qualities,breeding

Amerikan tarım bakanlığı tarafından RosBREED başlıklı Rosaceae familyasından 4 türü içeren (elma, şeftali, kiraz–vişne ve çilek) fenotipik tanımlama projesi tamamlanmıştır. Bu türler ile ilgili büyük ölçekli fenotipik protokoller hazırlanmıştır. Çileklerde fenotipik protokol 4 ıslah programı tarafından (Oregon, Michigan, New Hampshire, Kaliforniya ve Florida) 4 kategoriyi (fenoloji ve çiçek özellikleri, bitki özellikleri, meyve özellikleri ve meyve kimyasal özellikler) içermektedir. Bu çalışmada amaç, ülkemizdeki ıslah programlarına bu kategorileri tanıtmak ve değişik ıslah programlarından gelen 27 referans çilek (RÇ) çeşidi kullanılarak ülkemiz çilek ıslah programlarından gelen 15 yerli çilek (YÇ) çeşidini tanımlamaktır. Bu kapsamda 37 özellik tanımlanmış olup, 26 özellik değerlendirilmiştir. Sonuç olarak fenoloji ve çiçek özellikleri ile bitki özellikleri bakımından referans olarak kullanılan çeşitlere benzer özelliklerde çeşitler ıslah edildiği belirlenmiştir. Ülkemizde, meyve dış özelliklerinden şekil bakımından; küresel konik, görünüş bakımından; albenisi ortanın üzerinde; aken rengi bakımından; koyu, aken pozisyonu olarak, üzerinde; dış renk bakımından, kırmızı; parlaklık bakımından; orta, meyve kabuk sertliği bakımından; yumuşak, kaliks büyüklüğü bakımından; ortanın üzerinde, kaliksin pozisyonu bakımından; düz, meyve iç özelliklerinden meyve et sertliği bakımından; yumuşak, iç renk bakımından; açık kırmızı, iç renk dağılımı bakımından; %51.8 ile orta düzeyde, tat/aroma bakımından ise yüksek düzeyde çeşitler ıslah edildiği belirlenmiştir.

The RosBREED Project which includes 4 crops (apple, peach, cherry and strawberry) from Rosaceae family to characterize phenotyping was completed with the financial support of USDA–NIFA. Large–scale, standardized phenotyping protocols have been set up for each crop. The standardized phenotyping protocol for strawberries was agreed upon by the breeding team in Oregon, Michigan, New Hampshire, California and Florida and includes four trait categories: phenology and other flower–related traits, plant characteristics, fruit characteristics, and fruit chemistry traits. This study aims to introduce this category to the breeding programs in our country. 27 different strawberry cultivars have been used as reference to characterize 15 cultivars of strawberries that are breaded in our country. In this context, 37 different properties are investigated and 26 properties are evaluated. We have concluded that we have breaded strawberry cultivars similar to the reference ones in terms of phenology and flower properties. It is globose conic in respect of external fruit properties, appearance is above average, achene colour is dark, achene position is even, external colour is red, gloss is average, skin strength is soft, calyx size is above equal, calyx position is flat. In terms of fruit internal properties, firmness is soft, internal colour is light red, depth of internal color is at 51.8%level and average level, aroma is at high level.