Sabahattin Ali’nin “Ses” Hikâyesinde Mekân-İnsan İlişkisi
The Place and Character Relationship in Sabahattin Ali’s Story of “Ses”
Yazar: Eronat, Kamuran
Dergi: Erdem No. 59, 2011
Anahtar kelimeler: Mekân,insan,karakter,davranış,psikoloji ; Sebahattin Âli,Ses,place,person,character,behavior,psychology,prisoners

“Memleketçi Edebiyat”ın en güçlü hikâyecilerinden biri olan SabahattinAli, özellikle güçlü gözlem ve tasvirleri ile dikkatleri üzerinde toplamayıbaşarmış ve bu bağlamda kaleme aldığı realist çizgideki eserleri ileTürk toplumunun genel dokusuna temas etmeye çalışmıştır.Türk dilinin anlatım zenginliğine son derece hakim olan SabahattinAli, hikâyelerinde ince detaylara gösterdiği hassasiyetle tanınmışve estetik yönü güçlü hikâyeler kaleme almıştır. Hikâye tekniğindeoldukça deneyimli ve bilgili olan sanatçı, bu türün temel yapısınıoluşturan mekâna ve karakter oluşumuna gösterdiği özenle de önplana çıkmaktadır. Nitekim sanatçının “Ses” hikâyesi, mekânın insankarakterine yön veren dokusu ile dikkatleri toplamakta, kendisinin buunsurun önemine gösterdiği hassasiyet; onun ne kadar önemli birsosyal bilimci olduğunu da ortaya koymaktadır.Hikâyede olay örgüsündeki devinimin farklı mekânlarda hızkazanması, karakter gelişimine destek veren unsurların, özellikle dedar ve geniş çerçeveli mekânlardaki eşya, araç ve gereçlerin ön planaçıkması; yazarın tekniğinin, seçiciliğinin ve dikkatli değerlendirmelerininbirer göstergesi sayılır. Bu perspektiften değerlendirecek olursak “Ses”hikâyesi, sadece içerdiği tematik zenginlik ve duygu yoğunlaşmasındakiniteliklerle değil, “mekân-insan” birlikteliğindeki realist çizgilerleayrıcalıklı bir değer taşımakta, ayrıntılardaki gizemli oluşumlar dainsan psikolojisinin travmatik yapısını ortaya çıkartmakta ve böylelikle,hikâyedeki edebi ve estetik zenginlik üst noktalara taşınmaktadır. 

As one of the most predominant narrators of “Country Letter”,Sabahattin Ali accomplished to draw attentions by his powerful observations and descriptions. He also tried to touch on the Turkishsociety’s general formation by his realist works.Having a comprehensive knowledge of expressive richness ofTurkish language, Sabahattin Ali is known by his sensitivity to subtledetails and his aesthetically influential stories. As an experienced andsophisticated artist in narrative techniques, he stands out with hisattentiveness to place and character formation that composes the basisof narration. Thus Sabahattin Ali’s story of “Ses” draws attentions withthe shaping effect of place on human character; and his attentivenessto the importance of this fact proves that he was a significant socialscientist.The acceleration of the movement in the plot in different placesand distinguishing property of the elements supporting the characterdevelopment, specifically the objects and the equipments in narrowand wide framed places are among the indicators of the narrator’stechnique, his selective and careful evaluations. From this point ofview, the story of “Ses” carries a privileged value not only with thethematic richness and the properties in the emotional intensity butalso with the realistic approaches to place and character relationship.The mysterious formations in the details also reveal the traumaticstructure of the human psychology. Consequently the literary andaesthetic prosperity in the story reaches to peak points.