hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE dürt- FİİLİYLE “(yağ, merhem …) sürmek” ANLAMINDA EŞ DEĞER KULLANILABİLEN FİİLLER
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE dürt- FİİLİYLE “(yağ, merhem …) sürmek” ANLAMINDA EŞ DEĞER KULLANILABİLEN FİİLLER
Yazar: Salan, Erkan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Eski Anadolu Türkçesi,fiiller,anlam

Eski Anadolu Türkçesi dönemi için çeşitli konuların incelenmeye muhtaç olduğu ifade edilebilir. Fiillerin anlam özellikleri, dikkat çekici konulardan biridir. Eski Anadolu Türkçesi döneminde bir anlamın pek çok fiille karşılanabildiği kullanımlara rastlanmaktadır. Bu fiillerin bazıları sık kullanılırken bazılarının da ya bir eserde ya da birkaç eserde seyrek kullanıldığı görülür. Bu durum, herhangi bir anlam için farklı dönemlerde farklı fiillerin yaygın veya seyrek kullanılabildiğini gösterir. Bu kullanımlara ait fiil zenginliğinin tespiti, hem çalışmamıza konu alan Eski Anadolu Türkçesi hem de Türkçenin diğer dönemleri için gereklidir. Çalışmada; Eski Anadolu Türkçesi döneminde sür- / sürt-, ṭut- / dut-, yaḳ-, ur- / vur-, ḳo- / ḳoy-, ṣıġa- / ṣıva-, vir-, çek-, dart- ve bıraḳ- fiillerinin dürt- fiiliyle “(yağ, merhem ...) sürmek” anlamında eş değer kullanılabilen fiiller olduğu örneklerle ifade edilmiş ve fiillerin bu anlamı nasıl kazandığı konusunda çeşitli görüşler öne sürülmüştür.

Eski Anadolu Türkçesi dönemi için çeşitli konuların incelenmeye muhtaç olduğu ifade edilebilir. Fiillerin anlam özellikleri, dikkat çekici konulardan biridir. Eski Anadolu Türkçesi döneminde bir anlamın pek çok fiille karşılanabildiği kullanımlara rastlanmaktadır. Bu fiillerin bazıları sık kullanılırken bazılarının da ya bir eserde ya da birkaç eserde seyrek kullanıldığı görülür. Bu durum, herhangi bir anlam için farklı dönemlerde farklı fiillerin yaygın veya seyrek kullanılabildiğini gösterir. Bu kullanımlara ait fiil zenginliğinin tespiti, hem çalışmamıza konu alan Eski Anadolu Türkçesi hem de Türkçenin diğer dönemleri için gereklidir. Çalışmada; Eski Anadolu Türkçesi döneminde sür- / sürt-, ṭut- / dut-, yaḳ-, ur- / vur-, ḳo- / ḳoy-, ṣıġa- / ṣıva-, vir-, çek-, dart- ve bıraḳ- fiillerinin dürt- fiiliyle “(yağ, merhem ...) sürmek” anlamında eş değer kullanılabilen fiiller olduğu örneklerle ifade edilmiş ve fiillerin bu anlamı nasıl kazandığı konusunda çeşitli görüşler öne sürülmüştür.
SALAR TÜRKÇESİNDE BİRİNCİL UZUN ÜNLÜLER
SALAR TÜRKÇESİNDE BİRİNCİL UZUN ÜNLÜLER
Yazar: Özeren, Mehmet
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; salar türkçesi,ağız,oğuz grubu,birincil uzun ünlüler

Çin’de yaşayan Türk lehçelerinden biri olan Salar Türkçesi, Oğuz grubu içerisinde değerlendirilmekte olup Türkmen Türkçesi ile ilişkilendirilmektedir. Dolayısıyla Salar Türkçesi, içerisinde Karluk ve Kıpçak Türkçesi özelliklerini barındırsa da Türkmen Türkçesi özelliklerini de korumaktadır. Bu makalede Türkmen Türkçesinin en önemli özelliklerinden biri olan birincil uzun ünlülerin Salar Türkçesinde de devam ettiği örneklerle tespit edilmiş ve tarihî ile çağdaş Türk lehçelerinde korunan birincil uzun ünlülerle karşılaştırma yapılmıştır.

Çin’de yaşayan Türk lehçelerinden biri olan Salar Türkçesi, Oğuz grubu içerisinde değerlendirilmekte olup Türkmen Türkçesi ile ilişkilendirilmektedir. Dolayısıyla Salar Türkçesi, içerisinde Karluk ve Kıpçak Türkçesi özelliklerini barındırsa da Türkmen Türkçesi özelliklerini de korumaktadır. Bu makalede Türkmen Türkçesinin en önemli özelliklerinden biri olan birincil uzun ünlülerin Salar Türkçesinde de devam ettiği örneklerle tespit edilmiş ve tarihî ile çağdaş Türk lehçelerinde korunan birincil uzun ünlülerle karşılaştırma yapılmıştır.
TUVACADA BİR GRAMERLEŞME ÖRNEĞİ: DEERZİ
TUVACADA BİR GRAMERLEŞME ÖRNEĞİ: DEERZİ
Yazar: Koçoğlu Gündoğdu, Vildan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2015
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; gramerleşme,de- fiili,deerzi,tuvaca

Bu çalışmanın konusunu Tuvacada de- fiilinden gelişen deerzi [de- (F) -er (SF) +zi (İYE)]’nin anlam ve işlevini değiştirmesiyle gramerleşmesi, yardımcı fiil olarak kullanılması oluşturmaktadır. Türkçenin tarihî devirlerinden bu yana metin sıklığı çok fazla olan bir fiil,de- fiilinin Tuvacada bağımsız bir sözlüksel birimken bazı morfemlerle (burada SF ve İYE) anlamsızlaşma (desemantication), kategorisizleşme (decategorialization), ses indirgemesi (erosion) gibi gramerleşme süreçlerini geçirerek gramatikal bir işaretçi durumuna gelmiştir. Bu makalede gramerleşme ile ilgili kısa bir bilgiden sonra deerzi’nin yapısı, anlamı, işlevleri ve bu yapının alternatifkullanımları örneklerle gösterilmeye çalışılacaktır.

Bu çalışmanın konusunu Tuvacada de- fiilinden gelişen deerzi [de- (F) -er (SF) +zi (İYE)]’nin anlam ve işlevini değiştirmesiyle gramerleşmesi, yardımcı fiil olarak kullanılması oluşturmaktadır. Türkçenin tarihî devirlerinden bu yana metin sıklığı çok fazla olan bir fiil,de- fiilinin Tuvacada bağımsız bir sözlüksel birimken bazı morfemlerle (burada SF ve İYE) anlamsızlaşma (desemantication), kategorisizleşme (decategorialization), ses indirgemesi (erosion) gibi gramerleşme süreçlerini geçirerek gramatikal bir işaretçi durumuna gelmiştir. Bu makalede gramerleşme ile ilgili kısa bir bilgiden sonra deerzi’nin yapısı, anlamı, işlevleri ve bu yapının alternatifkullanımları örneklerle gösterilmeye çalışılacaktır.
SARUHAN VE SARUHANOĞULLARI ADLARININ KÖKENİ ÜZERİNE
SARUHAN VE SARUHANOĞULLARI ADLARININ KÖKENİ ÜZERİNE
Yazar: Şahin, İbrahim
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; saruhanoğulları,etnonim,sarı

Bu makale Saruhanoğullarının etnogenezi meselesini andbilimcil malzemeden hareketle ele almaktadır. Yapılan araştırma, farklı zamanlarda farklı coğrafyalarda karşımıza çıkan Saruhan adının ‘Sarıların hanı’ anlamında bir unvan olduğunu ortaya koymuştur. Sarı/Sarular, XI. yüzyılın başlarına kadar Kimek boy birliği içerisinde bulunmuş, Kara Kıtanların baskısıyla Harezm yakınlarına gelmiş, sonrasında Harezm devleti içerisinde yer almış bir boydur. Harezm devletinin Moğollar tarafından yıkılmasıyla Anadolu’ya göçerek Selçuklularının hizmetine girmişlerdir. Yaşadıkları büyük maceraya bağlı olarak Orta Asya, Kafkaslar, İran, Suriye, Kırım, Anadolu ve Rumeli toponimlerinde pek çok iz bırakmışlardır. Anadolu ve Rumeli’de görülen Sarı, Sarılar, Sarılı, Sarıobası, Sarıca, Sarıcalar, Sarıcalı, Sarıcaobası, Sarıulus, Saruca, Sarucalı, Sarucaoğlu, Saruhan, Saruhanlı, Saruhanbeyli, vb. biçimindeki toponimler Sarı etnoniminin koşutları olmalıdır.

Bu makale Saruhanoğullarının etnogenezi meselesini andbilimcil malzemeden hareketle ele almaktadır. Yapılan araştırma, farklı zamanlarda farklı coğrafyalarda karşımıza çıkan Saruhan adının ‘Sarıların hanı’ anlamında bir unvan olduğunu ortaya koymuştur. Sarı/Sarular, XI. yüzyılın başlarına kadar Kimek boy birliği içerisinde bulunmuş, Kara Kıtanların baskısıyla Harezm yakınlarına gelmiş, sonrasında Harezm devleti içerisinde yer almış bir boydur. Harezm devletinin Moğollar tarafından yıkılmasıyla Anadolu’ya göçerek Selçuklularının hizmetine girmişlerdir. Yaşadıkları büyük maceraya bağlı olarak Orta Asya, Kafkaslar, İran, Suriye, Kırım, Anadolu ve Rumeli toponimlerinde pek çok iz bırakmışlardır. Anadolu ve Rumeli’de görülen Sarı, Sarılar, Sarılı, Sarıobası, Sarıca, Sarıcalar, Sarıcalı, Sarıcaobası, Sarıulus, Saruca, Sarucalı, Sarucaoğlu, Saruhan, Saruhanlı, Saruhanbeyli, vb. biçimindeki toponimler Sarı etnoniminin koşutları olmalıdır.
KELİME YAPMAK: YENİ KELİMELERİN BAZI KAYNAKLARI
KELİME YAPMAK: YENİ KELİMELERİN BAZI KAYNAKLARI
Yazar: Francis, W. Nelson
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2015
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; kelime yapımı,yeni kelimeler,kaynaklar

İngilizce, 600.000’in üzerindeki kelimesiyle dünyadaki en büyük kelime hazinesine sahiptir. Çünkü İngilizce, temasta bulunmuş olduğu her dilden kelime almıştır. (Ödünç alma oranı ilginç bir şekilde, oldukça yavaş görünür ve İngilizce, diğer dillere, özellikle de en fazla Fransızca’ya olmak üzere, kelime ihraç eder olmuştur.) İngilizce, kelime alışverişini bir tarafa bıraksak bile, yaşayan diğer bütün canlı diller gibi yeni kelime yapmanın, birçok farklı yoluna sahiptir. Biz, doğal olarak bazen eski bir kelimeyi yeni bir anlamla kullanırız; cool “soğuk” kelimesinin cool “göze çarpan, güzel” anlamında kullanılması gibi. Fakat gerçekte çoğu zaman yeni kelimeler yaratırız; onları, çok düzenli ve önceden tahmin edilebilen yöntemlerle yaratırız. Prof. W. Nelson Francis, İngiliz Dili: Giriş (The English Language: An Introduction) adlı kitabında, diğer dillerden ödünç almanın ve semantik değişmenin yanı sıra, İngilizce’nin kelime hazinesinin bir parçası olmuş yeni türetilen kelimeleri ele almaktadır.

İngilizce, 600.000’in üzerindeki kelimesiyle dünyadaki en büyük kelime hazinesine sahiptir. Çünkü İngilizce, temasta bulunmuş olduğu her dilden kelime almıştır. (Ödünç alma oranı ilginç bir şekilde, oldukça yavaş görünür ve İngilizce, diğer dillere, özellikle de en fazla Fransızca’ya olmak üzere, kelime ihraç eder olmuştur.) İngilizce, kelime alışverişini bir tarafa bıraksak bile, yaşayan diğer bütün canlı diller gibi yeni kelime yapmanın, birçok farklı yoluna sahiptir. Biz, doğal olarak bazen eski bir kelimeyi yeni bir anlamla kullanırız; cool “soğuk” kelimesinin cool “göze çarpan, güzel” anlamında kullanılması gibi. Fakat gerçekte çoğu zaman yeni kelimeler yaratırız; onları, çok düzenli ve önceden tahmin edilebilen yöntemlerle yaratırız. Prof. W. Nelson Francis, İngiliz Dili: Giriş (The English Language: An Introduction) adlı kitabında, diğer dillerden ödünç almanın ve semantik değişmenin yanı sıra, İngilizce’nin kelime hazinesinin bir parçası olmuş yeni türetilen kelimeleri ele almaktadır.
BELARUS-TATAR TÜRKLERİNİN KÜLTÜRÜ İLE İLGİLİ BİR KAYNAK OLARAK ARAP HARFLİ SLAV DİLLİ ELYAZMALARI
BELARUS-TATAR TÜRKLERİNİN KÜLTÜRÜ İLE İLGİLİ BİR KAYNAK OLARAK ARAP HARFLİ SLAV DİLLİ ELYAZMALARI
Yazar: Kanapatskaya, Z.
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2015
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; belarus,tatar,arap harfli metinler

Tatar Türklerinin Belarus’ta bulunmalarıyla ilgili ilk bilgiler, XIV. yy. başlarından öncedir. 1324 tarihli fransisken yıllıkta, “Litvanya’ya Hz. İsa’nın öğretisini yaymak amacıyla giden rahipler hiç beklemedikleri halde, bir hanın ülkesinden gelmiş ve dualarını kendi Asyatik dillerinde okuyan insanlara rastlamışlardır” yazmaktadır. İngiliz kralının büyükelçisi Gilbert de Lano, 1414 yılının şubat ayında Vilnius’tan Prusya’ya Trakay üzerinden geçerken günlüğünde şunları yazmıştır: “Birçok köyde yoğun olarak Tatar Türkleri yaşıyordu, Tatar Türkçesini konuşuyorlardı. Trakay’da ayrıca çok sayıda Alman, Litvan, Rus ve en çok da Yahudi yaşamaktaydı”. Burada, büyükelçi Yahudi derken kuvvetle muhtemel Yahudi inancının takipçileri Hazarların bakiyesi olan Karayim Türklerini kastetmiştir

Tatar Türklerinin Belarus’ta bulunmalarıyla ilgili ilk bilgiler, XIV. yy. başlarından öncedir. 1324 tarihli fransisken yıllıkta, “Litvanya’ya Hz. İsa’nın öğretisini yaymak amacıyla giden rahipler hiç beklemedikleri halde, bir hanın ülkesinden gelmiş ve dualarını kendi Asyatik dillerinde okuyan insanlara rastlamışlardır” yazmaktadır. İngiliz kralının büyükelçisi Gilbert de Lano, 1414 yılının şubat ayında Vilnius’tan Prusya’ya Trakay üzerinden geçerken günlüğünde şunları yazmıştır: “Birçok köyde yoğun olarak Tatar Türkleri yaşıyordu, Tatar Türkçesini konuşuyorlardı. Trakay’da ayrıca çok sayıda Alman, Litvan, Rus ve en çok da Yahudi yaşamaktaydı”. Burada, büyükelçi Yahudi derken kuvvetle muhtemel Yahudi inancının takipçileri Hazarların bakiyesi olan Karayim Türklerini kastetmiştir
OĞUZNAME [KAZAN NÜSHASI]
OĞUZNAME [KAZAN NÜSHASI]
Yazar: Kaymaz, Zeki
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; oğuzname,kazan nüshası,kitap inceleme

Tanıtımını yapacağımız Prof. Dr. Necati DEMİR ve Yrd. Doç. Dr. Özkan AYDOĞDU’nun Oğuzname [KAZAN NÜSHASI] (İnceleme-Metin-Dizin- Tıpkıbasım), Kesit Yayınları, İstanbul 2015 adlı yayın, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Yazarlar, girişte Türk tarihinde ve kültüründe Oğuznameler başlığı altında Kazan Oğuznamesi’ne gelinceye kadarki Oğuznamelerden kısaca söz etmişlerdir. Kazan Oğuznamesi başlıklı kısımda ise bu Oğuzname’nin müellifi, yazılış tarihi ve yeri üzerinde durularak eserin bölümleri tanıtılmıştır. Bu bölüm eser hakkında yapılan çalışmalar ve sonuçla tamamlanmıştır. Yazarlara göre, “Kazan Oğuznamesi, bazı konularda diğer Oğuznamelere göre daha kapsamlı bilgi vermektedir. Bu eser, diğer Oğuznamelerde bulunmayan bilgilere de sahiptir. Bu durum eseri çok önemli kılmaktadır.”

Tanıtımını yapacağımız Prof. Dr. Necati DEMİR ve Yrd. Doç. Dr. Özkan AYDOĞDU’nun Oğuzname [KAZAN NÜSHASI] (İnceleme-Metin-Dizin- Tıpkıbasım), Kesit Yayınları, İstanbul 2015 adlı yayın, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Yazarlar, girişte Türk tarihinde ve kültüründe Oğuznameler başlığı altında Kazan Oğuznamesi’ne gelinceye kadarki Oğuznamelerden kısaca söz etmişlerdir. Kazan Oğuznamesi başlıklı kısımda ise bu Oğuzname’nin müellifi, yazılış tarihi ve yeri üzerinde durularak eserin bölümleri tanıtılmıştır. Bu bölüm eser hakkında yapılan çalışmalar ve sonuçla tamamlanmıştır. Yazarlara göre, “Kazan Oğuznamesi, bazı konularda diğer Oğuznamelere göre daha kapsamlı bilgi vermektedir. Bu eser, diğer Oğuznamelerde bulunmayan bilgilere de sahiptir. Bu durum eseri çok önemli kılmaktadır.”
TARİHÎ TÜRK LEHÇELERİNDE SIFAT VE ZARFLARDA PEKİŞTİRME VE DERECELENDİRME
TARİHÎ TÜRK LEHÇELERİNDE SIFAT VE ZARFLARDA PEKİŞTİRME VE DERECELENDİRME
Yazar: Ergönenç Akbaba, Dilek
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; tarihi türk lehçeleri,sıfat,zarf,pekiştirme,derecelendirme

Türkçe; pekiştirme ve derecelendirmeye ihtiyaç duyan bir dildir. Pekiştirme ve derecelendirmenin önemli bir bölümünün sıfat ve zarflarla karşılandığı Türkçede, sıfatlar isimleri, zarflar ise fiiller, sıfatlar ve kendisi gibi göstergeleri çeşitli ayrıntılar katarak tamamlar. İlknur Karagöz’ün hazırladığı “Tarihî Türk Lehçelerinde Sıfat ve Zarflarda Pekiştirme ve Derecelendirme” adlı çalışma; sadece Türkiye Türkçesinde değil, tarihî Türk lehçelerinde de bu pekiştirme ve derecelendirmenin mevcut olduğunu, bunların hangi birim ve yapılarla karşılandığını tespit eden art zamanlı bir çalışmadır. Oldukça kapsamlı olan eser Karagöz’ün doktora tezi olarak hazırlanmış, daha sonra yayıma hazır hâle getirilmiştir.

Türkçe; pekiştirme ve derecelendirmeye ihtiyaç duyan bir dildir. Pekiştirme ve derecelendirmenin önemli bir bölümünün sıfat ve zarflarla karşılandığı Türkçede, sıfatlar isimleri, zarflar ise fiiller, sıfatlar ve kendisi gibi göstergeleri çeşitli ayrıntılar katarak tamamlar. İlknur Karagöz’ün hazırladığı “Tarihî Türk Lehçelerinde Sıfat ve Zarflarda Pekiştirme ve Derecelendirme” adlı çalışma; sadece Türkiye Türkçesinde değil, tarihî Türk lehçelerinde de bu pekiştirme ve derecelendirmenin mevcut olduğunu, bunların hangi birim ve yapılarla karşılandığını tespit eden art zamanlı bir çalışmadır. Oldukça kapsamlı olan eser Karagöz’ün doktora tezi olarak hazırlanmış, daha sonra yayıma hazır hâle getirilmiştir.
KARAY TÜRKLERİNİN DİLİ (TROKİ DİYALEKTİ)
KARAY TÜRKLERİNİN DİLİ (TROKİ DİYALEKTİ)
Yazar: Öztürk, Abdulkadir
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; karay türkleri,karayca,dil,kitap incelemesi

Tapani Harviainen, Karay çalışmalarının yaklaşık üç yüz yıl önce Finlandiya’nın Turku (Åbo) kentinde başladığını belirtmektedir (Csató 2011: 261-262). 17. yüzyılda bazı akademik çevreler Karaylar ve Karaîlik ile ilgili tartışmalarla meşgul olmuşlardır. Karaylar, Rabbani Yahudilerine göre daha kolay din değiştirebilir görüşü Batı’da Karay çalışmalarını artırmış ve yakın zamana kadar da bu konu ile ilgili pek çok çalışmayı gerçekleştirmişlerdir. Türkiye’de ise Karaylar ve dilleri ile ilgili çalışmalar yetersiz kalmaktaydı.

Tapani Harviainen, Karay çalışmalarının yaklaşık üç yüz yıl önce Finlandiya’nın Turku (Åbo) kentinde başladığını belirtmektedir (Csató 2011: 261-262). 17. yüzyılda bazı akademik çevreler Karaylar ve Karaîlik ile ilgili tartışmalarla meşgul olmuşlardır. Karaylar, Rabbani Yahudilerine göre daha kolay din değiştirebilir görüşü Batı’da Karay çalışmalarını artırmış ve yakın zamana kadar da bu konu ile ilgili pek çok çalışmayı gerçekleştirmişlerdir. Türkiye’de ise Karaylar ve dilleri ile ilgili çalışmalar yetersiz kalmaktaydı.
PROF. DR. TOFİQ HACIYEV (1936-2015)
PROF. DR. TOFİQ HACIYEV (1936-2015)
Yazar: Gökdağ, Bilgehan Atsız
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Tofiq Hacıyev,biyografi,nekroloji

Modern anlamda Azerbaycan’da dil çalışmaları Kırımlı Prof. Dr. Bekir Çobanzade ile başlar. E. Demirçizade, Muhtar Hüseynov, Ferhad Zeynelov, Mehemmedeli Şiraliyev, Yusuf Seyidov, Musa İslamov, Musa Adilov, Ağamusa Ahundov, H. Mirzazade,  Elövset Abdullayev, Vaqıf Aslanov gibi 1940’lı yıllardan günümüze Azerbaycan dilciliğinin bugün hayatta olmayan temsilcilerinden biri de Prof. Dr. Tofiq Hacıyev’dir. Yukarıda ismini sıraladığımız isimlerin çoğu dilciliğin bir veya iki alanında eserler verirken, Tofiq Hacıyev diyalektolojiden dil tarihine, morfolojiden kaynak eser yayınına, üslup incelemesinden dil öğretimine kadar her alanda yayın yapan bir filolog, Türkolog, Azerbaycanşünastır.

Modern anlamda Azerbaycan’da dil çalışmaları Kırımlı Prof. Dr. Bekir Çobanzade ile başlar. E. Demirçizade, Muhtar Hüseynov, Ferhad Zeynelov, Mehemmedeli Şiraliyev, Yusuf Seyidov, Musa İslamov, Musa Adilov, Ağamusa Ahundov, H. Mirzazade,  Elövset Abdullayev, Vaqıf Aslanov gibi 1940’lı yıllardan günümüze Azerbaycan dilciliğinin bugün hayatta olmayan temsilcilerinden biri de Prof. Dr. Tofiq Hacıyev’dir. Yukarıda ismini sıraladığımız isimlerin çoğu dilciliğin bir veya iki alanında eserler verirken, Tofiq Hacıyev diyalektolojiden dil tarihine, morfolojiden kaynak eser yayınına, üslup incelemesinden dil öğretimine kadar her alanda yayın yapan bir filolog, Türkolog, Azerbaycanşünastır.
İNANDIKLARININ KIRILGAN SAVAŞÇISI HOCAM PROF. DR. TALAT TEKİN (1927-2015)
İNANDIKLARININ KIRILGAN SAVAŞÇISI HOCAM PROF. DR. TALAT TEKİN (1927-2015)
Yazar: Eker, Süer
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Talat Tekin,Biyorgrafi,nekroloji

1980 yılında Ankara’ya taşınmıştık. Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne kayıt yaptırmadan önce şehrin içinde sandığım okuluma yürüyerek kaç dakikada gidip gelebileceğimi merak ederken kilometrelerce süren bir otobüs yolculuğuyla Ankara’nın dışına doğru çıktığımızda hissettiğim ilk şey, derin bir hayal kırıklığı olmuştu. Bozkırın ortasında, tepelerin arasında ‘grinin elli tonu’nu taşıyan beton binalar ile bozkırın hiç de uyumlu sayılamayacak birlikteliğinin eseri, yeşilden ve ağaçtan olabildiğince ari, terör ve çatışma sözcükleriyle hemhal olduğunu duyduğum ‘Beytepe’yi görünce hayal kırıklığıma çaresizlik ve pişmanlık da eklenmişti. Kaydın hemen ardından Bin Dokuz Yüz Seksen yılı On İki Eylül günü Beytepe Yerleşkesinde yapılması planlanan ancak bilinen nedenle ertelenmek durumunda kalan İngilizce yeterlik sınavı da akademik yaşamımın başlangıcıydı.

1980 yılında Ankara’ya taşınmıştık. Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne kayıt yaptırmadan önce şehrin içinde sandığım okuluma yürüyerek kaç dakikada gidip gelebileceğimi merak ederken kilometrelerce süren bir otobüs yolculuğuyla Ankara’nın dışına doğru çıktığımızda hissettiğim ilk şey, derin bir hayal kırıklığı olmuştu. Bozkırın ortasında, tepelerin arasında ‘grinin elli tonu’nu taşıyan beton binalar ile bozkırın hiç de uyumlu sayılamayacak birlikteliğinin eseri, yeşilden ve ağaçtan olabildiğince ari, terör ve çatışma sözcükleriyle hemhal olduğunu duyduğum ‘Beytepe’yi görünce hayal kırıklığıma çaresizlik ve pişmanlık da eklenmişti. Kaydın hemen ardından Bin Dokuz Yüz Seksen yılı On İki Eylül günü Beytepe Yerleşkesinde yapılması planlanan ancak bilinen nedenle ertelenmek durumunda kalan İngilizce yeterlik sınavı da akademik yaşamımın başlangıcıydı.
MACAR TÜRKOLOG PROF. G. HAZAİ VEFAT ETTİ
MACAR TÜRKOLOG PROF. G. HAZAİ VEFAT ETTİ
Yazar: Parlatır, İsmail
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 18, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; gyorgy hazai,biyografi,nekroloji

Türkoloji dünyasının tanınmış isimlerinden olan Macar bilim adamı Prof. Gyogy HAZAİ, 7 Ocak 2016 günü Budapeşte’de vefat etti. Prof. Hazai, 30 Nisan 1932 günü Budapeşte’de dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini bu şehirde tamamladıktan sonra Budapeşte Üniversitesi(University of Budapest) Türkoloji Bölümüne girdi(1950). Buradaki öğrenimini başarıyla tamamladıktan sonra 1954 yılında “Bachelor of Science” diplomasını aldı. Başta hocası Prof. G. Német olmak üzere hocalarının yönlendirmesi ile akademik kariyerine başladı. Lisans sonrası çalışmalarında Bulgaristan Türklerinin dili ve etnolojisi üzerine yoğunlaştı; bu amaçla Sofya Üniversitesinde misafir hoca olarak çalışmaya başladı. Bu görevi 2(iki) yıl sürdü.

Türkoloji dünyasının tanınmış isimlerinden olan Macar bilim adamı Prof. Gyogy HAZAİ, 7 Ocak 2016 günü Budapeşte’de vefat etti. Prof. Hazai, 30 Nisan 1932 günü Budapeşte’de dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini bu şehirde tamamladıktan sonra Budapeşte Üniversitesi(University of Budapest) Türkoloji Bölümüne girdi(1950). Buradaki öğrenimini başarıyla tamamladıktan sonra 1954 yılında “Bachelor of Science” diplomasını aldı. Başta hocası Prof. G. Német olmak üzere hocalarının yönlendirmesi ile akademik kariyerine başladı. Lisans sonrası çalışmalarında Bulgaristan Türklerinin dili ve etnolojisi üzerine yoğunlaştı; bu amaçla Sofya Üniversitesinde misafir hoca olarak çalışmaya başladı. Bu görevi 2(iki) yıl sürdü.
MANİSA AĞIZLARINDA –DIk+ / -DUk+ SIFATFİİL EKİNİN İYELİK EKLİ KULLANIMLARINDA ÜNLÜ GENİŞLEMESİ
MANİSA AĞIZLARINDA –DIk+ / -DUk+ SIFATFİİL EKİNİN İYELİK EKLİ KULLANIMLARINDA ÜNLÜ GENİŞLEMESİ
Yazar: İlker, Ayşe
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; manisa ağızları,sıfat-fiil,/ğ/ünsüzü

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında, “Manisa Ağızları” adıyla 2009 yılında tamamlanan ve ardından ayrıntılı bir grameri oluşturulan çalışmada, ağız araştırmalarının ses bilgisi ve şekil bilgisi yönünden ilginç kabul edilecek pek çok özelliği ile karşılaşılmıştır. Bunlardan biri, -DIk / -DUk sıfat-fiil ekinin iyelik ekli biçimlerinde –dığı+, -diği+, -duğu+, -düğü+ ses birliklerinin ünlü uyumu olmaksızın sadece –dē+ biçimine dönüşmesidir. Makalede, bu değişmenin sebepleri ağız alanlarındaki örneklerle de karşılaştırılarak ve /ğ/ ünsüzünün özellikleri değerlendirilerek bulunmaya çalışılmıştır.

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında, “Manisa Ağızları” adıyla 2009 yılında tamamlanan ve ardından ayrıntılı bir grameri oluşturulan çalışmada, ağız araştırmalarının ses bilgisi ve şekil bilgisi yönünden ilginç kabul edilecek pek çok özelliği ile karşılaşılmıştır. Bunlardan biri, -DIk / -DUk sıfat-fiil ekinin iyelik ekli biçimlerinde –dığı+, -diği+, -duğu+, -düğü+ ses birliklerinin ünlü uyumu olmaksızın sadece –dē+ biçimine dönüşmesidir. Makalede, bu değişmenin sebepleri ağız alanlarındaki örneklerle de karşılaştırılarak ve /ğ/ ünsüzünün özellikleri değerlendirilerek bulunmaya çalışılmıştır.