Dalyan balıkçılığının iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the lagoon fishery on occupational health and safety
Yazar: Köken, Seda; Ceyhan, Tevfik; Tosunoğlu, Zafer
Dergi: Su Ürünleri Dergisi, Vol. 36 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Fisheries Management ; Balıkçılık Yönetimi ; occupational safety,barrier trap,lagoon fisheries,fishing gear,Occupational health ; iş sağlığı,iş güvenliği,kuzuluklar,Dalyan balıkçılığı,av aracı

Dalyanlar kıyı lagünlerinin su giriş çıkışlarının kontrollü bir şekilde kullanıldığı balıkçılık sektörünün önemli bir parçasıdır. Günümüzde dalyan alanlarındaki tehlike ve risklere karşı iş sağlığı ve güvenliği kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler uygulanmaya başlanmıştır. Dalyan balıkçılığı, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin işyeri tehlike sınıfları tebliğinde; 03.11.01 NACE kodu ile deniz ve kıyı sularında yapılan balıkçılık (gırgır balıkçılığı, dalyancılık dahil) faaliyetleri arasında tehlikeli sınıfta yer almaktadır. Bu çalışmada iş sağlığı ve güvenliği açısından dalyan balıkçılığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu sebeple, Ege Denizi kıyılarında aktif faaliyetine devam eden 6 dalyan arasından rastgele üç dalyan belirlenmiştir ve Ekim 2017 – Nisan 2018 tarihleri arasında 92 dalyan çalışanı ile yüz yüze anket çalışmaları yapılmıştır. Ankete katılan balıkçıların %97’si erkek, %3’ü bayan çalışanlardan oluşmaktadır. Bir numaralı dalyan çalışma ortamında (D1) %90, iki numaralı dalyan çalışma bölgesinde (D2) %74 ve üç numaralı dalyan alanının (D3) tamamında ilkokul mezunu çalışan bulunmaktadır. Çalışanların işe girişlerde D1 (%29), D2 (97) ve D3 (%17) sağlık muayeneleri yapılmıştır. Mesleki iş kazaları ve meslek hastalıkları hakkında çalışanların D1’de %25’i, D2’de %29’u ve D3’de %26’sı haberdar olmaktadır. Dalyanlarda yaşanan iş kazalarının sıklığı sıra ile %50 kesikler, %19 ezikler, %16 kırık-çıkık, %9 boğulma ve %6 baş bölgesi yaralanmaları olarak tespit edilmiştir. Dalyan kuzuluklarında iş kazalarının en fazla yaşandığı alan olan iskele platformlarını çalışanların D1’de %44’ü, D2’de %11’i ve D3’de %35’i güvenli bulmamaktadır.

Lagoons are important parts of the fishery sector as the areas where the entry and exit of waters are used under controlled conditions. At the present time, the protective and preventive measures have been started to be applied against the hazards and risks in the fields of occupational health and safety. Lagoon fisheries are among the fishery activities (including purse seine fishing, scuba fishing) in marine and coastal waters that are coded as 03.11.01 in the NACE code in occupational health and safety in the workplace hazard classes declaration and are classified as dangerous. In this study, it is aimed to examine the fishery in terms of occupational health and safety. For this reason, randomly 3 lagoons were determined among the 6 lagoons that continue their active activities on the coasts of the Aegean Sea between October 2017 and April 2018, 92 surveys were interviewed face to face. The 97% of the fishermen surveyed were male and 3% female employees. 90% of D1, 74% of D2 and all D3 employees are primary school graduates. The rate of health examinations of employees before work is 29% in D1, 97% in D2 and 17% in D3. The 25% of the employees in D1, 29% in D2 and 26% in D3 have knowledge about occupational accidents and occupational diseases. In terms of occupational accidents in lagoon, cutting, crushing, fracture-dislocation, suffocation and head injuries were frequently determined as 50%, 19%, 9% and 6%, respectively. The pier platforms where occupational accidents are most prevalent in lagoon barrier trap are not safe by employees, 44% in D1, 11% in D2 and 35% in D3.