Tarih İncelemelerinde Arazi Araştırması ve Harita Kullanımı
Land Surveys and the Usage of Maps in Historical Studies
Yazar: Gümüşçü, Osman
Dergi: Erdem No. 51, 2008
Anahtar kelimeler: Tarihi araştırmalar,arazi araştırması,harita kullanımı,disiplinler arası araştırma ; Historical research,land survey,map usage,interdisciplinary research

Dünyada tarih araştırmalarındaki gelişmelere bağlı olarak, son yıllardagecikmeli de olsa bazı yeni yöntem ve fikirler ülkemize de girmeye başlamıştır. Biraz da sadece vesikalara bağlı kalınarak yapılan tarih incelemelerinin açmazlarının çözüm arayışları neticesinde ülkemize girenbu yöntemlerden biri ‘arazi/mekan’ araştırmalarıdır. Bu bağlamda sonyıllarda mekanda araştırılan konulardan biri durumundaki sözlü tarihkonusunda epey bir gelişme yaşanırken, ne yazık ki mekanda bulunabilecek diğer konular biraz ihmal edilmiştir.Araziden/mekandan toplanacak topografik, toponimik, arkeolojikve diğer bazı konulardaki verilerin tarihçilere yeni ufuklar açacağı kesindir. Bu şekilde yeni açılımlar sağlayabilecek arazi araştırması, hemçalışmadaki vesika kaynaklı açmazları aşmak ve hem de çalışmayı zenginleştirmek adına oldukça önemlidir. Sadece coğrafyacıların değil,sanat tarihi, sosyoloji, jeoloji, botanik ve daha birçok bilim dalı içinvazgeçilmez karakterdeki arazi araştırması tarihçiler için de bir o kadarönemlidir.İşte bu çalışmada, tarihi incelemelerde arazi araştırmasının önemivurgulanarak, arazide bulunabilecek veriler kısaca değerlendirilmektedir. Tabii, arazi araştırmasının doğal bir sonucu ve vasıtası olarak haritakonusuna da girilmekte, tarihi araştırmalarda mutlak surette haritanınkullanılması tavsiye edilmektedir. Harita kullanımı ifadesi iki boyutluolup, bir taraftan araziye çıkarken mutlaka o sahanın ayrıntılı haritalarıile gidilmesi; diğer taraftan da araştırma tamamlandıktan sonra konuyauygun yeni bir harita üretilmesini kapsamaktadır.

Even though it is little late, parallel to the developments worldwide,some new ideas and methods have started to pour into history research traditions in Turkey. As a result of finding new approaches to overcome the traditionally one sided research techniques that had beenbased solely on the study of archives, one of the new techniques thathas recently been adopted is ‘land/spatial’ surveys. Even though, inrecent years, oral history has gained a noticeably solid ground as partof land surveys, unfortunately, other aspects that can be found in landhave been neglected.Obviously, topographic, toponomic, archeological and some otherdata collected from the land will contribute to history researches immensely. Thus, such multifaceted land surveys will both surmount thearchival researches and enhance studies. Land surveys that have beenvital to art history, sociology, geology, botany and many other fieldsare also as important for history researches.In this study, the importance of land surveys in the study of historyis emphasized, and the data collected from the land is evaluated. Naturally, as a means and straight result of land surveys, the use of mapscomes to stage and it is definitely suggested in the studies of history.The notion of map usage has two dimensions. The first one is that adetailed map of the land should unquestionably be used while settingoff the field trip. The second dimension implies the fact that after thestudy has been completed a map relevant to the subject should becreated indicating the detailed aspects of the investigation.