Okullarda Örgütsel Dayanıklılık Ölçeğinin (OÖDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Okullarda Örgütsel Dayanıklılık Ölçeğinin (OÖDÖ) Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Yazar: Akın, Cem; Balay, Refik
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Education Management ; Eğitim Yönetimi ; Kamu okulları,ölçek geliştirme,örgütsel dayanıklılık

Araştırmanın amacı öğretmen algılarına göre okulların örgütsel dayanıklılık düzeylerini belirlemeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Bu amaçla iki farklı örneklemden elde edilen verilere faktör analizi uygulanmıştır. Isparta İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilkokul, ortaokul ve Anadolu Lisesi öğretmenlerinin oluşturduğu ilk örnekleme (n=186) açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. AFA sonucunda ölçeğin iki faktör ve 15 maddeden oluştuğu, iki faktörün toplam varyansın % 60,078’ini açıkladığı görülmüştür. AFA uygulamasında ölçeğin bütününe ait Cronbach Alfa katsayısı .920’dir. İki faktörün Cronbach Alfa katsayısı ise .900 ve .863’tür. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi (DFA),  Isparta İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilkokul, ortaokul ve Anadolu Lisesi öğretmenlerinin oluşturduğu farklı bir örnekleme (n=302) uygulanmıştır. DFA sonucunda elde edilen temel uyum indeksleri (X2/Sd=2,95; RMSEA=.08; SRMR=.063; RMR=.032; IFI=.97; RFI=.94; NNFI=.96; NFI=.95; CFI=.97; GFI=.90 ve AGFI=.86) şeklinde bulunmuştur. Bu değerlerin, literatürde mükemmel veya kabul edilebilir değerler olarak belirtildiği görülmüştür. DFA sonucunda ölçeğin bütününe ait Cronbach Alfa katsayısı .902,  iki faktörün Cronbach Alfa katsayısı ise .882 ve .853 olarak saptanmıştır. Ölçeğin AFA ile belirlenen kuramsal yapısı doğrulanmıştır. Geçerlik ve güvenirliği saptanan ölçek iki faktör ve beşli Likert tipi 15 maddeden oluşmaktadır.The aim of the research is to develop a valid and reliable scale that aims to determine the organizational resilience levels of schools according to teachers' perceptions. For this purpose, factor analysis was applied to the data obtained from two different samples. Exploratory factor analysis (EFA) was conducted on the first sample (n=186) consisting of primary school, secondary school and Anatolian High School teachers affiliated with the Isparta Provincial Directorate of National Education. As a result of EFA, it was seen that the scale consisted of two factors and 15 items, and two factors explained 60.078% of the total variance. In the EFA application, the Cronbach Alpha coefficient of the entire scale is .920. The Cronbach Alpha coefficient of the two factors is .900 and .863. Confirmatory factor analysis (CFA) of the scale was applied to a different sample (n=302) consisting of primary school, secondary school and Anatolian High School teachers affiliated with the Isparta Provincial Directorate of National Education. Basic fit indices obtained as a result of CFA (X2/Sd=2.95; RMSEA=.08; SRMR=.063; RMR=.032; IFI=.97; RFI=.94; NNFI=.96; NFI=.95 ; CFI=.97; GFI=.90 and AGFI=.86). It has been observed that these values are stated as excellent or acceptable values in the literature. As a result of CFA, the Cronbach Alpha coefficient of the whole scale was found to be .902, and the Cronbach Alpha coefficient of the two factors was found to be .882 and .853. The theoretical structure of the scale determined by EFA was confirmed. The scale, whose validity and reliability was determined, consists of two factors and 15 five-point Likert-type items.

Araştırmanın amacı öğretmen algılarına göre okulların örgütsel dayanıklılık düzeylerini belirlemeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Bu amaçla iki farklı örneklemden elde edilen verilere faktör analizi uygulanmıştır. Isparta İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilkokul, ortaokul ve Anadolu Lisesi öğretmenlerinin oluşturduğu ilk örnekleme (n=186) açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. AFA sonucunda ölçeğin iki faktör ve 15 maddeden oluştuğu, iki faktörün toplam varyansın % 60,078’ini açıkladığı görülmüştür. AFA uygulamasında ölçeğin bütününe ait Cronbach Alfa katsayısı .920’dir. İki faktörün Cronbach Alfa katsayısı ise .900 ve .863’tür. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi (DFA),  Isparta İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilkokul, ortaokul ve Anadolu Lisesi öğretmenlerinin oluşturduğu farklı bir örnekleme (n=302) uygulanmıştır. DFA sonucunda elde edilen temel uyum indeksleri (X2/Sd=2,95; RMSEA=.08; SRMR=.063; RMR=.032; IFI=.97; RFI=.94; NNFI=.96; NFI=.95; CFI=.97; GFI=.90 ve AGFI=.86) şeklinde bulunmuştur. Bu değerlerin, literatürde mükemmel veya kabul edilebilir değerler olarak belirtildiği görülmüştür. DFA sonucunda ölçeğin bütününe ait Cronbach Alfa katsayısı .902,  iki faktörün Cronbach Alfa katsayısı ise .882 ve .853 olarak saptanmıştır. Ölçeğin AFA ile belirlenen kuramsal yapısı doğrulanmıştır. Geçerlik ve güvenirliği saptanan ölçek iki faktör ve beşli Likert tipi 15 maddeden oluşmaktadır.The aim of the research is to develop a valid and reliable scale that aims to determine the organizational resilience levels of schools according to teachers' perceptions. For this purpose, factor analysis was applied to the data obtained from two different samples. Exploratory factor analysis (EFA) was conducted on the first sample (n=186) consisting of primary school, secondary school and Anatolian High School teachers affiliated with the Isparta Provincial Directorate of National Education. As a result of EFA, it was seen that the scale consisted of two factors and 15 items, and two factors explained 60.078% of the total variance. In the EFA application, the Cronbach Alpha coefficient of the entire scale is .920. The Cronbach Alpha coefficient of the two factors is .900 and .863. Confirmatory factor analysis (CFA) of the scale was applied to a different sample (n=302) consisting of primary school, secondary school and Anatolian High School teachers affiliated with the Isparta Provincial Directorate of National Education. Basic fit indices obtained as a result of CFA (X2/Sd=2.95; RMSEA=.08; SRMR=.063; RMR=.032; IFI=.97; RFI=.94; NNFI=.96; NFI=.95 ; CFI=.97; GFI=.90 and AGFI=.86). It has been observed that these values are stated as excellent or acceptable values in the literature. As a result of CFA, the Cronbach Alpha coefficient of the whole scale was found to be .902, and the Cronbach Alpha coefficient of the two factors was found to be .882 and .853. The theoretical structure of the scale determined by EFA was confirmed. The scale, whose validity and reliability was determined, consists of two factors and 15 five-point Likert-type items.