Osmanlı'da Modernleşme ve Gelenek Çatışması: Jön Türk Hareketi ve 31 Mart Vakası
The Conflict between Modernisation and Tradition in the Ottoman Empire: The Young Turk Movement and the 31 March Incident
Yazar: Sala, Bedir; Atalay, Can
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Modernization Sociology ; Modernleşme Sosyolojisi ; Political Sociology ; Siyaset Sosyolojisi ; Social Movement ; Sosyal Hareketler ; Osmanlı Modernleşmesi,Jön Türkler,1908 Devrimi,31 Mart Vakası. ; Ottoman Modernization,The Young Turks,The 1908 Revolution,The 31 March Incident

Osmanlı modernleşmesi, geleneksel yapılar ile reformist hareketler arasında süregelen bir gerilimi barındırmıştır. Bu çalışma, Jön Türk Hareketi ve 31 Mart Vakası'na odaklanarak, Osmanlı'da modernleşme süreci ile gelenekçi kesimler arasındaki çatışmayı analiz etmektedir. Jön Türk Hareketi, Osmanlı’da anayasal yönetimi savunan, merkeziyetçi ve modernleşmeci bir hareket olarak ortaya çıkmıştır. II. Abdülhamid’in otoriter yönetimine karşı çıkan aydınlar, askerler ve bürokratlar, Batı’dan etkilenerek Osmanlı'da meşrutiyet kurma fikrini benimsemiştir. Kanun-i Esasi’nin yeniden yürürlüğe girmesiyle Osmanlı toplumunda siyasi ve sosyal değişim süreci hızlanmıştır. 31 Mart Vakası ise, bu reformist sürece karşı gelenekçi kesimlerin başlattığı büyük bir ayaklanmadır. Muhafazakâr din adamları, alaylı subaylar ve rejim karşıtları, şeriat düzeninin geri getirilmesini talep ederek isyan başlatmıştır. Ancak isyan bastırılmış ve II. Abdülhamid tahttan indirilmiştir. Bu durum Osmanlı'da modernleşme sürecini hızlandırmış fakat aynı zamanda siyasi istikrarsızlığı da artırmıştır. Bu çalışmada Jön Türklerin reform talepleri ile muhafazakâr kesimlerin tepkileri tarihsel analiz yöntemi kullanılarak ele alınmış ve modernleşme sürecinin toplumsal ve siyasal dinamiklere etkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Osmanlı'daki modernleşme-gelenek çatışması, yalnızca siyasi bir mesele değil aynı zamanda toplumsal dönüşümün ve sosyolojik gerilimlerin bir yansıması olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışma, modernleşme süreçlerinin toplumsal dirençle nasıl karşılaştığını, reform hareketleri ile geleneksel unsurların çatışmasını ve Osmanlı’nın son döneminde yaşanan dönüşümleri anlamak adına önemli bir çerçeve sunmaktadır.

Ottoman modernization was characterized by a constant tension between traditional structures and reformist movements. This study analyzes the conflict between the modernization process and traditionalists in the Ottoman Empire, focusing on the Young Turk movement and the 31st March Incident. The Young Turk Movement emerged as a centralist and modernizing movement that advocated constitutional government in the Ottoman Empire. Intellectuals, soldiers, and bureaucrats who opposed the authoritarian rule of Abdülhamid II adopted the idea of establishing Western-influenced constitutionalism in the Ottoman Empire. With the restoration of constitutionalism, a process of political and social change accelerated in Ottoman society. The 31 March Incident, on the other hand, was a major uprising initiated by traditionalists against this reformist process. Conservative clerics, military officers, and opponents of the regime revolted, demanding the restoration of Sharia law. However, the revolt was suppressed, and Abdülhamid II was deposed. This accelerated the process of modernization in the Ottoman Empire, but also increased political instability. This study examines the reform demands of the Young Turks and the reactions of conservative groups using the method of historical analysis and evaluates the impact of the modernization process on social and political dynamics. As a result, the conflict between modernization and tradition in the Ottoman Empire is treated not only as a political issue, but also as a reflection of social transformation and sociological tensions. In this context, the study provides an important framework for understanding how modernization processes encountered social resistance, the conflict between reform movements and traditional elements, and the transformations in the late Ottoman period.