Yeni Davranış Kazandırma Stratejilerini Kullanmaya Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
Developing the Self-Efficacy Scale for Using New Behavior Acquisition Strategies: A Validity and Reliability Study
Yazar: İşcen Karasu, Fadime; Kayahan Yüksel, Didem; Gökmen, Cem
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Turkish and Social Sciences Education (Diğer) ; Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer) ; Teaching Process,Problem Behavior Control,New Behavior Acquisition Strategies,Inclusive Education Settings,All Students,Teacher Candidates ; Öğretim Süreci,Problem Davranışların Kontrolü,Yeni Davranış Kazandırma Stratejileri,Bütünleştirici Eğitim Ortamları,Tüm Öğrenciler,Öğretmen Adayları

Bu araştırmada alana, çeşitli disiplin alanlarından öğretmen adaylarının yeni davranış kazandırma stratejilerini kullanmaya yönelik öz yeterliklerini ölçecek geçerli ve güvenilir bir araç kazandırmak amaçlanmıştır. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılının güz döneminde Sivas Cumhuriyet Üniversitesinin eğitim fakültesine devam eden toplam 938 öğrenci oluşturmaktadır.  Çalışmanın Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) aşamasında 705, Doğrulayıcı Faktör Analizi aşamasında 233 üniversite öğrencisi ile çalışılmıştır. Çalışmada taslak ölçeği oluşturmak için ilgili alanyazın taraması ve uzmanlarla bire bir görüşme yoluyla 30 maddelik bir havuz oluşturulmuştur. Uzman görüşlerinin alınması ve Lawshe Tekniği ile yapılan kapsam geçerliği çalışması sonucunda ölçekte 28 madde için .771 şeklinde hesaplanan değerin Lawshe tekniğine göre minimum KGİ değerinin üzerinde olduğu belirlenmiştir. AFA sonucunda faktör yükü düşük ve binişik beş madde ölçekten çıkarılarak, toplam varyansın %54.144 oranında açıklandığı iki faktörlü bir yapıya ulaşılmıştır. Ölçeğin boyutları pekiştireç temelli stratejiler ve ipucu temelli stratejiler olarak adlandırılmıştır. İki faktörlü yapının doğruluğunu test etmek amacıyla birinci düzey ve ikinci düzey DFA yapılmıştır. Bu bağlamda model uyum değerlerinden CMIN/DF değeri iyi uyum; RMSEA, CFI, GFI ve IFI değerleri ise kabul edilebilir uyum düzeyinde olduğu belirlenmiş ve sonuçlar neticesinde AFA ile belirlenen yapının DFA ile doğrulandığı görülmüştür. Güvenirlik analizleri incelendiğinde ise pekiştireç temelli stratejiler boyutunun .937,  ipucu temelli stratejiler boyutunun .885 ve genel olarak ölçeğin .952 şeklinde hesaplanan omega düzeyiyle yüksek düzeyde güvenilir olduğu belirlenmiştir. Cronbach alfa değerleri ise pekiştireç temelli stratejiler boyutunda .934,  ipucu temelli stratejiler boyutunda .882 ve ölçeğin toplamında .950 şeklinde olup yüksek düzeyde güvenirliğe işaret etmektedir.  İki faktörlü 23 maddelik ölçeğin, çeşitli disiplin alanlarından öğretmen adaylarının öğretim sürecinde ve problem davranışların kontrolünde yeni davranış kazandırma stratejilerini kullanmaya yönelik öz yeterliklerini İncelemek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu söylenebilir.

This research aims to provide the field with a valid and reliable tool to measure the self-efficacy of teacher candidates from various disciplines in using new behavior acquisition strategies. The study group consists of a total of 938 students attending the faculty of education of Sivas Cumhuriyet University in the fall semester of the 2022-2023 academic year. In the Exploratory Factor Analysis (EFA) phase of the study, 705 university students were studied, and in the Confirmatory Factor Analysis phase, 233 university students were studied. To create the draft scale in the study, a pool of 30 items was created through relevant literature review and one-on-one interviews with experts. As a result of obtaining expert opinions and the content validity study conducted with the Lawshe Technique, it was determined that the value calculated as .771 for 28 items in the scale was above the minimum CVI value according to the Lawshe Technique. As a result of EFA, five overlapping items with low factor loads were removed from the scale and a two-factor structure was achieved, explaining 54.144% of the total variance. The dimensions of the scale are called reinforcer-based strategies and cue-based strategies. First level and second level CFA were conducted to test the accuracy of the two-factor structure. In this context, among the model fit values, CMIN/DF value indicates good fit; RMSEA, CFI, GFI and IFI values were determined to be at an acceptable fit level and as a result of the results, it was seen that the structure determined by EFA was confirmed by CFA. When the reliability analyzes were examined, it was determined that the reinforcement-based strategies dimension was highly reliable, with the omega level calculated as .937, the cue-based strategies dimension as .885, and the overall scale as .952. Cronbach's alpha values are .934 in the reinforcement-based strategies dimension, .882 in the cue-based strategies dimension and .950 in the total scale, indicating a high level of reliability. It can be said that the two-factor, 23-item scale is a valid and reliable tool that can be used to examine the self-efficacy of prospective teachers from various disciplines in using new behavior acquisition strategies in the teaching process and in the control of problem behaviors.