Türkiye’de Üniversite Kütüphaneleri: Standartlar ve Yönetici Görüşleri Doğrultusunda Niceliksel Bir Değerlendirme / University Libraries in Turkey: A Quantitative Assessment According to Standards and Manager Opinions
Türkiye’de Üniversite Kütüphaneleri: Standartlar ve Yönetici Görüşleri Doğrultusunda Niceliksel Bir Değerlendirme / University Libraries in Turkey: A Quantitative Assessment According to Standards and Manager Opinions
Yazar: Polat, Coşkun; Odabaş, Hüseyin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 1, 2012

Özet: Eğitim, araştırma ve yayın faaliyetleri yürüten üniversitelerin bu işlevleri beklenen ölçüde gerçekleştirmelerindekütüphanelerin rolü büyüktür. Üniversite kütüphanelerinin işlevselliği sahip olduğuolanaklar ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinin mevcut durumuuluslararası standartlar ve kütüphane yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.Türkiye'de üniversitelerin yapılanması kamu ve devlet olmak üzere iki türlüdür. Kamu üniversitelerininher tür gereksinimi kamu kaynaklarından ayrılan pay ile karşılanmaktadır. Vakıf üniversiteleri iseeğitim kurumu olmaları yanında ticari bir kuruluş niteliği de taşımaktadır. Bu nedenle kamu üniversitelerineoranla daha fazla olanaklara sahiptirler.Çalışmada, Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinin mevcut durumlarını tespiti için American Collegeand Research Libraries'in 2004 yılı standartlarında geçen değerlendirme noktaları temel alınmıştır.Bu doğrultuda oluşturulan kütüphanelerin fiziksel ortam ve koşulları, bütçesi; personeli ile derme geliştirme,kaynak alımı ve sunumuna ilişkin ifadelere üniversite kütüphanelerinin yöneticilerinin verdiğiyanıtlar, kamu ve vakıf üniversitesi ayırımı ile ele alınmıştır. Türkiye'de üniversite kütüphanelerinin sahipolduğu olanakların yetersizliği, özellikle kamu üniversitesi kütüphanelerinin nitelikli hizmet üretebilmelerininönündeki en büyük engeldir. Üzerinde düşünülmesi gereken bir diğer sorun, kamu ve vakıfüniversitesi kütüphanelerinin arasında olanaklar açısından önemli farklılıklar olmasına karşın, kamuüniversitesi kütüphane yöneticilerinin mevcut olanaklarına yönelik iyimser değerlendirmeleridir.Anahtar Kelimeler: Üniversite kütüphaneleri, akademik kütüphaneler, Türkiye'de üniversite kütüphaneleri,ACRL üniversite kütüphaneleri standartlarıAbstract: The role of libraries in realizing the functions by university libraries carrying out researchand publication activities in expected level is great. The functionality of university libraries has a closerelationship with their facilities. In this research, the existing conditions of university libraries in Turkeyare assessed in the direction of international standards and the opinions of library managers.In Turkey, structuring of universities is in two types as public and foundation. Every kind of needsof public universities is met by share allocated from public sources. Foundation universities are also acommercial institution besides being an education institution. For this reason, they have more facilitiesthan public universities.In the research, assessment points in 2004 standards of American College and Research Librariesare taken as basis in order to determine the existing conditions of university libraries in Turkey. Theanswers of university library managers for expressions about physical space and conditions, budget,personnel of libraries, collection developing, resource buying and presenting are dealt with the publicand foundation university discrimination. The deficiency of facilities of university libraries in Turkey isthe biggest handicap especially for public university libraries in presenting a qualified service. Anotherproblem needs to be considered is the optimistic assessments of public university library managers on theexistent facilities in spite of the important facility differences between public and foundation libraries.Key Words: University libraries, academic libraries, university libraries in Turkey, Standards forlibraries in higher education

Özet: Eğitim, araştırma ve yayın faaliyetleri yürüten üniversitelerin bu işlevleri beklenen ölçüde gerçekleştirmelerindekütüphanelerin rolü büyüktür. Üniversite kütüphanelerinin işlevselliği sahip olduğuolanaklar ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinin mevcut durumuuluslararası standartlar ve kütüphane yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.Türkiye'de üniversitelerin yapılanması kamu ve devlet olmak üzere iki türlüdür. Kamu üniversitelerininher tür gereksinimi kamu kaynaklarından ayrılan pay ile karşılanmaktadır. Vakıf üniversiteleri iseeğitim kurumu olmaları yanında ticari bir kuruluş niteliği de taşımaktadır. Bu nedenle kamu üniversitelerineoranla daha fazla olanaklara sahiptirler.Çalışmada, Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinin mevcut durumlarını tespiti için American Collegeand Research Libraries'in 2004 yılı standartlarında geçen değerlendirme noktaları temel alınmıştır.Bu doğrultuda oluşturulan kütüphanelerin fiziksel ortam ve koşulları, bütçesi; personeli ile derme geliştirme,kaynak alımı ve sunumuna ilişkin ifadelere üniversite kütüphanelerinin yöneticilerinin verdiğiyanıtlar, kamu ve vakıf üniversitesi ayırımı ile ele alınmıştır. Türkiye'de üniversite kütüphanelerinin sahipolduğu olanakların yetersizliği, özellikle kamu üniversitesi kütüphanelerinin nitelikli hizmet üretebilmelerininönündeki en büyük engeldir. Üzerinde düşünülmesi gereken bir diğer sorun, kamu ve vakıfüniversitesi kütüphanelerinin arasında olanaklar açısından önemli farklılıklar olmasına karşın, kamuüniversitesi kütüphane yöneticilerinin mevcut olanaklarına yönelik iyimser değerlendirmeleridir.Anahtar Kelimeler: Üniversite kütüphaneleri, akademik kütüphaneler, Türkiye'de üniversite kütüphaneleri,ACRL üniversite kütüphaneleri standartlarıAbstract: The role of libraries in realizing the functions by university libraries carrying out researchand publication activities in expected level is great. The functionality of university libraries has a closerelationship with their facilities. In this research, the existing conditions of university libraries in Turkeyare assessed in the direction of international standards and the opinions of library managers.In Turkey, structuring of universities is in two types as public and foundation. Every kind of needsof public universities is met by share allocated from public sources. Foundation universities are also acommercial institution besides being an education institution. For this reason, they have more facilitiesthan public universities.In the research, assessment points in 2004 standards of American College and Research Librariesare taken as basis in order to determine the existing conditions of university libraries in Turkey. Theanswers of university library managers for expressions about physical space and conditions, budget,personnel of libraries, collection developing, resource buying and presenting are dealt with the publicand foundation university discrimination. The deficiency of facilities of university libraries in Turkey isthe biggest handicap especially for public university libraries in presenting a qualified service. Anotherproblem needs to be considered is the optimistic assessments of public university library managers on theexistent facilities in spite of the important facility differences between public and foundation libraries.Key Words: University libraries, academic libraries, university libraries in Turkey, Standards forlibraries in higher education