Metilen Mavisi Boyasının Adsorpsiyon Yoluyla Sulu Çözeltilerden Giderilmesinde Modifiye Edilmiş Midyat Taşının Kullanımı
Removal of Methylene Blue Dye from Aqueous Solutions by Adsorption Using Modified Midyat Stone
Yazar: Canpolat, Mutlu; Altunkaynak, Yalçın
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 25 No. 5, 2025
Anahtar kelimeler: Physical Chemistry (Other) ; Fiziksel Kimya (Diğer) ; Midyat taşı,Adsorpsiyon,Metilen mavisi,İzoterm,Kinetik ; Midyat stone,Adsorption,Methylene Blue,Isotherm,Kinetics

Bu çalışmada, nitrik asit (HNO₃) ile modifiye edilmiş Midyat taşı (MMS) adsorbanının atıksulardan metilen mavisi (MB) giderimindeki adsorpsiyon performansı değerlendirilmiştir. Adsorpsiyon sürecine etki eden temas süresi ve başlangıç MB konsantrasyonu gibi çeşitli parametreler incelenerek adsorpsiyon verimliliği üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yapılan deneyler sonucunda, MB giderimi için optimum koşullar başlangıç MB konsantrasyonu 350 mg/L ve temas süresi 80 dakika olarak belirlenmiştir. MMS'nin adsorpsiyon öncesi ve sonrası yüzey morfolojisi ve kimyasal bileşimindeki değişiklikler, taramalı elektron mikroskobu (SEM), enerji dağılım spektroskopisi (EDS) ve Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, MB adsorpsiyonunun Langmuir izoterm modeli ile uyumlu olduğunu ve süreçte hem kimyasal sorpsiyonun hem de tersinmezlik eğiliminin etkili olduğunu ortaya koymuştur. MB için maksimum adsorpsiyon kapasitesi 25, 35 ve 45 °C sıcaklıklarda sırasıyla 32.26, 34.13 ve 35.46 mg/g olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, adsorpsiyon kinetiği analizleri, MB gideriminin yalancı ikinci dereceden (PSO) kinetik modeli ile iyi bir uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, MMS'nin yüksek adsorpsiyon kapasitesi, kolay temin edilebilirliği ve maliyet etkinliği sayesinde sulu ortamdan MB boyar maddesinin uzaklaştırılmasında etkili ve uygulanabilir bir adsorban olduğunu göstermektedir.

In this study, the adsorption performance of nitric acid (HNO₃)-modified Midyat stone (MMS) adsorbent on methylene blue (MB) removal from wastewater was evaluated. Various parameters affecting the adsorption process such as contact time and initial MB concentration were investigated and their effects on adsorption efficiency were investigated. As a result of the experiments, the optimum conditions for MB removal were determined as initial MB concentration of 350 mg/L and contact time of 80 minutes. The surface morphology and chemical composition of MMS before and after adsorption were analyzed using scanning electron microscopy (SEM), energy-dispersive spectroscopy (EDS), and Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR) techniques. The results revealed that MB adsorption was in accordance with the Langmuir isotherm model and both chemical sorption and irreversibility tendency were effective in the process. The maximum adsorption capacity for MB was calculated as 32.26, 34.13 and 35.46 mg/g at 25, 35 and 45 °C, respectively. Furthermore, adsorption kinetics analyses revealed that MB removal was in good agreement with the pseudo-second order (PSO) kinetic model. The obtained results indicate that MMS is a highly effective and practical adsorbent for the removal of MB dye from aqueous media, owing to its high adsorption capacity, easy availability, and cost-effectiveness.