KEMALİZM VE TÜRKÇÜLÜK ARASINDA BİR TELİF ÇABASI: “KEMAL YOLU” MECMUASI (1947-1948)
AN ATTEMPT AT RECONCILIATION BETWEEN KEMALISM AND TURKISM:  THE JOURNAL KEMAL YOLU (1947–1948)
Yazar: Kılıç, Murat
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 77, 2025
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Atatürk milliyetçiliği,Kemalizm,Kemal Yolu,milliyetçilik,Türkçülük. ; Atatürk nationalism,Kemalism,Kemal Yolu,nationalism,Turkism

Bu çalışma, Türkiye’de çok partili hayata geçiş sürecinde milliyetçilik ve Kemalizm kavramlarına yüklenen mana ve işlevlerdeki değişim ile bu iki kavram arasındaki ilişkiyi, 1947-1948 yılları arasında yayımlanan Kemal Yolu dergisi üzerinden incelemektedir. Kısa yayın hayatına rağmen dergi, bilhassa yüksek öğrenim gençleri arasında kayda değer bir etki yaratmıştır. Türk milliyetçiliğinin son ve en olgun merhalesi olarak kabul ettikleri Kemalizm’i, yeniden bir “milli ideoloji” olarak tanımlama çabasıyla öne çıkan Kemal Yolu, bu bağlamda ilk kez “Atatürk milliyetçiliği” kavramına başvurmuştur. Dergi, kendisini Türkçü, Atatürkçü ve milliyetçi gibi sıfatlarla tanımlamakla birlikte aynı dönemde yayımlanan diğer Türkçü ve milliyetçi dergilerle önemli fikrî ayrılıklar yaşamış; bu çevrelerle polemiklere girmiştir. Özellikle maceracı Turancılığa ve ırk temelli milliyetçiliğe karşı takındığı eleştirel tutum, bu ayrılıkların ve polemiklerin temel nedenlerinden biri olmuştur. Atatürk milliyetçiliğini, Türkiye hudutlarıyla sınırlı, rasyonel ve kalkınmacı bir milliyetçilik olarak tanımlayan Kemal Yolu, aynı zamanda komünizm ve irticaa karşıtlığını da benimsediği milliyetçiliğin, esas unsurları arasında saymaktadır. Tüm bu yönleriyle Kemal Yolu, Türkiye’nin çok partili hayata geçiş sürecinde alternatif bir Kemalizm ve milliyetçilik yorumunu temsil eden, entelektüel açıdan dikkat çekici bir girişim olarak değerlendirilmektedir.

This study examines the changing meanings and functions attributed to the concepts of nationalism and Kemalism, as well as the relationship between them, during Turkey’s transition to a multi-party political system, through the lens of the journal Kemal Yolu, published between 1947 and 1948. Despite its short publication life, the journal had a notable impact, particularly among university students. Emphasizing Kemalism as the final and most mature stage of Turkish nationalism, Kemal Yolu sought to redefine it as a “national ideology,” and in doing so, employed the concept of “Atatürk nationalism” for the first time. Although the journal described itself with terms such as Turkist, Kemalist, and nationalist, it also experienced significant ideological disagreements with other Turkist and nationalist journals of the period and frequently engaged in polemics with them. One of the main reasons behind these tensions was its critical stance against expansionist Turanism and race-based nationalism. Defining Atatürk nationalism as a rationalist and developmentalist form of nationalism confined within the borders of Turkey, Kemal Yolu also considered anti-communism and opposition to religious reactionism as fundamental components of its nationalist outlook. In all these respects, Kemal Yolu stands out as an intellectually significant attempt to articulate an alternative interpretation of Kemalism and nationalism during Turkey’s transition to a multi-party political system.