Mut (Mersin) ilçesinde kayısıda zarar yapan Şeftali güvesi, Anarsia lineatella Zeller, 1839 (Lepidoptera: Gelechiidae)’ya karşı çiftleşmeyi engelleme tekniğinin etkinliği
Efficacy of mating disruption technique against Peach twig borer, Anarsia lineatella Zeller, 1839 (Lepidoptera: Gelechiidae) which is harmful on apricot in Mut District, Mersin Province
Yazar: Öztürk, Naim; Hazır, Adalet; Ulusoy, M. Rifat
Dergi: Türkiye Entomoloji Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Apricot,Anarsia lineatella,mating disruption technique,dispenser ; Kayısı, Anarsia lineatella, çiftleşmeyi engelleme tekniği, feromon yayıcı

Bu çalışma, 2006-2008 yılllarında Mersin İli Mut İlçesi kayısı bahçelerinde üç yıl süreyle yürütülmüştür. Denemede, Isonet-A (E5-decenyl acetate % 98-99.5, E5-decenol % 0.5-2, 140 mg) feromon yayıcılarının Şeftali güvesi [Anarsia lineatella Zeller, 1839 (Lepidoptera: Gelechiidae)]’ne karşı etkinliği araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan feromon yayıcılar, 2006 yılında 4 yayıcı/ağaç (1000 yayıcı/ha), 2007 ve 2008 yıllarında ise 3 yayıcı/ağaç (800 yayıcı/ha) dozlarında uygulanmıştır. Çiftleşmeyi engelleme tekniği, yıl içerisinde bir kez uygulanmış ve yıllara göre sırasıyla; 3600, 2650 ve 2700 adet yayıcı kullanılmıştır. Her yıl deneme süresince yapılan ölçümlerde, bahçedeki feromon salım miktarlarının, birinci yıl ortalama 1.13 g/ha/gün, ikinci ve üçüncü yıllarda ise 1.22 g/ha/gün olduğu belirlenmiştir. Sayım ve değerlendirme, hasat döneminde toplam 1000 adet meyve üzerinden yapılmış ve çiftleşmeyi engelleme tekniği ile kimyasal mücadele bahçeleri 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait ortalama bulaşma oranları sırasıyla; % 6.17-4.60, % 5.51-1.92 ve % 4.26-1.66 olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda; Mersin İli Mut İlçesi’ndeki kayısı alanlarında zararlı A. lineatella’ya karşı çiftleşmeyi engelleme tekniğinin 750-800 yayıcı/ha dozlarında başarılı bir şekilde kullanılabileceği belirlenmiştir. Ayrıca, uygulanan çiftleşmeyi engelleme tekniği maliyetinin kimyasal mücadele maliyetinden ortalama 10.00 TL/da daha yüksek olduğu saptanmıştır.

This study is conducted between the years of 2006 and 2008 in Mut District of Mersin Province. In the trial, the efficacy of the mating disruption technique (MD) was investigated by using Isonet-A (E-5-decenyl acetate 98-99.5%, E-5-decenol 0.5-2%, 140 mg) pheromone dispensers for the management of Peach twig borer [Anarsia lineatella Zeller, 1839 (Lepidoptera: Gelechiidae)]. The pheromone dispensers were applied at 4 dispensers per tree (1000 dispensers per hectare) in 2006 and 3 dispensers per tree (800 dispensers per hectare) in 2007 and 2008. The MD technique was applied one time in a year using 3600, 2650 and 2700 dispensers in the years 2006, 2007 and 2008 respectively. It is determined tat the emission amounts of pheromone dispensers were 1,13 g/ha/day in the first year and 1,22 g/ha/day in the second and third years. Fruit damage was evaluated by inspecting 1000 fruit at harvest each year. In 2006, the average infestation rates were 6.17 and 4.60% in MD and chemical control (CC) orchards, whereas the rates were 5.51-1.92% and in 2007 and, 4.26–1.66% in 2008, respectively. As a result of this study, it was determined that the usage of 750-800 dispensers in apricot orchards in Mut would provide effective control of A. lineatella. Besides, the cost of MD technique was found 10.00 TL higher than the cost of CC.