Türkiye’de Finansal Krizlerin Öncü Göstergelerle Tahmini
Predicting Financial Crises in Turkey by Leading Indicators
Yazar: Ayla, Dilara
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 21 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Finansal kriz göstergeleri,probit,marjinal etki ; Financial crisis indicators,probit,marginal effect

Bu çalışma, Türkiye’de 1994:01-2018:11 döneminde gerçekleşen finansalkrizlerin ekonomi literatüründe belirtilen finansal kriz göstergeleriyle olanilişkilerini irdelemek amacını taşımaktadır. Çalışmada kullanılan göstergeler;bütçe açığının GSYİH’ya oranı, cari açığın GSYİH’ya oranı, enflasyon oranı,faiz oranı, kapasite kullanım oranı, TCMB döviz varlıkları, döviz kuru,ithalat, para arzı ve sanayi üretim endeksini içermektedir. Bu kapsamda teorikaltyapıya uygun olarak belirlenen kriz dönemleri ve göstergeler arasındakiilişkilerin ortaya konulabilmesi amacıyla Probit analizinden yararlanılmıştır.Yapılan analizde kriz göstergelerinin finansal kriz olma olasılığı üzerindekietkileri yön bakımından tespit edildiği gibi söz konusu göstergelerin marjinaletkilerinin hesaplanması ile birlikte bu değişkenlerin finansal krizlerin olmaolasılığı üzerindeki etki katsayıları da belirlenmiştir. Analiz sonucundaenflasyon oranı, faiz oranı ve para arzı değişkenlerinin finansal kriz olmaolasılığı üzerinde pozitif; diğer değişkenlerin ise negatif yönde etkidebulunduğu tespit edilmiştir. Marjinal etki hesaplamaları ile ulaşılan sonuçlaragöre enflasyon oranı değişkeninin kriz olasılığı üzerindeki etkisinin oldukçayüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede yıllardır enflasyonla mücadeleeden Türkiye ekonomisinin sürdürülebilir bir enflasyon oranının temini içinyeni politikalar üretmesi gerektiği yorumu yapılabilecektir. Bu sebeple öncükriz göstergelerinin dikkate alındığı ekonomi politikalarının daha hassas birşekilde uygulanması ve yapısal düzenlemelere ilişkin planlara ağırlık verilmesiönerilmektedir

Inthis study, it is intended to analyze relations between financial crisis inTurkey in the period of 1994: 01-2018:11and financial crisis indicatorsspecified in financial literature of economies. The indicators used in thestudy include the ratio of the budget deficit to the GDP, the current accountdeficit to GDP ratio, inflation rate, interest rate, capacity utilization rate,CBRT foreign exchange assets, exchange rate, import, money supply andindustrial production index. In this context, Probit analysis was used todetermine the relationship between the crisis periods and indicators determinedin accordance with the theoretical infrastructure. In the analysis, the effectsof the crisis indicators on the probability of financial crisis were determinedin terms of direction as well as the calculation of the marginal effects ofthese indicators and the effect coefficients of these variables on theprobability of financial crises. As a result of the analysis, the inflationrate, interest rate and money supply variables were positive on the probabilityof financial crisis, other variables were found to have a negative effect.According to the results obtained with the marginal effect calculations, theeffect of the inflation rate on the probability of the crisis was found to bequite high. In this context, Turkey's economy for many years struggling withinflation, new policies for the provision of a sustainable inflation rate inTurkey's economy must generate. For this reason, economic policies should be appliedmore precisely and the plans for structural regulations should be taken intoconsideration. Therefore, the economic policies in which the leading crisisindicators are taken into account should be implemented more precisely and theplans for structural arrangements should be given more weight.