Sosyal Projelere Katılımın Empatik Gelişime Etkisi
The Effect of Participation in Social Projects on Emphatic Development
Yazar: Ödemiş, Mehmet; Çeler, Yasin
Dergi: İlahiyat Akademi No. 15, 2022
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Eğitim,Ahlak,Empati,Değer,Ortaöğretim ; Education,Ethics,Empathy,Value,Secondary Education

İnsanın kendi ve öteki arasındaki ilişkisinin mahiyetini güçlü olanın hayatta kaldığı doğal seleksiyon kuralı mı belirlemektedir yoksa erdemler ve ahlaki değerler mi? Ahlak ve irade eğitimi, bu sorunun yanıtında kritik önem taşıdığı gibi benlik gelişiminin sağlıklı ilerlemesine de yardımcı olmaktadır. Öte yandan eğitimin çıktılarının sadece kendini önemseyen egosantrik bireylerden oluşması, toplum ve insanlık adına endişeye sebebiyet verir. Bu konuda karşımıza çıkan önemli kavramlardan biri empatidir. Empati hakkında yapılan çeşitli araştırmalar, kişilerin kendileri gibi olanların acılarına daha duyarlı olduğunu buna karşın “öteki”nin acısına daha az tepki verdiğini göstermiştir. Aynı gruptan olanlar, grup dayanışmasının da bir sonucu olarak birbirlerine dönük daha kuvvetli empati geliştirirken grup dışındakileri görmezden gelebilmektedir. Kendi gibi olmayana yönelik bu bencil tavır, insan doğasında yerleşik olsa da eğitim aracılığıyla değiştirilebilmektedir. Empatik tutum, insanın sosyal bir canlı olarak var kalımında da kritik önem taşımaktadır. Empati düzeyindeki artış, bireylerin sosyal becerilerinin gelişmesine yardımcı olmakta, saldırganlık ve antisosyal davranış bozukluklarının iyileşmesine katkı sağlamaktadır. Empatinin niteliksel inkişafı, toplumsal dayanışma ve bütünlük için de ayrı bir değere sahiptir. Bu bakımdan empati eğitiminin ilk aşamalarından itibaren eğitimin hedefleri arasında yer alması gerekmektedir. Empati eğitimi, insanın çok yönlü düşünmesini ve farklı bakış açıları geliştirmesini sağlayan bir fayda sağlar. Bu bağlamda genelde modern hayatın dayattığı sosyopsikolojik durumlar, özelde ise salgın dönemi şartlarının bireyselleşmeyi artırıcı etkisi, empati eğitimini yeniden düşünmeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, empati gibi duygusal ve bilişsel temeli bulunan bir niteliğin ortaöğretim çağındaki öğrencilere kazandırılması ve var olan düzeyinin artırılması için klasik metotlardan ziyade deneyime dayalı (proje bazlı) öğretim yöntemlerinin daha etkili olduğu tezini savunmaktadır. Bu amaçla bir proje okulu olan İzmir Atatürk Lisesi’nde Best Buddies programına katılan öğrencilerle ilgili bir ölçek çalışması yapılmış ve sonuçlar, bu makalede analiz edilerek değerlendirilmiştir. Best Buddies, özel gereksinimli bireylerle ilgili faaliyetler içeren uluslararası bir projedir. Proje kapsamında gönüllü öğrencilere özel gereksinimli bireylerle empati kurmalarını sağlayacak çeşitli eğitimler verilmiş ve farkındalıklarının gelişmesine yardımcı olacak etkinlikler düzenlenmiştir. Çalışma grubu, programa gönüllü olarak katılan ve katılmayan toplam iki yüz öğrenciden oluşmaktadır. Bunlar, farklı cinsiyet ve sınıflara ait öğrencilerdir. Araştırma, deneysel nicel araştırma modeli izlenerek uygulanmıştır. Bulgular, empati eğitiminde uygulamalı eğitimin (yaparak/yaşayarak öğrenme modelinin) daha olumlu sonuçlar verdiğini göstermiştir. Özellikle bireylerin empatik kapasitelerini artırıcı nitelikteki eğitimlerin emosyonel yanıt ve sosyal yeti düzeylerinde istatistiksel açıdan kayda değer farklılar yarattığı tespit edilmiştir.

Various studies on empathy have shown that while people are more sensitive to the pain of their own, they are less sensitive to the pain of others. As a result of group solidarity, members of the same group develop stronger empathy towards each other, while ignoring those outside the group. However, this selfish attitude in human nature towards those who do not seem like him can be changed through education. Empathic attitude is critical for human survival as a social individual. The increase in the level of empathy helps individuals to develop their social skills; It contributes to the recovery of aggression and antisocial behavior disorders. The qualitative development of empathy also has a special value for social solidarity and integrity. Empathy education is important in enabling people to think multi-dimensionally and develop different perspectives. In this respect, empathy education should be among the goals of education from the very first stages. In this context, the sociopsychological conditions imposed by modern life in general, and the individualization-enhancing effect of the epidemic period in particular, make it necessary to rethink of empathy education. This study defends the thesis that experience-based (project-based) teaching methods are more effective than classical methods in order to gain and increase the existing level of a quality that has an emotional and cognitive basis, such as empathy. This research aims to show how empathic education can get more efficient results on secondary education level. There are many factors in empathy training and it’s very difficult to achieve this while individualization is increasing day by day. Our research has shown that the experiential learning model is more effective in the development of empathic awareness. İzmir Atatürk High School carried out training activities based on experience with the Best Buddies İnternational association in the 2021-2022 academic year. Best Buddies is an international project that carries out activities related to people with disabilities. This research was carried out to include a group a volunteer students participating in these activities (100 students) and another group (100 students) that did not. “Cambridge Behavior Scale” was used in this study. The Study was applied by following the experimental quantitative research model. According to our research, interacting with ‘individuals with special needs’ and receiving special training about them, make positive contributions to empathic development. Taking into consideration these findings while preparing to curriculum of the institutions that direct the educational processes, will make it easier to reach the goals of the program.