CUMHURİYET DÖNEMİ PARTİ KAPATMA DAVALARINA FELSEFİ BİR YAKLAŞIM: REFAH PARTİSİ ÖRNEĞİ
A PHILOSOPHICAL APPROACH TO THE REPUBLICAN PERIOD PARTY CLOSURE CASES: THE CASE OF WELFARE PARTY
Yazar: Coşgun, Melih; Türköz, Şükrü; Türker, Uğur Cem
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 10 No. Cumhuriyet Özel Sayısı, 2023
Anahtar kelimeler: Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; Parti Kapatma Davaları,Refah Partisi,Karar Verilemezlik,Kurucu Dışarısı,Militan Demokrasi. ; Party Closure Cases,Welfare Party,Undecidability,Constituent Outside,Militant Democracy.

Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi Türkiyesi’nde parti kapatma davalarının tarihsel-hukukî seyri eksen alınarak, Refah Partisi kapatma davasının siyasi, ekonomik ve toplumsal nedenleri üzerinde durulmaktadır. Buna ek olarak çalışma “kurucu dışarısı” ve “karar verilemezlik” kavramları üzerinden Parti kapatma süreçlerinin ve davalarının anlamlandırılmasında felsefi bir çözümleme içermektedir. Çalışmanın amacı, Refah Partisi kapatma davasının nedenlerine felsefi bir bakış açısı kazandırmak ve “karar verilemezlik” kavramını eklemlendirmektir. Bunu yaparken “karar verilemezlik” yaklaşımının temeline, demokrasiyi koruma güdüsüyle hareket eden “militan demokrasi” yerine Türkiye örneğini anlamlandırmak için daha uygun olan rejimin korunması bağlamında “kurucu dışarısı” yerleştirilmiştir. Sonuç olarak Türkiye’de Batı örneklerinden farklı olarak parti kapatmaların bir istisna yerine kural halini aldığı görülmektedir. Parti kapatma davalarının benzer çizgiye sahip yeni partilerin kurulmasını engellememesi bağlamında Schmittyen bir bakış açısıyla dostluğu sürdürebilmek adına düşmanın varlığı devam ettirilmeye çalışıldığı görülmüştür. Bu durum ise siyasal olanın sahip olması gereken gerilimi ve dinamizmi sağlamaktadır. Son olarak Türkiye’de parti kapatma davaları mevcut sorunu çözmekten ziyade karar verilemezliğin öngördüğü üzere birer erteleme aracıdır.

This study focuses on the political, economic and social causes of the Welfare Party closure case, taking the historical-legal course of party closure cases in Republican Turkey as an axis. In addition, the study includes a philosophical analysis in making sense of the party closure processes and lawsuits through the concepts of "constituent outside" and "undecidability". The aim of the study is to gain a philosophical perspective on the reasons for the Welfare Party closure case and to articulate the concept of "undecidability". In doing so, the "undecidability" approach is based on the "constitutive outside" in the context of regime protection, which is more appropriate for making sense of the Turkish case, rather than "militant democracy" that acts with the motive of protecting democracy. As a result, unlike Western examples, party closures have become the rule rather than the exception in Turkey. In the context of the fact that party closure cases do not prevent the establishment of new parties with a similar line, it has been observed that, from a Schmittian point of view, the existence of the enemy is tried to be maintained in order to maintain friendship. This situation provides the tension and dynamism that the political should have. Finally, party closure cases in Turkey are a means of postponement rather than solving the existing problem, as predicted by undecidability.