Empirik ve Fenomenolojik Epistemolojinin Tabula Rasa ve Epokhe Üzerinden Karşılaştırılması
Comparison of Empirical and Phenomenological Epistemology through Tabula Rasa and Epoché
Yazar: Uyanık, Necip
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 13 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Continental Philosophy ; Kıta Felsefesi ; : Epistemology Tabula rasa,Epoché,Locke,Hume,Husserl. ; Epistemoloji,Tabula rasa,Epokhe,Locke,Hume,Husserl.

Bu makalede epistemolojide önem arz eden Empirizm ve Fenomenolojinin tabula rasa ve epokhe üzerinden birkarşılaştırılması yapılmıştır. Bu bağlamda sorunun derinlemesine ele alınması ve tartışılması için üç filozun görüşlerinebaşvurulmuştur. Bu filozoflardan biri olan Husserl’in fenomenolojik bakış açısında epokhe, epistemoloji için öneçıkan bir kavramdır. Bunun yanında çok önceden Locke ve Hume, empirik bir yaklaşım içinde bilgi sorununu elealmışlar ve bilginin kesinliğini bu doğrultuda tartışmışlardır. Tabula rasa, Rasyonalistlerin doğuştan gelen fikirlerinolduğu tezine karşı Empiristlerin zihnin boş bir levha olduğu iddiasını taşır. Buna göre tabula rasa, iddia edildiğişekliyle doğru ve gerçek bilgiye ulaşmak için bir araçtır. Bununla birlikte tabula rasa sadece doğuştan gelen fikirlerireddeden bir bakış açısı olmayıp aynı zamanda gerçek bilgiye ulaşmayı engelleyen fikirleri de zihnimizden çıkarmayıhedefler. Bu yönüyle Locke ve Hume’un epistemolojik bakış açısıyla Husserl’in bakış açısındaki temel yakınlıklarınolduğu ifade edilebilir. Ontolojik bir metafizik içine girip epistemolojiden uzaklaşma tehlikesine karşın dikkatli olmakgerektiğinden Locke, Hume ve Husserl bilginin kesinliği sorununa ve bu dünyaya ait olması konusunayoğunlaşmışlardır. Epokhe, Husserl tarafından öne sürülmüş olup şeylere doğrudan ulaşmayı amaçlayan bir yöntemolarak karşımıza çıkar. Buradaki temel sorun, varolanın bilgisine doğrudan ulaşmak veya varolanın bilgisine doğrudanulaşmayı engelleyecek her türlü önkabullerden kurtulmaktır. Bu yönüyle hem tabula rasa hem epokhe, bilgininkesinliğinin nasıl gerçekleştirilmesi gerektiğini soruşturmak için gereklidir. Dolayısıyla çalışmamız, tabula rasa veepokhe’nin benzerliklerini ve farklılıklarını Locke, Hume ve Husserl bağlamında incelemeyi hedeflemiştir.

In this article, a comparison of Empiricism and Phenomenology, which are important in epistemology, has beenmade through tabula rasa and epoché. In this context, the views of three philosophers were consulted to address anddiscuss the issue deeply. From the phenomenological perspective of Husserl, one of these philosophers, epoché is aprominent concept for epistemology. In addition, Locke and Hume had long ago addressed the problem ofknowledge within an empirical approach and discussed the certainty of knowledge in this direction. Tabula rasacarries the claim of the Empiricists that the mind is a blank slate against the thesis of the Rationalists that there areinnate ideas. Accordingly, tabula rasa is a tool for reaching true and real knowledge as claimed. However, tabula rasais not only a perspective that rejects innate ideas but also aims to remove from our minds the ideas that preventreaching true knowledge. In this respect, it can be stated that Locke and Hume’s epistemological perspective andHusserl’s perspective have fundamental similarities. Since it is necessary to be careful against the danger of enteringinto ontological metaphysics and moving away from epistemology, Locke, Hume, and Husserl focused on theconcern of the certainty of knowledge and its belonging to this world. Epoché was put forward by Husserl andappears as a method that aims to reach things directly. The fundamental difficulty here is to reach the knowledge ofwhat exists directly or to get rid of all kinds of preconceptions that will prevent direct access to the knowledge ofwhat exists. In this respect, both tabula rasa and epoché are necessary to investigate how the certainty of knowledgeshould be realized. Therefore, our study aims to examine the similarities and differences between tabula rasa andepoché in the context of Locke, Hume, and Husserl.