Yorumlayıcı Çeviri Kuramı’ndan Çeviri Eğitimine: Yorumlayıcı Çeviri Yöntemi
From The Interpretive Theory of Translation to the Translation Didactics: The Interpretive Method of  Translation
Yazar: Göktaş, Nazik
Dergi: Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, Vol. 2 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Yorumlayıcı Çeviri Kuramı,çeviri eğitimi,çevirmenin bilişsel süreçleri,Yorumlayıcı Çeviri Yöntemi,söylem/metin çözümlemesi ; The Interpretive Theory of Translation (the Theory of Sense),Jean Delisle,the cognitive processes of the translator,The Interpretive Method of Translation,discourse/text analysis,the proper use of language

D. Seleskovitch ve M. Lederer’in birlikte geliştirmiş oldukları Yorumlayıcı Çeviri (Anlam) Kuramı, çevirmeni merkeze koyan bir yaklaşı m gösterir. Çeviriye ilişkin kuramsallaşmanın tarihine bakılırsa; önceki yüzyıllardan günümüze değin çevirmenin rolünü öne çıkaran görüş ve düşüncelere rastlanmaktadır. 90’lı yıllardan sonra belirginleşen bilişsel yaklaşımlar, alana yeni kazanımlar sağlamış, çeviribilim araştırmalarının uygulama alanına yansıyarak kültürlerarası veya dillerarası aktarımın başat aktörü olarak ‘çevirmen’in bilişsel bakımdan yeniden değerlendirilmesine zemin hazırlamıştır. Bilişsel odaklı bir görünüm sergileyen çevirmen merkezli yaklaşımlar, çevirinin başarısının çevirmene bağlı olduğu görüşünden hareketle çevirmenin çeviri eylemi sırasında zihninde olup bitenlerin, bilişsel süreçlerinin işleyişinin ve dili kullanma mekanizmasının açıklığa kavuşturulmasını öngörür.     Bu çalışmanın amacı, Yorumlayıcı Çeviri Kuramı doğrultusunda ‘anlama’nın koşulları olarak öne çıkan saptamaları ortaya koyarak çevirmenin sahip olması gereken özniteliklere ilişkin izdüşümleri serimlemektir. Bu amaç doğrultusunda, anlamın kavranması sürecinde çevirmenin zihinsel süreçlerinin nasıl işlediği, çevirmenin bu süreçleri nasıl yönettiği betimlenmeye ve söylem çözümlemesine dayanan Yorumlayıcı Çeviri Kuramı ve Yorumlayıcı Çeviri Yöntemi’nde yer alan düşünsel veriler görünür kılınmaya çalışılacaktır.

The Interpretive Theory of Translation (the Theory ofSense) developed by Danica Seleskovitch and Marianne Lederer provides anapproach placing translators at the centre of research. The research on the historyof translation theories observed that the notions and views highlighting therole of translators have emerged over the last centuries. The cognitiveapproaches have contributed to the field of translation over the last twodecades thanks to their implications in applied translation studies. Thus, thetranslator, the major actor in intercultural and/or interlingual transfer, hasbeen reevaluated in terms of cognition. Cognitively oriented translationapproaches project that the cognitive processes of translation and the languageusing mechanism should be revealed. These approaches focus on the role of translatorsand claim that the success of a translation depends on the translator. The aim of this paper is to suggest the determinationshighlighted as the conditions of ‘comprehension’ in accordance with the TheInterpretive Theory of Translation (the Theory of Sense). The other aim is tointroduce the projections as to the required qualifications of translators. Inparallel with this aim the paper focuses on exploring how the cognitiveproccesses occur in the process of comprehension of sense, and how thetranslator manages these processes.  TheInterpretive Theory of Translation (the Theory of Sense) and The InterpretiveMethod of Translation, which are based on discourse analysis, are described interms of their theoretical foundations.