hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Binalarda kullanılan yapısal olmayan kompozit panellerin fiziksel ve mekanik özelliklerinin değerlendirilmesi
Binalarda kullanılan yapısal olmayan kompozit panellerin fiziksel ve mekanik özelliklerinin değerlendirilmesi
Yazar: Pekmezci, Bekir; Arabacı, Egemen
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Engineering ; Mühendislik ; Kompozit panel,çimento esaslı kompozit,lif donatılı beton,tekstil donatılı beton,eğilme dayanımı,çekme dayanımı

Bu çalışmada, binalarda kullanılan yapısal olmayan kompozit panellerin fiziksel ve mekanik özellikleri deneysel olarak belirlenmiştir. Deneysel çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirilerek, fiziksel ve mekanik özellikler bakımından söz konusu panellerin performansları ortaya koyulmuştur. Fiziksel performansı değerlendirilirken, su emme, rutubet altında genleşme gibi özellikleri dikkate alınmıştır. Mekanik özellikler açısından ise, dört noktalı eğilme dayanımları, kırılma enerjileri, çekme dayanımları ve elastisite modülü değerleri elde edilmiştir. Su emme ve genleşme deneyi sonuçları birlikte değerlendirilerek, bu büyüklüklerin ilişkileri ortaya koyulmuştur. Eğilme dayanımı ve kırılma enerjisi bakımından optimum performansa sahip olan paneller belirlenmiştir. Deneysel çalışmanın sonuçlarına göre; en yüksek dayanımı, selüloz lifli çimento matrisli karışımlar verirken, en yüksek kırılma enerjisini ise çimento esaslı tekstil donatılı kompozit panel göstermektedir. Kesikli lif içeren cam elyaf takviyeli çimentolu panellerin ise, eğilme dayanımı-kırılma enerjisi ve genleşme değerleri bakımından optimum çözüm olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu çalışmada, binalarda kullanılan yapısal olmayan kompozit panellerin fiziksel ve mekanik özellikleri deneysel olarak belirlenmiştir. Deneysel çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirilerek, fiziksel ve mekanik özellikler bakımından söz konusu panellerin performansları ortaya koyulmuştur. Fiziksel performansı değerlendirilirken, su emme, rutubet altında genleşme gibi özellikleri dikkate alınmıştır. Mekanik özellikler açısından ise, dört noktalı eğilme dayanımları, kırılma enerjileri, çekme dayanımları ve elastisite modülü değerleri elde edilmiştir. Su emme ve genleşme deneyi sonuçları birlikte değerlendirilerek, bu büyüklüklerin ilişkileri ortaya koyulmuştur. Eğilme dayanımı ve kırılma enerjisi bakımından optimum performansa sahip olan paneller belirlenmiştir. Deneysel çalışmanın sonuçlarına göre; en yüksek dayanımı, selüloz lifli çimento matrisli karışımlar verirken, en yüksek kırılma enerjisini ise çimento esaslı tekstil donatılı kompozit panel göstermektedir. Kesikli lif içeren cam elyaf takviyeli çimentolu panellerin ise, eğilme dayanımı-kırılma enerjisi ve genleşme değerleri bakımından optimum çözüm olduğu sonucuna varılmıştır.
Geri kazanılmış agregalı betonun betonarme binaların deprem performansına etkisinin incelenmesi
Geri kazanılmış agregalı betonun betonarme binaların deprem performansına etkisinin incelenmesi
Yazar: Fırat Alemdar, Zeynep; Kurt, Yavuz
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Statik itme analizi,geri kazanılmış agrega,betonarme çerçeve yapı,perdeli sistem,performans değerlendirme

Geri kazanılmış agrega kullanılarak üretilen betonun (sürdürülebilir beton) yeni inşa edilecek betonarme çerçeve veya perde + çerçeve olarak projelendirilmiş binalarda dikkate alınmasını inceleyen bu çalışmada, geleneksel beton ve sürdürülebilir betondan elde edilen binaların şekildeğiştirme temeline dayalı performans değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma kapsamında %30 oranında geri kazanılmış agrega içeren sürdürülebilir beton ve C30/37 dayanım sınıfına sahip geleneksel beton kullanılarak üretildiği kabul edilen 8 katlı ve 5 açıklıklı yapılar Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne (TBDY 2018) göre doğrusal olmayan statik itme analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda taşıyıcı sistem elemanlarında kat seviyelerinde oluşan kesme kuvvetleri ve katlar arası göreli ötelenme değerleri belirlenmiştir. Sürdürülebilir betondan elde edilen yapıların geleneksel betonlu yapılar gibi deprem etkilerine karşı gereken performansı sağladığı görülmüştür. Ayrıca sürdürülebilir betonun geleneksel betona göre daha elastik bir davranışa sahip olması nedeni ile Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde yapıların üretildiği beton malzeme farklılığının dikkate alınarak, yapının özellikle geri dönüşümlü beton kullanılarak inşa edildiği durumlarda, daha elastik olarak tasarlanması gerektiği önerilmektedir.

Geri kazanılmış agrega kullanılarak üretilen betonun (sürdürülebilir beton) yeni inşa edilecek betonarme çerçeve veya perde + çerçeve olarak projelendirilmiş binalarda dikkate alınmasını inceleyen bu çalışmada, geleneksel beton ve sürdürülebilir betondan elde edilen binaların şekildeğiştirme temeline dayalı performans değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma kapsamında %30 oranında geri kazanılmış agrega içeren sürdürülebilir beton ve C30/37 dayanım sınıfına sahip geleneksel beton kullanılarak üretildiği kabul edilen 8 katlı ve 5 açıklıklı yapılar Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne (TBDY 2018) göre doğrusal olmayan statik itme analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda taşıyıcı sistem elemanlarında kat seviyelerinde oluşan kesme kuvvetleri ve katlar arası göreli ötelenme değerleri belirlenmiştir. Sürdürülebilir betondan elde edilen yapıların geleneksel betonlu yapılar gibi deprem etkilerine karşı gereken performansı sağladığı görülmüştür. Ayrıca sürdürülebilir betonun geleneksel betona göre daha elastik bir davranışa sahip olması nedeni ile Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde yapıların üretildiği beton malzeme farklılığının dikkate alınarak, yapının özellikle geri dönüşümlü beton kullanılarak inşa edildiği durumlarda, daha elastik olarak tasarlanması gerektiği önerilmektedir.
Mücbir sebep faktörü olarak COVID-19 salgınının inşaat projelerinde oluşturduğu uyuşmazlık etmenleri ve etkilerinin incelenmesi
Investigation of dispute factors and effects on construction projects arising from Covid-19 pandemic as a force majeure event
Yazar: Aladağ, Hande; Demirdöğen, Gökhan; Işık, Zeynep
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Covid-19,inşaat sektörü,mücbir sebepler,uyuşmazlık yönetimi,Yapısal Eşitlik Modeli (YEM)

Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını, başta toplum sağlığı ve ekonomi olmak üzere inşaat sektörü de dahil olmak üzere birçok farklı sektörlerde etkisini göstermiştir. Bu bağlamda inşaat firmalarının, Covid-19 nedeniyle üretim faaliyetleri ve tedarik zincirinde meydana gelen aksaklıklar başta olmak üzere şirketlerin nakit akışının bozulması, daha önce akdettikleri sözleşmelerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilememesi gibi pek çok sorun ile karşı karşıya gelebilecekleri düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, mücbir sebep faktörü olarak Covid-19 salgınının Türk inşaat firmaları tarafından yürütülen inşaat projelerinde taraflar arasında sözleşmesel ilişkiler bazında etkilerinin neler olduğunun araştırılmasıdır. Bu çalışma kapsamında toplam 173 adet inşaat projesinden toplanan veriler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) metodu ile analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre hak ediş ödemelerinin yapılamaması, hak taleplerinin genel salgın halinin meydana geldiği tarihi izleyen ilgili süre içinde yazılı olarak idareye bildirilmemesi, kalite izleme ve kontrol süreçlerinin personel yetersizliği nedeniyle uygulanamaması en yüksek faktör yüküne sahip uyuşmazlık etkileri olarak bulunmuştur.

Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını, başta toplum sağlığı ve ekonomi olmak üzere inşaat sektörü de dahil olmak üzere birçok farklı sektörlerde etkisini göstermiştir. Bu bağlamda inşaat firmalarının, Covid-19 nedeniyle üretim faaliyetleri ve tedarik zincirinde meydana gelen aksaklıklar başta olmak üzere şirketlerin nakit akışının bozulması, daha önce akdettikleri sözleşmelerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilememesi gibi pek çok sorun ile karşı karşıya gelebilecekleri düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, mücbir sebep faktörü olarak Covid-19 salgınının Türk inşaat firmaları tarafından yürütülen inşaat projelerinde taraflar arasında sözleşmesel ilişkiler bazında etkilerinin neler olduğunun araştırılmasıdır. Bu çalışma kapsamında toplam 173 adet inşaat projesinden toplanan veriler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) metodu ile analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre hak ediş ödemelerinin yapılamaması, hak taleplerinin genel salgın halinin meydana geldiği tarihi izleyen ilgili süre içinde yazılı olarak idareye bildirilmemesi, kalite izleme ve kontrol süreçlerinin personel yetersizliği nedeniyle uygulanamaması en yüksek faktör yüküne sahip uyuşmazlık etkileri olarak bulunmuştur.
Çok kaynaklı genelleştirilmiş atama probleminde ajan yüklerinin dengelenmesi için bir hedef programlama modeli
Çok kaynaklı genelleştirilmiş atama probleminde ajan yüklerinin dengelenmesi için bir hedef programlama modeli
Yazar: Özçelik, Feriştah; Saraç, Tuğba
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çok kaynaklı genelleştirilmiş atama problemi (MRGAP),,Ajan yüklerinin dengelenmesi,Hedef programlama

Çok kaynaklı genelleştirilmiş atama problemi (MRGAP), toplam atama maliyetini enküçükleyecek şekilde ve kapasite kısıtları altında işlerin ajanlara atanması problemidir. Bu problemde her ajan birden çok kaynağa sahiptir, her görev sadece bir ajana atanmaktadır ve bir ajana birden fazla görev atanması mümkündür. MRGAP probleminde yüklerin ajanlara dengeli dağıtılması önem arz etmektedir. Bu amaçla literatürde darboğaz MRGAP ve dengeli atama MRGAP modelleri önerilmiştir.  Bu çalışmada, yük kareleri toplamı, doğrusallaştırılmış yük kareleri toplamı, hedef programlama, sapma kareleri toplamı ve doğrusallaştırılmış sapma kareleri toplamı modelleri MRGAP için ilk defa önerilmiştir. Matematiksel modeller ile elde edilen çözümlerin kalitesi çözüm süresi, enbüyük yük, değişim katsayısı ve toplam yük olmak üzere dört ölçüt dikkate alınarak belirlenmiştir. Ele alınan modeller rassal olarak türetilen test problemleri kullanılarak, bu dört ölçüt açısından kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlar, hedef programlama ve yük kareleri toplamı modellerinin öne çıktığını göstermektedir.

Çok kaynaklı genelleştirilmiş atama problemi (MRGAP), toplam atama maliyetini enküçükleyecek şekilde ve kapasite kısıtları altında işlerin ajanlara atanması problemidir. Bu problemde her ajan birden çok kaynağa sahiptir, her görev sadece bir ajana atanmaktadır ve bir ajana birden fazla görev atanması mümkündür. MRGAP probleminde yüklerin ajanlara dengeli dağıtılması önem arz etmektedir. Bu amaçla literatürde darboğaz MRGAP ve dengeli atama MRGAP modelleri önerilmiştir.  Bu çalışmada, yük kareleri toplamı, doğrusallaştırılmış yük kareleri toplamı, hedef programlama, sapma kareleri toplamı ve doğrusallaştırılmış sapma kareleri toplamı modelleri MRGAP için ilk defa önerilmiştir. Matematiksel modeller ile elde edilen çözümlerin kalitesi çözüm süresi, enbüyük yük, değişim katsayısı ve toplam yük olmak üzere dört ölçüt dikkate alınarak belirlenmiştir. Ele alınan modeller rassal olarak türetilen test problemleri kullanılarak, bu dört ölçüt açısından kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlar, hedef programlama ve yük kareleri toplamı modellerinin öne çıktığını göstermektedir.
Yapay sinir ağı ile deprem şiddeti tahmini: Farklı ağ tasarımlarının ve eğitim algoritmalarının incelenmesi
Earthquake intensity estimation via an artificial neural network: Examination of different network designs and training algorithms
Yazar: Sebatlı Sağlam, Aslı; Çavdur, Fatih
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Disaster operations management,Disaster relief operations,Machine learning,Artificial neural networks,Earthquake intensity estimation ; Afet operasyonları yönetimi,Afet yardım operasyonları,Makine öğrenmesi,Yapay sinir ağları,Deprem şiddeti tahmini

Bu çalışmada, ileri beslemeli geri yayılımlı bir yapay sinir ağı ile depremin büyüklüğü, derinliği ve afetzedelerin merkez üssüne olan uzaklıklarına bağlı olarak deprem şiddeti tahmini yapılmıştır. Bu kapsamda, Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu’nun veri tabanında yer alan ve önemli depremler olarak adlandırılan depremlere ilişkin bilgiler yapay sinir ağının girdisi olarak kullanılmıştır. Farklı yapay sinir ağı tasarımları için deprem şiddeti tahmin edilerek uygun bir ağ tasarımı elde edilmiştir. Ardından söz konusu uygun ağ tasarımı için farklı eğitim algoritmaları kullanılarak ağ eğitilmiş ve bu algoritmalar arasından en uygun eğitim yöntemi belirlenmiştir. Farklı ağ tasarımlarının ve eğitim algoritmalarının performansları, ortalama karesel hata ve korelasyon katsayısı cinsinden analiz edilmiştir. Performans parametrelerinin ortalaması açısından, iki gizli katman ve her bir katmanda sırasıyla beş ve on gizli nöronun bulunduğu ağ yapısı en uygun tasarım olarak belirlenmiştir. Söz konusu ağ yapısı için Bayes Düzenlemesi ile Levenberg-Marquardt eğitim algoritmasının kullanıldığı durumda performans parametreleri açısından en iyi sonuçlar gözlenmiştir.

In this study, using a multi-layer feed-forward artificial neural network, we estimate earthquake intensity based on the magnitude and the depth of an earthquake and the distance of the disaster victims from the epicenter of the earthquake. In this context, we use significant earthquakes database of the United States Geological Survey as the inputs of the artificial neural network. We first determine an appropriate network design by estimating earthquake intensity with different artificial neural network designs and then the best training algorithm for the appropriate network design by evaluating different algorithms for the corresponding network design. These analyses are performed in terms of the mean square error and correlation coefficient. In terms of the average performance parameters, the network structure with two hidden layers and five and ten hidden neurons in each respective layer is determined as the most appropriate design. We observe the best results in terms of performance parameters by using the Levenberg-Marquardt training algorithm with Bayesian Regularization for the corresponding network structure.
Bir kablo demetleme konveyör hattındaki çalışma duruşlarının AnyBody Modelleme Sistemi ile analizi ve yeni bir hat tasarımı önerisi
Bir kablo demetleme konveyör hattındaki çalışma duruşlarının AnyBody Modelleme Sistemi ile analizi ve yeni bir hat tasarımı önerisi
Yazar: Gönen, Demet; Atıcı Ulusu, Hilal
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları,AnyBody Modelleme Sistemi,Duruş Bozuklukları

Emek yoğun işletmelerde ergonomik açıdan uygun olmayan bazı çalışma duruşlarıyla karşılaşılmaktadır. Üretimde bu çalışma duruşları performans, kalite, maliyet ve verimlilik üzerinde olumsuz etki oluşturmaktadır. Bu çalışmada, otomobiller için komple kablo demetleme işlemi yapan bir firmada, kablo demetleme konveyör hattı incelenmiştir. Uygun olmayan duruşların kaslarda yarattığı zorlanmayı değerlendirmek için AnyBody Modelleme Sistemi kullanılmıştır. Analizlerde gövde, omuz, kol ve bacaklarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına neden olabilecek yüksek eklem reaksiyon kuvvetleri oluştuğu görülmüştür. Bu nedenle, operatörler üzerindeki iş yükünü azaltabilecek yeni bir konveyör hattı tasarımı önerilmiştir. Önerilen tasarımdaki çalışma duruşları analiz edilmiş ve yeni tasarımın operatörlerin çalışma duruşlarını önemli ölçüde iyileştirdiği tespit edilmiştir. Ardından prototip konveyör hattı üretilerek, bu hat üzerinde de çalışma duruşları incelenmiştir. Analizler ile doğrulanan konveyör hattının imalatı gerçekleştirilmiştir. Son analizler gövde, omuz, kol ve bacaklar üzerindeki iş yükünün azaldığını göstermektedir. Elde edilen kazanımlar ortaya konulduğunda bu imal edilen prototip hattın işletmedeki diğer hatlar için de örnek olduğu ve benzer konveyör hatlarına da uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.

Emek yoğun işletmelerde ergonomik açıdan uygun olmayan bazı çalışma duruşlarıyla karşılaşılmaktadır. Üretimde bu çalışma duruşları performans, kalite, maliyet ve verimlilik üzerinde olumsuz etki oluşturmaktadır. Bu çalışmada, otomobiller için komple kablo demetleme işlemi yapan bir firmada, kablo demetleme konveyör hattı incelenmiştir. Uygun olmayan duruşların kaslarda yarattığı zorlanmayı değerlendirmek için AnyBody Modelleme Sistemi kullanılmıştır. Analizlerde gövde, omuz, kol ve bacaklarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına neden olabilecek yüksek eklem reaksiyon kuvvetleri oluştuğu görülmüştür. Bu nedenle, operatörler üzerindeki iş yükünü azaltabilecek yeni bir konveyör hattı tasarımı önerilmiştir. Önerilen tasarımdaki çalışma duruşları analiz edilmiş ve yeni tasarımın operatörlerin çalışma duruşlarını önemli ölçüde iyileştirdiği tespit edilmiştir. Ardından prototip konveyör hattı üretilerek, bu hat üzerinde de çalışma duruşları incelenmiştir. Analizler ile doğrulanan konveyör hattının imalatı gerçekleştirilmiştir. Son analizler gövde, omuz, kol ve bacaklar üzerindeki iş yükünün azaldığını göstermektedir. Elde edilen kazanımlar ortaya konulduğunda bu imal edilen prototip hattın işletmedeki diğer hatlar için de örnek olduğu ve benzer konveyör hatlarına da uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.
Kayısı meyvesinin dondurarak kurutulmasının sayısal olarak incelenmesi için matematiksel bir model
Kayısı meyvesinin dondurarak kurutulmasının sayısal olarak incelenmesi için matematiksel bir model
Yazar: Aydın, Ebubekir Sıddık
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Dondurarak kurutma,Matematiksel model,Kayısı meyvesi,Ortogonal kollokasyon

Bu çalışma, kayısı meyvesinin dondurarak kurutulması sırasında meydana gelen kütle ve sıcaklık değişimlerini ortaya çıkarmak için küresel koordinatlarda oluşturulmuş matematiksel bir model önermektedir. Model denklemlerinin çözümünü bulmak için ortogonal kollokasyon yöntemi olarak bilinen bir tür polinom yaklaşımı uygulanmıştır. Kayısı meyvesinin dondurarak kurutulmasını tanımlayan fiziksel özellikler ve bazı taşınım parametreleri, temeli doğrusal olmayan en küçük kareler yöntemine dayanan Levenberg-Marquardt algoritması kullanılarak tahmin edilmiştir. Modelde belirlenen taşınım parametreleri ile ürün yarıçapı, kurutma sıcaklığı ve ürün şeklinin birincil kurutma aşamasının süresine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca dondurarak kurutma işleminin ürün rengi ve toplam fenolik içerik (TFİ) üzerindeki etkisi incelenmiş ve kayısı meyvesinin TFİ değerinin 27,97 ± 1,57'den 525,80 ± 15,48 mg GAE / 100 g dm'ye yükseldiği görülmüştür.

Bu çalışma, kayısı meyvesinin dondurarak kurutulması sırasında meydana gelen kütle ve sıcaklık değişimlerini ortaya çıkarmak için küresel koordinatlarda oluşturulmuş matematiksel bir model önermektedir. Model denklemlerinin çözümünü bulmak için ortogonal kollokasyon yöntemi olarak bilinen bir tür polinom yaklaşımı uygulanmıştır. Kayısı meyvesinin dondurarak kurutulmasını tanımlayan fiziksel özellikler ve bazı taşınım parametreleri, temeli doğrusal olmayan en küçük kareler yöntemine dayanan Levenberg-Marquardt algoritması kullanılarak tahmin edilmiştir. Modelde belirlenen taşınım parametreleri ile ürün yarıçapı, kurutma sıcaklığı ve ürün şeklinin birincil kurutma aşamasının süresine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca dondurarak kurutma işleminin ürün rengi ve toplam fenolik içerik (TFİ) üzerindeki etkisi incelenmiş ve kayısı meyvesinin TFİ değerinin 27,97 ± 1,57'den 525,80 ± 15,48 mg GAE / 100 g dm'ye yükseldiği görülmüştür.
Alternatif yol ve hız seçimleri içeren sürdürülebilir araç rotalama problemi
A Sustainable Vehicle Routing Problem With Alternative Road and Speed Selections
Yazar: Tükenmez, İlknur; Kaya, Onur
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Vehicle Routing Problem,Sustainability,Multi Objective,Alternative Links ; Araç Rotalama Problemi,Sürdürülebilirlik,Çok Amaçlı,Alternatif Bağlantı

Finansal, çevresel ve mali konular sürdürülebilirliğin üç sacayağıdır ve aralarındaki dengeyi korumak sürdürülebilirliği sağlamak için önem arz eder. Farklı ülkelerdeki sürücülerin çalışma saatleri ve CO2 salınımı hakkındaki düzenlemeler lojistik firmalarının faaliyetlerinde yeni zorluklara yol açmıştır. Lojistik firmalarında ortaya çıkan mali, sosyal ve çevresel hususlar nedeniyle bu çalışmada finansal, çevresel ve sosyal amaçlı, noktalar arasında alternatif yol ve hız seviyeleri içeren araç rotalama problemi için yeni bir, çok amaçlı, karma tam sayılı doğrusal programlama modeli önerilmiştir. Önerilen modelin farklı sistem parametreleri ile ayrıntılı sayısal deney sonuçları elde edilmiştir. Sosyal, finansal ve çevresel amaçların arasında önemli bir ödünleşim olduğu ve bu amaçlar birlikte ele alındığında daha dengeli sonuçların elde edildiği gözlenmiştir. Ayrıca araç rotalarının da sistemin parametrelerinden ciddi şekilde etkilendiği görülmektedir.

Economic, environmental and social considerations are three main pillar of sustainability and maintaining the balance between them is the key issue to acchieve sustainability. In addition, the regulations in different countries concerning driver working hours and CO2 emissions create new challenges for the logistics companies in their operations. Motivated by the emerging environmental and social considerations in logistics companies, we propose a novel multi objective mixed integer linear programming model for vehicle routing problem with financial, environmental and social objectives, considering different speed choices and alternative links with different characteristics between nodes. The results of the developed models with varying system parameters are discussed through detailed numerical experiments and significant managerial insights are obtained. It is observed that there is a significant trade-off between social, environmental and financial objectives and better balanced results can be obtained by considering these objectives simultaneously. The routes used by the vehicles are also significantly affected by the characteristics of the system parameters.