MASALLARI YENİDEN İŞLEVSEL KILMAK: “MASAL EVİ” PROJESİ
FUNCTIONALISE THE TALES AGAIN: THE PROJECT OF “TALE HOUSE”
Yazar: Aday, Erdal; Akçaalan, Hacer
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 55, 2017
Anahtar kelimeler: Masal,masalların işlevleri,masal evi projesi,kültür aktarımı ; Tale,the functions of tales,the project of tale house,cultural transmission,community education

İşlevselkurama göre metin, tepki gösterecek bir dinleyicikitlesine sunulmazsa ya da icra edilmezse anlamsızdır. Kısaca işlevsel kuramda,icra edilen bir folklor unsurunun onu anlatanda veya dinleyende oluşturduğuniteliklerin ve icra edilen folklor unsurunun meydana getirdiği sonuçlarınortaya konulması amaçlanmıştır. Kitle iletişim araçlarının yaygınlığı, küreselleşmeve sosyal gereksinimler insanı toplumdan uzaklaştırıp değerlerinden vekültüründen kopuk bireyler meydana getirmektedir. Toplumdaki bu aksaklığındüzeltilebilmesi için halk edebiyatı ürünlerinin; kültürel değerlerin aktarımı,toplumsal düzenin sağlanması ve halk eğitimi konularındaki işlevlericanlandırılmalıdır. Bu bağlamda masalların önemi; kaybolma tehlikesiyle karşıkarşıya olan kültürel ögelerin aktarımında, bireyi geleceğe hazırlamada ve ana dileğitiminde yadsınamaz. Masallar, salt metinlerden ibaret olmayıp toplumun vedoğal olarak toplumu oluşturan bireylerin hoşça vakit geçirmesi, eğlenmesi,eğlendirmesi; değerlere, toplum kurumlarına ve törelere göre toplumuneğitilmesi; kültür aktarımını sağlayarak topluma yardım etmesi fonksiyonlarıylaöne çıkar. Ayrıca masallar, toplumsal ve kişisel baskılardan kurtulmak içintopluma ve bireye kaçış mekanizması oluşturması bakımından oldukça önemliişlevlere sahip bir güçtür. Anlatı geleneğinin kaybolan türlerinden biri olanmasallar, toplumsal değerlerin öğretilmesinde ve ana dil eğitiminde önemli biraraçtır. Bu çalışmada, masal türüne işlevsel açıdan yaklaşıldığında masalın nedenli etkili olduğunun farkına varılmasının; örgütlü, kurumsal, planlı vesistematik bir biçimde bu güçten yararlanılmasının ve tüm bunlardan yolaçıkarak masal evi projesinin hayata geçirilmesinin önemi vurgulanmayaçalışılacaktır.

According to the functional approach, texts aremeaningless if they are not presented or performed to reactive listeners.Briefly, on the functional approach, it has been aimed to be revealed thequalities which the folklore performance acted creates on the listener orperformer and the results which the folklore performance acted comes in sight.The prevalence of mass media, globalization, and social needs createindividuals separated from their values and culture by conducting away from thecommunity. In order to correct this fault in society, the functions of folkliterature products about transferring cultural values, ensuring social orderand public education should be revived. In this context, the importance of the tales cannot bedenied in the transfer of cultural objects facing the danger of disappearance,in preparing the individual for the future and in their mother tongueeducation. Tales are not consisted of plain texts and they feature in with thefunctions of that they make people have a nice time, enjoy, entertain; of educatingthe society regarding to values, social institutions, morals and helping to thesociety by providing cultural transmission. Likewise, tales are the power whichhas quite important functions in point of creating a mechanism for the societyand the individuals to get rid of social and personal pressure. Tales, one ofthe disappearing genres of narrative tradition, are reshaped in the narrator’slanguage and provide its listener with new achievements in each one. This studyaims to emphasize the importance of realize how effective the tale is ; of gettingbenefit from this force in an organized, institutional, planned, controlled andsystematic way and of putting the project of tale house into practice on thebasis of all these when it is approached to the tales from a functional pointof view.