COVİD-19 PANDEMİSİ DÖNEMİNDE TÜRKİYE’DE YAŞANAN BOŞANMALAR ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
An Evaluation of Divorce in Türkiye During The Covid-19 Pandemic
Yazar: Şahinalp, Mehmet Sait
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Covid-19,Nüfus Coğrafyası,Türkiye,Boşanma,Kaba Boşanma Hızı. ; Covid-19,Population Geography,Turkey,Divorce,Crude Divorce Rate.

Dünyada ve Türkiye’de 2019 yılının sonlarında ortaya çıkan Covid-19 pandemisi birçok sosyo-ekonomik probleme yol açmıştır. Bu problemlerden biri de dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de 2021’de rekor düzeyde gerçekleşen boşanmalardır. Bu çalışma, Türkiye’de Covid-19 pandemisi sürecinde, kaba boşanma hızında meydana gelen değişimin nedenlerini ve dağılışını ortaya koyarak; Covid-19 pandemisi sürecinde boşanmalar açısından en olumsuz etkilenen illeri ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Araştırmanın temel kaynaklarını TÜİK boşanma ve nüfus verileri ile Adalet Bakanlığı’nın adli istatistikleri oluşturmuştur. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmış ve elde edilen veriler nitel ve nicel yöntemlerle analiz edilmiştir. Pandemi sürecinde ailelerin birlikte çok vakit geçirmesi, virüse yakalanma ve yakınlarını kaybetme endişesi, ekonomik olumsuzluklar, stres ve travmalar aile içi şiddete neden olmuştur. Resmi hizmetlerin 2020 yılında kısıtlanmasıyla boşanmalarda önemli bir düşüş; kısıtlamaların kaldırılması ile 2021 yılında ise bir boşanma patlaması yaşanmıştır. Açılamayan ve görülemeyen davaların 2020 yılında ertelenmesi, boşanmaya karar verme sürecinin 2021’e sarkması da 2021’deki artışta önemli bir rol oynamıştır. Pandemi döneminde Türkiye’de kaba boşanma hızı artmışsa da bu oranın yüksek ve az olduğu iller genel anlamda değişmemiştir. Ancak yıllık boşanma hızı artışı verileri pandemi döneminde boşanmalar bakımından en olumsuz etkilenen alanların Türkiye’nin doğu ve güneydoğusunda yer alan ve sosyo-ekonomik olarak gelişmemiş/az gelişmiş illerden oluştuğunu göstermektedir.

The emergence of the COVID-19 pandemic in late 2019 has led to numerous socio-economic challenges globally and in Türkiye. One of these challenges is the record number of divorces in Türkiye in 2021, mirroring trends in many other countries. This study aimed to uncover the reasons behind the change in the crude divorce rate during the Covid-19 pandemic in Türkiye and to identify the provinces most adversely affected by the increase in divorces. The research relied on TURKSTAT divorce and population data as well as judicial statistics from the Ministry of Justice. A mixed research method, incorporating qualitative and quantitative analysis, was employed to evaluate the gathered data. Factors such as prolonged periods of family togetherness during the pandemic, fear of illness and loss, economic hardships, and psychological stress have contributed to increased instances of domestic violence and, subsequently, divorces. The strict limitations on official services led to a significant decrease in divorces in 2020; however, a surge in divorces occurred in 2021 following the lifting of restrictions. The backlog of cases from 2020 and the postponement of divorce proceedings to 2021 also played a significant role in the upsurge of divorces. Although the overall crude divorce rate increased in Türkiye during the pandemic, the distribution of high and low rates across provinces remained relatively unchanged. Nevertheless, the annual increase in divorce rates reveals that the socio-economically underdeveloped provinces in the East and Southeast of Türkiye were the most negatively impacted areas in terms of divorces during the pandemic period.