Adli delil olarak kullanılan cam malzemelerin analitik yöntemlerle incelenmesi
Examination of glass materials used as forensic evidence with analytical methods
Yazar: Özmerinoğlu, Yester; Destanoğlu, Orhan; Cengiz, Salih
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Materials Engineering (Other) ; Malzeme Mühendisliği (Diğer) ; Glass material,Elemental analysis,Micro analysis,Principal component analysis ; Cam malzeme,Elementel analiz,Mikro analiz,Temel bileşenler analizi

Hırsızlık, vur-kaç gibi farklı adli vakalarda toplanan cam malzeme delillerinin fiziksel, kimyasal, mekanik ve optik özellikleri göz önünde bulundurularak karakterizasyonun yapılması adli olayların çözümünde önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada farklı tipte cam malzemelerin elementel analiz sonuçlarına bağlı olarak istatistiksel farklılandırılması amaçlanmıştır. Cam örneklerinin X-ışını floresan spektrometresi (XRF) ile Alüminyum, Demir, Titanyum, Kalsiyum, Magnezyum, Sodyum, Potasyum, Kükürt, Baryum ve Krom elementleri analiz edilmiştir. Bu örneklerden 27 tanesinin ise lazer ablasyon indüktif eşleşmiş plazma kütle spektrometresi (LA-ICP-MS) ile Alüminyum, Demir, Titanyum, Kalsiyum, Magnezyum, Sodyum, Potasyum, Kükürt, Baryum, Arsenik, Kobalt, Nikel, Rubidyum, Stronsiyum ve Kurşun elementleri analizlenmiştir. Cam numunelerinin sınıflandırılmasında Temel Bileşenler Analizi (TBA-PCA) yöntemi kullanılmıştır. Deneysel analizler sonucunda, tek bir elemente dayalı farklılaştırmadan ziyade birden fazla elementin birlikte değerlendirilmesiyle cam örneklerinde güvenilir bir tanımlama ve farklılaştırma yapılabileceği görülmüştür. Ayrıca yapılan istatistiksel yöntem değerlendirmesi sonucunda 3-boyutlu temel bileşen analizi uygulandığında cam örnekleri arasındaki sınıf ayrımının daha yüksek skorla yapılabildiği görülmüştür.

The characterization of glass material evidence collected in different forensic cases such as burglary, hit-and-run, etc. by considering their physical, chemical, mechanical and optical properties has an important place in the solution of forensic cases. In this study, statistical differentiation of different types of glass materials based on elemental analysis results was aimed. Aluminum, Iron, Titanium, Calcium, Magnesium, Sodium, Potassium, Potassium, Sulfur, Barium and Chromium elements were analyzed by X-ray fluorescence spectrometry (XRF). In 27 of these samples, the elements Aluminum, Iron, Titanium, Calcium, Magnesium, Sodium, Potassium, Sodium, Potassium, Sulfur, Barium, Arsenic, Cobalt, Nickel, Rubidium, Strontium and Lead were analyzed by laser ablation inductively coupled plasma mass spectrometry (LA-ICP-MS). Principal Component Analysis (PCA) method was used to classify the glass samples. As a result of the experimental analysis, it was seen that a reliable identification and differentiation can be made in glass samples by evaluating multiple elements together rather than differentiation based on a single element. Additionally, as a result of the statistical method evaluation, it was seen that class distinction between glass samples could be made with a higher score when 3-dimensional principal component analysis was applied.