Türk Kamu Üniversitelerinde İnsan Kaynakları Yönetimi Anlayışı: İş Tanımları Üzerinden Nitel Analiz
Human Resource Management Approach in Turkish Public Universities: A Qualitative Analysis of Job Descriptions
Yazar: Alanli, Ahmet
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Human Resources and Industrial Relations (Other) ; İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler (Diğer) ; Keywords: Human Resources Management,Personnel Management,Public Sector,Job description,University ; İnsan Kaynakları Yönetimi,Personel Yönetimi,Kamu Sektörü,İş tanımı,Üniversite

Bu çalışma,  Türk kamu sektöründe insan kaynakları yönetimi (İKY) uygulamalarının mevcut durumunu kamu üniversitelerinde personelden sorumlu birim başkanlarının iş tanımları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemi benimsenerek tasarlanmış olup veriler belge incelemesi tekniği kullanılarak derlenmiştir. Veriler içerik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında birim adı, hiyerarşideki konumu, amaç, görevlerin sunuluş biçimi, yetkinlikler, performans, kariyer planlama, eğitim ve gelişim ile iş tanımlarının güncelliği gibi kategorilere ulaşılmıştır. Araştırma sonucu inceleme konumuz kurumlarda İKY’ye geçişin sınırlı düzeyde kabul gördüğünü ortaya koymaktadır. Üniversitelerin önemli bir kısmında birim isimleri, organizasyon şemalarındaki yeri ve iş tanımlarının ayrıntılarında geleneksel personel yönetimi (PY) anlayışının halen devam ettirildiği anlaşılmaktadır. Üniversitelerin iş tanımlarında görevler genelde detay verilmeden, birbirinin aynı biçimde listelenmiş, açıklamalar ve davranış tarzlarını gösteren ifadeler sınırlı sayıdadır. Yetkinlik temelli özellikler ise az sayıda iş tanımından yer almakla birlikte bunlar da PY anlayışını yansıtan liderlik-yöneticilik ve sorun çözme üzerinde yoğunlaşmaktadır. Performans, kariyer planlama ve gelişime yönelik uygulamalar ya yer almamakta ya da yeterli derinlikte değildir.  Ayrıca üniversitelerin çok azında iş tanımlarının güncel olduğu belirlenmiştir. Türkiye’nin beşeri sermayesinin önemli bir bölümüne eğitim hizmeti sunan üniversitelerin insanı merkeze alan İKY anlayışını benimsemeleri için insan kaynakları birimlerinin yeniden yapılandırmaları, yetkinlik, performans değerlendirme ve gelişim faaliyetlerine odaklanılması ile saha çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

This study aims to examine the current state of human resource management (HRM) practices in the Turkish public sector through the job descriptions of the heads of units responsible for personnel in public universities. The study was designed by adopting a qualitative research methodology and the data were compiled using the document analysis technique. The data were analyzed by content analysis method. Within the scope of the study, categories such as the name of the unit, its position in the hierarchy, purpose, the way the tasks are presented, competencies, performance, career planning, training and development, and the currency of job descriptions were reached. The results of the research reveal that the transition to HRM is accepted at a limited level in the institutions we examined. In a significant number of universities, it is understood that the traditional personnel management (PM) approach is still maintained in the names of units, their place in organizational charts and the details of job descriptions. In the job descriptions of the universities, the tasks are generally listed in the same way without giving details, and the statements showing explanations and behavioral styles are limited in number. Although competency-based characteristics are included in a few job descriptions, these are focused on leadership-management and problem solving, which reflect the PM approach. Performance, career planning and development practices are either not included or not in sufficient depth.  It was also found that job descriptions are up to date in very few universities. In order for universities, which provide education services to a significant portion of Turkey's human capital, to adopt a people-centered HRM approach, it is recommended to restructure human resources units, focus on competency, performance evaluation and development activities, and conduct field studies.