Türkiye’de Ücret Gelirlerinin Vergilendirilmesinde Vergi Adaleti: Sporcuların Vergilendirilmesi Örneği
Tax Justice in Taxation of Wage Income in Turkey: The Case of Taxation of Athletes
Yazar: Ergür, Osman Kağan; Köstekçi, Ahmet
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Income Tax,Wage Income,Tax Justice,Athlete Wages,Taxation of Athletes ; Gelir Vergisi,Ücret Gelirleri,Vergi Adaleti,Sporcu Ücretleri,Sporcuların Vergilendirilmesi

İnsanların toplu bir yaşama geçişi ile birlikte ortaya çıkan toplumsal ihtiyaçlar, devlet dediğimiz modern organizasyonlar tarafından karşılanmıştır. Devlet, bir yandan toplumun ihtiyaçlarını karşılarken diğer yandan kamusal ihtiyaçların finansmanını sağlamak üzere kamu gelirlerine gereksinim duymuştur. Bu süreçte vergiler, kamusal hizmetlerin finanse edilmesinde önemli bir mali araç olarak ön plana çıkmıştır. 20. Yüzyılda yaşanan gelişmeler ve devletin ekonomiye müdahalesiyle birlikte vergi, ekonomik ve sosyal amaçların gerçekleştirilmesinde de başvurulan bir araç olmuştur. Dolayısıyla vergiler, kamu harcamalarının finanse edilmesi, ekonomik büyüme ve kalkınmanın sağlanması ve gelir dağılımında adaletin tesis edilmesi gibi çok boyutlu bir yapıya kavuşmuştur. Ancak vergi sistemlerinin iç dinamikleri ve yapısından kaynaklı olarak vergilemede adaletsizlik söz konusu olmaktadır. Verginin sosyal amacının gerçekleştirilmesini güçleştiren böylesi bir yapı, kayıt içi ekonomide devletin vergi kaybına neden olarak verginin mali amacının da tesis edilmesini güçleştirmektedir. Buradan hareketle yapılan bu çalışmada, sporcu ücretlerinin vergilendirilmesinde uygulanan tevkifat oranları ve vergilendirme usulleri dikkate alınarak, vergi adaletsizliğine ve kayıt içi ekonomide devletin vergi kaybına neden olan unsurların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Belirtilen amaç kapsamında yapılan araştırmada, Türkiye’de sporcu ücretlerinin vergilendirilmesinde uygulanan sistemin hem vergilemede adaletsizliğe hem de kayıt içi ekonomide gelir kaybına neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer bir ifade ile herkesin mali gücü ölçüsünde kamu giderlerini karşılama yükümlülüğü altına girmediği tespit edilmiştir. Elde edilen tespitler dikkate alınarak, sporcu ücretlerinin vergilendirilmesinden kaynaklı vergilemede adaletsizliğin giderilmesine ve devletin gelir kaybının azaltılmasına ilişkin politika önerileri sunulmuştur.

The social needs that emerged with the transition of people to a collective life were met by modern organizations such as government. The government needed public revenues in order to supply the needs of the society on the one hand, and to finance public needs on the other. In this process, taxes have come to the fore as an important fiscal tool in financing public services. With the developments in the 20th century and the government's intervention in the economy, tax became a tool used in the realization of economic and social objectives. Therefore, taxes have reached a multi-dimensional structure such as financing public expenditures, ensuring economic growth and development, and establishing justice in income distribution. However, there is injustice in taxation due to the internal dynamics and structure of tax systems. Such a structure, which makes it difficult to realize the social purpose of the tax, causes tax loss for government in the formal economy, making it difficult to establish the fiscal purpose of the tax. Based on this situation, in this study, the withholding rates and taxation procedures applied in the taxation of athletes' wages were taken into consideration and it was aimed to determine the factors that cause tax injustice and tax loss of the government in the formal economy. In the study conducted within the scope of the stated purpose, it was concluded that the system applied in the taxation of athletes' wages in Turkey caused both injustice in taxation and loss of income in the formal economy. In other words, it has been determined that not everyone is under the obligation to meet public expenditures to the extent of their financial power. Considering the findings obtained, policy recommendations regarding the elimination of injustice in taxation arising from the taxation of athletes' wages and reducing the income loss of the state were presented.