hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜKETİM ÜZERİNDEN ALINAN (DOLAYLI) VERGİLER VE TÜRKİYE ÖRNEĞİ
FROM CONSUMPTION OVER FUNDS (INDIRECT) INCOME TAX AND TURKEY SAMPLE
Yazar: Çetin, Hamit
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Tax,Consumption Taxes,Indirect Taxes ; Vergi,Tüketim Üzerinden Alınan Vergiler,Dolaylı Vergiler

Çalışmada dolaylı vergilere ağırlık verilmiş ve ilk olarak tüketim üzerinden alınan vergiler hakkında ayrıntılı bir şekilde bilgi verilmiştir. Daha sonar Türkiye’deki dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payları ayrıntılı bir şekilde incelenmiş ve gelişmiş ülkelerdeki dolaylı vergilerin, o ülkelerdeki vergi gelirleri içindeki payları ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda Türkiye’deki dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki paylarının yüksek olduğu tespit edilmiş ve toplum üzerinde olumsuz etkileri tartışılmıştır.

In this study, indirect taxes have been emphasized and firstly detailed information has been given about the taxes on consumption. It is then their share in the tax revenues of indirect taxes in Turkey examined and detailed in indirect taxes in developed countries, it has been compared with the share of tax revenues in the country. It was ascertained that the comparison results in a high share of indirect taxes in tax revenues in Turkey and negative effects on society were discussed.
PETROL FİYATLARINDA DEĞİŞKENLİK VE İKTİSADİ BÜYÜME: PETROL İTHAL EDEN ÜLKELER ÜZERİNE BİR ANALİZ
VARIABILITY AND ECONOMIC GROWTH IN OIL PRICES: AN ANALYSIS ON OIL IMPORTING COUNTRIES
Yazar: Beşer, Nazife Özge; Öztürk, Serdar
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Oil Prices,Economic Growth,Panel Data Analysis,Oil Importing Countries,Panel Dynamic SUR ; Petrol Fiyatları,İktisadi Büyüme,Panel Veri Analizi,Petrol İthal Eden Ülkeler,Panel Dinamik SUR

Bu çalışmada, 1986-2013 yılları arası yıllık veriler kullanılarak en çok petrolithal eden 16 ülke (Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya,Hindistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Rusya, Güney Afrika, Güney Kore,Türkiye İngiltere ve A.B.D) analize dâhil edilmiştir. Analizde panel veri yöntemikullanılmış olup ilk olarak eğim katsayılarının her bir ülke için homojen mi yoksaheterojen mi olduğunun test edilmesine imkân veren homojenlik testi ile yataykesitler arasında bağımlılığın olup olmadığının test edildiği yatay kesitbağımlılığı testlerine yer verilmiştir. Panel birim kök sınamaları yapıldıktan sonramodel Panel Dinamik SUR tahmincisi ile tahmin edilmiştir.Daha sonra modeli oluşturan değişkenler için nedensellik testleri uygulanmıştır.Panel nedensellik test sonuçlarına göre ekonomik büyüme ile ticari açıklık,ekonomik büyüme ile istihdam oranı, ekonomik büyüme ile sabit sermaye birikimive ekonomik büyüme ile dünya petrol fiyatları arasında çift yönlü nedensellikilişkisi tespit edilmiştir. Petrol ithalatı ile ekonomik büyüme arasındakinedensellik ilişkisi araştırıldığında ise petrol ithalatından büyümeye doğru tekyönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Son olarak petrol tüketimindenkaynaklı karbondioksit salınımı ile ekonomik büyüme arasında ise herhangi birnedensellik ilişkisine rastlanılmamıştır.

In this study had been included to analysis as 16 countries (Australia, Brazil,Canada, China, France, Germany, India, Indonesia, Italy, Japan, Russia, SouthAfrica, South Korea, Turkey and the UK U.S.A.) most oil importing country byusing data in between the years of 1986 and 2013. In the analysis, panel datamethod had been used and firstly homogeneity test that enables to test that slopecoefficients are homogenous or heterogeneous for each country and crosssectional dependency tests that examine whether there is dependency betweencross sections or not had been included. After panel unit root tests had been done,model had been guessed by Panel Dynamic SUR estimator.Later, causality tests had been applied for variables constituting the model.According to panel causality test results, two-way causality relation had beendetermined in between economic growth and commercial gap, employment rate,capital asset saving and world petroleum prices. When causality relation wasexamined in between oil import and economic growth, from oil import to growthone way causality relation had been determined. Finally, any causality relationhad not been encountered in between carbon dioxide emission originating fromoil consumption and economic growth.
SAĞLIK HARCAMALARININ EKONOMİK BÜYÜME İLE İLİŞKİSİNİN OECD ÜLKELERİ İÇİN ANALİZİ
ANALYSIS OF THE RELATION OF THE ECONOMIC GROWTH WITH THE HEALTH EXPENDITURES FOR OECD COUNTRIES
Yazar: Altunöz, Utku
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Growth,Health Expenditure,Panel Regression ; Büyüme,Sağlık Harcaması,Panel Regresyon

Beşerî sermayenin önemli unsurlarından biri olan sağlık harcamaları ileekonomik büyüme arasındaki ilişki, politika yapıcılar için önem arz edenkonuların başında gelmektedir. Birçok ekonomik büyüme ile ilgili çalışma, beşerîsermaye olarak eğitimi analizlerine dahil etmektedir. Beşerî sermaye olaraksağlık harcamalarının dahil edilmeyip sadece eğitimin baz alındığı çalışmalarsağlıklı sonuçlar verememektedir. Bu eksikliğin giderilmesi amacıyla çalışmadapanel veri yöntemi ile sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisitest edilmektedir. Bu doğrultuda Türkiye dahil seçilmiş 15 OECD ülkesi için2000-2016 yıllarını kapsayan veriler analize dahil edilmiştir. Çalışmanın dahagüvenilir sonuçlar vermesi amacıyla büyümeyle ilişkili ilave beş farklı değişken deanalize eklenmiştir. Ekonometrik sonuçlara göre ekonomik büyüme ile sağlıkharcamaları arasında güçlü ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

The relationship between health expenditures and economic growth, which is oneof the important elements of human capital, is at the top of the issues that areimportant for policy makers. Many studies on economic growth have includededucation as an analysis of human capital. Studies in which human capital is notincluded as a human capital but based solely on education cannot provide healthyresults. In order to overcome this deficiency, the effect of health expenditures oneconomic growth is tested by panel data method in the study. For this selected 15OECD countries, data covering the years 2000-2016 have been included in theanalysis. An additional five variables related to growth were also added to thestudy to give more reliable results. According to econometric results, a strong andstatistically significant relationship was found between economic growth andhealth expenditures.
TÜRKİYE'DE SİGORTACILIK SEKTÖRÜNÜN GELİŞİMİ VE DİJİTALLEŞMESİ SÜRECİNİN SWOT ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
A RESEARCH ON SWOT ANALYSIS OF THE INSURANCE SECTOR DEVELOPMENT AND DIGITALISATION PROCESS IN TURKEY
Yazar: Kotan, Yavuz
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Opportunities,Advantages,Weaknesses ; Fırsatlar,Üstünlükler,Zayıflıklar

Bu çalışmada sigortacılık sektörünün gelişimi ve dijitalleşme sürecinde karşılaşabileceği fırsatlar, üstünlükler, tehditler ve zayıflıklar hakkında araştırma yapılmıştır. Türkiye‘de Sigortacılık sektörü hızlı bir değişim ve gelişim içerisindedir. Bu değişimler Türkiye’deki ekonomi ve teknoloji değişimlerine paralel olarak ilerlemektedir. Sigorta Şirketlerinin ve dağıtım kanallarının teknolojik gelişmeleri kullanarak mevcut sistemlerini geliştirmesi, hızlı ve verimli çalışmalarını sağlayacak ve sigortacılıkta kullanılan malzemelerden tasarruf ederek şirketlerin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır.

In this study, a research has been made on the development of the insurance sector and the opportunities, advantages, threats and weaknesses that can be encountered in the digitalization process. Insurance sector is in rapid change and development in Turkey. These changes has been progressing parallel to economic and technological changes in Turkey. Developing existing systems of insurance companies and distribution channels by using technological developments will enable them to work quickly and efficiently, and will contribute to the sustainability of companies by saving materials used in insurance.
İŞLETMELERİN FİNANSAL PERFORMANS VE MARKA DEĞERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
İŞLETMELERİN FİNANSAL PERFORMANS VE MARKA DEĞERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Uygurtürk, Hasan; Yılmaz, Merve
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Marka Değeri,Hirose Yöntemi,Finansal Performans

Sürekli büyüyen ve gelişen ekonomik yapı içinde faaliyet gösteren işletmelerin marka değerlerinin ve finansal performanslarının tespiti önem arz etmektedir.  Bu çalışmada Borsa İstanbul’da işlem gören ve Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin marka değeri ile finansal performanslarının belirlenmesi ve sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada işletmelerin 2014-2018 dönemindeki finansal tablolarından elde edilen verilerle ilk önce finansal oran analizi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra işletmelerin marka değerinin hesaplanmasında ise Hirose yönteminden yararlanılmıştır. Sonuç olarak işletmelerin analiz dönemindeki finansal performansını yansıtan oran ortalamalarının sıralamaları ile marka değeri sıralamasının benzerlik göstermediği belirlenmiştir.

Sürekli büyüyen ve gelişen ekonomik yapı içinde faaliyet gösteren işletmelerin marka değerlerinin ve finansal performanslarının tespiti önem arz etmektedir.  Bu çalışmada Borsa İstanbul’da işlem gören ve Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin marka değeri ile finansal performanslarının belirlenmesi ve sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada işletmelerin 2014-2018 dönemindeki finansal tablolarından elde edilen verilerle ilk önce finansal oran analizi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra işletmelerin marka değerinin hesaplanmasında ise Hirose yönteminden yararlanılmıştır. Sonuç olarak işletmelerin analiz dönemindeki finansal performansını yansıtan oran ortalamalarının sıralamaları ile marka değeri sıralamasının benzerlik göstermediği belirlenmiştir.
İHRACAT PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE FİRMA DÜZEYLİ BİR ANALİZ
A FIRM-LEVEL ANALYSIS ON THE DETERMINANTS OF EXPORT PERFORMANCE
Yazar: Basılgan, Müslüm
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Export,International Trade ; İhracat,Uluslararası Ticaret

İhracat gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkeler için ekonomik kalkınmanın motoru olarak görülmektedir.  Bu nedenle ülkeler ihracat potansiyellerini artırmaya ve geliştirmeye önem verirler.  Ülkelerin ihracatta başarılı olması ihracat yapan firmaların özelliklerine oldukça bağlıdır. Bu nedenle firmaların ihracat performanslarını etkileyen faktörleri ortaya koymak önemlidir. Bu bakış açısından hareketle çalışmanın temel amacı mobilya sektöründe faaliyete bulunan firmalar örnekleminde ihracatın temel belirleyicilerini ortaya koymaktır.  Bu amaçla elde edilen anket verilerine dayalı olarak oluşturulan birinci modelde firmaların ihracat performansının en önemli belirleyicileri olarak çalışan sayısı, dış ticaret biriminin varlığı ve ihracat tecrübesi görülürken ikinci modelde ar-ge biriminin varlığı ve yabancı dilde web sitesinin varlığı tespit edilmiştir.

Exports are seen as the engine of economic development for both developed and developing countries.For this reason, countries attach importance to increasing and developing their export potential. The success of countries in export depends very much on the characteristics of exporting firms. Therefore, it is important to reveal the factors that affect the export performance of firms.From this perspective, the main purpose of the current study is to reveal the main determinants of exports in the sample of companies operating in the furniture industry. In the first model created based on the survey data obtained for this purpose, the number of employees, the presence of the foreign trade unit and the export experience are seen as the most important determinants of the export performance of the firms, while the presence of the R&D unit and the presence of the website in the foreign language are determined in the second model.
DIŞ BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990-2016 DÖNEMİ LATİN AMERİKA ÜLKELERİ ÖRNEĞİ
DIŞ BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990-2016 DÖNEMİ LATİN AMERİKA ÜLKELERİ ÖRNEĞİ
Yazar: Cebeci Mazlum, Esra
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Dış borç,ekonomik büyüme,rezervler

Bu çalışmanın amacı, dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi seçili Latin Amerika ülkeleri için incelemektir. Latin Amerika ülkelerinin ele alındığı bu çalışmada panel veri analizi ile 1990-2016 yılları arası veriler kullanılmıştır. Bu kapsamda, verilerin öncelikle durağanlığı tespit edilmiş olup, daha sonra panel birim kök testleri uygulanmıştır. Ayrıca, nedenselliğin belirlenmesi amacıyla Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testi yapılmıştır. Analizler sonucunda, El Salvador, Guyana, Panama, Peru ülkelerinde ekonomik büyümeden dış borçlara doğru tek yönlü nedensellik vardır. Kosta Rika, El Salvador, Honduras, Meksika, Panama ülkelerinde dış borçlardan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik bulgusu elde edilmiştir. Arjantin, Brezilya, Panama, Paraguay ve Peru’da ekonomik büyümeden rezervlere doğru tek yönlü nedensellik olduğu; Paraguay’da ise, rezervlerden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik olduğu tespit edilmiştir. Ülkelerin aldığı dış borçları verimli yatırım alanlarına kanalize etmesi önemlidir. Dış borçların ekonomik büyümeyi pozitif etkilemesi için istikrarlı dış borç yönetimi politikası uygulanması gerekmektedir. Ayrıca, dış borçların alınma nedenleri ülkeler özelinde incelenmeli ve ona göre çözüm bulunmalıdır.

Bu çalışmanın amacı, dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi seçili Latin Amerika ülkeleri için incelemektir. Latin Amerika ülkelerinin ele alındığı bu çalışmada panel veri analizi ile 1990-2016 yılları arası veriler kullanılmıştır. Bu kapsamda, verilerin öncelikle durağanlığı tespit edilmiş olup, daha sonra panel birim kök testleri uygulanmıştır. Ayrıca, nedenselliğin belirlenmesi amacıyla Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testi yapılmıştır. Analizler sonucunda, El Salvador, Guyana, Panama, Peru ülkelerinde ekonomik büyümeden dış borçlara doğru tek yönlü nedensellik vardır. Kosta Rika, El Salvador, Honduras, Meksika, Panama ülkelerinde dış borçlardan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik bulgusu elde edilmiştir. Arjantin, Brezilya, Panama, Paraguay ve Peru’da ekonomik büyümeden rezervlere doğru tek yönlü nedensellik olduğu; Paraguay’da ise, rezervlerden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik olduğu tespit edilmiştir. Ülkelerin aldığı dış borçları verimli yatırım alanlarına kanalize etmesi önemlidir. Dış borçların ekonomik büyümeyi pozitif etkilemesi için istikrarlı dış borç yönetimi politikası uygulanması gerekmektedir. Ayrıca, dış borçların alınma nedenleri ülkeler özelinde incelenmeli ve ona göre çözüm bulunmalıdır.
TÜRKİYE’DE POLİTİK SÜREÇLERİN KAPSAYICILIĞI: RALS BİRİM KÖK VE EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI
INCLUSIVITY OF POLITICAL PROCESSES IN TURKEY: RALS UNIT ROOT AND COINTEGRATION APPROACH
Yazar: Çiçen, Yıldırım Beyazıt
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kapsayıcı Kurumlar,Politik Risk,Büyüme,RALS Yaklaşımı ; Inclusive Institutions,Political Risk,Growth,RALS Approach

Bu çalışmada Türkiye’nin politik süreçlerinin kapsayıcılığının ekonomi üzerine etkileri ele alınmaktadır. Ekonometrik metodolojiye göre politik süreçlere ilişkin kalite ve ekonomik performansa ilişkin yapılacak birim kök ve eşbütünleşme testi bize bu konuda bilgi sağlayacaktır. Kurumsal yapının ortaya çıkardığı politik riskler eğer durağan değilse, politik riskler artıyor ve bunun ortaya çıkardığı ekonomik etkiler olumsuz ise kurumlar dışlayıcı olmaya başlamıştır. Analiz için Türkiye’nin 2002-2019 dönemdeki çeyreklik politik risk ve GSYİH verileri kullanılmıştır. RALS-ADF ve RALS-EG testlerinden elde edilen bulgulara göre PRR ve GSYİH değişkenleri durağan değildir ve bu değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi bulunmamaktadır. Buna göre 2005’lerde yakalanan yüksek politik kapsayıcılıktan uzaklaşılsa da bunun milli gelir üzerinde dışlayıcı etkisi olmamıştır.

In this study, the effects of inclusivity of Turkey's political processes on the economy are discussed. According to econometric methodology, the unit root and cointegration test will provide us with information on this subject. If the political risks arising from the institutional structure are not stable, and the economic effects caused by this are negative, the institutions become exclusionary.  For the analysis, Turkey's quarterly political risk and GDP data for the period 2002-2019 were used. According to the results obtained from the Rals-ADF and RALS-EG tests, the PRR and GDP variables are not stationary, and there is no long-term co-integration relationship between these variables. Accordingly, even if the high political inclusiveness that was achieved in 2005 was moved away, this did not have an exclusionary effect on national income.
TÜRKİYE’NİN İHRACATINDA BÖLGESEL VE SEKTÖREL YOĞUNLAŞMA
TÜRKİYE’NİN İHRACATINDA BÖLGESEL VE SEKTÖREL YOĞUNLAŞMA
Yazar: Oral Çevirmez, Ece
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: İhracat,İhracatta Yoğunlaşma Oranı,Herfindahl endeksi

İhracat yoğunlaşması, bir ülkenin mevcut durumda ihraç ettiği ürünlerdeki veya ihracat yaptığı ülkelerdeki yoğunlaşma derecesini ifade etmektedir. Bir başka deyişle, bir ülkenin ihracatının sınırlı sayıda sektöre/ülkeye bağlı olması şeklinde tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, ihracatta sektörel ve bölgesel yoğunlaşmanın ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, TÜİK tarafından Harmonize Sisteme (6 basamaklı) göre derlenen dış ticaret verilerinden yararlanılmıştır. Hem ürün hem ülke bazında yoğunlaşma oranları hesaplanmıştır. Bulgular, ürün yoğunlaşmasının belli dönemlerde arttığını, ülke yoğunlaşmasının ise zaman içerisinde azaldığını göstermektedir.

İhracat yoğunlaşması, bir ülkenin mevcut durumda ihraç ettiği ürünlerdeki veya ihracat yaptığı ülkelerdeki yoğunlaşma derecesini ifade etmektedir. Bir başka deyişle, bir ülkenin ihracatının sınırlı sayıda sektöre/ülkeye bağlı olması şeklinde tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, ihracatta sektörel ve bölgesel yoğunlaşmanın ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, TÜİK tarafından Harmonize Sisteme (6 basamaklı) göre derlenen dış ticaret verilerinden yararlanılmıştır. Hem ürün hem ülke bazında yoğunlaşma oranları hesaplanmıştır. Bulgular, ürün yoğunlaşmasının belli dönemlerde arttığını, ülke yoğunlaşmasının ise zaman içerisinde azaldığını göstermektedir.
İKTİSATTA FORMALİZM, AKSİYOMATİZASYON, OPTİMİZASYON ve MATEMATİZASYON AKIMI (Matematiksel İktisadın Doğuşu ve Gelişiminin Kısa Tarihi)
İKTİSATTA FORMALİZM, AKSİYOMATİZASYON, OPTİMİZASYON ve MATEMATİZASYON AKIMI (Matematiksel İktisadın Doğuşu ve Gelişiminin Kısa Tarihi)
Yazar: Yılmaz Genç, Sema; Aktan, Coşkun Can
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Matematiksel Formalizm,Aksiyomatizasyon,Optimizasyon,Matematiksel İktisat,Ekonometri

Bu çalışmada matematiksel formalizm ve matematiksel iktisadın doğuşu ve tarihsel gelişimi incelenmektedir. Formalizm, aksiyomatizasyon, optimizasyon, modeller vs. birbirinden farklı ama birbiriyle alakalı kavramlar olarak matematiksel iktisadın gelişmesine hizmet etmişlerdir. Augustin Cournot, William Stanley Jovens ve Léon Walras 19. Yüzyılda matematiksel iktisadın gelişmesinde öncü rolü üstlenen yazarlardır. Bu belirttiğimiz isimler ve diğerleri ((Francis Y. Edgeworth, Vilfredo Pareto vd.) bireylerin tercihlerini ortaya koyarken izledikleri fayda maksimizasyonu amacını  matematiksel ifadelerle ve formüllerle açıklamaya çalışmışlardır. Ragnar Frisch, Paul A. Samuelson ve Gerard Debreu gibi Nobel ekonomi ödülü sahibi iktisatçılar ise matematiksel iktisat, ekonometri ve diğer kantitatif araçların yaygın olarak kullanılmasında oldukça etkili olmuşlardır. Bugün matematiksel iktisat hala iktisat biliminde yapılan araştırmalardaki hakimiyetini sürdürmektedir, fakat aynı zamanda ağır eleştirilere de muhataptır.

Bu çalışmada matematiksel formalizm ve matematiksel iktisadın doğuşu ve tarihsel gelişimi incelenmektedir. Formalizm, aksiyomatizasyon, optimizasyon, modeller vs. birbirinden farklı ama birbiriyle alakalı kavramlar olarak matematiksel iktisadın gelişmesine hizmet etmişlerdir. Augustin Cournot, William Stanley Jovens ve Léon Walras 19. Yüzyılda matematiksel iktisadın gelişmesinde öncü rolü üstlenen yazarlardır. Bu belirttiğimiz isimler ve diğerleri ((Francis Y. Edgeworth, Vilfredo Pareto vd.) bireylerin tercihlerini ortaya koyarken izledikleri fayda maksimizasyonu amacını  matematiksel ifadelerle ve formüllerle açıklamaya çalışmışlardır. Ragnar Frisch, Paul A. Samuelson ve Gerard Debreu gibi Nobel ekonomi ödülü sahibi iktisatçılar ise matematiksel iktisat, ekonometri ve diğer kantitatif araçların yaygın olarak kullanılmasında oldukça etkili olmuşlardır. Bugün matematiksel iktisat hala iktisat biliminde yapılan araştırmalardaki hakimiyetini sürdürmektedir, fakat aynı zamanda ağır eleştirilere de muhataptır.
EKONOMİK BÜYÜME İLE TİCARİ AÇIKLIĞIN ENERJİ TÜKETİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: G7 ÜLKELERİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ
EKONOMİK BÜYÜME İLE TİCARİ AÇIKLIĞIN ENERJİ TÜKETİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: G7 ÜLKELERİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ
Yazar: Güzel, İhsan
Dergi: Ekonomi Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: enerji tüketimi,ekonomik büyüme,panel veri analizi

Bu çalışmanın amacı ekonomi literatüründe oldukça önemli yer teşkil eden enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Literatür incelendiğinde söz konusu ilişkiyi açıklamada enerji tüketimi ile ekonomik büyüme değişkenlerinin tek başına yetersiz olduğu ve dış ticaretin söz konusu ilişkiyi açıklamada önemli bir değişken olduğu görülmüştür. Bu bağlamda G7 ülkeleri örnekleminde enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve ticari açıklık değişkenlerine ait 1970-2018 dönemine ait panel verilerle ekonometrik bir analiz yapılmıştır. Panel eş bütünleşme,ve uzun dönem katsayı tahminlerinin yapıldığı çalışma sonucunda değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkilerinin mevcut olduğu görülmüştür. Eş bütünleşmenin varlığı tespit edildikten sonra yapılkan uzun dönem katsayı tahminlerine göre ise ticari açıklığın istatistiki olarak anlamsız olduğu ekonomik büyümede meydana gelen %1’lik artışın enerji tüketimini %0,169 oranında arttırdığı görülmüştür.

Bu çalışmanın amacı ekonomi literatüründe oldukça önemli yer teşkil eden enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Literatür incelendiğinde söz konusu ilişkiyi açıklamada enerji tüketimi ile ekonomik büyüme değişkenlerinin tek başına yetersiz olduğu ve dış ticaretin söz konusu ilişkiyi açıklamada önemli bir değişken olduğu görülmüştür. Bu bağlamda G7 ülkeleri örnekleminde enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve ticari açıklık değişkenlerine ait 1970-2018 dönemine ait panel verilerle ekonometrik bir analiz yapılmıştır. Panel eş bütünleşme,ve uzun dönem katsayı tahminlerinin yapıldığı çalışma sonucunda değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkilerinin mevcut olduğu görülmüştür. Eş bütünleşmenin varlığı tespit edildikten sonra yapılkan uzun dönem katsayı tahminlerine göre ise ticari açıklığın istatistiki olarak anlamsız olduğu ekonomik büyümede meydana gelen %1’lik artışın enerji tüketimini %0,169 oranında arttırdığı görülmüştür.