SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI
SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI
Yazar: Çevik, Arzu; Müldür, Merve
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 18 No. 72, 2019
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Çocuk edebiyatı,çocuk metinleri,farkındalık

Çocukedebiyatı, bebeklikten başlayarak ilk gençlik dönemine kadar olan ve bu dönemdeçocuğa sunulan tüm edebî ürünleri kapsamaktadır. Bu hususta çocuğun edebiyatlatanışması, okuma sevgi ve ilgisinin temellerinin atılması okula başlamadönemine rastlamaktadır. Çocuğa okuma sevgisi aşılamak, çocukta dil zevki vebilinci uyandırmak, çocuğun kitaplarla bağ kurmasını sağlamak sınıf öğretmenlerinintemel görevleri arasında sayılmaktadır. Bu bağlamda bir sınıf öğretmenininçocuk edebiyatına yönelik ilgisinin olması ve bu alanın özellikleri ile ilgilifarkındalık düzeyinin gelişmiş olması önem taşımaktadır. Bu araştırmada sınıföğretmeni adaylarının farkındalık düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasınagöre desenlenmiştir. Çalışma grubu ölçüt örneklemeye göre oluşturulmuş, sınıföğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı dersini almamış olması ölçüt olarakbelirlenmiştir. Veriler görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Çocukedebiyatı farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla öğretmen adaylarına beş soruhazırlanarak araştırmacı tarafından sorular yöneltilmiştir. Veriler içerikanalizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre çocukedebiyatı dersini almamış olmalarına rağmen sınıf öğretmeni adaylarının çocukedebiyatının kapsamı, taşıması gereken özellikler, çocuk edebiyatı yazarındabulunması gereken özellikler, çocuk edebiyatının geliştirdiği alanlar ve çocukedebiyatı tür ve ürünleri ile ilgili farkındalıklarının olduğu görülmüştür.Bununla birlikte öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ürünleri ile ilgiliolarak daha çok hikâye ve masala odaklandıkları, diğer edebî türlere yönelikfarkındalıklarının olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca daha çok klasikleşmiş,çeviri eserleri bildikleri, yeni yazar ve ürünlere yönelik farkındalıklarınınolmadığı görülmüştür. Son olarak çocuk edebiyatı ürünlerinde görsel ve yazıarasındaki tutarlığa dikkat etme, estetik unsurları barındırma, çocukedebiyatının “sevdirme”, “eğlendirme” boyutunda öğretmen adaylarınınfarkındalıklarının olmadığı dikkati çekmektedir.

Çocukedebiyatı, bebeklikten başlayarak ilk gençlik dönemine kadar olan ve bu dönemdeçocuğa sunulan tüm edebî ürünleri kapsamaktadır. Bu hususta çocuğun edebiyatlatanışması, okuma sevgi ve ilgisinin temellerinin atılması okula başlamadönemine rastlamaktadır. Çocuğa okuma sevgisi aşılamak, çocukta dil zevki vebilinci uyandırmak, çocuğun kitaplarla bağ kurmasını sağlamak sınıf öğretmenlerinintemel görevleri arasında sayılmaktadır. Bu bağlamda bir sınıf öğretmenininçocuk edebiyatına yönelik ilgisinin olması ve bu alanın özellikleri ile ilgilifarkındalık düzeyinin gelişmiş olması önem taşımaktadır. Bu araştırmada sınıföğretmeni adaylarının farkındalık düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasınagöre desenlenmiştir. Çalışma grubu ölçüt örneklemeye göre oluşturulmuş, sınıföğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı dersini almamış olması ölçüt olarakbelirlenmiştir. Veriler görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Çocukedebiyatı farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla öğretmen adaylarına beş soruhazırlanarak araştırmacı tarafından sorular yöneltilmiştir. Veriler içerikanalizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre çocukedebiyatı dersini almamış olmalarına rağmen sınıf öğretmeni adaylarının çocukedebiyatının kapsamı, taşıması gereken özellikler, çocuk edebiyatı yazarındabulunması gereken özellikler, çocuk edebiyatının geliştirdiği alanlar ve çocukedebiyatı tür ve ürünleri ile ilgili farkındalıklarının olduğu görülmüştür.Bununla birlikte öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ürünleri ile ilgiliolarak daha çok hikâye ve masala odaklandıkları, diğer edebî türlere yönelikfarkındalıklarının olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca daha çok klasikleşmiş,çeviri eserleri bildikleri, yeni yazar ve ürünlere yönelik farkındalıklarınınolmadığı görülmüştür. Son olarak çocuk edebiyatı ürünlerinde görsel ve yazıarasındaki tutarlığa dikkat etme, estetik unsurları barındırma, çocukedebiyatının “sevdirme”, “eğlendirme” boyutunda öğretmen adaylarınınfarkındalıklarının olmadığı dikkati çekmektedir.