Çevresel performans endeksi kapsamında Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma: Çevresel ve kentsel göstergeler ışığında bir değerlendirme
Sustainable development in Türkiye under the environmental performance index: An assessment in the light of environmental and urban indicators
Yazar: Durgun, Sadegül; Avşar, Yeter
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. Özel Sayı, 2024
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Sustainable Development,Environmental Performance Index,Urbanisation,Environment ; Sürdürülebilir Kalkınma,Çevresel Performans Endeksi,Kentleşme,Çevre

Bu çalışmanın amacı Yale Üniversitesi tarafından yayımlanan Çevresel Performans Endeksi (EPI) kapsamında Türkiye’nin çevresel ve kentsel göstergeler bağlamında sürdürülebilir kalkınma düzeyinin değerlendirilmesidir. Sürdürülebilir kalkınma, ülkelerin sosyal, ekonomik ve çevresel açılardan topyekûn gelişme durumunu kısaca ifade etmektedir. EPI, sürdürülebilir kalkınmanın boyutlarından biri olan çevre üzerinde durmaktadır. Bununla birlikte ilgili endeks alt boyutları bağlamında kentsel göstergeleri de ihtiva etmektedir. Bu bağlamda çalışmada, Çevresel Performans Endeksi (EPI)’nde bulunan ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından belirlenmiş olan sürdürülebilir kalkınma amaçları içerisinde yer alan çevresel ve kentsel boyutlar ve bunlara ilişkin alt boyutlar değerlendirilmektedir. Çalışma doküman analizi yöntemi şeklinde kurgulanmış olup, istatistiki verilerden faydalanılarak yıl bazlı bir karşılaştırma yapılmıştır. Bu bağlamda çalışma kapsamında Türkiye’nin EPI puanının ve dünya ülkeleri içerisindeki sıralamasının negatif yönde seyrettiği saptanmıştır. Bu husus EPI’nın alt boyutları düzeyinde de genel olarak aynı şekildedir. Bu bağlamda sürdürülebilir kalkınmanın çevresel boyutunda ve bu doğrultuda sürdürülebilir kalkınma amaçları içerisinde yer alan iklim eylemi, sudaki yaşam, karasal yaşam, temiz su ve sanitasyon, erişilebilir ve temiz enerji hususlarında sorunlar yaşandığı ifade edilebilecektir. Bu alanlardaki zafiyetin giderilmesi Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma noktasındaki düzeyini daha yukarılara taşıyabilecektir.

The aim of this study is to evaluate Türkiye’s sustainable development level in the context of environmental and urban indicators within the scope of the Environmental Performance Index (EPI) published by Yale University. Sustainable development briefly refers to the total development of countries in terms of social, economic and environmental aspects. EPI emphasises the environment as one of the dimensions of sustainable development. However, the relevant index also includes urban indicators in the context of its sub-dimensions. In this context, the study evaluates the environmental and urban dimensions and their sub-dimensions in the Environmental Performance Index (EPI), which are included in the sustainable development goals determined by the UN. The study was designed as a document analysis method and a year-based comparison was made by making use of statistical data. Within the scope of this study, it has been determined that Türkiye’s EPI score and its ranking among the world countries are in the negative direction. This is generally the same at the level of the sub-dimensions of the EPI. In this context, it can be stated that there are problems in the environmental dimension of sustainable development and accordingly in the issues of climate action, aquatic life, terrestrial life, clean water and sanitation, accessible and clean energy, which are included in the sustainable development goals. Elimination of the weaknesses in these areas will be able to raise Türkiye' s level of sustainable development to a higher level.