hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kaçalin, Mustafa S. (2011), Niyazi Nevâyî’nin Sözleri ve Çağatayca Tanıklar, El-Lugatu‘n-Neva’iyye ve‘l-İstişhadatu‘l-Cagata’iyye, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1111 s.+190 varak, ISBN 978-975-16-2380-5
Kaçalin, Mustafa S. (2011), Niyazi Nevâyî’nin Sözleri ve Çağatayca Tanıklar, El-Lugatu‘n-Neva’iyye ve‘l-İstişhadatu‘l-Cagata’iyye, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1111 s.+190 varak, ISBN 978-975-16-2380-5
Yazar: Arslan, Tolga
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 10, 2015

IDUNOı şDLUOHULQ şLLUOHULQGH NXOODQıODQ VHPDQWLN ELoLPOHUL LOH NDUşıODşWıUPDOı RODUDN  YHULOPHVL ROXşWXUPDNWDGıU %LU DQODPGD WDQıNOı V|]ON \|QWHPL NXOODQıOPışWıU  %XQD J|UH GH KHU ELU V|]ON \D]DUı NHQGL V|]OğQQ WHNkPO DGıQD NHQGLQGHQ  |QFHNLOHUL J|]GHQ JHoLUPHN YH NHQGL ELOJLVLQL NRQWURO HWPHN PHFEXUL\HWLQGH  NDOPışWıU %X EDNıPGDQ dDğDWD\ VDKDVı V|]ONOHUL ELUELUOHULQGHQ \DUDUODQıODUDN  ROXşWXUXOPXşWXU İşWH V|]ONOHULQ NOWU WDULKLPL] LoLQ JHUoHN GHğHUL GH X\JXODQDQ  EX PHWRW VD\HVLQGH RUWD\D oıNPışWıU 6DQDW GHğHUL EDNıPıQGDQ dDğDWD\  V|]ONOHULQLQ HQ EHOLUJLQ |]HOOLğL LVH $OL ùLU 1HYk\v¶QLQ şLLU YH V|] GHKDVıQı  HWUDÀıFD RUWD\D NR\PDODUıQGD JL]OLGLU dDğDWD\ V|]ONoON PHNWHELQLQ $QDGROX  YH 2VPDQOı VDKDVıQGDQ D\UıODQ HQ |QHPOL WDUDIı LVH V|]ONOHUGH $UDSoD YH )DUVoD  NHOLPHOHUH KHPHQ KHPHQ KLo \HU YHUPHPLş ROPDODUıGıU dDğDWD\ V|]ONOHULQLQ  NHOLPHOHULQ VHPDQWLN GHULQOLğLQL WDP DQODPı\OD RUWD\D NR\DELOPHN PDNVDGı\OD  ]DPDQ ]DPDQ $QDGROX $]HUED\FDQ YH 7UNPHQ 7UNoHOHULQGHQ |UQHNOHU DOPD  \ROXQD JLWPHVL JHOHQHğLQ GLNNDWL oHNHQ ELU EDşND |]HOOLğL RODUDN NDUşıPı]D oıNDU

IDUNOı şDLUOHULQ şLLUOHULQGH NXOODQıODQ VHPDQWLN ELoLPOHUL LOH NDUşıODşWıUPDOı RODUDN  YHULOPHVL ROXşWXUPDNWDGıU %LU DQODPGD WDQıNOı V|]ON \|QWHPL NXOODQıOPışWıU  %XQD J|UH GH KHU ELU V|]ON \D]DUı NHQGL V|]OğQQ WHNkPO DGıQD NHQGLQGHQ  |QFHNLOHUL J|]GHQ JHoLUPHN YH NHQGL ELOJLVLQL NRQWURO HWPHN PHFEXUL\HWLQGH  NDOPışWıU %X EDNıPGDQ dDğDWD\ VDKDVı V|]ONOHUL ELUELUOHULQGHQ \DUDUODQıODUDN  ROXşWXUXOPXşWXU İşWH V|]ONOHULQ NOWU WDULKLPL] LoLQ JHUoHN GHğHUL GH X\JXODQDQ  EX PHWRW VD\HVLQGH RUWD\D oıNPışWıU 6DQDW GHğHUL EDNıPıQGDQ dDğDWD\  V|]ONOHULQLQ HQ EHOLUJLQ |]HOOLğL LVH $OL ùLU 1HYk\v¶QLQ şLLU YH V|] GHKDVıQı  HWUDÀıFD RUWD\D NR\PDODUıQGD JL]OLGLU dDğDWD\ V|]ONoON PHNWHELQLQ $QDGROX  YH 2VPDQOı VDKDVıQGDQ D\UıODQ HQ |QHPOL WDUDIı LVH V|]ONOHUGH $UDSoD YH )DUVoD  NHOLPHOHUH KHPHQ KHPHQ KLo \HU YHUPHPLş ROPDODUıGıU dDğDWD\ V|]ONOHULQLQ  NHOLPHOHULQ VHPDQWLN GHULQOLğLQL WDP DQODPı\OD RUWD\D NR\DELOPHN PDNVDGı\OD  ]DPDQ ]DPDQ $QDGROX $]HUED\FDQ YH 7UNPHQ 7UNoHOHULQGHQ |UQHNOHU DOPD  \ROXQD JLWPHVL JHOHQHğLQ GLNNDWL oHNHQ ELU EDşND |]HOOLğL RODUDN NDUşıPı]D oıNDU
Kartallıoğlu, Yavuz(2011), Klasik Osmanlı Türkçesinde Eklerin Ses Düzeni (16, 17 ve 18. Yüzyıllar), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 586 s., ISBN 978-975-16-2374-4
Kartallıoğlu, Yavuz(2011), Klasik Osmanlı Türkçesinde Eklerin Ses Düzeni (16, 17 ve 18. Yüzyıllar), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 586 s., ISBN 978-975-16-2374-4
Yazar: Çolak, Doğan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 10, 2015

DOPDNWDGıU İON RODUDN GLO X\XPXQXQ WDQıPı 7UNoHGHNL |QHPL GLO X\XPX LoLQ  NXOODQıODQ GLğHU LVLPOHU JLEL NRQXODUD GHğLQLOGLNWHQ VRQUD ³(VNL 7UNoHGH 'LO  8\XPX´ EDşOığı \HU DOPDNWDGıU %X E|OPGH 7UNRORJODUıQ (VNL 7UNoHGHNL GLO  X\XPX LOH LOJLOL J|UşOHULQH \HU YHULOLS ³«(VNL 7UNoHGHQ oRN |QFH ROXşPD\D  EDşOD\DQ GLO X\XPX (VNL 7UNoH G|QHPLQGH E\N RUDQGD WDPDPODQPışWıU´   V GHQLOHUHN VRQXFD EDğODQPışWıU 'HYDPıQGD ³(VNL 7UNL\H 7UNoHVLQGH  (NOHUGH 'LO 8\XPX´ EDşOığı DOWıQGD EX G|QHPLQ GLO X\XPX KDNNıQGD |]HWOH  ş|\OH GHQLOPLşWLU ³(VNL 7UNL\H 7UNoHVL PHWLQOHULQGH HNOHULQ E\N RUDQGD  GLO X\XPXQD EDğOı ROGXğX NDEXO HGLOPHOLGLU IDNDW D\Qı G|QHPH DLW PHWLQOHUGH  EX JHQHO J|UQW\H X\PD\DQ NXUDO Gışı |UQHNOHUH UDVWODQPDNWDGıU %X |UQHNOHU  \DQOış \D]ıP \DKXW J|UPH]OLNWHQ JHOLQHFHN VDSPDODU GHğLO %DWı 7UNoHVLQLQ  IRQHWLN JHOLşPH VUHFLQH YH Dğı]ODU şHNOLQGH oHşLWOHQPHVLQH WDQıNOıN HGHQ şDKLWOHU

DOPDNWDGıU İON RODUDN GLO X\XPXQXQ WDQıPı 7UNoHGHNL |QHPL GLO X\XPX LoLQ  NXOODQıODQ GLğHU LVLPOHU JLEL NRQXODUD GHğLQLOGLNWHQ VRQUD ³(VNL 7UNoHGH 'LO  8\XPX´ EDşOığı \HU DOPDNWDGıU %X E|OPGH 7UNRORJODUıQ (VNL 7UNoHGHNL GLO  X\XPX LOH LOJLOL J|UşOHULQH \HU YHULOLS ³«(VNL 7UNoHGHQ oRN |QFH ROXşPD\D  EDşOD\DQ GLO X\XPX (VNL 7UNoH G|QHPLQGH E\N RUDQGD WDPDPODQPışWıU´   V GHQLOHUHN VRQXFD EDğODQPışWıU 'HYDPıQGD ³(VNL 7UNL\H 7UNoHVLQGH  (NOHUGH 'LO 8\XPX´ EDşOığı DOWıQGD EX G|QHPLQ GLO X\XPX KDNNıQGD |]HWOH  ş|\OH GHQLOPLşWLU ³(VNL 7UNL\H 7UNoHVL PHWLQOHULQGH HNOHULQ E\N RUDQGD  GLO X\XPXQD EDğOı ROGXğX NDEXO HGLOPHOLGLU IDNDW D\Qı G|QHPH DLW PHWLQOHUGH  EX JHQHO J|UQW\H X\PD\DQ NXUDO Gışı |UQHNOHUH UDVWODQPDNWDGıU %X |UQHNOHU  \DQOış \D]ıP \DKXW J|UPH]OLNWHQ JHOLQHFHN VDSPDODU GHğLO %DWı 7UNoHVLQLQ  IRQHWLN JHOLşPH VUHFLQH YH Dğı]ODU şHNOLQGH oHşLWOHQPHVLQH WDQıNOıN HGHQ şDKLWOHU
Louis Bazin’in Ardından
Louis Bazin’in Ardından
Yazar: Kınacı, Cemile
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 10 No. 10, 2015

(VNL YH 2UWD dDğODUGD 7UNOHULQ 7DNYLPOHUL DGOı HVHULGLU (VHUGH  7UNOHULQ WDNYLPOHUL NRQXVXQGDNL ELOJLOHU ELU DUD\D JHWLULOPLş YH ELU DUD\D JHOHQ  PDO]HPH %D]LQ WDUDIıQGDQ GHğHUOHQGLULOPLşWLU %D]LQ¶LQ EX HVHUL DODQGDNL ERşOXğX  GROGXUDQ |QHPOL ELU oDOışPDGıU (VHU RQ LNL E|OPGHQ ROXşPDNWDGıU İON E|OP  ©7DULK |QFHVL /HQJLVWLğH DLW YHULOHUª /D SUHKLVWRLUH GRQQpHV OLQJXLVWLTXHV  EDşOığıQı WDşıPDNWDGıU ©

(VNL YH 2UWD dDğODUGD 7UNOHULQ 7DNYLPOHUL DGOı HVHULGLU (VHUGH  7UNOHULQ WDNYLPOHUL NRQXVXQGDNL ELOJLOHU ELU DUD\D JHWLULOPLş YH ELU DUD\D JHOHQ  PDO]HPH %D]LQ WDUDIıQGDQ GHğHUOHQGLULOPLşWLU %D]LQ¶LQ EX HVHUL DODQGDNL ERşOXğX  GROGXUDQ |QHPOL ELU oDOışPDGıU (VHU RQ LNL E|OPGHQ ROXşPDNWDGıU İON E|OP  ©7DULK |QFHVL /HQJLVWLğH DLW YHULOHUª /D SUHKLVWRLUH GRQQpHV OLQJXLVWLTXHV  EDşOığıQı WDşıPDNWDGıU ©
Tuva Türkçesinde Moğolcadan Alınan Unsurların Ses Bilgisi Açısından Durumu
Phonological Case of Mongolian Borrowings in Tuvan Languagae
Yazar: Arıkoğlu, Ekrem
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Tuva Türkçesi, Moğolca, alıntı kelimeler, ses bilgisi

Bu çalışmada öncelikle Tuvaca-Moğolca sözlük taranmış ve benzer kelimeler çıkarılmış, taranan bu kelimelere Moğolca-Türkçe sözlükten kelimelerin Eski Moğolcadaki şekilleri eklenmiştir. Moğolca Türkçe sözlükte kelimelerin Modern Moğolcadaki şekilleri de bulunduğundan, daha önce taranan kelimelerin sağlaması da yapılmıştır. Böylece Moğolcadan Tuva Türkçesine ödünçlendiğini düşündüğümüz binden fazla kelime içerisinden veriler çıkarılmıştır. Çalışmada mevcut kaynakların verileri ölçüsünde kelimelerin kökenlerinin hangi dile dayandığından ziyade, Moğolcadan (kökenleri Türkçe veya başka bir dile ait olsa bile) Tuva Türkçesine geçtiğini düşünülen kelimelerdeki ses değişmeleri üzerinde durulacaktır

Bu çalışmada öncelikle Tuvaca-Moğolca sözlük taranmış ve benzer kelimeler çıkarılmış, taranan bu kelimelere Moğolca-Türkçe sözlükten kelimelerin Eski Moğolcadaki şekilleri eklenmiştir. Moğolca Türkçe sözlükte kelimelerin Modern Moğolcadaki şekilleri de bulunduğundan, daha önce taranan kelimelerin sağlaması da yapılmıştır. Böylece Moğolcadan Tuva Türkçesine ödünçlendiğini düşündüğümüz binden fazla kelime içerisinden veriler çıkarılmıştır. Çalışmada mevcut kaynakların verileri ölçüsünde kelimelerin kökenlerinin hangi dile dayandığından ziyade, Moğolcadan (kökenleri Türkçe veya başka bir dile ait olsa bile) Tuva Türkçesine geçtiğini düşünülen kelimelerdeki ses değişmeleri üzerinde durulacaktır
Köktürk Harfli Yenisey Yazıtlarındaki Kadını Bildiren Kelimelerin Anlamına Göre Eski Türklerde Kadın İmajı
The Image of Women in Old Turks Within The Meaning of The Words Which Reported Women and Passed at The Kokturk Lettered Yenisey Inscriptions
Yazar: Useev, Nurdin
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Eski Türklerde kadın, Köktürk harfli Yenisey yazıtları, kadın imajı, ebçi, kişi

Makalede Köktürk harfli Yenisey yazıtlarında geçen ve kadını ifade eden kelimeler ele alınarak onların etimolojik yapısından ve anlamından hareketle Eski Türk kültüründe kadına nasıl bakıldığı saptanmaya çalışılmıştır. Örneğin, kişi kelimesinin hem erkeği, hem de kadını bildirmesi Eski Türklerde erkekle kadının aynı seviyede algılandığını göstermektedir. Ebçi kelimesinin morfolojik yapısı ve leksik anlamı kadının daha çok evde oturduğunu ve ev işleriyle uğraştığını gösterir. Sonuç olarak Eski Türklerde kadının daha çok aile içindeki görevi ve yerine göre adlandırıldığı, onlara hor bakılarak ikinci sınıf olarak algılanmadığı ortaya çıkmıştır

Makalede Köktürk harfli Yenisey yazıtlarında geçen ve kadını ifade eden kelimeler ele alınarak onların etimolojik yapısından ve anlamından hareketle Eski Türk kültüründe kadına nasıl bakıldığı saptanmaya çalışılmıştır. Örneğin, kişi kelimesinin hem erkeği, hem de kadını bildirmesi Eski Türklerde erkekle kadının aynı seviyede algılandığını göstermektedir. Ebçi kelimesinin morfolojik yapısı ve leksik anlamı kadının daha çok evde oturduğunu ve ev işleriyle uğraştığını gösterir. Sonuç olarak Eski Türklerde kadının daha çok aile içindeki görevi ve yerine göre adlandırıldığı, onlara hor bakılarak ikinci sınıf olarak algılanmadığı ortaya çıkmıştır
Delile Dayalılık ve Salar Türkçesinde Öge Cümlelerle Delillendirilmiş Dolaylılık
Indirectness evidenced in the Salar Turkish through Constituent Sentences
Yazar: Mehmet, Gülsün
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Delile dayalılık, dolaylılık, Salar Türkçe

Çalışmamızda odaklanılan nokta delile dayalılık ve Salar Türkçesindeki dolaylılık cümlelerinde, öge cümleler yolu ile bilgi kaynağına işaret edilmesi ve bilgiyi algılama sürecinin tasvirinin gramatikal görünümüdür. Delile dayalılık linguistiğin türlü alanları ile bağlantılı bir sistemler bütünüdür, bir dil evrenselidir; ifadeye sözlüksel yollar ile kodlanması durumunda semantiğin araştırma alanına üst yapıda (cümlesel düzlemde) gösterilmesi zorunlu bir gramatikal kategori ise çekim morfolojisinin araştırma alanına girer. Bu olgunun sistemleşme süreci ise gramatikalleşmenin bir sorunsalıdır. Günümüzde bağımsız bir gramatikal kategori olan bu dil evrenselinin Türk dilindeki temsili dolaylılık ile gerçekleştirilir. Türk dilinde tek yüklemli cümlelerde dolaylılık işaretleyicileri ve dolaylılık parçacıkları ile bilginin kaynağı gösterilmez, yalnızca bilginin dolaylı yollarla alındığı, idrak edildiği bilgisi verilir. Bunun yanında Türk dilinde dolaylılık cümlelerinde öge cümleler yardımıyla bilginin kaynağına işaret edilebilir ya da algılama-idrak süreci tasvir edilebilir. Salar Türkçesi de bu gramatikal bildirim yetisine sahiptir

Çalışmamızda odaklanılan nokta delile dayalılık ve Salar Türkçesindeki dolaylılık cümlelerinde, öge cümleler yolu ile bilgi kaynağına işaret edilmesi ve bilgiyi algılama sürecinin tasvirinin gramatikal görünümüdür. Delile dayalılık linguistiğin türlü alanları ile bağlantılı bir sistemler bütünüdür, bir dil evrenselidir; ifadeye sözlüksel yollar ile kodlanması durumunda semantiğin araştırma alanına üst yapıda (cümlesel düzlemde) gösterilmesi zorunlu bir gramatikal kategori ise çekim morfolojisinin araştırma alanına girer. Bu olgunun sistemleşme süreci ise gramatikalleşmenin bir sorunsalıdır. Günümüzde bağımsız bir gramatikal kategori olan bu dil evrenselinin Türk dilindeki temsili dolaylılık ile gerçekleştirilir. Türk dilinde tek yüklemli cümlelerde dolaylılık işaretleyicileri ve dolaylılık parçacıkları ile bilginin kaynağı gösterilmez, yalnızca bilginin dolaylı yollarla alındığı, idrak edildiği bilgisi verilir. Bunun yanında Türk dilinde dolaylılık cümlelerinde öge cümleler yardımıyla bilginin kaynağına işaret edilebilir ya da algılama-idrak süreci tasvir edilebilir. Salar Türkçesi de bu gramatikal bildirim yetisine sahiptir
Uygurcada tut-Fiiliyle Kurulan Birleşik Sözler
Compound words constituted with the verb tut-in Uyghur
Yazar: Çetin, Engin
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Uygurca, Eski Türkçe, tut- fiili, Birleşik sözler

Bu makalede Uygurcada tut- fiiliyle kurulan birleşik sözler ele alınmış, fiille ilgili birleşik söz varlığının ortaya konması amaçlanmıştır. Her ne kadar makalenin yoğunlaştığı dönem Uygurca ve konu birleşik yapılarsa da fiilin Orhon Türkçesinden başlayarak barındırdığı ve günümüze kadar kazandığı anlam değerleri, Eski Türkçe dönemindeki söz türetmeleri, birleşik yapılarda yer aldığı sözcükler aracılığıyla kazandığı anlamlar ve yapısal özellikleri üzerinde durulmuştur. Fiilin süreklilik bildirmesi ve temel anlam özelliği, daha eski dönemlerden başlayarak çok anlamlı olması, çok sayıda fiil ve isim türetmesi ile çok sayıda birleşik söz kurması gibi değişik sonuçlar doğurmuştur

Bu makalede Uygurcada tut- fiiliyle kurulan birleşik sözler ele alınmış, fiille ilgili birleşik söz varlığının ortaya konması amaçlanmıştır. Her ne kadar makalenin yoğunlaştığı dönem Uygurca ve konu birleşik yapılarsa da fiilin Orhon Türkçesinden başlayarak barındırdığı ve günümüze kadar kazandığı anlam değerleri, Eski Türkçe dönemindeki söz türetmeleri, birleşik yapılarda yer aldığı sözcükler aracılığıyla kazandığı anlamlar ve yapısal özellikleri üzerinde durulmuştur. Fiilin süreklilik bildirmesi ve temel anlam özelliği, daha eski dönemlerden başlayarak çok anlamlı olması, çok sayıda fiil ve isim türetmesi ile çok sayıda birleşik söz kurması gibi değişik sonuçlar doğurmuştur
Türkçe Kelime Çekimi Ulamları Dizgesi Üzerine: Fiil Çekimi Ulamları
On the Inflectional Categories System of Turkish: Inflectional Categories of the Verb
Yazar: Yılmaz, Özlem Deniz
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: kelime çekimi, kelime çekimleyici biçim birimi, fiil çekimi ulamları

Kelime çekimi (düzeneği), sözcük birimlerinin sahip olduğu (çoğunlukla bağımsız) leksik anlamlara bu anlamların kendisiyle özdeşliğini bozmadan biçim birimleri aracılığıyla yardımcı anlamlar katmayı amaçlayan dil araç ve işlemlerinin tümü veya bu araç ve işlemleri içeren şekil bilimi alt dizgesidir. Makalede bu görüş doğrultusunda Türkiye Türkçesi fiil çekimi ulamları ele alınmakta ve sınıflandırılması yapılmaktadır

Kelime çekimi (düzeneği), sözcük birimlerinin sahip olduğu (çoğunlukla bağımsız) leksik anlamlara bu anlamların kendisiyle özdeşliğini bozmadan biçim birimleri aracılığıyla yardımcı anlamlar katmayı amaçlayan dil araç ve işlemlerinin tümü veya bu araç ve işlemleri içeren şekil bilimi alt dizgesidir. Makalede bu görüş doğrultusunda Türkiye Türkçesi fiil çekimi ulamları ele alınmakta ve sınıflandırılması yapılmaktadır
John Millington Synge’in “Babayiğit” Adlı Oyununda Kendini Gerçekleştirme Aracı Olarak Dil
Language As A Means of Self-Realization in John Millington Synge’s "Playboy" of the Western World
Yazar: Çelik, Yavuz
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: dil, kendini gerçekleştirme, kültür, İrlanda

Dil, toplumu oluşturan bireyler arasında bir iletişim aracı olmasının yanı sıra, özellikle bağımsızlıklarını kazanma yolunda, İrlanda gibi birçok devlete ivme ve motivasyon kazandırmıştır Dil aynı zamanda, bireylerin, bulundukları toplum içinde etkin ve güçlü bir kimlik kazanmasına, çevresindekilerin üzerinde üstünlük kurmasına yardımcı olmaktadır Bu süreçte kişinin, onu dinleyenlerle aynı dili konuşması, etkileyici ve güçlü bir hitabet becerisinin, yani retoriğinin olması gerekmektedir. Kişinin dil aracılığıyla kendini gerçekleştirmesi olarak adlandırılabilecek bu olaya en güzel örneklerden biri, İrlandalı oyun yazarı J. M. Synge'in "Babayiğit" adlı oyunundaki Christy karakteridir

Dil, toplumu oluşturan bireyler arasında bir iletişim aracı olmasının yanı sıra, özellikle bağımsızlıklarını kazanma yolunda, İrlanda gibi birçok devlete ivme ve motivasyon kazandırmıştır Dil aynı zamanda, bireylerin, bulundukları toplum içinde etkin ve güçlü bir kimlik kazanmasına, çevresindekilerin üzerinde üstünlük kurmasına yardımcı olmaktadır Bu süreçte kişinin, onu dinleyenlerle aynı dili konuşması, etkileyici ve güçlü bir hitabet becerisinin, yani retoriğinin olması gerekmektedir. Kişinin dil aracılığıyla kendini gerçekleştirmesi olarak adlandırılabilecek bu olaya en güzel örneklerden biri, İrlandalı oyun yazarı J. M. Synge'in "Babayiğit" adlı oyunundaki Christy karakteridir
İşarä, anlam, mäna vä mäzmun anlayışları haqqında -İşaret, Anlam, Mana ve İçerik Kavramları Üzerine-
On Concepts of Sign, Sense, Meaning and Content
Yazar: Veysälli, F. Y.
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Dil, lengüistik, felsefe, semyotik, işaret, anlam, mana, içerik, gerçeklik değeri

Makalede, dil felsefesi ve lengüistik felsefe ekollerine ilişkin bilgi verilir. F. de Saussure’ün ve Y. S. Maslov’un işaretin (Yunan. sēmeîon), işaretleyenin (signifiant, Lat. significatum) ve işaretlenenin (signific) üzerine göstergebilim temelinde dile getirdikleri lengüistik görüşleri belirtilir. Alman matematikçisi ve filozofu G. Frege’nin işaretin fonksiyonu, anlamı, manası ve içeriğine ilişkin önemli görüşler ileri sürdüğü ve bununla çağdaş lengüistik felsefenin temelini attığı vurgulanır. Onun teorisinde, işaretin anlamının ve söz konusu anlamda temsil olunanın veya eşya ve olayın türünün, eşyanın ve olayın manasından (İng. meaning, Rus. znaçenie) farklılık gösterdiği tespit olunur. Anlam, insan beyninde önceki deneyimlerden vuku bularak hafızada muhafaza olunan bir iz veya iz düşümü olarak tanımlanır. Eşya ve olayı meydana getiren olgu anlam (Alman. sinn, İng. sense, Rus. smısl) adlandırılır, onun özellikleri kelime ve cümle örneklerinde mantıksal ve matematiksel yöntemlerle açıklanır

Makalede, dil felsefesi ve lengüistik felsefe ekollerine ilişkin bilgi verilir. F. de Saussure’ün ve Y. S. Maslov’un işaretin (Yunan. sēmeîon), işaretleyenin (signifiant, Lat. significatum) ve işaretlenenin (signific) üzerine göstergebilim temelinde dile getirdikleri lengüistik görüşleri belirtilir. Alman matematikçisi ve filozofu G. Frege’nin işaretin fonksiyonu, anlamı, manası ve içeriğine ilişkin önemli görüşler ileri sürdüğü ve bununla çağdaş lengüistik felsefenin temelini attığı vurgulanır. Onun teorisinde, işaretin anlamının ve söz konusu anlamda temsil olunanın veya eşya ve olayın türünün, eşyanın ve olayın manasından (İng. meaning, Rus. znaçenie) farklılık gösterdiği tespit olunur. Anlam, insan beyninde önceki deneyimlerden vuku bularak hafızada muhafaza olunan bir iz veya iz düşümü olarak tanımlanır. Eşya ve olayı meydana getiren olgu anlam (Alman. sinn, İng. sense, Rus. smısl) adlandırılır, onun özellikleri kelime ve cümle örneklerinde mantıksal ve matematiksel yöntemlerle açıklanır
Türk “Runik” Alfabesinin Kökeni
Türk “Runik” Alfabesinin Kökeni
Yazar: Apaydın), Sir Gerard Clauson(çev. Dinçer
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015

ve daha önce Hakas ile Tuva (bundan sonra Hak. ve Tuv.) bölgelerinde keşfedilen  harflerin, Dış Moğolistan’daki büyük anıtlarda bulunanlardan daha düzensiz  ve biçimsiz olduğu tespit edilmiş ve konu layıkıyla incelenmeden, daha eski  ve neticede orijinal alfabeye daha yakın olduğu sonucuna varılmıştır. Bunlar  için 5. ve 6. yüzyıllara kadar uzanan eski tarihler önerilmektedir ve bu tarihler  bazı saygı duyulan modern yazarlar tarafından hâlâ iktibas edilmektedir. Fakat  1960’ta Sovetskaya Arkheologiya’da basılan Novaya Datirovka Pamyatnikov  Yeniseykoy Pis’mennosti adlı yayının üçüncü kısmında L. R. Kyzlasov bu Hak.  ve Tuv. dilindeki kitabelerin düşünüldüğü kadar eski olmadığını, daha yeni  olduğunu ve bazı şartlar altında büyük anıtlardan bile çok daha yeni olduğunun  kesinliğini arkeolojik metodlarla kanıtlamıştır. Sonuç olarak alfabenin en eski  örneği, dâhili ve harici kanıtların birleşimiyle 8. yüzyılın ikinci on yılında  yazıldığı bilinen Toŋukuk’ta (Bundan sonra Ton.) görülen alfabedir. Kül Tėgin  (K. T.) ve Bilge Xağan (B. K.) anıtları birkaç yıl sonra, bu yüzyılın dördüncü

ve daha önce Hakas ile Tuva (bundan sonra Hak. ve Tuv.) bölgelerinde keşfedilen  harflerin, Dış Moğolistan’daki büyük anıtlarda bulunanlardan daha düzensiz  ve biçimsiz olduğu tespit edilmiş ve konu layıkıyla incelenmeden, daha eski  ve neticede orijinal alfabeye daha yakın olduğu sonucuna varılmıştır. Bunlar  için 5. ve 6. yüzyıllara kadar uzanan eski tarihler önerilmektedir ve bu tarihler  bazı saygı duyulan modern yazarlar tarafından hâlâ iktibas edilmektedir. Fakat  1960’ta Sovetskaya Arkheologiya’da basılan Novaya Datirovka Pamyatnikov  Yeniseykoy Pis’mennosti adlı yayının üçüncü kısmında L. R. Kyzlasov bu Hak.  ve Tuv. dilindeki kitabelerin düşünüldüğü kadar eski olmadığını, daha yeni  olduğunu ve bazı şartlar altında büyük anıtlardan bile çok daha yeni olduğunun  kesinliğini arkeolojik metodlarla kanıtlamıştır. Sonuç olarak alfabenin en eski  örneği, dâhili ve harici kanıtların birleşimiyle 8. yüzyılın ikinci on yılında  yazıldığı bilinen Toŋukuk’ta (Bundan sonra Ton.) görülen alfabedir. Kül Tėgin  (K. T.) ve Bilge Xağan (B. K.) anıtları birkaç yıl sonra, bu yüzyılın dördüncü
Yakup, Abdurishid (2010), Prajñaparamita Literature in Old Uyghur. (Berliner Turfantexte XXVIII.) Turnhout: Brepols, 2010, 319s. + 23 levha, ISBN: 978-2-503-52888-5
Yakup, Abdurishid (2010), Prajñaparamita Literature in Old Uyghur. (Berliner Turfantexte XXVIII.) Turnhout: Brepols, 2010, 319s. + 23 levha, ISBN: 978-2-503-52888-5
Yazar: Yıldız, Hüseyin
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 11 No. 11, 2015

1996 [Cheng Shiliang ile birlikte] Xiandai Weiwueryu Yufa [Modern  Uygurcanın Grameri] 1997 [Cheng Shiliang ile birlikte] Tujue Bijiao Yuyanxue [Türk Dilleri  İçin Karşılaştırmalı Bir Çalışma] 1999 [Geng Shimin ile birlikte] E’erhun Yenisai Beiming Yuyan de Yanjiu  [Orhun-Yenisey Yazıtlarının Dili Üzerine Bir Çalışma] 2002 An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a provisional Salar-English  Lexicon.  2005 The Turfan dialect of Uyghur 2006 Dišastvustik: Eine altuigurische Bearbeitung einer Legende aus dem  Catuṣpariṣat-sūtra 2007 Alttürkische Handschriften. Teil 11: Die Uigurischen Blockdrucke der  Berliner Turfansammlung. Teil 1: Tantrische Texte  2008 Alttürkische Handschriften Teil 12: Die uigurischen Blockdrucke  der Berliner Turfansammlung. Teil 2: Apokryphen, Mahāyāna-Sūtren,  Erzählungen, Magische Texte, Kommentare und Kolophone.  2009 Alttürkische Handschriften Teil 15: Die uigurischen Blockdrucke der  Berliner Turfansammlung.  Bilder, unbestimmte Fragmente und Nachträge

1996 [Cheng Shiliang ile birlikte] Xiandai Weiwueryu Yufa [Modern  Uygurcanın Grameri] 1997 [Cheng Shiliang ile birlikte] Tujue Bijiao Yuyanxue [Türk Dilleri  İçin Karşılaştırmalı Bir Çalışma] 1999 [Geng Shimin ile birlikte] E’erhun Yenisai Beiming Yuyan de Yanjiu  [Orhun-Yenisey Yazıtlarının Dili Üzerine Bir Çalışma] 2002 An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a provisional Salar-English  Lexicon.  2005 The Turfan dialect of Uyghur 2006 Dišastvustik: Eine altuigurische Bearbeitung einer Legende aus dem  Catuṣpariṣat-sūtra 2007 Alttürkische Handschriften. Teil 11: Die Uigurischen Blockdrucke der  Berliner Turfansammlung. Teil 1: Tantrische Texte  2008 Alttürkische Handschriften Teil 12: Die uigurischen Blockdrucke  der Berliner Turfansammlung. Teil 2: Apokryphen, Mahāyāna-Sūtren,  Erzählungen, Magische Texte, Kommentare und Kolophone.  2009 Alttürkische Handschriften Teil 15: Die uigurischen Blockdrucke der  Berliner Turfansammlung.  Bilder, unbestimmte Fragmente und Nachträge