Öğretmen Adaylarının Sosyal Ağ Sitelerini Kullanım Amaçları, Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Medya Okuryazarlıkları Arasındaki İlişkiler
Relationships Between Pre-Service Teachers’ Purpose of Social Network Sites Usage, Critical Thinking Tendencies, and Media Literacy
Yazar: Ulu, Hacer; Baş, Özlem
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Sosyal ağ siteleri,eleştirel düşünme eğilimi,medya okuryazarlığı,yapısal eşitlik modellemesi,öğretmen adayı ; Social network sites,critical thinking tendencies,media literacy,structural equation modeling,pre-service teacher

Bu araştırmada, yapısal eşitlik modellemesi yoluyla öğretmen adaylarının sosyal ağ sitelerini kullanım amaçlarının ve eleştirel düşünme eğilimlerinin medya okuryazarlıklarına etkisi incelenmiştir. Ayrıca sosyal ağ sitelerinin medya okuryazarlığına etkisinde eleştirel düşünme eğiliminin aracılık rolünün etkisi araştırılmıştır. İlişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilen araştırmada, tabakalı amaçsal örnekleme yoluyla oluşturulan çalışma grubu; bir devlet üniversitesinin çeşitli bölümlerinde (sınıf öğretmenliği, okul öncesi öğretmenliği ve Türkçe öğretmenliği) öğrenim gören 208 öğretmen adayından oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Karal ve Kokoç (2010) tarafından geliştirilen “Sosyal Ağ Siteleri Kullanım Amacı Ölçeği’’, Ertaş-Kılıç ve Şen (2014) tarafından uyarlanan ‘‘UF/EMI Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği’’ ve Karataş (2008) tarafından geliştirilen “Medya Okuryazarlık Düzey Belirleme Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler yapısal eşitlik modellemesiyle çözümlenmiş olup, verilerin analizinde SPSS 21 ve AMOS 22.0 yazılımları kullanılmıştır. Araştırmada betimleyici istatistikler ve demografik değişkenler için merkezi eğilim ve dağılım ölçütleri (frekans, yüzde, ortalama, basıklık ve çarpıklık) hesaplanmıştır. Sosyal ağ siteleri kullanım amacı ve eleştirel düşünme eğiliminin medya okuryazarlığına etkisine dair oluşturulan modellere ilişkin parametrelerin tahmininde maksimum olabilirlik (Maximum Likehood) yöntemi tercih edilmiştir. Analizler sonucunda uyum iyiliği değerlerinin incelenmesinde χ2/df, GFI, AGFI, CFI, TLI, NFI, IFI, PGFI, RMSEA ve RMR uyum indeksleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre sosyal ağ siteleri kullanım amacı ve eleştirel düşünme eğiliminin medya okuryazarlığı üzerinde pozitif ve anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan sosyal ağ siteleri kullanım amacının eleştirel düşünmeyi pozitif yönde etkilediği fakat bu etkinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.

In this study, the effect of pre-service teachers’ purpose of using social networking sites and their critical thinking tendencies on media literacy was examined through structural equality modeling. In addition, the effect of intermediary role of critical thinking tendency was examined within the effect of social networking sites on media literacy. In this study, which was carried out with relational survey model, the study group established through layered purpose sampling consisted of 208 pre-service teachers who attended various departments of a public university (primary education teaching, preschool teaching, and Turkish teaching). For collecting the data, “Social Networking Sites Usage Scale” developed by Karal and Kokoç (2010), “UF/EMI Critical Thinking Tendency Scale” adapted by Ertaş-Kılıç and Şen (2014), and “Media Literacy Level Determination Scale” developed by Karataş (2008) were used. The data were analyzed by structural equality modeling, and SPSS 21 and AMOS 22.0 software were used for data analysis. In this study, the central tendency and distribution criteria for descriptive statistics and demographic variables (frequency, percentage, average, kurtosis and skewness) were calculated. Maximum likelihood method was preferred in predicting the parameters of social networking sites and models created for the impact of critical thinking tendencies on media literacy. At the end of analyses, χ2/df, GFI, AGFI, CFI, TLI, NFI, IFI, PGFI, RMSEA ve RMR goodness of fit indices were used in analysis of goodness of fit values. According to the findings obtained, it was determined that the purpose of use of social networking sites and the tendency of critical thinking had a positive and significant effect on the media literacy. On the other hand, the purpose of social networking sites usage positively influenced critical thinking but this effect was not significant.