Adalet Cimcoz’un Çok Yönlü Kimliğinin Çevirilerine Yansıması
The Reflection of Adalet Cimcoz’s Versatile Identity on Her Translations
Yazar: Akın, Ayla; Şevik, Nesrin
Dergi: Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 2023
Anahtar kelimeler: Translation and Interpretation Studies ; Çeviri ve Yorum Çalışmaları ; Adalet Cimcoz,Milena’ya Mektuplar,Mektup Çevirisi,Çeviri Stratejileri,Çevirmen Kimliği ; Adalet Cimcoz,Letters to Milena,Letter Translation,Translation Strategies,Translator Identity

Cumhuriyetin ilk yıllarında sanat ve edebiyat dizgesinde oldukça önemli bir yer edinmiş olan Adalet Cimcoz çevirmenlik başta olmak üzere, sanat eleştirmeni, sanat galerisi yöneticisi, köşe yazarı, seslendirme ve dublaj sanatçısı ve dönemin ilk dedikodu yazarı olarak çok kimlikli bir Türk kadını profiliyle karşımıza çıkmaktadır. Renkli yaşamı ve çok kimlikliği genç Türkiye Cumhuriyeti’nin sinema, tiyatro ve sanat anlayışının gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Sanat alanına dublaj ile giriş yapan ve kısa süre içinde aranılan isim olan Cimcoz, 50li yılların sonlarına doğru edebiyat çevirisi yapmaya başlamıştır. F. Kafka, B. Brecht, G. Grass gibi Alman Edebiyatının önde gelen yazarlarının eserlerini Türk okuruyla buluşturmuş ve bu isimleri çevirileri aracılığıyla Türk sanat ve edebiyat dizgesine kazandırmıştır. Zamanın tanıklarına göre sözlendirme esnasında erek odaklı bir tutum sergileyerek kimseye danışmadan dublaj metnine müdahalelerde bulunan Cimcoz, dilde de yenilikçiliğe önem veren kendine özgü bir üsluba sahip yazar ve sözlendirme sanatçısı olarak karşımıza çıkmaktadır.Çalışmada sözlendirme ve yazar kimliklerine yönelik dile getirilenlerden yola çıkılarak bu iki alanda içselleştirdiği üslupsal özellikleri edebi çevirilerine de yansıtıp yansıtmadığı irdelenecektir.  Bu amaçla kendisine 1962 Türk Dil Kurumu Çeviri ödülünü kazandıran Franz Kafka’dan yapmış olduğu Milena’ya Mektuplar (1961) adlı çeviri eserinde izlediği çeviri politikası, çeviri stratejileri ve çok kimlikliğinin bu çeviriye olan etkisi ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır.

Adalet Cimcoz, a prominent figure in the art and literature sphere during the formative years of the Republic, emerged as a multifaceted Turkish woman with diverse roles encompassing translation, art criticism, art gallery management, column writing, voice-over and dubbing work, and the pioneering role of the first gossip writer of the era. The diverse and vibrant experiences she encountered during her life, together with her several personas, significantly contributed to the growth and maturation of the emerging Republic of Turkey’s comprehension of film, theater, and art. Cimcoz, an individual who initially embarked upon a career in the realm of dubbing within the art industry, swiftly garnered significant recognition and acclaim. Subsequently, during the latter part of the 1950s, Cimcoz started engaging in the translation of literary works. The individual in question facilitated the introduction of renowned German literary figures, including F. Kafka, B. Brecht, and G. Grass, to the Turkish audience. Through his translations, he played a pivotal role in incorporating these authors into the realm of Turkish art and literature.Based on contemporary witness accounts, Cimcoz is described as a writer and dubbing artist who demonstrated a goal-oriented approach and made independent modifications to the dubbing script without seeking consensus. Notably, Cimcoz is recognized for a distinctive style that prioritizes linguistic innovation.This study aims to investigate the extent to which the stylistic elements acquired by the individual in his dubbing and writing endeavors are manifested in his literary translations The translation policies, translation tactics, and the impact of his numerous identities on his translation of Franz Kafka’s Milena’ya Mektuplar (Letters to Milena) (1961), which won him the Turkish Language Association Translation Award in 1962, will be examined for this purpose.