17. Yüzyıl’da Avrupa görsel sanatı ürünlerinin İran’ın geleneksel resmine etkisi
The influence of European visual arts on the traditional persian painting in the 17th century
Yazar: Raziolyaei, Bahman
Dergi: Sanat Tarihi Yıllığı No. 27, 2018
Anahtar kelimeler: Safevi,İran Resmi,Batı etkisi ; Safavid,Persian Painting,Western influences

17. yüzyılda, hızlı değişim, Rönesans devriminden sonra Avrupa’nınen belirgin kültürü haline gelmiştir. Bu olay Avrupalı nüfusunun yoğun olduğudoğu ülkelerinde bile gerçekleşmiştir. Bu yüzyılda kervanların eski güzergâhıolan İpek yolu giderek önemini kaybetmiştir. Doğu ülkelerine açılan denizyolları, yoğun ticaret ilişkileri, Avrupalıların sıklıkla Doğu ülkelerineyolculukları ve Batı ile Doğu kültürünün kaynaşması, bölgelerdeki yerel kültürve sanatları ciddi şekilde etkilemiştir. Batı sanatı ürünleri büyük oranda,Avrupa’dan gelen çeşitli siyasi, dini ve ticari heyetler aracılığıyla Doğuyaulaşmıştır. Özellikle Hristiyanlığı yayımlayan gruplar yanlarında pek çokresimli kitap bulundurmuşlar. Gravürler ve batı kaynaklı kitap resimlerin çoğuİsfahan’da yeni yapılan saraylar ve 37 kilisenin duvarlarına uygulanmıştır.Batıdan getirilen resimlerin konusunu, daha çok İncil’den alınmış sahneler,Avrupa tarzı kıyafetler, klasik manzaralar, madalyonlar ve Avrupalı kral vekraliçe portreleri oluşturur. Bu resimlerin şatafatlı görüntüleri İranşahlarını cezbetmiştir. Saray arşivlerine giren çok sayıda batı ürünleri İranlısanatçıları Batı sanatıyla yakından tanıştırmıştır. Avrupa’dan getirilenressamlar, İran’da yaptıkları çalışmalarla, Avrupa’da yaşanan Rönesans vesonrasındaki Barok ve flaman sanatının son buluşlarını İran’a taşımışlardır. Enaz 10 Avrupalı ressamın Safevi saraylarında çalıştığı kaydedilmiştir. Batıresimleri toplum içerisinde de ilgi görmüş ve Batı kökenli sanat ürünleriİsfahan pazarında satılıp, elden ele dolaşmıştır. Bu dönem İranlı ressamlarınnatüralist resimlere odaklanmaları artmıştır. Batı ürünlerinin İran’daartmasına sebebiyet veren diğer olgu, Hindistan’la ilişkiler ve Babürlü şahlarıile Safevî şahlarının dostluğu olmuştur. Her iki devlet arasında karşılıklısanatçı alışverişi veya hizmet alımı gerçekleşmiş, bu durum iki devlet arasındayoğun sanatsal etkileşime sebep olmuştur. Şah I. ve II. Abbas ve ŞahSüleyman’ın sanatseverlikleri ve Avrupa resimlerine olan hayranlıkları, Batıüslubunun yerleşmesini resmileştirmiştir. 1650’den sonra geleneksel resimüslûbu, batı resim üslûbu önünde direniş gücünü kaybetmiş ve “Ferengîsazi” adlıyeni tarz ortaya çıkmıştır. Yerli ressamların batı tarzı çalışmalarında dahaçok Flaman üslubu gravür ve resimlerin model alındığı belirlenmiştir.

The rapid change of the 17th century becamethe most prominent culture of Europe after the Renaissance revolution. Thishappened even in the eastern countries where the European population isintense. In this century, the Silk Road, which is the old route of thecaravans, gradually lost importance. The sea routes to the eastern countries,intense trade relations, the frequent trips of Europeans to the Easterncountries and the fusion of Western and Eastern cultures seriously affected thelocal culture and arts in the regions. Western art products have come to theEast largely through various; political, religious and commercial delegationsfrom Europe. In particular, the groups that published Christianity had manypictorial books with themselves. Most of the gravures and western-based bookpictures has been applied to the walls of the newly built palaces and 37churches in Isfahan. The theme of the pictures from the West is mainly; thebiblical scenes, European style clothes, classical landscapes, medallions andEuropean portraits of kings and queens. The fascinating effect of thesepaintings attracted Safavid shahs. Many western products entering the palacearchives have introduced Iranian artists closely with Western art. Paintersbrought from Europe, with their works in Iran, they transmitted the latestdiscoveries of Renaissance and later Baroque and Flemish art to Iran. It wasrecorded at least 10 European painters that worked in the Safavid palaces.Western paintings were also of interest in society and art products of Westernorigin were sold at the Isfahan bazaar and circulated around the globe. In thisperiod, Iranian painters focused more and more on naturalist paintings. Theother phenomenon that caused western products to increase in Iran was relatedto India and the friendship of the Gurkani and Safavid shahs. There has beenreciprocal artist exchange or service purchase between the two states and thissituation caused intense artistic interaction between the two states. Shah I.and II. Abbas and Shah Suleiman's artistic favors and admiration for Europeanpaintings have formalized the settlement of Western styles. After 1650, thetraditional painting style lost its resistance power in front of western styleand a new paint called "Ferengisazi" emerged. It was determined thatmore Flemish style engravings and paintings, were taken as models in thewestern style works of local artists.