hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
DİJİTAL EBEVEYNLİK: YENİ NESİL RİSKLERE KARŞI MODERN EBEVEYNLİK STRATEJİLERİ
DIGITAL PARENTING: MODERN PARENTING STRATEGIES AGAINST NEW-GENERATION RISKS
Yazar: Asıcı, Esra
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Counseling ; Aile Danışmanlığı ; Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Family Psychology ; Aile Psikolojisi ; Dijital ebeveynlik,çevrimiçi riskler,dijital bağımlılık,siber zorbalık,mahremiyet ihlali ; Digital parenting,online risks,digital addiction,cyberbullying,privacy violations.

Bu çalışma, teknolojinin hızlı gelişimiyle birlikte çocukların karşılaştığı yeni nesil riskleri (dijital bağımlılık, siber zorbalık, çevrimiçi cinsel istismar, uygunsuz içerikler, mahremiyet ihlalleri ile sosyal medya baskısı ve beden algısı) ele almakta ve bu risklere karşı dijital ebeveynlik stratejilerinin önemini vurgulamaktadır. Literatür taraması kapsamında dijital ebeveynliğin tanımı ve kapsamı, detaylandırılmış, dijital ebeveynlik uygulamalarının çocuklar üzerindeki etkileri anlatılmıştır. Çalışma, dijital ebeveynliğin çocukların iyi oluşuna katkı sağlayan etkilerini ortaya koyarak, ebeveynlerin dijital okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır. Elde edilen bulgular, çocukları dijital risklerden korumada etkili eğitim programlarına duyulan ihtiyacı göstermektedir.

This study addresses the new-generation risks that children face with the rapid advancement of technology, such as digital addiction, cyberbullying, online grooming, exposure to inappropriate content, privacy violations, and social media pressure related to body image. Within the scope of this literature review, the definition and scope of digital parenting are elaborated, and the impacts of digital parenting practices on children are discussed. The study highlights the positive contributions of digital parenting to children’s well-being and provides suggestions for improving parents’ digital literacy skills. The findings indicate a need for effective educational programs to protect children from digital risks.
AİLE TEMELLİ DİL BECERİLERİNİ GÜÇLENDİRME PROGRAMI GELİŞTİRME
DEVELOPING A FAMILY-BASED LANGUAGE SKILLS STRENGTHENING PROGRAM
Yazar: Bozan, Mehmet Arif; Çıkrıkçı, Prof. Dr. Rahime Nükhet
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Counseling ; Aile Danışmanlığı ; Aile okuryazarlığı,aile etkinlikleri,dil becerileri,ilkokul ; Family literacy,primary school,language skills,family activities

Bu çalışmanın amacı, aile katılımının çocukların dil gelişimini nasıl etkilediğini araştırmaktır. Bu bağlamda, “Aile Temelli Dil Becerilerini Güçlendirme Programı” [ATDGP] oluşturulmuştur. Karma araştırma yaklaşımıyla yürütülen bu çalışmaya üçüncü sınıf seviyesinde eğitim gören 7 öğrenci ve aileleri katılmıştır. Ön test ve son test olarak öğrencilerin Türkçe becerilerini belirlemek amacıyla sınavı yapılmıştır. Ön test uygulamasının ardından 50 günlük uygulama süresi boyunca çevrim içi toplantılar aracılığıyla ailelere onar günlük etkinlik programları dağıtılmıştır. 10 gün sonrasında ailelerle bir araya gelinerek on günlük süreç değerlendirilmiştir. Program, etkileşimli sesli kitap okuma, müze ve park ziyaretleri ve ailelerin ve çocukların günlük tutmalarını teşvik etme gibi dil gelişimine yönelik etkinlikleri içermektedir. Çalışma, çocukların dil becerilerinin gelişmesinin yanı sıra, sağlıklı ebeveyn-çocuk ilişkisi ve çocukların okuma alışkanlıkları edinmesi gibi özelliklerde de faydalar olduğunu ortaya koymuştur. ATDGP'nin çocukların dil becerilerinin gelişiminde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara paralel olarak, hem araştırmacılar hem de aileler için öneriler sunulmuştur.

The purpose of this study was to investigate how family engagement influences children's language development. To accomplish this, a "Family-Based Language Skills Strengthening Program" [FBSLP] was created. The mixed-method study included seven third-grade students and their families. Before beginning the program, a language skills exam was conducted as a pre-test and post-test, and then ten-day activity schedules were distributed to families via online meetings during the 50-day implementation period. After 10 days, the families evaluated the method. The program includes language-development activities including interactive read-aloud books, museum and park visits, and encouragement for families and children to create journals. The study found that, in addition to improving children's language skills, there were benefits in attributes such as healthy parent-child relationship and children's acquisition of reading habits. It was concluded that FBSLP is effective in the development of children's language skills. In line with these results, recommendations are presented for both researchers and families.
EBEVEYNLİKTE MÜKEMMELİYETÇİLİK VE ÖZ-ŞEFKAT
PERFECTIONISM AND SELF-COMPASSION IN PARENTING
Yazar: Öztürk Belet, Eda
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Counseling ; Aile Danışmanlığı ; Family Psychology ; Aile Psikolojisi ; Mükemmeliyetçilik,öz-şefkat,ebeveynlik,aile içi ilişkiler,şefkat odaklı terapi ; Perfectionism,self-compassion,parenting,family relations,compassion based therapies

Bu derleme çalışmasında, ebeveynlik bağlamında mükemmeliyetçilik ve öz-şefkat kavramlarının karşılıklı ilişkisi, psikolojik, sosyal ve aile içi faktörler ışığında ele alınmaktadır. Mükemmeliyetçilik, yüksek standartlara ulaşma çabasıyla birlikte kendine yönelik eleştiriyi artırarak ebeveynlik tutumlarını etkileyebilmektedir. Öz-şefkat ise bireyin kendine karşı anlayış ve kabul geliştirmesini kolaylaştırmakta, ebeveynlik stresini düzenleyici bir kaynak olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, bireysel kişilik özellikleri, öz-yeterlik algısı, anksiyete eğilimleri; sosyal medya ve kültürel normlar gibi toplumsal etkenler ile ebeveynin kendi ebeveyniyle olan ilişkisi gibi aile içi dinamikler, mükemmeliyetçiliğin oluşumunda belirleyici unsurlar olarak incelenmiştir. Literatür taraması, bu iki kavramın birlikte değerlendirildiği çalışmaların sınırlı olduğunu, öz-şefkatin düzenleyici etkilerinin ebeveynlik üzerindeki yansımalarının ise yeterince araştırılmadığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, farklı kültürel bağlamlarda yapılacak boylamsal ve deneysel çalışmalara ihtiyaç duyulmakta; ebeveyn cinsiyeti, çocuk yaşı gibi değişkenlerin etkisi ayrıntılı biçimde araştırılmalıdır.

This review study examines the interplay between perfectionism and self-compassion in the context of parenting, focusing on psychological, social, and intergenerational factors. Perfectionism, often associated with the pursuit of high standards, can foster self-criticism and lead to rigid parenting behaviors. In contrast, self-compassion encourages acceptance and emotional regulation, serving as a protective resource against parenting stress. The study explores how individual traits such as personality, self-efficacy, and anxiety; societal influences like social media and cultural expectations; and parental childhood experiences contribute to the development of perfectionistic tendencies. A critical review of the literature reveals that empirical studies addressing both constructs together remain limited, and the buffering role of self-compassion in parenting practices has yet to be thoroughly investigated. There is a growing need for longitudinal and experimental research across diverse cultural settings, with attention to variables such as parent gender and child age.
ŞEVKET BULUT’UN SÖZ VARLIĞINDA AĞIZLARDAN İZLER
TRACES OF DIALECTS IN ŞEVKET BULUT'S VOCABULARY
Yazar: Telli, Burak; Akbulut, Ayşe
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2025
Anahtar kelimeler: New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye) ; Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi) ; Söz varlığı,ağız,edebi eser,Şevket Bulut ; Vocabulary,dialect,literary work,Şevket Bulut

Şevket Bulut yakın dönem Türk hikayeciliğinin önemli isimlerindendir. Hikayelerinde sade bir dil kullanmış, yaşadığı bölgenin ağızlarından da etkilenerek yazılarında bu ağızlara ait söz varlıklarını da kullanmıştır. Memleketi Kilis olsa da hayatının önemli bir bölümünü Maraş’ta geçirmiştir. Bu sebeple eserlerinde genellikle bu yörenin söz varlığının izleri görülmektedir. Maraş’ın hemen hemen bütün köylerini dolaşıp yöreye özgü folklorik birikime sahip olmuştur. Bu folklorik birikim onun yazılarana da yansımış yöreye özgü pek çok kavram söz varlığında yer bulmuştur. Bu yönleriyle Şevket Bulut’un söz varlığında ağız özellikleri dikkat çekici ölçüde görülmektedir. Edebi eserlerde ağızların kullanımı konusu son yıllarda araştırmacıların yöneldiği bir konu olmuştur. Bu bağlamda Şevket Bulut incelenmesi gereken önemli bir şahsiyettir. Bu çalışmada ise Şevket Bulut’un hikayelerinde ağızlara ait söz varlıklarının kullanımı incelenmiştir. Tespit edilen söz varlıklarının bir kısmının Derleme Sözlüğü’nde kayıtlı olup farklı ağız bölgelerinde yaşamakta olduğu bir kısmı ise Derleme Sözlüğü’nde kaydı bulunmayan sözcükler olduğu görülmüştür. Bazı sözcüklerin ise ağızlardaki yaygın kullanımından dolayı Güncel Türkçe Sözlük’te de geçtiği ve “ağızlardan” kaydıyla verildiği görülmüştür.

Şevket Bulut is a prominent figure in contemporary Turkish short story writing. He employed simple language in his stories, influenced by the dialects of his region, and incorporated vocabulary from these dialects into his writings. Although his hometown is Kilis, he spent a significant portion of his life in Maraş. Consequently, traces of the regional vocabulary are often evident in his works. He traveled to almost all the villages of Maraş, amassing a regional folkloric heritage. This folkloric heritage is reflected in his writings, and many regional concepts find their way into his vocabulary. In these respects, Şevket Bulut's vocabulary is notably characterized by dialectal characteristics. The use of dialects in literary works has been a topic of interest for researchers in recent years. In this context, Şevket Bulut is a significant figure deserving of study. This study examines the use of dialectal vocabulary in Şevket Bulut's stories. Some of the identified vocabularies were recorded in the Compilation Dictionary but exist in different dialect regions, while others were not recorded in the Compilation Dictionary. Some words, due to their widespread use in dialects, were also found in the Current Turkish Dictionary and were recorded as "from dialects."
AİLE YARDIMI HARCAMALARI, EKONOMİK BÜYÜME VE SOSYAL KÜRESELLEŞME İLİŞKİSİ: FOURİER ADL ANALİZİ
RELATIONSHIP BETWEEN FAMILY ASSISTANCE EXPENDITURES, ECONOMIC GROWTH AND SOCIAL GLOBALIZATION: FOURIER ADL ANALYSIS
Yazar: Eryer, Ayşe
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 51, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Aile Yardımı Harcamaları,Ekonomik Büyüme,Sosyal Küreselleşme ; : Family Assistance Expenditures,Economic Growth,Social Globalization

Aile yardımı harcamaları, devletlerin sosyal refah politikaları kapsamında ailelere maddi destek sağlayarak toplumsal dayanışmayı güçlendirdiği önemli bir araçtır. Bu harcamalar, özellikle düşük gelirli kesimlerin yaşam kalitesini artırarak ekonomik büyümeye katkı sağlayabilmektedir. Ayrıca sosyal küreselleşmenin etkisiyle de ülkeler arasındaki refah devleti uygulamaları daha çok karşılaştırılmakta ve ekonomik büyümeye olumlu ya da olumsuz etkisi incelenmektedir. Bu kapsamda çalışmada, Türkiye'de 1980–2022 dönemi verilerini kullanarak aile yardımı harcamaları ve sosyal küreselleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemiştir. Fourier ADL eşbütünleşme testi sonuçları, söz konusu değişkenler ile ekonomik büyüme arasında uzun vadeli bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir. FMOLS yöntemiyle yapılan analizlerde, hem aile yardımı harcamalarının hem de sosyal küreselleşmenin ekonomik büyüme üzerinde anlamlı ve olumlu etkileri bulunduğu görülmüştür. Sosyal küreselleşmenin etkisinin daha yüksek düzeyde olması, küresel sosyal dinamiklerin ekonomik kalkınmada önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Family assistance expenditures are an important tool through which governments strengthen social solidarity by providing financial support to families within the scope of social welfare policies. These expenditures can contribute to economic growth by improving the quality of life, particularly for low-income groups. Furthermore, due to the impact of social globalization, welfare state practices across countries are increasingly being compared and their positive or negative impact on economic growth is being examined. In this context, the study examines the effects of family assistance expenditures and social globalization on economic growth using data from 1980–2022 in Türkiye. Fourier ADL cointegration test results indicate the existence of a long-term relationship between these variables and economic growth. Analyses conducted with the FMOLS method revealed that both family assistance expenditures and social globalization have significant and positive effects on economic growth. The higher impact of social globalization suggests that global social dynamics play a significant role in economic development.
EKONOMİK BÜYÜME, KADINLARIN EĞİTİMİ VE İSTİHDAMI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FERTİLİTEYE YANSIMASI
THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH, EDUCATION AND EMPLOYMENT OF WOMEN AND FERTILITY
Yazar: Ertürkmen, Gülferah
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Economic Growth,Education,Employment,Fertility ; Ekonomik Büyüme,Eğitim,İstihdam,Fertilite

Kadınların eğitimi, istihdamı ve ekonomik büyüme düzeyi, doğurganlık kararlarını etkileyen başlıca yapısal faktörler arasında yer almaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de 1988–2023 dönemine ait yıllık verileri kullanarak söz konusu değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkileri analiz etmektedir. Ekonometrik analiz sürecinde, değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi Johansen yöntemiyle test edilmiş; uzun dönem katsayıları FMOLS (Fully Modified Ordinary Least Squares) ve CCR (Canonical Cointegrating Regression) tahmincileriyle elde edilmiştir. Ayrıca, nedensellik ilişkilerini belirlemek amacıyla Granger nedensellik analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, kadınların eğitim düzeyinde meydana gelen artışın doğurganlık oranı üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi bulunmaktadır. Bu durum, eğitimli kadınların artan fırsat maliyetleri ve kariyer hedefleri nedeniyle çocuk sahibi olma konusunda daha temkinli davrandıklarını göstermektedir. Öte yandan, ekonomik büyüme doğurganlık oranını pozitif yönde etkilemekte; refah düzeyindeki yükselme, bireylerin çocuk sahibi olma kararlarını desteklemektedir. Kadın istihdamının ise doğurganlık üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilmemiştir. Elde edilen sonuçlar, Türkiye bağlamında doğurganlık eğilimlerinin sosyal ve ekonomik göstergelerle güçlü bir biçimde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Women's education, employment and economic growth are among the main structural factors affecting fertility decisions. This study analyzes the long-run relationships between these variables using annual data for the period 1988-2023 in Türkiye. In the econometric analysis process, the cointegration relationship between the variables is tested with the Johansen method and the long-run coefficients are obtained with FMOLS (Fully Modified Ordinary Least Squares) and CCR (Canonical Cointegrating Regression) estimators. In addition, Granger causality analysis was applied to determine causality relationships. According to the findings, the increase in women's education level has a significant and negative effect on fertility rate. This suggests that educated women are more cautious about having children due to increased opportunity costs and career goals. On the other hand, economic growth positively affects the fertility rate, and an increase in the level of welfare supports individuals' decisions to have children. On the other hand, female employment has no significant effect on fertility. The results suggest that fertility trends in the Turkish context are strongly related to social and economic indicators.
DİJİTALLEŞME VE AİLENİN DÖNÜŞÜMÜ
DIGITALIZATION AND THE TRANSFORMATION OF THE FAMILY
Yazar: Kurtdaş, Emine Meliha
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; toplum,toplumsal kurum,aile,dijitalleşme ; society,social institution,family,digitalization

Geçmişten günümüzde bütün toplumlarda ve kültürlerde var olmuş olan aile, toplumun varlığını, devamlılığını ve işlevselliğini sağlayan en önemli kurumlardan biridir. Sahip olduğu biyolojik, ekonomik, kültürel, politik ve sosyal işlevleri ile de toplumun temeli olarak görülebilir. Aile bir kurum olarak her daim var olagelmiş olsa da yapısı ve işlevleri hem kültürden kültüre hem de tarihsel süreçte farklılıklar göstermektedir. Günümüzde de yaşanan bazı değişimler ailenin yapısında ve işlevlerinde bir dönüşüm yaratmaktadır. Bu değişimlerin en başında da dijitalleşme olgusu gelmektedir. Teknolojik gelişmelerle beraber yaşamanın daha fazla dijitalleşmesi toplumu oluşturan bütün unsurları etkilediği gibi aileyi de etkilemekte ve ailenin yapısında ve işlevlerinde bir dönüşüm yaratmaktadır. Aile kurumunun işlevi ve geleceği üzerinde önemli tartışmaların yapıldığı günümüzde ailenin korunması ve sürdürülmesi çok önem arz etmektedir. Dijitalleşmenin yaratmış olduğu bazı etkiler de (iletişimsizlik, sosyal ilişkilerde zayıflama, ailenin bazı işlevlerinin dijital cihazla devri vb.) aileyi tehdit edici niteliklere sahiptir. Bu problemlerden yola çıkan çalışmanın amacı, dijitalleşmenin aile üzerindeki etkilerini ele almak ve açıklamaktır. Dijitalleşmenin aile üzerindeki etkilerini kuramsal bağlamda ve sosyolojik bir perspektifte ele ele alıp açıklamaya çalışma, işlevselci bir bakış açısına sahiptir.

The family, which has existed in all societies and cultures from past to present, is one of the most important institutions that ensure the existence, continuity, and functionality of society. With its biological, economic, cultural, political, and social functions, it can be seen as the foundation of society. While the family has always existed as an institution, its structure and functions vary both across cultures and throughout history. Certain changes occurring today are transforming the structure and functions of the family. Chief among these changes is digitalization. The increasing digitalization of life, driven by technological advancements, affects all elements of society, including the family, transforming its structure and functions. In today's world, where significant debates are being held regarding the function and future of the family, protecting and preserving the family is of paramount importance. Some of the effects of digitalization (such as lack of communication, weakening of social relationships, the transfer of some family functions to digital devices, etc.) pose a threat to the family. The aim of this study, based on these problems, is to examine and explain the effects of digitalization on the family. This attempt to examine and explain the effects of digitalization on the family within a theoretical and sociological context takes a functionalist perspective.
AİLE YAPISINDA KIRILAN ROLLERE DİZİLERİN ETKİSİ: “BAHAR” DİZİSİNDE SEMBOLİK ETKİLEŞİM
THE IMPACT OF TV SERIES ON THE DISRUPTION OF FAMILY ROLES: SYMBOLIC INTERACTION IN THE SERIES “BAHAR”
Yazar: Turan Eroğlu, Dilek
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Aile,İletişim,Sembolik Etkileşimcilik ; Family,Communication,Symbolic Interactionism

Aile kavramı, popüler kültür aracılığıyla doğrudan ya da dolaylı biçimde yeniden tanımlanmakta, kimi zaman da geleneksel yapısal ve duygusal bütünlüğünü kaybetmektedir. Bu zedelenme, özellikle medya ürünlerinde (diziler, filmler, reklamlar, sosyal medya içerikleri) sunulan aile temsilleri üzerinden gerçekleşir. Bu çalışma, Bahar dizisinde aile yapısının çözülüşünü sembolik etkileşimcilik kuramı temelinde incelemektedir. Sembolik etkileşimcilik, bireylerin toplumsal gerçekliği karşılıklı etkileşimler ve ortak semboller aracılığıyla inşa ettiklerini savunan mikro düzeyli bir sosyolojik kuramdır. Bu kurama göre toplumsal roller, sadece tanımlar üzerinden değil, bireyler arası ilişkilerle anlam kazanır. Popüler kültür ürünleri ise bu sembolleri yaygınlaştırarak, bireylerin kimliklerini, rollerini ve sosyal ilişkilerini nasıl algıladıklarını etkiler. Bahar dizisinde “anne”, “baba” ve “eş” gibi ailevi rollerin içi boşalırken, izleyici bu kırılmaları semboller aracılığıyla deneyimleyerek kendi yaşamı üzerine düşünmeye yönelir. Dizi, görünürde korunan fakat etkileşimle desteklenmeyen aile yapısının kırılganlığını görünür kılarak, popüler kültürün anlam üretimindeki gücünü ortaya koymaktadır.

The concept of family is directly or indirectly redefined through popular culture and sometimes loses its traditional structural and emotional integrity. This distortion occurs particularly through representations of the family in media products such as television series, films, advertisements, and social media content. This study examines the dissolution of the family structure in the TV series Bahar within the framework of symbolic interactionism. Symbolic interactionism is a micro-level sociological theory that argues individuals construct social reality through mutual interactions and shared symbols. According to this theory, social roles do not derive meaning solely from definitions but rather through interpersonal relationships. Popular culture products disseminate these symbols and influence how individuals perceive their identities, roles, and social relationships. In Bahar, familial roles such as “mother,” “father,” and “spouse” become hollow, prompting viewers to reflect on their own lives through these symbolic fractures. The series makes visible the fragility of a family structure that appears intact but lacks genuine interaction, thereby revealing the powerful role of popular culture in the production of meaning.