LİSE ÖĞRENCİLERİNDE BOYUN EĞİCİ DAVRANIŞLAR, OTOMATİK DÜŞÜNCELER, UMUTSUZLUK VE YAŞAM DOYUMUNUN İNCELENMESİ
Investigation of Submissive Behavior, Automatic Thoughts, Hopelessness and Life Satisfaction of High School Students
Yazar: Tümkaya, Doç. Dr. Songül; Çelik, Dr. Metehan; Aybek, Dr. Birsel
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 20 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: High school students,Submissive behavior,Automatic thoughts,Hopelessness,Life satisfaction ; Lise öğrencileri, Boyun eğici davranışlar, Otomatik düşünceler, Umutsuzluk, Yaşam doyumu

Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde boyun eğici davranışlar, otomatik düşünceler, umutsuzluk ve yaşam doyumlarının incelenmesidir. Araştırma lise öğrencilerinin cinsiyet, anne-baba tutumu, sınıf düzeyi ve gelir düzeyi değişkenlerine göre boyun eğici davranışlar, otomatik düşünceler, umutsuzluk ve yaşam doyumlarının karşılaştırıldığı betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Adana ili merkez ilçelerindeki farklı tür liselere devam eden 153‟ü kız, 121‟i erkek olmak üzere toplam 274 gönüllü ergen oluşturmuştur. Veriler kişisel Bilgi Formu, Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği, Otomatik Düşünceler Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde bağımsız gruplar “t” testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson momentler çarpımı korelasyonundan yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, boyun eğici davranışlar, otomatik düşünceler ve umutsuzluk arasında bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Lise öğrencilerinin cinsiyete göre boyun eğici davranışlarında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Anne-baba tutumuna göre boyun eğici davranışlarda anlamlı bir fark olduğu anlaşılmıştır. Sınıf düzeyine göre, boyun eğici davranışlarda dördüncü sınıf, lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Gelir düzeyine göre boyun eğici davranışlarda anlamlı bir farklılık olduğu gözlenmiştir. Lise öğrencilerinin cinsiyete göre otomatik düşünce puanlarında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Anne-baba tutumuna göre otomatik düşünce puanlarına anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Sınıf düzeyine göre, otomatik düşünce puanlarında birinci ve dördüncü sınıf, lehine anlamlı bir farklılık olduğu anlaşılmıştır. Gelir düzeyine göre otomatik düşünce puanlarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Lise öğrencilerinin cinsiyete, anne-baba tutumlarına, sınıf ve gelir seviyesine göre, umutsuzluk düzeylerinin farklılaşmadığı gözlenmiştir. Lise öğrencilerinin cinsiyete göre, yaşam doyumlarının farklılaşmadığı görülürken, anne-baba tutumuna göre yaşam doyumlarında demokratik anne-baba-tutumu lehine bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin sınıf düzeyine göre, yaşam doyumlarında anlamlı bir farklılık görülmezken, gelir düzeyine göre ise yaşam doyumunda ise geliri 1001 TL ile 1250 TL arasında olan öğrenciler lehine anlamlı farklılık olduğu gözlenmiştir.

The purpose of this study was to examine submissive behavior  automatic thoughts  hopelessness and life satisfaction in high school students  It is descriptive study comparing the submissive attitudes  automatic thoughts  hopelessness and life satisfaction in term of gender  attitude of parents  grade level  The sample of the study consisted of voluntary 274  153 girls  121 male  adolescents who ongoing different kind of high school  For data collection  Personal Information Form  Submissive Scale  Automatic Thoughts Questionnaire  The Beck Hopelessness Scale and Life Satisfaction Scale were used  For statistical analysis  independent groups of “t” test  one way anova  person product moment correlation were used  Research findings suggest that there is a relationship between submissive attitudes  automatic thoughts and hopelessness  There is no significant difference submissive behavior in terms of gender  Whereas  there is a significant difference submissive behavior in terms of attitude of parents  According to grade level  submissive behavior was a significant difference in favor of fourth grade  There was observed a significant difference submissive behaviors  There were no observed significant difference automatic thoughts scores in term of gender for high school students  According to class level  automatic thoughts scores was found a significant difference in favor of first and fourth grade  There was no significant difference automatic thoughts scores in terms of income level  Also  there were no difference level of hopelessness in terms of gender  parental attitudes  grade level and income level  There were no differences life satisfaction in terms of gender  But  there were differences life satisfaction in favor of democratic attitude of the parents in terms of parent attitude  In addition  there were no difference students’ life satisfaction in terms of students’ grade level  There was a significant difference life satisfaction in terms of income in favor of students who had income between 1250 TL to 1001TL   Keywords: High school students  Submissive behavior  Automatic thoughts  Hopelessness  Life satisfaction