Türkiye’deki Doğal ve Kültür Balıkçılığının Mevcut Durumu (1990-2000), Dünyadaki Yeri, Problemleri ve Çözüm Önerileri
Naturel and Cultural Fish Production of Turkey In 1990-2000 Current Situation, Place In The World, Problems and Solution Offers
Yazar: Sirkecioğlu, A. Necdet; Bayır, Abdulkadir; Aras, N. Mevlüt; Haliloğlu, H. İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2010
Anahtar kelimeler: Fisheries,Aquaculture,Import,Export ; Balıkçılık,Su Ürünleri,İthalat,İhracat

Dünya’da ve Türkiye’de su ürünleri sektörünün 1990-2000 yılları itibariyle avcılık, yetiştiricilik, tüketim, ihracat ve ithalatının farklı kaynaklardan fotoğraflandığı bu çalışma ile aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. Dünya su ürünleri istihsali 1990’lı yıllarda 90 milyon ton civarında iken asrın sonunda 130 milyon ton’a ulaşmıştır. Aynı dönemde Türkiye’nin üretimi 385.000 ton ile 638.000 ton arasında dalgalanan büyüklükle Avrupa ülkeleri arasında 7., dünya ülkeleri arasında ise % 0,5’lik payı ile 34. sırada yer almıştır. Dünya toplam üretiminin yarıdan fazlasını Çin, Peru, Şili, Japonya, ABD, Rusya Federasyonu ve Endonezya sağlamıştır. Toplam üretimin nüfusa bölünmesiyle elde edilen kişi başına tüketim dünyada 16 kg civarında iken Türkiye’de 7-8 kg arasında hesaplanmıştır. Mevcut istihsalin önemli bir bölümü (%75) insan gıdası olarak tüketilirken % 25’i balık unu, balık yağı, ilaç, kozmetik, boya vs. şeklinde değerlendirilmiş ve ülkeler arasında 50 milyar $’lık ihracat büyüklüğüne ulaşmıştır. Aynı şekilde kültür yoluyla üretimin toplam büyüklük içindeki payı 10 yılda % 20’den % 30’lara yükselmiştir. Türkiye’deki avcılık yoluyla sağlanan toplam istihsalin % 90’ı denizlerden geri kalanı ise iç sulardan sağlanmaktadır. 1990’lı yıllarda denizlerde yetiştiricilikle üretilen (1400 ton) balık miktarı 10 yıl sonra 16 kat artışla yaklaşık 25.000 tona, 4348 tonluk iç su balık kültürü ise 8 kat artışla 40.000 tona ulaşmıştır.

The following results derived from different sources about the world and Turkey’s aquaculture sector catching, culture, consumption, import and export from 1990 to 2000. World aquaculture production was above 90 million tones. It has reached 130 million tones end of the century. In the same period of the time, the total production in Turkey was between 385.000-638.000 tones and several place among the european countries and 34 th place with 0,5 % among the world countries. More than half of the total world production have been provided by China, Peru, Japan, USA, Russia and Indonesia. Total production for per capita were calculated as 16 kg in the world, however it was calculated only 7-8 kg in Turkey. While the 75 % of the total production were used for human consumption 25 % of that were used for the production of fish meal, fish oil, medicine, cosmetics, dye etc. and it reached 50 million $ of import capacity among countries. Similarly production by culture in total production was reached from 20-30 % in a decade. Total yield provided by fishery comes from 90 % from sea and the rest comes from inland waters. Amount of 1400 tones of fish produced by culture in the sea has been increased by 16 fold and reached 25.000 tones. The situation in inland waters was only 8 fold it increased from 4348 to 40.000 tones.