Türkçe Öğretmenlerinin Konuşma Eğitimi Uygulamalarında Karşılaştıkları Sorunlar ve Bu Sorunlara Yönelik Çözüm Önerileri
Problems Encountered by Turkish Teachers in Speech Training Practices and Suggestions for Solutions to These Problems
Yazar: Doğan, Fatma Nur
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Konuşma,konuşma eğitimi,konuşma sorunları,Türkçe öğretmeni ; Speaking,speech education,speech problems,Turkish teacher

İnsan duygularını, düşüncelerini, isteklerini, hayallerini başkalarına aktarmaya gereksinim duyan sosyal bir varlıktır. İnsanın başkaları ile iletişim kurabilmesinin en temel yolu da sözlü anlatım yani konuşmadır. Her ne kadar konuşma kendiliğinden edinilen bir dil becerisi olsa da bireylerin konuşma becerileri eğitim ve öğretim uygulamaları ile geliştirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Bu araştırmada Türkçe öğretmenlerinin konuşma eğitimi kapsamında karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlara dair çözüm önerilerinin neler olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma nitel yaklaşımda olgu bilimsel desende yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcıları amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak görev yapan 18 Türkçe öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler birebir görüşme yöntemi ile yarı yapılandırılmış bir görüşme kılavuzu üzerinden toplanmış; içerik analizi yöntemi ile de analiz edilmiştir. Araştırmada Türkçe öğretmenlerinin öğrenciden, ders kitaplarından, aile/çevreden, öğretim programından, ölçme ve değerlendirmeden vs. kaynaklı bazı sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Türkçe öğretmenlerinin öğrencilerin yerel ağız kullanımı, sesletim hataları, kısa konuşmalar yapmaları, beden dilini kullanamamaları; ders kitabının ilgi çekicilik ve seviyeye uygunluktan uzak olması; öğretmenlerin diğer dil becerilerine odaklanmaları ve diksiyon bozuklukları; öğrenme ortamının gürültüsü ve teknolojik alt yapıdaki yetersizlikler; ölçme ve değerlendirmede objektifliğin olmaması, zaman yetersizliği vb. gibi pek çok sorun bildirdikleri belirlenmiştir. Bu sorunlar kapsamında Türkçe öğretmenlerinin öğrencilere, öğretmenlere, ders kitabı ve öğretim programı hazırlayanlara, ailelere, ölçme ve değerlendirmeye yönelik bazı çözüm önerilerinin olduğu da belirlenmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve sonuçlardan hareketle çeşitli önerilere yer verilmiştir.

Man is a social being who needs to convey his feelings, thoughts, wishes and dreams to others. The most basic way for human beings to communicate with others is verbal expression, i.e. speaking. Although speaking is a spontaneously acquired language skill, individuals' speaking skills need to be developed through education and training practices. In this study, it is aimed to determine the problems encountered by Turkish teachers within the scope of speaking education and what are their suggestions for solutions to these problems. The study was conducted in a qualitative approach with a phenomenological design. The participants of the study consisted of 18 Turkish teachers working under the Ministry of National Education, who were determined by purposive sampling method. The data were collected through one-to-one interviews and a semi-structured interview guide and analysed by content analysis method. In the study, it was determined that Turkish teachers had some problems stemming from students, textbooks, family/environment, curriculum, measurement and evaluation etc. It was determined that Turkish teachers reported many problems such as students‘ use of local dialect, pronunciation errors, short speeches, inability to use body language; the textbook is far from being interesting and appropriate to the level; teachers’ focus on other language skills and diction disorders; noise in the learning environment and inadequacies in technological infrastructure; lack of objectivity in measurement and evaluation, lack of time, etc. Within the scope of these problems, it was also determined that Turkish teachers had some solution suggestions for students, teachers, textbook and curriculum preparers, families, measurement and evaluation. The results obtained in the study were discussed within the framework of the relevant literature and various suggestions were given based on the results.