Sosyolojik Bilginin Kamu Yararına Dönüştürülmesi: Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim Bağlamında Kuramsal Bir Araştırma
Transforming Sociological Knowledge for the Public Good: A Theoretical Inquiry in the Context of Sustainable Development and Education
Yazar: Dinç, Artum
Dergi: İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Information Systems For Sustainable Development and The Public Good ; Sürdürülebilir Kalkınma ve Kamu Yararına Bilgi Sistemleri ; Social Constructionism,Public Sociology,Critical Pedagogy,Sociology of Knowledge,Sustainable Development ; Sosyal İnşacılık,Kamu Sosyolojisi,Eleştirel Pedagoji,Bilgi Sosyolojisi,Sürdürülebilir Kalkınma

Amaç: Bu makale, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesini kuramsal bir çerçevede araştırmaktadır. Özellikle sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarına odaklanarak, sosyolojik bilginin toplumsal yarara nasıl hizmet edebileceği sorusuna yanıt aranmaktadır. Bu bağlamda sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi gibi kuramsal yaklaşımlar incelenerek, sosyolojik bilgi ile toplumsal gereksinimler arasındaki ilişki eleştirel bir çerçevede araştırılmıştır. Yöntem: Makale, araştırma konusu ve sorunsalı nedeniyle kuramsal bir düzlemdedir. Konuya ilişkin kuramsal yaklaşımlar araştırılmış, mevcut kuramsal çerçeveler eleştirel bir yaklaşımla söylem analizine tabi tutulmuştur. İlgili literatüre dayalı çözümleyici ve eleştirel bir tartışma yürütmektir. Kavramsal analiz ve karşılaştırmalı kuramsal tartışma teknikleri benimsenmiştir.Bulgular: Kuramsal araştırma, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülmesi için dört temel yaklaşımın etkin olduğunu göstermektedir: (1) Sosyal inşacılık yaklaşımına göre bilgi ve gerçeklik toplumsal olarak inşa edilir; dolayısıyla sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda toplumsal bilinç ve algılar dönüştürülebilir. (2) Bilgi sosyolojisi perspektifi, bilginin toplumsal bağlamdan bağımsız olmadığına işaret ederek, hangi bilginin kimin yararına kullanıldığının sorgulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. (3) Kamu sosyolojisi yaklaşımı, akademik bilginin halka ulaştırılması, politika yapımına ve kamusal tartışmalara katkı vermesi gerektiğini savunmakta; sosyologların sürdürülebilir kalkınma ve eğitim politikalarına etkin katılımının önemini vurgulamaktadır. (4) Eleştirel pedagoji kuramı, eğitimin yalnızca bilgi aktarmakla kalmayıp bireylerde eleştirel bilinç geliştirme ve toplumsal dönüşüme katkı sağlama misyonu olduğunu göstermektedir. Bu kuramsal bulgular bağlamında, sosyolojik bilginin uygun yöntem ve yaklaşımlarla kamusallaştırıldığında sürdürülebilir kalkınma ve eğitim alanlarında toplumsal yenilikler ve iyileşmelerin mümkün hale getirebildiği söylenebilir.Sonuç: Araştırma sonucunda, sosyolojik bilginin kamu yararına dönüştürülebilmesi için akademi ile kamu arasındaki etkileşimin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin başarısı, yalnızca teknik çözümlere değil, aynı zamanda toplumsal bilgi ve bilincin dönüşümüne bağlıdır. Bu dönüşüm, sosyologların eleştirel ve kamusal bir perspektifle bilgi üretmesini, eğitim süreçlerinin toplum odaklı ve güçlendirici bir anlayışla yeniden yapılandırılmasını gerektirir. Makale, kuramsal tartışmalar temelinde, sosyolojik bilginin toplumsal yarara yönlendirilmesinin mümkün ve gerekli olduğunu, bunun ise sosyal inşacılık, kamu sosyolojisi, eleştirel pedagoji ve bilgi sosyolojisi perspektiflerinin bütüncül uygulanmasıyla başarılabileceğini ortaya koymaktadır.

Aim: This article investigates the transformation of sociological knowledge into public interest within a theoretical framework. Focusing particularly on the fields of sustainable development and education, an answer is sought to the question of how sociological knowledge can serve social interest. In this context, theoretical approaches such as social constructivism, public sociology, critical pedagogy and sociology of knowledge are examined, and the relationship between sociological knowledge and social needs is investigated within a critical framework.Method: The article is on a theoretical level due to its research topic and problematic. Theoretical approaches related to the subject have been investigated, and existing theoretical frameworks have been subjected to discourse analysis with a critical approach. It is to conduct an analytical and critical discussion based on the relevant literature. Conceptual analysis and comparative theoretical discussion techniques have been adopted.Results: The theoretical research shows that four basic approaches are effective for the transformation of sociological knowledge into public interest: (1) According to the social constructivism approach, knowledge and reality are socially constructed; therefore, social consciousness and perceptions can be transformed in line with sustainable development goals. (2) The sociology of knowledge perspective points out that knowledge is not independent of social context, and it reveals that it is necessary to question which knowledge is used for whose benefit. (3) The public sociology approach argues that academic knowledge should be conveyed to the public, contribute to policy making and public debates; and emphasizes the importance of sociologists' active participation in sustainable development and education policies. (4) The theory of critical pedagogy shows that education has a mission not only to convey knowledge but also to develop critical consciousness in individuals and contribute to social transformation. In the context of these theoretical findings, it can be said that when sociological knowledge is made public with appropriate methods and approaches, it can make social innovations and improvements possible in the fields of sustainable development and education.Conclusion: As a result of the research, it was concluded that the interaction between the academy and the public should be strengthened in order for sociological knowledge to be transformed into public benefit. The success of sustainable development goals depends not only on technical solutions, but also on the transformation of social knowledge and consciousness. This transformation requires sociologists to produce knowledge with a critical and public perspective, and to restructure educational processes with a society-oriented and empowering understanding. On the basis of theoretical discussions, the article demonstrates that it is possible and necessary to direct sociological knowledge towards social benefit, and that this can be achieved through the holistic application of the perspectives of social constructivism, public sociology, critical pedagogy and sociology of knowledge.