hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sovyetler Birliği'nde Din Karşıtı Mücadele ve Komsomol
Anti-Religious Struggle in the Soviet Union and the Komsomol
Yazar: Özdemir, Burcu
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Din,Komsomol,Komünist Parti,Sovyetler Birliği,Propaganda ; Religion,Komsomol,Atheism,Soviet Union,propaganda

Sovyetler Birliği’ndedinle mücadele, sınıf savaşının önemli bir parçasıydı ve sosyalist bir toplumdüzenin kurulabilmesinin önkoşulu olarak görülüyordu. Bunun için komünistyönetim tarafından devrimin ilk yıllarından itibaren yoğun bir din karşıtıpropaganda yürütüldü. Din, emekçilerin başlıca düşmanı olarak tanımlandı. İbadethanelerinkapatılması, dini eğitimin yasaklanması, her türlü dini yayının durdurulması busürecin ilk adımlarıydı. Daha sonraki dönemde bunlara din karşıtı bayramlar,seminerler ve film gösterimleri gibi metotlar da eklendi. Sovyetler Birliği’ndedinle mücadele sürecini yürüten kurum, 1925 yılında teşkil edilen MilitanAteistler Birliği’ydi. Militan Ateistler Birliği’nin vazifesi, din karşıtıpropagandadan kiliselerin kapatılmasına ve dini cemaatlerin tasfiyesine kadarçeşitlilik arz ediyordu. Bununla birlikte dinle mücadelede Komsomol da önemlibir rol oynadı. Komsomol’un din karşıtı propaganda metotlarından en dikkatçekici olanı, dini bayram günlerinde gerçekleştirilen Komsomol festivalleriydi.Komsomol festivallerinin amacı kutsal şeylere tapınmak değildi, tam tersinebunlar dini değerlerin alaya alındığı etkinliklerdi. Komsomol’un görevi, bufestivaller aracılığıyla, yeni nesle hiçbir kutsallığın bulunmadığınıgöstermekti. Bu çalışma, devrimin ilk yıllarından başlayarak SovyetlerBirliği’ndeki dinle mücadele sürecini ele almakta ve ayrıca Komsomol’un bumücadeledeki rolünü arşiv belgelerinden de istifade ederek açıklamayaçalışmaktadır.

The struggle against religion in the Soviet Union was an important part of the class war and it was prerequisite for asocialist society. Thus, an intensive anti-religious propaganda was initiatedby the communist government. Religion has been described as the main enemy of theworking class. Prohibitions of religious education, suppression of religiouspublications were the other steps in this process. In the later years, themethods such as anti-religious holidays, seminars and movies became a part ofthis struggle. The League of Militant Atheists was an organisation in theSoviet Union founded in 1925 in order to propagate atheism. The tasks of theLeague of Militant Atheists were anti-religious propaganda, anti-churchstruggle and the liquidation of religious communities. However, the Komsomolalso served in struggle against religion. What are most striking of Komsomol'santi-religious propaganda methods were the Komsomol festivals. The goal of theKomsomol festivals was not to worship; on the contrary, these were activitieswhich religious values were teased. In these festivals Komsomol's task was toprove to the new generation that there was no blessed. This paper explores theperiod of the war against religion in the Soviet Union from the first years ofthe revolution and also the role of the Komsomol in this struggle using archivedocuments.
Bolşeviklerin Geçici Hükümeti Devirme Girişimi: 1917 Temmuz Ayaklanması
The Bolsheviks Attempt to Overthrow the Provisional Government: July Uprising 1917
Yazar: Sadıgov, Ramin
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Çarlık Rusya,Temmuz Ayaklanması,Petrograd İşçi ve Asker Vekilleri Sovyeti,Geçici Hükümet,Bolşevik Partisi,Vladimir İlyiç Lenin. ; Tsarist Russia,July Uprising,Soviet of Petrograd Workers 'and Soldiers' Deputies,Provisional Government,Bolshevik Party,Vladimir Ilyich Lenin

1917 yılı Rusya için çalkantılı bir yıl oldu. Ülkedeart arda gelişen olaylar Çarlık rejimini yıkılmaya kadar götürdü. Yönetimi Geçicibir hükümet devraldı, lakin onun icraatları devrimi yapan örgütleri pek memnunetmedi. Özellikle Bolşevik Partisi ilk günden itibaren hükümetle uzlaşmayarakona karşı faaliyetlerde bulundu. Dahası diğer partileri de hükümetle işyapmakla suçlayarak Temmuz ayında bir ayaklanma girişimi yaptı, lakin başarısızoldu. Türkiye’de Bolşeviklerin faaliyeti üzerine yapılan çalışmalardagenellikle Ekim Devrimi üzerinde durulmaktadır. Bunun nedeni Ekim ayındakidevrimi başarıyla sona erdirmiş olmalarıdır. Fakat onların Ekim’den önce de birayaklanma girişiminde bulundukları ve hükümeti devirmek istedikleri bilinmektedir.Yalnız bu hususun çalışmalarda pek yer almadığı tespit edilmiştir. Bundandolayı çalışmada Bolşeviklerin Temmuz’daki ayaklanma girişimi incelenmiş, nasılhazırlandıkları ve taraftarlarını ne denli organize ettikleri üzerindedurulmuştur. Çalışma esnasında dönemin resmi ve gayri resmi basını, ilk dönemSovyet kaynakları ve son dönem araştırmaları üzerinden Bolşeviklerin ayaklanmagirişimindeki rolü tetkik edilmiştir. 

1917 was a turbulent year for Russia. Successiveevents in the country led to the collapse of the tsarist regime. Theadministration was taken over by a provisional government, but its actions didnot satisfy the revolutionary organizations. Especially, the Bolshevik Partydid not compromise with the government and acted against it. Moreover, accusingother parties on cooperating with the government they attempted riot in July,but failed. It is generally focused on October Revolution in studies about theactivities of the Bolsheviks in Turkey. This is because they succeeded in theOctober revolution. But they are known to have attempted riot and wanted tooverthrow the government even before October. However, it was identified thatthis issue did not take part in the studies. Therefore, in this studyBolsheviks' riot attempt in July was examined and focused on how they wereprepared and how they organized their supporters. During the study, the role ofthe Bolsheviks in the riot was scrutinized in the light of the official andunofficial press of the period, the first period of Soviet resources and therecent researches.
Hadrianoutherai’ın Kuruluş Hikâyesi Mitos mu, Gerçek mi?
The Foundation Story of Hadrianoutherai: Myth or Reality?
Yazar: Türk, Mustafa
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Hadrianoutherai,Balıkesir,Hadrian,Hunting,Mythology ; Hadrianoutherai,Balıkesir,Hadrianus,Av,Mitoloji

Roma İmparatoruHadrianus tarafından kuzey batı Anadolu’da kurulan üç kentten biri olanHadrianoutherai, Roma ve Bizans kaynaklarında özellikle kuruluş hikâyesiyle yeralmıştır. Bu kaynakların aktardığına göre, bölgedeki seyahati sırasındakatıldığı av partisinde bir ayı öldüren imparator, başarılı geçen avın anısınaavlandığı bölgede Hadrianoutherai kentini kurmuştur. Söz konusu av, kentinbastığı sikkelere de yansımıştır. Ephesos’un kuruluş mitosuna benzerliği,Antikçağ’da avın bir simge olarak krallar veya imparatorlar tarafından çok sıkkullanılması ve Hadrianus döneminde kentlerin kökenlerini Hellen geleneğine bağlamaçabaları, Hadrianoutherai’ın kuruluş hikâyesinin de mitos olabileceği şüphesineyol açmaktadır. Buna karşın imparatorun antik kaynaklar, sikkeler vekabartmalardan öğrendiğimiz av tutkusu, bu tutkusunu eyaletlerdeki gezilerisırasında icraata dönüştürmüş olması ve Hadrianoutherai’ın lokalize edildiğiBalıkesir çevresinin fauna ve flora açısından av için uygunluğu ise hikâyeyitamamen bir mitos olarak görmemizi engellemektedir. Bu çalışma, gerçektenyaşanmış bir olayın düzenlenerek kentin kuruluş hikâyesi haline getirildiğiniortaya koymaktadır. 

Hadrianoutherai was one of three cities inNorthwestern Anatolia which was refounded by emperor Hadrian and the city’sname appears in Roman and Byzantine sources especially in relation with herfoundation story. According to these sources, during his expedition in the areathe emperor kills a bear in a hunting party, and as a commemoration of hissuccessful hunting, he founds Hadrianoutherai where he did hunting. Thishunting theme was also reflected on the city’s coins. But the similarity of thestory with Ephesus’ foundation story as well as the common use of hunting themeas a symbol by kings and emperors in Antiquity, and efforts of the cities inHadrianic era to create a link between the Greek past leads scholars to thinkthat the foundation story of Hadrianoutherai might just be a myth. However, thehunting passion of the emperor which can be attested from ancient sources,coins and reliefs, the realisation of his passion for hunting during his famoustravels to various provinces, and the suitable fauna and flora of Balıkesirarea in terms of hunting where the ancient city of Hadrianoutherai is generallylocalised, prevent us to see the story just as another myth. This study revealsthat an event which was really taken place was shaped as a founding story.
The Activities of the Hejaz and Egypt Committees that were invited to Paris Peace Conference after the World War I
Hicaz ve Mısır Heyetlerinin Paris Barış Konferansı’ndaki Faaliyetleri
Yazar: Yavuz, Resul
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Mısır,Saad Zağlul,İngiltere,Hicaz,Faysal,Paris Barış Konferansı ; Egypt,Saad al Zaghlul,Britain,Hejaz,Faisal,Paris Peace Conference

When the Paris Peace Conference convened with great hopes after World War I, though the Hejaz delegation headed by Faisal and the Egypt delegation headed by Saad al Zaghlul represented different states, one of them hoped to establish a new state, while the other hoped to go to Paris to get its independence from Britain. The conference was held in January 1919, and when the Allies went to Paris, they invited the Hejaz delegation to the conference with the special effort and incentive of the Britain, while the Egyptian delegates were deported to Malta solely because of their demands. Peace conference attendees carefully listened to Faisal’s demands. Egypt was the scene of major social outbursts, beginning with the shocking effect of the arrest of their heads of the committee Saad al Zaghlul and his colleagues. While Zaghlul and other nationalists were allowed to be released and go to Paris to prevent the events from going back to a great extent; the attempts to declare Egypt's independence, with justifiable claims, met with the blockade of Britain and the delegation returned to Egypt with empty hands. Although the Hejaz delegation under the leadership of Faisal listened with interest in Paris, the Allies wouldn’t follow through on many things they promised.

Paris Barış Konferansı, Birinci Dünya Savaşı sonrasında büyük umutlarla toplandığında, Faysal başkanlığındaki Hicaz Heyeti ile Saad Zağlul başkanlığındaki Mısır Heyeti, farklı ülkeleri temsil etmelerine rağmen, biri yeni bir devlet kurmak, diğeri ise bağımsızlığını İngiltere’den elde etmek amacıyla Paris’e gitmeyi umuyordu. Ocak 1919’da konferans toplanıp, Müttefikler Paris’e gittiğinde Hicaz Heyeti İngiltere’nin özel gayret ve teşviki ile konferansa davet edilirken, Mısır delegeleri ise sırf taleplerinden dolayı Malta’ya sürgün ediliyordu. Faysal’ın talepleri büyük bir dikkatle barış konferansında dinlenirken; Mısır, Heyet Başkanları Saad Zağlul ve arkadaşlarının tutuklanmasının sarsıcı etkisini yaşamaya başlayarak, büyük sosyal patlamalara sahne olmuştu. Olayların büyük bir boyuta dönmesini engellemek amacıyla Zağlul ve arkadaşları serbest bırakılıp, Paris’e gitmelerine izin verilirken; haklı talepleri olan Mısır’ın bağımsızlığını duyurma çabaları, İngiltere’nin blokajı ile karşılaşmış ve heyet elleri boş bir şekilde Mısır’a geri dönmüştür. Faysal başkanlığındaki Hicaz Heyeti ise Paris’te ilgi ile dinlenmelerine rağmen, sonraki süreçte onlara da vaat edilen pek çok şey Müttefikler tarafından gerçekleştirilmeyecekti.
Atatürk Dönemi’nde Yurttaşlık Dersleri: Tarihsel Süreç, Ders Kitapları ve Programlar
Citizenship Courses during Atatürk Period: Historical Process, Textbooks and Programs
Yazar: Coşğun Kandal, Sena
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Yurttaşlık Eğitimi,Eğitim Tarihi,Vatandaşlık,Vatandaş İçin Medenî Bilgiler,Milliyetçilik ; Citizenship Education,History of Education,Citizenship,Civil Information for the Citizen

Erken Cumhuriyet Dönemi ideolojisi, eğitim programları, hedefleri, bu hedeflere bağlı ders kitapları birden ortaya çıkmış değildir. Tüm bunların dünya tarihinde ve Osmanlı Devleti’nde aranacak kökleri vardır. Bu sebeple bu makalede öncelikle dünyada yurttaş oluşturmanın ortaya çıkışı ile ilgili kısa bir giriş yapılıp yurttaş yetiştirmenin ve yurttaşlık dersinin Osmanlı Devleti’ndeki başlangıç ve oluşumuna değinilmiş, ardından Atatürk Dönemi yurttaşlık dersi, dersin programdaki yeri ve derse ait ders kitapları çerçevesinde bir değerlendirme yapılmaya çalışılmış, Atatürk Dönemi’nde yurttaşlık eğitiminin evrimi üzerine bir çerçeve oluşturulmaya çalışılmıştır.

The ideology, educational programs, and objectives of the Early Republican Period as well as the textbooks in line with these objectives did not suddenly emerge. They all have roots to be sought in the world history and the Ottoman Empire. For this reason, in this article, firstly a brief introduction about the emergence of the citizenship formation in the world, the beginning and formation of raising citizens and the citizenship courses in the Ottoman Empire are discussed; then an evaluation is carried out within the scope of the citizenship course in Atatürk Period, its place in the education program and the textbooks, in an effort to create a framework on the evolution of citizenship education in Atatürk Period.
Hakkâri Sancağı’nda Nasturi Olayları (1896-1897)
Nestorian Events in Hekkiari Sanjak (1896-1897)
Yazar: Demir Görür, Emel
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Van Vilayeti,Hakkâri,İngiltere Yardımcı Konsolosu Elliot,Misyoner Browne,Nasturiler ; Province of Van,Hekkiari,British Vice-Consul Elliot,Missionary Browne,Nestorians

1897-1898 yıllarında İngiltere’nin Van Vilayeti Yardımcı Konsolosu olarak görev yapan Yüzbaşı Elliot, görevine başladıktan kısa süre sonra bölgeyi tanımak ve istihbaratını aldığı olayları bizzat yerinde müşahede etmek üzere güzergâhında Hakkâri Sancağı’nın da bulunduğu bir gezi düzenlemiştir. Konsolos Elliot, Hakkâri dâhilinde Nasturilerin Çölemerik’teki merkezi Koçanis (Konak)’i ziyaret etmiş ve bu ziyaretinde Nasturi Matranı, diğer Nasturi liderleri ve uzun yıllar Hakkâri Nasturilerin arasında yaşayan Canterbury Başpiskoposluğu tarafından görevlendirilen Mr. Browne ile görüşmüştür. Çalışma, dönemin Van Vilayeti Yardımcı Konsolosu Yüzbaşı Elliot ve Canterbury Başpiskoposluğu tarafından görevlendirilen Mr. Browne’un rapor ve yazışmaları, Osmanlı Arşivi’nde tespit edilen Konsolos Elliot’un ve misyonerlerin bölgedeki faaliyetleri, Kürt-Nasturi ve saldırı-yağma olayları, vergi tahsilinde yaşanan problemler, Şeyh Sıddık ve Musa Bey ile ilgili tespit edilen arşiv vesikalarıyla hazırlanmaya çalışılmıştır.

In 1897-1898, Captain Elliot, who was the Vice-Consul of the Van Province of Britain, made a trip to Hakkâri (Hekkiari) Province to learn about the region and to observe the events in a short time. The Vice-Consul Elliot visited the Kochannes (Konak), the center of the Nestorians in Julamerk and during this visit Matran, other Nestorian leaders and Mr. Browne. Mr. Browne of the Archbishop of Canterbury lived for many years among Hekkiari Nestorians. The study, report and correspondence of Captain Elliot and Browne, and activities of Consul Elliot and missionaries in the Ottoman Archives, Kurdish-Nestorian, attack-looting incidents, the problems in tax collection, the archive documents we have identified regarding about Sheikh Sadig -Musa Beg were tried to be prepared.
“Tuzağa Düşmüş Bir Kuş Gibi”: Amarna Çağı’nda Bölgesel Çatışmalar, Paralı Askerler ve Vekâlet Savaşları
“Like a Bird in a Trap”: Regional Conflicts, Mercenaries and Proxy Wars in the Amarna Age
Yazar: Dönmez, Sevgi
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Paralı Askerler,Vekâlet Savaşları,Bölgesel Çatışmalar,Amarna Çağı,Suriye ve Filistin ; Mercenaries,Proxy Wars,Regional Conflicts,Amarna Age,Syria and Palestine

M.Ö. 14. yüzyılda Suriye ve Filistin, döneme özgü askeri, siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel dinamikler üzerinden şekillenmiştir. Amarna Çağı olarak adlandırılan dönemde, bölgedeki önemli ticaret merkezleri ve küçük politik yapılar arasındaki çıkar çatışmaları, büyük politik güçlerin bu bölgedeki hâkimiyet alanlarının genişlemesi veya daralmasında önemli ölçüde etkili olmuştur. Suriye ve Filistin Bölgesi’nde yer alan kentlerin askeri anlamda yetersizliği, bölgede bulunan göçebe ve yağmacı grupların hareket alanlarını genişletmiştir. Göçebe ve yağmacı grupların ormanlık ve dağlık alanlarda, coğrafyanın da sunduğu imkânlarla gerçekleştirdikleri küçük gruplar halindeki saldırılar karşısında, bu güçlere karşı etkili bir mücadele verilememiştir. Yağmacı ve göçebe gruplar, bölgede yer alan ve askeri savunma anlamında yetersiz küçük politik merkezler ile bölgede ekonomik ve askeri çıkarları bulunan büyük politik güçler,  Mitanni, Hitit ve Mısır tarafından kendi aralarındaki mücadelelerde paralı asker olarak kullanılmışlardır. Bu çalışmada, Amarna Çağı’nda, doğası gereği çok çabuk siyasi kamp değiştiren göçebe ve yağmacı grupların politik anlamda yükselişinde etkili olan vekâlet savaşları, bölgesel çatışmalar ve çıkar ilişkileri tartışılacaktır.

14th century BC Syria and Palestine was shaped by particular military, political, economic, social and cultural dynamics. This era, also called the Amarna Age, the conflicts of interest between important trade centres in the region and small political structures were significant factors explaining the changes in great power zones of control and influence. Cities in Syria and Palestine had limited military capabilities, resulting in the expansion of mobility and activity on the part of nomads and marauders in the region. They lacked effective measures against the offensives of small nomad and marauder groups who used the advantages of geography, especially forests and mountainous terrain. Nomads and marauders were also utilized as mercenaries by lesser polities lacking in military defence as well as by great powers with military interests, that is Mitanni, Hittite and Egypt, during periods of conflict. Proxy wars, regional conflicts and relationships based on mutual interests of the quickly turning nomad and vagabond groups which facilitated their rise in political power in regards to nature of the zone in Amarna Age will be discussed in this study.
Göktürk Kağanlarının Kültürden Uzaklaşma Eğilimi ve Sebepleri: Taspar Kağan ve İşbara Kağan
The Inclination of the Gokturk Khagans to be Estranged from their own Cultures and Reasons: Taspar Khagan and Isbara Khagan
Yazar: Kalkır, Nurcan; Başkan, Selma
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Birinci Göktürk Devleti,Doğu Göktürk Devleti,Kültürel Etkileşim,Tuobo Kağan,İşbara Kağan ; First Gokturk State,Eastern Gokturk State,Cultural Interaction,Taspar Khagan,Isbara Khagan

Çalışmanın konusu, I. Göktürk (542-581) ve Doğu Göktürk (582-630) devletlerinin kuruluşlarından itibaren kağanların kendi kültüründen uzaklaşma eğilimi ve kültürden uzaklaşmaya sebep olan etkenlerin neler olduğunun Çin kaynaklarından faydalanılarak araştırılmasıdır. Çalışmada; kağanların Çin ile olan ilişkileri, devletlerin iç ve dış siyaseti, kültürleri ve kültürel etkileşimler sebep ve sonuçlarıyla incelenerek Türk tarihine ışık tutulmaya çalışılmıştır. Konu I. Göktürk dönemi kağanı Taspar Kağan  (Tuobo Kehan佗钵可汗) ve Doğu Göktürk dönemi kağanı olan İşbara Kağan  (Shetu Kehan摄图可汗) merkeze alınarak açıklanmıştır. Bu çerçevede temel kaynaklar olarak Zhou Tarihi (Zhōu Shū), Sui Tarihi (Suí Shū), Eski Tang Tarihi (Jiù Táng Shū) kullanılmıştır. Kağanların Çin ile olan dış siyaseti ve kendi meşrutiyetlerini korumak için uyguladıkları politikalar üzerinden iç siyaseti incelenmiş, Taspar Kağan’ın Budizm’e meyletmesi ve İşbara Kağan’ın Çin’e teslimiyeti konuları üzerinde durulmuştur. Dönemin siyasi, sosyal ve ekonomik şartları düşünüldüğünde kağanların bu kararları devletin ayakta kalması amacıyla zorunlu olarak aldığı ve bu faaliyetlerin geçici olarak uygulanan siyasi adımlardan ibaret olduğu sonucuna varılabilir

The main objective of this study is to investigate the inclination of khagans to be estranged from their own cultures from the foundation of I. Gokturk - Eastern Gokturk State and to find out what the factors are leading to alienation by using Chinese written sources.In this study, it is aimed to shed light to Turkish history via analyzing the connection between Khagan and China, internal and external policies of the states, their culture and cultural interactions along with the causes and effects. The internal politics of Khagan have been examined considering the Khagan's foreign policy with China and their policy to protect its own constitutionalism; it was focused on Taspar Khagan's inclination to Buddhism also Isbara Khagan’s surrendering to China. When the political, social and economic conditions of the period are considered, it can be concluded that the Khagans have taken these decisions aim to establish perpetuity of the state and these activities consist of the temporary political steps.Key Words: First Gokturk State, Eastern Gokturk State, Cultural Interaction, Taspar Khagan, Isbara Khagan