TÜRK HALK ANLATI, İNANÇ VE UYGULAMALARINDA İP
THE ROPE IN THE TURKISH FOLK NARRATIVES, BELIEFS AND PRACTICES
Yazar: Tikbaş Apak, Fadime
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 21 [GÜZ 2024], 2024
Anahtar kelimeler: Turkish Folklore in the Türkiye Field ; Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi ; Cultural memory,rope,fate,folk narratives,folk beliefs,folk practices ; kültürel bellek,ip,hayat,kader,yolculuk

Halk anlatı, inanç ve uygulamaları toplumun zihinsel ve kültürel kodlarını barındırır. Bu kodlar sayesinde geçmişten günümüze anlattıklarımız, inandıklarımız ve yaptıklarımızda bir anlam ve aidiyet hissi buluruz. Zamanlar öncesinin bilgi ve deneyimini yeniden yaşarız ve var oluş hikâyemiz devam eder. Türk halk biliminin anlatı, inanç ve uygulama belleğinde izini sürebildiğimiz unsurlardan biri de ip ile ilgili olanlardır. Kaderin ipini elinde tutan tanrıçalar ve kader ipini ören/dokuyan tanrıçalar olarak ilk örneklerine rastlayabileceğimiz bu unsur çoğunlukla kadınla bağlantılı olarak ortaya çıkmaktadır. İp yaşamı ve ölümü birleştirir, hayatı ifade eder,  cana ve ruha dokunur. Aynı zamanda takip edilmesi gereken bir yolculuğu, kılavuzluğu dile getirir. İp gece ve gündüz, yakın ve uzak ilişkisi içinde de işlevseldir. Söz konusu alanların yanı sıra ip yorumlama/olumsuzlama kalıplarının oluşmasında da işlev kazanmıştır. Halk hekimliğinde de özellikle doğum öncesi ve doğumun hemen sonrası yapılan uygulamalarda ipten yararlanıldığı görülmektedir. İp farklı okumalar ve bağlamlarda toplumun üzerinde dikkat kesildiği bir unsur olmuştur.  Tüm bu örnekler ipin, kişinin yaşam yolculuğu henüz başlamadan bir rol üstlendiğini kişi yaşama doğunca ve yaşamı sona erince de onun adına eylemlerine devam ettiğini göstermektedir. İp bu manada ezelden ebede hayat yolculuğunun simgeleştirilmiş bir ifadesi olarak gözükmektedir.

Folk narratives, beliefs and practices contain the mental and cultural codes of society. Thanks to these codes, we find a meaning and function in what we say, believe and do from the past to the present. We are reliving the knowledge and experience of those before us, and this process continues in a chain of cultural transmission. This chain also reveals itself in narratives, beliefs and practices. One of the elements that we can trace in the narrative, belief and practice memory of Turkish folk science is related to rope. This element, of which we can find the first examples as goddesses holding the rope of fate and goddesses weaving/weaving the rope of fate, mostly appears in connection with women. The rope connects life and death, expresses the life lived and provides Decoupling between the soul and the soul. At the same time, it also expresses a journey that needs to be followed, guidance. The rope is also functional in the relationship of day and night, near and far. In addition to the areas in question, ip has also gained a function in the formation of interpretation/negation patterns. In folk medicine, it is also observed that rope is used, especially in the practices performed before and immediately after childbirth. All these examples show that the rope assumes a role before the person's life journey has even begun, continues its actions on his behalf during his life and after his life ends. In this sense, the rope appears as a symbolized expression of the journey of life from eternity to eternity and becomes an element to which society directs its attention. The study aims to find out in which contexts and functions the rope is involved in folk narratives, beliefs and practices. For this purpose, the literature related to folk narratives such as myths, fairy tales, folk lore such as folk medicine and meteorology has been scanned and the distribution area and variations of the rope have been revealed.