Milli Eğitim Bakanlığının Yetiştirme Yurtlarıyla İmtihanı: Özel Eğitim ve Çocuk Koruma Alanından Tarihsel Deneyimler
The Challenge of the Ministry of National Education with Orphanages: Historical Experiences from Special Education and Child Protection
Yazar: Elmacı, Davut
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; özel eğitim,,eğitim tarihi,çocuk koruma,koruma altındaki çocuklar ; special education,history of education,looked after children,child protection

Türkiye’de yetiştirme yurtları 1949-1983 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak hizmet vermiş kuruluşlardır. 1983 yılında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu kurulunca, yetiştirme yurtları SHÇEK’e devredilmiştir. Bu çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı oldukları dönemde yetiştirme yurtlarının eğitim sistemi içerisinde ne tür etkiler oluşturduklarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma doküman incelemesine dayanmaktadır. Bulgulara bakıldığında; yetiştirme yurtlarının Milli Eğitim Bakanlığına bağlı birer özel eğitim kurumu gibi kabul edildiği ve özel eğitimin, sosyal engelleri de kapsayacak şekilde geniş kapsamlı düşünüldüğü anlaşılmaktadır. Bu nedenle korunmaya muhtaç çocuklar da özel eğitim kapsamında değerlendirilmiştir. Yetiştirme yurtlarının yapısını ve işleyişini etkileyen temel düzenlemelerden Milli Eğitim Bakanlığı sorumlu olmuştur. Milli Eğitim Bakanlığının uygulamalarında yetiştirme yurtlarının genel yetiştirme yurdu ve özel yetiştirme yurdu şeklinde iki tip olduğu görülmektedir. Genel yetiştirme yurtları, herhangi bir engel durumu bulunmayan korunmaya muhtaç çocuklar için açılan yurtlardır. Özel yetiştirme yurtları ise bedensel, zihinsel ya da sosyal engelleri nedeniyle normal eğitime devam edemeyen çocukların özel bir eğitim ve öğretime tabi tutuldukları yurtlar olarak kabul edilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı, yetiştirme yurtları kapsamındaki görevlerini dönemin koşulları içerisinde yerine getirmeye çalışmıştır.

Orphanages in Turkey are institutions that served under the Ministry of National Education between the years 1949-1983. When the Social Services and Child Protection Agency was established in 1983, orphanages were transferred to this agency. This study aims to reveal what kind of effects the orphanages had on the education system when they were affiliated with the Ministry of National Education. The study is based on document review. Looking at the results it was understood that orphanages were considered as special education institutions affiliated to the Ministry of National Education and that special education was considered comprehensively, including social disabilities. For this reason, children in need of protection were also evaluated within the scope of special education. The Ministry of National Education was responsible for the main regulations affecting the structure and functioning of orphanages. In the practices of the Ministry of National Education, it is seen that there are two types of orphanages as general orphanages and special orphanages. General orphanages were orphanages opened for children in need of protection who do not have any disability. Special orphanages, on the other hand, were accepted as orphanages where children who cannot attend normal education due to their physical, mental or social disabilities were subjected to a special education and training. The Ministry of National Education tried to fulfill its duties within the scope of orphanages within the conditions of the period.