Şanlıurfa ili nar bahçelerinde Harnup güvesi, Apomyelois ceratoniae Zell. (Lepidoptera: Pyralidae)’nin ergin popülasyon gelişimi ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of adult population development and infestation rate of Carob moth [Apomyelois (=Ectomyelois) ceratoniae Zell. (Lepidoptera: Pyralidae)]  in pomegranate orchards in Şanlıurfa province
Yazar: Mamay, Mehmet; Ünlü, Levent
Dergi: Türkiye Entomoloji Bülteni, Vol. 3 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Carob moth, pomegranate, population development, harmful rate ; Harnup güvesi, nar, feromon, popülasyon, bulaşıklık oranı

ÖzetBu çalışma, 2009-2010 yıllarında Şanlıurfa’nın Merkez, Siverek ve Suruç ilçelerindeki nar bahçelerinde yürütülmüştür. Çalışmada, A. ceratoniae’nin ilk ergin uçuş zamanı, popülasyonun en yoğun olduğu dönemler, doğada ergin uçuş süresi ve nar meyvelerindeki zarar oranının ortaya konması amaçlanmıştır. A. ceratoniae’nin ergin popülasyon gelişimi eşeysel çekici tuzaklarla izlenmiştir. Bahçelere asılan tuzaklar haftalık olarak kontrol edilmiştir. Bulaşıklık oranını belirlemek için, her bahçeden rastgele seçilen 25 ağacın dört yanından birer meyve olmak üzere toplam 100 meyve kontrol edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; zararlının ilk ergin uçuşu mayıs ortasında (1-7 ergin/tuzak) başlamış ve her iki yılda da ergin popülasyonu doğada dört tepe noktası (temmuz, ağustos, eylül ve ekim) oluşturmuştur. Mayıs ayından kasım ayına kadar uçuşu devam eden A. ceratoniae’nin doğada yaklaşık altı ay süreyle aktif olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın yürütüldüğü Şanlıurfa İli nar bahçelerinde, bahçelere göre nar meyvelerinin A. ceratoniae ile bulaşıklığı, 2009 yılında ortalama olarak en düşük %16 ve en yüksek %48, 2010 yılında ise ortalama olarak en düşük %19 ve en yüksek %49 oranında olduğu tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Harnup güvesi, nar, popülasyon gelişimi, zarar oranı

SummaryThis study was performed in pomegranate orchards of Central, Siverek and Suruç County of Şanlıurfa province during the 2009 and 2010 growing seasons. This is the first study on Carob moth [Apomyelois (=Ectomyelois) ceratoniae Zell. (Lepidoptera: Pyralidae)] in the region after commissioning Southeast Anatolia Project. Because pomegranate orchards have increased and Carob moth has been more trouble after that date. In the study, it was intended to determine first adult emergence, maximum adult flight, number of generations per year and flight activity of Carob moth in nature in Şanlıurfa province. Adult population development of Carob moth was monitored using by sexual pheromone traps. The traps are monitored weekly. Infestation of Carob moth was determined by using fruit-based method which is based on controlling 100 fruits each four fruit belongs per tree. According to the results from the study, first adult flight of Carob moth began at the middle of May and adult reached a maximum 4 different time points in nature (in july, august, september and october) in both years. The adult flight of Carob moth ended at the first half of November in the pomegranate orchards. Carob moth adults were active in nature at least 6 months (from middle of May to first half of November). The infestation rate of pomegranate fruits with Carob moth in the pomegranate orchards was determined as 16-48% in 2009 and 19-46% in 2010.Key words: Carob moth, pomegranate, pheromone, population, infestation rate