2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programında Okuryazarlıklar: MAXQDA ile Tematik Bir Analiz
Literacies in the 2024 Social Studies Curriculum: A Thematic Analysis with MAXQDA
Yazar: Turan, Saim; Akhan, Osman
Dergi: Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Social Studies Education ; Sosyal Bilgiler Eğitimi ; Social Studies,Literacies,Maarif Model,Curriculum ; Sosyal Bilgiler,Okuryazarlıklar,Maarif Modeli,Eğitim Programı

Bu araştırmanın amacı 2024 yılında Türkiye Maarif Modeli çerçevesinde güncellenen Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında yer alan okuryazarlıkların program bileşenleri, sınıf düzeyleri ve öğrenme alanlarındaki dağılımlarını incelemektir. Araştırma nitel araştırma kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın veri kaynağı, MEB tarafından yayınlanan 2024 yılında Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’dır. Araştırma kapsamında toplanan veriler MAXQDA 2024 yazılımı kullanılarak tematik analiz yoluyla analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı, görsel okuryazarlık, bilgi okuryazarlığı, dijital okuryazarlık, kültür okuryazarlığı, vatandaşlık okuryazarlığı, sürdürülebilirlik okuryazarlığı, veri okuryazarlığı, sanat okuryazarlığı ve finans okuryazarlığı olmak üzere toplam dokuz okuryazarlık türü içerilmektedir.  Bu okuryazarlıklar programın yapısı, temel yaklaşım, özel amaçlar, programlar arası bileşenler, öğrenme-öğretmen yaşantıları, programın uygulanmasına ilişkin esaslar ve öğrenme alanları çerçevesinde verilmiştir. 2024 programında bazı 2018 programında yer alan okuryazarlıklar güncellenmiş ve daha geniş beceriler kapsayan yeni okuryazarlıklar eklenmiştir. 2024 programında hukuk ve politik okuryazarlık vatandaşlık okuryazarlığı çerçevesinde, harita okuryazarlığı görsel ve veri okuryazarlığı çerçevesinde, medya okuryazarlığı bilgi okuryazarlığı çerçevesinde, çevre okuryazarlığı ise sürdürülebilirlik okuryazarlığı çerçevesinde ele alınmıştır. 2024 programında yer alan okuryazarlıklar, her sınıf düzeyindeki öğrenme alanlarında yer alarak (4. sınıfta 23, 5. sınıfta 25, 6. sınıfta 24 ve 7. sınıfta 20) öğrencilerin çok yönlü gelişimini desteklemeyi hedeflemektedir. Programın öğrencilerin ihtiyaç duyabilecekleri bilgileri uygun becerilerle bütünleştirerek sunmayı amaçladığı görülmüştür. Yapılan güncellemenin, programın günümüz ihtiyaçlarına uygun olarak yapılandırıldığını göstermektedir.

The aim of this research is to examine the distribution of the literacies included in the 2024 Social Studies Curriculum, updated within the framework of the Turkey Maarif Model, across program components, grade levels, and learning areas. The research was conducted as a qualitative study. The data source for the study is the 2024 Social Studies Curriculum published by the Ministry of National Education (MoNE). The data collected within the scope of the research were analyzed through thematic analysis using MAXQDA 2024 software. According to the findings of the study, the 2024 Social Studies Curriculum includes a total of nine types of literacies: visual literacy, information literacy, digital literacy, cultural literacy, citizenship literacy, sustainability literacy, data literacy, art literacy, and financial literacy. These literacies are provided within the framework of the curriculum's structure, basic approach, specific objectives, inter-curriculum components, learning-teaching experiences, principles related to the implementation of the curriculum, and learning areas. In the 2024 curriculum, some of the literacies included in the 2018 curriculum have been updated, and new literacies encompassing broader skills have been added. In the 2024 curriculum, legal and political literacy are addressed within the framework of citizenship literacy; map literacy within the framework of visual and data literacy; media literacy within the framework of information literacy; and environmental literacy within the framework of sustainability literacy. The literacies included in the 2024 curriculum are present in the learning areas at each grade level (23 in 4th grade, 25 in 5th grade, 24 in 6th grade, and 20 in 7th grade) to support the multifaceted development of students. It is observed that the curriculum aims to integrate the necessary knowledge for students with appropriate skills. The update shows that the curriculum is structured to meet contemporary needs.