Kanon: Klasik Grek Heykeltıraşlığında Estetik Arayışı
Kanon: Klasik Grek Heykeltıraşlığında Estetik Arayışı
Yazar: Başaran, Cevat; Kasapoğlu, Hasan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 22 No. Özel Sayı 3, 2018
Anahtar kelimeler: Kanon,estetik,Klasik Dönem,Grek heykeltıraşlığı,ethos

Yaratılmışların en mükemmeli olan insanoğlu, tümyaşamı boyunca her zaman güzeli aramış ve estetik olanın peşinde koşmuştur.Kavram olarak güzellik her ne kadar göreceli bir yapı gösterse de, özellikleantik Grek sanatında Klasik Dönem olarak adlandırılan MÖ 490 – 330 aralığınıkapsayan süreçte, Grek filozofları ve heykeltıraşları tarafından fiziki manada“matematiksel güzellik” olarak yorumlanıp; heykeltıraşlıkta çıplak insanvücuduyla yansıtılmaya çalışılmıştır. Pythagorasçı düşünceye dayalımatematiksel güzellik, ya da kısaca Eski Yunancada “Yasa, ölçü, kural” anlamınagelen “Kanon”; heykeltraş Myron ile başlamış ancak asıl manasını Polykleitos veLysippos’da bulmuştur. Sanatta “Kanonik Ölçü” mükemmelliğin yakalandığı en sonnoktayı ifade eder. Praksiteles ve Skopas mükemmel güzelliği, fiziksel olmaktançok, içsel yapıyla yani, ruhsal özelliklerle ilişkilendirerek; estetik değerikabul edilmiş kanonik güzelliği, “ethos” ve “pothos” da aramışlardır. Bumakalede de konunun anlaşılabilirliği bağlamında, öncelikli olarak Grek anıtsalheykeltıraşlığının ortaya çıkış süreci kısaca anlatılmıştır. Ardından, anahatlarıyla kendine has bir çizgi kazanarak, zirveye ulaştığı Klasik Dönem’deGrek Heykeltraşlığı’nın oluşumunu etkileyen felsefi akımlar, ön plana çıkanbelli başlı heykeltıraşlar, eserleri, bu eserlerde izlenebilen sanatsalfarklılık olguları, estetik arayışı ve kavramlar bir bütün halinde aktarılmayaçalışılmıştır. Çalışma sonunda faydalanılan kaynaklar ile yine bu konu ileilgili ayrıntılı bilgilere yer verilmiş diğer yayınlar bir bütün halindeverilmiştir.

Yaratılmışların en mükemmeli olan insanoğlu, tümyaşamı boyunca her zaman güzeli aramış ve estetik olanın peşinde koşmuştur.Kavram olarak güzellik her ne kadar göreceli bir yapı gösterse de, özellikleantik Grek sanatında Klasik Dönem olarak adlandırılan MÖ 490 – 330 aralığınıkapsayan süreçte, Grek filozofları ve heykeltıraşları tarafından fiziki manada“matematiksel güzellik” olarak yorumlanıp; heykeltıraşlıkta çıplak insanvücuduyla yansıtılmaya çalışılmıştır. Pythagorasçı düşünceye dayalımatematiksel güzellik, ya da kısaca Eski Yunancada “Yasa, ölçü, kural” anlamınagelen “Kanon”; heykeltraş Myron ile başlamış ancak asıl manasını Polykleitos veLysippos’da bulmuştur. Sanatta “Kanonik Ölçü” mükemmelliğin yakalandığı en sonnoktayı ifade eder. Praksiteles ve Skopas mükemmel güzelliği, fiziksel olmaktançok, içsel yapıyla yani, ruhsal özelliklerle ilişkilendirerek; estetik değerikabul edilmiş kanonik güzelliği, “ethos” ve “pothos” da aramışlardır. Bumakalede de konunun anlaşılabilirliği bağlamında, öncelikli olarak Grek anıtsalheykeltıraşlığının ortaya çıkış süreci kısaca anlatılmıştır. Ardından, anahatlarıyla kendine has bir çizgi kazanarak, zirveye ulaştığı Klasik Dönem’deGrek Heykeltraşlığı’nın oluşumunu etkileyen felsefi akımlar, ön plana çıkanbelli başlı heykeltıraşlar, eserleri, bu eserlerde izlenebilen sanatsalfarklılık olguları, estetik arayışı ve kavramlar bir bütün halinde aktarılmayaçalışılmıştır. Çalışma sonunda faydalanılan kaynaklar ile yine bu konu ileilgili ayrıntılı bilgilere yer verilmiş diğer yayınlar bir bütün halindeverilmiştir.