TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZLARINDA YEMİN İFADELERİ
Oath Expressions In Turkey Turkish Dialects
Yazar: Yıldırım, Nilüfer
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 31 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Dil,Türkiye Türkçesi AĞızları,Yemin,Kalıp İfade ; Language,Turkey Turkish Dialects,Oath,Pattern Expression

Türkiye Türkçesi ağızları zengin bir söz varlığına sahiptir. Geçiş dönemleri olarak adlandırılan doğum, evlilik, ölüm ile hayat boyu gerçekleşen acı-tatlı olaylar karşısında hissedilen duyguların sözcükler aracılığıyla dışavurumunu belgeleyen kalıp ifadeler bakımından sayısız örneği barındıran ağızlar, insanların çeşitli sebeplere bağlı olarak kullandıkları yemin ifadelerini de kapsamaktadır. Güven telkin etmek, iletişime geçilen kişi ya da kişileri söylediklerine inandırmak, ileri sürdüğü iddiasını kutsal olan/olmayan farklı temellere oturtarak güçlü kılmak gibi durumlar, insanı günlük konuşmanın akışı içinde yemin etmeye itmektedir. Bu makalede Türkiye Türkçesi ağızlarında kullanılan yemin ifadeleri ve bu ifadelerin oluşturduğu kalıplar ele alınacaktır. Yemin ifadelerine ait örnekler; Türkiye Türkçesi ağızları ile ilgili yapılmış doktora ve yüksek lisans tezleri, basılı kitaplar ve sahada yapılan derleme çalışmaları sonucunda kaynak kişilerden elde edilen bilgiler doğrultusunda açıklanacaktır. Yemin etmeye ilişkin örnekler; yeminin şekline, üzerine yemin edilen varlık, nesne, kavramların çeşitliliğine göre sınıflandırılarak detaylandırılacaktır. Yemin ifadeleri/kalıpları, Anadolu insanının kutsiyet atfettiği, önem verdiği ve manevi gücüne inandığı değerlerin belirlenmesine yardımcı olacaktır. Yemin ediliş şekli ve yemini oluşturan kalıpların yapıları, dilin insanlar tarafından etkileyici kullanımını da açığa çıkaracaktır.

Turkey Turkish dialects have a rich vocabulary. Dialects, which contain countless examples in terms of stereotypes that certify the expression of emotions felt in the face of birth, marriage, death and good and bad sweet events that take place throughout life, which are called transitional periods, also include the expressions of oaths that people use for various reasons. Situations such as inspiring confidence, making the person or people contacted believe in what they say, and making the claim strong by basing it on different holy/unholy grounds prompt people to swear in the flow of daily conversation. In this article, oath expressions used in Turkey Turkish dialects and the patterns formed by these expressions will be discussed. Examples of oath statement will be explained in the direction with the information obtained from the pHd and master theses, printed book and source peoples who as a result of doctorate and master's theses, printed books and compilation studies on Turkey Tur is found as a result of compilitation studies on Turkey Turkish dialects. Examples of swearing; will be classified and detailed according to the form of the oath, the variety of the entity, object and concepts on which the oath is sworn. Oath expressions/patterns will help to determine the values that Anatolian people’s  ascribe to holiness, attach importance to and believe in their spiritual power. The way of swearing and the structures of the patterns that make up the oath will also reveal the impressive use of language by people.