Kanuni Dönemi Denizcilerinden Ali Pertek (Pörtük) Bey’in Askerî Faaliyetleri
Ali Pertek (Pörtük) Bey’s Military Activities from the Süleyman Period Mariners
Yazar: Kırca, Ersin
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 6 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Ali Pertek,Ali Pörtük,Siege of Jerba,Expedition of Szigetvár,Kocaeli sanjak-beg ; Ali Pertek,Ali Pörtük,Cerbe Kuşatması,Sigetvar Seferi,Kocaeli Sancakbeyi

Döneminkroniklerinde Ali Pertek, Ali Pörtük gibi isimlerle anılan Ali Bey 21 Haziran1559 tarihinde Rodos Sancakbeyliğinden Kocaeli Sancakbeyliğine tayin olundu.Barbaros Hayrettin Paşa ve Turgut Reis gibi korsan kökenli bir denizci olan AliBey iyi bir donanma komutanı idi. 1559 yılında Piyale Paşa ile birlikte Akdenizseferine katıldı. 1560 yılındaki Cerbe kuşatmasında Kocaeli Sancağı askerleriile birlikte yer aldı ve büyük kahramanlıklar gösterdi. Ali Bey sefer dönüşündeEge adalarının ve sahillerin muhafazası hizmetinde görevlendirildi. Ali Bey'densonra Süheyl Bey Kocaeli Sancakbeyliğine tayin olundu. Süheyl Bey 1565 yılındadonanma ile birlikte Malta Kuşatmasına katıldı. Kuşatmanın başarısızlıklasonuçlanması üzerine Ali Bey 1565 Haziran'ında tekrar Kocaeli Sancakbeyi tayinolundu. 1565 yılı sonbaharında düşman gemilerinden haber almak ve Ege yoluylaİstanbul'a iaşe getiren Mısır gemilerin düşman ve korsan saldırılarındankorunarak güvenli bir şekilde Çanakkale boğazından içeri girmesini temin etmeküzere Ege denizi muhafazasında görevlendirildi. Bu görevleri başarılı birşekilde tamamlayan Ali Bey Kocaeli Sancağı askerleri ile birlikte 1566 yılındaKanuni Sultan Süleyman'ın son seferi olan Sigetvar Seferi'nde Tuna Nehri'ndenMacaristan'a giden Osmanlı Donanması'nın komutanı olarak katıldı. Gerek seferve gerekse kuşatma esnasında büyük övgülere mazhar olan Ali Pörtük Bey Sigetvarönlerinde şehit oldu. Bu makalede arşiv vesikaları ve dönemin çağdaş kaynaklarıincelenerek Ali Pörtük Bey'in askeri faaliyetleri incelenecektir.

Ali Bey whoreferred to as Ali Pertek and Ali Pörtük in the sources of the period, wasappointed to Kocaeli Sanjak-beg on 21 June 1559. He was previously Rhodessanjak-beg. Ali Bey, a pirate-based sailor like Barbaros Hayrettin Pasha andTurgut Reis, was a good naval commander. Ali Bey, with Piyale Pasha in 1559,joined navy expedition in the Mediterranean. He took part with the Kocaelisoldiers in the Jerba Siege of 1560 and showed great heroism. He was assignedto the service of the Aegean islands and the coast guard during the return ofJerba. After Ali Bey, Süheyl Bey was appointed to Kocaeli sanjak-beg. In 1565Süheyl Bey joined the Maltese Siege with the navy. Upon the failure of theencirclement, Ali Bey was re-appointed to Kocaeli sanjak-beg in June 1565. Inthe fall of 1565, he was assigned to the Aegean Sea to receive news from theenemy ships and ensure that the Egyptian vessels bringing the goods to Istanbulthrough the Aegean are safely protected from enemy and pirate attacks and entersafely through the Çanakkale Straits. Ali Bey, who successfully completed thesemissions, joined the Kocaeli sanjak soldiers together in 1566 as the commanderof the Ottoman Navy to the Danube River in Sigetvar Expedition, the lastcampaign of Sultan Suleiman the Magnificent. Ali Bey who was mentioned withgreat praise during both the voyage and the siege, was martyred in the heroicbattle in front of Szigetvár Castle. In this article, the military activitiesof Ali Pörtük Bey are examined by examining archive documents and contemporarysources of the period.