Zambır, Argun ve Duzele Çalgıları Üzerine Kültürel Bir İnceleme
Zambır, Argun ve Duzele Çalgıları Üzerine Kültürel Bir İnceleme
Yazar: Bilgiç, Gazi; Garip, Veli
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Musicology and Ethnomusicology ; Müzikoloji ve Etnomüzikoloji ; Zambır,Argun,Duzele,Irak,Gaziantep.

Uygarlıkların her çağda kendilerine ait kültür unsurları vardır. Kültür unsurları birden fazla disiplin kapsamında değerlendirilebilir ve bu unsurlar bulundukları toplum için önemlidir. Toplumun konu hakkındaki görevi ise kendi toplumu içerisindeki veya çevresinde kendisine benzer kültür unsurlarını toplum içinde canlı tutmak, tanıtmak ve korunmasını sağlamaktır. Bu amaçla yola çıktığımız çalışmamızda ise ele aldığımız kültür unsurları, Güneydoğu, Doğu illerimizde icra edilen ve Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde icra edilen Argun, Zambır ve Duzele isimli çalgılardır. Çalışmamızda ele aldığımız üç çalgının bilgilerine Mehmet Gazi Bilgiç’in saha çalışmaları neticesinde ulaşılmıştır. Bu çalgılar arasında ağırlıklı olarak Duzele çalgısı incelenmiştir. Çalışmamızda öncelik olarak çalgıların, icra edildiği yörelerin, tarihi ve müzikal yapısı ele alınmıştır. Çalışmamızın amacı ise ele alınan üç çalgının müzikal ve tarihsel serüvenini tanıtmak ve nefesli çalgılar literatüründe yer almasını sağlamaktır. Çalışmamıza 1 yüksek lisans tezi, 1 sanatta yeterlilik tezi, 1 kitap, 1 makale ve bir özel eğitim enstitüsünün ders notları çalışmamıza yazılı kaynak oluşturmuştur. Sözlü olarak ise belirtilen tezlerin yazarı Ahmet Serdar Kastelli ve Yasin Türk çalışmamıza kaynak kişi olarak görüşme yapılmıştır. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma yöntemi kullanılarak ele aldığımız nefesli çalgılar grubunun özelliklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmamız Güneydoğu illerinden Gaziantep, Doğu ilinden Şırnak ve Hakkâri, Ortadoğu bölgesinde bulunan Irak ülkesinin Süleymaniye, Erbil, Duhok kentleri, Suriye’nin Halep kenti ve Mısır ile sınırlı tutulmuştur. Bulgular ve yorum kısmında çalışmada incelenen çalgıların kavramsal çerçevenin dışında kaynak eklemesi yapılmıştır. İncelenen çalgılardan Duzele’ nin ve diğer çalgıların fotoğraflı belgesi çalışmamızda işlenmiştir.

Uygarlıkların her çağda kendilerine ait kültür unsurları vardır. Kültür unsurları birden fazla disiplin kapsamında değerlendirilebilir ve bu unsurlar bulundukları toplum için önemlidir. Toplumun konu hakkındaki görevi ise kendi toplumu içerisindeki veya çevresinde kendisine benzer kültür unsurlarını toplum içinde canlı tutmak, tanıtmak ve korunmasını sağlamaktır. Bu amaçla yola çıktığımız çalışmamızda ise ele aldığımız kültür unsurları, Güneydoğu, Doğu illerimizde icra edilen ve Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde icra edilen Argun, Zambır ve Duzele isimli çalgılardır. Çalışmamızda ele aldığımız üç çalgının bilgilerine Mehmet Gazi Bilgiç’in saha çalışmaları neticesinde ulaşılmıştır. Bu çalgılar arasında ağırlıklı olarak Duzele çalgısı incelenmiştir. Çalışmamızda öncelik olarak çalgıların, icra edildiği yörelerin, tarihi ve müzikal yapısı ele alınmıştır. Çalışmamızın amacı ise ele alınan üç çalgının müzikal ve tarihsel serüvenini tanıtmak ve nefesli çalgılar literatüründe yer almasını sağlamaktır. Çalışmamıza 1 yüksek lisans tezi, 1 sanatta yeterlilik tezi, 1 kitap, 1 makale ve bir özel eğitim enstitüsünün ders notları çalışmamıza yazılı kaynak oluşturmuştur. Sözlü olarak ise belirtilen tezlerin yazarı Ahmet Serdar Kastelli ve Yasin Türk çalışmamıza kaynak kişi olarak görüşme yapılmıştır. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma yöntemi kullanılarak ele aldığımız nefesli çalgılar grubunun özelliklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmamız Güneydoğu illerinden Gaziantep, Doğu ilinden Şırnak ve Hakkâri, Ortadoğu bölgesinde bulunan Irak ülkesinin Süleymaniye, Erbil, Duhok kentleri, Suriye’nin Halep kenti ve Mısır ile sınırlı tutulmuştur. Bulgular ve yorum kısmında çalışmada incelenen çalgıların kavramsal çerçevenin dışında kaynak eklemesi yapılmıştır. İncelenen çalgılardan Duzele’ nin ve diğer çalgıların fotoğraflı belgesi çalışmamızda işlenmiştir.