Meslek Liselerinde Öğrencilerin Gelecek Seçimleri Üzerine Bir Alan Araştırması: Hakkari İli Örneği
A Field Study On Future Choises Of Students In Vocatıonal Hıgh Schools: The Case Of Hakkari
Yazar: Eroğlu, Yunus; Demiralp, Cumhur; Gözcü, Ali Can
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Co-Agency,Vocational Training,NEET,Early School Leaving ; Beceri Uyumsuzluğu,Mesleki Eğitim,NEET,Okuldan Erken Ayrılma.

Toplumların gelecek inşa etmesine birinci derece etki eden kurum, kuşkusuz eğitim kurumudur. Bu yüzden eğitimin tarihi insanlığın tarihi ile eşdeğerdir. Her ne kadar günümüz eğitim kurumu ve eğitim sistemi değişim ve dönüşüm geçirmiş olsa da temelde eğitim etkinliğinin hep var olduğu kabul edilmektedir. Eğitimde yaşanan bu dönüşümler, çoğu zaman öğrencinin, öğretmenin ve ebeveynlerin öğrenci geleceklerine ilişkin karar verme mekanizma ve süreçlerini de dönüşüme uğratmıştır. Bu araştırma; meslek liselerinde öğrencilerin kendi gelecek seçimlerinin kimler tarafından gerçekleştirildiğini, seçilen bölümlerin meslek uyumu ile neticelenip neticelenmediğini, meslek liselerinden erken ayrılmaların hangi sebeplerden kaynaklandığını ve “ne okulda ne istihdamda bulunma” sorunsalına dair araştırma gerçekleştirmeyi ve nedenlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, AB ERASMUS+ projesi olan “Gelecek Seçimlerine Destek Projesi (Support to Choose Future Project) kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma bir durum çalışmasıdır. Metodolojik yaklaşımı ise Co-Agency yöntemiyle odak grup görüşmesi olarak tasarlanmıştır. Odak grup çalışması öncesinde literatürde yer alan çalışmalar incelenmiş, daha önce bu alanda yürütülen Avrupa Birliği tarafından desteklenen projeler ve sonuçları derinlemesine analiz edilmiştir. İnteraktif bir şekilde katılımcıların hepsinin uzman ve gözlemci dahil fikirlerini beyan etme süreci olan. Co-Agency bağlamında yapılan odak grup görüşmesi yarı yapılandırılmış olarak hazırlanmış olup 2 araştırmacı, 1 moderatör ve 12 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar öğretmen, rehber öğretmen, idareci, öğrenci ve velilerden oluşmuştur. Araştırma; “okuldan erken ayrılma”, “beceri uyumsuzluğu” ve “ne okulda ne istihdamda bulunma durumu” olmak üzere 3 tema üzerine inşa edilmiştir. Araştırma sonucunda para, sabit gelir gibi ekonomik güdülenmeler ön plana çıksa da mutluluk, umut-hedef-hayal, başarı, özgüven duygusu gibi motivasyon kaynaklarının öğrencilerin gelecek seçimlerini etkilediği sonucu ortaya çıkmıştır.

: Education is undoubtedly the institution that has the first degree of influence on societies to build the future. Therefore, the history of education is equivalent to the history of humanity. Although today's educational institution and education system have undergone change and transformation, it is accepted that the educational activity has always existed. These transformations in education have often transformed the decision-making mechanisms and processes of students, teachers and parents regarding the future of students. This research aims to investigate who makes students' future choices in vocational high schools, whether the chosen departments result in occupational compatibility, the reasons for early leaving from vocational high schools, and the problematic of "neither in school nor in employment" and to reveal the reasons. The research was conducted within the scope of the EU ERASMUS+ project "Support to Choose Future Project". This research is a case study. The methodological approach was designed as a focus group interview with Co-Agency method. Prior to the focus group, the studies in the literature were examined, and the projects supported by the European Union in this field and their results were analyzed in depth. In an interactive way, all participants, including experts and observers, were involved in the process of expressing their opinions. The focus group interview in the context of Co-Agency was semi-structured and conducted with 2 researchers, 1 moderator and 12 participants. The participants were teachers, counselors, administrators, students and parents. The research was built on 3 themes: "early school leaving", "skills mismatch" and "neither in school nor in employment". As a result of the research, it was concluded that although economic motivations such as money and fixed income come to the fore, motivational sources such as happiness, hope-goal-dream, success, and self-confidence affect students' future choices.