Narda Çiçek Tomurcuğu Alım Dönemi, Karanlık Rejimi ve  Bitki Büyüme Düzenleyicilerinin Anter Kültürü Üzerine Etkileri
Effects of Taken Time of Flower Buds, Dark Regime and  Plant Growth Regulators on Anther Culture of Pomegranate
Yazar: Şahin, Müge; Doğan, Selay
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Nar,Punica granatum L.,anter kültürü,haploidi,karanlık rejimi,tomurcuk alım dönemi,bitki büyüme düzenleyicileri ; Pomegranate,Punica granatum L.,anther culture,haploidy,dark regime,taken time of flowers buds,plant growth regulators

Nar (Punica granatum L.), Türkiye’de yetiştiriciliği ve ihracatı ile ön plana çıkan bir meyve türüdür. Anter kültürü tekniği ile ıslah çalışmalarının desteklenmesi, özellikle meyve türlerinde zor olan haploidizasyonun sağlanması açısından önemlidir. Narda in vitro androgenesis yöntemi ile haploid bitki elde edilmesi konusunda yayına rastlanılmamıştır. Bu çalışmada, İzmir 1513 nar çeşidinde farklı tomurcuk alım dönemleri, karanlık rejimleri ve bitki büyüme düzenleyicilerinin anter kültürüne olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal olarak 1. dönem (25 Mayıs-tam çiçeklenme) ve 2. dönemdeki (10 Haziran-çiçeklenme sonu) A tipi çiçek tomurcukları kullanılmıştır. Kültüre alınan anterlere 4 ve 6 hafta karanlık rejimi uygulanmıştır. Kültür ortamı olarak MS besi ortamına eklenen BAP, 2,4-D ve NAA’nın farklı konsantrasyon ve kombinasyonlarından oluşan 5 farklı ortam denenmiştir. Denemelerin sonucunda uygulamaların hem ana etkisi hem de interaksiyonu istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur. En yüksek kallus gelişimi (% 23,33), 2. dönemde alınan çiçek tomurcuklarından elde edilen anterlerin, 4,0 mg/l NAA + 0,4 mg/l BAP ortamında kültüre alınması ve 6 hafta süreyle karanlık uygulamasından elde edilmiştir. Aynı uygulamada sürgün oluşumu da gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, oksin içeren ortamlarda kök oluşumları gözlemlenmiştir. Pembe, yeşil, sarı ve beyaz renklerde kalluslar oluşmuştur. Pembe ve yeşil renkli kalluslar kompakt ve sert, sarı ve beyaz renkli kalluslar ise kırılgan ve yumuşak yapılı olarak tespit edilmiştir. Kallus renkleri, bitki büyüme düzenleyicileri konsantrasyonları ve kombinasyonları uygulamalara göre farklılık göstermemiş, oluşan kallusların tamamında farklı embriyojenik dönemler gözlenmiştir.

Pomegranate (Punica granatum L.) is a fruit speciesthat comes to the forefront with its high amount of cultivation and exportationin Turkey.Supporting the breeding studies with anther culture technique, which is one ofthe biotechnological methods, is important especially in terms of ensuring thehaploidization that is difficult in fruit species. According to the literatureresearch, there has been no publication of haploid plant production onpomegranate by using in vitroandrogenesis method in the world. The aim of this study is to determine theeffects of taken time of flowers buds, dark regime and plant growth regulatorson anther culture of Izmir1513 pomegranate variety. In this context, type A flower buds in 1stperiod (25 May-full flowering) and 2nd period (10 June-end offlowering) were used. Four and 6 weeks dark regime was implemented oncultivated anthers. MS medium were used with 5 different concentrations andcombinations of BAP, 2,4-D and NAA. At the end of the experiments, both themain effect and the interaction of the applications were statisticallysignificant. The highest callus growth (23.33%) was obtained on 4.0 mg/l NAA +0.4 mg/l BAP culture medium with the taken time of flower buds on 2ndperiod and dark application for 6 weeks. In this application, which has thehighest callus development, shoot formation has also occurred. Root formationswere observed in all auxin-containing mediums. Calluses were colored in 4different colors; pink, green, yellow and white. However, the pink and greencalluses are compact and rigid, while the yellow and white colored calluses arefragile and soft structure. The callus colors did not differ according to theplant growth regulator concentrations and applications, in addition differentembryogenic periods were observed in all calluses.