Kentleşme Sürecinde Kırsal Alanların Mekansal  Değişimi ve Dönüşümü: Denizli Kenti Örneği
The Spatial Variation of Rural Settlements in the Urbanization Process: The Case of Denizli City
Yazar: Partigöç, Nur Sinem
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Rural settlements,Urban development dynamics,Metropolitan Law,Geographic Information System (GIS),Denizli ; Kırsal yerleşmeler,Kentsel gelişme dinamikleri,Bütünşehir yasası,Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS),Denizli

“Bütünşehir Yasası” olarak bilinen 6360 sayılı yasa ile büyükşehir belediyelerinin sınırları içerisinde yapılması planlanan nazım ve uygulama imar planları için özellikle kent merkezlerine yakın veya kentlerin gelişme yönlerinde konumlanan kırsal nitelikli yerleşmeler “potansiyel kentsel arsalar” olarak düşünülecek alanlardır. Bu çalışmanın amacı, kanunun yürürlüğe girdiği 2012 yılına kadar kırsal niteliği korunan ve tarım arazisi olarak kullanılan alanlara yönelik getirilen kullanım kararlarının kanunun yürürlüğe girmesiyle oluşturduğu mekânsal etkilerin incelenmesidir. Çalışma kapsamında, Denizli İli Pamukkale ve Merkezefendi İlçeleri’nde yer alan ve kanunla tüzel kişiliği ortadan kaldırılarak “mahalle” statüsüne alınan yerleşimler örnek alan olarak seçilmiştir. 2007–2017 yılları arasında çalışma alanı olarak belirlenen alanda kentsel ve kırsal alan kullanımlarında meydana gelen mekansal değişikliklerin karşılaştırmalı biçimde incelenmesi ve CBS kullanılarak yapılan mekansal analizler aracılığıyla elde edilen sonuçların değerlendirilmesi çalışmanın yöntemini oluşturmaktadır. Yapılan analizler ve değerlendirmelerin, kentsel ve mekânsal gelişme dinamiklerinin yönetilmesinde belirleyici olan yerel düzeydeki yönetimsel yapılanmaya ait yetki ve sorumluklarının nasıl ve hangi amaçla kullanıldığını, özellikle tarımsal alanlar üzerindeki mekânsal etkilerini ortaya koyması bakımından oldukça önemli olduğu düşünülmektedir.

The rural settlements, located near urban settlements’ centers or in the direction of urban developments, are “potential urban areas” for the master and implementation plans within the boundaries of metropolitan municipalities following the new Law No. 6360. The purpose of the study is to examine the spatial changes which affect distinctly the agricultural lands and rural settlements from the year 2012 which the critical spatial decisions had been applied by local authorities under the influence of the Law No. 6360 known as the “Metropolitan Law”. The settlements are disincorporated and their statuses are changed as “neighborhood”, are chosen as the case areas in Pamukkale and Merkezefendi districts within the boundaries of Denizli Metropolitan city. The method of this study is to analyze comparatively the spatial changes occurred in urban and rural settlements in case areas between the years 2007 – 2017and also to evaluate the results of spatial analysis obtained using GIS techniques. It is quite apparent that these analyses have a critical role to reveal the spatial effects on agricultural lands and rural settlements as the consequences of local applications based on the authorities and responsibilities of metropolitan municipality that are decisive in terms of the spatial and urban development dynamics.