İnsan Hakları Yurttaşlık ve Demokrasi Ders Kitabının Okunabilirlik ve Yaş Düzeyine Uygunluk Açılarından Değerlendirilmesi
Assessment of the Human Rights, Citizenship and Democracy Course Book for Readability and Age Level Compliance
Yazar: Eker, Cevat; İnce, Murat; Sağlam, Duygu
Dergi: Eğitimde Kuram ve Uygulama, Vol. 14 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Okunabilirlik,Ders kitabı,Yaş düzeyine Uygunluk ; Textbook,Readibility,Age level compliance

Bu araştırmada İlkokul 4.sınıf İnsan Hakları, Yurttaşlıkve Demokrasi ders kitabının okunabilirlik ve yaş düzeyine uygunluk açılarındandeğerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaverilerine nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemiyleulaşılmıştır. İncelenen doküman, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Milli EğitimBakanlığına bağlı okullarda okutulması önerilen ilkokul 4.sınıf ‘İnsan Hakları,Yurttaşlık ve Demokrasi’ ders kitabıdır. Araştırmanın amacına yönelik olarakher ünitenin konu içeriklerinden 100 kelimelik bilgi metinleri rastgele seçilmişve okunabilirlikleri Flesch-Kincaid Formülü, Gunning Fog İndex ve Ateşmantarafından Türkçe için geliştirilen formüllere göre hesaplanmıştır. Araştırmasonucunda; İlkokul dördüncü sınıf İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi derskitabındaki bilgi metinlerinin Flesch-Kincaid formülüne göre incelendiğinde çokzor olduğu ve okunabilirlik yaşının ise 25 ve üstü olduğu, Gunning Fog İndexformülüne göre okunabilirlik seviyesi açısından zor olduğu, Ateşman formülünegöre ders kitabının bilgi metinlerinin okunabilirlik seviyesi açısından birincimetnin çok zor; iki ve dördüncü metinlerin orta güçlükte; üç, beş ve altıncımetinlerin ise zor olduğu, ders kitabının bilgi metinlerinin tümününFelsch-Kincaid, Gunning Fog İndex ve Ateşman formüllerinin ortalamalarına görezor olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda ilkokuldördüncü sınıf İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi ders kitabında yer alanbilgi metinlerinin öğrencilerin düzeyine uygun olmadığı söylenebilir.  Bu sonuçlardan hareketle, ders kitaplarındakiokuma metinlerinin öğrencilerin yaş ve seviyelerine uygun olarak hazırlanmasınayönelik önerilerde bulunulmuştur.

In this research, itwas aimed to evaluate the 4th grade primary school human rights, citizenshipand democracy textbook in terms of readability and age level. The research datawas obtained through the document review with qualitative research methods. Thedocument examined is the 4th grade 'Human Rights, Citizenship and Democracy'textbook, which is recommended to be taught in schools affiliated to theMinistry of National Education in the 2017-2018 academic year. For the purposeof the study, 100 words of information texts were randomly selected from thesubject contents of each unit and their readability was calculated according tothe Flesch-Kincaid Formula, Gunning Fog Index and the formula of Ateşman forTurkish. As a result of the research, the information texts of the fourth gradeprimary school human rights, citizenship and democracy textbook are verydifficult when examined according to the Flesch-Kincaid formula, andreadability age is 25 or more; according to the Gunning Fog Index formula, itis difficult to read in terms of readability level; according to Ateşmanformula, in terms of the readibility level, the first text is very difficult,the second and the fourth texts are moderately difficult, and  the third, fifth and sixth texts aredifficult. All of the texts of the course book are found difficult when theaverage of the Felsch-Kincaid, Gunning Fog Index and Ateşman formulas is taken.According to the obtained data, it can be said that the information texts inthe fourth grade primary school human rights, citizenship and democracytextbook do not conform to the level of the students. In the light of theseresults, it is recommended the reading texts in the textbooks be developed inaccordance with the age and level of the students.