Bacillus cereus Strain BBS7 Kök Bakterisi İzolatının Kuraklık Stresi Altında Domateste Isı Şok Genlerinin İfadesi Üzerine Etkileri
Effects of Bacillus cereus strain BBS7 Rhizobacterium Isolate on the Expression of Heat Shock Genes in Tomato Under Drought Stress
Yazar: Çakır Aydemir, Birsen; Güçlüer, Macide Elif
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Plant Biotechnology ; Bitki Biyoteknolojisi ; Vegetable Growing and Treatment ; Sebze Yetiştirme ve Islahı ; Non-Genetically Modified Uses of Biotechnology ; Biyoteknolojinin Genetik Modifikasyonsuz Kullanımı ; Solanum lycopersicum,kuraklık stresi,mRNA ifadesi,Bacillus cereus,eş zamanlı PCR ; Solanum lycopersicum L.,drought stress,mRNA expression,Bacillus cereus,real-time PCR

Kuraklık stresi, bitkilerin fizyolojik işlevlerinde meydana gelen değişimler nedeniyle tarımsal üretimde önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Tarım sektöründe stratejik bir öneme sahip olan domates bitkisi de bu stres koşullarından en fazla etkilenen türler arasında yer almaktadır. Bitki gelişimini artıran kök bakterilerinin hücresel, fizyolojik ve morfolojik mekanizmaları etkileyerek bitkilerin kuraklık toleransını artırdığı belirlenmiştir. Bu çalışmada,  domates tohumları Bacillus cereus strain BBS7 kök bakterisi ile sardırıldıktan sonra torf ortamına ekilmiştir. Fideler 2-3 gerçek yapraklı döneme ulaştıktan sonra su kültürüne alınmış ve 7 gün boyunca kontrol uygulamasında tutulduktan sonra PEG 6000 ile kuraklık stresine tabi tutulmuştur. Kuraklık stresinin etkisi (Ψs = -1.0 MPa) kademeli olarak artırılarak (¼, ½, ¾ ve tam doz) uygulanmış, her bir doz artışı 48 saatlik aralıklarla gerçekleştirilmiştir. Stres uygulamasının ardından 2. ve 12. saatlerde alınan bitki örneklerinde, kuraklık stresine yanıt olarak üretilen HSP21, HSP70 ve HSFA gibi ısı şok protein genlerinin ekspresyon seviyeleri qPCR yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçlar, B. cereus strain BBS7 kök bakterisinin bu genlerin ekspresyon profillerini düzenleyerek domates bitkilerinde kuraklık direncini artıran etkili bir PGPR türü olduğunu göstermiştir.

Drought stress causes significant economic losses in agricultural production due to disruptions in the physiological functions of plants. Tomato plants, which have strategic importance in the agricultural sector, are among the species most severely affected by these stress conditions. Research has demonstrated that root bacteria promoting plant growth enhance drought tolerance by influencing cellular, physiological, and morphological mechanisms. In this study, seeds of tomato were inoculated with Bacillus cereus strain BBS7 and planted in a peat medium. Seedlings at the 2-3 true leaf stage were transferred to a hydroponic system and maintained under control conditions for 7 days before being subjected to drought stress simulated using PEG 6000. The drought stress intensity was gradually increased (¼, ½, ¾, and full dose) every 48 hours until the target water potential (Ψs = -1.0 MPa) was achieved. Plant samples were collected at the 2nd and 12th hours after stress application, and the expression levels of heat shock protein genes (HSP21, HSP70, and HSFA), produced in response to drought stress, were analyzed via qPCR. The results indicate that B. cereus strain BBS7 acts as an effective PGPR (Plant Growth-Promoting Rhizobacterium) by regulating the expression profiles of these genes, thereby enhancing drought resistance in tomato plants.