Hızlı ofis zorlanma değerlendirmesi yönteminin entegre bir çok kriterli karar verme yaklaşımıyla geliştirilmesi
Improving the rapid office strain assessment method with an integrated multi-criteria decision making approach
Yazar: Kılıç Delice, Elif; Can, Gülin Feryal; Kahya, Emin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; ROSA,SWARA,WASPAS,Ofis,Ergonomi

Günümüzde işe bağlı kasiskelet sistemi rahatsızlıkları  (KİSR)  giderek artmakta ve bu durum hem işverimliliğini düşürmekte hem de çalışan sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bunedenle KİSR’nın ortaya çıkmadan önce önlenmesi amacıyla çalışma ortamının ergonomikilkelere dayanılarak tasarlanması önem taşımaktadır. Bununla birlikte, işletmelerde,ergonomik açıdan tasarım iyileştirme çalışmalarına başlamadan önce çalışanlarınzorlanma düzeyinin yüksek olduğu birimlerin ve bu birimlerdeki ofisbileşenlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, ofis bileşenlerinin neden olduğu zorlanma düzeylerininbelirlenmesi ve bu düzeylere göre öncelikli olarak ergonomik iyileştirmeyapılacak birimlerin tespiti için Hızlı Ofis Zorlanma Değerlendirmesi (RapidOffice Strain Assesment-ROSA) yöntemi temelinde entegre bir çok kriterli kararverme (ÇKKV) yaklaşımı önerilmiştir. Önerilen yaklaşımda, ofis bileşenlerinedeniyle oluşan zorlama düzeyleri ROSA yöntemine göre değerlendirilmiş, ofisbileşenlerinin önem derecelerinin belirlenmesinde ÇKKV yöntemlerinden biri olanAdım Adım Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi (Step-Wise Weight Assessment RatioAnalysis-SWARA) yöntemi kullanılmıştır. Zorlanma düzeylerine göre birimlerinsıralanmasında ise Ağırlıklandırılmış Bütünleşik Toplam Çarpım Değerlendirmesi(Weighted Aggregated Sum Product Assessment–WASPAS) yöntemi uygulanmıştır.Önerilen yaklaşım, havacılık sanayisinde faaliyet gösteren bir firmadauygulanmış ve zorlanma düzeyini arttıran en önemli ofis bileşeni sandalyeolarak belirlenirken, İmalat Mühendisliği ve ARGE birimleri ise zorlanma düzeyien yüksek birimler olarak tespit edilmiştir. Duyarlılık analizi sonucunda isebirimlerin zorlanma düzeylerine ait sıralamaların değişimi değerlendirilmiştir.

Günümüzde işe bağlı kasiskelet sistemi rahatsızlıkları  (KİSR)  giderek artmakta ve bu durum hem işverimliliğini düşürmekte hem de çalışan sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bunedenle KİSR’nın ortaya çıkmadan önce önlenmesi amacıyla çalışma ortamının ergonomikilkelere dayanılarak tasarlanması önem taşımaktadır. Bununla birlikte, işletmelerde,ergonomik açıdan tasarım iyileştirme çalışmalarına başlamadan önce çalışanlarınzorlanma düzeyinin yüksek olduğu birimlerin ve bu birimlerdeki ofisbileşenlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, ofis bileşenlerinin neden olduğu zorlanma düzeylerininbelirlenmesi ve bu düzeylere göre öncelikli olarak ergonomik iyileştirmeyapılacak birimlerin tespiti için Hızlı Ofis Zorlanma Değerlendirmesi (RapidOffice Strain Assesment-ROSA) yöntemi temelinde entegre bir çok kriterli kararverme (ÇKKV) yaklaşımı önerilmiştir. Önerilen yaklaşımda, ofis bileşenlerinedeniyle oluşan zorlama düzeyleri ROSA yöntemine göre değerlendirilmiş, ofisbileşenlerinin önem derecelerinin belirlenmesinde ÇKKV yöntemlerinden biri olanAdım Adım Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi (Step-Wise Weight Assessment RatioAnalysis-SWARA) yöntemi kullanılmıştır. Zorlanma düzeylerine göre birimlerinsıralanmasında ise Ağırlıklandırılmış Bütünleşik Toplam Çarpım Değerlendirmesi(Weighted Aggregated Sum Product Assessment–WASPAS) yöntemi uygulanmıştır.Önerilen yaklaşım, havacılık sanayisinde faaliyet gösteren bir firmadauygulanmış ve zorlanma düzeyini arttıran en önemli ofis bileşeni sandalyeolarak belirlenirken, İmalat Mühendisliği ve ARGE birimleri ise zorlanma düzeyien yüksek birimler olarak tespit edilmiştir. Duyarlılık analizi sonucunda isebirimlerin zorlanma düzeylerine ait sıralamaların değişimi değerlendirilmiştir.