Sırlı Porselen Karo Üretimi için Alternatif Hammadde Olarak Eşme/Uşak Feldispatı
Utilization Esme/Usak Feldspar as an Alternative Raw Material for Manufacturing Glazed Porcelain Tiles
Yazar: Tarhan, Müge; Tarhan, Baran
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Esme feldspar,Sodium feldspar,Porcelain tile,Sintering ; Eşme feldispatı,Sodyum feldispat,Porselen karo,Sinterleme

Seramik porselen karo üretiminde genellikle feldispattürevli (sodyum-potasyum) ergiticiler kullanılmaktadır. Ülkemizde hemen hemenbütün seramik fabrikaları Çine/Aydın Bölgesi sodyum feldispat (albit)kaynaklarını kullanmaktadırlar. Seramik hammaddelerinin taşınmasında karayolutaşımacılığına bağımlı kalınması ve bundan dolayı taşıma maliyetlerininyüksekliği sektörün ulusal ve uluslararası rekabet gücünü olumsuz yöndeetkilemektedir. Bu yüzden yerel hammaddelerin kullanılması şirketlere avantajsağlamaktadır. Bu çalışmada Eşme/Uşak bölgesi alkali kaynaklarının Çine/AydınBölgesi sodyum feldispat kaynakları yerine kullanımı araştırılmış ve sırlıporselen karo bünyeleri teknik özellikleri üzerine olan etkileribelirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda; Uşak Seramik standart sırlı porselenkaro bünye kompozisyonunda Çine/aydın bölgesinden temin edilen sodyum feldispatoranı kademeli olarak azaltılarak reçeteden tamamen çıkarılmış ve yerine Eşmefeldispat ilave edilerek bünye reçeteleri oluşturulmuştur. Geliştirilenbünyeler Uşak Seramik endüstriyel rulolu fırınlarında 1210°C’de 51 dakikadapişirilmişlerdir. Geliştirilen bünyelerin fiziksel ve optik özellikleriincelenmiş standart bünye ile karşılaştırılmaları yapılmıştır. Bünyelerin ısılgenleşme katsayıları dilatometre cihazı ile belirlenmiş, mikroyapıları taramalıelektron mikroskobu ile incelenmiştir. Sonuçlara göre, sırlı porselen karobünyelerinde Eşme fedispat kullanımı bünyelerin sinterlenmesini arttırmaktadır.Bünyelerde Çine bölgesi sodyum feldispat kaynağı yerine Eşme feldispatınınkullanımı bünyelerin su emmesini azaltırken pişme küçülmesini arttırmıştır.Bununla birlikte bünye renk değerleri de koyulaşmış, bünyelerin L değeridüşmüştür. Ayrıca Eşme feldispat kullanımyla birlikte bünyelerin ısıl genleşmekatsayısı azalmaktadır. Sonuç olarak porselen karo bünyelerinde pişirimkoşullarının değiştirilmesi (pişirim süre/sıcaklık düşürülmesi) ve/veya bünyekompozisyonunda bazı optimizasyonların yapılmasıyla Çine bölgesifeldispatlarının yerine Eşme feldispatının kullanımının uygun olacağıbelirlenmiştir.

In the production of ceramic porcelain tiles,feldspars are used as fluxing agents. Almost all ceramic factories in Turkeyuse the sources of sodium feldspar in Cine/Aydın Region. The use of roadtransport for the transport of raw materials and hence the high transportationcosts negatively affect the competitiveness of the ceramic sector. Therefore, the use of local raw materials is advantageous for ceramiccompanies. In this study, the usage of Esme/Usak feldsparinstead of sodium feldspar sources of Cine region was investigated and itseffects on the technical properties of glazed porcelain tile bodies weredetermined. For this purpose; sodium feldspar was gradually removed and Esmefeldspar were added to the standard glazed porcelain tilecomposition of Usak Ceramic. The developed bodies were fired in Usak Ceramic industrial roller kilnsat 1210° C for 51 minutes. All technical propertiesof the developed bodies were investigated and compared with the standard body.According to the results, the usage of Esme feldspar instead of sodium feldsparin porcelain tile compositions increases the sintering behaviour of the bodies. The use of Esme feldspar decreased the water absorption of the bodiesand increased firing shrinkage. In addition, the color​​of the bodies became darker and L value of the bodies decreased. The thermalexpansion coefficient of the bodies reduced with the use of Esme feldspar. As aresult, it was determined that the use of Esme feldspar would be suitable for glazedporcelain tiles by adjusting the body composition or the firing conditions.