Montaj hattı besleme esaslı Milk-Run sistemi ile yeni bir matematiksel model yaklaşımı
Montaj hattı besleme esaslı Milk-Run sistemi ile yeni bir matematiksel model yaklaşımı
Yazar: Arık, Oğuzhan Ahmet; Yufka, Pınar Nur
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Industrial Engineering ; Endüstri Mühendisliği ; Montaj hattı dengeleme,montaj hattı besleme,milk run,matematiksel model,yalın üretim

Günümüzde, artan rekabet koşulları nedeniyle hem üretim hem de hizmet sektöründe katma değeri olmayan işlerden uzaklaşmayı amaçlayan yalın üretim felsefesi yaygınlaşmıştır. Yalın üretim, temelinde gereksiz hareketler ve taşıma süreçlerinden kurtulmayı hedefler. Müşterinin talep ettiği ürünü kaliteli, zamanında ve düşük maliyetle üretebilmek için montaj hatlarına ihtiyaç duyulan parçaların hat besleme süreciyle taşınması gerekmektedir. Bu süreç, tesis içi lojistik olarak adlandırılmaktadır. Tesis içi lojistik, planlama, çizelgeleme ve zamanında üretim ile büyük ölçüde iyileştirilebilir. Montaj hatlarına besleme yapılırken, katma değeri olmayan işlerin ortadan kaldırılması, düşük maliyetle ve kısa sürede hat başında en az stokla üretim yapılması önemlidir. Bu çalışmada, iki adet montaj hattı bulunan ve çeşitli derin dondurucular üreten bir fabrikanın montaj hatları ve bu hatların beslenmesi incelenmiştir. Müşteri talepleriyle ürün çeşitliliği artan bu fabrikada, malzeme çeşitliliği de oldukça fazladır. Çalışma kapsamında, gereksiz malzeme taşıma probleminin iki aşamalı olduğu tespit edilmiştir. Birinci aşamada, malzemeler hammadde depodan forklift veya transpalet ile taşınmaktadır. İkinci aşamada ise, tesis içindeki yan birimlerden yine forklift veya transpalet ile taşınmaktadır. Bu taşıma esnasında zaman kaybı oldukça fazladır ve bu durum üretimi olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca, malzemelerin montaj hatlarına yeterli miktarda taşınması gerekmektedir. Plansız taşıma, ihtiyaç miktarlarından daha fazla veya daha az stok ile çalışmayı ve bu nedenle hatlarda dengesizliklere yol açabilmektedir. Bu tez çalışmasında, çok ürünlü montaj hatlarının dengelenmesi ile eş zamanlı olarak hatların beslenmesini de dikkate alan bir karma tam sayılı matematiksel model önerilmiştir. Önerilen model, derin dondurucu üretimi gerçekleştiren Kayseri Sersim firmasında uygulanmıştır. Bu model, tesis içi lojistik süreçlerinin iyileştirilmesi ve üretim hatlarındaki verimliliğin artırılması amacıyla geliştirilmiştir.

Günümüzde, artan rekabet koşulları nedeniyle hem üretim hem de hizmet sektöründe katma değeri olmayan işlerden uzaklaşmayı amaçlayan yalın üretim felsefesi yaygınlaşmıştır. Yalın üretim, temelinde gereksiz hareketler ve taşıma süreçlerinden kurtulmayı hedefler. Müşterinin talep ettiği ürünü kaliteli, zamanında ve düşük maliyetle üretebilmek için montaj hatlarına ihtiyaç duyulan parçaların hat besleme süreciyle taşınması gerekmektedir. Bu süreç, tesis içi lojistik olarak adlandırılmaktadır. Tesis içi lojistik, planlama, çizelgeleme ve zamanında üretim ile büyük ölçüde iyileştirilebilir. Montaj hatlarına besleme yapılırken, katma değeri olmayan işlerin ortadan kaldırılması, düşük maliyetle ve kısa sürede hat başında en az stokla üretim yapılması önemlidir. Bu çalışmada, iki adet montaj hattı bulunan ve çeşitli derin dondurucular üreten bir fabrikanın montaj hatları ve bu hatların beslenmesi incelenmiştir. Müşteri talepleriyle ürün çeşitliliği artan bu fabrikada, malzeme çeşitliliği de oldukça fazladır. Çalışma kapsamında, gereksiz malzeme taşıma probleminin iki aşamalı olduğu tespit edilmiştir. Birinci aşamada, malzemeler hammadde depodan forklift veya transpalet ile taşınmaktadır. İkinci aşamada ise, tesis içindeki yan birimlerden yine forklift veya transpalet ile taşınmaktadır. Bu taşıma esnasında zaman kaybı oldukça fazladır ve bu durum üretimi olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca, malzemelerin montaj hatlarına yeterli miktarda taşınması gerekmektedir. Plansız taşıma, ihtiyaç miktarlarından daha fazla veya daha az stok ile çalışmayı ve bu nedenle hatlarda dengesizliklere yol açabilmektedir. Bu tez çalışmasında, çok ürünlü montaj hatlarının dengelenmesi ile eş zamanlı olarak hatların beslenmesini de dikkate alan bir karma tam sayılı matematiksel model önerilmiştir. Önerilen model, derin dondurucu üretimi gerçekleştiren Kayseri Sersim firmasında uygulanmıştır. Bu model, tesis içi lojistik süreçlerinin iyileştirilmesi ve üretim hatlarındaki verimliliğin artırılması amacıyla geliştirilmiştir.