KÜRESELLEŞME SONRASI ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİNE BİR ÖRNEK: BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ
KÜRESELLEŞME SONRASI ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİNE BİR ÖRNEK: BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ
Yazar: Aslan, Mehmet
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: belirli süreli,belirsiz süreli,iş sözleşmesi

Bu çalışmada Belirli süreli iş sözleşmesinin ne olduğu, benzer sözleşmelerden farkları, sözleşmelerin hangi şekillerde yapıldığı, sözleşme yapabilme sınırları ve sözleşmenin sonuçları hakkında genel bilgilere değinilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinde iş sözleşmesi iş ilişkisiyle kurulmaktadır. İş sözleşmesi yapılırken taraflar aralarında ki ilişkiyi bir süreye bağlayabilecekleri gibi, böyle bir sürede öngörülmeyebilir. Bu durumda da ortaya Belirli veya Belirsiz Süreli iş sözleşmesi çıkmış olur.Belirli süreli iş sözleşmesi, yapılacak bir işin belirli bir sürede gün, hafta ay, yıl gibi yapılacak olan işlerin bitim tarihinin belirlenmesi ile söz konusu olacaktır. Haklı sebeplerin varlığı halinde belirli süreli iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi Türk Borçlar Kanunun hükümlerine tabi olması ile belirsiz süreli iş sözleşmelerinin süresi ise iş kanunu hükümlerinin uygulanmasıyla oluşmaktadır. Belirli süreli iş sözleşmesinin süresi kural olarak Türk Borçlar Kanununa göre sona erdirilmektedir. Bundan dolayıdır ki, taraflara bildirimde bulunulmasına gerek bulunmamaktadır. Lâkin taraflar bu sözleşmeyi yaparken sözleşmeye bildirim şartı koyabilmektedirler.Belirli sürenin sona ermesiyle taraflar aralarındaki ilişkiyi devam ettirmelerinde sözleşmenin uzaması durumunda herhangi bir irade beyanının bulunmasına gerek yoktur. Lâkin sözleşmede bildirim süresi bulunması ve buna karşıda uyulmaması durumunda sözleşmenin yenilenme durumu ortaya çıkacaktır. İşverenlerin işçilerin yıllık ücretli izin ya da kıdem tazminatı haklarına engel olmak için belirli süreli iş sözleşmelerine başvurdukları görülmektedir. İşverenlerin işçilerin bu haklarını almalarına engel olmaması için savunulan öğretideki çözüm ise kanuni düzenleme olmuştur. Birden fazla yapılan iş sözleşmelerinde ise bu kanuni düzenleme ile tek bir iş sözleşmesi varlığı doğmuştur ve yapılan sözleşmeler belirli süreli iş sözleşmesi olarak varlığını koruyacaktır.

Bu çalışmada Belirli süreli iş sözleşmesinin ne olduğu, benzer sözleşmelerden farkları, sözleşmelerin hangi şekillerde yapıldığı, sözleşme yapabilme sınırları ve sözleşmenin sonuçları hakkında genel bilgilere değinilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinde iş sözleşmesi iş ilişkisiyle kurulmaktadır. İş sözleşmesi yapılırken taraflar aralarında ki ilişkiyi bir süreye bağlayabilecekleri gibi, böyle bir sürede öngörülmeyebilir. Bu durumda da ortaya Belirli veya Belirsiz Süreli iş sözleşmesi çıkmış olur.Belirli süreli iş sözleşmesi, yapılacak bir işin belirli bir sürede gün, hafta ay, yıl gibi yapılacak olan işlerin bitim tarihinin belirlenmesi ile söz konusu olacaktır. Haklı sebeplerin varlığı halinde belirli süreli iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi Türk Borçlar Kanunun hükümlerine tabi olması ile belirsiz süreli iş sözleşmelerinin süresi ise iş kanunu hükümlerinin uygulanmasıyla oluşmaktadır. Belirli süreli iş sözleşmesinin süresi kural olarak Türk Borçlar Kanununa göre sona erdirilmektedir. Bundan dolayıdır ki, taraflara bildirimde bulunulmasına gerek bulunmamaktadır. Lâkin taraflar bu sözleşmeyi yaparken sözleşmeye bildirim şartı koyabilmektedirler.Belirli sürenin sona ermesiyle taraflar aralarındaki ilişkiyi devam ettirmelerinde sözleşmenin uzaması durumunda herhangi bir irade beyanının bulunmasına gerek yoktur. Lâkin sözleşmede bildirim süresi bulunması ve buna karşıda uyulmaması durumunda sözleşmenin yenilenme durumu ortaya çıkacaktır. İşverenlerin işçilerin yıllık ücretli izin ya da kıdem tazminatı haklarına engel olmak için belirli süreli iş sözleşmelerine başvurdukları görülmektedir. İşverenlerin işçilerin bu haklarını almalarına engel olmaması için savunulan öğretideki çözüm ise kanuni düzenleme olmuştur. Birden fazla yapılan iş sözleşmelerinde ise bu kanuni düzenleme ile tek bir iş sözleşmesi varlığı doğmuştur ve yapılan sözleşmeler belirli süreli iş sözleşmesi olarak varlığını koruyacaktır.