Georgizmin Sun Yat-sen ve Tayvan Üzerindeki Etkisi: Arazi Reformunu İvmelendirme ve Ekonomide Dönüşümü Yönlendirme Bakımından Georgist Teorinin Geçerliği
The Impact of Georgism on Sun Yat-sen and Taiwan: The Validity of Georgist Theory in Accelerating Land Reform and Directing Economic Transformation
Yazar: Kızıltepe, Musa
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 50 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Law and Society and Socio-Legal Research ; Hukuk, Toplum ve Sosyo-Yasal Araştırma ; Constitutional and Political Theories ; Anayasa ve Siyasal Kurumlar ; Comparative Political Movement ; Karşılaştırmalı Siyasi Hareketler ; Political Movement ; Siyasal Akımlar ; Intellectual History of Politics ; Siyasi Düşünce Tarihi ; International Politics ; Uluslararası Siyaset ; Georgizm,Sun Yat-sen,Tayvan,Arazi Reformu,Rant Vergilendirme. ; Georgism,Sun Yat-sen,Taiwan,Land Reform,Rent Taxation

Georgizm, liberalizmi süreç içinde kendi özüyle çelişir biçimde arazi ve sermayeyi aynı sınıfta ele alınan üretim faktörleri haline getirdiği için eleştirirken, sosyalizmi de tüm sorunları sermayenin kategorik varlığına bağlayarak üretimde kontrolle ekonomik özgürlüğü ortadan kaldırır bir düzeni hedeflediği için eleştirir. Georgist düşünceye göre, hâkim iktisadi paradigma kapitalizmin ana sorunu, herkese Tanrı/ doğa vergisi müşterek bir varlık olarak bahşedilmiş arazinin değerini ve değer artışlarını bireyin özel mülkiyet hakkının kapsamına alması, bunu kanıksatmasıdır. Georgizmde refahın paylaşımındaki dengesizlik, kalıtsal yoksulluk ve ekonomik sistemin sürdürülemezliğinin nedeni, bireyin bizatihi kendisinin kullanım ihtiyacının ötesinde özel arazi mülkiyetine sahip olabilmesi ve bundan rant elde edebilmesinden kaynaklanmaktadır. Emekle yaratılmayıp hak edilmemiş refahın kaynağı olan rant, üretim ve bölüşüm denkleminden çıkarılırsa olması gereken sosyoekonomik sisteme ulaşılacaktır. Georgizmde arazideki özel mülkiyetin temel varlığı sorun değil, özel mülkiyetin tekelleşmesi ve tekelleştiğinde de hak edilmemiş bir refahın yaratılarak bunun toplumun sınırlı sayıda ferdine özgülenmesi sorundur. Rant vergilendirme aracıyla devlet eline geçirilirse (kamulaştırılırsa) ve buna paralel olarak gerçek ekonomik aktiviteler olan üretim ve ticareti cezalandıran vergiler de ortadan kaldırılırsa, toplumun üretim ve gelişme potansiyeli en üst noktaya çıkacağı gibi başta hakkaniyetsiz gelir dağılımı olmak üzere sosyal sorunların çoğu çözülmüş olacak, ekonomi sürdürülebilir ideal düzenine kavuşacaktır.Georgizm, Çin Cumhuriyeti Devrimi’nin fikri lideri Sun Yat-sen’in benimsediği, devrimin ardından gelecek yeni sosyoekonomik düzenin ilkelerini üzerine kodladığı ve kadrolarına bir düşünsel miras olarak öğrettiği ideolojidir. Cumhuriyet devrimini gerçekleştiren bu kadrolar, liderleri Yat-sen’den öğrendikleri Georgizmi; yeni devletin kurucu hukuku ile mülkiyet ve maliye rejimi tasarımlarından ekonomi politikalarına kadar belirleyici dünya görüşleri haline getirmiş ve gereğini, komünist devrim üzerine tutunamayıp ayrıldıkları ana kara Çin’de olamasa da yeni vatanları Tayvan’da yerine getirmişlerdir. Georgizm, Çin Cumhuriyeti Devrimi’nin kurucu devlet iradesine dönüştürülmüş, Tayvan’ın arazi reformunun ivmelendirilmesinde ve ekonomisinin yapısal dönüşümünde Georgist ilkelerden ilhamla tasarlanan rant vergilendirme politikasına başvurulmuştur. Bu çalışmada, Sun Yat-sen ve Tayvan’ın gelişme serüveni üzerindeki etkisi örnek vaka kabul edilip, arazi reformunu ivmelendirmedeki ve ekonomide dönüşümü yönlendirmedeki işlevlerine bakılarak Georgist teorinin geçerliği incelenmiştir.

While Georgism criticizes liberalism turning land and capital into production factors that are considered in the same class, it also criticizes socialism aiming for a system that eliminates economic freedom through control in production by attributing all problems to categorical existence of capital. According to Georgist thought, the main problem with dominant capitalist economic paradigm is that it includes the value and value increases of land, which are given to everyone as a common asset, within the scope of individual’s right to private property and makes this habitual. In Georgism, the reason for the imbalance in distribution of wealth, hereditary poverty and unsustainability of the economic system stems from the fact that the individual can own private land beyond his own personal use needs and can obtain rent from it. If rent, which is the source of unearned wealth, is removed from the production and distribution equation, the necessary socioeconomic system will be achieved. In Georgism, the fundamental existence of private property in land is not the problem, but the monopolization of it and, when it monopolized, the creation of unearned wealth and its allocation to a limited number of society members is. If rent is captured by the state through taxation, the production and development potential of society will be maximized, most of the social problems will be solved, and the economy will reach it’s ideal sustainable order.Georgism is the ideology adopted by Sun Yat-sen, the intellectual leader of Republic of China Revolution, which he codified the principles of new socioeconomic order that would follow the revolution and taught it to his followers as intellectual legacy. Yat-sen followers, who carried out the revolution, made Georgism their determining worldview, and from the founding law of new state and the property and fiscal regime designs to economic policies, they fulfilled the necessary obligations in their new homeland Taiwan, although not in mainland China, where they left after failing to hold on to communist revolution. Georgism was transformed into the founding state will of the Republic of China, and a rent taxation policy inspired by Georgist principles was used in acceleration of Taiwan’s land reform and structural transformation of it’s economy. In this study, the validity of the Georgist theory is examined by considering it’s influence on Sun Yat-sen and Taiwan’s development adventure as case study by examining its functions in accelerating land reform and directing transformation in the economy.