hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Koruge boruların zemin yükleri altında tasarımları ve boru yataklamasının tasarıma etkisi
Design of corrugated pipes under ground loads and evaluation of the effect of pipe bedding on the design
Yazar: Saka, Fatih; Ortakcı, Taha
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Boru yataklama faktörü,Koruge boru,Zemin yüklerinde boru tasarımı ; Pipe bedding factor,Corrugated pipes,Pipe design on ground loads

Kanalizasyon sistemlerinde kullanılan koruge borular arazi şartları gereği yüksek gömülme derinliğine yerleştirilerek büyük zemin yüklerine maruz kalabilmektedir. Ancak zemin yükleri altındaki boru emniyeti genellikle göz ardı edilmektedir. Zemin yükleri altında koruge boru tasarımında; boruların mukavemeti, boru çevresine yerleştirilen zemin kalitesi ve yerel zemin belirleyici olmaktadır. Koruge borularda geliştirmiş Iowa formülü tasarım hesaplamaları için kullanılmaktadır. Zemin yükleri altında koruge borularda hem yataklama hem de gömlekleme işlemleri tasarımda etkili olmaktadır. Bu çalışmada örnek proje üzerinde riskli olabilecek noktalarda tasarım hesaplamaları yapılmıştır. Çalışmada çeşitli yataklama açılarında, SN 4 ve SN 8 rijitlikteki koruge boruların yük altında tasarımlarını kolaylaştıracak veriler grafiklerle ortaya konulmuştur. Grafikler ile farklı yataklama durumlarında gerekli zemin reaksiyon modülü değerleri elde edilmiştir. Değerler üzerinden gömlekleme zemin malzemesi ve özelliklerinin belirlenmesi gösterilmiştir. Elde edilen veriler karşılaştırıldığında, koruge boru tabanı yataklamanın borunun rijitlik sınıfından daha etkili olabileceği görülmüştür.

Corrugated pipes used in sewage systems can be placed at high burial depths due to field conditions and can be exposed to large ground loads. However, pipe safety underground loads is often overlooked. In corrugated pipe design underground loads; the strength of the pipes, the quality of the soil placed around the pipe and the local soil are decisive and the enhanced Iowa formula is used for calculations. Underground loads, both bedding and covering processes are effective in the design of corrugated pipes. In this study, design calculations were made at the risky points on the sample project. In the study, data that will facilitate the ground load design of SN  4 and SN  8 rigid corrugated pipes at various bedding angles are presented with graphics. With this graphics, soil reaction modules that will occur in different bedding conditions were obtained and it was shown that the covering soil properties were selected according to this value. When the data obtained are compared (evaluated), it is seen that corrugated pipe bedding can be more effective than the stiffness class of the pipe.
Tahıl ve pseudotahıllar’da diyet lifi ve sağlık üzerine etkileri
Dietary fiber and its effects on health in cereals and pseudocereal
Yazar: Cingöz, Ali; Akpinar, Özlem; Sayaslan, Abdulvahit
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Dietary fiber,Cancer,Quinoa,Pseudocereal ; Diyet lifi,Kanser,Kinoa,Pseudotahıl

Diyet lifi, tahıl, meyve ve sebzelerde daha çok bulunan önemli bir gıda bileşenidir. Diyet liflerinde farklı sınıflandırmalar kullanılsa da en sık kullanılanı çözünürlüklerine göre sınıflandırma biçimidir. Diyet lifleri meyve ve sebzeler de bulunmakla birlikte özellikle tahıl (buğday, arpa, yulaf, pirinç, çavdar vb) ve pseudotahıllarda (chia, kinoa, karabuğday, amarant vb) da bol miktarda bulunmaktadır. Günümüzde artan sağlık problemleri ve tüketicilerin fonksiyonel ürünlere yönelmesi diyet lifine olan ilgiyi her geçen gün arttırmaktadır. Yapılan epidomiyolojik çalışmalar tahıl ve pseudotahıllarda bulunan çözünür ve çözünmez diyet liflerinin kroner kalp hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite, çeşitli kanser türlerine yakalanma risklerini düşürdüğünü göstermektedir. Bu çalışmada tahıl ve pseudotahıllarda bulunan diyet lifleri ve bunların sağlık üzerine etkileri irdelenmiştir.

Dietary fiber is an important food component found mostly in grains and fruits and vegetables. Although different classifications are used for dietary fibers, the most frequently one used is according to their solubility. Although dietary fibers are also found in fruits and vegetables, they are especially abundant in cereals (wheat, barley, oats, rice, rye, etc.) and pseudocereals (chia, quinoa, buckwheat, amarant, etc.). Today, increasing health problems and consumers' tendency to functional products increase the interest in dietary fiber day by day. Epidemiological studies show that soluble and insoluble dietary fibers found in cereals and pseudocereals reduce the risks of coronary heart diseases, type 2 diabetes, obesity, and various types of cancer. In this study, dietary fibers in cereals and pseudocereals and their effects on health are investigated.
Aras Vadisi’nde yetişen yerel şeftali genotiplerinde (Prunus persicaL.) varyasyonun değerlendirilmesi
Evaluation of variation local peaches (Prunus persica L.) genotypes grown in Aras Valley
Yazar: Altay, Kezban; Pehluvan, Mücahit; Aslantaş, Rafet
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Aras Valley,Multivariate analysis,Peach germplasm ; Aras Vadisi,Çok değişkenli analizler,Şeftali genetik kaynağı

Bu çalışma Aras Vadisinde Zeferan ve Ağşeftali yerel isimleri ile bilinen iki şeftali populasyonu içerisinden daha önce seçilmiş 38 genotip ve iki standart çeşide ait meyvelerin bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerini içeren toplamda 13 kantitatif karakter bakımından genotipler arasındaki farklılık, benzerlik ve varyasyonun belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Bunun için temel bileşenler (PCA) ve kümeleme analizi kullanılmıştır. PCA sonucunda ilk dört faktör genotipler arasında toplam varyasyonun % 79.89’nu oluşturmuştur. Kümeleme analizinde ise şeftali genotiplerinin 5 grupta sınıflandığı saptanmıştır. Bölgede meyve özellikleri bakımından şeftali genetik kaynaklarının değerlendirildiği bu çalışma ile meyve ıslahçıları için önemli bilgiler üretildiği düşünülmektedir.

This study was carried out with the aim of determining the differences, similarities and variations in terms of some physical and chemical properties including 13 quantitative characters between 38 peach genotypes pre-selected from two native peach populations called as “Zeferan” and “Ağşeftali” and two standard cultivars in Aras Valley. Principal component (PCA) and cluster analysis were performed for this purpose. PCA showed the first four principal component made up 79.89% of total multivariate variation between genotypes. Cluster analysis illustrated genotypes divided into 5 groups. It is considered that this work evaluating the peach population in point of some fruit traits in the region, has produced important information for fruit breeders.
Betonda atık vermikülit kullanımının betonun mineralojik ve kimyasal yapısına olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of using waste vermiculite in concrete on the mineralogical and chemical structure of concrete
Yazar: Kalem, Merve; Harmancı, Fatma Nur
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Aggregate,Waste vermiculite,Concrete,FTIR,SEM-EDS,XRD ; Agrega,Atık vermikülit,Beton,FTIR,SEM-EDS,XRD

Günümüzde atık maddelerin geri kazanılarak yapı malzemeleri içerisinde kullanımı ile ilgili yeni yaklaşımlar meydana gelmektedir. Bu atıkların yeniden kullanımı ile önemli çevresel problemlerin önüne geçilmekle birlikte yapı malzemelerinin üretiminde kullanılacak ham maddelerden de tasarruf edilmektedir. Buradan hareketle bu çalışma kapsamında önemli bir çevresel sorun olan ve henüz bir değerlendirme alanı bulamamış olan atık vermikülit madeninin beton içerisinde agrega yerine değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda ince agrega ile yer değiştirilen atık vermikülitin (AVK) karakterizasyonu ve elde edilen beton örneklerinin kimyasal ve mineralojik bileşimleri SEM-EDS, FTIR ve XRD analizleri ile ortaya koyularak betonun yapısında meydana gelen kimyasal ve mineralojik değişimler betonun basınç dayanımı ile ilişkilendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre atık vermikülit dozunun artışı ile birlikte beton basınç dayanımında meydana gelen düşüşler ve betonun kimyasal yapısında görülen bağlanmış fonksiyonel O-H grupları, beton karışımının fazladan su ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Ancak elde edilen sonuçlar neticesinde düşük dozlarda atık vermikülit içeren betonların basınç dayanımının önemli olmadığı yapısal alanlarda da kullanılabilir olduğu görülmüştür.

Today, new approaches are emerging regarding the recycling of waste materials and their use in building materials. With the reuse of these wastes, important environmental problems are avoided and the raw materials to be used in the production of building materials are also saved. From this point of view, within the scope of this study, it is aimed to evaluate the waste vermiculite mine, which is an important environmental problem and has not yet found an evaluation area, instead of aggregate in the concrete. In this context, the characterization of waste vermiculite (AVK) replaced with fine aggregate and the chemical and mineralogical compositions of the obtained concrete samples were revealed by SEM-EDS, FTIR and XRD analyzes, and the chemical and mineralogical changes in the structure of the concrete were associated with the compressive strength of the concrete. According to the results obtained, the decrease in the compressive strength of the concrete with the increase of the waste vermiculite dose and the bound functional O-H groups seen in the chemical structure of the concrete show that the concrete mixture needs extra water. However, as a result of the obtained results, it has been shown that concrete containing low doses of waste vermiculite can be used in structural areas where the compressive strength is not important.
Peyzaj uygulamalarında kullanılan bazı çim çeşitlerinde farklı tuz yoğunluklarının çimlenme üzerine etkileri
Effects of different salt concentrations on the germination in some turfgrass varieties used in landscape applications
Yazar: Yeşil, Pervin; Güzel, Mesut; Şengür, Şeyma
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çimlenme,Fizyolojik stres,NaCl,Serin iklim çimleri,Tuzluluk stresi ; Germination,Physiological stress,NaCl,Cool season turf grasses,Salinity stress

Bu çalışma bazı serin iklim çim çeşitlerinin (Lolium perenne Caddieshack, Lolium multiflorum Jivet, Poa pratensis Evora, Festuca rubra Rassinante, Festuca arundinacea Starlet, Festuca ovina Ridu) çimlenme döneminde farklı tuz yoğunluklarına tepkilerini belirlemek amacı ile laboratuvar koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada 0, 30, 60, 90, 120, 150, 180, 210 mM olmak üzere 8 farklı NaCl dozu uygulanmış, çimlenme oranı (%), çimlenme hızı (%), sapçık uzunluğu (cm), kökçük uzunluğu (cm) ve vigor indeksi değerleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda çimlenme oranı, sapçık ve kökçük uzunluklarının 30 mM konsantrasyonlarında arttığı, genel olarak 90 mM dozundan itibaren önemli zararlanmalar ortaya çıktığı gözlenmiştir.  İncelenen tüm özelliklerde Lolium perenne Caddieshack ve Lolium multiflorum Jivet çeşitleri en yüksek ortalama değerleri sergilemiş ve artan tuz dozlarından daha az etkilenmiştir.

This study was conducted in laboratory conditions to determine the response of some cool season turf grass species (Lolium perenne Caddieshack, Lolium multiflorum Jivet, Poa pratensis Evora, Festuca rubra Rassinante, Festuca arundinacea Starlet, Festuca ovina Ridu) to different salt doses during the germination period. In the study, 8 different NaCl doses, 0, 30, 60, 90, 120, 150, 180, 210 mM, were applied, germination rate (%), germination time (%), plumula length (cm), radicula length (cm) and vigor index values were examined. Because of the research, it was observed that the germination rate, plumula and radicula lengths increased at 30 mM concentrations and in general, significant damage occurred after the dose of 90 mM. Lolium perenne Caddieshack and Lolium multiflorum Jivet species showed the highest mean values and were less affected by increasing salt doses in all properties examined.
Hızlı katılaştırma ve mekaniksel alaşımlama yöntemleri ile üretilen Al85Ni5Fe5Nd5 alaşımının yapısal ve ısısal özellikleri
Hızlı katılaştırma ve mekaniksel alaşımlama yöntemleri ile üretilen Al85Ni5Fe5Nd5 alaşımının yapısal ve ısısal özellikleri
Yazar: Gögebakan, Musa
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Hızlı Katılaştırma,Mekaniksel Alaşımlama,Amorf alaşım,Nanokristal

Bu çalışmada, Al85Ni5Fe5Nd5 (at.%) alaşımı hızlı katılaştırma yöntemi ile ince şeritler halinde ve mekaniksel alaşımlama yöntemi ile tozlar halinde elde edilmiştir. Alaşımların morfolojik yapısı, faz tanımlaması,  parçacık boyutu ve parçacıkların dağılımı gibi yapısal özellikleri X-ışını difraksiyonu (XRD) ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak incelenmiştir. Alaşımların kristalleşme sıcaklıkları, aktivasyon enerjisi ve faz dönüşüm sıcaklıkları gibi ısısal özellikleri diferansiyel taramalı kalorimetre (DSC) ile incelenmiştir. Hızlı katılaştırma metodu ile üretilen şeritler amorf yapıda, mekaniksel alaşımlama metodu ile üretilen tozlar ise nanokristal yapıda elde edilmiştir. XRD sonuçları, 200 saatlik alaşımlama işleminden sonra toz alaşımların kristal boyutlarının 15 nm' nin altına düştüğünü ve Al3Ni ve Al18Nd3 gibi fazların nanokristal yapıda oluştuğunu göstermiştir. Amorf alaşımların aktivasyon enerjisi Kissinger metodu ile hesaplanmıştır. Amorf alaşımın birinci kristalleşme pikinin başlama sıcaklığı için aktivasyon enerjisi 482 kJ/mol olarak hesaplandı. Bu çalışma amorf alaşım üretmek için hızlı katılaştırma, nanokristal alaşım üretmek için mekaniksel alaşımlama metodunun uygun olduğunu göstermiştir.

Bu çalışmada, Al85Ni5Fe5Nd5 (at.%) alaşımı hızlı katılaştırma yöntemi ile ince şeritler halinde ve mekaniksel alaşımlama yöntemi ile tozlar halinde elde edilmiştir. Alaşımların morfolojik yapısı, faz tanımlaması,  parçacık boyutu ve parçacıkların dağılımı gibi yapısal özellikleri X-ışını difraksiyonu (XRD) ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak incelenmiştir. Alaşımların kristalleşme sıcaklıkları, aktivasyon enerjisi ve faz dönüşüm sıcaklıkları gibi ısısal özellikleri diferansiyel taramalı kalorimetre (DSC) ile incelenmiştir. Hızlı katılaştırma metodu ile üretilen şeritler amorf yapıda, mekaniksel alaşımlama metodu ile üretilen tozlar ise nanokristal yapıda elde edilmiştir. XRD sonuçları, 200 saatlik alaşımlama işleminden sonra toz alaşımların kristal boyutlarının 15 nm' nin altına düştüğünü ve Al3Ni ve Al18Nd3 gibi fazların nanokristal yapıda oluştuğunu göstermiştir. Amorf alaşımların aktivasyon enerjisi Kissinger metodu ile hesaplanmıştır. Amorf alaşımın birinci kristalleşme pikinin başlama sıcaklığı için aktivasyon enerjisi 482 kJ/mol olarak hesaplandı. Bu çalışma amorf alaşım üretmek için hızlı katılaştırma, nanokristal alaşım üretmek için mekaniksel alaşımlama metodunun uygun olduğunu göstermiştir.
Atmosferik basınçta imidazolyum tuzları ile CO2’nin halkalı karbonatlara dönüşümü
Conversion of CO2 to cyclic carbonates by imidazolium salts at atmospheric pressure
Yazar: Aytar, Emine
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Epoksit,Halkalı karbonat,Ilımlı koşullar,İyonik sıvılar,Karbon dioksit ; Epoxide,Cyclic carbonate,Mild conditions,Ionic liquids,Carbon dioxide

Küresel ısınmaya neden olan CO2 doğal olarak bol bulunan, ucuz, genellikle sentez reaksiyonları için yapı taşı olarak kullanılabilen, toksik olmayan karbon (C1) kaynağı ve katma değerli kimyasal olarak bilinen inert bir maddedir. Kinetik eylemsizliği ve termodinamik kararlılığı nedeniyle verimli kullanımı zor olan CO2'nin bir katalizör yardımı ile halkalı karbonatlara dönüşümü en umut verici olan çalışmalardır. Bu nedenle bu çalışmada, 1-bütil-3-metilimidazolyum iyodür ([Bmim]I) ve 1-bütil-3-metilimidazolyum hekzaflorofosfat ([Bmim]PF6) imidazolyum tuzları CO2'nin epoksitler ile halkalı karbonatlara dönüşümünde katalizör olarak kullanılmıştır. Hem yüksek basınç ve yüksek sıcaklık altında hem de atmosferik basınç altında halkalı karbonatlara dönüşüm çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Otoklavda yüksek verim sağlayan iyonik sıvılar atmosferik ortamda da oldukça iyi sonuçlar vermiştir. Atmosferik ortamda sürenin (2 saat ve 24 saat) ve sıcaklığın (60 °C ve 100 °C) etkisi ile optimizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İyonik sıvılar ile katalize edilen bu sürecin, CO2'nin atmosferik ortamda kimyasal dönüşümü için de umut verici olduğu belirlenmiştir.

CO2, which causes global warming, is a naturally abundant, inexpensive, inert substance known as a non-toxic carbon (C1) source and value-added chemical, which can often be used as a building block for synthesis reactions. The conversion of CO2, which is difficult to use efficiently due to its kinetic inertia and thermodynamic stability, to cyclic carbonates with the help of a catalyst are the most promising studies. Therefore, in this study, 1-bütyl-3-methylimidazolium iodide ([Bmim]I) and 1-bütyl-3-methylimidazolium hexafluorophosphate ([Bmim]PF6) imidazolium salts were used as catalysts in the conversion of CO2 into cyclic carbonates with epoxides. Conversion studies to cyclic carbonates were carried out under both high pressure and high temperature and atmospheric pressure. Ionic liquids, which provide high efficiency in the autoclave, also gave very good results in the atmospheric ambient. Optimization studies were carried out with the effect of time (2 hours and 24 hours) and temperature (60 °C and 100 °C) in the atmospheric ambient. It has been determined that this process, catalyzed by ionic liquids, is also promising for the chemical conversion of CO2 in the atmospheric ambient.
ISO 22000 Gıda güvenliği yönetim sisteminin çay fabrikalarındaki uygulanabilirliği
Applicability of ISO 22000 food safety management system in tea factories
Yazar: Dilek, Cemal; Üçüncü, Osman
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Tea factory,Food safety,ISO 22000,Quality ; Çay fabrikası,Gıda güvenliği,ISO 22000,Kalite

Günümüz çay tüketicilerinin bilinçli ve seçici olmasından dolayı çay fabrikaları, yaş çay alımından paketlemeye kadar geçen süreçte belirli standartlar dahilinde kalite, hijyen ve gıda güvenliğini daha da ön plana çıkarmaktadırlar. Bu süreçte çay fabrikalarının kalite ve hijyen sorumlularına önemli görevler düşmektedir. Bu çalışmada ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemine sahip Trabzon, Giresun ve Rize’de bulunan çay fabrikalarına yönelik, ISO standartlarının uygulanabilirliği analiz edilmiştir. Nitel araştırma desenine sahip bu çalışmada, ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi belgesi olan üç fabrikanın kalite ve hijyen sorumluları ile yarı-yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, işletmelerin gıda güvenliği konusunda bazı problemlerinin olduğu, bu problemlerin çözümü için işletme sahiplerinin öncelikle ISO 22000’in yararlı olduğunun bilincinde olması gerektiği belirlenmiştir. Ayrıca katılım sağlayan işletmelerin ISO 22000 standartlarının uygulama aşamalarında karşılaştığı bazı sorunlar ortaya çıkarılmış ve sistem için gereken kaynakların sağlanması ve eğitim, personel, üretim alanı, depoların yönetimi için ihtiyaç duyulan yapı kurulması ile ISO 22000 sistemlerinin çay fabrikalarında uygulanabilir ve faydalı olduğu sonucuna varılmıştır.

Because of that today’s tea consumers are conscious and selective, it is observed that tea factories emphasize quality, hygiene and food safety from purchasing fresh tea to packaging, and they do these according to certain standards. Quality and hygiene officers take on important duties in this process. In this study, the applicability of ISO standards for tea factories in Trabzon, Giresun and Rize with ISO 22000 Food Safety Management System was analyzed. This study has a qualitative research design, and semi-structured interviews were conducted with the quality and hygiene managers of three factories with ISO 22000 Food Safety Management System certificate. The obtained data were analyzed using the content analysis method. As a result, it has been determined that factories have some problems about food safety, and in order to solve these problems, factory owners must first fully believe that ISO 22000 is beneficial. Additionally, some problems encountered by the participating enterprises during the implementation stages of ISO 22000 standards were revealed and it was concluded that ISO 22000 systems are applicable and beneficial in tea factories when the necessary resources for the system are provided and the necessary structure for training, personnel, production area and warehouse management is established.
Bir yazılım ürününün hata ayıklama ve test etme maliyetleri için bir geometrik süreç yaklaşımı
A geometric process approximation for debugging and testing costs of a software product
Yazar: Pekalp, Mustafa Hilmi; Aydoğdu, Halil
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Geometric process,Debugging cost,Moment functions,Testing cost ; Geometrik süreç,Hata ayıklama maliyeti,Moment fonksiyonları,Test etme maliyeti

Bu çalışmada, bir yazılım ürününün hata ayıklama ve test etme maliyetlerinin hesaplanması amacıyla geometrik süreç (GS) modeli ele alınacaktır. GS model varsayımı altında, yazılım ürününün hata ayıklama ve test etme maliyetleri GS’nin birinci ve ikinci moment fonksiyonlarına bağlı olarak elde edilmektedir. Bu durumda, maliyetlerin hesaplanabilmesi için sürecin birinci ve ikinci moment fonksiyonlarının değerlerinin bilinmesi gerekmektedir. Aynı zamanda, moment fonksiyonlarının hesabı da hem GS'nin ilk olay zamanının dağılımına hem de model ve dağılım parametrelerinin tahminlerine bağlıdır. Bu çalışmada, gerçek zamanlı bir komut ve kontrol sisteminin 136 hata zamanını içeren veri kümesi için hata ayıklama ve test etme maliyetleri hesap edilecektir. İlgili veri kümesi için daha önceki çalışmalarda ilk olayın gerçekleşme zamanı gamma dağılımına sahip olan bir GS’nin model olarak önerilebileceği gösterilmiştir. Bu nedenle, gamma dağılımı varsayımı altında model parametrelerinin en çok olabilirlik tahminleri elde edilmektedir. Model parametrelerinin tahmin değerleri kullanılarak GS’nin birinci ve ikinci moment fonksiyonları, bu fonksiyonlar için önerilen sayısal yöntemler yardımıyla hesaplanmaktadır. Son olarak, veri kümesi için hata ayıklama ve test etme maliyetleri elde edilmektedir.

In this study, the geometric process (GP) model is considered in order to calculate the debugging and testing costs of a software product. Under the assumption of the GP model, the debugging and testing costs of the software product are obtained depending on the first and second moment functions of the GP. It is observed that the values of the first and second moment functions of the process must be known in order to calculate the debugging and testing costs. At the same time, the calculation of moment functions also depends on both the distribution of the first interarrival time of the GP and the estimates of the model and distribution parameters. In this study, the proposed debugging and testing costs are calculated for the data set containing 136 failure times of a real-time command and control system. For this dataset, it has been shown in previous studies that the GP with gamma distribution can be proposed as a model. Under gamma distribution assumption, the maximum likelihood estimates of the model parameters are obtained. Using the estimates of the model parameters, the first and second moment functions of the GP are calculated with the help of the numerical methods proposed for these functions. Finally, the debugging and testing costs are obtained for the data set.