Modernleşme Sürecinde Kızların Eğitimi Için Mimarlık: Kız Enstitüleri
Architecture for Girls’ Education During the Modernization Period: Girls’ Institutes
Yazar: Özal, Gizem
Dergi: Art-Sanat No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Kız Enstitüsü,Kadın Eğitimi,Erken Cumhuriyet Dönemi Mimarlığı,Modernleşme,Girls Institute,Women’s Education,Early Republican Architecture,Modernization,History of Architecture ; Girls Institute,Women’s Education,Early Republican Architecture,Modernization,History of Architecture

Erken Cumhuriyet döneminde modernleşme hareketleri kapsamında önem verilen alanlardan biri kadının eğitimidir. Kadınların modern hayata uyumu, batı medeniyeti ile milli kimliği bir araya getirecek kız enstitüleri aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Ernst Egli ve Bruno Taut gibi yabancı mimarların da tasarladığı bu binalar modernleşme sürecini desteklemiştir.Bu çalışmada, Erken Cumhuriyet Dönemi modern mimarlığın ve eğitim kurumlarının Türkiye’deki örnekleri olarak kız enstitüleri ele alınmıştır. Kız enstitüleri üzerinden mimari bir okuma yapılmıştır. Çalışma kapsamında Ankara, Afyon, Bursa, İzmir ve Manisa’da bulunan toplam beş okul incelenmiştir. Çalışmanın amacı, kız enstitülerinin kuruluş amaçlarının ve eğitim programlarının incelenmesi, okulların mimari özelliklerinin ve mevcut durumlarının belgelenmesidir. Bu okulların, konum, plan, cephe ve yapım sistemi parametreleri kullanılarak mimari özelliklerinin benzerlik ve farklılıkları üzerinden değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Kız enstitülerinin eğitim programı ve inşa edilen okulların sahip olduğu mimari dilin modern mimarlığa katkıları üzerinden tartışma zemini oluşturulmuştur. Günümüzde aynı şekilde mesleki eğitim vermeye devam eden veya işlev değiştiren bu binaların mimari kimliklerin korunması ve uygun müdahaleyle doğru bir şekilde kullanılması önemlidir.

One of the instruments of the modernization project in Türkiye’s Early Republican Period involved women’s education. Women’s social transformation was achieved through the girls’ institutes that would combine Western civilization with national identity. These buildings were designed by foreign architects such as Ernst Egli and Bruno Taut and promoted modernization. This study focuses on girls’ institutes as examples of modern architecture and educational institutions in Türkiye during the Early Republican Period. By focusing on the architecture of the Early Republican Period, the study does an architectural observation through girls’ institutes. Within this context, the study examines a total of five separate schools in Ankara, Afyon, Bursa, Izmir, and Manisa. The aims of the study are to examine the founding purposes and curricula of these girls’ institutes, to document their architectural features and current conditions, and to evaluate the similarities and differences of these institutes’ architectural features by utilizing the parameters of location, plan, facade and construction system. The study utilizes the curricula of the girls’ institutes and the contribution from the architectural language of the schools to modern architecture as a basis for discussion. The girls’ institutes provide solid evidence of the image and role of women and the efforts made toward women’s education. Preserving the architectural identities of these buildings and benefitting from them properly with appropriate interventions are crucial, whether for having them continue to provide vocational education or for changing their function.