Türkiye su ürünleri endüstrisinin rekabet gücünün değerlendirilmesi
Evaluation of competitiveness power of fishing and aquaculture industry in Turkey
Yazar: Yıldırım, Çağatay; Türkten, Hatice; Ceyhan, Vedat
Dergi: Su Ürünleri Dergisi, Vol. 39 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Fisheries Management ; Balıkçılık Yönetimi ; Fishing and aquaculture,competitiveness,Balassa index,total factor productivity,data envelopment analysis,Malmquist index,Turkey ; Su ürünleri sektörü,rekabet gücü,Balassa index,toplam faktör verimliliği,veri zarflama yöntemi,Malmquist verimlilik indeksi,Türkiye

Türkiye su ürünleri sektöründe girdi ve ürün piyasaları, tüketim karakteristikleri, üretim, pazarlama ve dağıtım konuları ile birlikte arz ve değer zinciri hakkında önemli düzeyde veri ve bilgi eksikliği vardır. Söz konusu veri eksikliğini azaltmak için bu araştırmada Türkiye su ürünleri endüstrisinin rekabet gücünün belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünden (FAO) elde edilmiştir. Su ürünleri üretimi ve ticaretiyle ilgili değişkenlere ait 1976-2020 yıllarını kapsayan zaman serisi verileri kullanılmıştır. Türkiye su ürünleri sektörünün rekabet gücü Balassa indeksi, toplam faktör verimliliği ve maliyetler dikkate alınarak ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçları, Türkiye’de su ürünleri işletmelerinin küçük ölçekli olduğunu, teknolojik imkanlarının yetersiz kaldığını ve finansman sorunları bulunduğunu göstermiştir. Türkiye su ürünleri endüstrisinin rekabet gücünü gösteren açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük (RCA) değeri dünyaya karşı 0.65, AB ülkelerine karşı ise 1.86’dır. Türkiye’nin dünyada rekabet gücü düşük düzeydedir ancak AB ülkelerine karşı mukayeseli üstünlüğü vardır. Türkiye su ürünlerinde arz zinciri vardır, fakat değer zinciri tam olarak oluşturulamamıştır. Türkiye’nin su ürünleri sektöründe arzu edilen yere gelinebilmesi için su ürünleri üretim ve verimliliğinin artırılması, üretim aşamasından itibaren piyasa ile kuvvetli iletişim ve etkileşimde olunması, avcı ve yetiştiriciler ile birlikte arz zincirindeki aktörlerin fiyat eğilimleri, tüketici istek ve ihtiyaçları konusunda farkındalık sahibi olması, üretim ve dağıtımda modern teknolojilerin kullanılması ve yayım/eğitim faaliyetlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi önemlidir. Türkiye su ürünleri sektöründe ihracat imkânları ve rekabet gücünün artırılması için kalite standartlarının uluslararası düzeyde olması sağlanmalıdır.

There has been a significant lack of data on product and input markets, aquaculture consumption characteristics, production, distribution and marketing issues, and supply and value chain in Turkish fishing and aquaculture sectors. Therefore, the study examined the competitiveness of the Turkish aquaculture industry. Time series data belonging the time period of 1976-2020 gathered from Food and Agriculture Organization (FAO), World Trade Organization and Turkish Statistical Institute (TURKSTAT) were used in the study. In the research, the competitiveness of the Turkish fishing and aquaculture sector has been explored by using the Balassa index, total factor productivity and production costs. The research results show that the fisheries in Turkey are small-scale, technological level are insufficient and there are financial problems. Based on the revealed comparative advantage (RCA) values of the world and EU, which are 0.65 and 1.86, respectively, Turkey 's has competitive power over EU countries, while the reverse is the case for the world. Although fisheries supply chain has been established in Turkey, the value chain has not yet been fully established and activated. The study suggests increasing the efficiency in aquaculture production, having a strong interaction with the market during the production phase, having a high awareness of the price trends and consumer needs throughout the supply chain, using modern production and distribution technologies, and developing effective extension/education activities to reach the desired point in the Turkish aquaculture sector. Quality standards should be at the international level to increase export opportunities and competitiveness of Turkish aquaculture sector.