hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ayasofya’nın Tekrar Camiye Dönüştürülmesi Meselesi ve Fetih Kutlamaları (1950-1970)
Ayasofya’nın Tekrar Camiye Dönüştürülmesi Meselesi ve Fetih Kutlamaları (1950-1970)
Yazar: İşler, Ahmet
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Ayasofya,,Fetih Kutlamaları,Muhafazakarlık

İstanbul’un fethinin sembolü ve Fatih’in emaneti olarak görülen Ayasofya Camii, 24 Kasım 1934’te Bakanlar Kurulu Kararı ile müzeye dönüştürülmüştür. Bu durum muhafazakâr, milliyetçi ve İslamcı kesimleri derinden etkileyen bir hadisedir. Özellikle Tek Parti döneminden sonra müzeye dönüştürülen Ayasofya’nın tekrar ibadete açılması için bir mücadele verildiği görülmektedir. Bu çalışmada 1950-1970 yılları arasında daha çok muhafazakâr/İslamcı düşünürlerin ortaya koyduğu mücadele ele alınmıştır. Yine Ayasofya ile bağlantılı ve Ayasofya meselesini her seferinde gündeme getiren İstanbul’un fethi yıldönümü bağlamında konu irdelenecektir. Ayasofya’nın bir iç mesele olduğu gibi dış politika konusu olduğu da göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır. Burada temel referans kaynağı söz konusu kesimlerin çıkarttığı gazete ve dergiler olacaktır.

İstanbul’un fethinin sembolü ve Fatih’in emaneti olarak görülen Ayasofya Camii, 24 Kasım 1934’te Bakanlar Kurulu Kararı ile müzeye dönüştürülmüştür. Bu durum muhafazakâr, milliyetçi ve İslamcı kesimleri derinden etkileyen bir hadisedir. Özellikle Tek Parti döneminden sonra müzeye dönüştürülen Ayasofya’nın tekrar ibadete açılması için bir mücadele verildiği görülmektedir. Bu çalışmada 1950-1970 yılları arasında daha çok muhafazakâr/İslamcı düşünürlerin ortaya koyduğu mücadele ele alınmıştır. Yine Ayasofya ile bağlantılı ve Ayasofya meselesini her seferinde gündeme getiren İstanbul’un fethi yıldönümü bağlamında konu irdelenecektir. Ayasofya’nın bir iç mesele olduğu gibi dış politika konusu olduğu da göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır. Burada temel referans kaynağı söz konusu kesimlerin çıkarttığı gazete ve dergiler olacaktır.
Cezaevlerindeki  İntihar Davranışlarında  Bir Risk Faktörü Olarak  Madde ve Alkol Bağımlılığı
Cezaevlerindeki  İntihar Davranışlarında  Bir Risk Faktörü Olarak  Madde ve Alkol Bağımlılığı
Yazar: Akın, Mehmet Murat
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: bağımlılık,yoksunluk,intihar,cezaevi,hükümlü ve tutuklu

Amaç: Bu çalışmada, madde ve alkol bağımlılığı olan hükümlü ve tutukluların, cezaevinde yaşadıkları yoksunluk sendromunun intihar davranışı açısından oluşturduğu risk faktörünün belirlenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 2015 yılında 18  ayrı cezaevinde intihar girişiminde bulunan  102 hükümlü ve tutuklu ile  yürütülmüştür. İhtiyaç duyulan veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan ve uygulanan,  hükümlü ve tutukluların intihar girişimi öncesi ve sonrasına yönelik   düşünceleri ile bu kişilere ait sosyo-demografik bilgileri  içeren anket formu ile toplanmıştır.Bulgular: İntihar girişiminde “madde ve alkol yoksunluğunun” etkili olduğu kişilerin oranı % 3,9 oranındadır.Sonuç: Madde ve alkol bağımlılığı olan hükümlü ve tutukluların, yoksunluk sürecinde daha fazla psiko-sosyal  desteğe ihtiyacı olduğu görülmektedir.  Özellikle yoksunluğun ilk döneminde, bireysel ve grup terapileri ile desteklenmesi, gerekmesi durumunda ise  ilaç desteği almalarının,  bu kişilerin intihar davranışından korumada yararlı olacağı düşünülmektedir.

Amaç: Bu çalışmada, madde ve alkol bağımlılığı olan hükümlü ve tutukluların, cezaevinde yaşadıkları yoksunluk sendromunun intihar davranışı açısından oluşturduğu risk faktörünün belirlenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 2015 yılında 18  ayrı cezaevinde intihar girişiminde bulunan  102 hükümlü ve tutuklu ile  yürütülmüştür. İhtiyaç duyulan veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan ve uygulanan,  hükümlü ve tutukluların intihar girişimi öncesi ve sonrasına yönelik   düşünceleri ile bu kişilere ait sosyo-demografik bilgileri  içeren anket formu ile toplanmıştır.Bulgular: İntihar girişiminde “madde ve alkol yoksunluğunun” etkili olduğu kişilerin oranı % 3,9 oranındadır.Sonuç: Madde ve alkol bağımlılığı olan hükümlü ve tutukluların, yoksunluk sürecinde daha fazla psiko-sosyal  desteğe ihtiyacı olduğu görülmektedir.  Özellikle yoksunluğun ilk döneminde, bireysel ve grup terapileri ile desteklenmesi, gerekmesi durumunda ise  ilaç desteği almalarının,  bu kişilerin intihar davranışından korumada yararlı olacağı düşünülmektedir.
Alusi’nin Muhiddin İbn Arabi’ye Ait Bazı Görüşlerinin Tahlili
Analysıs Of Some Opınıons Of Alusı About Muhıddın Ibn Arabı
Yazar: Yolcu, Mehmet; Tokay, Ayşe; Ulaş, Mehmet Ali
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: al-Tafseer,İbn al-Arabi,al-Futuuhat al-Mekkiyye,al-Alusi,Ruh al-Meani ; Tefsir,İbn Arabî,Fütûhât-ı Mekkiyye,Âlûsî,Rûhu’l-Meânî

Bu incelemede müfessir Âlûsî’nin Rûhu’l-Me‘ânî adlı eserinde geçen Muhyiddîn İbn Arabî’ye ait görüşler ele alınmıştır. Âlûsî’nin ele aldığı söz konusu görüşler öncelikle net biçimde ifade edilmeye çalışılmıştır. İhtilaflı meseler söz konusu olduğunda diğer ulemanın bu konudaki düşüncelerine, görüş ve yaklaşımlarına başvurularak konunun künhüne erişilmek istenmiştir. Söz konusu meseleler üzerinde Âlûsî ile İbn Arabî arasında görüş farkı ortaya çıktığında Âlûsî’nin ne tür bir yol izlediği netleştirilmiş ve bu tür durumlarda kullandığı ifadelerin âlimane ve ilim disiplini ile adabı içinde kalıp kalmadığı incelenmiştir. Kimi zaman onun görüşlerine katıldığını bazı konularda da katılmadığı tespit edilmiştir. Bununla beraber her zaman Muhyiddîn İbn Arabî’den saygıyla bahsettiği, onun hakkında olumsuz konuşanlara karşı onu savunduğu müşahede edilmiştir. Bu incelemede Âlûsî için önemli ve muteber olanın cumhur-i ulemanın görüşü olduğu, onların farklı görüşler sergilediği konularda ise İbn Arabî’nin görüşüne yatkın olan tarafı desteklediği ve onu delillendirmeye çalıştığı gözlenmiştir.

In this study, the opinions of Muhyiddînİbn Arabi, mentioned in the book Ruhu'l-Mânî by the commentator Âlûsî, were discussed. The opinions discussed by Alusi were firstly tried to be expressed clearly. In the case of controversial issues, it was attempted to reach the content of the issue by referring to the opinions, views and approaches of other scholars on this issue. When a different point of view arises between Alûsî and Ibn Arabi on these issues, it was clarified what kind of way Âlûsî followed and whether the expressions he used in such cases remained within the discipline of scholarship and science. It was determined that he sometimes agreed with his views and sometimes disagreed with him on some issues. However, it has been observed that he always spoke about Muhyiddîn İbn Arabi with respect and defended him against those who talked negatively about him. In this study, it was observed that what is important and recognised  for Âlûsî was the opinion of most scholars, and that he supported the side which was prone to Ibn Arabi's opinion and tried to prove it as evidence in matters where they displayed different views.
Reichspost Gazetesi Penceresinden Çanakkale Cephesi Haber ve Yorumları: 18 Mart Öncesi Gelişmeler
Reichspost Gazetesi Penceresinden Çanakkale Cephesi Haber ve Yorumları: 18 Mart Öncesi Gelişmeler
Yazar: Karaca, Erdem
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Çanakkale Cephesi,I. Dünya Savaşı,Boğazlar Meselesi,Dış Politika,Basın

Çalışmaya esas olan Reichspost Gazetesi Viyana’da yayımlanmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın önemli cephelerinden birisi olan Çanakkale Cephesi ile ilgili düzenli haber, gözlem ve yorumlara yer vermiştir. Yazılarında özellikle Türk-Alman dostluğunun ve birlikteliğinin gerekliliğine işaret etmiştir. İtilaf devletlerinin yayılmacı politika ve ihtiraslarının büyük savaşın ana unsuru olduğuna dikkatleri çekmiştir. İstanbul ve Çanakkale boğazlarının, Türkler için olduğu kadar, Bulgarlar, Romenler ve Almanlar açısından da kritik öneme sahip olduğu tespitinde bulunulmuştur. İtilaf devletlerinin durdurulması hususunda, boğazların ve İstanbul’un mutlaka muhafaza edilmesi gerektiğinin altı çizilmiştir. Söz konusu devletlerin ittifak halinde hareket ederek, kötü gidişatı bir fırsata çevirmeleri tavsiye edilmiştir.

Çalışmaya esas olan Reichspost Gazetesi Viyana’da yayımlanmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın önemli cephelerinden birisi olan Çanakkale Cephesi ile ilgili düzenli haber, gözlem ve yorumlara yer vermiştir. Yazılarında özellikle Türk-Alman dostluğunun ve birlikteliğinin gerekliliğine işaret etmiştir. İtilaf devletlerinin yayılmacı politika ve ihtiraslarının büyük savaşın ana unsuru olduğuna dikkatleri çekmiştir. İstanbul ve Çanakkale boğazlarının, Türkler için olduğu kadar, Bulgarlar, Romenler ve Almanlar açısından da kritik öneme sahip olduğu tespitinde bulunulmuştur. İtilaf devletlerinin durdurulması hususunda, boğazların ve İstanbul’un mutlaka muhafaza edilmesi gerektiğinin altı çizilmiştir. Söz konusu devletlerin ittifak halinde hareket ederek, kötü gidişatı bir fırsata çevirmeleri tavsiye edilmiştir.
Aile Hekimliği Uygulamasının Tercih Edilmeme Sebepleri: Şanlıurfa İli Örneği
The Reasonsfor Not Preferring Family Medicine Practice: The Case of Şanlıurfa Province
Yazar: Kaya, Mehmet Veysi; Orhan, Mustafa; Sayar, Burak
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Sağlık,Aile Hekimliği,Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri ; Health,Family Medicine,Primary Health Care Services

Birinci basamak sağlık hizmetleri arz ve talebi yıllardır tartışılan bir konu olarak görülmektedir. Bu çalışma, sağlık hizmeti kullanıcılarının birinci basamak sağlık hizmetlerini tercih etmeme sebeplerini ortaya koymak üzere yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanan bu araştırmanın evreni Şanlıurfa’ da ikamet eden 18 yaş ve üzeri bireylerden oluşmakta olup örneklem olarak 384 kişi dahil edilmiş ve 398 kişiye ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Anket formu, demografik bilgi formu ve bireylerin aile hekimlerini tercih etmemelerine yönelik ölçek olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. SPSS 22 tanımlayıcı istatistikler ve analizler ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların %55,8’i kadın; %45,7’si 30-39 yaş aralığında; %44’ü lisans mezunu; %79,4’ü evli ve %66,6’sı memur/işçidir. Demografik özelliklerine göre yapılan analizlerde aile hekimliği tercih etmeme düzeyleri incelendiğinde; cinsiyetine, medeni durumuna, yaşına, mesleğine, bireylerin herhangi bir rahatsızlıkta ilk olarak aile hekimine gitmesine ve aile hekimine sadece ilaç yazdırmak için gitmesine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmasına rağmen yaşına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır.

The supply and demand of primary health care services has been seen as topic that has been discussed for years. This study was conducted to reveal the reasons why health care users do not prefer primary health services. The universe of this research, which is designed in a descriptive and cross-sectional type, consists of 18 age and above people residing in Şanlıurfa and 384 people were included as sample and 398 people were reached. The questionnaire method was used as a data collection tool. The questionnaire consists of two parts: demographic information form and a scale for individuals not top refer family physicians. Data were analyzed by SPSS 22 descriptive statistics. 55.8% of the participants are women; 45.7% of the mare between the ages of 30-39; 44% are undergraduate graduates; 79.4% are married and 66.6% are servants/workers. When the levels of not choosing family medicine are analyzed in the analysis made according to their demographic characteristics; Although there is a statistically significant difference in terms of gender, marital status, age, occupation, individuals first go to the family physician in any illness and going to the family physician to print medicine only, there is no statistically significant difference according to age.
Covid-19 Pandemisinin Girişimcilik Yazınına Yansıması
Covid-19 Pandemisinin Girişimcilik Yazınına Yansıması
Yazar: Sezgin, Oytun
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Girişimcilik,Covid-19,Girişimsel Fırsat,Sosyal Girişimcilik

Covid-19 pandemisi sadece sağlık alanında değil ekonomi ve sosyal anlamda da bir krize dönüşmektedir. Yaşanan gelişmeler girişimcilik faaliyetleri açısından hem fırsat hem de tehdit oluşturması Covid-19 pandemi sürecinde girişimcilik ile ilgili araştırmaların artışına neden olmaktadır. Araştırmanın amacı Covid-19 pandemisi ile girişimcilik olgusunu birlikte değerlendiren yazının konuyu nasıl irdelediğini anlayabilmek ve bu çalışmaları yöntem ve içerik açısından sorgulamaktır. Sistematik yazın taraması olarak gerçekleştirilen çalışmada, taramalar sonucunda 72 bilimsel çalışma tespit edilerek, 10 farklı ölçüt çerçevesinde sınıflandırılmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda, ilgili çalışmaların orijinal makaleye yakın seviyede perspektif/görüş/yorum türünü benimsediği, mikro ile mezo düzeyde çalışmaların makro çalışmalara oranla daha fazla tercih edildiği, araştırma hedefinin betimleyici çalışmalarda yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Girişimcilik alanındaki araştırma nişleri açısından çalışmaların; girişimsel fırsat, işletme kurulumu ve sosyal girişimcilik temalarını tercih ettikleri bulgulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, Covid-19 pandemisi düzleminde girişimcilik araştırmalarının hangi niş alanlara odaklanıldığını ortaya koyarak konuyla ilgili araştırmacılara yol gösterici olacağı umulmaktadır.

Covid-19 pandemisi sadece sağlık alanında değil ekonomi ve sosyal anlamda da bir krize dönüşmektedir. Yaşanan gelişmeler girişimcilik faaliyetleri açısından hem fırsat hem de tehdit oluşturması Covid-19 pandemi sürecinde girişimcilik ile ilgili araştırmaların artışına neden olmaktadır. Araştırmanın amacı Covid-19 pandemisi ile girişimcilik olgusunu birlikte değerlendiren yazının konuyu nasıl irdelediğini anlayabilmek ve bu çalışmaları yöntem ve içerik açısından sorgulamaktır. Sistematik yazın taraması olarak gerçekleştirilen çalışmada, taramalar sonucunda 72 bilimsel çalışma tespit edilerek, 10 farklı ölçüt çerçevesinde sınıflandırılmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda, ilgili çalışmaların orijinal makaleye yakın seviyede perspektif/görüş/yorum türünü benimsediği, mikro ile mezo düzeyde çalışmaların makro çalışmalara oranla daha fazla tercih edildiği, araştırma hedefinin betimleyici çalışmalarda yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Girişimcilik alanındaki araştırma nişleri açısından çalışmaların; girişimsel fırsat, işletme kurulumu ve sosyal girişimcilik temalarını tercih ettikleri bulgulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, Covid-19 pandemisi düzleminde girişimcilik araştırmalarının hangi niş alanlara odaklanıldığını ortaya koyarak konuyla ilgili araştırmacılara yol gösterici olacağı umulmaktadır.
Türkiye’nin Gümrük Prosedür Uygulamaları ve Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme
Türkiye’nin Gümrük Prosedür Uygulamaları ve Etkinliği Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Coşkun Özer, Ahu
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Gümrük prosedürleri,prosedürel uyum,GTİP,Tek pencere sistemi

Türkiye gümrüklerinde yapılacak dış ticaret işlemlerinin izine bağlı olup olmadığının belirlenebilmesi için Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonuna ihtiyaç duyulmaktadır. İzne tabi olan mallar için gerekli izin belgeleri istenilmektedir. Ülkemizde gümrük işlemlerinin daha kolay ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi için gümrük uygulamaların da Tek Pencere Sistemi kullanılmakta, bu sistem sayesinde, gümrük işlemleri için gerekli belgeler, tek noktadan elde edilmekte ve yine tek noktadan başvuru yapılabilmekte ve buradan takip edilmektedir. Gümrük memurlarınca yapılan denetimlerde beyan edilen bilgilerde eğer yanlışlık yoksa veya yanıltıcı bilgiler yer almıyorsa malların gümrükten çıkışına izin verilmektedir. Ülkemizde gümrüklerde uygulana prosedürlerin etkin olduğu, ortalama olarak gümrük prosedürlerinin etkinliğinin dünya ortalamasına çok yakın olduğu görülmektedir. Gümrüklerde geçen süreler açısından değerlendirildiğinde ise ülkemizde gerek ithalatta gerekse ihracatta gümrüklerde prosedürel uyum için geçen sürelerin dünya ortalamasının çok altında olduğu, gümrüklerde işlemlerin dünya ülkelerinin çoğundan daha hızlı bir şekilde yapıldığını göstermektedir. Ülkemiz gümrüklerinden eşyayı çekmek için gerekli prosedürel işlemlere harcanan süre gelişmiş ülkelere yakındır hatta ithalatta dökümantasyonda uyum açısından geçen süreler gelişmiş ülkelerden daha kısa sürmektedir.

Türkiye gümrüklerinde yapılacak dış ticaret işlemlerinin izine bağlı olup olmadığının belirlenebilmesi için Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonuna ihtiyaç duyulmaktadır. İzne tabi olan mallar için gerekli izin belgeleri istenilmektedir. Ülkemizde gümrük işlemlerinin daha kolay ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi için gümrük uygulamaların da Tek Pencere Sistemi kullanılmakta, bu sistem sayesinde, gümrük işlemleri için gerekli belgeler, tek noktadan elde edilmekte ve yine tek noktadan başvuru yapılabilmekte ve buradan takip edilmektedir. Gümrük memurlarınca yapılan denetimlerde beyan edilen bilgilerde eğer yanlışlık yoksa veya yanıltıcı bilgiler yer almıyorsa malların gümrükten çıkışına izin verilmektedir. Ülkemizde gümrüklerde uygulana prosedürlerin etkin olduğu, ortalama olarak gümrük prosedürlerinin etkinliğinin dünya ortalamasına çok yakın olduğu görülmektedir. Gümrüklerde geçen süreler açısından değerlendirildiğinde ise ülkemizde gerek ithalatta gerekse ihracatta gümrüklerde prosedürel uyum için geçen sürelerin dünya ortalamasının çok altında olduğu, gümrüklerde işlemlerin dünya ülkelerinin çoğundan daha hızlı bir şekilde yapıldığını göstermektedir. Ülkemiz gümrüklerinden eşyayı çekmek için gerekli prosedürel işlemlere harcanan süre gelişmiş ülkelere yakındır hatta ithalatta dökümantasyonda uyum açısından geçen süreler gelişmiş ülkelerden daha kısa sürmektedir.
12 Temmuz Beyannamesi’nin Demokrat Parti İçerisindeki Anlaşmazlığa Etkisi
12 Temmuz Beyannamesi’nin Demokrat Parti İçerisindeki Anlaşmazlığa Etkisi
Yazar: Çeliker, İlhan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: 12 Temmuz Beyannamesi,Siyasi Partiler,Demokrat Parti,Çok Partili Sistem

Türkiye’nin 1945 yılında çok partili sisteme geçmesiyle eski Başbakan Celal Bayar liderliğinde 7 Ocak 1946 tarihinde Demokrat Parti kurulmuştur. Kuruluşundan kısa bir süre sonra Demokrat Parti’nin halk tarafından ve değişik kesimlerden ciddi bir destek görmesi, bunu beklemeyen Cumhuriyet Halk Partisi’ni endişeye sevk etmiş ve ardından Demokrat Parti’ye karşı baskı politikasını beraberinde getirmiştir. İki parti arasında gerilen ilişkiler, çok partili sistemi tehdit edecek bir düzeye vardığı 1947 yılının ortalarında, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü devreye girmiş ve tarihte ‘12 Temmuz Beyannamesi’ olarak bilinen bildiriyi yayımlayarak iki parti arasındaki gerginliği azaltmaya çalışmıştır. Bu çalışmada 12 Temmuz Beyannamesi’nin ortaya çıkışı süreci ile Beyanname’nin Demokrat Parti’de önceden var olan parti içi anlaşmazlığa etkisi ve doğurduğu sonuçlar incelenmiştir.

Türkiye’nin 1945 yılında çok partili sisteme geçmesiyle eski Başbakan Celal Bayar liderliğinde 7 Ocak 1946 tarihinde Demokrat Parti kurulmuştur. Kuruluşundan kısa bir süre sonra Demokrat Parti’nin halk tarafından ve değişik kesimlerden ciddi bir destek görmesi, bunu beklemeyen Cumhuriyet Halk Partisi’ni endişeye sevk etmiş ve ardından Demokrat Parti’ye karşı baskı politikasını beraberinde getirmiştir. İki parti arasında gerilen ilişkiler, çok partili sistemi tehdit edecek bir düzeye vardığı 1947 yılının ortalarında, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü devreye girmiş ve tarihte ‘12 Temmuz Beyannamesi’ olarak bilinen bildiriyi yayımlayarak iki parti arasındaki gerginliği azaltmaya çalışmıştır. Bu çalışmada 12 Temmuz Beyannamesi’nin ortaya çıkışı süreci ile Beyanname’nin Demokrat Parti’de önceden var olan parti içi anlaşmazlığa etkisi ve doğurduğu sonuçlar incelenmiştir.
Muşlu Şair Nûrî’nin Adnan Menderes’e Yazdığı Kürtçe Mersiyeler
Muşlu Şair Nûrî’nin Adnan Menderes’e Yazdığı Kürtçe Mersiyeler
Yazar: Kardaş, Sedat
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Mersiye,Adnan Menderes,Nûrî,Mele Nurullah Godişkî

Klasik edebiyatta, ölen birinin ardından duyulan üzüntüyü dile getirmek, o kişinin iyi taraflarını anlatmak ve ölene karşı şairin ilgisini ifade etmek üzere yazılmış şiirlere mersiye adı verilmektedir. Mersiyeler, insan ölümleri çevresinde oluşmuş bir tür olmasına karşılık, savaşlarda kaybedilen yerleşim yerleri, şehirler, kedi ve at gibi çok sevilen hayvanlar için yazılmış mersiye örnekleri de mevcuttur. Mersiyeler, genellikle türün ilk örneklerine paralel olarak devlet büyüklerine yönelik yazılmıştır. Mersiye yazılan devlet büyüklerinden biri de Adnan Menderes’tir. İdamı günümüzde bile gündeme gelen ve bir dönem başbakanlık yapmış olan Adnan Menderes için mersiye yazan şairlerden birisi de Mele Nurullah Godîşkî olarak tanınan şair Nûrî’dir. Döneminde tanıklık etmiş olduğu bazı önemli siyasi, tarihi ve sosyal gelişmelerle ilgili şiirler yazmış olan şairin mersiye tarzında Adnan Menderes için yazdığı Menderes redifli üç kasidesi bulunmaktadır. Bu çalışmada, mersiye edebî türü ve özellikleri üzerinde durulduktan sonra, Muşlu şair Nûrî tarafından Adnan Menderes için yazılmış olan mersiye türündeki üç manzume çeşitli yönlerden incelenecektir.

Klasik edebiyatta, ölen birinin ardından duyulan üzüntüyü dile getirmek, o kişinin iyi taraflarını anlatmak ve ölene karşı şairin ilgisini ifade etmek üzere yazılmış şiirlere mersiye adı verilmektedir. Mersiyeler, insan ölümleri çevresinde oluşmuş bir tür olmasına karşılık, savaşlarda kaybedilen yerleşim yerleri, şehirler, kedi ve at gibi çok sevilen hayvanlar için yazılmış mersiye örnekleri de mevcuttur. Mersiyeler, genellikle türün ilk örneklerine paralel olarak devlet büyüklerine yönelik yazılmıştır. Mersiye yazılan devlet büyüklerinden biri de Adnan Menderes’tir. İdamı günümüzde bile gündeme gelen ve bir dönem başbakanlık yapmış olan Adnan Menderes için mersiye yazan şairlerden birisi de Mele Nurullah Godîşkî olarak tanınan şair Nûrî’dir. Döneminde tanıklık etmiş olduğu bazı önemli siyasi, tarihi ve sosyal gelişmelerle ilgili şiirler yazmış olan şairin mersiye tarzında Adnan Menderes için yazdığı Menderes redifli üç kasidesi bulunmaktadır. Bu çalışmada, mersiye edebî türü ve özellikleri üzerinde durulduktan sonra, Muşlu şair Nûrî tarafından Adnan Menderes için yazılmış olan mersiye türündeki üç manzume çeşitli yönlerden incelenecektir.