Kentsel Lojistikte Paylaşımlı Mikro Konsolidasyon Merkezleri: İstanbul Örneğinde SWOT-TOWS Analizi
Shared Micro Consolidation Centers in Urban Logistics: A SWOT-TOWS Analysis in the Case of Istanbul
Yazar: Öztaş Karlı, Rukiye Gizem; Karlı, Halil
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. e-ticaret lojistiği, 2025
Anahtar kelimeler: E-Trade ; E-Ticaret ; Paylaşımlı mikro konsolidasyon merkezi,Son aşama teslimat,SWOT-TOWS analizi,Kentsel lojistik planlama ; Shared micro consolidation center,Last-mile delivery,SWOT-TOWS analysis,City logistics planning

İstanbul, her geçen yıl artan kentleşme ve e-ticaret hacmi nedeniyle trafik sıkışıklığı, emisyonlar ve yaşam kalitesinin düşmesi gibi olumsuz dışsallıklara katlanmaktadır. Bu sorunu çözmek amacıyla geliştirilen dağıtım modellerinden biri de paylaşımlı mikro konsolidasyon merkezleridir (PMKM). Ancak bu modelin uygulanabilirliği özellikle gelişmekte olan ülkeler ve Türkiye bağlamında yeterince değerlendirilmemiştir. Bu nedenle çalışmanın amacı, PMKM’nin uygulanabilirliğini SWOT-TOWS yöntemiyle değerlendirmektir. Veri toplama yöntemi olarak, akademik makaleler, resmi raporlar ve sektör istatistikleri gibi ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. SWOT analizi sonucunda, PMKM modeli, operasyonel verimlilik ve çevresel faydalar gibi güçlü yönlere ve yüksek başlangıç yatırımı ve çok paydaşlı yapıdaki operasyonel karmaşıklık gibi zayıf yönlere sahiptir. Bunun yanı sıra e-ticaret pazarının büyümesi, yeşil finansman imkânı ve âtıl alanların kullanımı bu modelin gelişimi için fırsat oluştururken, yasal belirsizlik, paydaşların veri paylaşımındaki isteksizliği ve operasyonel şoklar önemli tehditler oluşturmaktadır. Bu çalışma, politika yapıcılar ve sektör temsilcileri için İstanbul’da PMKM’leri SWOT’un dört boyutu çerçevesinde değerlendirerek öneriler getirmektedir.

Istanbul faces negative externalities such as traffic congestion, emissions, and a decline in quality of life due to rapid urbanization and the increasing volume of e-commerce. One of the distribution models proposed to address these challenges is shared micro consolidation centers (SMCC). However, implementation potential of this model has not been sufficiently evaluated, especially in the context of developing countries and Türkiye. Therefore, the aim of this study is to evaluate the applicability of SMCCs using the SWOT-TOWS method. Data were collected from secondary sources such as academic articles, official reports, and industry statistics were utilized. As a result of the SWOT analysis, the SMCC model has strengths such as operational efficiency and environmental benefits, and weaknesses such as high initial investment and operational complexity arising from a multi-stakeholder structure. In addition, the growth of the e-commerce market, access to green financing, and the utilization of underused urban spaces create opportunities for the development of this model, while legal uncertainty, stakeholders’ reluctance to share data, and operational disruptions pose significant threats. This study provides recommendations for policymakers and industry stakeholders by evaluating shared micro consolidation centers (SMCCs) in Istanbul within the four dimensions of SWOT analysis.