Türkiye Türkçesinde ‘Mental İsimler’
‘Mental Nouns’ in Turkish
Yazar: Hirik, Erkan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; mental isimler,mental söz varlığı,kelime sınıfları,Türkiye Türkçesi ; mental nouns,mental vocabulary,word types,turkish

Dil, yalnızca dış dünyanın algılanması için değil aynı zamanda insanın iç dünyasının anlaşılması için de birtakım işlevlere sahiptir. Kendi dışındaki varlıklara kelimeler atfederek onu anlamlandıran ve zihninde somutlaştıran insan, kendi iç dünyasının ögelerini de kelimeler aracılığı ile anlamlandırma gereksinimi duyar. Bu gereksinimin temelinde dil ve düşünce arasındaki ilişki bulunmaktadır. Dil ve düşünce arasındaki bağ, karmaşık yapıdadır. Her iki unsur birbirinden çokça faydalanır. Somut ya da soyut her türlü varlığın ifadesinde dil düşüncenin aracı olarak kullanılır. Bu açıdan dil ve düşünce arasındaki bağın temel göstergelerinden biri de mental söz varlığı ve onun üyeleridir.Söz varlığının üyeleri geçmişten bugüne çeşitli sınıflandırmalarla incelenmiştir. Genellikle fiil, isim ve edat olarak ele alınan bu kelime türleri, alt türlere de ayrılarak ele alınmıştır. Mental fiiller de bu türlerden biri olarak ortaya çıkmış kelime türlerindendir. Benzer bir bağlamda düşünsel süreçlerde yer alan kimi kelimelerin ‘mental isim’ olarak değerlendirilmesi mümkündür. Mental isimler, düşünsel süreçlerde yer alan kimi kavram, olgu ve noktalarla ilgili birtakım ölçütleri barındıran kelime türü olarak mental süreçte kendisine yer bulmaktadır. Kendi iç dünyasını anlamlandırmak ve adlandırmak isteyen insan, bu türden kelimelerle bunu somutlaştırmaktadır.Bu çalışmada bir isim türü olarak mental isimler önerilmiş ve bu türün hangi ölçütlere sahip olduğu Türkiye Türkçesi çerçevesinde incelenmiştir.

Language has a number of functions not only for the perception of the outer world, but also for the understanding of the interior of the human being. The human who attributes words to beings outside of himself/herself and makes them meaningful in his/her mind also needs to make sense of the elements of his/her interior world through words. The relationship between language and thought is the basis of this requirement. The link between language and thought is complex. Both elements benefit greatly from each other. Language is used as a tool of thought in the expression of any concrete/abstract entity. In this respect, one of the main indicators of the link between language and thought is the mental vocabulary and its members.The members of the vocabulary have been studied with various classifications from past to present. These word types, which are generally considered as verbs, nouns, and prepositions, are also divided into sub-types. Mental verbs are also among the types of words that emerged as one of these types. In a similar context, it is possible to consider some words in the intellectual processes as 'mental nouns. Mental nouns are involved in intellectual/mental processes and they contain some criteria related to some concepts, facts and points. People who want to make sense of and name their interior concretize with these mental words.In this study, mental nouns are proposed as a type of nouns. The criteria for this type were examined within the framework of Turkish.