hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Danıştay Kararlarında Okullarda Meydana Gelen Zararlar Nedeniyle İdarenin Kusursuz Sorumluluğunda Genişleme
The Extension of Faultless Liability of Administration in Decisions of the Council of State at School Areas Where Damage Occured
Yazar: Şahin, Ali Hamza
Dergi: İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi No. 19, 2019
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; İdarenin Mali Sorumluluğu,Kusursuz Sorumluluk,Okulda Meydana Gelen Zararlar ; The Pecuniary Liability of Administration,The Faultless Liability,Damages Occured at School Area

İdarenin mali sorumluluğu öncelikle ve asli olarak kusurlu, ikincil olarak kusursuz sorumluluğa dayanmaktadır. Kusursuz sorumluluk, kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi ve risk ilkesi olmak üzere çoğunlukla iki ana ilke kapsamında incelenmektedir. Ancak Danıştay’ın okul alanlarında meydana gelen zararlar için kusursuz sorumluluğa dayanarak son yıllarda vermiş olduğu bazı kararları klasik kusursuz sorumluluk ilkelerine uymamaktadır. Bu kararlarda gösterilen gerek kusursuz sorumluluk dayanağı gerekse koşulları yerleşik kusursuz sorumluluk ilkelerine göre farklılıklar içermektedir. Biz bu çalışmada, önce Danıştay’ın bu kararlarının dökümünü yaparak dayandığı kusursuz sorumluluk şartlarını ortaya koymaya çalıştık. Ardından yeni sayılabilecek bu içtihadın farklı bir kusursuz sorumluluk türü mü sayılacağı, yoksa nasıl bir başlık altında kusursuz sorumluluk ilkelerine eklenebileceği sorularına cevap bulmaya uğraştık.

As it is known, the pecuniary liability of the administration is firstly based on fault and secondly without fault. The faultless liability of administration is mostly divided into two main sections: the principle of risk and the principle of equal apportionment of public burdens. However, in recent years, there have been some decisions of the Council of State about faultless liability of administration at school areas which are different from classical faultless liability principles. In these decisions, conditions and the main reasons of the faultless liability differed from settled conditions of the faultless liabilitiy of administration. In this study, firstly, we want to show these decisions of the Council of State and find out the conditions of faultless liability. Then we try to find an answer about this case law whether it is similar to faultless liability like other principles of faultless liability or if it is a new sort of faultless liability of administration.
Yargı Mensuplarına Maske Temin Eden İdarenin Avukatlara da Maske Temin Etmesi Gerekir mi? Fransız Danıştayı’nın 20 Nisan 2020 tarihli Kararı’nın İncelenmesi
The Administration Provides Masks to the Members of the Judiciary, Is It Necessary to Provide Masks Also for Lawyers? Review of the Decision of the French Council of State (Conseil d’Etat) dated April 20, 2020
Yazar: Şirin, Memduh Cemil
Dergi: İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi No. 19, 2020
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Danıştay,Conseil d’Etat,Avukatların Statüsü,Maske,Covid-19 ; Council of State,Conseil d’Etat,Status of Lawyers,Mask,Covid-19

Covid-19 salgınından korunmak için maske kullanımı etkili bir yöntem olarak uygulanmaktadır. Salgının ilk dönemlerinde stoklarında yeterince maske bulunmayan ülkeler halkın maske ihtiyacının karşılanmasında zorlanmış, eldeki maskelerin dağıtımı konusunda öncelik kriterleri oluşturmuşlardır. Maske konusunda büyük sıkıntı yaşayan ülkelerden biri olan Fransa’da idare tarafından yargı mensuplarına maske dağıtımı yapılırken avukatlara ise maske temin edilmemiştir. Bunun üzerine kendilerine maske temin edilmesini talep eden avukatlar Fransız Danıştayı’na başvurmuştur. Fransız Danıştayı ise verdiği kararında maske yetersizliği karşısında idarenin öncelikle kendi personeline maske dağıtmakla yükümlü olduğu gerekçesiyle bu talebi reddetmiştir. Bu çalışmada söz konusu karar incelenerek avukatlara maske dağıtılması yönünde farklı bir karar verilebileceği üzerinde durulmuştur.

The use of masks is applied as an effective method to protect against the Covid-19 epidemic. In the early stages of the epidemic, countries that did not have enough masks in their stocks had difficulties and established priority criteria for the distribution of masks in hand. In France, which is one of the countries experiencing great difficulties in terms of masks, while the administration distributes masks to members of the judiciary, lawyers have not been provided with masks. The lawyers who requested to be provided with masks applied to the Conseil d’Etat. The Conseil d’Etat rejected this request on the grounds that the administration was primarily obliged to distribute masks to its own personnel in the face of the lack of masks. In this study, it was emphasized that a different decision could be made to distribute masks tolawyers by examining the decision in question.
Bilimsel Modellerin Sağlamlığı Üzerine
On the Robustness of Scientific Models
Yazar: Çevik, Ahmet Dinçer
Dergi: Felsefe Arkivi No. 55, 2021
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Robustness,scientific models,de-idealization,scientific explanation,prediction ; Sağlamlık analizleri,bilimsel modeller,de-idealizasyon,bilimsel açıklama,öndeyi

Sağlamlık analizi (robustness analysis), çok sayıda birbirinden bağımsız prosedür aracılığıyla aynı sonucun elde edilmeye çalışıldığı epistemik bir stratejidir. Söz konusu strateji bilim pratiğinde açıklama verme ve öndeyi türetiminde başvurulan modellerde sıklıkla kullanılır. Bilimsel modellerin ne derece sağlam ve hassas olduğunun belirlenmesi ile ilgili bir yöntem olduğu için sağlamlık analizi hem bilim insanları hem de bilim felsefecileri açısından epistemik bir öneme sahiptir. Bu makalede öncelikle, sağlamlık analizleri tarihsel çerçevede ele alınmaktadır. Ardından literatürde yer alan farklı sağlamlık analizi sınıflandırmaları ve sağlamlık analizlerinin işlevleri tartışılıp, modeller sağlamlık analizleri ve model temelli açıklamalar arasındaki ilişki ile ilgili bir ayrım yapılmaktadır. Bu ayrım modeller hakkında akıl yürütme ile modeller ile akıl yürütme arasındaki farklılıklar ile ilgilidir. Bu ayrıma göre bilimsel açıklamalarda kullanılan modellerin doğruluğunun koşullarının belirlenmesi sağlamlık analizleri olarak değerlendirilirken, modellerin uygulanabilirliği modeller ile akıl yürütme ile ilgilidir..

Robustness analysis is an epistemic strategy by which different and independent procedures are utilized to reach the same conclusion. Because this strategy is related with the robustness and sensitivity of the models, it has an epistemic importance for both scientists and philosophers of sciences. This paper, first, in a historical context, evaluates the robustness analysis. Then, the functions and the classifications of the robustness analyses are evaluated. Finally, a distinction is made with respect to robustness analysis. According to this distinction, the object of robustness tests is whether a given model that helps in explanation is true. Robustness analysis is about determination of the truth of the explanans, that is, determination of the truth conditions of the conditional part of the model. This is reasoning about models. However, applicability is not about whether the model is true but whether the antecedent of the model is satisfied in the case at hand. This is reasoning with models..
Türkçe Literatürde Carl Schmitt Bibliyografyası
Bibliographies on Schmitt in the Turkish Literature
Yazar: Acar, Oğuzcan
Dergi: Felsefe Arkivi No. 56, 2022
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; bibliography,Carl Schmitt,Schmitt in Turkish Literature ; bibliyografya,Carl Schmitt,Türkçe literatürde Schmitt

Carl Schmitt, yirminci yüzyılın en ihtilaflı düşünürlerinden biridir. Politik olana dairgörüşleri başta olmak üzere hukuk, tarih ve edebiyat gibi alanlarda ürettiği fikirlerlebüyük önemi haizdir. Politik tavır alışlarından dolayı çoğu yazar tarafından tepkigösterilen bir isim olsa da kimi mühim araştırmacının, çağdaş politik krizlere çözümbulma gayeleriyle Schmitt’e başvurması, onu sıklıkla gündeme gelen bir isim hâlinegetirmiştir. Böylelikle düşünür, dünya genelinde ve Türkiye özelinde hukuk ve politikaeksenli tartışmaların daha iyi anlaşılması için değerlendirilir olmuştur. Felsefeciler,hukukçular ve siyaset bilimciler olarak üç ana hatta tasnif edilebilecek araştırmacılar,bilhassa 2000 sonrası dönemde Schmitt çalışmalarına yoğunlaşmıştır. Yoğunlaşanakademik çalışmaların ivmesi Türkiye’de de bir moment oluşturmuş ve Türkçeliteratürün sahip olduğu materyal giderek genişlemiştir. Bu bağlamda düşünüre vegörüşlerine yönelik kitaplar, kitap bölümleri, makaleler, tezler ve benzeri dokümankaleme alınmış; yine kitaplar ve makaleler gibi dokümanların da çevirileri yapılmıştır.İşbu bibliyografya çalışması, mevzubahis Schmitt eğiliminin neticesinde üretilenakademik çalışmalara odaklanıp ilerleyen süreçte yapılacak yeni çalışmalara birliteratür taraması olarak yardımcı olma gayesi gütmektedir.

Carl Schmitt was one of the most controversial thinkers of the 20th century. He wasvitally important with regard to the ideas he produced, especially those on politicsas well as those in fields such as law, history, and literature. Although his namehas been criticized by many writers because of his political attitudes, the fact thatsome significant researchers have referenced Schmitt in order to find solutions tocontemporary political crises has made his name one that comes up frequently. Thus,this thinker has been evaluated in order to better understand law- and policy-baseddebates around the world in general and Turkey in particular. Researchers who’vefocused on Schmitt, especially in the post-2000 period, can be classified under threemain lines of thought: philosophers, jurists, and political scientists. The accelerationof intensified academic studies has also created a moment in Turkey in which thematerial in the Turkish literature is gradually expanding. In this context, this articlelooks at the books, book chapters, articles, dissertations, and similar documents such as articles that have been written and translated about Schmitt and his views. This bibliographic study aims to serve as aliterature review to new and future studies that will be done by focusing on the academic studies that have been produced asa result of this aforementioned trend regarding Schmitt.
“Evet, Sokrates!”in Gölgesinde: Elenkhos Üzerine Bir Soruşturma
In the Shadow of “Yes, Socrates!”: An Inquiry into Elenchus
Yazar: Söylemez, Bahadır
Dergi: Felsefe Arkivi No. 56, 2022
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Socrates,Method,Elenchus,Refutation,Eristic,Aporia ; Sokrates,Yöntem,Elenkhos,Çürütme,Eristik,Çıkmaz

Sokrates’in felsefesi, en genel haliyle ifade edilecek olduğunda, “F’lik nedir?” türündenortaya atılan sorular çerçevesinde kendisini göstermektedir. Ortaya atılan sorununele alınış biçimi ve bu yolla onunla özdeşleştirilen felsefenin karakterini belirleyenise ona atfedilen yöntemdir. Bu yöntem elenkhos’tur. Bu çalışmanın amacı genelolarak ifade edilecek olursa elenkhos’un çerçevesinin çıkarılmasıdır. Bu bağlamdatemel yol gösterici olarak Platon’un diyalogları ele alınacaktır. Özellikle erkendönem diyalogları üzerinden Sokratik yöntemin anlaşılması üzerine çalışılacaktır. Buanlama çabasının temel ayaklarından birini Platon’un diyalogları ve bu bağlamdaSokrates’in yaklaşımı oluştururken bir başka temel ayak olaraksa sofistlerin elealınmasının bir gereklilik olduğu düşünülmektedir. Sokrates’in ve Platon’unkendilerini karşılarında konumlandırdıkları sofistler, onların felsefe yapma pratiklerive bu pratikleri yönlendiren yöntemlerinin anlaşılmasının Sokrates’in yönteminianlamayı kolaylaştıracağı düşünülmektedir. Bu bakımdan Sokrates’in yöntemi olarakbelirlenen elenkhos, sofistlerin yöntemi olarak atfedilen eristik ile olan ilişkisindedeğerlendirilecektir. Elenkhos ve eristiğin temel belirlenimlerinden biri çıkmazlara(aporia) neden olmalarıdır. Buradan hareketle de bu iki tavrın bu çıkmazlarkarşısındaki konumları açıklanacaktır.

Socrates’ philosophy as expressed in its most general form manifests itself withinthe framework of questions of the type “What is F-ness?” The method is determinantin the way an asked question is handled and the character of the philosophy thatis identified with it. This method is known as elenchus or the Socratic method. Thisstudy aims to generally explain what elenchus is and how it can be used. Plato and hisdialogues are at the forefront of the sources to look at for understanding the Socraticmethod. In particular, understanding the Socratic method will be studied throughPlato’s early dialogues. In this context, while Plato’s dialogues and Socrates’ approachconstitute one of the main pillars of this effort to understand, considering the sophistsas another pillar is also thought to be necessary. Understanding the sophists thatSocrates and Plato positioned themselves against, their philosophizing practices,and the methods that guide these practices is thought will make understanding the Socratic method easier. In this respect, the Socratic method will be evaluated in terms of its relationship with eristic, which isattributed to the sophists as their method. One of the main determinations of elenchus and eristic is that they result in aporia(expression of logical impasse). From this point of view, the study will explain the positions of these two methods and theirattitudes toward aporia.
Kierkegaard’ın Varoluş Evreleri ve Metaverse: Dĳital Dünyada ‘Homo Virtualis’in İçsel Arayışı
Kierkegaard’s Stages of Existence and the Metaverse: The Soul Search of “Homo Virtualis” in the Digital World
Yazar: Serpil, Harun; Karaca, Damla
Dergi: Felsefe Arkivi No. 59, 2023
Anahtar kelimeler: History of Philosophy (Other) ; Felsefe Tarihi (Diğer) ; Mephistopheles,metaverse,metahuman,transhumanism,existence ; Mefisto,metaverse,metainsan,transhümanizm,varoluş

Bu çalışmada, varoluş kavramı felsefi açıdan detaylı bir şekilde ele alınarak, varoluşun günümüzün gittikçe sanallaşan insanı açısından ne anlama geldiği incelenmektedir. Varoluş kavramı, insanın varoluşunu ve yaşamını anlamaya yönelik felsefi bir kavramdır. Bu çalışmada Kierkegaard’ın varoluş aşamaları günümüz perspektifinden ele alınarak, insanlığın karşı karşıya olduğu mevcut dĳital sorunlar ve değişim süreci incelenmektedir. Kierkegaard’ın varoluş aşamaları ışığında fiziksel dünyada yaşanan varoluş süreçlerinin, metaverse sanal evreninde nasıl gerçekleştiği değerlendirilmekte ve özellikle estetik varoluş üzerinde durularak ve bireyin sanal dünyada estetik varoluşu Kierkegaard’ın betimlediği karakterler üzerinden haz kavramı temelinde tartışılmaktadır. Çalışmada, teknoloji, sanal evren, metaverse gibi kavramlar irdelenirken bu kavramlarla karşı karşıya kalan günümüz insanının varoluşunu algı tuzaklarına düşmeden ne ölçüde gerçekleştirebileceği Kierkegaard’ın Mefisto karakteri üzerinden ele alınmaktadır. Buna bağlı olarak teknolojinin gelişmesi ve varoluş kavramları ışığında, hız ve haz ekseninde konumlanan bir bireyin karşı karşıya olduğu psikolojik riskler, diğer insanlarla ilişkileri, kendisi ile olan ilişkisi, sosyal mecralar ile olan ilişkisi ele alınarak derin düşünmekten sürekli kaçınarak yüzeyselliğe ve hazzın büyüsüne sığınan insanlığın karşılaştığı tehlikeye dikkat çekilmektedir. Mefisto karakteri analizinin bu konularda hem aydınlatıcı hem de farkındalık yaratıcı olması amaçlanmaktadır.

This study delves into the philosophical exploration of existence, referred to as “homo virtualis,” and examines Danish theologian and philosopher Søren Kierkegaard’s three stages of existence by addressing the current challenges and societal transformations in today’s digital world. By applying Kierkegaard’s stages to the virtual realm, it elucidates various concepts (e.g., technology, the virtual universe, and the metaverse), while exploring the challenge of maintaining genuine existence among these influences, as seen through various characters such as Don Juan and Mephistopheles. In particular, it scrutinizes howindividuals today can navigate their existence without succumbing to the perceptual pitfalls, and delves into the psychological risks of being engrossed in the fast-paced and pleasure-centric axis of technological development. Moreover, it examines their relationship with others, self, and social media, highlighting the peril of a society that is increasingly avoiding profound contemplation and only seeking refuge in superficiality.We hope to enlighten and raise awareness of these issues through our analysis of the character of Mephisto.
Heidegger’de Dış Dünyanın Varlığı Sorununun Çözümlemesi
An Analysis of the Problem of the Being of the External World in Heidegger
Yazar: Akdeniz, Emrah
Dergi: Felsefe Arkivi No. 59, 2023
Anahtar kelimeler: History of Philosophy (Other) ; Felsefe Tarihi (Diğer) ; question of being,epistemological approach,dual-world,Da-sein,existence-being relation ; Varlık sorusu,epistemolojik yaklaşım,ikili-dünya,Da-sein,varolan-varlık ilişkisi

Felsefe tarihi, Heidegger’e göre, varlık sorusu etrafında inşa edilmiştir. Büyük filozofların neredeyse tamamı yüzeydeki tüm farklılıklara rağmen esasında bu ontolojik soruyla ilgilenmişlerdir. Bununla birlikte özellikle özgün düşünce geleneğinde bir kırılmanın yaşandığı Platon’la birlikte “varlık sorusu”, gitgide sahihliğinden uzaklaşmış ve Descartes’ın modern felsefenin de başlangıcı olmak bakımından tepe noktasını oluşturduğu bir çizgide, özne ile nesnenin karşılıklı konumlandırılarak yorumlandığı bir epistemolojik soru haline dönüşmüştür. Epistemolojik yaklaşımın öne çıkan özelliği, özne-nesne ilişkisinde bilginin koşullarını belirleyerek öznenin bilme sınırlarını saptamaya çalışmaktır. Bu yaklaşımda nesne özneye aşkındır; dolayısıyla öznenin nesneyi bilmesi ancak kendinden yola çıkmasıyla olanaklıdır; çünkü öznenin kendisine ilişkin bilgisi doğrudan gerçekleşen, içkin bir bilgidir. Dolayısıyla bu yaklaşımdaki temel varsayım, özne ile nesnenin birbirini dışladığı, nesnenin özneye tâbi kılındığı ikili bir dünya varsayımıdır ve bu varsayımda ortaya çıkan karakteristik sorun, dış dünyanın varlığının kanıtlanması/bilinmesi sorunudur. Sonuç olarak bu makalede Heidegger’in bu problemi “varlık sorusu” bağlamında nasıl bir çözüme kavuşturduğu gösterilmeye çalışılacaktır.

Heidegger believed that the history of philosophy was centered around the question of being. Despite superficial differences, almost all great philosophers were engrossed with this ontological question. However, a break is observed in the tradition of original thought, particularly with Plato. The question of being gradually shifted away from inquiring about the authenticity of existence. Over time, it transformed into an epistemological query that mutually positioned the subject and the object for their construal. Descartes represented the apex of this lineage, marking the beginning of modern philosophy. This epistemological approach attempts predominantly to determine the limits of the subject’s knowledge by determining the conditions that govern knowledge in the subject-object relationship. The object is transcendent to the subject in this approach: the subject can know the object only by starting from the self because the subject has direct and immanent knowledge of the self. Therefore, this approach is grounded in the assumption of a dual world in which the subject and the object are positioned as mutually exclusive. The object is subordinated to the subject by this assumption, which elicits the characteristic problem of knowing or proving the existence of the external world. This article will attempt to reveal Heidegger’s resolution of this problem in the context of the question of being/existence.
Fizik, Felsefe ve Gerçekliğin Doğası
Physics, Philosophy, and the Nature of Reality
Yazar: Maudlin, Tim
Dergi: Felsefe Arkivi No. 60, 2023
Anahtar kelimeler: History of Philosophy (Other) ; Felsefe Tarihi (Diğer) ; Kuantum teorisi,olabilirler,Schrödinger’in kedisi,John Bell,felsefe ; Quantum theory,beables,Schrodinger’s cat,John Bell,philosophy

Bilim ve felsefe, gerçekliğin doğasını anlamlandırma araştırması olarak betimlenebilir. Hatta bazen bu iki alan karşı karşıya getirilerek, bilimin başarısının felsefenin geçerliliğini baltaladığını öne sürerler. Ancak aranılan türden bir anlayış veya açıklama ile ilgilenmek farklı bir tablo sunar: Uygulandığı şekliyle çağdaş fizik bazen dünyanın net bir fiziksel açıklamasını sağlamakta başarısız olur. Einstein, Schrödinger ve John Bell tarafından ifade edilen standart kuantum teorisine yönelik memnuniyetsizliğin temelinde bu yatmaktadır. Bir örnek olarak, Schrödinger’in ünlü kedi örneğinin yakından incelenmesi fizikçilerin genellikle onun asıl amacını kaçırdığını göstermektedir. Felsefi bir eğilimin katkıda bulunabileceği şey, alternatif fizik değil, matematiksel bir biçimcilikten fiziksel bir resim çıkarmak için gerekli olan argümana gösterilen özendir.

Both science and philosophy have been characterized as seeking to understand the nature of reality. They are sometimes even pitted against each other, suggesting that the success of science undermines the relevance of philosophy. But attending to the sort of understanding or explanation being sought offers a different picture: contemporary physics as practiced sometimes fails to provide a clear physical account of the world. This lies at the root of the dissatisfaction with standard quantum theory expressed by Einstein, Schrodinger, and John Bell. As an example, close consideration of Schrodinger’s famous cat example suggests that physicists often have missed his point. What a philosophical disposition can contribute is not alternative physics, but rather the sort of careful attention to argument needed to extract a physical picture from a mathematical formalism.
Miktar ve Süreklilik Arasında İbn Sînâ'da Zaman
Miktar ve Süreklilik Arasında İbn Sînâ'da Zaman
Yazar: Can, Ahmet Alperen
Dergi: Felsefe Arkivi No. 58, 2023
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; zaman,hareket,sayı,miktar,süreklilik,Aristoteles,İbn Sînâ

Makâlenin ana iddiasına göre, İbn Sînâ’nın zaman anlayışı, Aristotelesçi zaman kavrayışının yeniden yapılandırılmış versiyonudur. İbn Sînâ zamanı, nicelikler arasındaki sürekli–süreksiz ilişkisine karşı, öncelikle hem büyüklük hem de ölçü olarak tartışılabilen miktâr kavramıyla kurar.  Miktar sürekli olduğundan, zaman bizzat süreklidir; sayı ise arazi biçimde zamana eklenir. Ayrıca, miktar olması bakımından zaman, sayan nefsi zorunlu kılmaz. Bu makâle, İbn Sînâ’nın zaman kavramında gerçekleştirdiği yeniden yapılandırmasını; sayı, miktar, süreklilik ve göksel küreler üzerinden incelemektedir.

Makâlenin ana iddiasına göre, İbn Sînâ’nın zaman anlayışı, Aristotelesçi zaman kavrayışının yeniden yapılandırılmış versiyonudur. İbn Sînâ zamanı, nicelikler arasındaki sürekli–süreksiz ilişkisine karşı, öncelikle hem büyüklük hem de ölçü olarak tartışılabilen miktâr kavramıyla kurar.  Miktar sürekli olduğundan, zaman bizzat süreklidir; sayı ise arazi biçimde zamana eklenir. Ayrıca, miktar olması bakımından zaman, sayan nefsi zorunlu kılmaz. Bu makâle, İbn Sînâ’nın zaman kavramında gerçekleştirdiği yeniden yapılandırmasını; sayı, miktar, süreklilik ve göksel küreler üzerinden incelemektedir.