“Biohackers” Dizisinin Türkçe Alt Yazı Çevirisinde Ünlemler
Exclamations in the Turkish Translation of Subtitles from the Series Biohackers
Yazar: Şevik, Nesrin
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi No. 17, 2022
Anahtar kelimeler: Exclamations,Exclamation translation,Subtitles,Subtitle translation ; Exclamations,Exclamation translation,Subtitles,Subtitle translation ; Ünlemler,Ünlem Çevirisi,Altyazı,Altyazı Çevirisi,Biohackers ; Exclamations,Exclamation translation,Subtitles,Subtitle translation,Biohackers

Ünlemler daha ziyade konuşma dilinde kullanılan ve tek başına kullanıldığında bile bir anlam ifade eden sözcüklerdir. Her dilin kendine özgü bir ünlem kullanımı söz konusu olmasına rağmen diller arası akrabalık durumu göz önüne alındığında, kimi diller arasında ünlemlerin kullanımına yönelik ayrılıklar ve benzeşmelerin olduğu söylenebilir. Ünlemlerin kullanımına yönelik bu ayrılık ve benzeşmeler ise diller arasında ünlemlerden kaynaklı çeviri sıkıntıları doğurabileceği gibi herhangi bir çeviri sorununa yol açmayabilir. Çeviribilimde, özellikle görsel işitsel çeviride, ünlemlerin nasıl ele alınıp değerlendirildiği ise bilimsel çerçevede çok fazla üzerinde durulan bir konu değildir. Görsel-işitsel çeviride ünlemlerin, görsel metnin anlaşılmasında ve anlamlandırılmasında önemli bir rolünün olup olmadığı ise bu nedenle henüz tartışmaya açılmamıştır. Ekranda duyulan ses ile bu sesin alt yazıda bir karşılık bulup bulmadığı sorusunun cevaplanmaya çalışılacağı bu çalışmada, Netflix’de 2020 tarihinde yayınlanmaya başlanan Alman yapımı olan Biohackers dizisi, içerisinde çok fazla ünlem barındırdığından dolayı ilk sezonundaki 6 bölümünden seçilmiş olan ünlemler, çalışmanın temelini oluşturmaktadır. İncelenen dizide ünlemlerin Türkçeye alt yazı çevirisi aracılığıyla nasıl aktarıldığı, çevirmenin ünlemlerin çevirisinde nasıl bir yol izlediği, ünlemlerin çevirideki rolünün ne olduğu, ünlemlerin çevrilmemesi durumunda çeviride bir anlam kaybına yol açıp açmadığı, görüntü ve orijinal sesin ünlemlerin çevirisinde bir rol oynayıp oynamadığı betimleyici bir yaklaşımla ele alınıp değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Exclamations are words that are used in daily speech in particular, and even have meaning when used alone. When considering cross-language relativeness despite every language having its own usage of exclamations, some languages can be said to have similarities and differences between their exclamations. These differences and similarities may sometimes cause difficulty regarding the translation of exclamations, may cause none at all. How translation studies have discussed and evaluated exclamations, especially in terms of audiovisual translations, is a topic that has not been dwelled upon much. However, exclamations in audiovisual translations can be claimed to have had a significant role in the understandability and translatability of visual text. This study questions whether the translated subtitles correspond to the words spoken in a scene and chooses exclamations from six episodes of the German series Biohackers first season, initially released on Netflix in 2020, to underline this basis. The study will discuss and descriptively evaluate how exclamations in the series have been transmitted into Turkish through subtitle translations, which method the translator followed in doing this, what the role of the exclamations in the translation is, whether the exclamations cause a loss of meaning in the translation in cases where they are mistranslated, and whether the scene and the original actor’s voice have important roles regarding if an exclamation is translated.