Şehrin Ufuk Çizgisine Etkileri Bakımından İstanbul’da Gökdelenler
Skyscrapers as a Factor that Affects the Urban Skyline in Istanbul
Yazar: Çobanlı, Furkan Taha; Ceylan, Mehmet Akif
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 28 No. 50, 2023
Anahtar kelimeler: City in Human Geography ; Beşeri Coğrafyada Kent ; Gokdelen,dikey yapılaşma,şehirsel ufuk cizgisi,siluet,coğrafi gorunum,İstanbul ; Skyscraper,vertical construction,silhouette,urban skyline,geographical view,Istanbul

Gökdelenler esasen 21. yüzyıl şehirlerinin önemli bir olgusu olarak öne çıkmaktadır. Son çeyrek yüzyılda İstanbul’da da gökdelenler giderek yaygınlaşmaktadır. Dikey yapılaşmanın en yüksek ürünü olan gökdelenler, ortaya çıktıklarından beri şehirlerin önemli simge yapıları haline gelmiştir. Bir şehrin görünümü zaman içerisinde mekân üzerinde gerçekleşen farklı süreçlerin toplamından oluşmaktadır. Tarihi bir şehir silüetine sahip olan İstanbul, gökdelenlerin sayısının ve yüksekliklerinin artması nedeni ile dikey yönde yeni bir yapay coğrafi görünüm kazanmıştır. Modern dünyanın temsilcileri olarak anılan gökdelenler, İstanbul’un tarihi değerlerinin ve coğrafyasının üzerinde yükselmektedir. Bu çalışma, gökdelenlerin şehir silüetindeki yerini ve şehrin görünümüne olan etkilerini ufuk çizgileri aracılığıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Farklı doğrultularda belirlenen noktalardan elde edilen şehir panoramaları aracılığıyla şehirsel (kentsel) ufuk çizgisi profilleri oluşturulmuştur. Aynı zamanda çalışma, şehir coğrafyası çalışmalarında silüet çizimlerinin ve ufuk çizgisi profillerinin şehri okumak için de bir araç olarak kullanılabileceğini savunmaktadır. Çalışmadan elde edilen bulgular, gökdelenlerin konumlandırılırken şehrin topoğrafik özelliklerinin göz ardı edildiğini, bu sebeple yapıların bazı noktalarda şehrin coğrafi görünümü ve silüeti üzerinde zedeleyici etkiler bıraktığını göstermektedir. Makalede İstanbul’un kültürel özelliklerinin, tarihi ile coğrafi görünümünün korunabilmesi için şehrin geniş kapsamlı silüet değerlendirmesine ve dikey yapılaşma için yeni bir imar planı düzenlemesine ihtiyacı bulunduğu dile getirilmektedir.

Skyscrapers initially emerged as a major phenomenon in 21st-century cities and became increasingly common in Istanbul during the past quarter century. Skyscrapers, the highest product of vertical construction, have become important landmarks in cities since their emergence. The appearance of a city consists of the sum of different processes that occur over time. Istanbul, which has a historic skyline, has acquired a new artificial geographical view in the vertical direction owing to the increased amount and height of skyscrapers. The skyscrapers, referred to as representatives of the modern world, rose above the historical values and geography of Istanbul. This study aimed to assess the location of skyscrapers in the city skyline and their impact on the city’s appearance through urban horizon lines. Urban (city) skyline profiles were created using city panoramas obtained from points determined in different directions. The study also argues that skyline drawings and skyline profiles can be used for the city in urban geography studies. The findings suggest that the topographical characteristics of the city were ignored when positioning the skyscrapers, which in some places had a detrimental effect on the geographical appearance and skyline of the city. The article states that Istanbul needs an extensive silhouette evaluation of its cultural characteristics and a new development plan for vertical construction to preserve its historical and geographical view.