Büchner’den Koltès’e Karşı-Kahraman: Woyzeck ve Roberto Zucco’ya Karşılaştırmalı Bir Bakış
The Anti-Hero on Büchner to Koltès: A Comparative Look at Woyzeck and Roberto Zucco
Yazar: Akım, Melike Saba
Dergi: Studien zur deutschen Sprache und Literatur No. 47, 2022
Anahtar kelimeler: Georg   Büchner,Bernard-Marie   Koltès,Woyzeck,Roberto   Zucco,Karşı-kahraman ; Georg Büchner,Bernard-Marie Koltès,Woyzeck,Roberto Zucco,Anti-hero

Georg  Büchner’in  1836  tarihli  yarım  kalan  oyunu  Woyzeck,  konusunu  Johann  Christian   Woyzeck’in   gerçek   yaşam   öyküsünden   alır.   Beraber   yaşadığı   kadını   öldüren  Leipzig’li  Woyzeck’in  davası  Alman  basınını  uzunca  bir  süre  meşgul  etmiş,  18  ay  süren  dava  sonucunda  Woyzeck  1824  yılında  halka  açık  bir  biçimde  başı  kesilerek  idam  edilmiştir.  Bernard-Marie  Koltès’in  1988  tarihli  son  oyunu  Roberto Zucco,  konusunu  İtalyan  seri  katil  Roberto  Succo’nun  gerçek  yaşam  öyküsünden  alır.  Annesini  bıçaklayarak,  babasını  boğarak  öldüren  Succo,  1980’li  yıllarda  İtalya  ve  Fransa’da  seri  cinayetler  işlemiş;  özellikle  1986  yılında  Fransız  basınını  oldukça  meşgul  etmiş;  1988  yılında  kendisini  plastik  bir  poşetle  boğarak  intihar  etmiştir.  Çalışmada, yaklaşık 150 yıl arayla yazılan bu iki oyun, yapısal paralellikleri ve karşı-kahraman  (anti-hero)  olgusunun  zamanın  ruhuna  bağlı  olarak  nasıl  başkalaştığı  gözetilerek incelenmiştir. Klasik tragedyalarda bulunması beklenen hamartia (trajik hata), anagnorisis  (tanınma),  peripeteia  (baht  dönüşü),  pathos  (tutku)  gibi  temel  kavramlardan kalkarak, trajik kahraman ve karşı-kahraman prototipleri Woyzeck  ve  Roberto Zucco örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu doğrultuda, trajik  kahraman  figürünün  karşı-kahraman  olarak  tersinlenirken  eksiltilen  ve/veya  korunan nitelikleri tartışmaya açılmıştır. Çalışmanın bir yan izleği olarak, modernist dram özelinde, karşı-kahramanın karşı-karaktere ve nihayetinde oyun kişisine doğru evrimi üzerinde durulmuştur. Son olarak, karşı-kahraman pharmakos (günah keçisi) figürü  ekseninde  ele  alınarak,  klasik  tragedya  yasalarının  söz  konusu  iki  oyunda  çalışıp çalışmadığı ve oyunların trajik niteliği soruşturulmuştur.

Woyzeck, written in 1836, is an unfinished play by Georg Büchner, the plot of which is based on the real-life story of Johann Christian Woyzeck, who killed the woman he lived with. His case occupied the German press for a long period. After an 18-month trial,  he  suffered  a  public  beheading  in  1824.  Roberto  Zucco,  written  in  1988,  was  the  last  play  by  Bernard-Marie  Koltès.  Its  plot  was  inspired  by  the  real-life  story  of  Roberto  Succo  ,  who  stabbed  his  mother  and  strangled  his  father  to  death.  Succo committed serial murders in Italy and France in the 1980s; he occupied the French press, particularly in 1986, and finally committed  suicide  in  1988  by  suffocating  himself  with  a  plastic  bag.  This  study  examines  Woyzeck  and  Roberto  Zucco, written approximately 150 years apart, by considering their structural parallels and how the anti-hero phenomenon altered depending on the zeitgeist. Based on concepts of classical Greek tragedy, including hamartia, anagnorisis, peripeteia, and pathos, this paper considers the tragic hero and anti-hero prototypes in these plays. The author also reviews the qualities of the tragic hero figure diminished or preserved through the reversal process of presenting the anti-hero. As a side theme of this study, the paper elaborates on the transition process from anti-hero to anti-character, particularly in modernist drama. Finally, the article contemplates whether the rules of classical tragedy work in this context and examines the tragic essence in the two plays by considering the anti-hero in the light of the figure of the scapegoat—pharmakos in Greek.