Hadımların Pers Saray Yaşamındaki Yeri
The Eunuchs in the Persian Palace
Yazar: Özkan Kılıç, Serap
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 18 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: hadım,Saray Yaşamı,Harem

Hadımların Pers saray yaşamındaki yeri ve üstlenmiş olduğu rollerini ortaya koymaya çalıştığımız araştırmamızda, öncelikli olarak Antik Hellen ve Roma kaynaklarının verdiği bilgilerden yararlanılmıştır. Hadımlara dair bilgilere Ön Asya, Anadolu ve Uzak Doğu’daki pek çok uygarlıkta rastlanmasına rağmen, en erken yazılı belgeler Çin Shang ve Ming hanedanlıklarında ortaya çıkmıştır. Perslerde hadım etme eylemi, başlangıçta bir cezalandırma yöntemi olarak kullanılsa da sonrasında hadımların Pers sarayında edindikleri olumlu-olumsuz rolleri Herodotos, Diodoros, Ksenophon, Ktesias, Plutarkhos ve Platon gibi kaynaklar aracılığıyla izleyebiliyoruz. Yakın Doğu saray yaşamının izlerini gördüğümüz Persler, aslında öncesinde alışık oldukları geleneksel Med saray anlayışının birçok özelliğini de taşımaktadır. Hadımların, Pers saray yaşamında kral ve ailesinin yakınında yer alan kişiler olduğu açıktır. Antik kaynakların verdiği bilgiler de bu konuda paralellik göstermektedir. Özel yaşam, hizmetçilik ve eğitim olarak sınıflandırdığımız başlıklar altında hadımların Pers saray yaşamındaki rollerini detaylı olarak incelediğimizde, hizmetçilik dahil olmak üzere önemli görevler üstlenen karakterler olduğunu görmekteyiz. Sarayın gizli bilgilerine hakim, haremde olan bitenden haberdar, üstüne üstlük haremdeki yaşamın gizliliği ve düzeninden sorumlu olan hadımlar, Pers İmparatorluğu’nun güçlü olduğu dönemlerde sadakatleriyle öne çıkarken, imparatorluğun çöküş süreciyle birlikte daha olumsuz karakterlere dönüşmüştür.

We aim to reveal the place and roles of castrated people in Persian palace life within scope of current research based on the information primarily given by the sources of Ancient Greek and Rome. Although information on eunuchs may be provided by many civilizations in Asia Minor, Asia and the Far East, the earliest written documents appeared in the Shang and Ming dynasties in China. Although the act of castration in the Persians was originally used as a method of punishment, we can follow the positive-negative roles of the castrated in the Persian palace through sources not limited with Herodotos, Diodoros, Xenophon, Ktesias, Plutarch and Plato. The Persians, on which we see the traces of the Near East palace life, actually bear a large number of properties of the traditional Med palace approach and conventions familiar to them. It is clear that the eunuchs are the people who are closest to the king and his family in Persian palace life which is overwhelmingly supported by evidence provided in ancient resources. Detaile inspection of the roles of castrated people in Persian palace life under the titles we classified as private life, servantism and education reveals characters with important duties including service. The eunuchs, who are aware of the secret information of the palace, had a command of what is happening in the harem and were responsible for the privacy and order of the life in the harem, were initially loyal figures in bright days of empire, later turning into more negative characters with the collapse of the empire.