hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sufîlerce Kendini Dönüştürme Eğitimi Olarak Uygulanan Zikir Ritüelinin Bilişsel Psikoloji Açısından Analizi
Analysis of Practiced as Sufis Self-Conversion Training Zikr Ritual in Term of Perspective of Cognitive Psychology
Yazar: Çetin, Özer
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 31, 2017
Anahtar kelimeler: Zikr,activation flew,short time memeory,long time memory,imagery ; Zikir,kısa süreli bellek,uzun süreli bellek,aktivasyon yayılması,imgeleme

Bu araştırmada bilişsel psikoloji bulguları ışığında sufilerce uygulanan zikir ritüeli incelenmiştir. Zikir ve bilişsel yetiler arasında karşılıklı bir ilişki bulunmaktadır. Zikir ritüelinin başlangıcından sonuna kadar her aşamasında ardışık olarak farklı bilişsel yetiler devreye girmektedir. Buna karşılık zikirde uygulanan yöntemler bilişsel yetilerin performansını artırmaktadır. Zikir ritüelinde oluşan dini algı sonucu kişinin iç dünyasında zikredilen kelimelerle ilişkili birtakım bilgiler oluşmaktadır. Bu bağlamda zikir dışarıdan bakıldığında belli dini kelimelerin tekrarından oluşan monoton bir yapı gibi görünse de zikreden kişinin benliğinde değişim ve dönüşüme neden olan dinamik bir bilgi kaynağıdır. Zikir yalnız bilinci değil aynı zamanda bilinçdışını da etkilemektedir. Olumlu etkilerine karşılık zikirde yanılsamalar görülebilir. Bu nedenle düzenli olarak uygulana zikir ritüeli tecrübeli bir kişinin denetiminde gerçekleştirilmelidir.

In this study, the ritual of Zikr applied by sufis has investigated in terms of perspective of cognitive psychological findings. There is a mutual relationship between zikr and cognitive abilities. Different cognitive abilities activates to be consecutive from begining to the end of zikr. In contrast, the methods used in zikr increases the performance of cognitive abilities. Religious information acquires depending on the religious perception of internal origin in zikr ritüal. When viewed from outside, zikr seems like monotonous structure consisting of a repetition of certain religious words but zikr is dynamic source of informations causing changes and transformations in the religious’s inner word. Zikr is not only conscious but also affects unconscious. Against positive effects, illusions can be seen in zikr. Therefore, regular zikr practice should be controlled by the supervision of an experienced zikr ritual person.
Kurtuluşa Eren Fırka/el-Fırkatu’n-Nâciyye İnancı
Kurtuluşa Eren Fırka/el-Fırkatu’n-Nâciyye İnancı
Yazar: Kanter, Özden
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 31, 2017
Anahtar kelimeler: Salvation,Sect,Community,Minority and Majority

Kurtuluşa eren fırka hakkında yapılan çalışmalar, bu inanca temel oluşturan hadisin sahih kabul edilmesi ve fırkaların bu yargıya göre sınıflandırılmasında yoğunlaşmaktadır. Hadisin metin çözümlemesi ve Kur’an ayetlerine arz edilmesi çok az önemsenmiştir. Bu makalede amaç; bu inancın oluştuğu toplumsal yapıyı ve tarihsel süreçte ortaya çıkan eğilimleri çözümlemektir. Bu inanç; Kur’an’ın anlatımları doğrultusunda çözümlenmiş, fırkaların bu inançlarının toplumsal temelleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve oluşan anlayışlar kritik edilmiştir. Bu hadisin, Muhammed’in (a.s.) vefatından sonra ortaya çıkan eğilimleri meşrulaştırmak üzere oluşturulduğuna vurgu yapılmıştır.

Kurtuluşa eren fırka hakkında yapılan çalışmalar, bu inanca temel oluşturan hadisin sahih kabul edilmesi ve fırkaların bu yargıya göre sınıflandırılmasında yoğunlaşmaktadır. Hadisin metin çözümlemesi ve Kur’an ayetlerine arz edilmesi çok az önemsenmiştir. Bu makalede amaç; bu inancın oluştuğu toplumsal yapıyı ve tarihsel süreçte ortaya çıkan eğilimleri çözümlemektir. Bu inanç; Kur’an’ın anlatımları doğrultusunda çözümlenmiş, fırkaların bu inançlarının toplumsal temelleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve oluşan anlayışlar kritik edilmiştir. Bu hadisin, Muhammed’in (a.s.) vefatından sonra ortaya çıkan eğilimleri meşrulaştırmak üzere oluşturulduğuna vurgu yapılmıştır.
İnanç ve Düşünce Özgürlüğü Bağlamında İslâm’ın Kılıç Zoruyla Yayıldığı İddialarına Karşı İmam Mâtürîdî’nin Yaklaşımı
Maturidi’s Approach to the Assertion Claiming that Islam Had Been Spread by Force of Sword in the Context of Freedom of Faith and Thought
Yazar: Önal, Recep
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 31, 2016
Anahtar kelimeler: Maturidi,Freedom of Faith,War,Sayf (Sword),Non-Muslims ; Mâtürîdî,Din Özgürlüğü,Savaş,Seyf,Gayr-ı Müslim

Kur’an, Gayr-ı Müslimlere ilişkin istedikleri inançları özgürce seçebilmeleri ve yaşayabilmeleri için pozitif bir tutum sergilenmiştir. Bununla birlikte Müslümanlara, insanlığın huzurunu bozdukları için başta Arap müşrikleri olmak üzere Gayr-ı Müslimlere karşı savaşmaları da emredilmiştir. Tefsir literatüründe “kıtal ve seyf ayetleri” olarak bilinen ayetlerin İslâm’ın insanlar için benimsediği din hürriyetiyle nasıl bağdaştırılacağı meselesi tartışmalara neden olmuştur. Özellikle bu tür ayetlerden hareketle İslam’da din özgürlüğünün olmadığı, İslâm’ın kılıç zoruyla yayıldığına yönelik iddialarda bulunulmuştur. Bu iddialar karşısında Müslüman âlimler İslâm’ın barış dini olduğu, bu nedenle dinde zorlamanın olamayacağı hususu üzerinde durarak, ileri sürülen iddialara cevap vermeye çalışmışlardır. Bu makalede İmam Mâtürîdî’nin seyf ve kıtal ayetlerini nasıl yorumladığı ve İslâm’ın kılıç zoruyla yayıldığı iddialarını nasıl değerlendiği ele alınacaktır. İmam Mâtürîdî Te’vîlât’ın farklı yerlerinde bu konuya ayrıntılı olarak temas etmiş, bununla ilgili iddiaları naklederek aklî ve naklî delillerle çürütmeye çalışmıştır. Ayrıca bu tür ayetlerinin nasıl yorumlanması gerektiğine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunmuştur.

Quran adopts a positive attitude towards Non-Muslims, due to they can choose the religion that wish to follow and live it freely. On the other hand, Muslims were commanded to fight with Non-Muslims, especially the Arabian polytheists because of making humanity restless and peaceless. In tafseer literature, there has been a controversy on how to be associated the ’kital’ and ‘seyf’ verses with the freedom of faith that Islam suggests to people. By citing these verses, many assertions have been made claiming that Islam was spread by the force of sword and it has no freedom of faith. As an answer to these assertions, Muslim scholars have stressed the fact that Islam is a religion of peace, thus there is no compulsion in Islam. This article focuses on the interpretations of Maturidi on ‘kital’ and ‘seyf’ verses, and also against the claim that Islam was spread by the force of sword. Maturidi draw a detailed framework in his book Te’vîlât and tried to refute this claim with rational evidences and Islamic citations. Also he made significant assessments on how to interpret these verses.
İbn Teymiyye’nin Selefî Kelâmı: Tarihsel ve Yapısal Bir Analiz
Ibn Taymiyya’s Traditionalist Kalam: A Historical and Structural Analysis
Yazar: Kurt, Erkan
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 31, 2016
Anahtar kelimeler: Ibn Taymiyya,Salafiyya,ahl al-hadith,salafi theology ; İbn Teymiyye,Selefiyye,ehl-i hadis,selefî kelam

Kelamın, hususen cedelci yapıda icra edilen kelamın reddedilmesi, selefî geleneğin aslî bir unsuru olarak bilinir. Mezhepler tarihinin modern literatüründe sıkça rastladığımız bu genel kabul kimi zaman bir indirgeme hatası, kimi zaman da bir kavram kargaşası olmalıdır. Çünkü itikad sahasında konuşmak, tartışmak, yorum yapmak anlamında kelam söz konusu gelenek içinde baştan beri nispeten uygulanmış, nihayet İbn Teymiyye’nin şahsında tamamen benimsenmiştir. İbn Teymiyye’nin selefî kelamı, mufassal tahlil ve münakaşa üzere icra edilmesi bakımından Eş‘arî kelamına benzer, ne var ki ilk dönem selefî literatürü gibi meseleci yapıda olduğundan sistematik değildir. İbn Teymiyye’nin sünnî-selefî bir kelamcı sayılabileceğini savunan bu makale, onun geliştirdiği kelamın temel yapısını irdelemekte, tarihî kökenini ve âkıbetini sorgulamaktadır.

Although rejection of dialectical theology is generally claimed to be essential to the salafi tradition,theology or kalam in the sense of discussing creedal matters was practiced to some extent in the same tradition from the very beginning and finally fully adopted by Ibn Taymiyya, the founder of the so-called late Salafiyya. His traditionalist kalam resembles the Ash’arite theology in that both welcome elaborate analysis and disputation, but the former lacks systematic structure as it emulates the disorganized topical fashion of the early SalafT literature. Arguing that Ibn Taymiyya can be considered a Sunni scholar of kalam or a Salaff mutakallim, this paper examines the structure of his theological enterprise and investigates its historical roots as well as its fate.
Bir Tercüme Problemi Olarak Kur’an’da Müşâkele Üslubu
The Style of Musâkala in The Qur’an as a Translation Problem
Yazar: Ateş, Avnullah Enes
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 31, 2017
Anahtar kelimeler: Eloquence,Translation,Meal,Metaphor,Musâkala ; Belagat,Çeviri,Meâl,Mecâz,Müşâkele

Kur’an-ı Kerîm’in kullandığı edebî sanatlardan biri, müşâkele üslûbudur ve muhatabın eylemine verilen karşı cevapta muhatabın kelimelerini kullanmak anlamına gelir. Bu tür durumlarda kelimelerin şeklen benzer olması sebebiyle tercümeye aynı anlamla yansıtılma riski söz konusudur ve bu kullanımların farklı dillere aktarımı ciddi bir tercüme problemi olarak karşımıza çıkabilmektedir. Kimi zaman bu durum, inanç ile ilgili bir sorunun doğmasına sebep olabilmektedir. Dolayısıyla bu tür kullanımların tespiti ve anlamlandırılması son derece önem arz eder. Çeviride hedef kitlenin bu edebî kullanımları anlamasını sağlamak için bu kullanımları hedef dile, anlaşılacak bir şekilde çevirmek gerekir. Bu makalede Kur’an’daki müşâkele üslubunun çeviri problemi ele alınacak ve bu problemi çözümde kullanılabilecek tercüme üslupları önerilecektir.

One of the literary figures used by the Holy Qur’an is the style of the musâkala and it means to use the words of the correspondent in the counter-reply to the action of the client. In such cases, the risk of being reflected in the same sense as the translation is similar, because the words are similar in shape and the transfer of these uses to different languages can be counterproductive as a serious translation problem. Sometimes this can lead to a belief problem. Therefore, it is extremely important to detect and understand such uses. In order to make sure that the target audience understands these literary uses in translation, it is necessary to translate these uses Into a target language. In this article, the translation problem of the Quranic style of the Qur’an will be discussed and the translation styles that can be used In the solution of this problem will be proposed.
Dini İstismara Açık Bilgi Kaynağı Olarak “Ayrıcalıklı Bilgi”: Keşf, İlham ve Rüya –Felsefi Bir Analiz-
“Privileged Knowledge” as a Way of Religious Exploitation: Kesf, Inspiration and Dream -A Philosophical Analyses
Yazar: Tokat, Latif
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 32, 2017
Anahtar kelimeler: Privileged Knowledge,Religious Exploitation,Kesf,Inspiration,Dream ; Ayrıcalıklı Bilgi,Dini İstismar,Keşf,İlham

İslam düşüncesinde bilginin üç temel kaynağının olduğu kabul edilir. Bunlar, haber bilgisi, aklî bilgi ve duyu bilgisidir. Haber bilgisi kelimenin dar anlamıyla bir insan olarak sadece peygambere özgü bilgi çeşididir ve kaynağı Tanrı’dır. Ancak bir insan olarak peygamberlerin böyle bir bilgiye sahip olmaları başka insanların da aynı kaynaktan bilgi edinmelerinin mümkün olabileceği fikrine yol açmıştır. Adı, keşf, ilham ve rüya yoluyla bilgi edinme olarak anılsa da, aslında peygamber dışındaki insanların sahip olduğu bu bilginin gördüğü muamele vahiy bilgisinden çok da farklı olmamıştır. Doğal olarak böyle bir bilgiye sahip olan kişiler de tıpkı peygamberlerde olduğu gibi “ayrıcalıklı kişi” muamelesi görmüştür. Bu araştırmada İslam düşüncesinde temel teolojik tartışma konularından birisi olan “ayrıcalıklı bilgi” ve bununla bağlantılı olan “ayrıcalıklı kişi” probleminin gerçekliği, sebepleri, dayanakları, temelleri ve sonuçları teolojik yönleriyle ele alınmıştır. Bununla birlikte bu düşüncenin sebep ve sonuçlarının, felsefi, psikolojik ve fenomenolojik analizleri yapılmaya çalışılmıştır.

It is accepted that Islamic thought has three basic sources of knowledge. These are revelation, reason and sensory knowledge. Revelation is only a kind of knowledge that specific to the prophet as a human being in the narrow sense of the word, and its source is God. However, if prophets, as a human being, have such a knowledge it is possible that other people may be able to obtain similar knowledge from the same source. Although the name is known as Kesf, Inspiration and Dream, it is seen not much different from the knowledge of revelation. Naturally, those who have such knowledge have seen as “the privileged person” just as they were in the prophets. In this research, the theological aspects of “the privileged knowledge” which is one of the main religious discussion topics in Islamic thought, and tied topic to it “the privileged person” problems are discussed in terms of its reality, causes, bases, foundations and results. However, anthropological, psychological and phenomenological analyzes of the causes and consequences of this thought were also discussed.
İslami İlimler/İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi (Uşak Üniversitesi Örneği)
Examining Islamic Sciences/Theology Faculty Students’ Attitudes Towards Teaching: Uşak University Islamic Sciences/Theology Faculty Sample
Yazar: Çetin, Özer
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 32, 2017
Anahtar kelimeler: DİKAB,İslami İlimler/İlahiyat Fakültesi,Öğretmenlik Mesleği ; Religion and Morality Teaching,Islamic Theology /Theology Faculty,Preservice Teacher Teaching,Attitudes Towards Teaching Profession

Bu araştırmanın amacı İslami İlimler/İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını(ÖMYT) incelemektir. Araştırma tarama metodu kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubu Uşak Üniversitesi İslami İlimler/İlahiyat Fakültesinde öğrenim gören 70’i DİKAB ve 100’ü İslami İlimler/İlahiyat programında olmak üzere toplam 170 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler “Kişisel Bilgi Formu” ve  Üstüner tarafından geliştirilen ÖMYT Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde istatiksel paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerinin ÖMYT düzeylerinin yüksek düzeyde olumlu olduğu saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre DİKAB öğrencilerinin İslami İlimler/İlahiyat programına kayıtlı öğrencilere göre, kadınların erkek öğrencilere göre, mezun olunan lise türü bakımından İmam Hatip lisesi mezunlarının diğer lise mezunlarına göre, tercih bakımından isteyerek ve severek tercih edenlerin diğer tercih nedenlerine göre ÖMYT puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna karşın öğrencilerin ÖMYT puanlarının sınıf seviyesi ve program bakımından(normal, ikinci öğretim) anlamlı bir fark oluşturmadığı saptanmıştır.

The aim of this research was to determine students’ attitudes towards teaching studying in Islamic Sciences/Theology Faculty by using survey method. In this study, participants were consisted of 170 students (70 in Religion and Morality Teaching, 100 in Islamic Sciences/Theology) from Usak University. Data were collected by using “Personal Information Form” and the “Attitudes Towards Teaching Scale” developed by Üstüner. Data were analyzed by using SPSS. Findings showed students of Islamic Sciences/ Theology Faculty had positive attitudes towards teaching. Students in Religion and Morality Teaching department had more positive attitudes towards teaching compared to students in Islamic Sciences/ Theology Faculty. Also female participants had more positive attitudes and students’ scores in the Attitudes Towards Teaching Scale differentiated in term of type of high school that they graduated. The students graduated from Imam Hatip High School had more positive attitudes towards teaching. Students’ scores showed differences in term of preference, the students who voluntarily and fondly prefered to have more positive attitudes towards teaching. On the other hand, students’ scores showed no differences in terms of type of education and class level.
Gayrimüslim Hâkimiyeti Altında Yaşamanın Fıkhî Açıdan İmkânı Üzerine
On The Possibility Of Living Under Non-Muslim Rule From The Perspective Of Islamic Law
Yazar: Arangül, Muammer
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 32, 2017
Anahtar kelimeler: Dar al-Islam,Dar Al-Harb,Hijra,Shaair al-Islam,Non-Muslim Rule ; Dârülislâm,Dârülküfür,Hicret,Şeâiru’l-İslâm

Tarihte olduğu gibi günümüzde de milyonlarca müslüman, gayrimüslimlerin hâkimiyeti altında yaşamaktadır. Ancak günümüzde bu, geçmişle karşılaştırılması mümkün olmayan bir niceliğe ulaşmıştır. Müslümanlar, refah içinde özgürce yaşadıkları ülkelere sahip oldukları dönemlerde, değişik gerekçelerle gayrimüslimlerin hâkimiyetini meşru görmeye yanaşmamışlar; ancak tarihsel gerçeklik siyasi ve ekonomik açıdan onlardan yüz çevirmeye başladıkça, onlar da bunun bazı İslami prensiplere riayet etmek şartıyla mümkün olabileceğini düşünmeye başlamışlardır. Makalemizde, konunun fıkıh literatüründe nasıl ele alındığını incelemek suretiyle gayrimüslim ülkelerde yaşayan müslümanları bir nebze olsun aydınlatmayı ve problemin çözümüne katkı sağlamayı umuyoruz.

As it is in the history, millions of Muslims today live under the rule of non-Muslims. Today, however, this has reached a quantity that is incomparable to the past. Muslims were not willing to legitimize the dominance of non-Muslims for various reasons during periods when they had countries they lived freely and/or in welfare. But as the historical reality begins to turn away from them politically and economically, they have begun to think that this may be possible provided that they comply with some Islamic principles. In my article, I hope that the minds of some Muslims living in nonMuslim countries will be enlightened to a certain extent and to contribute to the solution of the problem, by examining how it is handled in the fiqh literature.
Rousseau’da İnsan Doğası ve Değerler Eğitimi
Rousseau’s View of Human Nature and Values Education
Yazar: Tüfenkçi, Semra; Çetin, Mustafa
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 32, 2017
Anahtar kelimeler: Rousseau,İnsan Doğası,Negatif Eğitim ; Rousseau,Human Nature,Negative Education,Values Education

Rousseau, insan doğasını ve bu doğadan kaynaklanan her şeyi ilk haliyle iyi kabul eder. Bu nedenle eğitimin insan doğasını törpülemeye dönük olmaması, insan doğasındaki olumlu duyguları açığa çıkarması gerektiği üzerinde durur. Rousseau’nun Emile adlı eserinde dile getirdiği bu düşüncelerin eğitimciler üzerinde büyük etkisi olmuş, özellikle modern eğitim yaklaşımlarının değer eğitimi anlayışlarına yön vermiştir. Bu makalede insan doğasının salt iyi olduğunu kabul eden Rousseau’nun negatif eğitim yaklaşımı incelenmiş, negatif eğitimin değerler eğitimi açısından önemi tartışılmıştır. Bu bağlamda Rousseau’nun özgün insan doğası anlayışı, çıkış noktası, temel iddiaları ve ana kavramları açısından irdelenmiştir. Rousseau’nun eğitim anlayışının değerler eğitimi açısından önemi ve Rousseaucu negatif eğitim anlayışının değerler eğitimine yansımaları da makale kapsamında ele alınmış, sonuç bölümünde negatif eğitim anlayışının günümüz değerler eğitimi açısından önemi tartışılmıştır.

Rousseau considers human nature and everything arising from this nature as good as their original instances. Therefore, education should reveal the positive emotions in human nature, rather than to sculpt them. Rousseau’s thoughts in Emile, have been a great influence on the educators, especially on the values education approaches of modern education. In this article, we examine Rousseau’s negative education approach which acknowledges that human nature is merely good; and the importance of negative education has been discussed in the context of values education. In this context Rousseau’s original point of view on human nature has been examined in terms of its starting point, basic claims and main concepts. Rousseau’s approach to education and Rousseauian negative education concept were also discussed in terms of values education in the article. And finally, the article concludes dealing with the importance of negative education in today’s values education.
Son Çağrı Kur’an’ın Mukaddimesi Üzerine
On Introduction of “Son Çağrı Kur’an”
Yazar: Ethem, Mürsel
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 16 No. 32, 2017
Anahtar kelimeler: Kur’an,Türkçe Meal,Tefsir ; Qur’an,the Meanings of the Qur’an in Turkish,Tafsir,Translation Studies

Kur’an’ın çevirisinin yapıldığı en yaygın dillerden birisi Türkçedir. Türkiye’de kemiyet açısından meal çok olup keyfiyet açısından nev-i şahsına münhasır meal çok azdır. Nev-i şahsına münhasır çalışmalardan birisi Salih Akdemir’in Son Çağrı Kur’an isimli Türkçe mealdir. Akdemir bu çalışmasının “Giriş” bölümünde hem tefsir ilmi hem de Kur’an’ın farklı dillere tercüme edecek meal yazarları için yöntemleri anlatmıştır. Bu çalışmada Akdemir’in söz konusu “Giriş”i incelenecektir.

Turkish is one of the most common language in which the translation of Qur’an is made. There are a lot owner of the translation of Qur’an in Turkey, but this is not in terms of quality, only just in terms of quantity. One of the quality researches is the translation of Qur’an in called “Son Çağrı Kur’an” which belongs to Salih Akdemir. Akdemir has explained methods for both tafsir and translators of the Qur’an to different languages in the “Introduction” of his research. In this study, it will examined his “Introduction”.