XVII. Yüzyıl Ortalarında Kiğı Sancağında İskân ve Toplum Yapısı
The Settlement and Social Structure in the Sub-Province of Kiği in the Mid-17th Century
Yazar: Sağlam, Nevzat
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 33, 2019
Anahtar kelimeler: Kiğı,Osmanlı,İskân,Nüfus,Bingöl

Tarih boyunca birçok devletlerin hakimiyetindekalan, bugün ise Bingöl'e bağlı bir ilçe olan Kiğı, 1514 yılında Osmanlıidaresine geçmiştir. Bu tarihten sonra birçok nahiye ve bu nahiyelere bağlıköyleri ve mezraaları bünyesinde barındıran bir liva/sancak olarak teşekkületmiştir. Bilindiği üzere Tapu Tahrir ve MaliyedenMüdevver Defterler, Osmanlı tarihinin özellikle sosyal ve iktisat tarihi sahasındayapılacak araştırmalar için ilk elden kaynak özelliğine sahip önemli arşivmalzemeleri arasında yer almaktadır. Osmanlı Arşivi'nde 5152 numarada kayıtlı, 1052/1642tarihli Maliyeden Müdevver Defterin 1046-1120 sayfaları arasında yer alan Kiğı veköylerine ait kısmı bu çalışmanın kaynağını teşkil etmektedir. Bu çalışmada sözkonusu defter çerçevesinde, 1642 tarihinde Kiğı kasabası merkezi ile köylerindeyaşayan Müslüman ve zimmî nüfus, vergi ile yükümlü olan ve olmayan haneler,timar sahipleri, sipahizâdeler, seyyidler, imamlar, vakıf görevlileri, bazıcemaat ve aşiretler tespit edilmiş ve bunlar hakkında bilgi verilmiştir.  Anahtar Kelimeler: Kiğı, Osmanlı, İskân, Nüfus, Bingöl, THE SETTLEMENT AND SOCIAL STRUCTURE IN THE SUB-PROVINCEOF KIĞI IN THE MID-17TH CENTURYAbstract Kiğı, a district of Bingöl which was dominated by many states throughouthistory, was conquered by the Ottomans in 1514. After this date, many township and villages and settlement attached to these townships wereformed as a liva/sanjak.As it is known, the registers of Tapu Tahrir and Maliyeden Müdevver areamong the important archival materials with firsthand sources for theresearches to be conducted especially in the field of social and economichistory of Ottoman history. The part of Kiğı, which is registered in theOttoman Archives at 5152 and dated 1052/1642, which is on the pages 1046-1120of the registers of Maliyeden Müdevver constitutes the source of this study. Inthis study, Muslim and non-Muslim population living in the center and villagesof Kiğı town, households with and without tax, timar owners, sipahizâdeler,sayyids, imams, foundation officials, some congregations and tribes wereidentified and information about these books. it is given.Keywords: Kiğı, Ottoman State, Settlement, Population,Bingöl,

Tarih boyunca birçok devletlerin hakimiyetindekalan, bugün ise Bingöl'e bağlı bir ilçe olan Kiğı, 1514 yılında Osmanlıidaresine geçmiştir. Bu tarihten sonra birçok nahiye ve bu nahiyelere bağlıköyleri ve mezraaları bünyesinde barındıran bir liva/sancak olarak teşekkületmiştir. Bilindiği üzere Tapu Tahrir ve MaliyedenMüdevver Defterler, Osmanlı tarihinin özellikle sosyal ve iktisat tarihi sahasındayapılacak araştırmalar için ilk elden kaynak özelliğine sahip önemli arşivmalzemeleri arasında yer almaktadır. Osmanlı Arşivi'nde 5152 numarada kayıtlı, 1052/1642tarihli Maliyeden Müdevver Defterin 1046-1120 sayfaları arasında yer alan Kiğı veköylerine ait kısmı bu çalışmanın kaynağını teşkil etmektedir. Bu çalışmada sözkonusu defter çerçevesinde, 1642 tarihinde Kiğı kasabası merkezi ile köylerindeyaşayan Müslüman ve zimmî nüfus, vergi ile yükümlü olan ve olmayan haneler,timar sahipleri, sipahizâdeler, seyyidler, imamlar, vakıf görevlileri, bazıcemaat ve aşiretler tespit edilmiş ve bunlar hakkında bilgi verilmiştir.  Anahtar Kelimeler: Kiğı, Osmanlı, İskân, Nüfus, Bingöl, THE SETTLEMENT AND SOCIAL STRUCTURE IN THE SUB-PROVINCEOF KIĞI IN THE MID-17TH CENTURYAbstract Kiğı, a district of Bingöl which was dominated by many states throughouthistory, was conquered by the Ottomans in 1514. After this date, many township and villages and settlement attached to these townships wereformed as a liva/sanjak.As it is known, the registers of Tapu Tahrir and Maliyeden Müdevver areamong the important archival materials with firsthand sources for theresearches to be conducted especially in the field of social and economichistory of Ottoman history. The part of Kiğı, which is registered in theOttoman Archives at 5152 and dated 1052/1642, which is on the pages 1046-1120of the registers of Maliyeden Müdevver constitutes the source of this study. Inthis study, Muslim and non-Muslim population living in the center and villagesof Kiğı town, households with and without tax, timar owners, sipahizâdeler,sayyids, imams, foundation officials, some congregations and tribes wereidentified and information about these books. it is given.Keywords: Kiğı, Ottoman State, Settlement, Population,Bingöl,