II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE MODERN ASKERİ EĞİTİM SİSTEMİ
The Modern Military Education System During The Reign of Abdulhamid II
Yazar: Kurşun Tükenmez, Özge
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 86, 2022
Anahtar kelimeler: II. Abdülhamid,askeri okul,modernleşme,eğitim,dersaadet,taşra ; Abdulhamid II,military school,modernization,education,dersaadet,province

Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecinde meydana gelen askeri eğitim reformları ele alınmıştır. Özellikle II. Abdülhamid Dönemi’nde maarifin taşrada yaygınlaşmasıyla yeni açılan modern askeri okullar, mevcut okulların ıslahı konuları üzerinde durulmuştur. Osmanlı Devleti’nde eğitim reformu yüksek öğrenim kurumlarından başlamış, daha sonra bu kurumlara öğrenci yetiştiren alt kademe eğitim kurumlarının modernleşmesi yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmada dönemin Dersaadet ve taşrasında yer alan askeri rüşdiye, idadi ve yüksek okullar incelenmiştir. Bu dönemde açılan mekteplerin nerede kurulduğu, yıllık ortalama kaç öğrencisinin bulunduğu, okutulan ders programları, yapılan modernleşme çalışmaları, mekteplerin ne kadar süreyle eğitim verdiği, mekteplere kabul edilecek öğrencilerde aranan özellikler, sınıf geçme şekilleri, mekteplerden mezun olan öğrencilerin görevlendirilmeleri gibi konular incelenmiştir. Bu çalışma, konuyla ilgili Osmanlı arşiv belgeleri, birincil kaynaklar ve araştırma eserler, makale ve tezler incelenerek ortaya konulmuştur. Çalışmanın amacı II. Abdülhamid Dönemi’nde Dersaadet ve taşrada mevcut olan askeri mektepleri belirtmek, mekteplerin kuruluş amacı ve işleyişlerini, izledikleri politikaları, bilimsel olarak inceleyerek ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın sonucunda, ikinci abdülhamid döneminde eğitim alanında reform lahiyalarının hazırlandığı, bu doğrultuda ders programlarının ve ders içeriklerinin düzenlendiği, okulların batılı tarzda modernleştirildiği ve Cumhuriyet dönemi eğitim anlayışının temellerinin atıldığı görülmüştür.

In this study, military education reforms that took place in the modernization process of the Ottoman Empire were discussed. It is focused on about new modern military schools and improvement of existing schools with the spread of education in the provinces especially in Abdülhamid II period. Education reform firstly began in higher education institutions in Ottoman Empire, after that modernization process of the lower-level educational institutions that train students for higher institutions was actualized. Thus, military middle schools, high schools and military academies that located in Dersaadet and provinces were investigated. Furthermore, subjects of the place of establishment, number of the average students of per year, syllabus and lesson schedules, modernization studies and efforts, education time, qualities sought in students to be admitted to schools, ways of passing class, assignment of students graduating from their schools of the related military schools that opened in this period are discussed.This study has been put forward by examining the Ottoman archive documents, primary sources and research works, articles and theses on the subject. Aim of this study is revealing the military schools were opened in capital city and provinces, and uncover scientifically the purposes, processes and policies of these schools. As a result of this research, it has been seen that in Abdülhamid II era, reform scripts were prepared in the field of education, schools were modernized in a western style, curriculum and course contents were arranged in this direction. Moreover, all these modernization movements effects to education concept of Republican Era.