hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Gelişmiş Ekonomilerde Yeni Normal: Kalıcı Durgunluk
Gelişmiş Ekonomilerde Yeni Normal: Kalıcı Durgunluk
Yazar: Koç, Sebahattin
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Kalıcı Durgunluk,Sıfır Faiz Bandı,Tasarruf-Yatırım Dengesizliği,Finansal Kapitalizm,Demografik Değişim,,Robotik Üretim

Buçalışmada gelişmiş ekonomilerde yaşanan kalıcı durgunluk (secular stagnation)kavramı üzerinde durulmuştur. Kavramsal çerçevede ele alınan kalıcı durgunluk,literatür taraması yöntemi ile incelenmiştir. OECD veri sisteminden elde edilenveriler çerçevesinde demografik değişim ve robotik üretim ile kalıcı durgunlukarasındaki ilişkiler belirtilerek her iki kavramın da kalıcı durgunluklailişkisi tespit edilmiştir. Kapitalist ekonomik sistemin değişen yapısının (üretimkapitalizminden finans kapitalizmine geçiş) kalıcı durguluk üzerinde etkiliolduğuna dikkat çekilmiştir. Diğer taraftan kalıcı durgunluğun arz kaynaklı mıyoksa talep kaynaklı mı olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Kalıcı durgunluğugidermede etkili olan ekonomi politikalarından para ve maliye politikalarınınetkinliği tartışılmış ve maliye politikalarının çözümde daha etkili olacağınadikkat çekilmiştir. Kalıcı durgunluğun önlenmesinde; gelir dağılımıeşitsizliğinin giderilmesi, toplumsal faydaya yönelik teknolojik üretiminyaygınlaştırılması, çok uluslu firmaların ekonomi yönetimlerinde etkinliklerininazaltılması ve toplumsal yarar gözetilerek bağımsız politikaların geliştirilmesiönerilmiştir.

Buçalışmada gelişmiş ekonomilerde yaşanan kalıcı durgunluk (secular stagnation)kavramı üzerinde durulmuştur. Kavramsal çerçevede ele alınan kalıcı durgunluk,literatür taraması yöntemi ile incelenmiştir. OECD veri sisteminden elde edilenveriler çerçevesinde demografik değişim ve robotik üretim ile kalıcı durgunlukarasındaki ilişkiler belirtilerek her iki kavramın da kalıcı durgunluklailişkisi tespit edilmiştir. Kapitalist ekonomik sistemin değişen yapısının (üretimkapitalizminden finans kapitalizmine geçiş) kalıcı durguluk üzerinde etkiliolduğuna dikkat çekilmiştir. Diğer taraftan kalıcı durgunluğun arz kaynaklı mıyoksa talep kaynaklı mı olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Kalıcı durgunluğugidermede etkili olan ekonomi politikalarından para ve maliye politikalarınınetkinliği tartışılmış ve maliye politikalarının çözümde daha etkili olacağınadikkat çekilmiştir. Kalıcı durgunluğun önlenmesinde; gelir dağılımıeşitsizliğinin giderilmesi, toplumsal faydaya yönelik teknolojik üretiminyaygınlaştırılması, çok uluslu firmaların ekonomi yönetimlerinde etkinliklerininazaltılması ve toplumsal yarar gözetilerek bağımsız politikaların geliştirilmesiönerilmiştir.
2012 YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ’NİN BÖLGESEL KALKINMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ERZURUM’DA BİR UYGULAMA
2012 YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ’NİN BÖLGESEL KALKINMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ERZURUM’DA BİR UYGULAMA
Yazar: Ekinci Hamamcı, Emine Demet; Kahreman, Yusuf
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Yatırım Teşvik Sistemi-2012,Bölgesel Kalkınma

Bölgesel kalkınma farklılıklarınıgidermek için kullanılan başlıca araçlardan biri yatırım teşvikleridir. Ancak yatırımteşviklerinin kalkınma farklılıklarını giderebilmesi için etkin bir şekildekullanılması gerekmektedir. Bu çalışmada yatırım teşviklerinin bölgeselkalkınma üzerindeki etkisi ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı Erzurum’da farklısektörlerde faaliyet gösteren firmaların Yatırım Teşvik Sistemi-2012’denyararlanma durumunu analiz etmektir. Ayrıca yatırım teşvik belgesi (YTB) alan firmalarateşvikin etkilerini belirlemek hedeflenmektedir. Bu doğrultuda Erzurum’da 70firma ile bir anket çalışması yürütülmüştür. Araştırma sonucuna göre firmalarınbüyük bir çoğunluğu, yatırım teşviklerinin hem firmaya hem de il ekonomisineönemli katkı sağlayacağını düşünürken 5. Bölge avantajlarını yeterlibulmamaktadır.

Bölgesel kalkınma farklılıklarınıgidermek için kullanılan başlıca araçlardan biri yatırım teşvikleridir. Ancak yatırımteşviklerinin kalkınma farklılıklarını giderebilmesi için etkin bir şekildekullanılması gerekmektedir. Bu çalışmada yatırım teşviklerinin bölgeselkalkınma üzerindeki etkisi ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı Erzurum’da farklısektörlerde faaliyet gösteren firmaların Yatırım Teşvik Sistemi-2012’denyararlanma durumunu analiz etmektir. Ayrıca yatırım teşvik belgesi (YTB) alan firmalarateşvikin etkilerini belirlemek hedeflenmektedir. Bu doğrultuda Erzurum’da 70firma ile bir anket çalışması yürütülmüştür. Araştırma sonucuna göre firmalarınbüyük bir çoğunluğu, yatırım teşviklerinin hem firmaya hem de il ekonomisineönemli katkı sağlayacağını düşünürken 5. Bölge avantajlarını yeterlibulmamaktadır.
Yatırımcı Duyarlılığının Hisse Senedi Getirilerindeki Rolü ve Tüketici Güven Endeksiyle Ölçülmesi
Yatırımcı Duyarlılığının Hisse Senedi Getirilerindeki Rolü ve Tüketici Güven Endeksiyle Ölçülmesi
Yazar: Sarı, Salim Sercan; Yiğiter, Şule Yüksel
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Davranışsal Finans,Yatırımcı Duyarlılığı,Tahmin,DVM

Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde hisse senedi getirilerinintahmin edilmesi, finans çalışmalarında önemli araştırma konuları içerisindebulunmaktadır. Ayrıca hisse senedi getirilerinin tahmin edilmesi yatırımcılaraçısından da önemlidir. Bu çalışmada hisse senedi getirilerinin yatırımcıduyarlılığı aracılığı ile tahmin edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın teorikkısmında ayrıntılı bir literatür çalışması yapılmıştır. Uygulama kısmında ise,tahmin için geliştirilen modellerde bağımsız değişken olarak yatırımcıduyarlılığını temsil eden Tüketici Güven Endeksi ve alt endekslerikullanılmıştır. Bu kapsamda 5 değişkenle kurulan toplam 5 model kullanılarakdestek vektör makineleri yöntemleri ile analiz yapılmıştır. Analizi yapılan tümmodellerde, 2007- 2018 yılları arasındaki aylık verilerden yararlanılmıştır.Değişkenlere ait toplanan 144 aylık verinin %70’ lik kısmı eğitim verisiolarak, %30’ luk kısmı ise matematiksel modellerin tahmin başarısını ölçmekiçin kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda, destek vektör makinesi yöntemi ileyapılan tahminlerin başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür.

Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde hisse senedi getirilerinintahmin edilmesi, finans çalışmalarında önemli araştırma konuları içerisindebulunmaktadır. Ayrıca hisse senedi getirilerinin tahmin edilmesi yatırımcılaraçısından da önemlidir. Bu çalışmada hisse senedi getirilerinin yatırımcıduyarlılığı aracılığı ile tahmin edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın teorikkısmında ayrıntılı bir literatür çalışması yapılmıştır. Uygulama kısmında ise,tahmin için geliştirilen modellerde bağımsız değişken olarak yatırımcıduyarlılığını temsil eden Tüketici Güven Endeksi ve alt endekslerikullanılmıştır. Bu kapsamda 5 değişkenle kurulan toplam 5 model kullanılarakdestek vektör makineleri yöntemleri ile analiz yapılmıştır. Analizi yapılan tümmodellerde, 2007- 2018 yılları arasındaki aylık verilerden yararlanılmıştır.Değişkenlere ait toplanan 144 aylık verinin %70’ lik kısmı eğitim verisiolarak, %30’ luk kısmı ise matematiksel modellerin tahmin başarısını ölçmekiçin kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda, destek vektör makinesi yöntemi ileyapılan tahminlerin başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür.
Türkiye’de Ekonomik Büyüme ile Gelir Dağılımı Arasındaki İlişki
Türkiye’de Ekonomik Büyüme ile Gelir Dağılımı Arasındaki İlişki
Yazar: Ersungur, Ş. Mustafa; Takım, Abdullah; Tural Dikmen, Arzu; Aksu, Lütfü Efe
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Türkiye,Ekonomik Büyüme,Gelir Dağılımı

Gelir dağılımı, birçok ekonomikdeğişkenle ilintili olsa da en fazla büyüme ile irtibatlandırılır. Ne var ki ekonomikbüyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişki iktisadi terminolojinin tartışmalıkonularından biri olmaya devam etmektedir. Teorik olarak ekonomi büyüdüğündegelir dağılımının düzelmesi beklenirken incelenen süre, konjonktürel durum,sosyo-ekonomik yapı ve ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre farklı sonuçlaraulaşılmıştır. Beklenti ile gerçek yaşam arasındaki bu farklılık yeni çalışmaihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada 1980-2017 verilerini kullanarakTürkiye’de ekonomik büyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişki incelenmiş,elde edilen bulgulara göre iki değişken arasında kısa dönemde negatif, uzun dönemdepozitif bir ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır.

Gelir dağılımı, birçok ekonomikdeğişkenle ilintili olsa da en fazla büyüme ile irtibatlandırılır. Ne var ki ekonomikbüyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişki iktisadi terminolojinin tartışmalıkonularından biri olmaya devam etmektedir. Teorik olarak ekonomi büyüdüğündegelir dağılımının düzelmesi beklenirken incelenen süre, konjonktürel durum,sosyo-ekonomik yapı ve ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre farklı sonuçlaraulaşılmıştır. Beklenti ile gerçek yaşam arasındaki bu farklılık yeni çalışmaihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada 1980-2017 verilerini kullanarakTürkiye’de ekonomik büyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişki incelenmiş,elde edilen bulgulara göre iki değişken arasında kısa dönemde negatif, uzun dönemdepozitif bir ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır.
Finansal Gelişmenin Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkileri: Finansal Kuznets Eğrisi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli mi?
The Effects of Financial Development on Income Inequality: Is the Financial Kuznets Curve Hypothesis is Valid for Turkey?
Yazar: Pata, Uğur Korkut
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Income Inequality,Inflation,Urbanization,Financial Kuznets Curve ; Gelir Eşitsizliği,Enflasyon,Kentleşme,Finansal Kuznets Eğrisi

Finansal gelişme bireylerin finansalkaynaklara daha iyi bir şekilde erişmesini sağlamaktadır. Finansal kaynaklara erişimin artması ile beraber gelirdüzeylerinde de artış yaşanmaktadır. Gelir düzeyindeki artışın bireylerarasında eşit olarak paylaştırılması önemli bir araştırma konusudur. Gelirdağılımındaki eşitsizlik genelde Gini katsayısı ile ölçülmektedir. Bu çalışmaTürkiye’de 1987-2016 döneminde finansal gelişme, enflasyon, kentleşme, kişibaşına düşen gayrisafi sabit sermaye stoku ve Gini katsayısı arasındakiilişkileri Bayer-Hanck birleşik eş-bütünleşme testi, kanonik eş-bütünleşmeregresyonu (CCR) ve tam değiştirilmişen küçük kareler (FMOLS) tahmincileri ile incelemeyi amaçlamaktadır. Bayer-Hancktestinin sonuçları bu değişkenlerin eş-bütünleşik olduğunu göstermektedir. CCRve FMOLS ile elde edilen uzun dönem katsayıları enflasyon ve sabit sermayestokunun gelir dağılımındaki eşitsizliği arttırdığını, kentleşmenin ise bueşitsizliği azalttığını belirtmektedir. Ayrıca finansal gelişmenin pozitifkatsayısı ve finansal gelişmenin karesinin negatif olarak belirlenen katsayısı finansalKuznets eğrisi hipotezinin geçerli olduğunu doğrulamaktadır.

Financial developmentenables individuals to have better access to financial resources. As access tofinancial resources increases, income levels also increase. Equal distributionof the increase in income among individuals is an important research topic.Income inequality is generally measured by the gini coefficient. This paper aims to investigation ofthe relationship between financial development, inflation, urbanization, percapita gross fixed capital formation and Gini coefficient in case of Turkey,using Bayer-Hanck combined cointegration test, canonical cointegratingregression (CCR) and fully modified least square (FMOLS) estimators coveringthe period of 1987-2016. The resultsfrom the Bayer-Hanck test revealed that these variables are cointegrated. The estimated long-term coefficientsobtained by the CCR and FMOLS show that inflation and gross fixed capitalformation increases income inequality, whereas urbanization decreases this inequalityin the long-term. In addition, the positive coefficient of financialdevelopment and the negative coefficient of the square of financial developmentconfirm that the financial Kuznets curve hypothesis is valid for Turkey.
Kiralık Konut Seçiminin AHP Tabanlı VIKOR Yöntemiyle Belirlenmesi: Çankaya Örneği
Rental House Selection with VIKOR Method Based on AHP: Çankaya Province
Yazar: Eş, Abdulhamit; Yılmaz, Belgin
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Konut Seçimi,Çok Kriterli Karar Verme,AHP,VİKOR

Kentlerdeki nüfus artışlarının yarattığı dinamizme veinşaat sektöründe meydana gelen gelişmelere bağlı olarak insanlar kendileriiçin en uygun konutta oturmak eğilimindedirler. Bu çalışma da; Ankara ilinde ikameteden bir ailenin Çankaya’da kiralayacağı konut seçimi için belirlenenkriterlerin ağırlıklandırılması ve alternatiflerinin sıralanması çok kriterlikarar verme tekniklerinden faydalanarak belirlenmiştir. Çalışmada konutseçimine etki eden 9 kriter belirlenmiş ve bu kriterlerin değerlendirilmesiiçin Emlakjet ve Zingat Emlak sitelerinden yararlanılarak 10 adet kiralık konutalternatifleri seçilmiştir. Bu kriterlerin kendi içindeki önem düzeylerinintespiti için Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) tekniği kullanılmıştır.Alternatiflerin en uygun şekilde kriterlere göre sıralanması içinde VIKORyöntemi uygulanmıştır. AHP tekniğine göre seçilen 9 kriterden en önemlilerisırasıyla evin fiyatı ve büyüklüğü ve güvenlik olurken, en önemsiz kriterleriise sırasıyla iç güzellik, manzara ve evin cephesi olmuştur. VIKOR iledeğerlendirilen alternatifler içinden en iyi alternatifler sırasıyla yedinci,üçüncü ve dördüncü alternatif olarak olurken, en kötü alternatifler isesırasıyla sekizinci ve altıncı alternatif olmuştur.

Kentlerdeki nüfus artışlarının yarattığı dinamizme veinşaat sektöründe meydana gelen gelişmelere bağlı olarak insanlar kendileriiçin en uygun konutta oturmak eğilimindedirler. Bu çalışma da; Ankara ilinde ikameteden bir ailenin Çankaya’da kiralayacağı konut seçimi için belirlenenkriterlerin ağırlıklandırılması ve alternatiflerinin sıralanması çok kriterlikarar verme tekniklerinden faydalanarak belirlenmiştir. Çalışmada konutseçimine etki eden 9 kriter belirlenmiş ve bu kriterlerin değerlendirilmesiiçin Emlakjet ve Zingat Emlak sitelerinden yararlanılarak 10 adet kiralık konutalternatifleri seçilmiştir. Bu kriterlerin kendi içindeki önem düzeylerinintespiti için Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) tekniği kullanılmıştır.Alternatiflerin en uygun şekilde kriterlere göre sıralanması içinde VIKORyöntemi uygulanmıştır. AHP tekniğine göre seçilen 9 kriterden en önemlilerisırasıyla evin fiyatı ve büyüklüğü ve güvenlik olurken, en önemsiz kriterleriise sırasıyla iç güzellik, manzara ve evin cephesi olmuştur. VIKOR iledeğerlendirilen alternatifler içinden en iyi alternatifler sırasıyla yedinci,üçüncü ve dördüncü alternatif olarak olurken, en kötü alternatifler isesırasıyla sekizinci ve altıncı alternatif olmuştur.
MESLEKTAŞ DESTEĞİ İLE AĞIR İŞ YÜKÜ İLİŞKİSİNDE İŞ-AİLE ÇATIŞMASININ ARACILIK ROLÜ
MESLEKTAŞ DESTEĞİ İLE AĞIR İŞ YÜKÜ İLİŞKİSİNDE İŞ-AİLE ÇATIŞMASININ ARACILIK ROLÜ
Yazar: Şirin, Sabri; Yucel, İlhami
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Meslektaş desteği,Ağır iş yükü,İş-aile çatışması,Aracılık rolü

Bu araştırmanın temel amacı meslektaş desteği ve ağır iş yükü arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracı etkisinin incelenmesidir. Oluşturulan model ve hipotezlerin test edilmesine yönelik olarak Türkiye’de bir devlet üniversitesinde çalışan araştırma görevlileri evren olarak belirlenmiştir. 401 araştırma görevlisinden anket tekniği kullanılarak elde edilen veriler SPSS 22 ve AMOS 20 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda meslektaş desteğinin ağır iş yükü ve iş-aile çatışması üzerinde olumsuz etkisinin olduğu, iş-aile çatışmasının ağır iş yükü üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu ve son olarak meslektaş desteği ile ağır iş yükü arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının tam aracı etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu araştırmanın temel amacı meslektaş desteği ve ağır iş yükü arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracı etkisinin incelenmesidir. Oluşturulan model ve hipotezlerin test edilmesine yönelik olarak Türkiye’de bir devlet üniversitesinde çalışan araştırma görevlileri evren olarak belirlenmiştir. 401 araştırma görevlisinden anket tekniği kullanılarak elde edilen veriler SPSS 22 ve AMOS 20 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda meslektaş desteğinin ağır iş yükü ve iş-aile çatışması üzerinde olumsuz etkisinin olduğu, iş-aile çatışmasının ağır iş yükü üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu ve son olarak meslektaş desteği ile ağır iş yükü arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının tam aracı etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde Kalma Tercihini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Erzurum İl Örneği
Investigation of Factors That Affect the Preference of Staying in the Individual Pension System: Erzurum Case Example
Yazar: Alpağut, Hakan; İpekten, Osman Berna
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Bireysel Emeklilik Sistemi,Erzurum ; Individual Pension System,Erzurum

Ülkemizde halen yürütülmekte olan Sosyal Güvenlik Sisteminin tamamlayıcısı olarak uygulanan Bireysel Emeklilik Sistemi, 18 yaşını doldurmuş olmak ve fiil ehliyetine sahip olmak koşuluyla herkesi kapsamına almaktadır. 2003 yılında uygulanmaya başlanan ve gönüllülük esasına dayanan Bireysel Emeklilik Sistemi, kişilerin kullanmadıkları gelirlerini oluşturan tasarruflarını piyasalara çekerek ülkede yapımı devam eden veya yapılması düşünülen yatırımlara kaynak sağlama imkânı sunmaktadır ve bu yönüyle finansal sistem içerisinde oldukça önemli bir rol üstlenmektedir. Roma, İlhanlı, Saltuklu, Selçuklu ve Osmanlı gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapan Erzurum, geçmişinde olduğu gibi bugünde Anadolu coğrafyasının en gözde şehirlerinden biri konumundadır. Bu doğrultuda Erzurum insanının Bireysel Emeklilik Sistemine bakış açısını yansıtmayı amaçlayan çalışma, Erzurum ilinde yaşayan ve 25-54 yaş aralığında bulunan kişileri kapsamına almaktadır. Yapılan çalışmanın temel veri toplama tekniğini kantitatif araştırma yöntemlerinden biri olan yüz yüze anket metodu oluşturmaktadır. Erzurum ilinde yaşayan ve 25-54 yaş aralığında bulunan kişilerin %81,46’sı Bireysel Emeklilik Sisteminden haberdardır ve söz konusu kişilerin %42,95’i sisteme halen katılımcı durumundadır.

The Individual Pension System, which is implemented as a complement to the Social Security System currently implemented in our country, covers everyone, provided that they are over 18 years of age and have the capacity to act. Initiated and voluntary Individual Pension System to be implemented in 2003, people they don't use or yielding revenue savings to be made, investments planned in the country out of the ongoing construction markets offers the possibility of providing the resource and this aspect play an important role in the financial system. Erzurum, which is home to many civilizations such as Rome, Ilhanlı, Saltuklu, Seljuk and ottoman, is one of the favorite cities of the Anatolian geography today as it was in the past. In this respect, the study, which aims to reflect Erzurum people's perspective on the Individual Pension System, covers the people living in Erzurum and between the ages of 25-54 and the main data collection technique of the study is the face-to-face survey method, which is one of the quantitative research methods. In this context, %81.46 of the people living in Erzurum and in the 25-54 age range are aware of the system and %42.95 of these people are still participants in the system.
EM Algoritmasına Göre Kümelenen Havalimanlarının Borda Sayım Yöntemi İle Değerlendirilmesi
EM Algoritmasına Göre Kümelenen Havalimanlarının Borda Sayım Yöntemi İle Değerlendirilmesi
Yazar: Ömürbek, Nuri; Dağ, Okan; Eren, Hande
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Kümeleme,EM Algoritması,ENTROPI,BORDA Sayım Yöntemi

Kümeleme analizi veri tabanlarındaki verileri kümeler ya da gruplar içerisinde toplayarak birbirine benzer niteliklere sahip olan elemanların bir araya getirilmesinde kullanılan bir veri madenciliği yöntemidir. Bu çalışmada Türkiye’ de yer alan 55 havalimanından verilerine eksiksiz olarak ulaşılan 49 havalimanının kümelenmesi amaçlanmıştır. Bu havalimanlarının kümelenmesinde; uçak sayısı, ticari uçak sayısı, yük miktarı, yolcu sayısı, satış gelirleri, hizmet giderleri, yolcuya hizmet verilen alan, yolcu terminalleri toplam alan, bilgi işlem cihaz sayısı, personel sayısı, kurtarma cihaz sayısı, hava ve radar seyrüsefer sistemleri, haberleşme telsiz cihazları, en yakın merkeze uzaklık, denizden yükseklik, hava sıcaklık ortalaması, yangınla mücadele kategorisi ve araç envanteri kriterleri kullanılmıştır. Çalışmada ilk önce ENTROPİ yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış ve daha sonra kümeleme işlemi gerçekleştirilmiştir. Havalimanlarının kümelenmesinde kümeleme algoritmalarından EM algoritması kullanılmıştır. EM algoritmasına göre havalimanları 5 kümeye ayrılmıştır. Sonuç olarak elde edilen bu kümelerin BORDA Sayım yöntemi ile performans değerlendirmesi yapılmıştır.

Kümeleme analizi veri tabanlarındaki verileri kümeler ya da gruplar içerisinde toplayarak birbirine benzer niteliklere sahip olan elemanların bir araya getirilmesinde kullanılan bir veri madenciliği yöntemidir. Bu çalışmada Türkiye’ de yer alan 55 havalimanından verilerine eksiksiz olarak ulaşılan 49 havalimanının kümelenmesi amaçlanmıştır. Bu havalimanlarının kümelenmesinde; uçak sayısı, ticari uçak sayısı, yük miktarı, yolcu sayısı, satış gelirleri, hizmet giderleri, yolcuya hizmet verilen alan, yolcu terminalleri toplam alan, bilgi işlem cihaz sayısı, personel sayısı, kurtarma cihaz sayısı, hava ve radar seyrüsefer sistemleri, haberleşme telsiz cihazları, en yakın merkeze uzaklık, denizden yükseklik, hava sıcaklık ortalaması, yangınla mücadele kategorisi ve araç envanteri kriterleri kullanılmıştır. Çalışmada ilk önce ENTROPİ yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış ve daha sonra kümeleme işlemi gerçekleştirilmiştir. Havalimanlarının kümelenmesinde kümeleme algoritmalarından EM algoritması kullanılmıştır. EM algoritmasına göre havalimanları 5 kümeye ayrılmıştır. Sonuç olarak elde edilen bu kümelerin BORDA Sayım yöntemi ile performans değerlendirmesi yapılmıştır.