Yaşlandırma ve kriyojenik işlemlerin A-360 alüminyum alaşımının korozyon ve sertlik özelliklerine etkileri
Yaşlandırma ve kriyojenik işlemlerin A-360 alüminyum alaşımının korozyon ve sertlik özelliklerine etkileri
Yazar: Karacif, Kubilay; Hasırcı, Hasan; Candemir, Duygu
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Corrosion ; Korozyon ; Material Characterization ; Malzeme Karekterizasyonu ; Metals and Alloy Materials ; Metaller ve Alaşım Malzemeleri ; alüminyum,kriyojenik işlem,yaşlandırma,korozyon,sertlik

Bu çalışmada, uygulanan suni yaşlandırma, doğal yaşlandırma ve kriyojenik ısıl işlemlerinin A-360 alüminyum alaşımının korozyon ve sertlik özelliklerine etkileri incelenmiştir. Yaşlandırma öncesi çözeltiye alma işlemi 560 ℃ sıcaklıkta, suni yaşlandırma işlemi 190 ℃ sıcaklıkta, kriyojenik işlem ise -140 ℃ sıcaklıkta uygulanmıştır. Kriyojenik işlem süresi 8 ve 16 saat olmak üzere iki farklı sürede uygulanmıştır. Farklı ısıl işlemlerin uygulandığı numunelerin korozyon özellikleri %3,5 NaCl ortamında potansiyodinamik korozyon testleri ile belirlenmiştir. Numunelerin sertlik incelemeleri Vickers yöntemi ile yapılmıştır. Mikroyapı incelemelerinde optik mikroskop kullanılmıştır. Korozyon test sonuçlarına göre; uygulanan yaşlandırma ve kriyojenik işlem ile alaşımın korozyon dayanımında çok büyük oranlarda iyileşme elde edilmiştir. Yaşlandırma ısıl işlemi ile en yüksek %51, kriyojenik işlem ile %92 seviyelerinde korozyon dayanımı artışı olmuştur. Yaşlandırma ile artan sertlik özelliği kriyojenik işlem ile daha da fazla artış göstermiştir. Kriyojenik işlem uygulaması ile alaşım sertliğinde 55 HV artış olmuştur. Sertliğin artması, alaşımının diğer mekanik özelliklerinin de geliştiğinin bir göstergesidir. Gerek korozyon dayanımı gerekse sertlik özelliklerindeki artışlarda, uygulanan ısıl işlemler sonucunda alaşımın mikroyapısında meydana gelen değişimler etkili olmuştur.

Bu çalışmada, uygulanan suni yaşlandırma, doğal yaşlandırma ve kriyojenik ısıl işlemlerinin A-360 alüminyum alaşımının korozyon ve sertlik özelliklerine etkileri incelenmiştir. Yaşlandırma öncesi çözeltiye alma işlemi 560 ℃ sıcaklıkta, suni yaşlandırma işlemi 190 ℃ sıcaklıkta, kriyojenik işlem ise -140 ℃ sıcaklıkta uygulanmıştır. Kriyojenik işlem süresi 8 ve 16 saat olmak üzere iki farklı sürede uygulanmıştır. Farklı ısıl işlemlerin uygulandığı numunelerin korozyon özellikleri %3,5 NaCl ortamında potansiyodinamik korozyon testleri ile belirlenmiştir. Numunelerin sertlik incelemeleri Vickers yöntemi ile yapılmıştır. Mikroyapı incelemelerinde optik mikroskop kullanılmıştır. Korozyon test sonuçlarına göre; uygulanan yaşlandırma ve kriyojenik işlem ile alaşımın korozyon dayanımında çok büyük oranlarda iyileşme elde edilmiştir. Yaşlandırma ısıl işlemi ile en yüksek %51, kriyojenik işlem ile %92 seviyelerinde korozyon dayanımı artışı olmuştur. Yaşlandırma ile artan sertlik özelliği kriyojenik işlem ile daha da fazla artış göstermiştir. Kriyojenik işlem uygulaması ile alaşım sertliğinde 55 HV artış olmuştur. Sertliğin artması, alaşımının diğer mekanik özelliklerinin de geliştiğinin bir göstergesidir. Gerek korozyon dayanımı gerekse sertlik özelliklerindeki artışlarda, uygulanan ısıl işlemler sonucunda alaşımın mikroyapısında meydana gelen değişimler etkili olmuştur.