Ölümünün 50. yılında veteriner kimyager Ord. Prof. Fazlı Faik Yeğül (1882–1965)
The veterinarian-chemist Fazlı Faik Yeğül (1882-1965): A biography commemorating the 50th anniversary of his passing
Yazar: Dölen, Emre
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 17 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Fazlı Faik Yeğül, veterinerlik eğitimi, kimya eğitimi, Mülkiye Baytar Mekteb-i Âlisi, Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü, İstanbul Darülfünunu, atom numarası kavramı. ; Fazlı Faik Yeğül,veterinary education,chemistry education,Civilian School of Veterinary Sciences,Ankara Higher School of Agriculture,Istanbul Darülfünun,the concept atomic of number

Fazlı Faik Yeğül 1882’de Selânik’de doğdu, ilk ve orta öğrenimini  burada tamamladıktan sonra 1899’da girdiği Mülkiye Baytar Mekteb-i Âlisi’ni  1903’de birincilikle bitirdi. 1904’de Ziraat Nezâreti’nde veteriner olarak göreve  başladı. Tekirdağ ve Edirne’de çalıştıktan sonra 1906’da Mülkiye Baytar  Mekteb-i Âlisi’nde öğretim üyesi olarak görevlendirildi. 1909’da açılan sınavı  kazanarak kimya konusunda uzmanlaşmak üzere Almanya’ya gönderildi. Berlin  Üniversitesi’nde dönemin ünlü kimyacılarının öğrencisi oldu ve yanlarında  çalıştı. İki yıl sonra İstanbul’a dönerek Mülkiye Baytar Mekteb-i Âlisi’nde  kimya hocası olarak görevini sürdürdü. 1916’da I. Dünya Savaşı sırasında  İstanbul Darülfünunu’na gelen Alman müderrislerden Dr. Fritz Arndt’ın yanına  yardımcı ve tercüman olarak verildi. Almanlar tarafından Kimya Enstitüsü kurulup kimyagerlik öğretimi başlayınca Analitik Kimya derslerini vermeye  başladı. Bu dönemde Dr. Fritz Arndt’ın iki kitabını çevirdiği gibi kendisi de bir  kantitatif analiz kitabını çevirip derledi.  Mütarekeden sonra Mülkiye Baytar Mekteb-i Âlisi’ndeki görevine geri  dönerek burada kimya ve toksikoloji dersleri vermeyi sürdürdü ve bu derslerin  ders kitaplarını hazırladı. 1933’de yeni kurulan Ankara Yüksek Ziraat  Enstitüsü’nde doçent olarak görevlendirildi. Burada profesör ve ordinaryüs  profesör olduğu gibi iki dönem Veteriner Fakültesi dekanlığı yaptı ve bir dönem  de bu kurumun rektörlüğüne seçildi. Fazlı Faik Yeğül çeşitli gazete ve  dergilerde veterinerlik ve kimya alanlarında çok sayıda çeviri ve derleme  makale yayınladı. Bu makalelerde gerek veterinerlik ve gerekse kimya  alanlarında yeni buluş ve gelişmeleri Türkiye’de tanıtmaya çalıştı.  Almanya’dayken radyoaktivite ve çekirdek kimyasına büyük ilgi duydu, atom  numarası kavramını Türkiye’de tanıtan ilk kişi oldu

Born in 1882 in Thessaloniki (Greece), Fazlı Faik Yeğül completed hisprimary and high school education in his hometown – which then was a part ofthe Ottoman Empire He graduated from the Civilian School of VeterinarySciences (Mülkiye Baytar Mekteb-i Âlisi) in Istanbul in 1903, ranking first inclass. He took office in the Ministry of Agriculture in 1904. After working inTekirdağ ve Edirne he was appointed in 1906 as professor to the CivilianSchool of Veterinary Sciences. In 1909, Fazlı Faik was sent by the Ottoman government to Germany to specialize in chemistry. He studied with therenowned chemists of the Berlin University, and after returning back toIstanbul, resumed his work as chemistry professor at the Civilian School ofVeterinary Sciences. In 1916, Fazlı Faik became the assistant and interpreter toDr. Fritz Arndt who was among the professors assigned to the IstanbulDarülfünun (University) during WWI. Following the foundation of the Institutefor Chemistry by German professors, he assumed the teaching of analyticalchemistry. During these years he translated into Turkish the two books authoredby Prof. Arndt. Meanwhile, he compiled a book on quantitative analysisconsulting German chemistry books.Following the armistice of 1918, he returned to his post in the CivilianSchool of Veterinary Sciences, and lectured there in chemistry and toxicology,while compiling textbooks on both subjects. In 1933, he was named associateprofessor to the newly founded Higher Institute for Agriculture of Ankara(Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü). He was promoted “Professor” and“Ordinarius Professor”, respectively, and acted as dean of the Faculty ofVeterinary Sciences for two terms. Elected Rector of the Higher Institute forAgriculture of Ankara, Fazlı Faik Yeğül published several translations andreview articles on veterinary and chemistry in various journals and newspapers.In these articles, he endeavoured to introduce new findings and developments inveterinary sciences and chemistry to the Turkish reader. While in Germany hewas keenly interested in radioactivity and nuclear chemistry; he was the first tointroduce the concept of atomic number to Turkey.