BÜYÜ VE TABİATÜSTÜ GÜÇLERE BAŞVURMA NEDENLERİ ÜZERİNE BİR SAHA ARAŞTIRMASI
A FİELD SURVEY ON THE REASONS FOR APPLYİNG TO MAGİC AND SUPERNATURAL POWERS
Yazar: Kartopu, Saffet; Ünalan, Abdurrahman
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 19 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Büyüsel İnanç,Büyü,Büyücü,Muska,Tabiatüstü Güçler ; Magical Belief,Magic,Magician,Amulet,Supernatural Powers

Bu çalışmanınkonusu saha çalışmasından elde edilen verilerden hareketle günümüz toplumundabüyü ve tabiatüstü güçlere başvurma nedenleridir. İnsanoğlu var olduğu gündenitibaren bilinmeyene karşı merak içerisinde olmuştur. Nitekim bu merakın birneticesi olarak; edebi ve kutsal metinler, arkeolojik kalıntılar, mağaralarınduvarlarına yapılmış olan resimler, heykeller vb. incelendiğinde hemen hertoplumda sihir büyü ve tabiatüstü güçlere başvurulduğu görülmektedir. Bunoktada günümüz modern toplumunda yaşayan bireylerin sihir, büyü ve tabiatüstügüçlerle alakalı tutumlarının belirlenmesi, bu inançların sürekliliğini anlamakaçısından önem kazanmaktadır. Bu bağlamda çalışmamız insanların büyü vetabiatüstü güçlere başvurma güdülerini fenomonolojik bir yaklaşımla ele alıphem büyü yaptıran, hem de büyü yapan kişilerden elde edilen bilgiler temelindebüyüye başvurma nedenlerine odaklanmaktadır. Öncelikle beş ilde(Kahramanmaraş/n: 8, İstanbul/n: 3, Mersin/n: 2, Denizli/n: 1, Osmaniye/n: 1)büyüye başvuran kişilerle (n: 15 ) başvurma nedenleriyle ilgili görüşmeleryapılmıştır. Bunların 13’ü kadın, 2’si erkektir. Daha sonra üç ilde(Kahramanmaraş/n:4, Mersin/n:1, Şanlıurfa/n:1) büyü, muska vb. işlemler yapan 3kadın, 3 erkek olmak üzere toplam 6 kişiyle büyüye başvuranlar aracılığıylagörüşme sağlanmıştır. Böylece büyü yapanlar (n:6) ve büyüye başvuranlardan(n:15) oluşan görüşme grubumuz (n: 21) oluşturulmuş ve büyüsel etkinliğin ikitarafından da (büyücü ve büyücüye başvuran) kartopu örnekleme yöntemiyleveriler toplanmıştır. Büyüye başvuran grupla araştırma/görüşme amacımızpaylaşılmış ancak büyü yapan grupla yapılan görüşmeler başvuranlarınrefakatiyle gözlemci/misafir sıfatıyla olmuştur. Katılımcıların seçimindegönüllülük ve mümkün olan en fazla kişiye ulaşma prensibiyle hareketedilmiştir.Çalışmada büyüsel inançların bir yükleme/atıfbiçimi olduğu iddia edilmektedir. Yükleme faaliyetlerinin, kısmen de olsainsanın tanık olduğu olayları bir takım inançlara dayalı geniş çerçeveli anlamsistemleri içerisinde anlama, yorumlama ve açıklama gayretlerinden oluştuğuileri sürülmektedir. Yükleme kuramının temel mantığı, ‘çevremizde yaşananolayları anlamlandırırken veya başa çıkamadığımız süreçleri açıklarken kendimizdışında, kontrol edemediğimiz bir merkeze atıf yaparak sorumluluktan kurtulmayave psikolojik olarak rahatlamaya çalıştığımız’ şeklindeki ilkeye dayanmaktadır.Bu anlamda büyüsel etkinlikler ve inançlar tabiatüstü güçlere atıf yapmaseçeneği sunmaktadır ve bu şekilde kişi, başa çıkamadığı olayların ağırlığındankurtulmak için yüklemeye başvurur ve kaygısını gidermeye çalışır. Böyle birkuramsal yaklaşımdan hareket eden çalışmamızın sonucuna göre, kişiyi büyüyebaşvurmaya götüren sebeplerin başında; belirsizliği giderme ve geleceği bilmearzusu, özel yaşam başarısızlığına neden bulma ihtiyacı, tıbbi/biyolojikrahatsızlığının kaynağını büyüye bağlama, bireysel merakın tatmini, büyü bozmakiçin ve cin musallat olduğu’ inancıyla büyüye başvurma gibi nedenlerbulunmaktadır. Nedenler çeşitli olsa da tüm arayışlar özünde umudubarındırmaktadır. İnsanlar hayata tutunabilmek ve bir umut ışığı yakalayabilmekiçin en zor koşullarda dahi birçok yol deneyebilmektedir.

The subjectof this study is to search for reasons of applying to magic and supernaturalpowers in our today’s community as being based on the data that are obtainedfrom field studies. Humankind has always been curious about unknown particularssince starting day of their existence. Hence, when literature and holy texts,archaeological remains, paintings made on the cave walls, sculptures have beenexamined, it is seen that in almost each community there have been applicationsregarding witching, magic and supernatural powers. At this point determining attitudes of individuals living in today’smodern community regarding witching, magic and supernatural powers bearsimportance for understanding continuity of these beliefs. In this respect ourstudy focuses on reasons for applying to magic by evaluating people’s motivesto apply for magic and supernatural powers with a phenomenological approach andbeing based on information which are obtained both from people causing forwitching to be done and from people doing the witching. Primarily, interviewshave been held with people applying for magic in five cities (Kahramanmaraş/n:8, İstanbul/n: 3, Mersin/n: 2, Denizli/n: 1, Osmaniye/n) regarding theirreasons for applying to magic (n: 15 ). 13 of these people were female and 2 ofthem were male. Afterwards interviews were held with 6 people in total, 3 ofwhom were female and 3 of whom were male, who were  dealing with processes such as magic andamulets with the mediation of those applying to magic, in three cities(Kahramanmaraş/n:4, Mersin/n:1, Şanlıurfa/n:1). In this way our interview group(n:21) being composed of those dealing with witching (n:6) and those applyingto magic (n:15) has been formed and data have been collected from both sides ofmagical activities (those being magicians and those applying to magicians) byusing snowball sampling method. Our research/interview purpose was shared withthe group applying for magic but interviews being realized with the groupdealing with magic were conducted with the capacity of observer/guest with theaccompaniment of applicants. In the selection of participants, it was proceededwith the principles of voluntarism and reaching to maximum possible number ofpeople.During thestudy it was asserted that magical beliefs were a attribution /reference form. It is being asserted that attribution activitiesare constituted of people’s efforts to understand, interpret and explain theevents they witnessed within wide framed meaning systems being based on certainbeliefs even if partially. Fundamental logic of attribution theory is based onthe principle that ‘While we try to understand the events occuring in ourenvironment or when we explain the processes which we can not deal with, we tryto be relieved from responsibilities and to have psychological relief by makingreference to a center which we can not control as being outside ourselves. Inthis respect, magical activities and beliefs provide option to make referenceto supernatural powers. Hence, the individual applies to loading to be relievedfrom the weight of events he can not handle and he tries to be freed from hisworries. According to the conclusion of our study which is based on this kindsof a theoretical approach, among the reasons causing for a person to apply formagic, there are those such as desire to eliminate uncertainties and to knowthe future, trying to find a reason for failure in private life, linking thesource of medical/biological disorders to magic, satisfying individualcuriosity, to break the spell, and with the belief that Djinni has visitedthem. Even though the reasons can be various, all the searches bear hope intheir essence. People can try many different ways to be able to hold on to lifeand to catch a glimmer of hope even under the most difficult circumstances.