KONİK IŞINLI BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ İLE DİŞLİ, DİŞSİZ VE PARSİYEL DİŞLİ BİREYLERDE MANDİBULAR İNSİZİV KANALIN MORFOLOJİSİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
KONİK IŞINLI BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ İLE DİŞLİ, DİŞSİZ VE PARSİYEL DİŞLİ BİREYLERDE MANDİBULAR İNSİZİV KANALIN MORFOLOJİSİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Mayil, Meltem; Özbayrak, Semih; Pekiner, Filiz Namdar
Dergi: Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, Vol. 31 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Dentistry ; Diş Hekimliği ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi,dental volumetrik tomografi,mandibular insiziv kanal,insiziv sinir

Amaç: Bu çalışmanın amacı konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile dişli, dişsiz ve parsiyel dişli bireylerde mandibular insiziv (MİK) kanal morfolojisinin restrospektif olarak değerlendirilmesidir.Gereç ve yöntem: Çalışma grubunu 30 yaş üzeri total dişli, dişsiz ve parsiyel dişli hastalara ait 60 kadın, 60 erkek bireyin görüntüleri oluşturmaktadır. Elde edilen çapraz kesitlerde sağ ve sol kanalın başlangıç, orta, sonlanma noktalarının çap genişliği ile kanalın alveol kemiği içindeki konumu değerlendirilmiştir. Kanalın uzunluğu, unilateral veya bilateral oluşu, alveol kemik içerisindeki konumu değerlendirilmiş, bilateral kanalların birleşmediği olgularda sonlanma noktaları arasındaki alveolar kemik bantı mesafesi ölçülerek cinsiyet ile ilişkisi karşılaştırılmıştır.Bulgular: Olguların tümünde %94,2 oranında kanal gözlenmiştir. Kanalın görülme sıklığı ve uzunluğunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p˃0,05). Dişli olgularda MİK orta ve sonlanma noktalarının çap genişliğinin sağ tarafta dişsiz olgulardan, sol tarafta dişsiz ve parsiyel dişli olgulardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kadın olgularda kanalın orta noktasındaki çap genişliğinin erkek olgulardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Tüm gruplarda horizontal yönde kanalın başlangıç noktasının bukkalde, orta noktasının alveol kretin ortasında ve sonlanma noktasının ise lingualde konumlandığı; vertikal  yönde ise dişsiz grup dışında kanalın tüm seyri boyunca inferiorda konumlanarak seyrettiği izlenmiştir.Sonuç: Cerrahi işlemler öncesi bireyin cinsiyet ve diş kaybına göre insiziv kanalın çapı ve alveol kemik içerisindeki konumun KIBT ile değerlendirilmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür.Anahtar kelime: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, dental volumetrik tomografi, mandibular insiziv kanal,  insiziv sinir.RETROSPECTIVE EVALUATION OF INCISIVE CANAL MORPHOLOGY IN MANDIBLE IN DENTATE, EDENTULOUS AND PARTIALLY DENTATE PATIENTS USING CONE BEAM COMPUTED TOMOGRAPHY.SUMMARYAim: The purpose of this study is to evaluate mandibular incisive canal morphology in dentate, edentulous and partially dentate inviduals using cone beam computed tomography( CBCT), retrospectivelty.Materials and Methods: The study group consisted of images of 60 females and 60 males who was over 30 years old, divided in three goups: dentate, edentulous and partially dentate. In cross sectional images the canal diameter, distances from canal to buccal-lingual cortex, alveolar crest and basis mandible were measured on starting, middle, end point of canal. The length of canal, being unilateral or bilateral, the bone width between end points and the location within the alveolar bone were evaluated. The relationship between genders and datas were compared.Results: Mandibular incisive canal incidance was 94,2% in all cases. No statistically significant difference in incidence and length of canal were found between the groups (p˃0,05). The canal diameter on middle and end points were significantly higher in dentate than edentulous on both sides and in partially dentate group on left side (p<0,05). The canal diameter in females on middle point was found to be significantly higher than males (p<0,05). Horizontally canal was located buccally at starting point, centrally in alveolar ridge at middle point and more lingually at the end point in all groups; vertically all incisive canal traces positioned inferiorly except in edentulous group. Conclusion:  Before surgical operations it will be hepful to evaluate diameter and location of MIC in alveolar bone with CBCT.Key words: Cone beam computed tomography, dental volumetric tomography, mandibular incisive canal, incisive nerve.

Amaç: Bu çalışmanın amacı konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile dişli, dişsiz ve parsiyel dişli bireylerde mandibular insiziv (MİK) kanal morfolojisinin restrospektif olarak değerlendirilmesidir.Gereç ve yöntem: Çalışma grubunu 30 yaş üzeri total dişli, dişsiz ve parsiyel dişli hastalara ait 60 kadın, 60 erkek bireyin görüntüleri oluşturmaktadır. Elde edilen çapraz kesitlerde sağ ve sol kanalın başlangıç, orta, sonlanma noktalarının çap genişliği ile kanalın alveol kemiği içindeki konumu değerlendirilmiştir. Kanalın uzunluğu, unilateral veya bilateral oluşu, alveol kemik içerisindeki konumu değerlendirilmiş, bilateral kanalların birleşmediği olgularda sonlanma noktaları arasındaki alveolar kemik bantı mesafesi ölçülerek cinsiyet ile ilişkisi karşılaştırılmıştır.Bulgular: Olguların tümünde %94,2 oranında kanal gözlenmiştir. Kanalın görülme sıklığı ve uzunluğunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p˃0,05). Dişli olgularda MİK orta ve sonlanma noktalarının çap genişliğinin sağ tarafta dişsiz olgulardan, sol tarafta dişsiz ve parsiyel dişli olgulardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kadın olgularda kanalın orta noktasındaki çap genişliğinin erkek olgulardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Tüm gruplarda horizontal yönde kanalın başlangıç noktasının bukkalde, orta noktasının alveol kretin ortasında ve sonlanma noktasının ise lingualde konumlandığı; vertikal  yönde ise dişsiz grup dışında kanalın tüm seyri boyunca inferiorda konumlanarak seyrettiği izlenmiştir.Sonuç: Cerrahi işlemler öncesi bireyin cinsiyet ve diş kaybına göre insiziv kanalın çapı ve alveol kemik içerisindeki konumun KIBT ile değerlendirilmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür.Anahtar kelime: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, dental volumetrik tomografi, mandibular insiziv kanal,  insiziv sinir.RETROSPECTIVE EVALUATION OF INCISIVE CANAL MORPHOLOGY IN MANDIBLE IN DENTATE, EDENTULOUS AND PARTIALLY DENTATE PATIENTS USING CONE BEAM COMPUTED TOMOGRAPHY.SUMMARYAim: The purpose of this study is to evaluate mandibular incisive canal morphology in dentate, edentulous and partially dentate inviduals using cone beam computed tomography( CBCT), retrospectivelty.Materials and Methods: The study group consisted of images of 60 females and 60 males who was over 30 years old, divided in three goups: dentate, edentulous and partially dentate. In cross sectional images the canal diameter, distances from canal to buccal-lingual cortex, alveolar crest and basis mandible were measured on starting, middle, end point of canal. The length of canal, being unilateral or bilateral, the bone width between end points and the location within the alveolar bone were evaluated. The relationship between genders and datas were compared.Results: Mandibular incisive canal incidance was 94,2% in all cases. No statistically significant difference in incidence and length of canal were found between the groups (p˃0,05). The canal diameter on middle and end points were significantly higher in dentate than edentulous on both sides and in partially dentate group on left side (p<0,05). The canal diameter in females on middle point was found to be significantly higher than males (p<0,05). Horizontally canal was located buccally at starting point, centrally in alveolar ridge at middle point and more lingually at the end point in all groups; vertically all incisive canal traces positioned inferiorly except in edentulous group. Conclusion:  Before surgical operations it will be hepful to evaluate diameter and location of MIC in alveolar bone with CBCT.Key words: Cone beam computed tomography, dental volumetric tomography, mandibular incisive canal, incisive nerve.