Taşıt Lastik Tozlarının Toprak Enzim Aktiviteleri Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi
Evaluation of the Effects of Vehicle Tire Dusts on Soil Enzyme Activities
Yazar: Topaç, Fatma Olcay; Aktaş, Damla
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 17, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Ammonification,Vehicle Tire Dust,Enzyme Activity,Incubation,Soil pollution ; Taşıt lastik tozu,Amonifikasyon,Enzim aktiviteleri,İnkübasyon,Toprak kirliliği

Taşıtlardan kaynaklanan çevresel kirlilikülkemiz için büyük bir sorun oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar genellikleegzozdan kaynaklı partikül maddeler üzerine yoğunlaşmış olup taşıtlastiklerinin sürtünmesiyle oluşan lastik tozlarının çevresel etkileri üzerindedaha az durulmuştur. Bu çalışmada, sürtünme sonucu toz haline gelerek yolkenarlarındaki topraklara karışan taşıt lastiklerinin, bazı toprakverimlilik  parametreleri üzerindekietkilerinin laboratuvarda yürütülen bir inkübasyon çalışmasıyla ortayakonulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında topraklara %1, %5 ve %10 oranlarınısağlayacak miktarlarda taşıt lastiği tozu eklenmiş ve 45 gün süren inkübasyonsüresince alınan örneklerde arginin amonifikasyon hızı ile üreaz ve alkalifosfataz enzim aktivitelerindeki değişimler incelenmiştir. Çalışmada ayrıcalastik tozu uygulanmış topraklara atıksu arıtma çamuru ilave edilerek çamurunbu topraklardaki iyileştirici etkisi de değerlendirilmiştir. İnkübasyonçalışması sonuçları lastik tozu uygulanan topraklardaki üreaz aktivitesideğerlerinin kontrol değerlerine göre önemli şekilde (%90-95) düştüğünügöstermektedir. Benzer şekilde, %10 oranında uygulanan lastik tozları,topraktaki arginin amonifikasyon hızı değerleri üzerinde inhibisyon etkisigöstermiştir (%81). Lastik tozu uygulanan topraklara yapılan arıtma çamuruuygulaması aktivite değerlerini belirgin şekilde yükseltmiştir. Diğer taraftançalışmada uygulanan oranlardaki lastik tozunun topraklardaki alkali fosfatazaktivitesini inhibe etmediği görülmüştür. Sonuç olarak yürütülen çalışma ışığında, topraktaki amonifikasyonproseslerinin taşıt lastik tozlarından kaynaklanan kirliliğe daha duyarlıolduğu sonucuna varılmıştır.

Environmental pollution from vehicles is a major problem for ourcountry. Studies have generally focused on particulate matter originating fromthe exhaust, and the environmental effects of vehicle tire dusts have been lessemphasized. In this study, it is aimed to reveal the effects of vehicle tireswhich are pulverized by the effect of friction and reached to the roadsidesoils, on some soil fertility parameters by a laboratory incubation study.Vehicle tire dust samples were added to the soils with doses of 1%, 5% and 10%and the samples, taken during the 45 days incubation period, were examined forthe variation in arginine amonification rate, urease and alkaline phosphataseenzyme activities. In addition, wastewater sludge sample  was added to the soils treated with tire dustand  the biostimulating  effect of wastewater sludges on these soilshas been evaluated. The results show that the values of urease activity insoils treated with tire dust decreased significantly (90-95%) with respect toto the control values. Tire dust application at dose of 10% showed an inhibition effect on arginine amonificationrate values in soil (81%). The application of the wastewater  sludge to the tire dust amended soilsignificantly increased the activity values. It’s also found that tire dustdidn’t inhibit alkaline phosphatase activity in soils. Accordingly, it isconcluded that the ammonification processes in soil were found to be moresusceptible to pollution from tire dusts.