Bazı nohut çeşit ve hatlarının verim ve verim unsurları bakımından değerlendirilmesi
Evaluation of some chickpea lines and cultivars for yield and yield components
Yazar: Güngör, Hüseyin; Dumlupınar, Ziya
Dergi: Derim, Vol. 35 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Chickpea,Cicer arietinum,Line,Yield,Yield components,Biplot ; Nohut,Cicer arietinum,Hat,Verim,Verim unsurları,Biplot

Bu araştırma 2015-2016 yetiştirme sezonunda,Kırklareli-Lüleburgaz koşullarında, 36 adet hat ve 24 adet standart çeşitkullanılarak, Augmented deneme desenine göre yürütülmüştür. İncelenen bütünözellikler yönünden genotipler arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur.Ortalama tane verimi standart çeşitlerde 107.8 kg da-1,hatlarda 150.3 kg da-1 olmuştur. Standart çeşitlerarasında en yüksek tane verimi 160 kg da-1 ile Azkançeşidinden, en düşük tane verimi 56.4 kg da-1 ile Akçin 91çeşidinden elde edilmiştir. SMN 13 hattı en yüksek (254.2 kg da-1)tane verimine sahip olmuş, en fazla tane verimi sağlayan standart Azkançeşidinden %58 daha fazla tane verimi sağlamış ve yöre koşulları için ümitvarbulunmuştur. Yüz tane ağırlığı yönünden SMN 02 (45.3 g), bitkide tanesayısı yönünden SMN 13 (45.3 adet bitki-1), bitkide baklasayısı yönünden SMN17 (47.3 adet bitki-1) ve bitkidetoplam dal sayısı yönünden SMN 82 (15.7 adet bitki-1)hatları öne çıkmıştır. Biplot analizine göre, PC1 ve PC2 (sırasıyla, %34.9 ve22.0) toplam varyasyonun %56.9’sını oluşturmuştur. İlk bakla yüksekliği, bitkiboyu, bitkide toplam dal sayısı, yüz tohum ağırlığı, bitkide tane sayısı,bitkide bakla sayısı ve tane verimi gibi özellikler olumlu karakterler olurken,çiçeklenme gün sayısı ve fizyolojik olgunlaşma süresi gibi özellikler olumsuzyönde karakterler olmuşlardır. Çağatay, Er-99, Azkan, Eser-87, Aziziye-94,Akça, SMN60 ve Aksu çeşitleri en stabil genotipler olurken, Aydın-92, Cevdetbey98 ve Diyar-95 bitki boyu, ilk bakla yüksekliği ve toplam dal sayısı bakımındanyüksek değerler almışlardır. Tane verimi, bitkide bakla sayısı ve bitkide tanesayısı bakımından ise SMN13 ve SMN17 genotipleri öne çıkmıştır.

Thisstudy was carried out under Kırklareli-Lüleburgaz conditions in 2015-2016cropping season using 36 chickpea lines and 24 commercial cultivars and wasarranged in an augmented experiment design. The genotypes were found variablefor all investigated traits. The average seed yield was 107.8 kg da-1in commercial cultivars while 150.3 kg da-1 in lines. Thehighest seed yield among cultivars was obtained from Azkan cv. with160 kg da-1 while Akçin-91 was the lowest with56.4 kg da-1. The line SMN 13 had the highest GY(254.2 kg da-1) and was 58% higher than the Azkan cv. andwas found hopeful for the region. The highest 100 seed weight was obtained fromSMN 02 (45.3 g), the highest seed number was obtained from SMN 13(45.3 seeds), the highest pod number was obtained from SMN 17 (47.3 pods)and the highest total branch number was obtained from SMN 82 (15.7 numbers).According to the biplot analysis PC1 and PC1 (34.9 and 22.0%, respectively)were explained the 56.9% of the total variation. First pod height, plantheight, branch number, 100 seed weight, seed number, pod number and seed yieldwere positive traits while flowering time and physiological maturity was thenegative traits. Çağatay, Er-99, Azkan, Eser-87, Aziziye-94, Akça, SMN 60 andAksu were the most stable genotypes while, Aydın-92, Cevdetbey 98 and Diyar-95has higher values for plant height, first pod height and total branch number.SMN 13 and SMN 17 genotypes had higher seed yield, pod number and seed numbervalues.