hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ERZURUM KIRSALINDA DİN GÖREVLİSİ ALGISI (ERZURUM/OLTU ÖRNEĞİ)
ERZURUM KIRSALINDA DİN GÖREVLİSİ ALGISI (ERZURUM/OLTU ÖRNEĞİ)
Yazar: Cerrah, Lokman
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 87, 2021
Anahtar kelimeler: Din Görevlisi,Kırsal Kesim,Hutbe,Vaiz,İmam,Erzurum.

Her din, sosyolojik bir boyuta sahip olup kendine inanan bir topluluğa ihtiyaç duyar.Bu topluluğun sadece bir dine inanmaları yeterli değildir. Aynı zamanda o dinin emir veyasaklarını, ritüellerinin nasıl yapılacağını bilmesi ve kutsallarını tanıması gerekmektedir. Bunları bilmek, öğrenmek ve uygulamak her inanç sahibinin görevi olmakla beraberözellikle kutsal metinlerin öğrenilmesi, bu metinlere dayalı dini ilimlerin detaylarıyla bilinmesi ve birtakım ritüellerin icra edilmesi hususunda kendilerine önderlik edecek birilerine ihtiyaç duyarlar. İşte dinler için bu görevi yerine getiren insanların oluştuğu sınıfadin görevlileri denilmektedir. Bu çalışma, kırsal kesimde halkın din görevlilerine bakışını,onlardan beklentilerini ve din görevlilerince hazırlanan vaaz ve hutbelerin içerik ve etkilerini değerlendirmelerini ele almaktadır. Anket yöntemiyle toplanan verilerin analizindeSPSS istatistik programı kullanılmış ve ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiştir.

Her din, sosyolojik bir boyuta sahip olup kendine inanan bir topluluğa ihtiyaç duyar.Bu topluluğun sadece bir dine inanmaları yeterli değildir. Aynı zamanda o dinin emir veyasaklarını, ritüellerinin nasıl yapılacağını bilmesi ve kutsallarını tanıması gerekmektedir. Bunları bilmek, öğrenmek ve uygulamak her inanç sahibinin görevi olmakla beraberözellikle kutsal metinlerin öğrenilmesi, bu metinlere dayalı dini ilimlerin detaylarıyla bilinmesi ve birtakım ritüellerin icra edilmesi hususunda kendilerine önderlik edecek birilerine ihtiyaç duyarlar. İşte dinler için bu görevi yerine getiren insanların oluştuğu sınıfadin görevlileri denilmektedir. Bu çalışma, kırsal kesimde halkın din görevlilerine bakışını,onlardan beklentilerini ve din görevlilerince hazırlanan vaaz ve hutbelerin içerik ve etkilerini değerlendirmelerini ele almaktadır. Anket yöntemiyle toplanan verilerin analizindeSPSS istatistik programı kullanılmış ve ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiştir.
GAZALİ FELSEFESİNDE EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM: EŞ SEÇERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
GAZALİ FELSEFESİNDE EVLİLİK ÖNCESİ EĞİTİM: EŞ SEÇERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Yazar: Demircioğlu, Aytekin
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 59, 2014
Anahtar kelimeler: Kimya – yı Saadet,evlilik,mehir,güzel ahlak,eş seçimi

On birinci yüzyılda yaşamış bir düşünür olan Gazali, İslam skolastisizminin en güç temsilcilerindendir.O, dini konulardaki tartışmalarda geleneksel İslam’ı savunmuş ve bu konudaçok başarılı olmuştur. Gazali’nin bu konuları tartışmadaki başarısı onu İslam dünyası içindeçok ünlü bir konuma taşımıştır. Hatta bu başarıları sebebiyle İslam coğrafyasında kendisineHuccetü’l – İslam (Dinin Delili) ve Ziyned – Din (Dinin Süsü) unvanları verilmiştir. Gazalibirçok özelliğe sahip bir düşünürdür. O, her şeyden önce çok güçlü bir din âlimidir. Felsefedenşiire çok farklı alanlarda derinlemesine bilgi sahibi olan bir entelektüeldir. Dönemininen yüksek akademik unvanına ulaşmış bir müderristir. Aynı zamanda o, âlimlerin üzerindeanlaşamadığı konularda verdiği güçlü fetvalarla bilinen bir İslam Hukukçusu ve bireysel anlamdabir mutasavvıftır. Gazali bu özellikleri sebebiyle İslam ile ilintili hemen her konuyatemas etmiş ve bu konularda görüş bildirmiştir. Bunlardan biri de evlilik konusudur. Gazali,evliliği İslami ve tasavvufi bir yorumla ele almış ve evlilik ile ilgili her konuyu ayrıntılı olarakaçıklamıştır. Bu çalışmada, Gazali’nin evlilik adaylarına, eş seçerken nelere dikkat etmelerigerektiği konusunda verdiği tavsiyeler ele alınmıştır. Bunu yaparken içerik analiz ve veri yorumlamateknikleri kullanılmış, metinler eleştirel bir tarzda incelenmiştir.

On birinci yüzyılda yaşamış bir düşünür olan Gazali, İslam skolastisizminin en güç temsilcilerindendir.O, dini konulardaki tartışmalarda geleneksel İslam’ı savunmuş ve bu konudaçok başarılı olmuştur. Gazali’nin bu konuları tartışmadaki başarısı onu İslam dünyası içindeçok ünlü bir konuma taşımıştır. Hatta bu başarıları sebebiyle İslam coğrafyasında kendisineHuccetü’l – İslam (Dinin Delili) ve Ziyned – Din (Dinin Süsü) unvanları verilmiştir. Gazalibirçok özelliğe sahip bir düşünürdür. O, her şeyden önce çok güçlü bir din âlimidir. Felsefedenşiire çok farklı alanlarda derinlemesine bilgi sahibi olan bir entelektüeldir. Dönemininen yüksek akademik unvanına ulaşmış bir müderristir. Aynı zamanda o, âlimlerin üzerindeanlaşamadığı konularda verdiği güçlü fetvalarla bilinen bir İslam Hukukçusu ve bireysel anlamdabir mutasavvıftır. Gazali bu özellikleri sebebiyle İslam ile ilintili hemen her konuyatemas etmiş ve bu konularda görüş bildirmiştir. Bunlardan biri de evlilik konusudur. Gazali,evliliği İslami ve tasavvufi bir yorumla ele almış ve evlilik ile ilgili her konuyu ayrıntılı olarakaçıklamıştır. Bu çalışmada, Gazali’nin evlilik adaylarına, eş seçerken nelere dikkat etmelerigerektiği konusunda verdiği tavsiyeler ele alınmıştır. Bunu yaparken içerik analiz ve veri yorumlamateknikleri kullanılmış, metinler eleştirel bir tarzda incelenmiştir.
KIRAAT FARKLILIKLARININ DİLBİLİMSEL İMKÂN ZEMİNİNE DAİR BİR İNCELEME
KIRAAT FARKLILIKLARININ DİLBİLİMSEL İMKÂN ZEMİNİNE DAİR BİR İNCELEME
Yazar: Cennet, Mehmet Zülfi; Bedeva, Abdullah
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 87, 2021
Anahtar kelimeler: Tefsir,Dil,Kıraat,Mütevatir,Şâz.

Yazınsal bir metin, yazıldığı dilin kaidelerinden ve yapısal formlarından ayrı düşünülemediği gibi Kur’ân lafızlarının farklı okunması şeklinde özetlenebilecek Kıraat ilmi deaynı şekilde Arapçanın dilsel yapısından ayrı düşünülemez. Dolayısıyla kıraat ilminin dilile olan ilişkisi, bir şeyin içinde inşa edildiği ve oturtulduğu zeminle olan ilişkisi gibidir.İşte bu araştırma, kıraat ilminin Arap diliyle olan ilişki ağı zemininden hareketle oluşturulmuştur. Ancak bu araştırma, rivayet olgusunu göz ardı ederek kıraat farklılıklarınıntemel belirleyici unsurunun dil olduğu iddiasını taşımamaktadır. Asıl hedeflediği gaye, kıraat tahlillerinde konu edilen âyetlerdeki ferşi farklılıklar incelenirken mevcut Mushaf’tayer alan mütevatir vecihlerin yanı sıra şâz olarak görülen diğer vecihlerin dahi bir açıdan da olsa dilsel zemine sahip olduğunu belirlemek ve ilgili dil kaideleri üzerinden temellendirmektir. Buradan hareketle şâz kıraatin dahi dilsel zeminde yer bulduğuna göre rivayet olmaksızın kıraatin sıhhat derecesinin sadece dil üzerinden belirlenemeyeceği ortaya koymaktır. Belirlenen bu hedef doğrultusunda muhtemel kıraat farklılıkları, kelimetürü, kelime formu, i’rab olgusu, harflerin noktalama ve hareke durumları gibi araştırmaalanları belirlenmiştir. Ayrıca bu konuların genel bir fotoğrafı çekilerek mesele ana hatlarıyla bu başlıklar etrafında kategorize edilerek incelenmiştir.

Yazınsal bir metin, yazıldığı dilin kaidelerinden ve yapısal formlarından ayrı düşünülemediği gibi Kur’ân lafızlarının farklı okunması şeklinde özetlenebilecek Kıraat ilmi deaynı şekilde Arapçanın dilsel yapısından ayrı düşünülemez. Dolayısıyla kıraat ilminin dilile olan ilişkisi, bir şeyin içinde inşa edildiği ve oturtulduğu zeminle olan ilişkisi gibidir.İşte bu araştırma, kıraat ilminin Arap diliyle olan ilişki ağı zemininden hareketle oluşturulmuştur. Ancak bu araştırma, rivayet olgusunu göz ardı ederek kıraat farklılıklarınıntemel belirleyici unsurunun dil olduğu iddiasını taşımamaktadır. Asıl hedeflediği gaye, kıraat tahlillerinde konu edilen âyetlerdeki ferşi farklılıklar incelenirken mevcut Mushaf’tayer alan mütevatir vecihlerin yanı sıra şâz olarak görülen diğer vecihlerin dahi bir açıdan da olsa dilsel zemine sahip olduğunu belirlemek ve ilgili dil kaideleri üzerinden temellendirmektir. Buradan hareketle şâz kıraatin dahi dilsel zeminde yer bulduğuna göre rivayet olmaksızın kıraatin sıhhat derecesinin sadece dil üzerinden belirlenemeyeceği ortaya koymaktır. Belirlenen bu hedef doğrultusunda muhtemel kıraat farklılıkları, kelimetürü, kelime formu, i’rab olgusu, harflerin noktalama ve hareke durumları gibi araştırmaalanları belirlenmiştir. Ayrıca bu konuların genel bir fotoğrafı çekilerek mesele ana hatlarıyla bu başlıklar etrafında kategorize edilerek incelenmiştir.
AHZÂB SURESİ 37. AYETİYLE İLGİLİ NÜZUL SEBEBİ RİVAYETLERİ VE İLMÎ DEĞERİ
AHZÂB SURESİ 37. AYETİYLE İLGİLİ NÜZUL SEBEBİ RİVAYETLERİ VE İLMÎ DEĞERİ
Yazar: Divlekci, Celalettin
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 59, 2014
Anahtar kelimeler: Ahzab,37,Nüzul sebebi,Tefsir

Nüzul sebeplerinin tespiti, rivâyet ilimlerinin ilgi alanına giren, içtihada yer olmayanbir konudur. Nüzul sebeplerinin Kur’an’ı anlamaya yardımcı olan vasfı dikkate alındığında,tespitte gösterilecek gevşekliğin vahim sonuçlara yol açma ihtimali bir gerçektir.Nitekim Ahzâb Suresi 37. ayetiyle ilgili bazı rivâyetler buna dair ilginç bir örnektir.Söz konusu rivâyetler ahlaken düşük bir peygamber ve sahâbe profili çizmekte, ayrıcaPeygamber’in istek ve arzularına hizmet eden bir vahiy anlayışı izlenimi vermektedir.Bu yönüyle Müslümanların zihinlerini bulandıracak, art niyetli kimselere de malzemeverecek bir mahiyet arz etmektedir. Bu çalışmamızda söz konusu rivâyetleri belli başlıtefsirlerin nasıl değerlendirdiğine yer verdik. Daha sonra, bu konuda yapılmış çağdaşbir çalışmadan da yararlanarak rivâyetlerin sened tenkidini ve ilmi değerini belirlemeyegayret ettik.

Nüzul sebeplerinin tespiti, rivâyet ilimlerinin ilgi alanına giren, içtihada yer olmayanbir konudur. Nüzul sebeplerinin Kur’an’ı anlamaya yardımcı olan vasfı dikkate alındığında,tespitte gösterilecek gevşekliğin vahim sonuçlara yol açma ihtimali bir gerçektir.Nitekim Ahzâb Suresi 37. ayetiyle ilgili bazı rivâyetler buna dair ilginç bir örnektir.Söz konusu rivâyetler ahlaken düşük bir peygamber ve sahâbe profili çizmekte, ayrıcaPeygamber’in istek ve arzularına hizmet eden bir vahiy anlayışı izlenimi vermektedir.Bu yönüyle Müslümanların zihinlerini bulandıracak, art niyetli kimselere de malzemeverecek bir mahiyet arz etmektedir. Bu çalışmamızda söz konusu rivâyetleri belli başlıtefsirlerin nasıl değerlendirdiğine yer verdik. Daha sonra, bu konuda yapılmış çağdaşbir çalışmadan da yararlanarak rivâyetlerin sened tenkidini ve ilmi değerini belirlemeyegayret ettik.
SINIF YÖNETİMİNDE İSTENMEYEN ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARININ İLKOKUL VE ORTAOKULLARDA KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ
SINIF YÖNETİMİNDE İSTENMEYEN ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARININ İLKOKUL VE ORTAOKULLARDA KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ
Yazar: Ekici, Rukiye; Ekici, Avni
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 59, 2014
Anahtar kelimeler: Sınıf öğretmenleri,ortaokul öğretmenleri,sınıf içi istenmeyendavranışlar,sınıf yönetimi.

Bu araştırmanın amacı; ilkokulda ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin sınıftakarşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışlarının neler olduğunu belirlemek ve ilkokulve ortaokul öğrencilerinin sınıf içinde gösterdiği istenmeyen davranışlarını karşılaştırmalıincelemektir. Bu doğrultuda ‘ Öğretmenlerin çalıştıkları okul türüne, cinsiyetlerine,yaşlarına, ve branş türüne göre karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışları anlamlıbiçimde farklılık göstermekte midir?’ sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın çalışmagrubu 2013-2014 eğitim öğretim yılının ilk döneminde Gaziantep ilinde görev yapan 218öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmada Gökduman (2007) tarafından geliştirilen 5’li likerttipinde 28 maddelik ‘Sınıf İçi İstenmeyen Öğrenci Davranışları Anketi’ kullanılmıştır.Verilerin analizinde SPSS 20.0 programı kullanılmıştır. Okul türü, kıdem, branş vecinsiyet değişkenleri incelenmiş, okul türü, kıdem ve branş bazında anlamlı farklılıklarbulunmuştur, cinsiyet durumu ise anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Araştırmada öğretmenlerinsınıf yönetimi becerisini geliştirmek için eğitimler verilmesi önerilmektedir.

Bu araştırmanın amacı; ilkokulda ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin sınıftakarşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışlarının neler olduğunu belirlemek ve ilkokulve ortaokul öğrencilerinin sınıf içinde gösterdiği istenmeyen davranışlarını karşılaştırmalıincelemektir. Bu doğrultuda ‘ Öğretmenlerin çalıştıkları okul türüne, cinsiyetlerine,yaşlarına, ve branş türüne göre karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışları anlamlıbiçimde farklılık göstermekte midir?’ sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın çalışmagrubu 2013-2014 eğitim öğretim yılının ilk döneminde Gaziantep ilinde görev yapan 218öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmada Gökduman (2007) tarafından geliştirilen 5’li likerttipinde 28 maddelik ‘Sınıf İçi İstenmeyen Öğrenci Davranışları Anketi’ kullanılmıştır.Verilerin analizinde SPSS 20.0 programı kullanılmıştır. Okul türü, kıdem, branş vecinsiyet değişkenleri incelenmiş, okul türü, kıdem ve branş bazında anlamlı farklılıklarbulunmuştur, cinsiyet durumu ise anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Araştırmada öğretmenlerinsınıf yönetimi becerisini geliştirmek için eğitimler verilmesi önerilmektedir.
ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇEVRE SORUNLARINA YÖNELİK DUYARLILIKLARININ İNCELENMESİ (Ağrı İli Örneği)
ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇEVRE SORUNLARINA YÖNELİK DUYARLILIKLARININ İNCELENMESİ (Ağrı İli Örneği)
Yazar: Ercengiz, Mustafa; Keçeci Kurt, Songül; Polat, Suat
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 59, 2013
Anahtar kelimeler: Çevre,çevre sorunları,öğretmen adayları,çevresel duyarlılık

Bu araştırmada temel amaç, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Eğitim Fakültesi öğretmen yetiştirmeprogramları (Sosyal Bilgiler ve Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik) öğretmen adaylarınınçevre sorunlarına yönelik duyarlılıklarını farklı değişkenler açısından karşılaştırmalı analiziniyapmaktır. Araştırmada betimsel araştırma türlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma,2012- 2013 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde incelenen programlara kayıtlı 200 öğretmen adayıile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında “Çevre Sorunlarına Yönelik DuyarlılıkÖlçeği” kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı (SPSS 16) kullanılarakanaliz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, öğretmen adaylarının çevre sorunlarınayönelik duyarlılıkları ile cinsiyetleri, öğrenim gördükleri lisans programı, üniversiteye gelmedenönce yaşadıkları yerleşim yeri, anne ve baba eğitim durumu, yaş ve sınıf değişkenleri arasında herhangibir farklılık bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik duyarlılıklarıorta düzeyde bulunmuştur.

Bu araştırmada temel amaç, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Eğitim Fakültesi öğretmen yetiştirmeprogramları (Sosyal Bilgiler ve Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik) öğretmen adaylarınınçevre sorunlarına yönelik duyarlılıklarını farklı değişkenler açısından karşılaştırmalı analiziniyapmaktır. Araştırmada betimsel araştırma türlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma,2012- 2013 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde incelenen programlara kayıtlı 200 öğretmen adayıile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında “Çevre Sorunlarına Yönelik DuyarlılıkÖlçeği” kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı (SPSS 16) kullanılarakanaliz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, öğretmen adaylarının çevre sorunlarınayönelik duyarlılıkları ile cinsiyetleri, öğrenim gördükleri lisans programı, üniversiteye gelmedenönce yaşadıkları yerleşim yeri, anne ve baba eğitim durumu, yaş ve sınıf değişkenleri arasında herhangibir farklılık bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik duyarlılıklarıorta düzeyde bulunmuştur.
KUR’ÂN METNİNİN DİL ÖZELLİKLERİ
KUR’ÂN METNİNİN DİL ÖZELLİKLERİ
Yazar: Eren, A. Cüneyt
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 59, 2014
Anahtar kelimeler: Dil,îcâz,i’câz,hakikat,mecâz,fonetik

Yazılı bir metin incelenirken hem yapı özellikleri hem de o yapıyı oluşturan ve tanımolarak ‘üslûb’ denilen malzemelerin anlatım özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.Kur’ân, dil ve o dilin kullanım üslûbu ile bütün mu’ciz bir kelamdır. Bu çalışmamızdaKur’ân metninin dil yönü ele alınmıştır.Kur’ân, Allah kelâmı olup Arapça nazil olmuştur. Son derece sade ve bir o kadarda anlaşılır bir yapıdadır. Şifahi yapısı ile genel olarak konuşmadilini kullanır. Mevcutedebî türlerden farklı olan Kur’ân metni üzerindenazil olduğu dönemin dil ve soysa kültürelözelliklerini barındırır. Bu itibarla dili dünyevidir. Kur’ân dili mu’ciz olup harflerin,sükûn, hareke, med ve kasırlarıyla oluşan fonetik yapısıyla okuyan veya dinleyene ahenklibir tesir verir. Kur’ân dilinin öne çıkan bir diğer özelliği de İslam dininin öğretilerivedavet ettiği değerleri için ayrı birer termonoloji geliştirmiş olmasıdır.

Yazılı bir metin incelenirken hem yapı özellikleri hem de o yapıyı oluşturan ve tanımolarak ‘üslûb’ denilen malzemelerin anlatım özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.Kur’ân, dil ve o dilin kullanım üslûbu ile bütün mu’ciz bir kelamdır. Bu çalışmamızdaKur’ân metninin dil yönü ele alınmıştır.Kur’ân, Allah kelâmı olup Arapça nazil olmuştur. Son derece sade ve bir o kadarda anlaşılır bir yapıdadır. Şifahi yapısı ile genel olarak konuşmadilini kullanır. Mevcutedebî türlerden farklı olan Kur’ân metni üzerindenazil olduğu dönemin dil ve soysa kültürelözelliklerini barındırır. Bu itibarla dili dünyevidir. Kur’ân dili mu’ciz olup harflerin,sükûn, hareke, med ve kasırlarıyla oluşan fonetik yapısıyla okuyan veya dinleyene ahenklibir tesir verir. Kur’ân dilinin öne çıkan bir diğer özelliği de İslam dininin öğretilerivedavet ettiği değerleri için ayrı birer termonoloji geliştirmiş olmasıdır.
ŞEYH EDHEM EFENDİ TARAFINDAN YAZILAN “BERGÜZAR-I EDHEM YAHUD TALİM-İ USÛL-Û MUSIKÎ” ADLI GÜFTE MECMUASI ÜZERİNE MÜZİKOLOJİK BİR İNCELEME
ŞEYH EDHEM EFENDİ TARAFINDAN YAZILAN “BERGÜZAR-I EDHEM YAHUD TALİM-İ USÛL-Û MUSIKÎ” ADLI GÜFTE MECMUASI ÜZERİNE MÜZİKOLOJİK BİR İNCELEME
Yazar: Feyzi, Ahmet
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 59, 2014
Anahtar kelimeler: Şeyh Edhem Efendi,Bergüzar-ı Edhem,Güfte Mecmuası.

Bu araştırmada; Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi Seyfettin ÖZEGE Salonu Basma veYazma Nadir Eserleri kataloğunda 1223 demirbaş numarası ile kayıtlı olan Şeyh Edhem Efendi’yeait “Bergüzar-ı Edhem yahut Talim-i Usûl-ü Musîkî” adlı eserin transkripsiyonu yapılarak, esermüzikolojik açıdan inceleme altına alınmıştır.Araştırma sürecinde; eserde bulunan müzikolojik bilgilerin günümüzle karşılaştırmalı analiziamaçlanmıştır. İnceleme ve analiz sırasında Tarihsel araştırma yöntemi kullanılmış, elde edilenbulgular incelenerek Ses sistemi, Makam, Usûl ve Türk Sanat müziği repertuvarı açısından değerlendirmeyealınarak belirtilen konularda zaman içerisindeki görülen değişimler vurgulanmayaçalışılmıştır. Buna ek olarak eser içerisinde besteciye ait olan şarkılar tespit edilmiş ve eserin kuramsalbölümündeki bilgiler müzikoloji bilimi açısından ele alınmıştır.Araştırma sonucunda; transkripsiyonu yapılarak incelenen bu eserin sadece bir güfte mecmuasıdeğil aynı zamanda müzikolojik açıdan dönemi hakkında önemli bilgileri barındıran kuramsalbir eser niteliği de taşıdığı anlaşılmıştır. Ayrıca, mecmua içerisinde bulunan 142 eser kendi içerisindetasnif edilerek, bestecinin TRT Kurumu repertuvarındaki kayıt altına alınan eserleri ilekarşılaştırılmıştır.

Bu araştırmada; Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi Seyfettin ÖZEGE Salonu Basma veYazma Nadir Eserleri kataloğunda 1223 demirbaş numarası ile kayıtlı olan Şeyh Edhem Efendi’yeait “Bergüzar-ı Edhem yahut Talim-i Usûl-ü Musîkî” adlı eserin transkripsiyonu yapılarak, esermüzikolojik açıdan inceleme altına alınmıştır.Araştırma sürecinde; eserde bulunan müzikolojik bilgilerin günümüzle karşılaştırmalı analiziamaçlanmıştır. İnceleme ve analiz sırasında Tarihsel araştırma yöntemi kullanılmış, elde edilenbulgular incelenerek Ses sistemi, Makam, Usûl ve Türk Sanat müziği repertuvarı açısından değerlendirmeyealınarak belirtilen konularda zaman içerisindeki görülen değişimler vurgulanmayaçalışılmıştır. Buna ek olarak eser içerisinde besteciye ait olan şarkılar tespit edilmiş ve eserin kuramsalbölümündeki bilgiler müzikoloji bilimi açısından ele alınmıştır.Araştırma sonucunda; transkripsiyonu yapılarak incelenen bu eserin sadece bir güfte mecmuasıdeğil aynı zamanda müzikolojik açıdan dönemi hakkında önemli bilgileri barındıran kuramsalbir eser niteliği de taşıdığı anlaşılmıştır. Ayrıca, mecmua içerisinde bulunan 142 eser kendi içerisindetasnif edilerek, bestecinin TRT Kurumu repertuvarındaki kayıt altına alınan eserleri ilekarşılaştırılmıştır.
TASAVVUFTA HAKÎKAT-I MUHAMMEDİYYE MESELESİ VE MESNEVÎ’DEN ÖRNEKLER
TASAVVUFTA HAKÎKAT-I MUHAMMEDİYYE MESELESİ VE MESNEVÎ’DEN ÖRNEKLER
Yazar: İdiz, Ferzende
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 59, 2013
Anahtar kelimeler: Mesnevî,rûh,nûr,sûfî,şeyh

Tasavvuf felsefesinin tartışmalı konularından birisi de Hakîkat-ı Muhammediyyemeselesidir. Genellikle Abdullah et-Tusterî ile başladığı söylenen bu tasavvur, HakimTirmizî ile devam etmiş, İbn Arabî ile zirveye ulaşmıştır. Kısaca Allah’ın her şeyi Hz.Muhammed’in nûrundan yarattığı fikrine dayanan bu anlayış, sonra gelen birçok önemlisûfî tarafından da benimsenmiştir.Söz konusu görüşü benimseyenler arasında yaşadığı döneme ve sonrasına damga vurmuşolan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî de yer almaktadır. Bu çalışmada mutasavvıflarınkonuya bakışları ve Mevlânâ’nın ünlü eseri olan Mesnevî’de Hakîkat-ı Muhammediyyemeselesine dâir örnekler ele alınacaktır.

Tasavvuf felsefesinin tartışmalı konularından birisi de Hakîkat-ı Muhammediyyemeselesidir. Genellikle Abdullah et-Tusterî ile başladığı söylenen bu tasavvur, HakimTirmizî ile devam etmiş, İbn Arabî ile zirveye ulaşmıştır. Kısaca Allah’ın her şeyi Hz.Muhammed’in nûrundan yarattığı fikrine dayanan bu anlayış, sonra gelen birçok önemlisûfî tarafından da benimsenmiştir.Söz konusu görüşü benimseyenler arasında yaşadığı döneme ve sonrasına damga vurmuşolan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî de yer almaktadır. Bu çalışmada mutasavvıflarınkonuya bakışları ve Mevlânâ’nın ünlü eseri olan Mesnevî’de Hakîkat-ı Muhammediyyemeselesine dâir örnekler ele alınacaktır.