1789 Sonrasından Günümüze Dans Temalı Afiş Tasarımları Üzerine Bir İnceleme
Dance Theme Poster Designs from 1789 to Contemporary
Yazar: Gayret, Tuğba
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2019
Anahtar kelimeler: Afiş,Dans,Grafik Tarihi,Sanat Tarihi,Tasarım ; Poster,Dance,Graphic History,Art History,Design

1798 yılında taşbaskı (litografi) tekniğinin icadı ile ortaya çıkan farklı bir mecra olan afiş,geçirdiği süreç içerisinde kuşkusuz pek çok farklı konunun sergilenmesineöncülük etmiştir. Zamanla farklı baskı tekniklerine doğru yol alan süreçiçerisinde gelişim göstermiştir. Tarihte elde edilen ilk örneklerinin önemlibir çoğunluğunda en sık rastlanan temalardan biri olan “Dans” teması, afişsanatçılarının en çok ürün verdiği konu olarak öne çıkmaktadır. Litografi baskıtekniğinden 1980 sonrasında ise post modern eğilimler ve bilgisayarın devreyegirmesine kadar tüm tasarımların üretim süreçlerini doğrudan etkilenmiş, öznelüslupların artmasını tetiklemiştir. Farklı ülkelerin 1789’dan 2000’li yıllaradeğin sanatçıların afiş anlamında ürettikleri 350 görselin içerisindenbulundukları dönemin tasarım dilini en iyi anlatan 22 eserin gruplandırılarak incelemeleriyapılmıştır. Elde edilen eserler, afiş anlamında taş baskı tekniğinin ilk defaortaya çıktığı Fransa ile başlatılarak, grafik anlamında Dünya’da gelişengörsel dillerin ve üslupların izini sürerek ilerletilmiştir. Bu anlamda Amerika,İngiltere, Avusturya, İskoçya, Almanya, İtalya ve Türkiye gibi ülkelere aittasarımcılar; Jules Cheret, Toulouse Lautrec, Alphonse Mucha, LeonettoCapiello, Kate Sampson, Armin Hofmann, Gülümser Aral Üretmen ve bazı anonimtasarım çalışmaları incelenmiştir. Seçilen sanatçıların öncülüğünü yaptığıçalışmalar dünyada pek çok ülkenin sanatçılarının eğlence kültürü açısındanönemli afiş örnekleri ortaya çıkarmasını sağlamıştır. Bu çalışmalar günümüzçağdaş sanatlar alanının önemli grafik tasarım örnekleri olmuşlardır. Bunoktadan hareketle, Dünya’da meydana gelen önemli olayların, sosyal ve kültüreldeğişimlerin afişlere tasarım dili anlamında yansımalarının incelenmesi vedeğerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma içerisinde, bugüne kadar afişkonusunda yapılmış grafik tasarım araştırmalarına “dans” teması üzerinden yenibir perspektif çizilmesine özen gösterilmiştir.

In 1798 lithography which emerged with the invention of the differentprinting technique for poster art, with its own progress was leaded varioussubjects’ displaying. After that time, its process carries towards thedevelopment of new and saving printing techniques. In the first samples of thatposters, artists prefer to make some designs a significant majority of “dance”theme. From lithography to 1980s, the postmodernist trends and the introductionof the computer directly influenced the design of all production processes, hastriggered the rise of subjective styles. From 1789 to 2000s, from 350 selected22 art pieces which are expressive design history ideally, designed by posterartists of various countries, grouped and examined. This study initializedFrance which is first country using lithography, move forward to world’s importantdesign styles and visual languages. In this sense, examined artists were; JulesCheret, Toulouse Lautrec, Alphonse Mucha, Leonetto Capiello, Kate Sampson,Armin Hofmann, Gülümser Aral Üretmen and some anonym works from USA, England,Austria, Scotland, Germany, Italy and Turkey. These artist’s poster works’leading role created an importance in the entertainment culture of the world.These selected art pieces are significant examples of contemporary art ingraphic design. From this point of view, the aim of this research is; crucialevents and how these social and cultural changes reflected various posterdesign styles of the world, were investigated and analyzed. Research includes anew perspective of poster researches of graphic design on the subject of“dance” theme.