Meşe-Gürgen Karışık Meşcerelerinde Gençleştirme Çalışmalarının ve Gençliklerin Büyüme Performanslarının Değerlendirilmesi
Meşe-Gürgen Karışık Meşcerelerinde Gençleştirme Çalışmalarının ve Gençliklerin Büyüme Performanslarının Değerlendirilmesi
Yazar: Özbayram, Ali Kemal; Alkız, Güngör
Dergi: Duzce University Journal of Science and Technology, Vol. 7 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Belgrad,Doğal gençleştirme,Gürgen,Sapsız meşe

Dünyada ve ülkemizde yapraklı ormanağaç türlerinin önemi giderek artmaktadır. Türkiye tür zenginliği ve kapladığıalan bakımından dünyanın sayılı meşe diyarlarından biridir. Trakya’nın meşeormanlarından bir bölümünü Belgrad ormanı oluşturmaktadır. Belgrad ormanında meşetürü ile doğu kayını, gürgen ve diğer yapraklılar karışıma girmektedir. Buçalışmada Kurtkemeri Orman İşletme şefliği (İstanbul-Belgrad) sınırlarıiçerisindeki Sapsız meşe (Quercus petraea)- Gürgen (Carpinus betulus) karışık meşcerelerindedoğal gençleştirmenin başarısı ve gençliklerde büyüme performanslarınınsilvikültürel açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma konusu meşe vegürgen karışık meşceresi 2012 yılında büyük alan siper işletmesiylegençleştirilmiştir. Gençleştirme alanında 2017 sonbaharında 50 m araylasistematik olarak 20x20 m ebatlarında 30 adet örnek alan alınmıştır. Örnekalanlar içerisindeki siper ağaçlarının çapları ve boyları ölçülmüş, ayrıcaağaçların gençliği örtme derecesi belirlenmiştir. Ayrıca, örnek alanlariçerisinde iki adet alt örnekleme yapılmış ve buralarda gençlik sayımı, kökboğazı çapı ve boy ölçümleri ile kök boğazı çapı yüzey alanı ve hacimhesaplamaları yapılmıştır. Sahada gençlik sayısı 0.4-22 adet m-2arasında değişmekte, gençliğin %72’si sapsız meşe, kalanı ise gürgendir. Gençliklerinkök boğazı çapı ve boyu meşede sırasıyla, 4.0±0.8mm ve 29.6±12.7; gürgende9.0±3.0 mm ve 62.2±20.9 cm olarak ölçülmüştür. Varyans analizine göre; gürgengençliği meşe gençliğinin 2 katından daha fazla kök boğazı çapı ve boyunasahiptir. Ayrıca gürgen gençliklerinin ortalama kök boğazı yüzey alanı ve gövdehacmi meşe gençliklerinden sırasıyla 5 ve 9 kat daha yüksektir. Sonuç olarak,sahada doğal gençleştirmenin başarılı olduğu ve yeterli sayıda gençliğin eldeedildiği söylenebilir. Ancak gürgenin meşeye göre daha hızlı geliştiği vemeşeyi boğma tehlikesi göz önüne alındığında, sapsız meşe-gürgen karışıkmeşceresinde meşeye çap-boy üstünlüğü verilmesi önerilmektedir.

Dünyada ve ülkemizde yapraklı ormanağaç türlerinin önemi giderek artmaktadır. Türkiye tür zenginliği ve kapladığıalan bakımından dünyanın sayılı meşe diyarlarından biridir. Trakya’nın meşeormanlarından bir bölümünü Belgrad ormanı oluşturmaktadır. Belgrad ormanında meşetürü ile doğu kayını, gürgen ve diğer yapraklılar karışıma girmektedir. Buçalışmada Kurtkemeri Orman İşletme şefliği (İstanbul-Belgrad) sınırlarıiçerisindeki Sapsız meşe (Quercus petraea)- Gürgen (Carpinus betulus) karışık meşcerelerindedoğal gençleştirmenin başarısı ve gençliklerde büyüme performanslarınınsilvikültürel açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma konusu meşe vegürgen karışık meşceresi 2012 yılında büyük alan siper işletmesiylegençleştirilmiştir. Gençleştirme alanında 2017 sonbaharında 50 m araylasistematik olarak 20x20 m ebatlarında 30 adet örnek alan alınmıştır. Örnekalanlar içerisindeki siper ağaçlarının çapları ve boyları ölçülmüş, ayrıcaağaçların gençliği örtme derecesi belirlenmiştir. Ayrıca, örnek alanlariçerisinde iki adet alt örnekleme yapılmış ve buralarda gençlik sayımı, kökboğazı çapı ve boy ölçümleri ile kök boğazı çapı yüzey alanı ve hacimhesaplamaları yapılmıştır. Sahada gençlik sayısı 0.4-22 adet m-2arasında değişmekte, gençliğin %72’si sapsız meşe, kalanı ise gürgendir. Gençliklerinkök boğazı çapı ve boyu meşede sırasıyla, 4.0±0.8mm ve 29.6±12.7; gürgende9.0±3.0 mm ve 62.2±20.9 cm olarak ölçülmüştür. Varyans analizine göre; gürgengençliği meşe gençliğinin 2 katından daha fazla kök boğazı çapı ve boyunasahiptir. Ayrıca gürgen gençliklerinin ortalama kök boğazı yüzey alanı ve gövdehacmi meşe gençliklerinden sırasıyla 5 ve 9 kat daha yüksektir. Sonuç olarak,sahada doğal gençleştirmenin başarılı olduğu ve yeterli sayıda gençliğin eldeedildiği söylenebilir. Ancak gürgenin meşeye göre daha hızlı geliştiği vemeşeyi boğma tehlikesi göz önüne alındığında, sapsız meşe-gürgen karışıkmeşceresinde meşeye çap-boy üstünlüğü verilmesi önerilmektedir.