Marksist Sanat Anlayışı
Marxist Art Understanding
Yazar: Eren, Gül
Dergi: Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi No. 42, 2019
Anahtar kelimeler: Marxist Philosopy,Art,Ideology,Intellectual Activity ; Marksist Felsefe,Sanat,İdeoloji,Entellektüel Faaliyet

Karl Marx, ekonomik ve toplumsalilişkilere yoğunlaşarak kapitalist toplumun nasıl işlediğini, feodalizminiçinden nasıl doğduğunu, modern toplumdaki sınıfların üretimselgelişimlerindeki tarihsel evrelerle nasıl bağlantılı olduğunu açıklamayaçalışır. Ekonomik ve toplumsal ilişkiler bağlamında kapitalizmin ardındakitemelde yatan sınıf mücadelelerini görünür kılarak üretici kaynakların sahibiolan burjuva sınıfının ve çalışmak zorunda olan proleterya sınıfınınmücadelesini tarihsel materyalist bir bakışla ele alır. Zira Marksizm’de büyüköneme sahip olan “yabancılaşma kuramı”, “emek-değer kuramı” ve “materyalisttarih anlayışı”, kapitalist toplumun nasıl işlediğini göstermek ve feodaldüzenden kapitalist düzene doğru insanların ekonomik temelli ilişkilerineyoğunlaşan evrimlerini açıklayan temel kavramlardır. Bu kavramlar aracılığıylaMarks, sosyalve tarihsel bir varlık olan insana kapitalizmin dünyasıyla ilgili epistomolojikbilgi aktarımı yaparken, insanların maddi dünyaya dair kavrayışlarınıgüçlendirir. Düşünceler ve kavramlar insanların maddi etkinliklerine bağımlıolduğu için sanat, toplumsal değişmenin ve dönüşmenin en etkin kuvvetidir.Maddi yaşamın karşıtlıklarından dünyaya dair bir izlenim oluşturur. Bu makaledeözellikle sanatın etkin olan yönü vurgulanarak, insan yaşamının sosyo-ekonomikkoşullarına entelektüel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır. Ulaşılan sonuçlar bakımından, Marksistperspektiften hareketle sanatın sosyo-ekonomik koşullara, politik etkilereyönelik ilgisini karakterize eden entelektüel faaliyet sorunlaştırılmaktadır.Marksist temellerden yola çıkan yeni sanat anlayışı ile birlikte dünyayıdeğiştirmeye yönelik devrimci nitelikteki pratik amaç işlevselci bir sanatgörüşünü onaylayacak şekilde temellendirilmektedir. Buradan hareketle Marksistaçıdan ekonomik, politik, ideolojik yapılanmalarla karakterize edildiğidüşünülen sanatın ne olduğu sorusunun cevabı belirlenmektedir.

Karl Marxexpresses how capitalist society functions, how it was born out of feudalismand how it is related to the historical phases during the productiondevelopments of modern society class structure by focusing on the economic andsocial relations. In terms of economic and social relations, Marx deals withthe proletarian struggle which has to work and the bourgeoisie that has theproducer resources through ahistorical and materialist perspective by makingvisible the class struggles behind capitalism. For ‘the theory of alienation’,‘labour theory of value’ and ‘perception of materialist history’ which are verysignificant in Marxism are the basic concepts explaining the evolutions focusingon the economy-based relations of human beings from feudal order to thecapitalist order and revealing how capitalist societfunctioned. Through theseconcepts, Marx strengthens people's insights into the material world whiletransferring epistomological knowledge of the world of capitalism to humanbeing, a social and historical entity. Art is the most effective force ofsocial change and transformation because ideas and concepts depend on people'smaterial activities. It creates an impression of the world from thecontradictions of material life. In this study, we tried to draw anintellectual frame on the socio-economic conditions of human life byemphasizing the effective aspect of art.In terms of result achieved,the intellectual activity which characterizes the interest of Art tosocio-economic conditions and politic influences is problematized. Togetherwith new art intellection which stems from Marxist essentials, the practicalpurpose, which is in revolutionary trait of changing the world, is beinggrounded so as to approve a functionalist art view. From this point of view,the answer for the question what the art is, which is thought to characterizeeconomic, politic, ideological structuring in terms of Marxist point of view,is being determined. Marx grounds the concept of alienation upon a dialecticand materialist philosophy within the borders of socialism which has beenpotentially found in