ORİFİS TÜP KULLANAN BİR OTOMOBİL KLİMASININ SABİT VE DEĞİŞKEN KAPASİTELİ KOMPRESÖRLER İÇİN DENEYSEL PERFORMANSI
ORİFİS TÜP KULLANAN BİR OTOMOBİL KLİMASININ SABİT VE DEĞİŞKEN KAPASİTELİ KOMPRESÖRLER İÇİN DENEYSEL PERFORMANSI
Yazar: Alkan, Alpaslan; Boşöz, Murat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Soğutma, iklimlendirme, otomobil kliması, değişken kapasiteli kompresör.

Bu çalışmada, sabit ve değişken kapasiteli kompresörler kullanabilen bir otomobil iklimlendirme sisteminingenleşme elemanı olarak orifis tüp kullanılması durumundaki deneysel performansı araştırılmıştır. Soğutucuakışkan olarak R134a kullanan bir otomobil iklimlendirme sistemi laboratuar ortamında kurulmuş ve çeşitlimekanik ölçüm cihazlarıyla donatılmıştır. Sistem, sabit ve değişken kapasiteli kompresörler ile çalıştırılarak,kompresör devri ile hava akımlarının yoğuşturucu ve buharlaştırıcıya giriş sıcaklıkları değiştirilerek testedilmiştir. Deneysel veriler yardımıyla sisteme enerji ve ekserji analizi uygulanarak, her iki kompresör durumuiçin performans parametreleri sayısal olarak belirlenmiş ve karşılaştırmalı grafikler halinde sunulmuştur.Deneyler sonucunda, her iki durum için kompresör devrinin artması ile soğutma kapasitesi ve çevrimde yokedilen toplam ekserjinin genel olarak arttığı, soğutma tesir katsayısının (STK) ise düştüğü görülmüştür.Buharlaştırıcıya giren hava akımı sıcaklığının artması veya yoğuşturucuya giren hava akımı sıcaklığınınazalması sonucu sistemin soğutma kapasitesi ve STK değerleri artmaktadır. Sabit kapasiteli kompresördurumunda, değişken kapasiteli kompresöre göre %5─10 arasında daha yüksek soğutma kapasiteleri eldeedildiği ve düşük devirlerde daha yüksek STK değerleri ile çalışıldığı, ancak artan devirlerde kapasite kontrolsisteminin devreye girmesi ile değişken kapasiteli kompresörün daha yüksek STK değerleri sağladığıbelirlenmiştir.

Bu çalışmada, sabit ve değişken kapasiteli kompresörler kullanabilen bir otomobil iklimlendirme sisteminingenleşme elemanı olarak orifis tüp kullanılması durumundaki deneysel performansı araştırılmıştır. Soğutucuakışkan olarak R134a kullanan bir otomobil iklimlendirme sistemi laboratuar ortamında kurulmuş ve çeşitlimekanik ölçüm cihazlarıyla donatılmıştır. Sistem, sabit ve değişken kapasiteli kompresörler ile çalıştırılarak,kompresör devri ile hava akımlarının yoğuşturucu ve buharlaştırıcıya giriş sıcaklıkları değiştirilerek testedilmiştir. Deneysel veriler yardımıyla sisteme enerji ve ekserji analizi uygulanarak, her iki kompresör durumuiçin performans parametreleri sayısal olarak belirlenmiş ve karşılaştırmalı grafikler halinde sunulmuştur.Deneyler sonucunda, her iki durum için kompresör devrinin artması ile soğutma kapasitesi ve çevrimde yokedilen toplam ekserjinin genel olarak arttığı, soğutma tesir katsayısının (STK) ise düştüğü görülmüştür.Buharlaştırıcıya giren hava akımı sıcaklığının artması veya yoğuşturucuya giren hava akımı sıcaklığınınazalması sonucu sistemin soğutma kapasitesi ve STK değerleri artmaktadır. Sabit kapasiteli kompresördurumunda, değişken kapasiteli kompresöre göre %5─10 arasında daha yüksek soğutma kapasiteleri eldeedildiği ve düşük devirlerde daha yüksek STK değerleri ile çalışıldığı, ancak artan devirlerde kapasite kontrolsisteminin devreye girmesi ile değişken kapasiteli kompresörün daha yüksek STK değerleri sağladığıbelirlenmiştir.