hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tefsir Geleneğinde Selefîlik Ekolü / Salafism In Tafsir Tradition / السلفية في عُرف التفسير الإسلامي
السلفية في عُرف التفسير الإسلامي
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: İlahiyat Akademi No. 1-2, 2015
Anahtar kelimeler: السلفية,تفسير,أهل الحديث,ابن تيمية ; Salafism,Tafsir,Ahl al-Hadith,Ibn Taymiyya ; Selefîlik, Tefsir, Ehl-i Hadis, İbn Teymiyye

Hicrî III. (IX.) asrıda Ehl-i Hadis ekolünün sembol ismi Ahmed b. Hanbel tarafından savunulan, daha sonra İbn Teymiyye ve İbn Kayyim el-Cevziyye'nin gayretleriyle sistematik yapıya kavuşan Selef düşüncesi klasik dönem Sünnî tefsir geleneğinde belirleyici konuma sahiptir. İslam tefsir geleneğinde Selefilik, birbiriyle bağlantılı ve aynı zamanda biribirinden oldukça farklı üç kategoride ele alınması gereken bir konudur. İlk kategori, sistematik Selefîliğe alt yapı oluşturan Ehl-i hadis ekolüdür. Ashâb-ı Hadîs, Ehl-i Eser, Ehl-i Sünnet-i Hâssa gibi farklı isimlrle de anılan bu ekolün sembol ismi Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855)'dir. İkinci kategori, hicrî VII. asrın ikinci yarısında yetişen İbn Teymiyye (ö. 728/1328) ile onun İbn Kayyim el-Cevziyye (ö. 751/1350) ve Ebü'l-Fidâ İbn Kesîr (ö. 774/1373) gibi meşhur  talebelerince temsil edilen dinî düşünce çizgisidir. Selefîlik ve tefsir konusunda üçüncü kategori, modern dönemdeki ıslah-tecdit söylemiyle ön plana çıkan yeni Selefîliktir.

إن الفكر السلفي الذي دافع عنه رمز مدرسة أهل الحديث في القرن الثالث أحمد بن حنبل، التي وصلت من بعده إلى هيكل منهجي بجهود ابن تيمية وابن قيم الجوزية ذي مكانة حاسمة في تراث التفسير السني. والسلفية - في عُرف التفسير الإسلامي - موضوع ينبغي تناوله على ثلاثة أصناف مرتبطة ببعضها، وبنفس الوقت مختلفة عن بعضها تماماأولها: مدرسة أهل الحديث التي كوّنت البنية التحتية للسلفية المنهجية. ورمز هذه المدرسة التي تُذكر بأسماء مختل: أصحاب الحديث - أهل الحديث - أهل السنة الخاصة هو أحمد بن حنبل رحمه الله (ت: 241 ه/ 855 م)وثاني تلك المدارس: هو تيار الفكر الديني المتمثل بابن تيمية (ت: 728 ه/ 1328 م) الذي عاش في النصف الثاني للقرن السابع، وتلاميذه المشهورين كابن قيّمِ الجوزيّة (ت: 751 ه/ 1350 م)، وأبي الفداء ابن كثير (ت: 774 ه/ 1373 م)وأما الصنف الثالث في الفكر السلفي والتفسير فهو السلفية الحديثة التي تصدَّرت بخطاب التجديد والإصلاح في العصر الحديث
Tefsir Tarihi Yazımı ve Problemleri, Mustafa Karagöz (Ankara: Araştırma Yayınları, 5. Basım, 2021), 281 sayfa, ISBN: 9786054495252
Writing the History of Tafsir and Its Problems, Mustafa Karagoz (Ankara: Arastirma Publications, 5. Edition, 2021), 281 pages, ISBN: 9786054495252
Yazar: Aktepe, Murat
Dergi: İlahiyat Akademi No. 16, 2022
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Tafsīr,Ṭabaqāt,Ulūm al-Qurʾān,History of Tafsīr,Histography,Historiography of Tafsīr,Mustafa Karagoz. ; Tefsir,Tabakât,Ulûmu’l-Kur’ân,Tefsir Tarihi,Histografya,Tefsir Tarihi Yazımı,Mustafa Karagöz.

Kur’ân’ı anlama ve yorumlama arayışı nüzul döneminden itibaren hep var olagelmiştir. Erken dönemden başlayarak gerek Kur’ân ilimleriyle gerekse tefsir ve usul konularıyla meşgul olunması önemli eserlerin vücut bulmasına ve farklı yaklaşımların doğmasına sebebiyet vermiştir. Günümüzde tefsir tarihi araştırmaları öncelikli olarak tefsir faaliyetleri çerçevesinde geçmişten bugüne kadar telif edilen tefsir eserlerinin incelenmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. İncelemeye çalıştığımız Mustafa Karagöz’ün Tefsir Tarihi Yazımı ve Problemleri adlı eseri betimleyici (tasvîrî -deskriptif) tanıtım metodu çerçevesinde değerlendirilmiştir. Eleştirel bir bakış açısıyla tefsir tarih yazımı serüvenini ortaya koyan bu eser, önemli değerlendirmeler sunmaktadır.

The search for understanding and interpreting the Qur'ān has always existed since the time of its revelation. Beginning from the early period, being busy with both Qur'ānic sciences tafsir and methodology has led to the emergence of important works as well as the different approaches Today, research on the history of tafsir emerges primarily as the examination of tafsir works that have been compiled from the past to the present within the framework of tafsir activities. Mustafa Karagöz's Writing the History of Tafsīr and Its Problems, which we are trying to analyze, has been evaluated within the framework of descriptive promotion method. This work, which presents the adventure of tafsir historiography with a critical point of view, offers important evaluations.
el-Meskûtü ‘anh fi’t-türâsi’l-belâgî, Muhammed Muhammed Ebû Mûsâ (Kahire: Mektebetü Vehbe, 2017), 724 sayfa, ISBN: 9789772254590
al-Maskūtu ‘anh fī al-turāth al-balāghī, Moḥammad Moḥammad Abū Mūsā (Cairo: Maktabat Wahba, 2017), 724 pages, ISBN: 9789772254590
Yazar: Araz, İsmail
Dergi: İlahiyat Akademi No. 16, 2022
Anahtar kelimeler: تاريخ البلاغة,تحليل النص,محمد محمد أبو موسى,المَسْكُوتُ عَنْهُ,المُبرد,عبدُ القاهر الجُرْجَانِي ; History of Rhetoric,Text Analysis,al-Mubarrad,'Abd al-Qâhir al-Jurjânî,Mohammad Mohammed Ebu Musa,el-Meskûtü 'anh ; Belagat Tarihi,Metin Tahlili,Müberred,Abdülkâhir el-Cürcânî,Muhammed Muhammed Ebû Mûsâ,el-Meskûtü 'anh

Ebû Mûsâ’nın el-Meskûtü ‘anh fi’t-türâsi’l-belâgî isimli eseri, bilginin inşası sürecinde âlimlerin titiz yöntemlerine dikkat çekmesiyle ön plana çıkmaktadır. Müberred’in el-Kâmil’indeki belagat konularının ele alınışı, belagat tarihinde üzerinde durulması gereken başlıca problemler ve Cürcânî’nin metinlere yaklaşımı eserde işlenen ana konulardır. Yazar, konular aracılığıyla eser boyunca tüketici bir okumadan ziyade araştırmacının yetkinliğini pekiştiren üretici bir okumanın lüzumuna vurgu yapmaktadır. Eserin niteliğini arttıran bu özellik, klasik metinleri yorumlamada zorluklarla karşılaşan günümüz araştırmacılarına sonu gelmeyen çalışma alanları yaratmaktadır. Yazarın eserdeki öncelikli amacı da kadim ulemanın ilim üretmedeki titizliği dikkate alınarak söz konusu çalışma alanlarının aktif hâle getirilmesidir.

Abū Mūsā’s work named al-Maskūtu ‘anh fī al-turāth al-balāghī, draws attention to the rigorous methods of scientists in the construction of knowledge. The handling of the issues related to rhetoric in al-Mubarrad's al-Kāmil, the main issues that need to be emphasized in the history of rhetoric, al-Jurjānī’s approach to texts are other important issues covered in the work. The author emphasizes the necessity of a productive reading that reinforces the competence of the researcher rather than a consuming reading throughout the work through the topics he deals with. This feature, which increases the quality of the work, creates important study areas for today's researchers who have difficulty in understanding classical texts. The main purpose of the author is to activate the mentioned study fields by taking the meticulousness of the classical period scientists as an example.
es-Sünne kable’t-tedvîn, Muhammed Acâc el-Hatîb (Beyrut: Dâru’l-fikr, 2009), 352 sayfa.
al-Sunnah Qabla al-Tadween, Muhammad ‘Adjādj al-Khatīb (Beirut: Dār al-Fikr, 2009), 352 pages.
Yazar: Demir, İbrahim
Dergi: İlahiyat Akademi No. 17, 2023
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Hadis,Tedvin,es-Sünne,Acâc el-Hatîb,Abdulazîz b. Mervân,Ömer b. Abdulazîz ; Hadith,Codification,as-Sunnah,‘Adjādj al-Khatīb,‘Abd al-‘Azīz ibn Marwān,‘Umar ibn ‘Abd al-‘Aziz

Bu kitap tanıtımı; giriş, beş bölüm ve sonuçtan oluşan bir yüksek lisans tezi olarak hazırlanıp basılan Dr. Acâc el-Hatîb’in es-Sünne kable’t-tedvîn isimli eserini ele almaktadır. Sünnetin resmî olarak yazıya geçirilmeden önce nasıl muhafaza edildiğini ve aktarıldığını ihtiva eden kitap, sünnetin devlet eliyle yazıya geçirilmeden önce de ferdi olarak yazıldığını savunmakta ve aksi görüşleri çürütmeye çalışmaktadır. Sünnetin tedvinin Ömer b. Abdulazîz’den daha önce babası Abdulazîz b. Mervân tarafından Mısır valisi olduğu dönemde başlatıldığına dair veriye ulaştığını ifade eden yazar, bu konu etrafında kapsamlı çalışmalar yapılmasının önemli olduğunu vurgulamaktadır.

This book review covers the Dr. ‘Adjādj al-Khatīb's al-Sunnah Qabla al-Tadween, prepared as a master thesis consisting of an introduction, five chapters and a conclusion. The book, which covers how the sunnah was preserved and transmitted before it is officially codified, tries to prove that the sunnah was written by individuals before it was codified by the state, and to refute the contrary views. The author, who states that the has obtained data that the compilation of the sunnah was started before ‘Umar ibn ‘Abd al-‘Azīz by his father ‘Abd al-Azīz ibn Marwān, when he was the governor of Egypt, stresses that it is important to carry out in-depth studies around this issue.
Babaîler İsyanı -Alevîliğin Tarihsel Altyapısı yahut Anadolu’da İslam-Türk Heterodoksisinin Teşekkülü-, Ahmet Yaşar Ocak (İstanbul: Dergâh Yayınları, 2011), 311 Sayfa, ISBN: 9789757462903
Babaī Rebellion -Historical Background of Alevism or the Formation of Islam-Turk Heterodoxy in Anatolia-, Ahmet Yaşar Ocak (Istanbul: Dergāh Yayınları, 2011), 311 Pages, ISBN: 9789757462903
Yazar: Çiftçi, Hasan
Dergi: İlahiyat Akademi No. 18, 2023
Anahtar kelimeler: Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; İslam Tarihi,Ahmet Yaşar Ocak,Babaîler İsyanı,Anadolu,Türkmenler ; Islamic History,Ahmet Yaşar Ocak,Babaī Rebellion,Anatolia,Turkmens

Babaîler İsyanı; Baba İlyâs-ı Horasânî ve halifelerinden Baba İshak’ın, kötü yönetimi yüzünden Selçuklu yönetimine karşı 1240 yılında Anadolu’da çıkardığı dinî, siyasî ve içtimaî bir ayaklanmadır. Etkisi yüzyıllarca süren bu ayaklanma, Anadolu Selçuklu tarihindeki en büyük Türkmen ayaklanması olup Anadolu Selçuklu Devleti’nin Moğol İmparatorluğu’nun boyunduruğu altına girmesine neden olmuştur. Anadolu’nun siyasî ve içtimaî tarihinde önemli bir yer teşkil eden isyan, Türkiye tarihindeki halk hareketlerinin ve özellikle günümüzde tartışılan Alevîlik ve Bektaşîliğin sağlıklı bir yaklaşımla incelenip anlaşılması bakımından da bir hareket noktası niteliği taşır.

Babaī Rebellion was a religious, political, and social uprising stirred up in Anatolia in 1240 by Bābā Ilyās-i Khurāsānī and Baba Isḥāq, one of his caliphs, against the Seljuk rule due to its mismanagement. This uprising, which lasted for centuries, was the biggest Turkmen uprising in Anatolian Seljuk history and caused the Anatolian Seljuk State to fall under the yoke of the Mongol Empire. The rebellion, which constitutes an important place in the political and social history of Anatolia, is also a starting point in terms of analysing and understanding the popular movements in the history of Turkey and especially Alevism and Bektashism, which are discussed today, with a decent approach.
Hz. Peygamber’in (s.a.v.) Üslubu ve Anlatım Tarzı
The Wording and Expressive Style of The Prophet (P.B.U.H)
Yazar: Aslan, Recep
Dergi: İlahiyat Akademi No. 18, 2021
Anahtar kelimeler: Hadith ; Hadis ; Hz. Peygamber,Üslûb,Dolaysız Anlatım,Dolaylı Anlatım,Mecaz ; The Prophet,Wording,Direct Speech,Indirect Speech,Metaphor

Edebî yönden eşsiz olan Kur’an-ı Kerîm’in mesajını insanlığa bildiren Hz. Peygamber (s.a.v.), Arap dilinin anlatım olanaklarından faydalanmış ve edebî bir üslup kullanmıştır. İfadelerinde fazlasıyla edebî tabirler bulunan Hz. Peygamber’in (s.a.v.) evrensel davetini doğru kavramak için, o ifadelerdeki dil ve üslup özelliklerini bilmek gerekir. Bu duyarlılıkla hadislere yaklaşılırsa Hz. Peygamber'in (s.a.v.) üslubu daha net ve doğru kavranmış olur. Hz. Peygamber, İslam’ın cihanşümul mesajını iletirken açık ve yalın cümlelerle dolaysız anlatım biçimine müracaat ettiği gibi; teşbih, mecaz, istiare, kinaye gibi birçok edebî anlatım tarzını da kullanmıştır. Bu çalışmada Hz. Peygamber’in (s.a.v.) üslubu ve anlatım tarzı incelenecektir.Bu çerçevede bu makalede, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) anlatım üslubunun kısa bir betimlemesi yapıldıktan sonra din dilinden kısaca söz edilip, rivayetlerde geçen dolaylı anlatım örneklerinden seçkilerle değerlendirme yapılacaktır.

The Prophet who conveyed the message of the Quran, the divine book, to humanity utilized the expression-based opportunities of Arabic, employing a unique literary style. The linguistic and stylistic traits of Arabic should be properly learned in order to correctly understand the universal call of the Prophet, who frequently used literary phrases. If hadiths are reviewed with this in mind, the Prophet’s style can be comprehended more clearly and correctly. While delivering the universal message of Islam, the Prophet utilized clear, simple and direct expressions, but he also used many literary methods and patterns such as similes, metaphors, figures of speech and allegories. This study will examine the wording and expressive style of the Prophet. Accordingly, this article will briefly describe the expressive style of the Prophet, touching on the religious linguistic style he used and assessing the selected examples of indirect speech taken from the narratives.
Timurlularda Din-Devlet İlişkisi, Musa Şamil Yüksel, (Ankara: Türk Tarih Kurumu,2021) 252 sayfa, 2.Baskı ISBN: 978-975-16-2192-4
Religion-State Relationship in the Timurids, Musa Şamil Yüksel (Ankara: Turkish Historical Society, 2021), 252 pages, 2nd Edition, ISBN: 978-975-16-2192-4
Yazar: Eker, Mehmet
Dergi: İlahiyat Akademi No. 19, 2024
Anahtar kelimeler: Political and Civilization History of Islam ; İslam Tarihi ve Medeniyeti ; Sufism ; Tasavvuf ; Religion,State,Timurids,Musa Şamil,Yüksel. ; Din,Devlet,Timurlular,Musa Şamil,Yüksel.

Bu kitap değerlendirmesinde Musa Şamil Yüksel’in doktora tezi olarak hazırladığı eseri tanıtılmaktadır. Eser, Timurlular (1370-1507) döneminde din ve devlet ilişkisini konu edinmektedir. Timurlu hükümdarlarının bireysel dindarlıkları ve din anlayışlarının devlet yöntemine yansımaları akıcı bir üslupla ele alınmıştır. Eser literatüre kültür tarihi yönünden katkı sağlamaktadır. Çalışmada, tartışmaya açık cümleler, sıklıkla düşülen tekrarlar, dipnot kullanımında benimsenen usul gibi sorun teşkil edecek taraflar vardır. Bu değerlendirmede tartışmaya açık cümleler incelenmiş, kitabın eksik olarak görülen yönlerinin giderilmesine dair öneriler sunulmuştur.

In this book review, the work prepared by Musa Şamil Yüksel as his doctoral thesis is introduced. The work deals with the relationship between religion and state during the Timurids (1370-1507). The individual religiosity of the Timurid rulers and the reflection of their understanding of religion on the state method are discussed in a fluent style. The work contributes to the literature in terms of cultural history. There are aspects of the study that may pose problems, such as controversial sentences, frequent repetitions, and the procedure adopted in the use of footnotes. In this evaluation, controversial sentences were examined and solutions were offered to eliminate the shortcomings of the book.
Rusça Kaynaklarda Hz. Muhammed, Vesile Şemşek (Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2022), 200 sayfa, ISBN: 978-625-8023-82-4.
Prophet Muhammad in Russian Sources, Vesile Şemşek (Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2022), 200 pages, ISBN: 978-625-8023-82-4.
Yazar: Esen, Mustafa
Dergi: İlahiyat Akademi No. 19, 2024
Anahtar kelimeler: History of Islam ; İslam Tarihi ; Islamic History,Prophet Muhammad,Russian Sources,Perception of Islam,Perception of Muslim ; İslam Tarihi,Hz. Muhammed,Rusça Kaynaklar,İslam Algısı,Müslüman Algısı

Müslüman toplumlarda ve farklı inanç sistemlerinin hâkim olduğu toplumlarda, hakkında araştırma yapılan şahsiyetlerden birisi de Hz. Muhammed’dir. Bu çalışmaların bazıları objektif olduğu gibi bazıları da kendi toplumlarına hitap eden taraflı çalışmalar olmuştur. İçinde bulunduğumuz yüzyılda yapılan çalışmaları incelediğimizde bilimsel anlamda gözle görülür bir gelişmenin olduğu açıktır. Bu tür çalışmalar farklı toplumların birbirlerine karşı bakış açılarını anlamaları bakımından önemlidir. İncelediğimiz kitap özelde dört Rus yazarın, genelde ise o coğrafyada yaşayan Rus toplumunun gözünden İslam’ın nasıl algılandığını anlamak açısından önemli bir eksiği gidermektedir.

In Muslim societies and in societies where different belief systems dominate, one of the personalities researched is the Prophet Muhammad. While some of the studies conducted in this field were objective, some were biased studies addressing their own societies. When we examine the studies conducted in the current century, it is clear that there is a visible scientific development. Such studies are important for different societies to understand each other's perspectives. The book we are reviewing fills an important gap in terms of understanding how Islam is perceived through the eyes of four Russian authors in particular and the Russian society living in that geography in general.
Yasır Türkyılmaz, İslam Hukukunda ve Mer'i Hukukta Zihinsel Engelliler, Ankara: Adalet Yayınevi, 2022, 150 Sayfa, ISBN: 9786052640944
Yasır Türkyılmaz, Mental Disabilities in Islamic Law and Current Law, Ankara: Adalet, 2022, 150 pages., ISBN: 9786052640944
Yazar: Aca, Hatice
Dergi: İlahiyat Akademi No. 21, 2025
Anahtar kelimeler: Islamic Law ; İslam Hukuku ; Islamic Law,Current Law,Mental Disability,Mental Retardation,Ahliyya (Competence) ; İslam Hukuku,Mer’i Hukuk,Zihinsel Engelli,Zekâ Geriliği,Ehliyet.

Bu çalışma, İslam Hukuku ve Mer’i Hukukta Zihinsel Engelliler başlıklı kitabın incelenmesini konu edinmektedir. Eser, İslam Hukuku ve Mer’i Hukuk açısından müstakil olarak zihinsel engelli bireyleri ve bu bireylerin ehliyet durumlarını değerlendiren ilk ve en kapsamlı çalışmalardan biridir. Zihinsel engellilik; orta, ağır ve ileri derecede zihinsel engelli, hafif düzeyde zihinsel engelli ve sınırda zihinsel engelli olarak gruplandırılmıştır. Her grubun edâ/fiil ehliyeti, ceza ehliyeti ve hukuki temsili tafsilatlı olarak ele alınmıştır. Türkyılmaz, Hanefî Hukukunu temel almakla birlikte gerekli gördüğü yerlerde diğer mezheplerin görüşlerine de yer vermiştir. Türk Hukuku ile ilgili yerlerdeyse farklı hukukçuların tahlillerine ve ilgili normatif düzenlemelere yer vermiştir. Bu çalışmada söz konusu eserin önemi, alana yaptığı katkı, güçlü ve zayıf yönleri vb. hususlar değerlendirilecektir.

This study deals with the examination of the book titled “Mentally Disabled Persons in Islamic Law and Customary Law”. This work is the first and the most comprehensive study which independently evaluates the mentally disabled individuals and their capacity status in terms of Islamic Law and Customary Law. Mental disability is grouped as moderate, severe and advanced mental disability; mild mental disability; borderline mental disability, and each group's capacity to perform/act, criminal capacity and legal representation are discussed in detail. Although Türkyılmaz based his views on Ḥanafī Law, he also includes the opinions of other sects where he deems necessary. In places related to Turkish Law, he has included the analyses of different jurists and the relevant normative regulations. In this study, the importance of this work, its contribution to the field, its strengths and weaknesses, etc. will be evaluated.
Muzaffer Üzümcü, Kaynaştırma Uygulamaları ve Din Öğretimi, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2021, 293 Sayfa, ISBN: 9786254399237
Muzaffer Üzümcü, Inclusion Practices and Religious Education, Ankara: Nobel Academic Publishing, 2021, 293 Pages, ISBN: 9786254399237
Yazar: Yöney, Derya
Dergi: İlahiyat Akademi No. 22, 2025
Anahtar kelimeler: Religious Education ; Din Eğitimi ; Integration Practices,Special Education,Religious Education,Religious Culture and Ethics,Religious Culture and Ethics Teacher ; Kaynaştırma Uygulamaları,Özel Eğitim,Din Öğretimi,Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi,DKAB Öğretmeni

Bu eser, kaynaştırma uygulamalarının din öğretimi bağlamında nasıl yürütüldüğünü anlamaya yönelik özgün bir saha araştırmasına dayanmaktadır. Çalışmanın odağında, DKAB öğretmenlerinin kaynaştırma öğrencilerine yönelik tutumları, deneyimleri ve karşılaştıkları güçlükler karşısında geliştirdikleri stratejiler yer almaktadır. Öğretmen görüşleri doğrultusunda din öğretiminin özel gereksinimli bireylerin eğitimiyle nasıl bütünleştirilebileceği değerlendirilmekte ve kapsayıcı uygulamalara yönelik öneriler sunulmaktadır. Disiplinler arası yapısıyla eser, din eğitimi ve özel eğitim alanlarında önemli bir başvuru kaynağıdır.

This work is based on original field research aimed at understanding how integration education practices are implemented within the context of religious education. The study focuses on the attitudes of DKAB teachers towards students with special needs, their experiences, and the strategies they develop in response to the difficulties they encounter. Based on teacher views, it evaluates how religious education can be integrated with the education of individuals with special needs and offers recommendations for inclusive practices. With its interdisciplinary structure, the work is an important reference source in the fields of religious education and special education.
İnsanın Yabancılaşmasına Yönelik Sȗfȋ Perspektif / Sufi Perspective of Human Alienation / اغتراب الإنسان من خلال المنظور الصوفي
اغتراب الإنسان من خلال المنظور الصوفي
Yazar: Özköse, Kadir
Dergi: İlahiyat Akademi No. 3, 2016
Anahtar kelimeler: التصوف,الاغتراب,الإنسان,الصوفي,الفطرة,العالم,الوحدة والكثرة ; Tasavvuf, yabancılaşma, insan, sȗfȋ, fıtrat, ȃlem, vahdet ve kesret ; Sufism,alienation,human,sȗfȋ,human nature,universe,unity and multiplicity

En büyük kriz insanlık krizidir. Ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel krizler belki bir şekilde aşılabilir ama insanlık krizi tamiri kolay olmayan büyük yaralar açar. O nedenle en büyük yatırım insana yapılan yatırımdır. İnsanın yetişmesi iç ve dış dengesinin vücuda getirilmesine, itinalı bir yaşam sürmesine, kendisiyle barışık olmasına, kendi içsel derinliklerine yapacağı yolculuğa, kendi potansiyellerini kullanmasına bağlıdır. İnsan Allah’ın umut kesmediği bir varlıktır. Yeter ki insan kendinden kaçmasın. Zaten bu kaçış nereye olacaktır. O’ndan gelip yine O’na döneceğimize göre insanın anlam haritasını belirlemesi, Rabbine koşması, cennet yurdunu mesken tutması, ünsiyet peyda etmesi, Allah’la irtibat içinde olması ve kozmik düzenin bir parçası olarak ontolojik yapısına sadık kalması gerekmektedir. İnsanın ontolojik serüvenine dikkat çeken tasavvuf, insanı kadim değerlerle buluşturmakta, sonsuzluk kervanına katılmaya davet etmekte ve kendi işlevselliğini gerçekleştirmeye davet etmektedir. Halife olarak yaratılan insanın kendini unutup, yanlış adreslere savrulup, ezeli gerçeklikten uzaklaşıp kendisine ve Rabbine yabancılaşmasını reddetmekte ünsiyet kökeninden gelen insanın benliğini inkişaf ettirmeye çalışmaktadır. Kısaca makalemizde bu benlik inkişafının ontolojik temelleri üzerinde durulmaktadır.

إن أعظم الأزمات هي الأزمة الإنسانية، إذ ربما يمكن تجاوز الأزمات الاجتماعية والسياسية والثقافة بشكل من الأشكال، ولكن الأزمة الإنسانية تحدث جروحا غائرة ليس من اليسير إيقاف نزيفها. ولذلك فإن أهم استثمار وأكبره هو الاستثمار الذي يكون موضوعه الإنسان. وإن تربية الإنسان مرتبطة بإحداث توازنه الداخلي والخارجي، وبتقديم حياة متزنة قائمة على الوجدان والضمير، وبالتصالح مع الذات، وبالرحلة التي سيقوم بها إلى أعماق ذاته، وباستخدام إمكاناته وطاقاته الذاتيةالإنسان هو أحد مخلوقات الله والذي لم يقطع أمله طالما أنه لا يهرب من ذاته، وبطبيعة الحال إن حدث هذا الهروب فإلى أين سيكون؟ لذا ينبغي على الإنسان وفقا للحقيقة الماثلة بأن مبدأنا منه (الله) ومعادنا إليه تحديد مسار لفهم الحياة والسعي إلى ربه وجعل الجنة هي المسكن والمأوى المقصود، وإيجاد مناخ من الأنس والألفة والتعلق بالله والوفاء والإخلاص لبنيته الوجودية كجزء من النظام الكونيوإن التصوف الذي يلفت الانتباه إلى المغامرة الوجودية للإنسان يعمل على بناء علاقة الإنسان مع قيمه القديمة الأولى، ويدعوه للانضمام إلى الرحلة الأبدية وإلى تنفيذ وظائفه ومهامه. إنه يرفض بشدة نسيان الإنسانالذي خُلق خليفة في الأرض عن ذاته أو سهوه عنها، ومن ثم توجهه إلى سبل خاطئة، وابتعاده عن الحقيقة الأزلية وبالتالي اغترابه عن ذاته وعن ربه، ويعمل على دفع الإنسان المنحدر من أصل أساسه الألفة والأنس والصدق لاكتشاف ذاته وشخصيته. وباختصار فإننا سوف نتوقف في مقالنا على الأسس الوجودية لاكتشاف الذات.