hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kur’an Kursu Öğreticiliği Mesleki Etik İlkeler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Kur’an Kursu Öğreticiliği Mesleki Etik İlkeler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Yazar: Tosun, Cemal; Mutlu, Şefika
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Mesleki etik,etik ilkeler,Kur’an kursu öğreticisi

Bu araştırmada, Kur’an Kursu ÖğreticiliğiMesleki Etik İlkeleri ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlik ve güvenirlikçalışmalarının yapılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Diyanet İşleriBaşkanlığına bağlı Kur’an kurslarında görevli Kur’an kursu öğreticilerindenyarı yapılandırılmış mülakat yoluyla görüşler alınmıştır. Bu görüşlerdenhareketle ölçeğin deneme formuna ilişkin maddeler yazılmıştır. Bu maddelerden oluşantaslak form pilot uygulamada 127 ve esas uygulamada 858 öğreticiyeuygulanmıştır. Ölçeğin geçerliğini ilişkin faktör analizi yapılmıştır. Buanaliz sonucunda ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur.Ölçeğin benimseme bölümü toplam varyansın %36,46’sını, uyma bölümü ise toplamvaryansın %53,68’ini açıklamıştır. Ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik katsayısıölçeğin benimseme bölümü için 0,96 ve uyma bölümü için 0,98 olarak bulunmuştur.

Bu araştırmada, Kur’an Kursu ÖğreticiliğiMesleki Etik İlkeleri ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlik ve güvenirlikçalışmalarının yapılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Diyanet İşleriBaşkanlığına bağlı Kur’an kurslarında görevli Kur’an kursu öğreticilerindenyarı yapılandırılmış mülakat yoluyla görüşler alınmıştır. Bu görüşlerdenhareketle ölçeğin deneme formuna ilişkin maddeler yazılmıştır. Bu maddelerden oluşantaslak form pilot uygulamada 127 ve esas uygulamada 858 öğreticiyeuygulanmıştır. Ölçeğin geçerliğini ilişkin faktör analizi yapılmıştır. Buanaliz sonucunda ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur.Ölçeğin benimseme bölümü toplam varyansın %36,46’sını, uyma bölümü ise toplamvaryansın %53,68’ini açıklamıştır. Ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik katsayısıölçeğin benimseme bölümü için 0,96 ve uyma bölümü için 0,98 olarak bulunmuştur.
Harranlı Şair Ya‘kûb el-Mencinîkî ve Şiirleri
Harranlı Şair Ya‘kûb el-Mencinîkî ve Şiirleri
Yazar: Türkmen, Sabri; Önel, Abdulhakim
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Ya‘kûb el-Mencinîkî,Harran,şiir,şair

Hicri554 ile 626 yılları arasında yaşayan Ya‘kûb el-Mencinîkî Harranlıdır.Kaynaklarda “el-Harrânî” nisbesiyle anılmıştır. el-Mencinîkî, mancınıkyapımıyla uğraşmıştır. Bu yüzden “el-Mencinîkî” nisbesini almıştır. Silahlarave silah üretimine merak sarmıştır. Savunma ve savaş stratejileri ile yönetimalanlarına da ilgi gösteren el-Mencinîkî, bu alanda ‘Umdetu’s-Sâlik fî Siyâseti’l-Memâlik adlıbir eser yazmıştır. el-Mencinîkî aynı zamanda bir şairdir. Halife, emir vevezirleri metheden şiirler yazmıştır. Onun şiirlerini bir araya topladığı Meğâni’l-Me‘ânîadlı bir divanı vardır. Şiirlerinde istiare, teşbih ve kinaye gibi sözsanatlarını kullanan el-Mencinîkî, farklı konularla ilgili şiirler yazmıştır.Bu çalışmada Ya‘kûb el-Mencinîkî’nin şairliği ele alınacaktır.

Hicri554 ile 626 yılları arasında yaşayan Ya‘kûb el-Mencinîkî Harranlıdır.Kaynaklarda “el-Harrânî” nisbesiyle anılmıştır. el-Mencinîkî, mancınıkyapımıyla uğraşmıştır. Bu yüzden “el-Mencinîkî” nisbesini almıştır. Silahlarave silah üretimine merak sarmıştır. Savunma ve savaş stratejileri ile yönetimalanlarına da ilgi gösteren el-Mencinîkî, bu alanda ‘Umdetu’s-Sâlik fî Siyâseti’l-Memâlik adlıbir eser yazmıştır. el-Mencinîkî aynı zamanda bir şairdir. Halife, emir vevezirleri metheden şiirler yazmıştır. Onun şiirlerini bir araya topladığı Meğâni’l-Me‘ânîadlı bir divanı vardır. Şiirlerinde istiare, teşbih ve kinaye gibi sözsanatlarını kullanan el-Mencinîkî, farklı konularla ilgili şiirler yazmıştır.Bu çalışmada Ya‘kûb el-Mencinîkî’nin şairliği ele alınacaktır.
Osmanlı Devletinin Balkanlardaki Mirası
Osmanlı Devletinin Balkanlardaki Mirası
Yazar: Karaman, Fikret
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Balkanlar,Vakıf,Dil,Barış,Birlikte yaşama

Araştırmamız, Balkan yarımadasında bulunan ülkelerikapsamaktadır. Bu stratejik coğrafya, 13. asra kadar Romalıların yönetimindekalmıştır.  Daha sonra yarımada üzerinde, Batı Avrupa,  Rusya veOsmanlı Devletinin ilgisi artmıştır. Bu arada Osmanlı, 1360 yılında Balkanlarailk adımını atmış ve ilerleyerek, 500 yıl burada kalmayı başarmıştır. Ancak 19. asrın sonuna doğru Rusların bölgeye girmesiyle Balkanlar savaşıçıkmış ve devamında, birinci dünya savaşının etkisiyle geriye çekilme sürecibaşlamıştır.  Osmanlı devletinin resmi dini İslam’dır. Fakat dinkonusunda  yerli halka baskı yapılmamıştır. Herkes dinini serbestçe tercihetmiştir. Bu hoşgörü sonucunda bazı yerlerde Cami, Kilise ve Havralar aynımeydanı paylaşmışlardır. Genel kanunlara bağlı kalmak şartıyla herkes, din vevicdan özgürlüğü bakımından tam bir serbestlik içinde yaşamıştır. Osmanlıdevleti, yayınladığı emirlerde halkın mal, ırz, namus, din ve ibadetini güvencealtına almıştır. Bu itibarla, “Gök kubbe altında birlikte yaşama”düşüncesini benimsemiştir.

Araştırmamız, Balkan yarımadasında bulunan ülkelerikapsamaktadır. Bu stratejik coğrafya, 13. asra kadar Romalıların yönetimindekalmıştır.  Daha sonra yarımada üzerinde, Batı Avrupa,  Rusya veOsmanlı Devletinin ilgisi artmıştır. Bu arada Osmanlı, 1360 yılında Balkanlarailk adımını atmış ve ilerleyerek, 500 yıl burada kalmayı başarmıştır. Ancak 19. asrın sonuna doğru Rusların bölgeye girmesiyle Balkanlar savaşıçıkmış ve devamında, birinci dünya savaşının etkisiyle geriye çekilme sürecibaşlamıştır.  Osmanlı devletinin resmi dini İslam’dır. Fakat dinkonusunda  yerli halka baskı yapılmamıştır. Herkes dinini serbestçe tercihetmiştir. Bu hoşgörü sonucunda bazı yerlerde Cami, Kilise ve Havralar aynımeydanı paylaşmışlardır. Genel kanunlara bağlı kalmak şartıyla herkes, din vevicdan özgürlüğü bakımından tam bir serbestlik içinde yaşamıştır. Osmanlıdevleti, yayınladığı emirlerde halkın mal, ırz, namus, din ve ibadetini güvencealtına almıştır. Bu itibarla, “Gök kubbe altında birlikte yaşama”düşüncesini benimsemiştir.
Oryantalizmin Doğu Algısı
Oryantalizmin Doğu Algısı
Yazar: Türkmen, Sabri
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Oryantalizm,Batı,Doğu

Oryantalistlerin çalışmalarında Doğuya, Batıdan farklı nitelikleratfedilerek Doğu ötekileştirilmiştir.  Doğununbir şehvet yatağı olduğu, atalarından şiddet miras almış olup şiddet ileşekillenmiş bir toplum oldukları iddia edilmiştir. Bu bakış açısı geçmiştengünümüze tezvir ve baskılarla aktarılmaya devam etmiştir. Nitekim 19. yüzyıldaEmperyalistler bir ülkeye girip hükmetmekte kendilerinin hak sahibi olduklarınıgerekçelendirmek için Doğu halklarının; tembel, aklını cinsellikle bozmuş,vahşi ve kendini yönetmekten aciz oldukları fikrini yaymışlardır.Oryantalizmin yaydığı Doğu imajı, ortaya attıkları fikir vedüşünceler, batılıların doğulu toplumlar üzerindeki emperyalist düşünceleriniuygulayabilmek amacıyla, bir plan ve proje dâhilinde Doğuya gönderdiklerigezginler tarafından yazılan kasıtlı eserlerle de desteklenmiştir. Doğuya,özellikle de İslam’a ve Müslümanlara beslenen düşmanlık, gezginlerin ruhsalyapısının bir tezahürüdür.   Bu çalışmanıntemel amacı, batılıların Doğu toplumları üzerindeki emellerine ulaşmak içintakip ettikleri usul ve yöntemleri ortaya koymak ve bakış açılarına dikkatçekmektir. Bu gidişat düzeltilmedikçe insanlık karanlıkta kalmaya devam edecekve sahip olduğu asli değerleri yaşayamayacaktır.

Oryantalistlerin çalışmalarında Doğuya, Batıdan farklı nitelikleratfedilerek Doğu ötekileştirilmiştir.  Doğununbir şehvet yatağı olduğu, atalarından şiddet miras almış olup şiddet ileşekillenmiş bir toplum oldukları iddia edilmiştir. Bu bakış açısı geçmiştengünümüze tezvir ve baskılarla aktarılmaya devam etmiştir. Nitekim 19. yüzyıldaEmperyalistler bir ülkeye girip hükmetmekte kendilerinin hak sahibi olduklarınıgerekçelendirmek için Doğu halklarının; tembel, aklını cinsellikle bozmuş,vahşi ve kendini yönetmekten aciz oldukları fikrini yaymışlardır.Oryantalizmin yaydığı Doğu imajı, ortaya attıkları fikir vedüşünceler, batılıların doğulu toplumlar üzerindeki emperyalist düşünceleriniuygulayabilmek amacıyla, bir plan ve proje dâhilinde Doğuya gönderdiklerigezginler tarafından yazılan kasıtlı eserlerle de desteklenmiştir. Doğuya,özellikle de İslam’a ve Müslümanlara beslenen düşmanlık, gezginlerin ruhsalyapısının bir tezahürüdür.   Bu çalışmanıntemel amacı, batılıların Doğu toplumları üzerindeki emellerine ulaşmak içintakip ettikleri usul ve yöntemleri ortaya koymak ve bakış açılarına dikkatçekmektir. Bu gidişat düzeltilmedikçe insanlık karanlıkta kalmaya devam edecekve sahip olduğu asli değerleri yaşayamayacaktır.
Kur’an Âyetleri ve Hadisler Perspektifinden Uyku Hakkında Bir Değerlendirme
Kur’an Âyetleri ve Hadisler Perspektifinden Uyku Hakkında Bir Değerlendirme
Yazar: Soysaldı, Hacı Mehmet
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Uyku,sinetün,nüâs,rukâd,mucize,Kur’an,Sünnet

İnsan iki yönlü olarak yaratılmış mükemmel bir varlıktır. Birinci yönübedeni, ikinci yönü ise ruhudur. Her iki yönünün de bir takım ihtiyaçlarıvardır. Dolayısıyla her iki yönden tatmin edilmesi gerekir. Uyku ise, insanbedeninin zarurî ihtiyaçlarından biridir. Tıp alanında uyku ile ilgili yapılanaraştırmalarda da tespit edildiği üzere insanın, uyku ihtiyacını ifrat vetefrite düşmeden mutedil bir ölçüde karşılaması gerekir. Fazla uyku zararlıolduğu gibi, ihtiyaçtan az uyumak da insan hayatında olumsuz sonuçların ortayaçıkmasına sebep olmaktadır.İslâmdininin temel iki kaynağı olan Kur’an ve Sünnette uyku ile ilgili önemlibilgiler mevcuttur. Nitekim Kur’an ve sünnette bu hususta önemli ilkelergetirilmiştir. Bu ilkeleri bilmek ve tatbik etmek hayatın mutlu ve huzurlugeçmesine vesile olur. Kur’an ve sünnette getirilen prensiplere uymamak ise, insaniçin nimet olarak yaratılan uykunun azaba dönüşmesine sebep olur.

İnsan iki yönlü olarak yaratılmış mükemmel bir varlıktır. Birinci yönübedeni, ikinci yönü ise ruhudur. Her iki yönünün de bir takım ihtiyaçlarıvardır. Dolayısıyla her iki yönden tatmin edilmesi gerekir. Uyku ise, insanbedeninin zarurî ihtiyaçlarından biridir. Tıp alanında uyku ile ilgili yapılanaraştırmalarda da tespit edildiği üzere insanın, uyku ihtiyacını ifrat vetefrite düşmeden mutedil bir ölçüde karşılaması gerekir. Fazla uyku zararlıolduğu gibi, ihtiyaçtan az uyumak da insan hayatında olumsuz sonuçların ortayaçıkmasına sebep olmaktadır.İslâmdininin temel iki kaynağı olan Kur’an ve Sünnette uyku ile ilgili önemlibilgiler mevcuttur. Nitekim Kur’an ve sünnette bu hususta önemli ilkelergetirilmiştir. Bu ilkeleri bilmek ve tatbik etmek hayatın mutlu ve huzurlugeçmesine vesile olur. Kur’an ve sünnette getirilen prensiplere uymamak ise, insaniçin nimet olarak yaratılan uykunun azaba dönüşmesine sebep olur.
“AĞLAMA” OLGUSU Modern Psikoloji ve Kur’an Eksenli Bir Yaklaşım
“AĞLAMA” OLGUSU Modern Psikoloji ve Kur’an Eksenli Bir Yaklaşım
Yazar: Kasapoğlu, Abdurrahman
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ağlama,beden dili,iletişim,duygular,ağlama sebepleri

Kur’an’da ağlamanın fizyolojik ve psikolojik boyutlarına işaret edilmiştir. Bunun yanında dışdünyada ağlama olayını ortaya çıkaran faktörlerden bahsedilmiştir. Kur’an, psikoloji ve iletişim bilimindenfarklı olarak, ağlama mekanizmasının ve ağlamayla ilgili dış sebeplerin yaratılmasında Allah’ınkudret ve iradesine dikkat çekmiştir. Ağlamayla ilgili tecrübelerin sadece insan-dünya ilişkisiylesınırlı almadığına, Allah-insan ilişkisinde ağlama tecrübesinin mevcudiyetine vurgu yapmıştır.Bu araştırmada Kur’an’ın ağlama olgusunu kendisine konu edindiği âyetler, yine Kur’an’ın amaçlarıdoğrultusunda incelenmiştir. Bu âyetler, müfessirlerin yorumları doğrultusunda, yeri geldikçe günümüzpsikolojisinin verilerinden istifade edilerek değerlendirilmiştir.

Kur’an’da ağlamanın fizyolojik ve psikolojik boyutlarına işaret edilmiştir. Bunun yanında dışdünyada ağlama olayını ortaya çıkaran faktörlerden bahsedilmiştir. Kur’an, psikoloji ve iletişim bilimindenfarklı olarak, ağlama mekanizmasının ve ağlamayla ilgili dış sebeplerin yaratılmasında Allah’ınkudret ve iradesine dikkat çekmiştir. Ağlamayla ilgili tecrübelerin sadece insan-dünya ilişkisiylesınırlı almadığına, Allah-insan ilişkisinde ağlama tecrübesinin mevcudiyetine vurgu yapmıştır.Bu araştırmada Kur’an’ın ağlama olgusunu kendisine konu edindiği âyetler, yine Kur’an’ın amaçlarıdoğrultusunda incelenmiştir. Bu âyetler, müfessirlerin yorumları doğrultusunda, yeri geldikçe günümüzpsikolojisinin verilerinden istifade edilerek değerlendirilmiştir.
Fıkıh Usulünde İlham ve Bilgi Değeri
Fıkıh Usulünde İlham ve Bilgi Değeri
Yazar: Birsin, Mehmet
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İlham,vahiy,şer’î delil,fıkıh usulü,şer’î ameli hüküm

Makalede ilham kavramının mahiyeti, sübutu ve delil oluşu ile ilgili tartışmalarele alınmıştır. Hz. Peygamber özelinde vahiy-ilham ilişkisi incelenmiştir.Peygamber olmayan kişiler bakımından ilham kavramının mahiyeti ve bilgideğeri bu çalışmanın ana mihverini oluşturmaktadır. İlhamın hüccet oluşunadair ortaya çıkan görüşler ve delilleri ele alınmış, şer’î amelî hükmün tayini bakımındanyeri ve değeri belirlenmeye çalışılmıştır.

Makalede ilham kavramının mahiyeti, sübutu ve delil oluşu ile ilgili tartışmalarele alınmıştır. Hz. Peygamber özelinde vahiy-ilham ilişkisi incelenmiştir.Peygamber olmayan kişiler bakımından ilham kavramının mahiyeti ve bilgideğeri bu çalışmanın ana mihverini oluşturmaktadır. İlhamın hüccet oluşunadair ortaya çıkan görüşler ve delilleri ele alınmış, şer’î amelî hükmün tayini bakımındanyeri ve değeri belirlenmeye çalışılmıştır.
Niyâzî-i Mısrî ve “Risâle-i Etvâr-ı Seb’a” Adlı Eseri
Niyâzî-i Mısrî ve “Risâle-i Etvâr-ı Seb’a” Adlı Eseri
Yazar: Çakmak, Muharrem
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Niyazî-i Mısrî,rüyâ,vâkıât,ta’bir,etvâr-ı seb’a,nefs

Niyâzî-i Mısrî, başta Divan’ı olmak üzere çok sayıda eser kaleme almış, eserleriyle tasavvuf veedebiyata büyük katkıları olmuştur. Mısrî’nin eserlerinin bir kısmı çalışılmış olmakla beraber, birkısmı henüz çalışılmamıştır. Bunlardan biri de Mısrî’nin “Risâle-i Etvâr-ı Seb’a” adlı eseridir. Mısrî,risâleyi mensubu bulunduğu Halvetî geleneğe uyarak müridin manevî gelişiminde onlara yol göstericive gördükleri rüyâları kendileri ta’bir edebilmeleri için rehber kitap olarak kaleme almıştır.Bundan önceki çalışmamızda, Niyazî-i Mısrî’nin “Etvâr-ı Seb’a” adlı risâlesinde mânevî gelişimin evrelerindegörülen rüyâ ve vâkıât hakkındaki yorumlarını araştırmıştık. Bu çalışmada ise, Niyazî-iMısrî’nin fikrî mücadelesi ve eserlerini araştırarak “Risâle-i Etvâr-ı Seb’a” adlı eserini inceledik.

Niyâzî-i Mısrî, başta Divan’ı olmak üzere çok sayıda eser kaleme almış, eserleriyle tasavvuf veedebiyata büyük katkıları olmuştur. Mısrî’nin eserlerinin bir kısmı çalışılmış olmakla beraber, birkısmı henüz çalışılmamıştır. Bunlardan biri de Mısrî’nin “Risâle-i Etvâr-ı Seb’a” adlı eseridir. Mısrî,risâleyi mensubu bulunduğu Halvetî geleneğe uyarak müridin manevî gelişiminde onlara yol göstericive gördükleri rüyâları kendileri ta’bir edebilmeleri için rehber kitap olarak kaleme almıştır.Bundan önceki çalışmamızda, Niyazî-i Mısrî’nin “Etvâr-ı Seb’a” adlı risâlesinde mânevî gelişimin evrelerindegörülen rüyâ ve vâkıât hakkındaki yorumlarını araştırmıştık. Bu çalışmada ise, Niyazî-iMısrî’nin fikrî mücadelesi ve eserlerini araştırarak “Risâle-i Etvâr-ı Seb’a” adlı eserini inceledik.
Ahzab Suresi 40.Ayet Bağlamında Nübüvvet, Velayet ve Hatemiyet Meselesi
Ahzab Suresi 40.Ayet Bağlamında Nübüvvet, Velayet ve Hatemiyet Meselesi
Yazar: Kaya, Osman
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: hatemiyet,velayet,nübüvvet

Nübüvvet ve Risâlet meselesi İslam’ın en önemli inanç esaslarından birini oluşturur. Hz.Adem ile başlayıp Hz. Muhammed ile sona ermiştir. Peygamberlik müessesesi insanlık tarihi kadareskidir. İnsanları yaratan Yüce Allah onları başıboş bırakmamış, kendilerine yol gösteren Peygamberlergöndermiştir. Peygamberler, müteâl/aşkın bir varlık olan Allah ile insan arasındaki iletişiminsağlanmasının yanında, kitlelere sosyal ve psikolojik açıdan yol gösterme, tarihe yön verme ve toplumubütün kurum ve kuruluşlarıyla yeniden yapılandırmada kendilerine biçilen, oldukça zor başarılabilenbir rol üstlenmişlerdir. Öte yandan Hz. Muhammed’in vefatından sonra onun mirasını kimlerintemsil edeceği konusu gündeme geldiği gibi, sona eren misyonunun da, nübüvvet mi risâlet miolduğu konusu tartışılmıştır. Buna bağlı olarak vahyin kesilip kesilmediği, Kur’an vahyinin dışındailhamın Peygamberlerin dışındaki insanlara da gelip gelmediği meselesi üzerinde yanlış algılamalarortaya çıkmıştır. Aynı şekilde nübüvvet velayet konusu, nübüvvetle birlikte tartışılmış, peygamberliğinrisâleti ile velayeti kıyaslama konusu yapılmış, velayet ile nübüvvetin efdaliyeti gündeme getirilmiştir.Bu çalışmamızda nübüvvet- velayet ve hatemiyet konusundaki yanlış algılamaları ele alacağız.

Nübüvvet ve Risâlet meselesi İslam’ın en önemli inanç esaslarından birini oluşturur. Hz.Adem ile başlayıp Hz. Muhammed ile sona ermiştir. Peygamberlik müessesesi insanlık tarihi kadareskidir. İnsanları yaratan Yüce Allah onları başıboş bırakmamış, kendilerine yol gösteren Peygamberlergöndermiştir. Peygamberler, müteâl/aşkın bir varlık olan Allah ile insan arasındaki iletişiminsağlanmasının yanında, kitlelere sosyal ve psikolojik açıdan yol gösterme, tarihe yön verme ve toplumubütün kurum ve kuruluşlarıyla yeniden yapılandırmada kendilerine biçilen, oldukça zor başarılabilenbir rol üstlenmişlerdir. Öte yandan Hz. Muhammed’in vefatından sonra onun mirasını kimlerintemsil edeceği konusu gündeme geldiği gibi, sona eren misyonunun da, nübüvvet mi risâlet miolduğu konusu tartışılmıştır. Buna bağlı olarak vahyin kesilip kesilmediği, Kur’an vahyinin dışındailhamın Peygamberlerin dışındaki insanlara da gelip gelmediği meselesi üzerinde yanlış algılamalarortaya çıkmıştır. Aynı şekilde nübüvvet velayet konusu, nübüvvetle birlikte tartışılmış, peygamberliğinrisâleti ile velayeti kıyaslama konusu yapılmış, velayet ile nübüvvetin efdaliyeti gündeme getirilmiştir.Bu çalışmamızda nübüvvet- velayet ve hatemiyet konusundaki yanlış algılamaları ele alacağız.
Kur'ân'da Lanet Kelimesinin Semantik Analizi
Kur'ân'da Lanet Kelimesinin Semantik Analizi
Yazar: Meşe, Ramazan
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Lanet,Kur'ân,Kavram,Semantik,Allah'ın rahmetinden kovulma

Bu makalede lanet kavramının semantik analizi yapılacaktır. Bu kavram öncelikle etimolojikaçıdan incelenecektir. Bu kavramın cahiliye döneminde nasıl kullanıldığı ve Kur'ân ile beraber nasılbir anlam kazandığı üzerinde durulacaktır. Yine Kur'ân'da bu kavramın kimler için kullanıldığı neifade ettiğine de değinilecektir. Aynı şekilde hadislerde bu kavramın nasıl kullanıldığı üzerinde dedurulacaktır. Lanet kelimesi, etimolojik olarak kovmak, hayırdan uzaklaştırmak, sövmek, cezalandırmak,engellemek ve beddua etmek gibi anlamlara gelir. Kelime Kur’an’da 36 ayette türevleriyleberaber 41 kez geçmektedir. Geçtiği yerlerde bağlamına göre kovmak, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırmakve cezalandırmak manalarında kullanılmıştır. Ayrıca lanet kelimesinin Kur'ân'da kâfirler,Ehl-i kitap ve fâsık Müslümanlar için kullanıldığı görülmektedir. Ancak kâfirler için kullanılan lanetinmahiyeti ile Müslümanlar için kullanılan lanetin mahiyeti aynı değildir.

Bu makalede lanet kavramının semantik analizi yapılacaktır. Bu kavram öncelikle etimolojikaçıdan incelenecektir. Bu kavramın cahiliye döneminde nasıl kullanıldığı ve Kur'ân ile beraber nasılbir anlam kazandığı üzerinde durulacaktır. Yine Kur'ân'da bu kavramın kimler için kullanıldığı neifade ettiğine de değinilecektir. Aynı şekilde hadislerde bu kavramın nasıl kullanıldığı üzerinde dedurulacaktır. Lanet kelimesi, etimolojik olarak kovmak, hayırdan uzaklaştırmak, sövmek, cezalandırmak,engellemek ve beddua etmek gibi anlamlara gelir. Kelime Kur’an’da 36 ayette türevleriyleberaber 41 kez geçmektedir. Geçtiği yerlerde bağlamına göre kovmak, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırmakve cezalandırmak manalarında kullanılmıştır. Ayrıca lanet kelimesinin Kur'ân'da kâfirler,Ehl-i kitap ve fâsık Müslümanlar için kullanıldığı görülmektedir. Ancak kâfirler için kullanılan lanetinmahiyeti ile Müslümanlar için kullanılan lanetin mahiyeti aynı değildir.
Kâdî Abdulcebbar’ın Düşüncesinde Teklifin Gayesel Yorumu
Kâdî Abdulcebbar’ın Düşüncesinde Teklifin Gayesel Yorumu
Yazar: Maraz, Hüseyin
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Mutezile,Teklif,Yaratma,Hikmet,Gaye

Teklifte bulunmanın gayesini açıklayabilmek esasında Mu’tezile’nin teolojik akılcılığını anlamadaönemli bir faktördür. Mu’tezile’ye göre Allah’ın insanla ilişkili bütün fiilleri maslahat ve faydayönüyle hikmeti gerektirmektedir. Bu düşünceyle onlar, ontolojik anlamda Allah’ın yaratma eylemininsorgulanamayacağını, fakat teleolojik (amaçsallık) olarak yaratmanın bir gaye ve hikmetedayanmak zorunda olduğunu kabul etmişlerdir. Sorumluluk yüklenecek bir varlığın yaratılmasındakihikmet ve gayeyi anlamak için teklif kuramını rasyonel tarzda incelemek zorunludur. Bununyöntemi ise metafiziksel alanın hareket tarzı ve görünen âlemin ahlaki ve hukuki yapısı arasında bireşdeğerlik bağıntısı kurmaktır.

Teklifte bulunmanın gayesini açıklayabilmek esasında Mu’tezile’nin teolojik akılcılığını anlamadaönemli bir faktördür. Mu’tezile’ye göre Allah’ın insanla ilişkili bütün fiilleri maslahat ve faydayönüyle hikmeti gerektirmektedir. Bu düşünceyle onlar, ontolojik anlamda Allah’ın yaratma eylemininsorgulanamayacağını, fakat teleolojik (amaçsallık) olarak yaratmanın bir gaye ve hikmetedayanmak zorunda olduğunu kabul etmişlerdir. Sorumluluk yüklenecek bir varlığın yaratılmasındakihikmet ve gayeyi anlamak için teklif kuramını rasyonel tarzda incelemek zorunludur. Bununyöntemi ise metafiziksel alanın hareket tarzı ve görünen âlemin ahlaki ve hukuki yapısı arasında bireşdeğerlik bağıntısı kurmaktır.
Mâlikî Fıkhının Batılı Hukuk Sistemlerine Etkileri
Mâlikî Fıkhının Batılı Hukuk Sistemlerine Etkileri
Yazar: Özdemir, Recep
Dergi: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İslam Hukuku,Tedvin,Kanun

İslam hukuku, hukuk sistemleri arasında önemli bir yere sahip olan orijinal bir hukuk sistemidir.Hukuk düşüncesi evrensel bir olgu olması sebebiyle hukuk sistemleri arasında bazı benzerliklerinolması doğaldır. Bununla birlikte İslam hukukunun diğer hukuk sistemlerinden etkilendiğikonusunda çalışmalar olmakla birlikte İslâm hukukun diğer hukuk sistemlerine olan etkisi konusundafazla çalışma mevcut değildir. Giriş ve açıklamalı dipnotlarla katkıda bulunduğumuz bu çalışmabu eksikliği biraz olsun gidermeye yöneliktir.

İslam hukuku, hukuk sistemleri arasında önemli bir yere sahip olan orijinal bir hukuk sistemidir.Hukuk düşüncesi evrensel bir olgu olması sebebiyle hukuk sistemleri arasında bazı benzerliklerinolması doğaldır. Bununla birlikte İslam hukukunun diğer hukuk sistemlerinden etkilendiğikonusunda çalışmalar olmakla birlikte İslâm hukukun diğer hukuk sistemlerine olan etkisi konusundafazla çalışma mevcut değildir. Giriş ve açıklamalı dipnotlarla katkıda bulunduğumuz bu çalışmabu eksikliği biraz olsun gidermeye yöneliktir.