Bilgi Ortamında Harekât: Bilgiye Yönelik ve Bilişsel Harp Üzerine Kavramsal Çerçeve Önerisi
Information Environment Operations: A Conceptual Framework Proposal on Knowledge-Focused Warfare and Cognitive Warfare
Yazar: Kandemir, Osman
Dergi: Güvenlik Stratejileri Dergisi, Vol. 21 No. 52, 2025
Anahtar kelimeler: Defence Studies ; Savunma Çalışmaları ; War Studies ; Savaş Çalışmaları ; Ortamında Harekât,Bilgiye Yönelik Harp,Bilişsel Harp,Etki Harbi,Stratejik İletişim ; Information Environment Operations,Knowledge-Focused Warfare,CognitiveWarfare,Influence Warfare,Strategic Communication

Bu çalışma, bilgi ortamında yürütülen harekâtın kavramsal çerçevesini yeniden yapılandırmayı ve Türkçe literatürdeki terminolojik karmaşayı gidermeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın amacı iki yönlüdür: İlk olarak, literatürdeki hâkim adlandırma olan “bilgi harbi” teriminin epistemolojik ve operasyonel yetersizliklerini ortaya koyarak yerine daha kapsayıcı bir kavram önermek; ikinci olarak, bilgi ortamındaki faaliyetleri sistematik biçimde sınıflandırmaktır. Çalışma, “information warfare” teriminin Türkçeye “bilgi harbi” olarak çevrilmesinin anlam kaymasına neden olduğunu vurgulayarak, NATO doktrinleriyle uyumlu “Bilgi Ortamında Harekât” kavramını çatı terim olarak önermektedir. Bu ortam, fiziksel, sanal ve bilişsel boyutlarıyla bütünleşik biçimde ele alınmaktadır. Çalışmanın temel katkısı, bilgi ortamındaki harekâtları iki ana kategoriye ayırmasıdır: Bilgiye Yönelik Harp (BYH) ve Bilişsel Harp (BH). BYH, siber ve elektronik harp gibi teknik araçlarla düşmanın bilgi sistemlerini hedeflerken; BH, etki harbi, dezenformasyon ve psikolojik operasyonlarla doğrudan insan zihnini hedefler. Modern hibrit çatışmalarda bu iki alan giderek iç içe geçmektedir. Sonuç olarak, çalışma Türk Silahlı Kuvvetleri ve ulusal güvenlik kurumları için bilgi ortamında açık ve tutarlı bir kavramsal çerçeve geliştirmenin stratejik zorunluluğunu ortaya koymakta; güvenlik çalışmaları ve stratejik iletişim alanlarında uygulayıcılara ve akademisyenlere rehberlik sağlamayı hedeflemektedir.

This study aims to reconstruct the conceptual framework for operations conducted within the information environment while addressing terminological confusion in Turkish literature. It has two primary objectives: first, to expose the epistemological and operational shortcomings of the term “bilgi harbi” (information warfare) and to propose a more comprehensive alternative; second, to systematically categorize activities within the information environment. The study highlights that the Turkish translation of “information warfare” as “bilgi harbi” leads to semantic and doctrinal distortions, advocating for “Information Environment Operations” as a more fitting umbrella term compatible with NATO doctrines. This environment is examined holistically, encompassing its physical, virtual, and cognitive dimensions. The primary contribution of this study is the systematic classification of operations in the information environment into two main categories: Knowledge- Focused Warfare (KFW) and Cognitive Warfare (CW). KFW targets the enemy’s information systems using technical tools such as cyber and electronic warfare, while CW directly influences the human mind through techniques like influence warfare, disinformation, and psychological operations. In the context of modern hybrid conflicts, these two areas get increasingly intertwined. In conclusion, the study underscores the strategic necessity of developing a clear and consistent conceptual framework for information environment operations tailored to the Turkish Armed Forces and national security institutions. It also provides essential conceptual guidance for both practitioners and academics in the fields of security studies and strategic communication.