hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
KÜLTÜREL DÖNÜŞÜMÜN ETKİN ARACI MEDYA: TELEVİZYON “ÖLDÜREN EĞLENCE” MİDİR?
KÜLTÜREL DÖNÜŞÜMÜN ETKİN ARACI MEDYA: TELEVİZYON “ÖLDÜREN EĞLENCE” MİDİR?
Yazar: Bars, Mehmet Emin
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: televizyon,halk,kültür,bağlam,izleyici

Medya kültürel değişmelerin etkin araçlarından biridir. Medyanın en önemli araçlarından televizyon bu dönüşümlerin merkezinde yer almaktadır. Özellikle son yirmi yıl içerisinde etkinliğini her geçen gün arttıran televizyon, geleneksel kalıpların değiştirildiği, yeni geleneklerin meydana getirildiği medya aracıdır. Geleneksel kültüre ait yaşam biçimleri, anlatı türleri bağlamsal dönüşümler geçirmiştir. Yapılan araştırmalarda çoğunlukla televizyon geleneksel kültür için bir tehlike olarak görülmüştür. Televizyonun halk kültürünü bozduğu, yok ettiği iddia edilmiştir. Bu çalışma televizyon ile halk kültürü arasındaki ilişkileri ele almaktadır. Televizyonun halk kültürü üzerindeki etkisi televizyon örnekleri üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda televizyonun kültürü besleyen bir araç olduğu kanaatine varılmıştır. Televizyon halk kültürünü yeniden biçimlendirmektedir. Bağlamı değişen halk kültürü yeni bir bağlamda varlığını devam ettirmektedir. Televizyon halk kültürü için bir tehlike olarak görülmemelidir. Televizyon günümüzün etkin kültür yaratıcı ve aktarıcısıdır. Geçmişte halk edebiyatı aktör ve anlatıları tarafından üstlenilen işlevler, günümüzde televizyon tarafından yerine getirilmektedir. Bu bakımdan televizyondan kültürün aktarım ve yaratım sürecinde etkin biçimde yararlanılmalıdır.

Medya kültürel değişmelerin etkin araçlarından biridir. Medyanın en önemli araçlarından televizyon bu dönüşümlerin merkezinde yer almaktadır. Özellikle son yirmi yıl içerisinde etkinliğini her geçen gün arttıran televizyon, geleneksel kalıpların değiştirildiği, yeni geleneklerin meydana getirildiği medya aracıdır. Geleneksel kültüre ait yaşam biçimleri, anlatı türleri bağlamsal dönüşümler geçirmiştir. Yapılan araştırmalarda çoğunlukla televizyon geleneksel kültür için bir tehlike olarak görülmüştür. Televizyonun halk kültürünü bozduğu, yok ettiği iddia edilmiştir. Bu çalışma televizyon ile halk kültürü arasındaki ilişkileri ele almaktadır. Televizyonun halk kültürü üzerindeki etkisi televizyon örnekleri üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda televizyonun kültürü besleyen bir araç olduğu kanaatine varılmıştır. Televizyon halk kültürünü yeniden biçimlendirmektedir. Bağlamı değişen halk kültürü yeni bir bağlamda varlığını devam ettirmektedir. Televizyon halk kültürü için bir tehlike olarak görülmemelidir. Televizyon günümüzün etkin kültür yaratıcı ve aktarıcısıdır. Geçmişte halk edebiyatı aktör ve anlatıları tarafından üstlenilen işlevler, günümüzde televizyon tarafından yerine getirilmektedir. Bu bakımdan televizyondan kültürün aktarım ve yaratım sürecinde etkin biçimde yararlanılmalıdır.
MİSAFİR KONUŞMACI DESTEKLİ ÖĞRETİM TEKNİĞİ HAKKINDA ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
MİSAFİR KONUŞMACI DESTEKLİ ÖĞRETİM TEKNİĞİ HAKKINDA ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Aksakal, Turan
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Misafir Konuşmacı,Akademik Başarı,Motivasyon,Öğretmen Adayları

Bu çalışma misafir konuşmacı destekli öğretim tekniği hakkında öğretmen adaylarının görüşlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel çalışma desenlerinden biri olan durum çalışması (case study) kullanılmıştır.  Çalışmada Artvin Çoruh Üniversitesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı’nda Ülkeler Coğrafyası dersini alan şubelerden birinde bulunan 30 öğretmen adayına teknik uygulanmış, uygulama sonunda 30 öğretmen adayı arasından maksimum çeşitlilik yöntemi ile seçilen 12 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda elde edilen verilerin içerik analizi yapılarak frekans değerleri hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda misafir konuşmacı destekli öğretim tekniğinin uygulanması neticesinde öğretmen adayları akademik başarı ve motivasyonlarının arttığını belirtmişler, öğretmen olduklarında da bu tekniği kullanmak istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Karmaşık konuları anlaşılabilir hale getirmesi ve yaşayarak öğrenme ortamı sunduğu için farklı derslerde ve konularda misafir konuşmacı destekli öğretim tekniğinin kullanılması önerilir.

Bu çalışma misafir konuşmacı destekli öğretim tekniği hakkında öğretmen adaylarının görüşlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel çalışma desenlerinden biri olan durum çalışması (case study) kullanılmıştır.  Çalışmada Artvin Çoruh Üniversitesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı’nda Ülkeler Coğrafyası dersini alan şubelerden birinde bulunan 30 öğretmen adayına teknik uygulanmış, uygulama sonunda 30 öğretmen adayı arasından maksimum çeşitlilik yöntemi ile seçilen 12 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda elde edilen verilerin içerik analizi yapılarak frekans değerleri hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda misafir konuşmacı destekli öğretim tekniğinin uygulanması neticesinde öğretmen adayları akademik başarı ve motivasyonlarının arttığını belirtmişler, öğretmen olduklarında da bu tekniği kullanmak istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Karmaşık konuları anlaşılabilir hale getirmesi ve yaşayarak öğrenme ortamı sunduğu için farklı derslerde ve konularda misafir konuşmacı destekli öğretim tekniğinin kullanılması önerilir.
SAMUEL ALEXANDER’IN MEKÂN-ZAMANDAKİ TANRI BELİRİMCİLİĞİ VE DOĞRU-YANLIŞ ANLAYIŞI
Samuel Alexander's God Emergentism in Space-Time and True-False Understanding
Yazar: Yazoğlu, Ruhattin; Özkaya, Mehmet
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Mekân,Zaman,Belirimcilik,Doğru,Yanlış ; Space,Time,Emergent Evolution,True,False

İngiliz belirimciliğinin önemli düşünürlerinden olan Samuel Alexander, mekân,  zaman ve Tanrı kavramlarına yönelik ifade ettiği özgün düşünceleriyle Avrupa felsefe dünyasının saygınlığını kazanmış bir filozoftur. Alexander, tedrici niteliksel sürece bağlı gelişen bir evren ve bu evrenin kendisi olan tümtanrıcılık sistemini felsefesinde konu edinmiştir. Bu anlayış, evrendeki sonlu varlıkların tedrici ortaya çıkışlarının evrimsel bir zeminde gerçekleştiğini iddia eden bir düşünceye hizmet etmektedir. Conwy Lloyd Morgan’ın “Ortaya Çıkan Evrim Teorisi” düşüncesiyle de desteklenmiş bu anlayışta, her şey madde ve zaman birlikteliğinde süreçsel yükselişlerini başlatmıştır. Hareketin hâkimiyetinde, maddeden yaşama; yaşamdan akla ve en sonunda da ulûhiyete doğru olan bir serüven yaşanmaktadır dünyada. Bu süreçte sadece dört aşama bulunmamaktadır. Her sonlu nitelik, kategori ve değer, bu süreçte yeterli olgunluk seviyesine ulaşmak şartıyla ortaya çıkmaktadır. Elbette doğru ve yanlış olguları da bu sürecin bir parçasıdır.

Samuel Alexander, one of the important thinkers of British emergentism, is a philosopher who has earned the respect of the European philosophical world with his original thoughts on the concepts of space, time and God. Alexander has taken a universe that develops depending on a gradual qualitative process, and this universe itself, which is the subject of the system of pantheism in his philosophy. This understanding serves the idea that the gradual emergence of finite beings in the universe took place on an evolutionary basis. In this understanding, which is also supported by Conwy Lloyd Morgan's "Emergent Evolution Theory" thought, everything initiated its processional rise in the combination of matter and time. With dominated by the movement, there is a process in the world which has began by matter and pass to life and ultimately reach to deity. There are not only four stages in this process. Each finite feature provided that they reach a sufficient maturity level, category and value emerges in this process. Of course, phenomenon of right and wrong are also a part of this process.
CİZRE İSMAİL EBUL-İZ EL-CEZERİ MÜZESİ’NDE BULUNAN BİR GRUP MADENİ İBRİK
CİZRE İSMAİL EBUL-İZ EL-CEZERİ MÜZESİ’NDE BULUNAN BİR GRUP MADENİ İBRİK
Yazar: Erk, Ahmet
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: El Sanatları,Müze,Maden,İbrik

İnsan ihtiyacının bir sonucu olarak ortaya çıkan el sanatları, tarih boyunca yaşamış toplumların bir aynasıdır. Dolayısıyla el sanatları ürünleri, ait olduğu toplumun karakteristik özelliklerini yansıtan önemli ögelerin başında gelmektedir. Bu ögelerin önemli bir gurubunu da ibrikler oluşturmaktadır. İbrikler temizlenme, su taşıma ve sıvı maddeleri saklamak gibi kullanımlarının yanı sıra, bazı dinî ritüelleri yerine getirmek için de tarih boyunca farklı toplumlar tarafından kullanıldığı bilinmektedir. İbrikler, işlevsel özelliklerinden dolayı ilk başta ortaya çıkmış olsalar da zaman içinde farklı kullanım alanlarına da sahip olmuştur. Bu çalışmada stratejik bir öneme sahip Cizre ilçesinin kadim tarihîne değinilerek, Cizre İsmail Ebul-İz El-Cezeri Müzesi’nde bulunan bir grup madenî ibrik tanıtılmıştır. Form, malzeme, süsleme ve yapımında kullanılan teknikler açısından ele alınan ibrikler, sanat tarihi metodolojisine uygun bir biçimde analiz edilmeye çalışılmıştır.

İnsan ihtiyacının bir sonucu olarak ortaya çıkan el sanatları, tarih boyunca yaşamış toplumların bir aynasıdır. Dolayısıyla el sanatları ürünleri, ait olduğu toplumun karakteristik özelliklerini yansıtan önemli ögelerin başında gelmektedir. Bu ögelerin önemli bir gurubunu da ibrikler oluşturmaktadır. İbrikler temizlenme, su taşıma ve sıvı maddeleri saklamak gibi kullanımlarının yanı sıra, bazı dinî ritüelleri yerine getirmek için de tarih boyunca farklı toplumlar tarafından kullanıldığı bilinmektedir. İbrikler, işlevsel özelliklerinden dolayı ilk başta ortaya çıkmış olsalar da zaman içinde farklı kullanım alanlarına da sahip olmuştur. Bu çalışmada stratejik bir öneme sahip Cizre ilçesinin kadim tarihîne değinilerek, Cizre İsmail Ebul-İz El-Cezeri Müzesi’nde bulunan bir grup madenî ibrik tanıtılmıştır. Form, malzeme, süsleme ve yapımında kullanılan teknikler açısından ele alınan ibrikler, sanat tarihi metodolojisine uygun bir biçimde analiz edilmeye çalışılmıştır.
ORTAOKUL (5-6-7-8) TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI DİNLEME/İZLEME KAZANIMLARI (2006-2015-2019) VE METİN - STRATEJİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
ORTAOKUL (5-6-7-8) TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI DİNLEME/İZLEME KAZANIMLARI (2006-2015-2019) VE METİN - STRATEJİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Kılıç, Ferhat; Erkal, Metin
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Öğretim Programı,Türkçe Dersi,Dinleme Becerisi,Dinleme Stratejileri

Eğitim programları, ülkelerin eğitim politikalarına bağlı olarak şekillenen ve yetiştirilecek nesiller, uygulanacak yöntem teknikler için çerçeve niteliği taşıyan kaynaklar olup öğretim süreçlerinde uygulayıcı konumunda olan bireylere yol gösterici bir niteliğe sahiptir. Türkçe dersi öğretim programları da temelinde ana dil eğitimi bulunan ve bireylerin öz yaşam becerilerini oluşturan temel beceriler dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazmanın özümsenmesi; günlük hayatta ve eğitim ortamlarında işlevsel olarak kullanılmasını içerir. Ana dili eğitiminde dil becerileri çok önemli bir yer tutarken dinleme/izleme becerisinin amaca uygun kazanılması da diğer dil becerilerine temel teşkil etmesi bakımından önem taşır. Çalışmamızın amacı yenilenen Türkçe dersi öğretim programlarındaki dinleme/izleme kazanımlarını ve bu kazanımlar gerçekleştirilirken sahada uygulanan dinleme stratejilerini incelemek ve karşılaştırmaktır. Çalışmada doküman analizi tekniği kullanılmış, veri toplama aracı olarak 2006, 2015, 2019 yılları Türkçe Dersi Öğretim Programları ile ortaokul Türkçe ders kitaplarından yararlanılmıştır.

Eğitim programları, ülkelerin eğitim politikalarına bağlı olarak şekillenen ve yetiştirilecek nesiller, uygulanacak yöntem teknikler için çerçeve niteliği taşıyan kaynaklar olup öğretim süreçlerinde uygulayıcı konumunda olan bireylere yol gösterici bir niteliğe sahiptir. Türkçe dersi öğretim programları da temelinde ana dil eğitimi bulunan ve bireylerin öz yaşam becerilerini oluşturan temel beceriler dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazmanın özümsenmesi; günlük hayatta ve eğitim ortamlarında işlevsel olarak kullanılmasını içerir. Ana dili eğitiminde dil becerileri çok önemli bir yer tutarken dinleme/izleme becerisinin amaca uygun kazanılması da diğer dil becerilerine temel teşkil etmesi bakımından önem taşır. Çalışmamızın amacı yenilenen Türkçe dersi öğretim programlarındaki dinleme/izleme kazanımlarını ve bu kazanımlar gerçekleştirilirken sahada uygulanan dinleme stratejilerini incelemek ve karşılaştırmaktır. Çalışmada doküman analizi tekniği kullanılmış, veri toplama aracı olarak 2006, 2015, 2019 yılları Türkçe Dersi Öğretim Programları ile ortaokul Türkçe ders kitaplarından yararlanılmıştır.
FİNANSAL TÜREVLERİN KULLANIMI BANKA RİSKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GEÇİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ
FİNANSAL TÜREVLERİN KULLANIMI BANKA RİSKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GEÇİŞ ÜLKELER ÖRNEĞİ
Yazar: Gül, Zekeriya; Reis, Şükriye Gül
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Finansal Türevler,Bank Riski,Panel Analizi

Finansal türevler, sermaye piyasasının verimliliğini ve derinliğini artırmak için aktif olarak kullanılan finansal enstrümanlardır. Finansal türevler spekülasyon, arbitraj ve riskten korunma amacıyla kullanılan araçlardır. Finansal liberalizasyon ve finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerden dolayı, uluslararası ticaret riskleri artmış ve bu bankaların kendilerini korunma enstrümanlarının giremlerine ve kullanmalarına neden olmuştur. Yüksek düzeyde ekonomik ve finansal riskler göz önüne alındığında, piyasa katılımcılarının ve yatırımcıların karşılaştığı bu riskleri finansal türevler yönetilebilir hale getirerek bir ülkenin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmaktadır. Bu kapsamda, türev kullanımının banka riski üzerindeki etkisini analiz etmek için 2011-2018 yılları arasında Macaristan, Çekya, Romanya, Slovenya, Rusya, Bulgaristan, Hırvatistan ve Polonya, gibi geçiş ülkelerinde sürekli olarak faaliyet gösteren 50 banka çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmada panel veri analizinden elde edilen sonuçlara göre, türev kullanımı ile banka riski arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.

Finansal türevler, sermaye piyasasının verimliliğini ve derinliğini artırmak için aktif olarak kullanılan finansal enstrümanlardır. Finansal türevler spekülasyon, arbitraj ve riskten korunma amacıyla kullanılan araçlardır. Finansal liberalizasyon ve finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerden dolayı, uluslararası ticaret riskleri artmış ve bu bankaların kendilerini korunma enstrümanlarının giremlerine ve kullanmalarına neden olmuştur. Yüksek düzeyde ekonomik ve finansal riskler göz önüne alındığında, piyasa katılımcılarının ve yatırımcıların karşılaştığı bu riskleri finansal türevler yönetilebilir hale getirerek bir ülkenin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmaktadır. Bu kapsamda, türev kullanımının banka riski üzerindeki etkisini analiz etmek için 2011-2018 yılları arasında Macaristan, Çekya, Romanya, Slovenya, Rusya, Bulgaristan, Hırvatistan ve Polonya, gibi geçiş ülkelerinde sürekli olarak faaliyet gösteren 50 banka çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmada panel veri analizinden elde edilen sonuçlara göre, türev kullanımı ile banka riski arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BRICS- T ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ
DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BRICS- T ÜLKELERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ
Yazar: Dursun, Seda
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırım,,İktisadi Büyüme,BRICS-T Ülkeleri,

Küreselleşmenin zaman içerisinde giderek artmasıyla beraber ülkeler arası ticarette liberalleşme hareketleri hız kazanarak doğrudan yabancı yatırımların önemini ortaya çıkarmış ve çok uluslu şirketlerin yatırımlarını özellikle gelişmekte olan ülkeler üzerine yoğunlaştırıldığı görülmüştür. Yapılan çalışmada temel amaç; incelemeye dahil edilen BRICS-T ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların iktisadi gelişime katkılarının ortaya çıkarılmasıdır. Bundan ötürü yapılan çalışmada panel veri analizi kullanılmış, ulaşılan sonuçlara göre ekonomik büyüme ile doğrudan yabancı yatırımlar arasında eşbütünleşme ilişkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.

Küreselleşmenin zaman içerisinde giderek artmasıyla beraber ülkeler arası ticarette liberalleşme hareketleri hız kazanarak doğrudan yabancı yatırımların önemini ortaya çıkarmış ve çok uluslu şirketlerin yatırımlarını özellikle gelişmekte olan ülkeler üzerine yoğunlaştırıldığı görülmüştür. Yapılan çalışmada temel amaç; incelemeye dahil edilen BRICS-T ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların iktisadi gelişime katkılarının ortaya çıkarılmasıdır. Bundan ötürü yapılan çalışmada panel veri analizi kullanılmış, ulaşılan sonuçlara göre ekonomik büyüme ile doğrudan yabancı yatırımlar arasında eşbütünleşme ilişkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.
KLASİK ŞİİRDE ÂŞIĞIN İSTİĞNA MÜLKÜNÜN SULTANLIĞINA DOĞRU YOLCULUĞU: MELÂMÎ ÂŞIKLIĞIN, MELÂMETİ SELÂMETE TERCİHİ
KLASİK ŞİİRDE ÂŞIĞIN İSTİĞNA MÜLKÜNÜN SULTANLIĞINA DOĞRU YOLCULUĞU: MELÂMÎ ÂŞIKLIĞIN, MELÂMETİ SELÂMETE TERCİHİ
Yazar: Sevimli, Erdem
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Melâmî âşık,Melâmîlik,istiğna,müstağnîlik,yolculuk

Gönül tokluğu denilen “istiğna” klasik şiirde Melâmî düşünce doğrultusunda karşılığını bulmuştur. Bu anlayışla klasik pek çok şair, Melâmetî düşünce doğrultusunda istiğnayı âşık nitelikleriyle özdeşleştirmiştir. Bu özdeşlik, dünya selametine karşı, istiğna menzili melâmet mülkünü âşıkların nezdinde sempatik bir manevî saha haline getirmiştir. Bu menzilde pek çok şair, Melâmeti selâmete tercih etmiş, selamet denilen dünya rahatlığını ve saltanatını terk ederek istiğna mülküne hükümran olmayı dillendirmiştir. Bu söylemlerde dünya saltanatına karşı tepkisel bir duruş, dünya malına değil Allah’ın rızasına bağlanma, kimseye muhtaç olmadan ve kimseye ümit vermeden yaşama gibi müstağni duygu durumları görülmektedir. Bu müstağni duruş, klasik şiirde Melâmî âşık profilini oluşturmuştur. Âşığın müstağnîliği, gururla melâmeti başına taç yapma, kula kul olmayı değil, Allah’a kulluğu önemseme gibi, selâmet yurdunu melâmete terk eden asil duruşta kendini göstermiştir. Bu makalede istiğna mülkünün sultanı klasik şairin Melâmetî selâmete tercih eden duygu durumunun şiirsel izleri incelenmiştir. Bu bağlamda konu, ayet ve hadislerle desteklenmiştir.

Gönül tokluğu denilen “istiğna” klasik şiirde Melâmî düşünce doğrultusunda karşılığını bulmuştur. Bu anlayışla klasik pek çok şair, Melâmetî düşünce doğrultusunda istiğnayı âşık nitelikleriyle özdeşleştirmiştir. Bu özdeşlik, dünya selametine karşı, istiğna menzili melâmet mülkünü âşıkların nezdinde sempatik bir manevî saha haline getirmiştir. Bu menzilde pek çok şair, Melâmeti selâmete tercih etmiş, selamet denilen dünya rahatlığını ve saltanatını terk ederek istiğna mülküne hükümran olmayı dillendirmiştir. Bu söylemlerde dünya saltanatına karşı tepkisel bir duruş, dünya malına değil Allah’ın rızasına bağlanma, kimseye muhtaç olmadan ve kimseye ümit vermeden yaşama gibi müstağni duygu durumları görülmektedir. Bu müstağni duruş, klasik şiirde Melâmî âşık profilini oluşturmuştur. Âşığın müstağnîliği, gururla melâmeti başına taç yapma, kula kul olmayı değil, Allah’a kulluğu önemseme gibi, selâmet yurdunu melâmete terk eden asil duruşta kendini göstermiştir. Bu makalede istiğna mülkünün sultanı klasik şairin Melâmetî selâmete tercih eden duygu durumunun şiirsel izleri incelenmiştir. Bu bağlamda konu, ayet ve hadislerle desteklenmiştir.
MİTOLOJİK, KÜLTSEL VE İKONOGRAFİK AÇIDAN ANTİK ÇAĞ’DA KHARİTLER
MİTOLOJİK, KÜLTSEL VE İKONOGRAFİK AÇIDAN ANTİK ÇAĞ’DA KHARİTLER
Yazar: Gündoğdu, Serdal; Koçhan, Nurettin; Tercanlıoğlu, Ahmet
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Kharitler,Mitoloji,Kült,Üç Güzeller,Tanrıça

Bu çalışmada Türkçeye “Üç güzeller” diye aktarılan tanrıçalar, yani ismi ‘Χαρις‘ sözcüğünün çoğulu olan ‘Χαριτες‘ den türetilen “Kharitler” incelenmiştir. Latince Gratia denen üç güzellerin kelime anlamı zarafet, çekicilik, şefkat ve lütuftur. Genel olarak, Aglaia, Thalia, Euphrosyne olarak adlandırılan Kharitlerin, Zeus ve Euryomene’nin kızları olduğu düşünülür. Kharitler sayesinde insanlar, ahlaki ilkeleri, bağışlama ve cömertliği öğrenmişlerdir. İnsanlara, şiir ve müzikte esin kaynağı olmuş ve onların kaderlerini belirlemede önemli rol üstlenmişlerdir. Kharitler, bereketi, doğurganlığı, güzelliği ve ilkbaharı temsil etmelerinin yanı sıra yer altı dünyasıyla bağlantılı birçok fonksiyonları olan tanrıçalardır. Antik çağ toplumlarında önemli bir yere sahip olan Kharitler’in adına söylenmiş mitleri, insanlarca saygı gördükleri kült anlayışları ve tapınım şekilleri ve toplum üzerindeki algılanış şekilleri değerlendirilmiştir.

Bu çalışmada Türkçeye “Üç güzeller” diye aktarılan tanrıçalar, yani ismi ‘Χαρις‘ sözcüğünün çoğulu olan ‘Χαριτες‘ den türetilen “Kharitler” incelenmiştir. Latince Gratia denen üç güzellerin kelime anlamı zarafet, çekicilik, şefkat ve lütuftur. Genel olarak, Aglaia, Thalia, Euphrosyne olarak adlandırılan Kharitlerin, Zeus ve Euryomene’nin kızları olduğu düşünülür. Kharitler sayesinde insanlar, ahlaki ilkeleri, bağışlama ve cömertliği öğrenmişlerdir. İnsanlara, şiir ve müzikte esin kaynağı olmuş ve onların kaderlerini belirlemede önemli rol üstlenmişlerdir. Kharitler, bereketi, doğurganlığı, güzelliği ve ilkbaharı temsil etmelerinin yanı sıra yer altı dünyasıyla bağlantılı birçok fonksiyonları olan tanrıçalardır. Antik çağ toplumlarında önemli bir yere sahip olan Kharitler’in adına söylenmiş mitleri, insanlarca saygı gördükleri kült anlayışları ve tapınım şekilleri ve toplum üzerindeki algılanış şekilleri değerlendirilmiştir.