Deprem Sonrası Gelişen Travma Sonrası Stres Bozukluğuna Maruz Kalan Öğretmenlerin Görüşleri
Opinions of Teachers Exposed to Post-Traumatic Stress Disorder Developed After the Earthquake
Yazar: Özdemir, Necibe Damla; Atik, Servet
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 26 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Education Management ; Eğitim Yönetimi ; travma sonrası stres bozukluğu,deprem,zorlu yaşam olayları,öğretmen ; Post-traumatic stress disorder,Earthquake,Difficult life events,Teacher

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), ağır bir travma sonrası ortaya çıkan, olayın tekrarlanarak devam etmesi sonucunda yaşanan yoğun stres belirtilerinin yanında olayı hatırlatan uyarıcılardan kaçınma şeklinde kendisini gösteren psikolojik bir durumdur. Bu çalışmanın amacı; 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen Kahramanmaraş merkezli depremlerde, Malatya ilinde bu afete maruz kalan öğretmenlerin travma sonrası stres bozukluğu düzeylerini tespit etmek ve travma sonrası stres bozukluğuna maruz kalan öğretmenlerin bu zorlu yaşam olayına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Bu çalışma açıklayıcı sıralı desen ile oluşturulmuş karma yöntemli bir araştırmadır. Araştırmanın nicel verileri; LeBeau ve ark. (2014) tarafından geliştirilen, Evren ve ark. (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan “Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Kısa Ölçeği” ile nitel verileri ise araştırmacılar tarafından hazırlanmış, deprem yaşantısına ve depremin eğitim ve okullar üzerindeki etkisine ilişkin görüşlerini içeren yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın nice verileri;  SPSS program ve istatistiksel analiz yöntemleri ile, nitel veriler; betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; cinsiyet, çocuk sahibi olup/olmama ve yaş değişkenleri ile TSSB arasında anlamlı fark bulunurken, yakınında engelli birey olup/ olmama ve aile üye sayısı ile TSSB arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Yaşanan depremin öğretmenlerin TSSB düzeyleri üzerinde etkisinin olduğu öğretmen görüşleriyle desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarından hareketle; üst makamlar ve okul yöneticilerine önerilerde bulunulmuştur.

Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) is a psychological condition that occurs after a severe trauma and manifests itself in the form of intense stress symptoms experienced as a result of the repetition of the event, as well as avoidance of stimuli that remind of the event. The purpose of this study; To determine the post-traumatic stress disorder levels of teachers who were exposed to this disaster in the province of Malatya during the Kahramanmaraş-centered earthquakes that occurred on February 6, 2023, and to determine the opinions of teachers who were exposed to post-traumatic stress disorder regarding this difficult life event. This study is a mixed-method research created with an explanatory sequential design. Quantitative data of the research; Le Beau et al. (2014), Evren et al. (2016) and qualitative data were collected with a semi-structured interview form prepared by the researchers, including their opinions about the earthquake experience and the impact of the earthquake on education and schools. Nice data of the research; Qualitative data using SPSS program and statistical analysis methods; It was analyzed using the descriptive analysis technique. According to the results of the research; While there was a significant difference between gender, having or not having children, and age variables and PTSD, there was no significant difference between having a disabled person close to you and the number of family members and PTSD. It was supported by teachers' opinions that the earthquake had an impact on teachers' PTSD levels. Based on the research results; Recommendations were made to higher authorities and school administrators.