Gürcü Rüyası Partisi: “Yabancı Ajan” Yasa Tasarısının AB ile İlişkiler Kapsamında Değerlendirilmesi
Evaluaton of the Georgian Dream Party “Foreign Agent” Bill within the Scope of Relations With the EU
Yazar: Kaya Karabulut, Seda
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 20 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Comparative Political Institutions ; Karşılaştırmalı Siyasi Kurumlar ; Gürcistan,Rusya,AB,Gürcü Rüyası Partisi,Demokrasi ; Georgia,Russia,EU,Georgian Dream Party,Democracy

Küresel düzenin “soğuk” büyük güçlerinden olan SSCB 1991’de resmen dağıldığında siyaset bilimi akademisi, post komünist devletlerde başlayan demokratikleşme sürecinin heyecanıyla liberal siyasetin zaferini ilan ettiler. Gerçekten de o günden bugüne, komünist kurumsal geleneklerden kâğıt üzerinde bir kopuş yaşandığı ve bunun önemli ölçüde AB etkisi ile gerçekleştiği kabul edilebilir. Hatta kâğıt üzerindeki siyasi dönüşümün demokratikleşen devletlerin toplumlarında da bir ölçüde destek bulduğu tartışılmazdır. Ancak gelinen son noktada Polonya ve Macaristan’ın önemli örneklerini oluşturduğu bir “demokraside geriye gidiş” diğer bir ifadeyle “demokratik erozyon” süreci 2010’lu yıllardan bugüne akademiyi meşgul etmektedir. Gürcistan soğuk savaş döneminin o iki kutuplu küresel dengesini, iç siyasetinde hala yaşatmak zorunda olan, bir ölçüde Batı yanlısı ancak Rusya’dan tamamen kopması oldukça zor görünen bir devlet olması açısından hem demokratikleşme hem de demokratik erozyon sürecinin önemli bir diğer örneğidir. Nisan 2024 sonunda iktidar partisi olan Gürcü Rüyası Partisi’nin “yabancı ajan” ismini verdiği ve temelde ülkedeki yabancı fon kaynaklı sivil toplum kuruluşlarını kontrol etmeyi amaçlayan yasa tasarısı ise, daha yakın zamanda AB adaylık statüsü kazanan Gürcistan için demokratik bir sorgulamayı yaratacaktır. Bu kapsamda ekonomik ve politik alanlarda AB ile yakınlaşan Gürcistan’ın, Osetya ve Abhazya topluluklarını her fırsatta Gürcistan’ın egemenliği aleyhine kışkırtan Rusya’ya yakınlaşacağı öngörüsü, Rusya ile çok yakın bir zamanda sıcak çatışmaya giren Gürcistan için uzun vadeli bir çıkarım olacaktır. Ancak daha kısa vadede özellikle bu yasa tasarısının AB ile ilişkilerde birtakım açmazları doğuracağı öngörülebilir. Bu çalışma, “yabancı ajan” yasa tasarısının Gürcistan’ın Rusya ve AB arasındaki siyasetinin yeni pusulasının Rusya olup olmayacağını ve AB ile ilişkilerinin bu kapsamdaki seyrini tartışmaya açacaktır.

Küresel düzenin “soğuk” büyük güçlerinden olan SSCB 1991’de resmen dağıldığında siyaset bilimi akademisi, post komünist devletlerde başlayan demokratikleşme sürecinin heyecanıyla liberal siyasetin zaferini ilan ettiler. Gerçekten de o günden bugüne, komünist kurumsal geleneklerden kâğıt üzerinde bir kopuş yaşandığı ve bunun önemli ölçüde AB etkisi ile gerçekleştiği kabul edilebilir. Hatta kâğıt üzerindeki siyasi dönüşümün demokratikleşen devletlerin toplumlarında da bir ölçüde destek bulduğu tartışılmazdır. Ancak gelinen son noktada Polonya ve Macaristan’ın önemli örneklerini oluşturduğu bir “demokraside geriye gidiş” diğer bir ifadeyle “demokratik erozyon” süreci 2010’lu yıllardan bugüne akademiyi meşgul etmektedir. Gürcistan soğuk savaş döneminin o iki kutuplu küresel dengesini, iç siyasetinde hala yaşatmak zorunda olan, bir ölçüde Batı yanlısı ancak Rusya’dan tamamen kopması oldukça zor görünen bir devlet olması açısından hem demokratikleşme hem de demokratik erozyon sürecinin önemli bir diğer örneğidir. Nisan 2024 sonunda iktidar partisi olan Gürcü Rüyası Partisi’nin “yabancı ajan” ismini verdiği ve temelde ülkedeki yabancı fon kaynaklı sivil toplum kuruluşlarını kontrol etmeyi amaçlayan yasa tasarısı ise, daha yakın zamanda AB adaylık statüsü kazanan Gürcistan için demokratik bir sorgulamayı yaratacaktır. Bu kapsamda ekonomik ve politik alanlarda AB ile yakınlaşan Gürcistan’ın, Osetya ve Abhazya topluluklarını her fırsatta Gürcistan’ın egemenliği aleyhine kışkırtan Rusya’ya yakınlaşacağı öngörüsü, Rusya ile çok yakın bir zamanda sıcak çatışmaya giren Gürcistan için uzun vadeli bir çıkarım olacaktır. Ancak daha kısa vadede özellikle bu yasa tasarısının AB ile ilişkilerde birtakım açmazları doğuracağı öngörülebilir. Bu çalışma, “yabancı ajan” yasa tasarısının Gürcistan’ın Rusya ve AB arasındaki siyasetinin yeni pusulasının Rusya olup olmayacağını ve AB ile ilişkilerinin bu kapsamdaki seyrini tartışmaya açacaktır.