Plazma arkı ile kesim işlemlerinde kesme parametrelerinin malzemenin kesim yüzeyi kalitesine ve ısı tesiri altındaki bölge (ITAB) genişliğine etkisinin deneysel olarak araştırılması
Plazma arkı ile kesim işlemlerinde kesme parametrelerinin malzemenin kesim yüzeyi kalitesine ve ısı tesiri altındaki bölge (ITAB) genişliğine etkisinin deneysel olarak araştırılması
Yazar: Tekaüt, İsmail
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Plazma ark işlemi,kesme akımı,kesme hızı,yüzey pürüzlülüğü,ITAB

Bu çalışmada, endüstriyel uygulamalardayaygın olarak kullanılan plazma ark ile kesim işlemlerinde kesme hızı ile kesmeakımı parametrelerinin malzememin ısıdan etkilenmiş bölge genişliğine vekesilen yüzeyin yüzey kalitesine olan etkisinin deneysel olarak araştırılmasıve bu çıktılar açışından en uygun parametrelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Buamaçla; 20 mm kalınlığındaki Hardox 500 malzemeden hazırlanmış deney numuneleriiki farklı kesme akımı (130 ve 260 amper) ve beş farklı kesme hızı (725,750,775, 800 ve 850 mm/min) parametrelerinin kombinasyonlarında CNC Plazma arkkesim tezgâhında kesilmiştir. Kesme hızı ve kesme akımı artışının yüzeypürüzlülüğünü artırdığı tespit edilmiştir. Kesme hızı artışının ısı tesirialtındaki bölge (ITAB) ve ısı geçiş bölgesi (IGB) genişliğini azaltırken, kesmeakımı artışının ITAB ve IGB genişliğini artırdığı gözlemlenmiştir. Bu durum;kesme hızı artışıyla daha az ısı girdisine bağlı hızlı soğumaya, kesme akımıartışıyla daha fazla ısı girdisine bağlı yavaş soğumaya yorumlanmıştır. ITABmikro sertlik değerlerinin ana metale doğru azalış gösterdiği, kesme hızıartışının mikro sertlik değerlerini artırırken, kesme akımı artışı mikrosertlik değerlerini azalttığı tespit edilmiştir. Bu durum; ITAB ile ana metalinbirleştiği bölgedeki soğuma hızının ITAB başladığı bölgeden daha yavaşsoğumasından kaynaklanmaktadır.

Bu çalışmada, endüstriyel uygulamalardayaygın olarak kullanılan plazma ark ile kesim işlemlerinde kesme hızı ile kesmeakımı parametrelerinin malzememin ısıdan etkilenmiş bölge genişliğine vekesilen yüzeyin yüzey kalitesine olan etkisinin deneysel olarak araştırılmasıve bu çıktılar açışından en uygun parametrelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Buamaçla; 20 mm kalınlığındaki Hardox 500 malzemeden hazırlanmış deney numuneleriiki farklı kesme akımı (130 ve 260 amper) ve beş farklı kesme hızı (725,750,775, 800 ve 850 mm/min) parametrelerinin kombinasyonlarında CNC Plazma arkkesim tezgâhında kesilmiştir. Kesme hızı ve kesme akımı artışının yüzeypürüzlülüğünü artırdığı tespit edilmiştir. Kesme hızı artışının ısı tesirialtındaki bölge (ITAB) ve ısı geçiş bölgesi (IGB) genişliğini azaltırken, kesmeakımı artışının ITAB ve IGB genişliğini artırdığı gözlemlenmiştir. Bu durum;kesme hızı artışıyla daha az ısı girdisine bağlı hızlı soğumaya, kesme akımıartışıyla daha fazla ısı girdisine bağlı yavaş soğumaya yorumlanmıştır. ITABmikro sertlik değerlerinin ana metale doğru azalış gösterdiği, kesme hızıartışının mikro sertlik değerlerini artırırken, kesme akımı artışı mikrosertlik değerlerini azalttığı tespit edilmiştir. Bu durum; ITAB ile ana metalinbirleştiği bölgedeki soğuma hızının ITAB başladığı bölgeden daha yavaşsoğumasından kaynaklanmaktadır.