Din Eğitimi ve Öğretiminde Metodolojik Bir Yaklaşım - Seyahate Dayalı Tasavvufî İrşad Metodu-
A Methodological Approach to the Religious Education and Teaching -Sufistic Guiding Method Based on Journey-
Yazar: Çakmak, Muharrem
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Sufi thought and education, travel, irshad, mobile education-teaching, methodology ; tasavvuf eğitimi, seyahat, irşad, mobil eğitim-öğretim, metodoloji.

İslam’ın ilk dönemlerinde Hz. Peygamber insanlarla tek tek görüşerek, onlara toplu bir şekilde hitap ederek, çarşı-pazar, mabed ve meclisleri dolaşarak tebliğ ve irşad faaliyetini fiilen ve bizzat yürütmüştür. Hz. Peygamber’in tebliğ ve irşad mirasını asırlar boyunca hem Kur’anın bir emri, hem de Peygamber’in bir tavsiye ve sünneti olarak gören ve devam ettiren mutasavvıflar, gerek ilim öğrenme amaçlı seyahatlerinde gerekse vaaz ve irşadla görevli bulundukları dönemlerde gittikleri yerlere ilim ve irfan götürmüş, insanlara Kur’anı ve İslam’ı anlatmışlardır. Tasavvuf düşüncesi ve eğitiminde önemli bir yeri olan seyahat, aynı zamanda durağan bir hayat ve eğitim anlayışının yerine dinamik ve hareketli bir hayat ve eğitim-irşad anlayışını getirmiştir. Binaenaleyh tasavvufun seyahate dayalı mobil yani hareketli-dinamik hayat ve irşad anlayışı günümüz din eğitimi ve öğretiminde bir yöntem geliştirmede katkı sağlayabilir. Biz bu çalışmada, tasavvuf eğitiminin seyahate dayalı hareketli ve dinamik eğitim-irşad modelini, din eğitimi ve öğretiminde “mobil eğitim-irşad" adı altında işlemeyi hedefledik. Zira taşınabilirlik ve hareketlilik anlamına gelen mobilite, bugünün dünyasında teknolojiden üretime, sağlıktan eğitime hayatın her alanına girmiş ve bir hizmet biçimi halini almıştır. Dolayısıyla eğitim-irşad hizmetlerinde bir taraftan mevcut kurumlar ve uygulamalar geliştirilerek sürdürülürken, diğer taraftan katılım ve verimliliği artırmak için tarihi birikimden de istifade ederek yeni yöntemler geliştirilmelidir.

In the early years of Islam, the Prophet (pbh) himself conducted virtually the activity of communicating and guiding by means of coming together with people in person, making speech to them, strolling downtown and bazaar, mas-jids and councils. The Sufis who had regarded and perpetuated the heritage of communicating and guiding not only as a prescription of Qur’an but also as the Prophet’s (p.h.b) recommendation and tradition brought learning and wisdom to the places where they went both in their journeys with the aim of learning and in the periods in which they were on duty for communicating and guiding and they thought people Qur’an and Islam. The journey having a sig-nificant place in Sufi thought and education had also the function of bringing an understanding of a dynamic and mobile life and of education-guiding replacing an understanding of an static (immobile) life and education. For this reason, the mobile aspect of Sufism, that is, the understanding of a mobile-dynamic life and guiding may contribute to the development of a methodology in contemporary education and teaching. The mobile and dynamic education-guiding model of Sufism based on journey is treated under the heading of “mobile religious education and teaching” in this study.  Mobility, which signifies portability and activity, is included in every part of life in the present world and it has taken the form of a service style.  Hence in education-guiding services while developing and sustaining the current institutions and applications on the one hand, new methodologies should be developed getting benefited from the historical accumulation on the other hand in order to increase participation and productivity.