Avrupa Birliği Üyeliğine Aday Olan Ülkelerin Çevre Kirliliğine Uygulanan Şokların Etkisinin Değerlendirilmesi
Evaluation of the Effects of the Applied Shocks on Environmental Pollution in Candidate Countries for European Union Membership
Yazar: Tütüncü, Asiye; Demirci Aksoy, Aybala
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 5, 2024
Anahtar kelimeler: Panel Data Analysis ; Panel Veri Analizi ; CO2 Emisyonu,Ekolojik Ayak İzi,Avrupa Birliğine Aday Ülkeler,Geleneksel Panel Birim Kök Testleri,Fourier Panel Kök Testi ; CO2 Emission,Ecological Footprint,European Union Candidate Countries,Traditional Panel Unit Root Tests,Fourier Panel Root Test

Bu çalışmanın amacı, Türkiye gibi AB üyeliğine aday konumunda olan ülkelerin çevresel kirlilik seviyesinde yaşanan şokların kalıcı/geçici olma durumunun incelenmesidir. Bu doğrultuda, 1993-2022 dönemi boyunca karbondioksit emisyonu ve ekolojik ayak izi verileri temin edilebilen 9 aday ülkeden 7 ülke dikkate alınmıştır. Günümüz itibariyle AB’ye aday ülke konumunda olan ülkeler, Arnavutluk, Bosna Hersek, Gürcistan, Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Türkiye ve Ukrayna’dır. AB aday ülke konumunda olmalarına rağmen Avrupa İstatistik Ofisi verilerine göre, AB’den en çok atık ithal eden ve nehirlerde kirlilik oranı yüksek olan ekonomiler, bu ülkeler arasında bulunmaktadırlar. Bu bağlamda ülkelerin çevresel bozulmalarını azaltabilmesi ve etkin politika kararlarının alınabilmesinde değişkenlerin uzun dönemli hareketlerinin belirlenebilmesi önem arz etmektedir. SURADF, CADF ve BCIPS panel birim kök testlerinin kullanıldığı analizlerde, değişkenlerin genel olarak birim köke sahip olduğu, çevre kirliliğine uygulanan şokların etkisinin kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Avrupa Birliği üyeliğine aday olan ülkeler bazında CO2 emisyonu ve ekolojik ayak izi değişkenlerine yönelik bireysel sonuçlar incelendiğinde ise, her iki değişken için Moldova’da şokların etkisi geçici iken, diğer ülkelerde şokların etkisinin kalıcı olduğu belirlenmiştir. Ekolojik ayak izi için Moldova’nın yanı sıra Gürcistan’da da şokların etkisinin geçici, diğer ülkelerde kalıcı olduğu tespit edilmiştir.

The purpose of this study is to examine the permanent/temporary nature of the shocks experienced in the environmental pollution level of candidate countries for EU membership, such as Türkiye. Accordingly, 7 countries out of 9 candidate countries for which carbon dioxide emission and ecological footprint data for the period between 1993 and 2022 were available were taken into consideration. As of the present day, Albania, Bosnia and Herzegovina, Georgia, Moldova, Montenegro, North Macedonia, Serbia, Türkiye, and Ukraine are the candidate countries for EU membership. Despite being candidate countries for EU membership, these countries include the economies that import the most waste from the EU and have high pollution rates in rivers, according to the data from the European Statistical Office. In this respect, it is important to determine the long-term movements of variables for countries to reduce environmental degradation and make effective policy decisions. The analyses using SURADF, CADF, and BCIPS panel unit root tests concluded that the variables generally had unit roots and the effects of the applied shocks on environmental pollution were permanent. Considering the individual results for CO2 emission and ecological footprint variables on the basis of candidate countries for European Union membership, it was determined that the effect of shocks in Moldova was temporary for both variables, whereas the effect of shocks was permanent in other countries. For the ecological footprint, the effects of shocks were temporary in Georgia and Moldova but permanent in the other countries.