E-Devlet Uygulamaları Bağlamında Dijital Vatandaşlığın İncelenmesi: Bir Araştırma
Analysis of Digital Citizenship in The Context of E-Government Applications: A Research
Yazar: Tosun, Ali
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Management Sociology ; Yönetim Sosyolojisi ; Public Administration,E-government,Digital Citizenship,Technology ; Kamu Yönetimi,E-devlet,Dijital Vatandaşlık.,Teknoloji

Bu araştırmanın amacı, e-devlet uygulamaları bağlamında dijital vatandaşlık olgusunun, kamu yönetimi perspektifinden değerlendirilmesi ve çeşitli sosyo-demografik değişkenler aracılığıyla incelenmesidir. Kamu yönetiminde vatandaşlık olgusunun dijital boyutunu ifade eden dijital vatandaşlık kavramı, araştırmada teorik bir çerçeve içerisinde ele alınmış ve kavramın ölçülmesine yönelik betimleyici bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında bir üniversitede öğrenim gören öğrencilerin dijital vatandaşlık durumlarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Nicel araştırma yöntemi çerçevesinde anket tekniği kullanılmış ve 1014 katılımcıdan elde edilen veriler olarak toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak dijital vatandaşlık ölçeği ve katılımcılara yönelik genel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada dijital vatandaşlığın alt boyutları; cinsiyet, aile yapısı, aile gelir düzeyi, en uzun süre yaşanılan yerleşim yeri, öğrenim görülen bölüm, internet kullanım süresi, internet kullanım amacı ve toplumsal farkındalık düzeyi gibi değişkenler açısından analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, genç bireylerin dijital vatandaşlık düzeylerinin orta seviyede olduğunu, özellikle cinsiyet, öğrenim görülen bölüm ve internet kullanım süresi gibi değişkenlerin dijital vatandaşlık boyutlarında anlamlı farklılık yarattığını göstermektedir. Bu sonuç, dijital vatandaşlığın kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılım ilkeleriyle ilişkili bir unsur olarak geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Dolayısıyla dijital vatandaşlığın yalnızca bireysel hak ve sorumlulukların bir yansıması değil, aynı zamanda e-devlet hizmetlerinin etkinliği ve kamu politikalarının kapsayıcılığı açısından da kritik bir öneme sahip olduğu söylenebilir. Araştırmada, dijital vatandaşlık bilincinin güçlendirilmesi ve bu kavramın tüm yaş gruplarında yaygınlaştırılmasına yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

The purpose of this study is to evaluate the concept of digital citizenship in the context of e-government applications from a public administration perspective and to examine it through various sociodemographic variables. The concept of digital citizenship, which refers to the digital dimension of citizenship in public administration, is addressed within a theoretical framework in this study, and a descriptive approach has been adopted to measure the concept. The study aims to reveal the digital citizenship status of students enrolled at a university during the fall semester of the 2024–2025 academic year. A survey technique was used within the framework of quantitative research, and data were collected from 1,014 participants. A digital citizenship scale and a general information form for participants were used as data collection tools. In the study, the subdimensions of digital citizenship were analyzed in terms of variables such as gender, family structure, family income level, the place of residence with the longest duration, field of study, duration of internet use, purpose of internet use, and level of social awareness. The findings indicate that young people’s levels of digital citizenship are moderate, and that variables such as gender, field of study, and duration of internet use create significant differences across dimensions of digital citizenship. This result suggests that digital citizenship should be developed as an element linked to the principles of transparency, accountability, and participation in public administration. Therefore, it can be argued that digital citizenship is not merely a reflection of individual rights and responsibilities but also holds critical importance in terms of the effectiveness of e-government services and the inclusivity of public policies. The study presents various recommendations aimed at strengthening digital citizenship awareness and promoting this concept across all age groups.