Kırsal bir bölgede kronik hastalığı olan bireylerin tedaviye uyumu ve sağlık  okuryazarlığı
Medication adherence and health literacy of individuals with a chronic disease in a  rural area
Yazar: Varer Akpınar, Ceren; Mandıracıoğlu, Aliye; Ozvurmaz, Safiye; Kurt, Fatma; Koç, Nazife
Dergi: Ege Tıp Dergisi, Vol. 62 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Health Services and Systems (Other) ; Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer) ; Kronik hastalık,İlaç uyumu,sağlık okuryazarlığı ; Chronic disease,medication adherence,health literacy

Amaç: Bu çalışmada kırsal bir bölgede yaşayan kronik hastalığı olan bireylerin tedavi uyumu ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte olan araştırma Aydın ili kırsalında iki köyde 18 yaş üstü kronik hastalığı olan 332 kişide yapılmıştır. Veriler Mart-Ekim 2022 tarihlerinde sosyo-demografik ve sağlık durumuna ilişkin sorulardan oluşan, Morisky Tedavi Uyum Ölçeği-8 ve Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğini içeren bir anket aracılıyla yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Tedavi uyumu ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi değerlendirmede Ki kare testi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %56,9’u kadın ve yaş ortalaması 61,99±9,66’dır. Katılımcıların %67,2’si düşük tedavi uyumuna, %32,8’i orta tedavi uyuma sahip iken yüksek tedavi uyumuna sahip katılımcı yoktur. Katılımcıların %64,2’si yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyine sahiptir. Tedaviye uyum erkeklerde 2,2 kat (%95 GA 1,44-3,95), sağlık okuryazarlığı düzeyi iyi ve mükemmel olanlarda 2,6 kat(1,14- 4,04), hekim kontrollerine düzenli gidenlerde 3,6 kat (2,65-6,68) fazla bulunurken diyetine uyanlarda 0,5 kat (0,27-0,86), hastaneye yatışı olmayanlarda 0,3 kat (0,15-0,77) daha az bulunmuştur.Sonuç: Kırsal bir bölgede kronik hastalığı olan kişilerde yürütülen bu çalışmada bireylerin tedaviye uyum ve sağlık okuryazarlığı düzeyleri düşük bulunmuştur. Ayrıca sağlık okuryazarlığı tedavi uyumunu etkileyen önemli bir faktör olarak belirlenmiştir. Özellikle kırsal alana hizmet veren birinci basamak sağlık kurumlarının kronik hastalığı olan bireyleri yakından izlemesi ve sağlık okuryazarlık düzeyini arttırmaya yönelik girişimler yapması tedavi uyumunun arttırılmasına katkı sağlayacaktır.

Aim: The objective of this study was to determine the relationship between medication adherence and health literacy of individuals with a chronic disease in a rural area. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted on 332 people over 18 years of age in two villages in the rural area of Aydın, a province of Western Turkey. The data were collected through a face-to-face interview technique by means of a questionnaire including questions about socio-demographic and health conditions, Morisky Medication Adherence Scale-8 and European Health Literacy Survey Questionnaire between March-October 2022. Chi-squared test and logistic regression analysis were used to evaluate the relationship between medication adherence and health literacy. Results: Among the respondents 56.7% were female and the mean age of the respondents was61.99±9.66. While 67.2% of the participants had low treatment adherence, 32.8% had moderate treatment adherence, there was no participant with high treatment adherence. Among the respondents, 64.2% had insufficient health literacy. Medication adherence was 2.2 times (95% CI 1.44-3.95) higher in men, 2.6 times (1.14- 4.04) higher in people with good and perfect health literacy levels, 3.6 times (2.65-6.68) higher in people who had regular health checks, 0.5 times (0.27-0.86) lower in people who followed their diet and 0.3 times (0.15-0.77) lower in people who had not been hospitalized. Conclusion: This study conducted on participants with a chronic disease in a rural area found that these people had low levels of medication adherence and health literacy. Additionally, health literacy was determined to be an important factor that affected medication adherence. If primary healthcare centers providing healthcare services especially in rural areas follow individuals with chronic diseases closely and take actions to improve their health literacy levels, this will contribute to increasing medication adherence.