Diploid ve tetraploid karpuz bitkilerinde morfolojik ve sitolojik farklılıkların belirlenmesi
Determination of morphological and cytological differences between diploid and tetraploid watermelon plants
Yazar: Şimşek, İsmail; Göçmen, Münevver; Sarı, Nebahat
Dergi: Derim, Vol. 30 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Watermelon; Tetraploid; Diploid; Cytological; Morphological ; Karpuz; Tetraploid; Diploid; Sitolojik; Morfolojik

Çekirdeksiz karpuz ıslah programında, öncelikle tetraploid karpuz hatlarının ıslahçılar tarafından geliştirilmesi gerekmektedir. Diploid karpuz hatları, kolhisin veya orizalin gibi mutajenik kimyasallarla in vivo veya in vitro koşullarda muamele edilerek tetraploid hatlar elde edilmektedir. Kimyasal uygulama sonrası oluşan popülasyon içerisinden, tetraploid bitkilerin seçilmektedir. Seleksiyon için morfolojik, sitolojik, izoenzim ve DNA belirteçleri kullanılmaktadır. Kromozom sayımı ve DNA içeriğinin flow sitometreyle ölçülmesi, tetraploid bitkilerin popülasyon içerisinden kesin olarak seçimini sağlamaktadır. Ancak her iki yöntemi uygulamak için laboratuvar altyapısı gerekmekte ve buna bağlı olarak maliyet artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, in vivo koşullarda kolhisin ve orizalin uygulaması yapılan karpuz popülasyonundan (dört farklı karpuz hattı), tetraploid karpuz bitkilerini M1 aşamasında, morfolojik ve sitolojik incelemelerle belirlemek ve onları seçmektir. Bu çalışmada, dört karpuz hattına ait olan tetraploid ve diploid bitkiler morfolojik ve sitolojik verilerle karşılaştırılmıştır. Morfolojik olarak yaprak eni-uzunluğu (cm), erkek çiçek çapı (mm), yumurtalık çapı ve uzunluğu (mm), dişi çiçek taç yaprak genişliği ve uzunluğu (mm) ölçülmüştür. Sitolojik değerlendirmede, stoma çapı (μm), stoma uzunluğu (μm), stoma yoğunluğu (mm2) ve kloroplast sayımı yapılmıştır. Çalışma sonucunda, tetraploid bitkilerin diploidlere göre yapraklarının ve çiçeklerin daha iri olduğu, kloroplast sayısının arttığı, ancak stoma yoğunluğunun azaldığı belirlenmiştir. Elde edilen morfolojik ve sitolojik verilerin birlikte kullanılması sonucu tetraploid bitkilerin oldukça pratik ve ekonomik olarak seçilebileceği ortaya konmuştur.

In the seedless watermelon breeding programme, firstly, tetraploid parents must be developed by the breeders. When diploid watermelon lines treated with colchicine and oryzaline in vivo and vitro conditions, tetraploid plants could be obtained. The diploid and tetraploid watermelon plants should be selected within the population. For this reason, some markers (morphological, isozyme, cytological and molecular techniques) are needed to separate from diploid and tetraploid plants. Chromosome counts and DNA content of diploid and tetraploid plants as a result of measurement of flow cytometry distinction can be made definitively. However, the laboratory infrastructure required to implement each method, is not economical. The purpose of this study is to select the tetraploid watermelon plants at M1 stage from populations applied colchicine and oryzaline with morphological anda cytological investigations in in vivo conditions. In this study, tetraploid plants belong to the four watermelon lines and diploid plants compared with the morphological and cytological dates. Morphological dates; width of the leaf-length (cm), male flower diameter (mm), diameter-length of the ovary (mm), the female flower petal width and length (mm) were measured. Cytological assessment of the stoma diameter (μm), stomatal length (μm), stomatal density and chloroplast number were measured. In the present study has shown that the tetraploid plants grow vigorously as compared to diploid plants. Tetraploid plants are the number of chloroplasts increased, but decreased stomatal density were determined. As a result, tetraploid plants could be selected practically and economically by using morphological and cytological data for watermelon plants.