Veri zarflama analizinde tüm alternatiflerin sıralanmasına yeni bir yaklaşım: ASES
Veri zarflama analizinde tüm alternatiflerin sıralanmasına yeni bir yaklaşım: ASES
Yazar: Ekiz, Melike Kübra; Tuncer Şakar, Ceren
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Veri Zarflama Analizi,sıralama,etkinlik,çevre teknolojileri

VeriZarflama Analizi (VZA) benzer girdiler kullanarak benzer çıktılar üretenalternatif birimlerin değerlendirilmesinde kullanılan, parametrik olmayan vedoğrusal programlama tabanlı bir yöntemdir. Alternatifler VZA’da Karar VermeBirimi (KVB) olarak adlandırılır. Klasik VZA modelleri KVB’leri etkin ve etkinolmayan olarak ayırmakta ve etkin olmayan KVB’leri sıralamaktadır. KVB’lerideğerlendirmek ve sıralayabilmek için çeşitli yöntemler önerilmiştir. Buyöntemlerden bir kısmı sadece etkin veya etkin olmayan KVB’leri sıralayabilirkendiğer bir kısmı ise tam sıralama gerçekleştirebilmektedir. Tam sıralama yapmayıhedefleyen yöntemler, bazı özellikteki KVB’leri ve veri kümesindeki farklıdağılımları göz önüne almamaktadır. Bu çalışmada, etkin ve etkin olmayan tümKVB’leri sıralamak üzerine yeni bir VZA yöntemi olarak ASES (Area of SuperEfficiency Score Graph) önerilmektedir. ASES, her KVB’yi diğer KVB’ler tekerteker veri kümesinden çıkarılırken elde ettiği süper etkinlik skoru iledeğerlendirmektedir. Süper etkinlik skoru kullanılması sayesinde her tiptekietkin KVB için farklı skor hesaplanabilmektedir. Ek olarak, ASES veri kümesindekiolası kümelenme, uç nokta gibi durumlar için de tutarlı ve nesnel sonuçlar üretmektedir.Yöntemin uygulanması için 18 Avrupa ülkesi çevresel teknolojilerle ilgili OECDistatistikleriyle değerlendirilmiştir. Karşılaştırma için literatürden dört farklıVZA modeli de aynı veriye uygulanmıştır. Sonuçlar ASES’in diğer yöntemlerindezavantajlarını ortadan kaldırdığını ve tam sıralama sağlayabildiğinigöstermektedir.

VeriZarflama Analizi (VZA) benzer girdiler kullanarak benzer çıktılar üretenalternatif birimlerin değerlendirilmesinde kullanılan, parametrik olmayan vedoğrusal programlama tabanlı bir yöntemdir. Alternatifler VZA’da Karar VermeBirimi (KVB) olarak adlandırılır. Klasik VZA modelleri KVB’leri etkin ve etkinolmayan olarak ayırmakta ve etkin olmayan KVB’leri sıralamaktadır. KVB’lerideğerlendirmek ve sıralayabilmek için çeşitli yöntemler önerilmiştir. Buyöntemlerden bir kısmı sadece etkin veya etkin olmayan KVB’leri sıralayabilirkendiğer bir kısmı ise tam sıralama gerçekleştirebilmektedir. Tam sıralama yapmayıhedefleyen yöntemler, bazı özellikteki KVB’leri ve veri kümesindeki farklıdağılımları göz önüne almamaktadır. Bu çalışmada, etkin ve etkin olmayan tümKVB’leri sıralamak üzerine yeni bir VZA yöntemi olarak ASES (Area of SuperEfficiency Score Graph) önerilmektedir. ASES, her KVB’yi diğer KVB’ler tekerteker veri kümesinden çıkarılırken elde ettiği süper etkinlik skoru iledeğerlendirmektedir. Süper etkinlik skoru kullanılması sayesinde her tiptekietkin KVB için farklı skor hesaplanabilmektedir. Ek olarak, ASES veri kümesindekiolası kümelenme, uç nokta gibi durumlar için de tutarlı ve nesnel sonuçlar üretmektedir.Yöntemin uygulanması için 18 Avrupa ülkesi çevresel teknolojilerle ilgili OECDistatistikleriyle değerlendirilmiştir. Karşılaştırma için literatürden dört farklıVZA modeli de aynı veriye uygulanmıştır. Sonuçlar ASES’in diğer yöntemlerindezavantajlarını ortadan kaldırdığını ve tam sıralama sağlayabildiğinigöstermektedir.