Senâyî’nin Süleymaniyye Adlı Eseri
The Work of Mr. Senayi Called Suleymaniyye
Yazar: Düzenli, Mesut Bayram; Akgül, Ahmet
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 21 No. 21, 0
Anahtar kelimeler: Süleymanname,Süleymaniyye,Senâyî,Kanuni Sultan Süleyman,Mesnevi ; Suleyman-nama,Suleymaniyye,Mr. Senayi,Suleyman the Magnificent,Mathnawi

Osmanlı Devleti’nin birçok yönden zirvede olduğu on altıncı  asrın en belirgin türlerinden biri Süleymannamelerdir.  Yavuz Sultan Selim için yazılan Selimnamelerin  devamı niteliğinde olan bu eserler, Osmanlı tarih yazıcılığının  önemli örneklerindendir. Bunun yanı sıra Osmanlı’nın  en uzun saltanat süreli ve ihtişamlı devri hakkında  pek çok konuda yüksek oranda doğru ve sağlam bilgiler  vermeleri beklenen Süleymannameler; edebî, içtimai,  askerî, dinî ve iktisadi yönlerden çalışılmayı hak edecek  değere sahiptir.  Kanuni Sultan Süleyman ile aynı dönemde yaşamış  müellif ve şairlerce padişahın sefer ve gazalarının anlatıldığı  altısı manzum, dördü mensur olmak üzere on Süleymanname  yazıldığı bilinmektedir. Manzum olarak kaleme  alınan Senâyî’nin Süleymaniyye’si de bu dönemde yazılmıştır  ve Sultan Süleyman döneminin ilk yarısını konu  edinmektedir. Seferlere katılanlardan edinilen bilgilere  dayanılarak yazıldığı anlaşılan eserde, Sultan Süleyman’ın  Doğu ve Batı’ya yaptığı seferler, savaşlar ve fetihler anlatılmaktadır.  Biri tarafımızca tespit edilmiş iki nüshası  bulunan kitap, edebî değerinin yanında yazıldığı dönemin  iskân politikasını, idari yapısını, ordunun durumu ve  bölümlerini tasvir etmesi yönleriyle Kanuni devrinin ilk  yarısı için orijinal bir kaynaktır. Mesnevi nazım şekliyle yazılan Süleymaniyye, 3526 beyitten müteşekkildir. 1521  yılındaki Belgrad Seferi’yle başlayan eser, 1538 tarihli Kara  Boğdan seferiyle sona ermektedir.  Bu makalede Senâyî’nin kimliği üzerinde durulmuş; Süleymaniyye’nin  nüshaları tanıtılmış, şekil özellikleri ve  içeriği hakkında bilgiler verilmiştir.

One of the most prominent types of the sixteenth century,  when the Ottoman Empire was at its peak in many  ways, was the Suleyman-namas. These works, which are  the continuation of the Selimnames written for Selim I, are  important examples of Ottoman historiography. In addition,  Suleyman-namas, which are expected to give a high  level of correct and sound information about the most longterm  and magnificent period of the Ottoman Empire, are  worthy of being studied in literary, social, military,  religious and economic aspects.  It was known that ten Suleyman-namas, six of which  were in verses and four of which were in poems depicting  expeditions and holy wars of Sultan, were written by the  scribes who lived in the same period with Sultan Suleyman  the Magnificent. The Suleymaniyye of Mr. Senayi, written  in verse, was also written during this period and is about  the first half of the period of Sultan Suleyman the  Magnificent. In the work which is understood to be written  based on the information obtained from the attendants of  the sultan, Sultan Suleyman’s expeditions to the East and  to the West, wars and conquests are described. The book  contains two copies, one of which is determined by us,  along with its literary value, it is an original source for the  first half of the Kanuni period in terms of its housing policy, its administrative structure, the condition of the  army and its sections. Suleymaniyye, written in mathnawi  verse form, is composed of 3526 couplets. The work which  started with the Belgrade expedition in 1521 ended in 1538  with the Kara Bogdan  Moldavia  expedition.  In this article, it was focused on the identity of Mr. Senayi;  copies of Suleymaniyye were introduced and information  regarding figure features and contents were given.