Zihinsel Yetersizliği Bulunan Çocuğa Sahip Olan Annelerdeki, Algılanan Sosyal Destek, Bakım Yükü ve Tükenmişlik
Perceived Social Support, Care Burden And Burnout In Mothers With Children With İntellectual Disabilities
Yazar: Türk, Aytuğ; Uğurlu, Nezihe; Öztürk Turgut, Emel; Şahan, Hatice
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Social Determinants of Health ; Sağlığın Sosyal Belirleyicileri ; Mental Health Nursing ; Ruh Sağlığı Hemşireliği ; People with Intellectual Disabilities,Caregiver Burden,Social Support,Burnout ; Zihinsel Engelli Kişiler,Bakıcı Yükü,Sosyal Destek,Tükenmişlik,Bakım yükü

Bu çalışma,  zihinsel yetersizliği bulunan çocuğu olan annelerdeki algılanan sosyal destek, bakım yükü ve tükenmişlik düzeyini değiştiren faktörlerin ve ilgili değişkenlerin birbirleri ile olan ilişkisinin ortaya çıkarılması amacıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın evrenini Ege Bölgesindeki bir ilçede Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı özel rehabilitasyon merkezlerine devam eden ve zihinsel yetersizliği bulunan çocuğu olan anneler oluşturmuştur. Araştırma verileri Ağustos 2021- Ocak 2022 tarihleri arasında Sosyo-Demografik Veri Formu, Çok Yönlü Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇYASDÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve Zarit Bakım Yükü Ölçeği (EÖYÖ) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmaya katılan annelerin yaş ortalaması 40.68 ±7.85 olup, annelerin ve bakım verdikleri çocuklarının bazı sosyo-demografik özelliklerinin algılanan sosyal destek, bakım yükü ve tükenmişlik durumlarının dağılımını değiştirdiği belirlenmiştir. Annelerdeki algılanan bakım yükü, algılanan sosyal destek ve tükenmişlik arasındaki ilişkiye bakıldığı zaman ise sosyal destek, ile bakım yükü duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasında negatif; kişisel başarıyı ile arasında ise pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Çalışmamızda eğitim durumu ve algılanan  gelir düzeyi düşük olan ve sosyal destekleri zayıf olan annelerde algılanan bakım yükü ve tükenmişlik düzeyi daha yüksek olarak bulunmuştur. Bu nedenle eğitim seviyesi düşük olan annelere yönelik eğitim programların düzenlenmesi, gelir seviyelerini arttırmaya yönelik desteklerin sağlanması/arttırılması ve sosyal desteği zayıf olan anneler için psiko-sosyal destek mekanizmalarının oluşturulması önerilmektedir

This study was conducted to reveal the socio-demographic and clinical characteristics affecting perceived social support, care burden and burnout levels in mothers with mentally deficient children and the relationship between the related variables. The population of the study consisted of mothers with mentally deficient children attending private rehabilitation centers affiliated to the Ministry of National Education in a district in the Aegean region. The data were collected between June 2021 and December 2021 using the Socio-Demographic Data Form, Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS), Maslach Burnout Scale (MBS) and Zarit Care Burden Scale (CLBS), which were developed by the researchers in line with the relevant literature.The mean age of the mothers who participated in the study was 40.68 ± 7.85 years and it was determined that some sociodemographic characteristics of the mothers and their children affected their perceived social support, care burden and burnout. When the relationship between perceived burden of care, perceived social support and burnout in mothers was examined, it was found that decreased social support increased burden of care, emotional exhaustion and depersonalization, and decreased personal accomplishment.In our study, it was observed that the perceived burden of care and burnout levels were higher in mothers with low education level, low income level and weak social support. Therefore, it is recommended to organize training programs for mothers with low education levels, to provide/increase support to increase their income levels, and to establish psycho-social support mechanisms for mothers with weak social support.