İmâm-ı A‘zam’ın el-Vasıyye’sine Dair Yazılmış Bir Akâidnâme: “Manzûme-yi Akâ’id-i Tercüme-yi Nukırrî
A Creed Book Wrıtten About Imām-ı A‘zam’s Al-Vasıyye: “Manzūme-yi Akā‘id-i Tercüme-yi Nukırrī
Yazar: Bilgin, Emrah
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Türk-İslâm Edebiyatı,akâid ilmi,akâidnâme,itikâdnâme,İmâm-ı A‘zam ; Turkish-Islamic Literature,creed,akāidnāme,i‘tikādnāme,Imām-ı A‘zam

Akâidnâme, Türk-İslâm edebiyatının gelişim sahası içerisinde tekâmül eden pek çok edebî türden biridir. İlk olarak Arap edebiyatında ortaya çıkmış olan bu türün Türk edebiyatı içerisinde manzum ya da mensur pek çok örneği kaleme alınmıştır. Bu türdeki eserler; pek çok türde olduğu gibi telif, tercüme ya da telif-tercüme olarak yazılmıştır. Akâidnâmeler; Fıkh-ı Ekber, el-Vasıyye, Kasîde-yi Emâlî, Kasîde-yi Nûniyye ve İ‘tikâdnâme gibi önemli kaynaklardan istifade edilerek hazırlanmıştır. Adı geçen eserlerden el-Vasıyye, İmâm-ı A‘zam’ın önemli bir eseridir. Aslı Arapça olan eser, tespit edilemeyen bir tarihte Muhammed adlı bir şair tarafından Manzûme-yi Akâ’id-i Tercüme-yi Nukırrî adıyla ve mesnevi nazım şekliyle tercüme edilmiştir. Nüshası 18. asırda istinsah edilmiş olan tercüme eserde İmâm-ı A‘zam’ın vefatından önce vasiyet olarak söylediği on iki esas hakkında bilgi vardır. Asıl adı Vasiyyetü’l-İmâm Ebî Hanîfe olan eser, Mansûr bin Ca‘fer’in İmâm-ı A‘zam’ı Kûfe’ye daveti ile başlamış, ardından Hz. İmam’ın vefatı anlatılmış ve daha sonra onun itikada dair on iki nasihati manzum olarak aktarılmıştır. Bu çalışma ile esere dair ayrıntılı bir inceleme yapılmış ve tercüme metnin transkripsiyonlu metni ortaya konmuştur. Böylece akâidnâme türünün bir örneği sunularak Türk-İslâm edebiyatı içerisinde türün gelişimine katkıda bulunulması amaçlanmıştır.

One of the many literary genres that have evolved in the field of development of Turkish-Islamic literature is akāidnāme. Many examples of this genre, which first appeared in Arabic literature, have been written in verse or prose in Turkish literature. Works of this type; copyright, as in many genres, is written as translation or copyright-translation. Akāidnāmes; It has been prepared by making use of important sources such as Fiqh-ı Ekber, al-Vasiyye, Kasīde-yi Emālī, Kasīde-yi Nūniyye and İ‘tikādnāme Among the mentioned works, al-Vasiyye is an important work of Imam-i A‘zam. The work, whose original is in Arabic, was translated as Manzūme-yi Akā’id-i Tercüme-yi Nukırrī and in masnavi verse by a poet named Muhammed at an undetermined date. In the translated work, the copy of which was copied in the 18th century, there is information about the twelve principles that Imam-i A‘zam said as a testament before his death. The work, whose real name is Vasiyyetü'l-İmām Ebī Hanīfe, started with the invitation of Mansūr bin Ja'fer to Imām-ı A'zam to Kufa, then his death was explained and then his twelve advices on faith were conveyed in verse. With this study, a detailed examination of the book was made and the transcripted text of the translated text was revealed. Thus, it is aimed to contribute to the development of the genre in Turkish-Islamic literature by presenting an example of the akāidnāme genre.