İLERİ YAŞTA ORTAYA ÇIKAN VASKÜLER ENDOTELYAL DİSFONKSİYONA SERUM HOMOSİSTEİN, LİPOPROTEİN (A) VE DİHİDROEPİANDROSTENEDİON SÜLFAT DÜZEYLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİN KATKISI
İLERİ YAŞTA ORTAYA ÇIKAN VASKÜLER ENDOTELYAL DİSFONKSİYONA SERUM HOMOSİSTEİN, LİPOPROTEİN (A) VE DİHİDROEPİANDROSTENEDİON SÜLFAT DÜZEYLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİN KATKISI
Yazar: Uzun, Sami; Bahat Öztürk, Gülistan; Erten, Nilgün; Pamukçu, Burak; Onur, İmran; Oflaz, Hüseyin; Genç, Sema; Karan, Mehmet Akif; Taşçıoğlu, Cemil; Kaysı, Abdülkadir; Saka, Bülent; All., At
Dergi: İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, Vol. 71 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Vasküler endotel, yaşlanma, vazodilatasyon

Amaç: Vasküler endotelyal disfonksiyon (VED) ateroskleroz gelişiminde önemli bir etkendir. VED ile yaşlanma arasında ilişki olduğuna dair veriler mevcuttur. Bu çalışmadaki amacımız, yaşlıda ortaya çıkan VED’e serum homosistein, lipoprotein (a) ve dihidroepiandrostenedion sülfat (DHEAS) düzeylerindeki değişikliklerin katkısının olup olmadığının araştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Tümü hipertansif olan 67 ileri yaşlı ve 35 orta yaşlı hasta çalışmaya dahil edildi. Diyabet ve diğer kardiyovasküler risk faktörleri olan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastaların brakiyal arterlerinde oluşturulan geçici iskemi sonrası ortaya çıkan vazodilatasyon (flow mediated dilation, FMD) düzeyi ve karotis arterlerinin intima media kalınlıkları (KAIMK), yaş, vücut kitle indeksi, sistolik ve diyastolik kan basıncı, serum lipid, glukoz, kreatinin, lipoprotein (a), homosistein ve DHEAS düzeyi ile karşılaştırıldı. Bulgular: FMD’nin yaş ve KAIMK ile ters orantılı olduğu bulundu (p < 0,001, r = -0,317, p < 0,001, r = -0,350). FMD ile serum homosistein, lipoprotein (a) ve DHEAS değerleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanılmadı. Dışlanma kriterleri ve grupların homojenizasyonu sonucu FMD ile hastaların diğer biyoşimik parametreleri, VKİ ve kan basınçları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. FMD ile brakiyal arter bazal çapı birbirleriyle ters orantılı bulundu (p=0,014, r = -0,243). Brakiyal arter bazal çapı yaşlılarda anlamlı olarak daha genişti (4,06 ± 0,50 mm’ye karşı 3,73 ± 0,55 mm, p=0,005, t = 2,927). Bu nedenle ileri yaşta ortaya çıkan VED’in bazal arter çapındaki değişimle alakalı olup olmadığını anlamak için ileri yaş grubundaki hastalarda bu ilişki tekrar araştırıldı. Spearman’s korelasyon testi anlamlı sonuç vermedi (p=0,286). Sonuç: Serum homosistein, lipoprotein (a) ve DHEAS düzeylerindeki değişikliklerin, ileri yaşta ortaya çıkan VED’e katkıda bulunmadığı düşünülmektedir.

Amaç: Vasküler endotelyal disfonksiyon (VED) ateroskleroz gelişiminde önemli bir etkendir. VED ile yaşlanma arasında ilişki olduğuna dair veriler mevcuttur. Bu çalışmadaki amacımız, yaşlıda ortaya çıkan VED’e serum homosistein, lipoprotein (a) ve dihidroepiandrostenedion sülfat (DHEAS) düzeylerindeki değişikliklerin katkısının olup olmadığının araştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Tümü hipertansif olan 67 ileri yaşlı ve 35 orta yaşlı hasta çalışmaya dahil edildi. Diyabet ve diğer kardiyovasküler risk faktörleri olan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastaların brakiyal arterlerinde oluşturulan geçici iskemi sonrası ortaya çıkan vazodilatasyon (flow mediated dilation, FMD) düzeyi ve karotis arterlerinin intima media kalınlıkları (KAIMK), yaş, vücut kitle indeksi, sistolik ve diyastolik kan basıncı, serum lipid, glukoz, kreatinin, lipoprotein (a), homosistein ve DHEAS düzeyi ile karşılaştırıldı. Bulgular: FMD’nin yaş ve KAIMK ile ters orantılı olduğu bulundu (p < 0,001, r = -0,317, p < 0,001, r = -0,350). FMD ile serum homosistein, lipoprotein (a) ve DHEAS değerleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanılmadı. Dışlanma kriterleri ve grupların homojenizasyonu sonucu FMD ile hastaların diğer biyoşimik parametreleri, VKİ ve kan basınçları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. FMD ile brakiyal arter bazal çapı birbirleriyle ters orantılı bulundu (p=0,014, r = -0,243). Brakiyal arter bazal çapı yaşlılarda anlamlı olarak daha genişti (4,06 ± 0,50 mm’ye karşı 3,73 ± 0,55 mm, p=0,005, t = 2,927). Bu nedenle ileri yaşta ortaya çıkan VED’in bazal arter çapındaki değişimle alakalı olup olmadığını anlamak için ileri yaş grubundaki hastalarda bu ilişki tekrar araştırıldı. Spearman’s korelasyon testi anlamlı sonuç vermedi (p=0,286). Sonuç: Serum homosistein, lipoprotein (a) ve DHEAS düzeylerindeki değişikliklerin, ileri yaşta ortaya çıkan VED’e katkıda bulunmadığı düşünülmektedir.