ON BEŞİNCİ YÜZYIL ŞAİRLERİNDEN SERÂYÎ’NİN TERTİP VE İSTİNSAH ETTİĞİ BİR ŞİİR MECMUASI: BERLİN DEVLET KÜTÜPHANESİ (STAATSBİBLİOTHEK ZU BERLİN) MS. OR. OCT. 3390
A Poetry Collection Compiled and Copied by the Fifteenth-Century Poet Serâyî: Berlin State Library [Staatsbibliothek zu Berlin] Ms. or. oct. 3390
Yazar: Taşkın, Gülşah
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 33 No. 33, 2024
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Poetry Collection,Serâyî,Berlin State Library ; Şiir Mecmuası,Serâyî,Berlin Devlet Kütüphanesi,Staatsbibliothek zu Berlin,Mecmu’a-i Eş‘âr

Şiir mecmuaları hem edebiyat hem de kültür tarihi incelemeleri için benzersiz birer kaynak niteliği taşır. İçlerinde bulunan şiir ve şairler kadar tertip özellikleri, himaye sistemi ve şairler arasındaki ilişkilere, şiirin işlevine ve sosyal yaşantıya dair birçok ilginç veriyi barındıran mecmuaların ayrıntılı incelemelere tâbi tutulması Osmanlı edebiyat ve kültür tarihinin karanlıkta kalmış birçok yönünü aydınlatmaya yardımcı olacaktır. Son dönemlerde şiir mecmualarının hem tarih hem de edebiyat alanındaki çalışmalara büyük katkı sağlayabileceği anlaşılmış ve mecmualar üzerine yapılan çalışma, araştırma ve projeler hız kazanmıştır. Günümüzde hem yurt içi hem de yurt dışındaki kütüphanelerde bulunan mecmualar üzerine yayınlar yapılmakta ve projeler yürütülmektedir. Bu çalışma ve projeler sayesinde Osmanlı mecmua külliyatı yavaş yavaş ortaya çıkarılıp araştırmacıların erişimine sunulmaktadır. Osmanlı mecmua külliyatını tamamlamaya yönelik bu kıymetli çalışmalar Osmanlı edebiyat tarihini yeniden yazmak için biz araştırmacılara eşsiz veriler sunmaktadır. On beşinci yüzyılın unutulmuş şairlerinden biri olan Serâyî’nin tertip ve istinsah ettiği Berlin Devlet Kütüphanesi (Staatsbibliothek zu Berlin) Ms. or. oct. 3390 numarada kayıtlı şiir mecmuası da Osmanlı mecmua külliyatının ilginç örneklerinden biri olma özelliği taşımaktadır.Bu makalede Berlin Devlet Kütüphanesi (Staatsbibliothek zu Berlin) Ms. or. oct. 3390 numarada kayıtlı şiir mecmuası tanıtılarak Osmanlı mecmua çalışmalarına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda makalede mecmuanın biçim ve içerik bakımından öne çıkan özelliklerine dair bazı tespitler ortaya konarak tartışmaya açılmış ve mecmua diğer şiir mecmuaları arasında konumlandırılmaya çalışılmıştır. Mecmuada yer alan ama kaynaklarda bulunamayan manzumeler araştırmacıların faydalanabilmesi için makalenin “Ekler” bölümde  verilmiştir.

Poetry collections serve as unique resources for the study of both literature and cultural history. Beyond the poems and poets they contain, thesecollections provide valuable insights into the structure of patronage, relationships among poets, the role of poetry, and aspects of social life. A detailed examination of these collections can help shed light on many obscure aspects of Ottoman literary and cultural history. Recently, it has been recognized that poetry collections can significantly contribute to studies in both history and literature, leading to an increase in research, studies, and projects focused on them. Today, publications and projects are conducted on poetry collections located in libraries both within Turkey and abroad. Through these studies and projects, the Ottoman poetry collections corpus is gradually being uncovered and made accessible to researchers. These valuable efforts to complete the Ottoman poetry collections corpus provide us, as researchers, with unique data for rewriting the history of Ottoman literature. One notable example within this corpus is a poetry collection compiled and copied by Serâyî, a forgotten poet of the fifteenth-century, which is registered as Ms. or. oct. 3390 in the Berlin State Library (Staatsbibliothek zu Berlin).This article aims to contribute to Ottoman manuscript studies by introducing the poetry collection registered as Ms. or. oct. 3390 in the Berlin State Library (Staatsbibliothek zu Berlin). To achieve this, the article highlights certain formal and content-related features of the collection, opens these findings up for discussion, and attempts to position the collection within the broader landscape of poetry collections. The poems included in the collection that are not found in other sources are provided in the "Appendices" section of the article for the benefit of researchers.