Buhara Halk Cumhuriyeti İlişkileri Bağlamında TBMM Hükümeti’nin Dış Politikasında Etnik Tutum ve Kamuoyu
Ethnic Attitude and Public Opinion in the Foreign Policy of the GNAT Government in the Context of Bukhara People's Republic Relations
Yazar: Avşar, Abdulhamit
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: TBMM,Buhara Halk Cumhuriyeti,Soysallıoğlu İsmail Suphi,Etnik Bilinç,Kamuoyu,Buhara Kasıdları,GNAT-Bukhara People,Galip Paşa,ethnic consciousness,public opinion,Bukhara’s Kasids,Soysallıoğlu İsmail Suphi,etnik bilinç,kamuoyu,Buhara Kasıdları ; TBMM,Buhara Halk Cumhuriyeti,Soysallıoğlu İsmail Suphi,Etnik Bilinç,Kamuoyu,Buhara Kasıdları,GNAT-Bukhara People,Galip Paşa,ethnic consciousness,public opinion,Bukhara’s Kasids,Soysallıoğlu İsmail Suphi,etnik bilinç,kamuoyu,Buhara Kasıdları ; TBMM,Buhara Halk Cumhuriyeti,Soysallıoğlu İsmail Suphi,Etnik Bilinç,Kamuoyu,Buhara Kasıdları,GNAT-Bukhara People,Galip Paşa,ethnic consciousness,public opinion,Bukhara’s Kasids,Soysallıoğlu İsmail Suphi,etnik bilinç,kamuoyu,Buhara Kasıdları ; TBMM,Buhara Halk Cumhuriyeti,Soysallıoğlu İsmail Suphi,Etnik Bilinç,Kamuoyu,Buhara Kasıdları,GNAT-Bukhara People,Galip Paşa,ethnic consciousness,public opinion,Bukhara’s Kasids,Soysallıoğlu İsmail Suphi,etnik bilinç,kamuoyu,Buhara Kasıdları ; TBMM,Buhara Halk Cumhuriyeti,Soysallıoğlu İsmail Suphi,Etnik Bilinç,Kamuoyu,Buhara Kasıdları,GNAT-Bukhara People,Galip Paşa,ethnic consciousness,public opinion,Bukhara’s Kasids,Soysallıoğlu İsmail Suphi,etnik bilinç,kamuoyu,Buhara Kasıdları ; GNAT-Bukhara People,Galip Paşa,ethnic consciousness,public opinion,Bukhara’s Kasids,Soysallıoğlu İsmail Suphi.,Soysallıoğlu İsmail Suphi,etnik bilinç,kamuoyu,Buhara Kasıdları ; Buhara Kasıdları,TBMM-Buhara Halk Cumhuriyeti ilişkileri,Soysallıoğlu İsmail Suphi,etnik bilinç,kamuoyu

20.yüzyılın ilk çeyreğinde Türk dünyasının iki ayrı bölgesinde yeni siyasal yapılanmalar ortaya çıktı. 23 Nisan 1920’de TBMM kurulurken, 6 Ekim 1920’de ise Buhara Halk Cumhuriyeti (BHC) ilan edildi. Bu bağlamda, TBMM’nin yaptığı ilk uluslararası antlaşmada BHC’nin tanınması öngörülürken, Burdur Milletvekili Soysallıoğlu İsmail Suphi de özel görevle bölgeye gönderildi. İsmail Suphi, Türkistan’da aralarında ihtilaf bulunan grupları bir araya getirme ve Türkistan Milli Birliği’nin kurulması için önemli faaliyetlerde bulundu. BHC de, Türkiye ile siyasal ilişki kurmaya verdi ve 1921 sonunda bir diplomatik heyet göndererek Ankara’dan sefir tayin edilmesi talebinde bulundu. Çalışmada, bu iki önemli gelişme ekseninde, TBMM’nin Buhara Halk Cumhuriyeti’ne yönelik dış politikasında etnik bilincin rolü ve yaşanan olayların kamuoyu oluşumuna etkisi, dönem basını ve kamuoyu inşa edici aktörlerin faaliyetleri ekseninde incelenmiş; aynı ulus olma bilincinin TBMM Hükümeti’nin politikasını etkileyen önemli bir etken olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca kamuoyu inşa edici aktörlerin ve basının tutumunun Türkistan Türklerine yönelik olumlu bir kamuoyu oluşumuna katkıda bulunduğu görülmüştür.

In the first quarter of the 20th century, new political structures emerged in two different regions of the Turkish world. While the Grand National Assembly of Turkey (GNAT) was established on April 23, 1920, the People's Republic of Bukhara (PRB) was proclaimed on October 6, 1920. In this context, while the recognition of PRB was foreseen in the first international agreement signed by the Grand National Assembly of Turkey, deputy Soysallıoğlu İsmail Suphi was sent to the region on a special mission. İsmail Suphi carried out important activities to bring together the conflicting groups in Turkestan and to establish the Turkestan National Union. PRB also gave special importance to establishing political relations with Turkey, sending a diplomatic delegation at the end of 1921 and demanding the appointment of an ambassador from Ankara.In this study, the role of ethnic consciousness in the foreign policy of the Turkish Grand National Assembly towards the People's Republic of Bukhara and the effect of the events on the formation of public opinion were examined in the axis of the activities of the period press and public opinion-forming actors; It has been revealed that the consciousness of being the same nation is an important factor affecting the policy of the GNAT Government. In addition, it has been seen that the attitude of public opinion-building actors and the press has created a positive public opinion-forming result for the Turkestan Turks.