Demiryolları Yolcularının Tutum ve Davranışlarının Farklı İstatistiksel Yöntemler ile Modellenmesi
Modeling of Attitudes and Behaviors of Railway Passengers with Different Statistical Methods
Yazar: Bayata, Halim Ferit; Sağlamyürek, Hacer Nur; Bayrak, Osman Ünsal
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Civil Engineering ; İnşaat Mühendisliği ; Railway passenger transport,statistical modelling,AHP,ANN,FL ; AHP,YSA,Demiryolu yolcu taşımacılığı,istatiksel modelleme,BM

Ülkemizde son yıllarda gelişim gösteren en önemli sektörlerden biri de ulaşım sistemleri olmuştur. Diğerulaşım sistemlerine göre daha fazla olan yük ve yolcu kapasiteleri, demiryollarının önümüzdeki yüzyılda stratejikönemini artıracaktır. Tarihi İpek Yolu’nun (Pekin-Londra) tekrar hayata geçerek Bakü-Tiflis-Kars demiryolununaçılmış olması, bu ulaşım sınıfının ülkemizde ve uluslararası platformdaki jeopolitik önemini artırmıştır. Buçalışmada, demiryolu bağlantı yollarının kesiştiği sekiz farklı ilde (Erzincan, Elazığ, Erzurum, Eskişehir, Kocaeli,İstanbul, Ankara, Sivas) 515 yolcu anketi yapılmıştır. Bu anketler, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarını(TCDD) kullanan yolcuların demiryolu hizmetlerinden faydalanırken beklentilerinin ve memnuniyet derecelerinintespiti için yapılmıştır. Bunun tespit edilmesi amacıyla çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olanAnalitik Hiyerarşik Proses (AHP) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise yolcuların tercih,tutum ve memnuniyet derecelerine göre demiryolu seyahat sıklığı talep modellemesi Yapay Sinir Ağları (YSA),Çok Değişkenli Regresyon (ÇDR) ve Bulanık Mantık (Fuzzy Logic-BM) yöntemleri yardımıyla modellenmiş,karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. AHP ile yapılan değerlendirmeler neticesinde, TCDD hizmetlerini kullananyolcular için hizmetlerin genellikle yeterli olduğu, hizmet düzeyinin iyileştirmeden ziyade stabil olarak kalmasınınuygun olacağı belirlenmiştir. YSA ve ÇDR ile modellemelere göre istatistiksel olarak YSA’nın daha başarılı biryöntem olduğu belirlenmiştir. BM ile yapılan modellemede ise yolcuların üç ayda bir seyahat ettikleri anlaşılmışolup, tercih, önem ve memnuniyet tutumları değiştikçe seyahat sıklığının değiştiği görülmüştür.

Transportation systems are one of the most important sectors that have developed in our countryin recent years. Load and passenger capacities, which are higher than other modes of transport, will increasethe strategic importance of railroads over the next century. The opening of the Baku-Tbilisi-Kars railway bythe resurrection of the historic Silk Road (Beijing-London) have increased the geopolitical importance of thistransportation class in our country and international platform. In this study, 515 passengers were surveyed oneight different provinces (Erzincan, Elazığ, Eskişehir, Erzurum, Kocaeli, Istanbul, Ankara, Sivas) where railwayconnection roads intersected. These questionnaires were done for the detection of benefiting the expectations andsatisfaction levels of passengers using Republic of Turkey State Railways (TCDD). Analytic Hierarchical Process(AHP) method, which is one of the most criterion-based decision making methods, has been used for this purpose.In the second part of the study, railway travel frequency demand modeling based on passengers’ preference, attitudeand satisfaction ratings was modeled, compared and reviewed with the help of Artificial Neural Networks (ANN),Multivariate Regression (MR) and Fuzzy Logic (FL) methods. As a result of the evaluations made with the AHP, itwas determined that the services for the passengers using TCDD services are generally sufficient and the level ofservice should be kept stable rather than improve them.