BUHÂRÎ NÜSHALARININ CEM‘İ AÇISINDAN YÛNÎNÎ’YE AİT TASARRUFLARIN ANLAMI   ER-RUMÛZ ALÂ SAHÎHİ’L-BUHÂRÎ ÖZELİNDE
The Meaning of the Effects of Yūnīnī In Terms of Consolidation of The Copies of Bukharī’s Named Ṣaḥīḥ, An Investigation Specific to “Al-Rumūz Alā Ṣahīh Al-Bukhārī”
Yazar: Aydın, Osman
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 21 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Hadis,Yûnînî,Rumûz,Sahîh-i Buhârî,Nüsha Farklılıkları ; Hadīth,Yūnīnī,Rumūz,Ṣaḥīḥ al-Bukhārī,Copy Differences

Sahîh-i Buhârî’nin bugüne ulaşması noktasında en önemli isimlerden biri Yûnînî’dir. Kendisini diğer Sahîh râvilerinden ayrı kılan husus ise nüsha farklılıklarına okuyucuların da ulaşabileceği bir şekilde sayfa kenarlarında ve kendi rivayetine müdahalede bulunmaksızın remizlerle işaret etmiş olmasıdır. Ancak ilerleyen süreçte, Sahîh nüshalarında yer alan remizlerin; yazımı, müellife aidiyeti ve onlara yüklenen manalar sorun oluşturmuştur. Özellikle Kastallânî’nin (öl. 923/1517) konuya dair izahları ile Yunînî’nin kendi açıklamalarının kimi zaman ayrışması, sonraki yorumlamaları da ciddi oranda etkilemiştir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, müellife ait remizlerin tespiti ve doğru bir şekilde anlamlandırılabilmesidir. Çalışmada, Yunînî’nin bizzat bu meseleye hasrettiği Rumûz isimli risalesi dikkate alınarak meseleye ilişkin hatalı yorumlamalar tespite çalışılmıştır. Keza mezkûr risâlenin neşri de çalışma sonunda verilmiştir. Kendisinin bizzat belirlediği kısaltmalar ve onlara verdiği anlamlar yapılan diğer değerlendirmelerle mukayeseli bir şekilde ortaya konulmuştur. Netice olarak gerek şekilsel gerekse anlamsal açıdan bazı hataların varlığı belirlenmiştir. Sahîh metninin sıhhati açısından bu hususların ortaya konulması ve kısaltmaların doğru anlaşılması büyük bir önemi haizdir.

One of the most important names for Ṣaḥīḥ al-Bukharī to reach this day is Yūnīnī. What makes Yūnīnī different from other names that convey Ṣaḥīḥ is; The fact that he used abbreviations for the different versions of the Ṣaḥīḥ in a way that the readers can understand. However, in the following process, the abbreviations of Yunîni in Ṣaḥīḥ; Writing styles, belonging to the author, and the meanings given to the abbreviations created problems. Particularly, the separation of Qasṭallānī’s explanations on the subject and Yūnīnī’s own explanations from time to time significantly affected the interpretations made in the following process. In this context, the aim of the research is to determine the abbreviations belonging to the author and to be able to interpret them correctly. In the study, taking into account the treatise "Rumūz" written by Yūnīnī personally on this issue, erroneous interpretations regarding the issue were determined. Likewise, it is given at the end of the study in the verified publication of the aforementioned booklet. The abbreviations Yūnīnī personally determined and the meanings he gave to them and the other evaluations made were compared. In conclusion; It has been determined that there are some errors in both form and semantics. It is of great importance to put forward these issues and to understand these abbreviations correctly in terms of the correct determination of the authentic text.