MÜMTAZ TURHAN’A GÖRE TÜRK TARIMININ MODERNLEŞMESİ
Modernization of Turkish Agriculture According to Mümtaz Turhan
Yazar: Aksoy, Erdal; Demir, Konur Alp
Dergi: Gazi Türkiyat No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Change, Underdevelopment and Modernisation Sociology ; Değişme, Azgelişmişlik ve Modernleşme Sosyolojisi ; Mümtaz Turhan,Türk tarımı,tarımda modernleşme,tarımda makineleşme,toprak reformu ; Mümtaz Turhan,Turkish agriculture,modernization in agriculture,mechanization in agriculture,land reform

Tarım bir toplumun varlığını sürdürebilmesi için en temel geçim kaynaklarından biridir. Tarıma önem vermeyen toplumlar beslenmeleri için gerekli olan besinleri temin edebilmek için başka toplumlara muhtaç kalırlar. Bu bağlamda düşünüldüğü durumda tarıma önem vermek, tarım yöntemlerini geliştirici eylemlerde bulunmak ve tarımsal üretim kapasitesinin arttırılması için yapılması gerekenler isteğe bağlı bir seçenek değil, zorunlu bir gerekliliktir. Cumhuriyet döneminde de olduğu gibi tarım Türkiye ekonomisinin ana sektörünü oluşturmaktaydı. Cumhuriyetin ilk yıllarında GSMH’nin yaklaşık yarısı tarımdan elde edilip, çalışanların % 70’inden çoğu çiftçilikle geçimini sağlamakta ve nüfusun % 80’i kırsal toplumsal yapılarda yaşamaktaydı. Tarım arazilerini işlemek için kullanılan çekim hayvanı sayısının yetersiz olması ve işlenemeyen milyonlarca dönüm arazinin bulunması ve tarımsal üretimin yetersizliği tarımda makineleşmeyi zorunlu hâle getirmekteydi. Bu çalışmada Türk tarımının geliştirilebilmesi için Mümtaz Turhan’ın kendi döneminde yaptığı alan araştırmalarının incelemesi yapılmıştır. İlgili dönemin tarım sorunlarına yönelik önerilerin nitelikleri gelecek günlere ışık tutacak değerdedir. Turhan’ın önerileri üzerinden Türk tarımının geçmişin izleri ile geleceğin beklentilerinin aynı eksen etrafında döndüğü gözlemlenmiştir.

Agriculture is one of the most fundamental facts for a society to continue its existence. Agriculturally unimportant societies depend on other societies for their nutrition. When considered in this context, attaching importance to agriculture, taking actions to develop agricultural methods, and increasing agricultural production capacity are not optional options but mandatory requirements. As was the case during the Republican era, agriculture constituted the main sector of the Turkish economy. In the early years of the Republic, approximately half of the GDP was generated from agriculture, more than 70% of the workforce earned their livelihood from farming and 80% of the population lived in rural communities. The insufficient number of draft animals used to cultivate agricultural land, the existence of millions of acres of uncultivated land and the inadequacy of agricultural production made mechanization in agriculture imperative. In this study, we examined Turhan’s field research from his own era to foster the development of Turkish agriculture. The qualities of the suggestions for the agricultural problems of the relevant period are valuable enough to shed light on the future. This study underscores the need for modernizing Turkish agriculture by utilising Turhan’s suggestions, revealing a convergence of past traces and future expectations.