Mind Control ’den Telegram’a: Bir Komplo Söyleminin Yerelleşme Dinamikleri
From Mind Control to Telegram: The Localization Dynamics of a Conspiracy Discourse
Yazar: Durmaz, İlker Yasin
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 79 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Turkish Political Life ; Türk Siyasal Hayatı ; brainwashing,mind control,conspiracy theories,radicalization,Islamism ; Beyin yıkama,Zihin kontrolü,Komplo teorisi,İslamcılık,Radikalleşme

Bu çalışma, beyin yıkama ve zihin kontrolüne ilişkin komplo söylemlerinin yerelleşme dinamiklerini Türkiye’deki “telegram” komplo söylemi üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Bu söyleme göre, telegram kurgusal bir zihin kontrol cihazının adıdır ve Türkiye’de politik amaçlar ile sıklıkla kullanılmaktadır. Telegram komplo söylemi, Salih Mirzabeyoğlu özelinde İBDA/C grubunun politik çerçeveleme aracı olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışma bu politik aracı, grubun dergilerinden olan Baran, Akademya, Beklenen Yeni Nizam ve Aylık dergilerindeki telegram tartışmaları ekseninde ele almaktadır. Dergilerdeki komplocu söylemi eleştirel bir biçimde değerlendiren çalışma, söylemin politik alana devşirilmesinin nasıl ve hangi bağlamlarda gerçekleştiğini değerlendirmektedir. Söylemin yerelleşmesi sürecinde Amerikan politik düşüncesindeki küresel aktörler yerel temsilcilere dönüşmüş, şeytani misyonlar Komünistlerden Kemalistlere ya da ılımlı İslamcılara devredilmiştir. Telegram komplo söyleminin yerelleşmesi aynı zamanda Türkiye’deki İslamcılığın politik sınırlarına ilişkin veriler de sunmaktadır. Tarihsel olarak kurulmuş İslamcı/laik, dindar/seküler ayrımları telegram komplo söyleminin en önemli temalarından birisini oluşturmakta ve söylem aracılığıyla yeniden üretilmektedir. Bu bağlamda çalışma, ulusal ve uluslararası politik olayları anlama ve yorumlama biçimleri ile komplo söyleminin oluşturduğu evrenlerin özdeşlik zeminine işaret etmekte ve onun yeniden üretilme safhalarını telegram komplo söylemi aracılığıyla soruşturmaktadır.

This study aims to examine the localization dynamics of discourses related to brainwashing and mind control through the “telegram” conspiracy discourse in Turkey. According to this discourse, telegram is the name of a mind control device and is often used for political purposes in Turkey. The Telegram conspiracy discourse appears as a political framing tool of the IBDA/C group commencing from the Salih Mirzabeyoglu case. This political framing is formed by the localization of international conspiracy discourses in various contexts. Global actors in American political thought have turned into local representatives, satanic missions have been transferred from Communists to Kemalists or moderate Islamists. The localization of the discourse also provides insights on the political boundaries of Islamism. Islamist/secular, religious/secular dichotomies that are historically proposed are reproduced through this conspiracy theory. The conspiracy discourse also constitutes one of the sources of the group's radicalism. This study points out the identical ground, which is establised by the ways of understanding and interpreting political events and the universe created by the conspiracy discourse. It also investigates its reproduction process.