TAB'Î MUSTAFA EFENDİ'NİN YÜRÜK SEMÂÎ'LERİNİN FORM ANALİZİ
TAB'Î MUSTAFA EFENDİ'NİN YÜRÜK SEMÂÎ'LERİNİN FORM ANALİZİ
Yazar: Türkel Oter, Serda; Benli, Eray
Dergi: Akademik Sanat, Vol. 5 No. 9, 2019
Anahtar kelimeler: Klâsik Türk Mûsikîsi,Yürük Semâî,form,analiz,güfte,ezgi

KlâsikTürk Mûsikîsi’nin çağlardan beri devam eden gelişimi doğrultusundaki sürece vebugün bizlere bıraktığı mirasa bakılacak olursa gerek makam, gerek usûl, gerekform, gerekse eser çeşitliliği açısından kültür hazinemizi oluşturan en önemliyapı taşlarından biri olduğu kanısına varmak güç olmayacaktır. Bu hazine,geçmişten yadigâr kalması münasebetiyle korumak yükümlülüğü taşıdığımız adetaasırlık bir ağaç durumundadır. Kökleri asırlar öncesinde oluşmaya başlamış;ezgi, usûl ve güfte unsurlarının birbirleriyle olan münasebetleri doğrultusundaher türlü sosyal olgunun tesiri ile gövdesi bir forma kavuşmuş; nihayetindeortaya çıkan eserler de ağacın taç kısmını oluşturmuştur. Bir başka deyişle budeğişken etkenlerin belirlediği rota; mûsikîmizin sözlü-sözsüz, dinî-din dışımûsikî olarak iki şekilde tanımlayabileceğimiz ana formlarının alt bölümlereayrılmasında etken olmuştur.Buaraştırmada; bestekârlarımız tarafından rağbet görmüş olması ve örneklerininüzerinde araştırma yapmaya değer nicelikte olması bakımından önem arz edenYürük Semâî formu, bestekârlarımızdan Tab’î Mustafa Efendi’ye ait örnekleriüzerinden analiz edilmiştir. Bu analiz gerekliliği de eldeki kaynaklardaformlar hakkında yapılmış çalışmaların hep ezgi unsurunun dikkate alınarakyapılmış olması, sözlü gelenek üzerine kurulmuş olan mûsikîmizin temelindekisöz unsurunun göz ardı edilmiş olmasından doğmuştur.Yapılananalizde Doç Dr. Serda Türkel OTER’in önerdiği, mevcut kaynaklarda var olananaliz yöntemlerinin geliştirilmesi ve güfte unsurunun ön planda tutulmasıesasına dayalı bir yöntem kullanılmıştır.

KlâsikTürk Mûsikîsi’nin çağlardan beri devam eden gelişimi doğrultusundaki sürece vebugün bizlere bıraktığı mirasa bakılacak olursa gerek makam, gerek usûl, gerekform, gerekse eser çeşitliliği açısından kültür hazinemizi oluşturan en önemliyapı taşlarından biri olduğu kanısına varmak güç olmayacaktır. Bu hazine,geçmişten yadigâr kalması münasebetiyle korumak yükümlülüğü taşıdığımız adetaasırlık bir ağaç durumundadır. Kökleri asırlar öncesinde oluşmaya başlamış;ezgi, usûl ve güfte unsurlarının birbirleriyle olan münasebetleri doğrultusundaher türlü sosyal olgunun tesiri ile gövdesi bir forma kavuşmuş; nihayetindeortaya çıkan eserler de ağacın taç kısmını oluşturmuştur. Bir başka deyişle budeğişken etkenlerin belirlediği rota; mûsikîmizin sözlü-sözsüz, dinî-din dışımûsikî olarak iki şekilde tanımlayabileceğimiz ana formlarının alt bölümlereayrılmasında etken olmuştur.Buaraştırmada; bestekârlarımız tarafından rağbet görmüş olması ve örneklerininüzerinde araştırma yapmaya değer nicelikte olması bakımından önem arz edenYürük Semâî formu, bestekârlarımızdan Tab’î Mustafa Efendi’ye ait örnekleriüzerinden analiz edilmiştir. Bu analiz gerekliliği de eldeki kaynaklardaformlar hakkında yapılmış çalışmaların hep ezgi unsurunun dikkate alınarakyapılmış olması, sözlü gelenek üzerine kurulmuş olan mûsikîmizin temelindekisöz unsurunun göz ardı edilmiş olmasından doğmuştur.Yapılananalizde Doç Dr. Serda Türkel OTER’in önerdiği, mevcut kaynaklarda var olananaliz yöntemlerinin geliştirilmesi ve güfte unsurunun ön planda tutulmasıesasına dayalı bir yöntem kullanılmıştır.