Turunçgil bahçelerinde kullanılan bazı ilaçların yaprakbiti parazitoitlerinden Lysiphlebus confusus Tremlay & Eady, Lysiphlebus fabarum (Marshall) ve Lysiphlebus testaceipes (Cresson) (Hymenoptera: Braconidae)’e karşı etkileri
Side effect of some insecticide used in citrus orchard on aphid parasitoid, Lysiphlebus confusus Tremlay and Eady, Lysiphlebus fabarum (Marshall), and Lysiphlebus testaceipes (Cresson) (Hymenoptera: Braconidae)
Yazar: Satar, Serdar; Karacaoğlu, Mehmet; Satar, Gül
Dergi: Türkiye Entomoloji Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Lysiphlebus fabarum, Lysiphlebus confusus, Lysiphlebus testaceipes, yan etki, insektisitler ; Lysiphlebus fabarum,Lysiphlebus confusus,Lysiphlebus testaceipes,side effect,Insecticides

Turunçgil bahçelerinde sık kullanılan insektisidlerden spirotetramat, pyriproxyfen, spinosad, chlorpyrifos- ethyl 480, parafinik mineral yağ ve mineral yağ gibi ilaçların laboratuvar koşullarında Lysiphlebus confusus Treamlay & Eady, L. fabarum (Marshall) ve L. testaceipes (Cresson)’in pupa ve erginlerine etkileri IOBC/WPRS standartlarına göre araştırılmıştır. Pupa dönemleri için daldırma, ergin dönemleri için ise kuru film yöntemi parzitoitlerin yaşam oranı ve üreme kapasitesi üzerine insektisidlerin potansiyel etkileri değerlendirilmek için kullanılmıştır. Lysiphlebus confusus, L. fabarum ve L. testaceipes’in pupa ve erginlerine ilaçların etkisi ile ilgili çalışmalar sonucunda, chlorpyrifos- ethyl 480, parafinik mineral yağ ve mineral yağın her üç parazitoitin pupa ve erginlerine IOBC’nin sınıf değerlerine göre çok etkili ve orta derecede etkili olduğu belirlenmiştir. Spinosad bu her üç türün pupalarına etkisiz, erginlerine ise çok ve orta derecede etkili olmuştur. Spirotetramat ve pyriproxyfe’nin etkisi ise diğer ilaçlara göre daha düşük olmuş ve her üç türün pupalarına etkisiz, erginlerine ise etkisiz ve az etkili olduğu belirlenmiştir. Chlorpyrifos- ethyl 480, parafinik mineral yağ ve mineral yağ ile pupa döneminde ilaçlanmış olan bireylerden canlı kalanlar da yumurta bırakmazken, spirotetramat, pyriproxyfen, spinosad ile ilaçlanmış bireylerden canlı kalanlar kontrol grubundakiler kadar yumurta bırakmışlardır. Spirotetramat ve pyriproxyfen ile ilaçlanan bireyler kontrol grubundakiler kadar yumurta bırakmışlardır

The side effects of the most common used insecticides in citrus orchards such as spirotetramat, pyriproxyfen, spinosad, chlorpyrifos-ethyl 480, paraffinic mineral oil and mineral oil on pupa and adult stages of Lysiphlebus confusus Tremlay and Eady, L. fabarum (Marshall) and L. testaceipes (Cresson) were evaluated under guidelines of IOBC/WPRS. Contact toxicity on adult parasitoids and dipping method for pupal stage of parasitoids were used to evaluate potential adverse effects of insecticides on the survival and the reproductive capacity of the parasitoid. According to result of these study, chlorpyrifos-ethyl 480, paraffinic mineral oil and mineral oil are harmful and moderately harmful on pupa and adult stages of all three species according to IOBS classification. Spinosad is harmless on pupa stages, harmful and moderately harmful on adult stages of three species. Effect of spirotetramat and pyriproxyfen are lesser than other insecticides and harmless on pupa, harmless and slightly harmless on adult of three species. While the parasitoids exposed to Chlorpyrifos-ethyl 480, paraffinic mineral oil and mineral oil at pupa stages didn’t laid eggs, the parasitoids exposed to spirotetramat, pyriproxyfen, spinosad laid eggs as control groups.. Adult parasitoids subjected to spirotetramat and pyriproxyfen laid eggs as control groups.