Ege ve Doğu Marmara Bölgesi Ayva Plantasyonlarında Ateş Yanıklığı Hastalığının Değerlendirilmesi
Ege ve Doğu Marmara Bölgesi Ayva Plantasyonlarında Ateş Yanıklığı Hastalığının Değerlendirilmesi
Yazar: Şahin, Müge; Mısırlı, Adalet; Özaktan, Hatice
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Cydonia oblonga Mill,Erwinia amylovora Burrill,hastalık oranı,hastalık şiddeti,hastalık yaygınlığı.

ÖZ: Ayva üretiminin yoğun olarak yapıldığı yörelerde hastalığınyaygınlık oranının belirlenmesi, mücadele açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, İzmir, Manisa, Bursa, Sakarya ve Denizli illerinde2015 yılında yürütülen çalışmada, hastalık şiddeti, oranı ile hastalığınyaygınlık oranının belirlenmesi ve ayva plantasyonlarından izole edilen E. amylovora izolatlarının klasik vemoleküler yöntemler ile kesin tanılamasının yapılarak virülensi yüksekizolatların saptanması amaçlanmıştır. Surveylerde ortalama 50.000 ağacın yer aldığı, 1.000 dekar ayva bahçesitaranmış ve survey alanında ortalama hastalık oranı % 4,24 olarakbelirlenmiştir. İl bazında, bu oran; İzmir’de % 0,54; Manisa’da % 0,65; Bursa’da% 2,85; Sakarya’da % 2,95 ve Denizli’de % 5,90 olarak tespit edilmiştir.Hastalığın yaygınlık oranı ise İzmir’de % 37,50; Manisa’da % 100; Bursa’da %28,50; Sakarya’da % 44,44 ve Denizli’de % 24,30 olarak belirlenmiştir. Şiddetli epidemi görülen bahçelerden alınanhastalıklı bitki örneklerinde yapılan klasik ve moleküler tanılama testlerisonucunda klasik tanılamada E. amylovoraolduğu belirlenen izolatlardan bir tanesinin, moleküler tanılamada istenilenuzunlukta bant vermemesi, ateş yanıklığı hastalığına benzer belirti gösterenbakteriyel kanser ve yanıklık etmeni Pseudomonassyringae pv. syringae gibifarklı bakteriyel etmenlerin de ayva plantasyonlarında bulunduğunu göstermiş veyapılan tanılama çalışmalarının moleküler yöntemlerle desteklenmesigerekliliğini ön plana çıkarmıştır. İzolatların hastalık şiddeti % 0-83,33 arasında değişim göstermiştir. Bununlabirlikte, 211, 217 ve 223 no’lu izolatlar % 83,33 hastalık şiddeti ve E. amylovora için karakteristik olanbakteriyel eksudat oluşumu ile öne çıkmıştır. Üreticilerle yapılan görüşmeler sonucunda,hastalığın bazı bölgelere budama uygulamalarıyla giriş yaptığı ve hızla yayılımgösterdiği tespit edilmiştir. Bursa’da “Eşme”, Sakarya’da “Limon”, Denizli’deher iki çeşidinde yaygın olarak yetiştirildiği, “Ege 22” çeşidinin, iseİzmir’de son yıllarda önem kazandığı ve hastalık şiddetinin diğer çeşitlere göre daha düşük olduğu gözlemlenmiştir.Araştırma bulguları sonucunda, duyarlı çeşitlerin yetiştirildiği bölgelerde,hastalık şiddeti ve oranının daha yüksek olduğu kanısına varılmıştır. Yeni plantasyonların tolerant çeşitlerle tesisedilmesine özen gösterilmesi, budama araç gereçlerinin çok iyi dezenfekteedilmesi ve budanan hastalıklı sürgünlerin imha edilmesi gibi kültürelönlemlerle hastalığa karşı mücadele edilmesi gerekmektedir.

ÖZ: Ayva üretiminin yoğun olarak yapıldığı yörelerde hastalığınyaygınlık oranının belirlenmesi, mücadele açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, İzmir, Manisa, Bursa, Sakarya ve Denizli illerinde2015 yılında yürütülen çalışmada, hastalık şiddeti, oranı ile hastalığınyaygınlık oranının belirlenmesi ve ayva plantasyonlarından izole edilen E. amylovora izolatlarının klasik vemoleküler yöntemler ile kesin tanılamasının yapılarak virülensi yüksekizolatların saptanması amaçlanmıştır. Surveylerde ortalama 50.000 ağacın yer aldığı, 1.000 dekar ayva bahçesitaranmış ve survey alanında ortalama hastalık oranı % 4,24 olarakbelirlenmiştir. İl bazında, bu oran; İzmir’de % 0,54; Manisa’da % 0,65; Bursa’da% 2,85; Sakarya’da % 2,95 ve Denizli’de % 5,90 olarak tespit edilmiştir.Hastalığın yaygınlık oranı ise İzmir’de % 37,50; Manisa’da % 100; Bursa’da %28,50; Sakarya’da % 44,44 ve Denizli’de % 24,30 olarak belirlenmiştir. Şiddetli epidemi görülen bahçelerden alınanhastalıklı bitki örneklerinde yapılan klasik ve moleküler tanılama testlerisonucunda klasik tanılamada E. amylovoraolduğu belirlenen izolatlardan bir tanesinin, moleküler tanılamada istenilenuzunlukta bant vermemesi, ateş yanıklığı hastalığına benzer belirti gösterenbakteriyel kanser ve yanıklık etmeni Pseudomonassyringae pv. syringae gibifarklı bakteriyel etmenlerin de ayva plantasyonlarında bulunduğunu göstermiş veyapılan tanılama çalışmalarının moleküler yöntemlerle desteklenmesigerekliliğini ön plana çıkarmıştır. İzolatların hastalık şiddeti % 0-83,33 arasında değişim göstermiştir. Bununlabirlikte, 211, 217 ve 223 no’lu izolatlar % 83,33 hastalık şiddeti ve E. amylovora için karakteristik olanbakteriyel eksudat oluşumu ile öne çıkmıştır. Üreticilerle yapılan görüşmeler sonucunda,hastalığın bazı bölgelere budama uygulamalarıyla giriş yaptığı ve hızla yayılımgösterdiği tespit edilmiştir. Bursa’da “Eşme”, Sakarya’da “Limon”, Denizli’deher iki çeşidinde yaygın olarak yetiştirildiği, “Ege 22” çeşidinin, iseİzmir’de son yıllarda önem kazandığı ve hastalık şiddetinin diğer çeşitlere göre daha düşük olduğu gözlemlenmiştir.Araştırma bulguları sonucunda, duyarlı çeşitlerin yetiştirildiği bölgelerde,hastalık şiddeti ve oranının daha yüksek olduğu kanısına varılmıştır. Yeni plantasyonların tolerant çeşitlerle tesisedilmesine özen gösterilmesi, budama araç gereçlerinin çok iyi dezenfekteedilmesi ve budanan hastalıklı sürgünlerin imha edilmesi gibi kültürelönlemlerle hastalığa karşı mücadele edilmesi gerekmektedir.