Bir Hulasa Denemesi: Cevrî ve Selîmnâme’si
An Attempt of Abridgement: Cevri’s Selimname
Yazar: Atik, Arzu
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 8, 2015
Anahtar kelimeler: Cevrî, Selimname, Şükrî, recreate/rewrite. ; Cevrî, Selimname, Şükrî, ihya/yeniden yazım.

Cevrî İbrahim Çelebi 17. yüzyılda yaşamış önemli şahsiyetlerden  biridir. Gençliğinde iyi bir tahsil gören  Cevrî’nin günümüze ulaşan yazılarından usta bir talik  kırması hattatı olduğu anlaşılmaktadır. Bir süre divan  kâtipliği yaptıktan sonra geçimini kitap istinsah ederek  sağlamıştır. Cevrî’nin Selimname’si, divanı, Hakanî’nin  Hilye’sinin etkisiyle yazılmış Hilye-i çehar-yar-ı güzin’i,  Hall-i tahkikat’ı, Aynu’l-füyuz’u, Nazm-ı niyaz’ı, Yazıcı  Salih&apos;in Şemsiyye&apos;sinin yeniden kaleme alınmasından  meydana gelmiş Melhame’si vardır. Eserleri arasında en  dikkat çekici olanlardan birisi Şükrî’nin Selimname’sini  aynı adla yeniden ele aldığı eseridir. Şükrî, Selimname’sini  ilk önce Şehsüvaroğlu Ali Bey’in anlattıkları ve kendi  gözlemleriyle kaleme almış; ama Şehsüvaroğlu’nun  katledilmesinden sonra yerine getirilen Koçi bin Halil’in  hizmetinde çalışmaya başlayan Şükrî, Selimname’yi Koçi  Bey’e okumuş, eser yanlışlıklarla dolu olduğu gerekçesiyle  beğenilmeyince şair, Koçi Bey’in anlattıklarına göre eserini  930/1523-1524 yılında yeniden tertip etmiştir. Bu makalede  öncelikle bir tür olarak “Selimname”den, Şükrî ve  eserinin yazım sürecinden kısaca bahsedilecektir. Ardından  Cevrî ve eserleri hakkında bilgi verilerek Cevrî’nin  Selimname’nin ihyası/tashihi için yazdığı mukaddimede  eserin yeniden yazım sürecini nasıl anlattığı incelenip  kullandığı ibarelerin/terminolojinin altı çizilecektir.  Makalede bir sonuca varmaktan ziyade bu mukaddime  üzerinden bazı kavramların tartışmaya açılması amaçlanmaktadır.  Eserin Cevrî tarafından tekrar ele alınmasıyla  Selimname’de nasıl bir değişikliğin meydana geldiği ve bu  tür eserlerin adlandırılma, sınıflandırılma problemi  üzerinde durulmaya çalışılacaktır.

Cevrî İbrahim Çelebi is a famous poet of the 17th century.  Cevrî was well educated person and he was also a  important “talik” calligrapher. He earned his living by  calligraphy. He also had important works. His works are  Selimname, Divan, Hilye-i çehar yar-ı güzin that is  written by influence of Hakanî’s Hilye, Hall-i tahkikat,  Aynu’l-füyuz’u, Nazm-ı niyaz, Melhame that is written  by rewriting or recreating of Yazıcı Salih’s Melhame.  Selimname is one of his well-known works, coming out  with the same title based on Şükrî’s Selimname. Şükrî  wrote his work twice. First, he wrote his work by the  words of Şehsüvaroğlu Ali Bey and his own observation.  Second, after the death of Ali Bey, Koçi Bey asked Şükrî to  rewrite content of this work. This paper will focus firstly  on selimname as a literary genre in Turkish tradition,  touching upon Şükrî’s Selimname as well. Then it will  examine Cevrî’s work, especially his introduction where  he talks about his intention to recreate (ihya) Şükrî’s  Selimname with a special focus on phrases and terminology  Cevrî used. My main intention is to put certain  concepts into discussion and to examine possible changes  that may appear as a result of Cevrî’s intention of  recreating Şükrî’s Selimname.