ÇAĞDAŞ SİYASET FELSEFESİNDE HAYVAN HAKLARI TARTIŞMALARI ÜZERİNE BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ
MAIN DEBATES ON ANIMAL RIGHTS IN CONTEMPORARY POLITICAL PHILOSOPHY: A LITERATURE REVIEW
Yazar: Kanatlı, Mehmet
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 9 No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Peter Singer,Tom Regan,Rosalind Hursthouse,David DeGrazia,Donaldson and Kymlicka. ; Peter Singer;,Tom Regan,Rosalind Hursthouse,David DeGrazia,Sue Donaldson ve Will Kymlicka

Hayvan refahı meselesi yaklaşık son elli yıldır siyaset felsefesinde teorik tartışmaların merkezinde yer almaktadır. Hayvanların refahının yükseltilmesinin hayvanların ahlaki bir statüye sahip olup olmadıkları üzerinden şekilleneceğini iddia eden teorik tartışmaların çözmeye çalıştıkları temel husus; kabaca “Dekartçı İkilik”ten kaynaklı insan merkezli bakış açısının nasıl çözülebileceğidir. Çağdaş siyasal kuramda bu doğrultuda geliştirilen beş temel teorik yaklaşım vardır: Peter Singer’ın fayda temelli yaklaşımı, Tom Regan’ın hak temelli yaklaşımı, Rosalind Hursthouse’un erdem temelli yaklaşımı, David DeGrazia’nın sezgi temelli yaklaşımı ve son olarak da SueDonaldson ve WillKymlicka’nın vatandaşlık temelli yaklaşımı. Tüm yaklaşımlar kendi içerisinde farklılıklar barındırmaktadır. Fakat tüm yaklaşımlarda ortak nokta, günümüzde hayvan refahını artırıcı yönde teorik tartışmalar ve pratik açılımlar geliştirmektir. Türkçe literatüre bakıldığında ise her ne kadar bazı hayvan refahı teorisyenlerinin yapıtları Türkçe diline çevrilmişse de; bu teorilerde ileri sürülen argümanların temel özelliklerini açıklayan karşılaştırmalı bir çalışma yapılmamıştır. Bu bağlamda, bu çalışmanın temel amacı literatürde yer alan bu yöndeki eksikliği gidermeye katkıda bulunmaktır. Çalışmada izlenen yöntem, konuyla ilgili teorisyenlerin öne sürdükleri argümanları birincil kaynaktan okuyarak bir tür literatür incelemesinden oluşmaktadır. Çalışmada ulaşılan temel bulgu ise şudur: Her bir teorisyen birbirinden farklı açılımlar geliştirmiş olsa da her birinin temel amacı hayvan refahının iyileştirilmesi için “Kartezyen İkilik” ten kaynaklı engellerin aşılması ve hayvanlara da tıpkı insanlar gibi ahlaki bir statünün verilmesi gerektiğinin elzem olduğunu ileri sürmektir.

The issue of animal welfare has been forefront in theoretical debates in contemporary political philosophy for the nearly fifty years. The theories claiming that improving animal welfare is conditioned on whether animals have moral status or not argues, in short, that animal welfare can be achieved once Cartesian duality is transcended. In this sense, there are five different theories in the literature: Peter Singer’s utility-based approach, Tom Regan’s right-based approach, Rosalind Hursthouse’s virtue-based approach, David DeGrazia’s intuition-based approach, and Sue Donaldson and Will Kymlicka’s citizenship-based approach. All of them are different from one another. However, their common point is that they have developed theoretical and practical initiatives to increase animal welfare. Although the masterpieces of some animal welfarist theoretician have been translated into Turkish, there is not a comprehensive work that explains main hypotheses put forward in these theories and compares their similarities and differences in the Turkish literature. In this sense, the main aim of this study is to bridge this gap in the literature. The method used in the study is to discuss theoreticians’ arguments on the subject through primary sources. The main finding of the study is that: Although each theorist develops different perspectives on animal issue, they all agree with the idea that it is essential to overcome the obstacles stemming from “Cartesian Duality” for the improvement of animal welfare and to give animals a moral status just like human beings.