hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Bilgisayar Değiştirme Kararları için Bir Karar Destek Sisteminin Geliştirilmesi
Development of a Decision Support System for Computer Replacement Decisions
Yazar: Yorulmaz, Muhammet; İç, Yusuf Tansel; Seyrek, Akif
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; hardware components,decision support system,replacement decision,multi-criteria decision making,TOPSIS ; donanım bileşenleri,karar destek sistemi,değiştirme kararı,çok ölçütlü karar verme,TOPSIS

Günümüzde bilgisayarlar, kurumlarda ve evlerde yoğun olarakkullanılmaktadır. Ekonomik ömürlerin sonunda bilgisayarlar yenileriyledeğiştirilmelidir. Kurumlardaki bilgisayar değiştirme sürecinde, donanımbileşenleri ile ilgili ayrıntılı değerlendirmeler yapılmalıdır. Donanımbileşenleri, işleme kapasitelerine göre sıralanmalı ve değiştirme kararı içinyönetim bilgi sistemi raporu olarak yöneticilere sunulmalıdır. Bu çalışmada,bilgisayar sistemlerinin donanım özelliklerini izlemek ve sıralamak için birkarar destek sistemi (KDS) geliştirilmiştir. Geliştirilen KDS'de, çok ölçütlübir karar verme modeli olarak İdeal Çözüm ile Benzerliklerine Göre TercihlerinSıralanma Tekniği (TOPSIS) yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen KDS sayesinde,yöneticilerin bireysel kullanıcılar için bilgisayar sistemlerini izlemesi vederecelendirmesi kolaylaştırılmıştır. Geliştirilen KDS, Türkiye’de Ankarailinde 125 çalışanı olan bir mühendislik fakültesinde bilgisayarları sıralamakiçin uygulanmıştır.

Nowadays, computers are extensively used in institutions and homes. Atthe end of the economic life cycles, computers should be replaced with newones. In the computer replacement process at organizations, detailedevaluations about the hardware components should be carried on. Hardwarecomponents must be sorted according to their processing capacities and theyshould be presented to the managers as a management information system’s reportto make a replacement decision. In this study, a decision support system (DSS)has been developed to monitor of the hardware specifications of the computersystems. In the developed DSS, Technique for Order Preference by Similarity toIdeal Solution (TOPSIS) method is used as a multi-criteria decision making model.Thanks to the developed DSS, it is facilitated for managers to ranking of thecomputer systems for individual users. The developed DSS is applied to rank thecomputers for 125 employees in a faculty of engineering located in Ankara,Turkey.
Blok Zinciri Teknolojisi
Blockchain Technology
Yazar: Ünal, Gökhan; Uluyol, Çelebi
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; blockchain,database,security,database security ; Blok zinciri,Veritabanı,Güvenlik,Veritabanı güvenliği

Günümüzde sosyal medya, bankacılık uygulamaları ve gelişmekte olan diğer teknolojiler cihazların büyük miktarda veri üretmesine neden olmaktadır. Bu verilerin kontrol, yönetim, bakım süreçleri ve güvenli bir şekilde paylaşılması gün geçtikçe daha da önem kazanmaktadır. Finans sektörünün liderliğinde veri depolama ve veri yönetim arayışlarına her geçen gün yeni bir bakış açısı veya teknoloji eklenmektedir.  Bunun son ve en popüler örneklerinden biri Blok zinciri (Blockchain) teknolojisidir. Kripto para birimi Bitcoin’le en popüler zamanına ulaşan Blok zinciri teknolojisinin sadece bir sanal para birimi teknolojisi olmadığı açıktır. Bu araştırma Blok zinciri teknolojisini derinlemesine ele almakta, çeşitleri, mimarisi, çalışma prensibi, kullanım alanlarını inceleyerek bu teknolojiyi çeşitli kriterler açısından geleneksel veritabanı yönetim sistemleri ile karşılaştırmaktadır. Araştırma sonuçları merkezi yapıyı sonlandıran ve güvenliği ön planda tutan bu teknolojiye hızlı bir şekilde adapte olunması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Social media, banking applications, and other emerging technologies cause devices to produce large amounts of data. Moreover, the control, management, maintenance and security of data becomes vital. A new perspective/technology is being added to the search for data storage and data management under the leadership of the finance sector.  In this sense, Blockchain technology is often mentioned. It is clear that Blockchain technology, which reaches its most popular time with Bitcoin, is not just a virtual currency technology. This research examines the Blockchain technology in depth, examines its types, architecture, working principle, usage areas and compares this technology with traditional database management systems for various variables. The results of the research show that the technology should be adapted quickly to the central structure and to keep the security in the forefront.
Android Platformunda Kötücül Yazılım Tespiti: Literatür İncelemesi
Malware Detection on Android Platform: A Literature Review
Yazar: Peynirci, Gökçer; Eminağaoğlu, Mete
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; Android,kötücül yazılım tespiti,yapay öğrenme,veri madenciliği,öznitelik seçimi ; Android,malware detection,machine learning,data mining,feature selection

Kötücül yazılımların tespiti Windows, Mac, Linux gibi geniş kitlelerin kullandığı işletim sistemleri de dahil olmak üzere, platformdan bağımsız bir biçimde karşımıza çıkmaktadır. Android işletim sistemi, akıllı telefonlarda pazar payı liderliği ve açık kaynaklı yapısıyla kötücül yazılımların birincil hedefi haline gelmiştir. Bunun sonucu olarak da bilişim suçlularının günümüzde öncelikli hedefi olan bu platform, aynı zamanda yeni güvenlik yöntemleri ve teknikleri tasarlayıp yeterliliklerini ölçmek isteyen araştırmacılar için de en öncelikli ortamlardan birini oluşturmaktadır. Olabildiğince fazla sayıda ve güncel çalışmaların incelenmesinin amaçlandığı bu literatür taramasında, Android işletim sistemini hedef alan kötücül yazılımların, yapay öğrenme teknikleri ve yaklaşımları kullanılarak tespit edilmesi konuları kapsanmıştır. Bu alandaki bilimsel araştırmalar mevcut literatürden derlenerek ilgili çalışmalarda kullanılan veya kullanılması önerilen tasarım, yöntem ve uygulamalar özet bir biçimde anlatılmıştır.

The problem of malware detection, irrespective of the platform of choice, affects nearly all operating systems, including the ones with large user bases such as Windows, Mac, and Linux. A significantly larger market share in the smartphone market compared to even its greatest rival and its open source architecture has made Android operating system the prime target for malware-related threats and cyber-attacks. Therefore, Android became the primary platform for designing and measuring the effectiveness of new approaches and methodologies for malware detection. This literature review focuses on the topic of detection of malware on Android platform by utilizing machine learning techniques and approaches. An extensive collection of the scientific studies on the given topic was collected and the design, the methodology and the real-world applications proposed or implemented by them are described in a short and concise manner.
Bolu İlindeki Hemşirelerin Hemşirelik Bilişimine Bakış Açılarının İncelenmesi
Investigation of Nurses’ Views on Nursing Informatics in Bolu Province
Yazar: Yiğit, Ümmühan; İlçe, Arzu
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; health informatics,nursing,nursing informatics ; Hemşirelik,Hemşirelik bilişimi,Sağlık bilişimi

Hemşirelik bilişimi, bilişim teknolojilerinin insanların, toplum ve ailelerin sağlığını geliştirmek amacıyla hemşirelik bilimiyle birleştirilmesidir. Bu çalışma, hemşirelerin hemşirelik bilişimine karşı bakış açılarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Bolu il merkezindeki hastanelerde çalışan hemşirelerle oluşturmuştur. Veriler mayıs-temmuz 2015 tarihleri arasında, hemşirelerin tanıtıcı bilgileri ve konu ile ilgili literatür doğrultusunda oluşturulan veri toplama formu aracılığıyla yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Veriler bir istatistik programında kodlanarak sayı, yüzde ve Ki-Kare testleri ile istatistiksel değerlendirme gerçekleştirildi. Hemşireler, hemşirelikte bilgisayar kullanımının hastaneler arası veri paylaşımını kolaylaştırarak sağlık bakım ekibi arasındaki iletişimi kolaylaştırdığını ifade etmektedirler. Bunun yanında bilgisayara girilen verilerin hemşirelik araştırmaları için veri tabanı olacağı ve hemşirelik kayıtlarının sistematik ve düzenli olmasını sağladıkları görüldü. Hemşirelerin hemşirelik bilişimi hakkında pek çok olumlu ifadesi olmasına karşın iş yükünü artıracağı, hemşirelik verilerinin bilişime uygun olmadığını ve hasta mahremiyetini tehdit edeceğini de bildirdiler.

Nursing informatics is the integration of information technologies with nursing science to improve the health of people, society and families. The aim of this study was to determine the perspectives of nurses working in Bolu province against nursing informatics. The sample of the study was composed of nurses working in hospitals in the city center of Bolu.The data were collected through face-to-face interview technique through the data collection form of the nurses from May to July 2015. The data were coded in a statistical program and statistical evaluation was carried out by number, percentage and Chi-Square tests. Nurses think that computer use in nursing facilitates communication between health care teams by facilitating data sharing between hospitals. In addition, it was observed that the data entered into the computer would be a database for nursing research and that the nursing records were systematic and regular. Although nurses had many positive expressions about nursing informatics, they stated that nursing data would not be suitable for cognition and would threaten patient privacy.
Sigorta Sektöründe Sahte Hasarların Tahmini İçin Geliştirilen Makine Öğrenmesi Modellerinin Kıyaslanması
Comparison of Machine Learning Models for Predict Fraudulent Claims in Insurance Sector
Yazar: Şahin, Özgür Erkut; Ayvaz, Serkan; Çalımfidan, Engin
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; Sigorta sektörü,Kasko Sigortası,Suistimal Tespiti,Sahte Hasar Tahmini,Veri Analizi,Makine öğrenmesi,Yapay Sinir ağları ; Insurance Sector,automobile insurance,fraud detection,fraud prediction,data analysis,machine learning,artifical neural network

Araştırmanın amacı, sigorta sektöründe kasko sigortası için sahte hasarların tespitinde hasar dosyası incelemelerine yardımcı olabilecek makine öğrenmesi modelleri geliştirmektir. Bu çalışmada özel bir sigorta şirketinin kasko sigortasına ait hasar verileri kullanılmıştır. Model oluşturulmasında k-en yakın komşuluk, karar ağaçları, lojistik regresyon, yapay sinir ağ algoritmaları denenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda makine öğrenimi yöntemlerinin kullanımının suistimali hasarların tespiti için hasar ekiplerine ve sigorta şirketlerine yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

The aim of this research is to develop machine learning models that can assist in the investigation of automobile insurance claims by detecting counterfeit damages filed in the insurance industry. In this study, automobile insurance claims data belonging to a private insurance company is used for analysis. The k-nearest neighborhood, decision trees, logistic regression, and artificial neural network algorithms have been explored in data modeling. Based on the research results, it is observed that the use of machine learning methods can help claims investigation teams and insurance companies to detect fraudulent activities.
Retinal Görüntülerde Eksuda Lezyonlarının Tespiti Üzerine Bir Çalışma
A Study On The Detection Of Exudate Lesions In Retinal Fundus Images
Yazar: Atila, Ümit; Akyol, Kemal; Sabaz, Furkan
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; diabetic retinopathy,exudate,hard exudate,soft exudate,jaccard index,machine learning ; diyabetik retinopati,eksuda,sert eksuda,soft eksuda,jaccard indeksi,makine öğrenmesi

Göz yapısını etkileyen bir hastalık olarak bilinen şeker hastalığı gözün çalışmasını etkiler ve görme kaybına neden olur. Diyabetik retinopati hastalarının şeker seviyesindeki aşırı artışa bağlı olarak bu hastaların retinalarında çeşitli lezyonlar oluşur. Bu lezyonların otomatik tespiti bu hastalığın erken teşhisi için önemli bir unsurdur. Bu çalışmada, diyabetik retinopati hastalarının retinalarındaki eksuda lezyonlarını otomatik olarak tespit eden bir metot önerilmektedir. Bu metot SURF anahtar nokta algoritması ile özellik çıkartımı ve sonrasında Destek Vektör Makineleri, Çok Katmanlı Algılayıcı ve Rasgele Orman algoritmalarıyla lezyonların tespitini içermektedir. Önerilen yöntemin performansı DIARETDB0 ve DIARETDB1 veri tabanları üzerinde gözlemlenmiştir. Her iki veri tabanı içinde sırasıyla %95,8 ve %92,4 doğrulukla Rasgele Orman algoritması en başarılı sonuçları vermiştir. Bu algoritma ile tespit edilen eksuda lezyonları, ilgili veri tabanlarının kesin referans bilgilerine dayanılarak sert ve yumuşak eksuda olarak etiketlenmiştir.

Diabetes Mellitus, known also as diabetes affects the structure of the eye, impairs the working of it, and then causes loss of vision. Based on the excessive increase of glucose level in diabetic retinopathy patients, various lesions form in their retinas. Automatic detection of these lesions is relatively important for early detection of the disease. In this study, a method is suggested, which automatically detects the exudates in the retinas of diabetic retinopathy patients. This method consists of feature extraction using SURF keypoint algorithm, and detection of lesions using Support Vector Machine, Multi-layer Perceptron and Random Forest algorithms. The performance of proposed method was evaluated on DIARETDB0 and DIARETDB1 databases. For both databases, RF algorithm, which provides 95,8% and 92,4% accuracies respectively, was the most successful algorithm. Detected exudate lesions using this algorithm were labeled as hard and soft exudates based on ground truth information of considered databases.
Mobil Telefon Kullanıcılarının Mobil Bağımlılık Durumu ve 5G Teknolojisi Kabullenme Niyeti Modellerinin Geliştirilmesi
Mobile Addiction Status of Mobile Phone Users and Development of 5G Technology Acceptance Intention Models
Yazar: Özduman, Ayşe; Gök, Başak; Gökçen, Hadi
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; mobile addiction,technology acceptance intention,5g ; mobil bağımlılık,teknoloji kabullenme niyeti,5g

Teknolojinin hızla geliştiği son yıllarda kablonun sınırlarından kurtulma ve aynı anda kablosuz birçok cihaza bağlanma isteği yeni teknolojilerin geliştirilmesine neden olmuştur. Mobil telefonlar, bilgisayar ile yapılabilecek her türlü işlemi gerçekleştirebilme olanağı sağlamanın yanında zeki özellikleri ile internete erişim imkânı sağlaması sayesinde toplumda en çok kullanılan teknolojik cihazlar haline gelmiştir. Mobil telefonların aşırı kullanımı toplumda mobil bağımlılığın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Toplumun mobil telefon kullanırken çoklu ortamda (ses, video, oyun, vb.) yüksek kapasite (bant genişliği) ve düşük gecikme ihtiyacı yeni nesil teknolojilerin geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu araştırmada telekomünikasyon şirketi çalışanlarının mobil telefon bağımlılık durumları ve yeni geliştirilen 5G teknolojisini kabullenme niyetleri belirlenerek değerlendirme yapılmıştır. Uygulanan anket çalışması ile elde edilen verilerin yapısal geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edilerek, mobil bağımlılık ve 5G teknolojisi kabullenme niyeti arasındaki ilişki regresyon analizi ile belirlenmiştir. Araştırmada mobil bağımlılık ve 5G teknolojisi kabullenme niyeti arasında pozitif yönde ilişki olduğu bulunmuştur.

In the recent years that technology grows up rapidly, the desire to get rid of limitation of cables and the wish of to be able to connect more than one wireless network simultaneously caused new technological developments come to life. The mobile phones became the most used technological devices by providing the ability of doing every process that computers can do and besides providing the internet access with their smart properties. The excessive usage of mobile phones make an addiction in society. The necessity of the society to the high capacity (bandwidth) and low latency while using mobile phones with multimedia (voice, video, game etc.) requires new technologies to be developed.  By this investigation; the mobile phone addiction status and the new-developed 5G technology acceptance intention of the employees of a telecommunication company are determined and evaluated. By the survey implemented, structural validity of the obtained data is tested with confirmatory factor analyses and so the relation between mobile addiction and the new-developed 5G technology acceptance intention is identified with by regression analysis. In this investigation a positive relationship is found between mobile addiction and the new-developed 5G technology acceptance intention.
Uyarlanır Yerel Bağlı Nöron Modelinin İncelemesi
A Study on Adaptive Locally Connected Neuron Model
Yazar: Tek, Faik Boray
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; artificial neural networks,neuron,adaptive locally connected neuron,focusing neuron ; yapay sinir ağı,nöron,uyarlanır yerel bağlı nöron,odaklanan nöron

Bu çalışmada uyarlanır yerel bağlı (odaklanan) nöron modelinin bir incelemesi sunulmuştur. Öncelikle bu modelin varolan diğer nöron modelleri ile ilişkisi incelenmiştir. Daha sonra modelin ileri beslemede çalışması ve geriye yayılım ile eğitilmesi tartışılmıştır. Modelin çalışma prensipleri sentetik sınıflandırma veri kümeleri üzerinde deneylerle gösterilmiştir. Son olarak, basit ve evrişimli ağların saklı katmanlarında odaklı nöronlar kullanılması halinde tam bağlı nöronlara göre daha iyi bir performans elde edilebileceği MNIST, CIFAR10, FASHION gibi popüler imge tanıma veri kümelerinde karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir.

The manuscript presents a detailed study of adaptive local connected (focusing) neuron model. Our analysis starts with the model’s relation to other neuron models. Then we describe the feed-forward operation and its training with backpropagation gradient descent algorithm. The operation principles of the model were demonstrated with synthetically sampled data sets. Finally, the comparative experiments on popular image recognition datasets such as MNIST, CIFAR10, and FASHION show that using focusing neuron layers can improve the classification performance in some data sets.
Mobil Cihazlar Üzerinde Enerji Verimli Sanal Sabit Numara Sistemi
Energy Efficient Virtual Fixed Number System on Mobile Devices
Yazar: Berk, Murat; Özsoy, Adnan; Ay, İsmail
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; Telecommunication,Virtual Fixed Number,Energy Efficiency,VOIP ; Telekomünikasyon,Sanal Sabit Numara,Enerji Verimi,VOIP

Kullanıcı alışkanlıklarının mobil cihazlara doğru değişmesi, mobil cihaz yaygınlığının artması ve giderek daha da yaygınlaşması, sabit telefon hizmetlerinin (telefon ve faks) yanı sıra, SMS hizmetinin mobil kullanımı ile farklı bir boyut kazanarak mevcut sabit telefon operatörleri için yeni bir yaklaşım sergilemiştir. Skype ve Whatsapp gibi birçok firmanın benzer özellikte ürün olmasına rağmen, uluslararası geçerli bir numara ile telekom sistemlerine bağlanarak kullanım sunmak internet üzeri yazılı ve sesli iletişim sağlayan önceki saydığımız firmalarda olmayan bir özellik olup, kullanım açısından özellikle kurumsal kullanımlarda fark yaratmaktadır. Kurumsal sabit numara kurumun kimliğinin bir parçasıdır. Bu numara üzerinden çağrı yapmak ve gelen çağrıları almak müşterilerle iletişimde güven sağlar. Bu nedenle özellikle küçük ve orta ölçekli firmalarda, firma çalışanı seyahatte iken kurumsal numara çağrısının o kişiye yönlendirilmesi zor ve ciddi bir maliyet oluşturmaktadır. Bu problemi çözmek için sanal sabit hat uygulamaları geliştirilmektedir. Bu yayın kapsamında mobil cihazlarda sabit telefon özelliklerinin kullanılması, bellek, batarya ve ses kalitesi yönetimi, şifreleme entegrasyonu açısından uluslararası kapsamda özgün çıktıları olan yaklaşımlarla oluşturulmuş mobil cihazlar üzerinde sanal sabit numara sistemi sunulmuştur.

The change in user habits towards mobile devices, the increase in mobile device prevalence, and the widespread use of the mobile devices have gained a new dimension for the existing fixed telephone operators by gaining a different dimension with the mobile use of SMS service as well as fixed telephone services (telephone and fax). Although many companies such as Skype and Whatsapp are products of a similar nature, providing connection to telecom systems with an internationally accepted number is a feature that does not exist in previous companies that provide written and voice communication over the internet. The corporate fixed number is a part of the organization's identity. It provides confidence in communicating with customers to make and receive calls via a fixed number. For this reason, especially in small and medium sized companies, when the employee of the company is traveling, the call for corporate number constitutes a difficult and serious cost to be directed to that person. To solve this problem, virtual landline applications are being developed. Within the scope of this publication, virtual fixed number system has been presented on mobile devices that have been created with approaches that have original outputs in terms of using fixed phone features in mobile devices, memory, battery and voice quality management, encryption integration.