TÜRKİYE’DE KİRAZ TARIMININ COĞRAFȊ ESASLARI
TÜRKİYE’DE KİRAZ TARIMININ COĞRAFȊ ESASLARI
Yazar: Başkaya, Zafer
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 16 No. 26, 2013
Anahtar kelimeler: Türkiye, kiraz tarımı, üretim, ihracat

Türkiye bulunduğu coğrafi konum itibariyle geçmişten günümüze çeşitli meyve türlerinin yetiştirildiği önemli merkezlerden biri olmuştur. Bu meyve türleri içerisinde yer alan kirazın tarımında son yıllarda önemli gelişmeler sağlanmıştır. Günümüzde Türkiye’nin hemen her ilinde kiraz üretimi yapılmakta olup, modern tarım yöntemlerinin uygulanmasıyla birlikte üretilen kiraz çeşidi sayısını artmıştır. Bugün ülkemizde 24 çeşit kiraz üretilmektedir. Bu araştırmada Türkiye kiraz üretim alanları ve üretimindeki gelişmeler, kiraz üretiminin bölge ve illere göre dağılımı, Türkiye kiraz üretimi ile ihracatının Dünya üretimi ve ihracatındaki önemi incelenerek kiraz tarımındaki sorunlar tespit edilmeye çalışılarak, sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur. Dünya kiraz üretimi ve ihracatında önemli yeri olan Türkiye’nin kiraz ihracatı 1985 yılından sonra yapılmaya başlanmıştır. 2009 yılı Dünya kiraz üretiminin %20’ye yakınını tek başına üreten Türkiye, 417.694 ton kiraz üretimiyle Dünya birincisidir. Ülkemizde üretilen kirazın 2009 yılında %12’den fazlası (51268 ton) ihraç edilmiştir. İhracatında Avrupa Birliği ülkeleri önemli yer tutmakta olup, 30’dan fazla ülkeye kiraz ihraç etmektedir. Çeşitli altyapı eksiklikleri, üretim ve pazarlamada yer alan kişi ve kurumların örgütlenememesi, etkin bir tarım planlamasının olmaması, üretim ve pazarlamada bilgi yetersizliği, finansman ve nakliye sorunları kiraz tarımında önemli sorunlardandır. Üretim ve ihracattaki atışların devam edebilmesi, kiraz üretimi ve pazarlamadaki sorunların azaltılması ile mümkündür. Kiraz üreticisinin üretim ve pazarlamada yaşadığı sorunların çözüme kavuşturulması, devletin etkin üretim ve pazarlama politikası izlemesi, kiraz üretimi ve kalitesinin devamlılığıyla birlikte Türk kirazının Dünya pazarlarında kalıcı olmasını sağlayacaktır.

Türkiye bulunduğu coğrafi konum itibariyle geçmişten günümüze çeşitli meyve türlerinin yetiştirildiği önemli merkezlerden biri olmuştur. Bu meyve türleri içerisinde yer alan kirazın tarımında son yıllarda önemli gelişmeler sağlanmıştır. Günümüzde Türkiye’nin hemen her ilinde kiraz üretimi yapılmakta olup, modern tarım yöntemlerinin uygulanmasıyla birlikte üretilen kiraz çeşidi sayısını artmıştır. Bugün ülkemizde 24 çeşit kiraz üretilmektedir. Bu araştırmada Türkiye kiraz üretim alanları ve üretimindeki gelişmeler, kiraz üretiminin bölge ve illere göre dağılımı, Türkiye kiraz üretimi ile ihracatının Dünya üretimi ve ihracatındaki önemi incelenerek kiraz tarımındaki sorunlar tespit edilmeye çalışılarak, sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur. Dünya kiraz üretimi ve ihracatında önemli yeri olan Türkiye’nin kiraz ihracatı 1985 yılından sonra yapılmaya başlanmıştır. 2009 yılı Dünya kiraz üretiminin %20’ye yakınını tek başına üreten Türkiye, 417.694 ton kiraz üretimiyle Dünya birincisidir. Ülkemizde üretilen kirazın 2009 yılında %12’den fazlası (51268 ton) ihraç edilmiştir. İhracatında Avrupa Birliği ülkeleri önemli yer tutmakta olup, 30’dan fazla ülkeye kiraz ihraç etmektedir. Çeşitli altyapı eksiklikleri, üretim ve pazarlamada yer alan kişi ve kurumların örgütlenememesi, etkin bir tarım planlamasının olmaması, üretim ve pazarlamada bilgi yetersizliği, finansman ve nakliye sorunları kiraz tarımında önemli sorunlardandır. Üretim ve ihracattaki atışların devam edebilmesi, kiraz üretimi ve pazarlamadaki sorunların azaltılması ile mümkündür. Kiraz üreticisinin üretim ve pazarlamada yaşadığı sorunların çözüme kavuşturulması, devletin etkin üretim ve pazarlama politikası izlemesi, kiraz üretimi ve kalitesinin devamlılığıyla birlikte Türk kirazının Dünya pazarlarında kalıcı olmasını sağlayacaktır.