MÜNŞEÂT-I NÂBÎ'NİN DİL VE ÜSLUP ÖZELLİKLERİ
MÜNŞEÂT-I NÂBÎ'NİN DİL VE ÜSLUP ÖZELLİKLERİ
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Nâbî,nesir,Münşeât-ı Nâbî,mektup,dil ve üslu

Nâbî,sadece şiirde değil, nesir alanında da söz sahibi bir sanatkârdır. Divannesrinin en önemli örneklerinden biri olarak kabul edilen Münşeât-ı Nâbî adlı eseri, ihtiva ettiği ustalıklı dil ve üslupözellikleriyle bunun en önemli kanıtıdır. Türk edebiyatındaki münşeâtlarsınıflandırmasında edebî münşeâtlargrubuna dâhil edilen Münşeât-ı Nâbî,sahip olduğu dil ve üslup özellikleriyle 17. yüzyıl sanatkârâne nesir üslûbununda önemli nümunelerindendir.                 Eserde yer alan mektupların yüksek kültür seviyesinesahip insanların bilgi, görgü, eğitim, edebî birikim ve beklentilerinin dikkatealınarak kaleme alınmış olması eserin en dikkat çeken dil ve üslup özelliklerindendir.Eserde, sanatkârâne nesrin özelliklerine bağlı olarak önemli oranda Arapça veFarsça kelime ve tamlamalara yer verilmiştir. Söz dizimi ve morfolojikunsurların dışındaki bütün alanlarda bu iki dilin Türkçeye oranla ağırlığıhissedilmektedir.                Nâbî'nin, eserdeki dili gibi,üslûbunun da mükemmel olduğu görülmektedir. Fakat çoğu zaman, ifâde etmekistediği merâmı düz ve yalın bir biçimde değil de, dolaylı bir yoldan ifâdeetmeyi tercih ettiği görülmektedir. Eserdeki yazışmalarda, muhâtabın mesleki vesosyal konumuyla beraber ilmî ve kültürel seviyesinin de dikkate alındığıanlaşılmaktadır. Mektuplarda, merâma uygun kelime kadrosunun kullanıldığı veküçük bir merâmın ifâde edilmek istendiği durumlarda ise mektupların son derecekısa tutularak yalın ve doğrudan bir üslup kullanıldığı dikkat çekmektedir.

Nâbî,sadece şiirde değil, nesir alanında da söz sahibi bir sanatkârdır. Divannesrinin en önemli örneklerinden biri olarak kabul edilen Münşeât-ı Nâbî adlı eseri, ihtiva ettiği ustalıklı dil ve üslupözellikleriyle bunun en önemli kanıtıdır. Türk edebiyatındaki münşeâtlarsınıflandırmasında edebî münşeâtlargrubuna dâhil edilen Münşeât-ı Nâbî,sahip olduğu dil ve üslup özellikleriyle 17. yüzyıl sanatkârâne nesir üslûbununda önemli nümunelerindendir.                 Eserde yer alan mektupların yüksek kültür seviyesinesahip insanların bilgi, görgü, eğitim, edebî birikim ve beklentilerinin dikkatealınarak kaleme alınmış olması eserin en dikkat çeken dil ve üslup özelliklerindendir.Eserde, sanatkârâne nesrin özelliklerine bağlı olarak önemli oranda Arapça veFarsça kelime ve tamlamalara yer verilmiştir. Söz dizimi ve morfolojikunsurların dışındaki bütün alanlarda bu iki dilin Türkçeye oranla ağırlığıhissedilmektedir.                Nâbî'nin, eserdeki dili gibi,üslûbunun da mükemmel olduğu görülmektedir. Fakat çoğu zaman, ifâde etmekistediği merâmı düz ve yalın bir biçimde değil de, dolaylı bir yoldan ifâdeetmeyi tercih ettiği görülmektedir. Eserdeki yazışmalarda, muhâtabın mesleki vesosyal konumuyla beraber ilmî ve kültürel seviyesinin de dikkate alındığıanlaşılmaktadır. Mektuplarda, merâma uygun kelime kadrosunun kullanıldığı veküçük bir merâmın ifâde edilmek istendiği durumlarda ise mektupların son derecekısa tutularak yalın ve doğrudan bir üslup kullanıldığı dikkat çekmektedir.