Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Mesleki Eğitimin Kadın İstihdamına Katkıları
Contributions of Vocational Education to Women's Employment from Ottoman Empire to Republic of Türkiye
Yazar: Çay Çakır, Sümeyra
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Employment ; İstihdam ; Economics of Education ; Eğitim Ekonomisi ; Business and Labour History ; İş ve İşgücü Tarihi ; Kalkınma,Kadın Emeği,Eğitim,Mesleki Eğitim,Osmanlı ; Ottoman,Development,Women,Education,Vocational Education

Bir ülkenin gelişmişliği ve kalkınması ile eğitim sistemi arasındaki sosyo-ekonomik ilişki oldukça belirgindir. Eğitim sistemi, bir ülkenin insan kaynağının kalitesini belirlemede ve ekonomik, toplumsal ve teknolojik ilerlemenin sürdürülebilirliğinde temel bir öneme sahiptir. Eğitim sistemi içerisinde yer alan ‘mesleki eğitim’ ise, nitelikli insan gücünü yetiştirmek ve optimal fayda sağlaması açısından farklı bir önem ve role sahiptir. Özellikle sanayileşme sonrasındaki gelişmeler doğrultusunda ihtiyaç duyulan nitelikli insan gücü ihtiyacı, bu dönemde sanayileşmiş ülkelerin deneyimlerine benzer şekilde, Osmanlı Devleti de işgücünün yetkinliğini artırmak ve endüstriyel dönüşümü desteklemek amacıyla mesleki eğitim alanında önemli değişiklikler yapma gerekliliğini hissetmiştir. Mesleki eğitim imkanları sadece erkeklerle sınırlı kalmayıp, Tanzimat dönemiyle birlikte kadınlar için de sunulmuştur. Bu dönemde açılan kadınlar için mesleki eğitim okulları, bir yandan nitelikli iş gücü yetiştirerek ülkenin kalkınmasına katkı sağlarken, diğer yandan mesleki ve kültürel eğitimler aracılığıyla kadınların çalışma hayatının yanı sıra toplumun diğer alanlarında da daha aktif rol oynamalarını mümkün kılmıştır. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e aşama aşama gerçeklesen bu gelişmeler, kadının çalışma hayatındaki evrimi ve mesleki eğitimin kadınlara sunduğu fırsatlar konusunda zihniyet temellerinin atılmasında büyük bir önem taşımaktadır.

The socio-economic relationship between development process and education system in a country is quite evident. The education system has a fundamental importance in determining the quality of a country's human resources and in the sustainability of economic, social and technological progress. 'Vocational education' within the education system has a different importance and role in terms of training qualified manpower and providing optimal benefits. The need for qualified manpower, especially in line with the developments in the post-industrialization period, similar to the experiences of industrialized countries in this period, the Ottoman Empire felt the need to make significant changes in the field of vocational education in order to increase the competence of the workforce and support industrial transformation. Vocational education opportunities were not limited to men but were also made available for women in the Tanzimat period. Vocational training schools for women opened in this period not only contributed to the development of the country by training a qualified labor force, but also made it possible for women to play a more active role in other areas of society as well as working life through vocational and cultural training. These developments, which took place gradually from Tanzimat to Republic of Türkiye, are of great importance in laying the foundations of the mentality about the evolution of women in working life and the opportunities offered to women by vocational education.