hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Muhasebe Meslek Mensuplarının Etik İdeoloji ve Adalet Yaklaşımı: İstanbul Örneği
Ethical Ideology and Justice Approach of Professional Accountants: The Case of İstanbul
Yazar: Güneş, Mehmet; Yalcin, Neriman
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Accounting,Accountant professional,Ethical Idealogy ; Muhasebe,Muhasebe Meslek Mensubu,Etik İdeoloji,Accounting,Accountant professional,Ethical Idealogy

Muhasebe meslek mensuplarının, mesleki faaliyetlerini yerine getirirken, kişisel tutumları, inançları, davranışları, kültürel özellikleri, sosyal statüleri, gelir düzeyleri, adalet ve etik anlayışları finansal ve finansal olmayan bilginin güvenilirliğinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda, bu çalışmanın amacı, İstanbul ilinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının etik ideoloji ve adalet yaklaşımlarını idealizm ve görecilik boyutları çerçevesinde ölçmektir. Bu amacı yerine getirirken Forsyth (1980)’nin geliştirdiği Etik Durum Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, araştırmaya katılan muhasebe meslek mensuplarının idealizm seviyelerinin yüksek ve görecilik seviyelerinin düşük olduğunu göstermiştir. Göreciliğin düşük ve idealizmin yüksek olması durumu, muhasebe meslek mensuplarının başkalarına zarar verecek davranışlarından kaçınan ve diğer bireylerin refahını önemseyen bireyler olduklarını göstermektedir. Bu durum ayrıca muhasebe meslek mensuplarının etik davranışlara hassasiyet gösterdiklerini ve etik dışı davranışlardan kaçınma eğiliminde oldukları yönünde kanıtlar sunmaktadır.

Personal attitudes, beliefs, behaviours, cultural characteristics, social status, income levels, justice, and ethical perception of professional accountants play an essential role in the reliability of financial and non-financial information. In this context, the aim of this study is to measure the ethical ideology and justice approaches of professional accountants operating in Istanbul within the framework of idealism and relativism dimensions. While fulfilling this purpose, the ethical status scale developed by Forsyth (1980) was used. The findings of the study showed that the levels of idealism and low levels of relativism of the accountants participating in the research were high. The fact that relativism is low and idealism is high indicates that professional accountants are individuals who avoid behaviours that will harm others and care about the welfare of other individuals. This situation also provides evidence that professional accountants are sensitive to ethical behaviors and tend to avoid unethical behaviors.
Uzaktan Eğitim Sürecinde Annelerin Çocuklarında Gözlemledikleri Davranış Problemleri ve Kullandıkları Stratejilerin Çocuk İstismarı Açısından Değerlendirilmesi
Examining The Behavioral Problems that Mothers Observed in Their Children during The Distance Education Process and The Strategies that They Used in terms of Child Abuse
Yazar: Çivici, Berire Sena; Özaslan, Hatice
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: davranış problemleri,pandemi dönemi,uzaktan eğitim,çocuk istismarı,okul öncesi eğitim ; behavioral disorders,pandemic period,distance education,child abuse,preschool education

Bu çalışmada uzaktan eğitim sürecinde annelerin çocuklarında gözlemledikleri davranış problemleri ve bu problemleri çözmek için kullandıkları stratejilerin neler olduğu ve bu stratejilerin çocuk istismarı içerip içermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji desenine örnek teşkil eden araştırmaya Mardin ilinde yaşayan 20 anne katılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilmiştir. Araştırmada analiz yöntemi olarak betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmaya katılan katılımcılardan çoğu çocuklarında dışsallaştırılmış davranışların görüldüğünden bahsetmiştir. Bu davranışların çözümünde annelerin kullandıkları stratejilerine bakıldığında çocukla konuşma, istediğini yapma, çocuk gibi yaklaşma, sakin kalma, anlayışlı olma, ceza vermekle korkutma, tutarlı anne baba olma şeklinde çözümlerinin olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

In the present study, it was aimed to determine what the behavioral problems, which mothers observed in their children during the distance education process, and the strategies, which they used in resolving these problems, were and if these strategies incorporated a child abuse. Twenty mothers living in Mardin participated in the study, which sets an example for the phenomenology design, one of the qualitative research methods. Criterion sampling, one of the purposive sampling methods, was used to determine the participants. Research data were obtained through a semi-structured interview form developed by the researchers. In the present study, descriptive analysis was used as analysis method. Most of the participants stated that they observed externalized behaviors in their children. When we look at the solution strategies used by the mothers in the solution of these behaviors, it is seen that there are solutions such as talking to the child, doing what he wants, approaching like a child, staying calm, being understanding, intimidating with punishment, and being a consistent parent. The findings were discussed in the light of the literature and various suggestions were made.
Okul Müdürlerinin Okul İklimine Etkisine İlişkin Öğretmen Görüşleri
Teachers’ Opinions about Principals’ Effects on School Climate
Yazar: Kazak, Ender; Yaylalı, Ersin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Okul iklimi,okul müdürü,öğretmen,School climate,school principal,teacher ; School climate,school principal,teacher

Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin okul iklimine etkisine ilişkin öğretmen görüşlerini tespit etmeye çalışmaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Düzce ili, Merkez ilçedeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 13 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme soruları aracılığıyla elde edilmiştir. Veriler çözümlenirken içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonunda, okul müdürlerinin okul iklimini etkileyen tutum ve davranışları, olumlu etkileyen tutum ve davranışlar, olumsuz etkileyen tutum ve davranışlar ve olumlu ya da olumsuz etkileyen tutum ve davranışların bireysel ve örgütsel sonuçları temaları altında toplanmıştır. Olumlu bir okul ikliminin ortaya çıkarılmasında okul müdürünün otoriter, baskıcı ya da kısıtlayıcı liderlik modeli yerine, demokratik ve katılımcılığı sağlayan, destekleyici liderlik tarzını benimsemesi yerinde olacaktır.

The aim of this research is to determine teachers’ opinions about principals’ effects on school climate. The research is designed as a phenomenology, one of the qualitative research methods. The study group includes 13 teachers in primary, secondary, and high schools in Düzce city center in 2022-2023 academic year. Maximum variation sampling method, one of the purposeful sampling methods, is preferred. Data are collected through semi-structured interview questions. Content analysis technic is used in data analysis. Findings show that the attitudes and behaviors of school principals that affect the school climate, are cumulated under the themes of attitudes and behaviors that affect positively, attitudes and behaviors that affect negatively, and the individual and organizational consequences of attitudes and behaviors that affect positively or negatively. In order to create a positive school climate, it would be appropriate for the school principal to adopt a democratic and participatory, supportive leadership style instead of an authoritarian, oppressive or restrictive leadership model.
Matematik Dilini Anlama ve Kullanma Becerileri Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Developing The Scale of Understanding and Using Language of Mathematics: A Validity and Reliability Study
Yazar: Öztürk, Mesut; Albayrak, Samed; Albayrak, Mustafa
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Math language,Mathematıcal literacy,Middle school students ; Math language,Mathematıcal literacy,Middle school students

Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin matematik dilini anlama ve kullanma becerilerini ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk aşamada ölçeğin yapısının belirlenmesi amacıyla Türkiye’nin kuzeyinde yer alan bir ilde resmi devlet okullarında öğrenim gören 359 ortaokul öğrencisinden veri toplanmıştır. Toplanan verilere açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ölçeğin yapısının doğrulanması amacıyla Türkiye’nin doğusunda yer alan bir ilde resmi okullarda öğrenim görmekte olan 217 ortaokul öğrencisinden veri toplanmıştır. Toplanan verilere doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin güvenirliği için ölçeğin tamamı ve alt boyutları Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları kontrol edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda dokuz madde ve iki boyuttan oluşan geçerli ve güvenilir “Matematik Dilini Anlama ve Kullanma Becerileri Ölçeği” geliştirilmiştir. Kuramsal çerçeve ve ölçeğin maddeleri dikkate alınarak ölçeğin boyutları “Matematik dilini anlama” ve “Matematik dilini kullanma” olarak isimlendirilmiştir.

The current study was conducted to develop a valid and reliable measurement tool that can measure middle school students' ability to understand and use the language of mathematics. The study was carried out in two stages. In the first stage, data were collected from 359 middle school students studying in a city in the north of Turkey in order to determine the structure of the scale. Exploratory factor analysis was performed on the collected data. In the second stage, data were collected from 217 middle school students studying in public schools in a province located in the east of Turkey in order to verify the structure of the scale. Confirmatory factor analysis was performed on the collected data. For the reliability of the scale, the Cronbach Alpha internal consistency coefficients of the entire scale and its sub-dimensions were checked. As a result of the analyzes made, a valid and reliable "Mathematics Language Understanding and Using Skills Scale" consisting of nine items and two dimensions was developed. Considering the items of the scale and the theoretical framework, the dimensions were named as "understanding the language of mathematics" and "using the language of mathematics".
Konya Şer’iye Sicilleri Işığında Yazılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi
Bibliometric Analysis of Graduate Theses Written in The Light of Konya Şer’iye Records
Yazar: Deniz, Merve; Halaç, Hicran Hanım
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Konya,Systematic literature review,national thesis center,qadi records,qadi notebooks ; Konya,Sistematik literatür taraması,ulusal tez merkezi,kadı kayıtları,kadı defterleri

Şer’iye sicilleri birincil dereceden kaynaklar oldukları için lisansüstü tezlere konu olmuşlardır. Farklı disiplinler tarafından kentlere ait siciller değerlendirilmiştir. Söz konusu kentlerden biri ise Konya’dır. Ancak Konya özelinde yazılan tezlerle ilgili bibliyometrik analiz çalışmasına henüz rastlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı Konya şer’iye sicilleri ışığında yazılan lisansüstü tezlerinin bibliyometrik analizini yapmaktır. Bu bağlamda 16 adet soru belirlenerek Ulusal Tez Merkezi veri tabanına kayıtlı Konya şer’iye sicilleri ışığında yazılan lisansüstü tezler, 3 Eylül-28 Ekim 2022 tarihleri arasında taranmıştır. Bu tarama sonucunda 1989-2022 yılları arasında yazılan 71 adet tez sayısına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda en fazla tezin 2019 yılında araştırıldığı, Selçuk Üniversitesi’nde hazırlandığı, yüksek lisans türünde yayımlandığı, Türkçe yazıldığı saptanmıştır. Bu bağlamda bu çalışmanın siciller özelinde yazılan araştırmaların arttırılmasına kaynaklık edeceği, ulusal düzeyde bilinmeyenlerin ortaya çıkartılmasına katkı sağlayacağı varsayılmaktadır. Bunun yanı sıra bir sonraki bibliyometrik analizlerin ise araştırmacıların çalışmalarına dair güncel gelişmeleri takip edebilmesi ve araştırmalara yönelik farkındalıkların sağlanabilmesi adına önem arz edeceği öngörülmektedir.

Since the şer’iye records are primary sources, they have been the subject of graduate theses.Urban registries were evaluated by different disciplines. One of these cities is Konya. However, bibliometric analysis studies on the theses written about Konya have not yet been found. This study aims to perform bibliometric analysis of graduate theses written in the light of Konya şer'iye registers. In this context, 16 questions were determined and the graduate theses written in the light of Konya şer'iye records registered in the National Thesis Center database were scanned between 3 September and 28 October 2022. As a result, the number of 71 theses written between 1989-2022 was reached. As a result of the findings obtained, it was determined that most theses were researched in 2019, prepared at Selçuk University, published in master's type and written in Turkish. In this context, it is assumed that this study will be a source for increasing the research written in the registry and will contribute to the discovery of unknowns at the national level. In addition, it is foreseen that the next bibliometric analyzes will be important for researchers to follow the current developments in their studies and to provide awareness for research.
Panislamizm Değil Neoklasik Realizm: İktidarının İlk Yıllarında II. Abdülhamid’in Britanya Politikası
Neoclassical Realism Not Panislamism: Abdulhamid II's Britain Policy in The Early Years of His Rule
Yazar: Sancak, İrfan
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Abdulhamid II,Neoclassical realism,Panislamism,Ottoman,Britain ; II. Abdülhamid,Neoklasik realizm,Panislamizm,Osmanlı,Britanya

Bu çalışmada Türk tarihinin en tartışmalı dönemlerinden biri olan II. Abdülhamid dönemi ele alınmıştır. Ancak dönemin tamamı çalışmanın konusu değildir. Çalışma, süre olarak II. Abdülhamid iktidarının ilk yılları ve alan olarak Britanya politikası ile sınırlandırılmıştır. Söz konusu dönem birçok kaynakta İslam birliği politikası ile açıklanmaya çalışılmışsa da bu çalışmanın tezi, söz konusu dönemin dış politikası için açıklayıcı kavramın Panislamizm değil neoklasik realizm olduğudur. Bir sistem teorisi değil, bir dış politika teorisi olması dönemin dış politikasını anlamak için neoklasik realizmi oldukça uygun bir teori haline getirmiştir. Dönemin büyük güçlerinden biri olan Britanya ile geçmişteki ihtişamını kaybetmiş ve artık bölgesel bir güç konumunda olan Osmanlı Devleti arasındaki dört temel temas noktası -Balkanlar, Kıbrıs, Ermeni meselesi, Mısır- üzerinden değerlendirilerek, uygulanan dış politikanın sistemik etkilerin, başta lider imajı olmak üzere ara değişkenlerle dönüştürülmesi sonucu ortaya konulduğu sonucuna varılmıştır.

This study focuses on the period of Abdülhamid II, one of the most controversial periods of Turkish history. However, the entire period is not the subject of the study. The study is limited to the first years of Abdülhamid II's rule in terms of duration and the Britain policy in terms of field. Although many sources have tried to explain the period in question with the policy of Islamic unity, the thesis of this study is that the explanatory concept for the foreign policy of the period in question is neoclassical realism, not Panislamism. The fact that it is not a system theory but a foreign policy theory makes neoclassical realism a very appropriate theory for understanding the foreign policy of the period. By evaluating the four main points of contact between Britain, one of the great powers of the period, and the Ottoman Empire, which had lost its past glory and was now a regional power -Balkans, Cyprus, Armenian issue, Egypt-, it was concluded that the foreign policy implemented was the result of the transformation of systemic effects with intermediate variables, especially the image of the leader.
Bir Kimliğin İnşası: Garbiyatçılık-Şarkiyatçılık İkilemi ve Etnosembolizm Bağlamında Birinci Türk Tarih Kongresi
The Identity Building: First Turkish History Congress in the context of Ethnosymbolism and Occidentalism-Orientalism Dilemma
Yazar: Çetinkaya, Satuk Buğra; Çelik, Hasan Bozkurt
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Garbiyatçılık,Şarkiyatçılık,Etnosembolizm,Milli Kimlik ; Garbiyatçılık,Şarkiyatçılık,Etnosembolizm,Milli Kimlik

Bu çalışmanın amacı Erken Cumhuriyet döneminin kimlik politikaları üzerinde tarih anlatısının ve tarihçilerin etkisini açıklamaktır. Çalışma, temsil edici bir örnek olarak Birinci Türk Tarih Kurultayı’nı odağa almaktadır. Kimlik ve tarih ilişkisi kurultay bildirilerinin üslup ve içeriği analiz edilerek ortaya konmaktadır. Bildirilerin üslubu Hayden White’ın anlatı tarzlarını vurgulayan yöntemi çerçevesinde incelenmiştir. Bildirilerin içeriği ise şarkiyatçılık-garbiyatçılık ikilemi göz önünde tutularak değerlendirilmiştir. Ulus kurucu bir moment olarak Erken Cumhuriyetin tarihçilik pratiği ise etno-tarih yaklaşımı çerçevesinden ele alınmıştır. Kurultay katılımcılarının ulusu etnosembolist perspektiften yola çıkarak kavradıkları düşünülmektedir. Çalışmanın mihverinde yer alan temel soru ise Erken Cumhuriyet tarihçiliğinin kendi içinde çeşitlenmesinin farklı kimlik tahayyülleri ve tarih bilgisi arasındaki ilişkiye yol açacak derecede ayrı patikalar oluşturup oluşturmadığıdır. Sonuç bölümünde bu soruyu cevaplamaya yönelik bulgular ve yorumlar, çalışmanın kısıtları ile beraber yer almaktadır.

The aim of this article is to explain the effect of historical narrative and historians on the identity politics of the Early Republican period. The article focuses on the 1st Turkish History Congress as a representative example. The relationship between identity and history is revealed by analyzing the turn of phrase and content of the congress papers. The mode of the papers has been examined within the framework of Hayden White's method emphasizing the narrative styles. The content of the papers, on the other hand, has been evaluated by considering the orientalism-occidentalism dilemma. The historiography practice of the Early Republic as a nation-building moment was discussed within the framework of the ethno-history approach. It is thought that the congress participants comprehend the nation from an ethno-symbolist perspective. The main question at the center of the article is whether the diversification of Early Republican historiography within itself created separate paths that would lead to the relationship between different identity imaginations and historical knowledge. In the conclusion part, the findings and comments to answer this question are included together with the limitations of the study.
ENTROPİ ve Gri İlişkisel Analiz (GİA) Yöntemleriyle BİST Sürdürülebilirlik 25 Endeksindeki Şirketlerin Likidite Düzeylerinin Karşılaştırılması
Comparison of Liquidity Levels of Companies in BIST Sustainability 25 Index with ENTROPI and Gray Relational Analysis (GRA) Methods
Yazar: Kara, Mehmet Akif; Şeyranlıoğlu, Onur
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: BİST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi,Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV),ENTROPİ,Gri İlişkisel Analiz,Likidite,BIST Sustainability 25 Index,Multi-Criteria Decision Making (MCDM),ENTROPY,Gray Relational Analysis,Liquidity ; BIST Sustainability 25 Index,Multi-Criteria Decision Making (MCDM),ENTROPY,Gray Relational Analysis,Liquidity

Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BİST) Sürdürülebilirlik 25 endeksinde yer alan şirketlerin likidite düzeylerinin çok kriterli karar verme yöntemleriyle sıralanması amaçlanmıştır. Araştırmada 2020-2022 yılları verileri kullanılmıştır. Likidite oranları, şirketlerin kısa vadeli yükümlülüklerini karşılama yeterliliğini ölçen rasyo oranlarıdır. Şirketlerin sürdürülebilir bir şekilde faaliyetlerini gerçekleştirebilmeleri için kısa vadeli yükümlülüklerini karşılayabilmeleri elzem bir konudur. Bu çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleri kullanılmıştır. Literatür taraması ile belirlenen kriterler Entropi yöntemi ile ağırlıklandırılmıştır. Akabinde Kamu Aydınlatma Platformu’ndan elde edilen veriler Gri İlişkisel Analiz yöntemi ile hesaplanmış ve ilgili şirketler likidite düzeylerine göre sıralanmıştır. Yapılan analiz sonucunda BİST Sürdürülebilirlik 25 endeksinde bulunan 22 şirket çok kriterli karar verme yöntemleriyle sıralanmıştır. Bulgularda, ilk ve son sırada sırasıyla ENKAI ve VESTL şirketleri olarak tespit edilmiştir.

This study aims to rank the liquidity levels of companies in the Borsa Istanbul (BIST) Sustainability 25 index using multi-criteria decision-making methods. Data for the years 2020-2022 were used in the study. Liquidity ratios are ratios that measure the ability of companies to meet their short-term liabilities. It is essential for companies to be able to meet their short-term liabilities in order to carry out their activities in a sustainable manner. In this study, Entropy and Gray Relational Analysis methods, which are among the multi-criteria decision making methods, were used. The criteria determined by literature review are weighted by Entropy method. Subsequently, the data obtained from the Public Disclosure Platform were calculated by the Gray Relational Analysis method and the relevant companies were ranked according to their liquidity levels. As a result of the analysis, 22 companies in the BIST Sustainability 25 index were ranked using multi-criteria decision-making methods. According to the findings, ENKAI and VESTL companies are ranked first and last, respectively.