hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri Arasındaki İlişkide Dönüşümler (2001-2017)
Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri Arasındaki İlişkide Dönüşümler (2001-2017)
Yazar: Dinç, Cengiz; Esentürk, Nevra
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Avrupa,ABD,Avrupa Birliği,NATO

Bu çalışmada, son 15 yılda, Avrupa’nın Amerika Birleşik Devletleri’yle ilişkisinin nasıl şekillendiğitarihsel perspektiften hareketle ağırlıklı olarak siyasi açıdan incelenmektedir. Bu bağlamda, 11 Eylülsaldırısı, Irak ve Afganistan müdahaleleri, tek kutupluluğun zayıflamasının ardından oluşan yenikonjonktürde ABD’de başlayan ve dünya çapında etkileri görülen küresel finansal kriz, küresel çaptaterörle mücadele gibi konuların Avrupa ve ABD arasındaki transatlantik ilişkilerin seyrini bu açılardannasıl etkilediği analiz edilmektedir. Kasım 2016’da yapılan seçimlerde Donald Trump’ın Başkanseçilmesinin ardından yeni dönemde Avrupa ve ABD arasındaki ilişkilerin izleyeceği muhtemel yollada ilgili değerlendirmelerde bulunulmaktadır. İlişkide, Soğuk Savaş bitiminden sonra olduğu gibiyine bir uzaklaşma dönemine girilmiştir. Başkan Trump’ın Avrupa Birliğine, Avrupalıların NATO’yayaptıkları katkının azlığına, ticari açıdan yapılanlara yönelik ciddi eleştirileri vardır. Diğer yandanRusya’dan gittikçe rahatsızlık duyan bir Avrupa, kendi aleyhine bir ABD-Rusya yakınlaşmasındanendişe etmektedir. Bu durumda ilişkilerdeki kritik noktalara vurgu yapılarak ilişkilerin kopmamasıiçin her iki tarafın mevcut şartlarda nasıl davranabileceklerine ilişkin öngörülerde de bulunulmuştur.

Bu çalışmada, son 15 yılda, Avrupa’nın Amerika Birleşik Devletleri’yle ilişkisinin nasıl şekillendiğitarihsel perspektiften hareketle ağırlıklı olarak siyasi açıdan incelenmektedir. Bu bağlamda, 11 Eylülsaldırısı, Irak ve Afganistan müdahaleleri, tek kutupluluğun zayıflamasının ardından oluşan yenikonjonktürde ABD’de başlayan ve dünya çapında etkileri görülen küresel finansal kriz, küresel çaptaterörle mücadele gibi konuların Avrupa ve ABD arasındaki transatlantik ilişkilerin seyrini bu açılardannasıl etkilediği analiz edilmektedir. Kasım 2016’da yapılan seçimlerde Donald Trump’ın Başkanseçilmesinin ardından yeni dönemde Avrupa ve ABD arasındaki ilişkilerin izleyeceği muhtemel yollada ilgili değerlendirmelerde bulunulmaktadır. İlişkide, Soğuk Savaş bitiminden sonra olduğu gibiyine bir uzaklaşma dönemine girilmiştir. Başkan Trump’ın Avrupa Birliğine, Avrupalıların NATO’yayaptıkları katkının azlığına, ticari açıdan yapılanlara yönelik ciddi eleştirileri vardır. Diğer yandanRusya’dan gittikçe rahatsızlık duyan bir Avrupa, kendi aleyhine bir ABD-Rusya yakınlaşmasındanendişe etmektedir. Bu durumda ilişkilerdeki kritik noktalara vurgu yapılarak ilişkilerin kopmamasıiçin her iki tarafın mevcut şartlarda nasıl davranabileceklerine ilişkin öngörülerde de bulunulmuştur.
Adam Smith’in Devlet Anlayışı Üzerine Kuramsal Bir İnceleme
Adam Smith’in Devlet Anlayışı Üzerine Kuramsal Bir İnceleme
Yazar: Zorlu, Kürşad; Kırmızıoğlu, Hale
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Devlet,Devlet Hakkındaki Görüşler,Devletin Rolü,Adam Smith

Bu çalışmanın amacı, sosyal bilimlerdeki en önemli yapılardan biri olan devlete ve onun işlevlerine ışıktutmaktır. Üzerine yapılan tartışmaların son bulmadığı ve her sosyal bilim açısından ayrı ayrı tanımıyapılan bu büyük yapının toplumsal işlevleri kesinleşmemiştir. Bu amaçla çalışmada devlet hakkındakigenel bakış açılarının yanı sıra devleti özellikle ekonomik alandaki fonksiyonları açısından ele alıp inceleyenAdam Smith’in fikirleri ön plana alınmıştır. Çünkü Adam Smith’in devlet anlayışı, dönemindeöne çıkan diğer ana akım iktisadi düşünürlerden farklı bir içerik sunmaktadır. Çalışmada Smith’indüşünce sistemini ve yönetsel bakımdan devlete bakışını anlamak için öncelikle iki temel yapıtındaki –Ahlaki Duygular Teorisi ve Ulusların Zenginliği – görüşlerine ve bu görüşlerle ilgili yazındaki diğertartışmalara yer verilmiştir.

Bu çalışmanın amacı, sosyal bilimlerdeki en önemli yapılardan biri olan devlete ve onun işlevlerine ışıktutmaktır. Üzerine yapılan tartışmaların son bulmadığı ve her sosyal bilim açısından ayrı ayrı tanımıyapılan bu büyük yapının toplumsal işlevleri kesinleşmemiştir. Bu amaçla çalışmada devlet hakkındakigenel bakış açılarının yanı sıra devleti özellikle ekonomik alandaki fonksiyonları açısından ele alıp inceleyenAdam Smith’in fikirleri ön plana alınmıştır. Çünkü Adam Smith’in devlet anlayışı, dönemindeöne çıkan diğer ana akım iktisadi düşünürlerden farklı bir içerik sunmaktadır. Çalışmada Smith’indüşünce sistemini ve yönetsel bakımdan devlete bakışını anlamak için öncelikle iki temel yapıtındaki –Ahlaki Duygular Teorisi ve Ulusların Zenginliği – görüşlerine ve bu görüşlerle ilgili yazındaki diğertartışmalara yer verilmiştir.
Yeni Medya Ve Siyasal Katılım: 15 Temmuz Örneği
Yeni Medya Ve Siyasal Katılım: 15 Temmuz Örneği
Yazar: Dündar, Lale
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Darbe,15 Temmuz,Yeni Medya

Yeni Medya; yerel, ulusal ve uluslararası pek çok toplumsal ve siyasal olayda etkileşimi hızlandırması vetoplulukların siyasal katılımına olanak sağlaması gibi yönleriyle son yıllarda demokrasiyi güçlendirenaraçlardan biri olarak tanımlanmaktadır. Geleneksel medya platformları ile kıyaslandığında,vatandaşların siyasal katılımını kolaylaştıran ve hızlandıran yeni medyanın, bu yönüyle toplumsaldavranış kalıplarını değiştirdiği de gözlenmektedir. Türk siyasi tarihinde yaşanan darbe girişimlerive darbe süreçlerinde geleneksel medya ağırlıklı olarak, darbelerin meşrulaştırılması ve toplumunsindirilmesinde araç olarak kullanılırken, yeni medyanın 15 Temmuz örneğinde tam tersi bir işlevgördüğünü söylemek mümkündür. Bu çalışma 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen darbe girişimisürecinde oluşan toplumsal tepki ve siyasal katılımda, yeni medyanın rolünü incelemekte ve yeni medyaplatformlarının toplumsal davranış kalıplarının değişimindeki etkisini 15 Temmuz örneği üzerindenincelemektedir.

Yeni Medya; yerel, ulusal ve uluslararası pek çok toplumsal ve siyasal olayda etkileşimi hızlandırması vetoplulukların siyasal katılımına olanak sağlaması gibi yönleriyle son yıllarda demokrasiyi güçlendirenaraçlardan biri olarak tanımlanmaktadır. Geleneksel medya platformları ile kıyaslandığında,vatandaşların siyasal katılımını kolaylaştıran ve hızlandıran yeni medyanın, bu yönüyle toplumsaldavranış kalıplarını değiştirdiği de gözlenmektedir. Türk siyasi tarihinde yaşanan darbe girişimlerive darbe süreçlerinde geleneksel medya ağırlıklı olarak, darbelerin meşrulaştırılması ve toplumunsindirilmesinde araç olarak kullanılırken, yeni medyanın 15 Temmuz örneğinde tam tersi bir işlevgördüğünü söylemek mümkündür. Bu çalışma 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen darbe girişimisürecinde oluşan toplumsal tepki ve siyasal katılımda, yeni medyanın rolünü incelemekte ve yeni medyaplatformlarının toplumsal davranış kalıplarının değişimindeki etkisini 15 Temmuz örneği üzerindenincelemektedir.
Cumhuriyet Döneminde Azınlık ve Türkleştirme Politikaları Bağlamında 1934 Trakya Yahudilerinin Göç Olayına İlişkin İddialar ve Cevaplar
Cumhuriyet Döneminde Azınlık ve Türkleştirme Politikaları Bağlamında 1934 Trakya Yahudilerinin Göç Olayına İlişkin İddialar ve Cevaplar
Yazar: Mert, Özgür
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Trakya Yahudileri,Trakya Olayları

Trakya Yahudileri 1934 Haziran ayının sonundan itibaren ilk olarak Çanakkale’den başlayıp sonrasındaTekirdağ, Edirne ve Kırklareli’ de Trakya Bölgesi’nde yaşayan Türk halkı ile yaşadıkları sorunlarsonucunda kitleler halinde ilk olarak İstanbul’a daha sonra Filistin’e göç etmişlerdir. Cumhuriyetdönemi azınlık politikalarını hedef alan bazı yayınlarda tarihi olaylar ve belgeler tek taraflı olarakyorumlanarak Trakya bölgesinde yaşayan Yahudilerin bu tarihte dönemin Türk hükümeti tarafındanel altından desteklenen kasıtlı saldırılar sonucunda zorunlu olarak göçe tabi tutulduğu iddia edilmiştir.Çalışmada Trakya Yahudilerinin 1934 yılında Trakya’dan İstanbul’a ve daha sonrasında Filistin’egöçlerinin nedenleri, sonuçları bu konu ile ortaya atılan iddialar eleştiriyel bir bakış açısıyla ele alınmıştır.Çalışmada, Türk basınında Trakya Yahudilerinin göç hareketi ile ilgili yer alan haberlerden,hükümetin yayınlanmış olan resmi raporlardan ve Trakya Olayları ile ilgili ortaya atılan iddialardanyola çıkılarak tahlillerde bulunulmuştur.

Trakya Yahudileri 1934 Haziran ayının sonundan itibaren ilk olarak Çanakkale’den başlayıp sonrasındaTekirdağ, Edirne ve Kırklareli’ de Trakya Bölgesi’nde yaşayan Türk halkı ile yaşadıkları sorunlarsonucunda kitleler halinde ilk olarak İstanbul’a daha sonra Filistin’e göç etmişlerdir. Cumhuriyetdönemi azınlık politikalarını hedef alan bazı yayınlarda tarihi olaylar ve belgeler tek taraflı olarakyorumlanarak Trakya bölgesinde yaşayan Yahudilerin bu tarihte dönemin Türk hükümeti tarafındanel altından desteklenen kasıtlı saldırılar sonucunda zorunlu olarak göçe tabi tutulduğu iddia edilmiştir.Çalışmada Trakya Yahudilerinin 1934 yılında Trakya’dan İstanbul’a ve daha sonrasında Filistin’egöçlerinin nedenleri, sonuçları bu konu ile ortaya atılan iddialar eleştiriyel bir bakış açısıyla ele alınmıştır.Çalışmada, Türk basınında Trakya Yahudilerinin göç hareketi ile ilgili yer alan haberlerden,hükümetin yayınlanmış olan resmi raporlardan ve Trakya Olayları ile ilgili ortaya atılan iddialardanyola çıkılarak tahlillerde bulunulmuştur.
Arşiv Vesikaları Işığında Yavuz Sultan Selim Dönemi Seferlerinin İaşe Organizasyonuna Dair Yeni Tespitler
Arşiv Vesikaları Işığında Yavuz Sultan Selim Dönemi Seferlerinin İaşe Organizasyonuna Dair Yeni Tespitler
Yazar: Polat, Süleyman
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Yavuz Sultan Selim,Çaldıran,Mercidâbık

Osmanlı tarihine genel olarak bakıldığında savaşlarla gelişen, genişleyen ve yine savaşlarla gerileyen,küçülen bir devlet görüntüsü karşımıza çıkmaktadır. Özellikle siyasal ve politik alanda hızlı bir yükselişgösterdiği dönem XVI. yüzyıldır. Nitekim bu yükselişin en önemli nedeni Yavuz Sultan Selimdöneminden itibaren ateşli silahları etkin kullanan bir ordunun varlığıdır. Osmanlı askerî teşkilatıylailgili yapılmış olan çalışmalarda Yavuz dönemi ordunun ateş gücünden ve diğer özelliklerinden bahislerbulunmakla birlikte, sefer lojistiği içerisinde ordunun iaşesinin nasıl sağlandığı konularına ya yer verilmemişya da siyasi tarih anlatımı içerisinde yüzeysel bilgiler verilerek geçiştirilmiştir. Bu çalışmada,Yavuz Sultan Selim dönemi Osmanlı ordusunun savaşlarda ihtiyaç duyduğu temel iaşe maddelerininnasıl temin edildiği, olağanüstü vergiler kapsamında incelenecektir. Bu doğrultuda Yavuz dönemi Osmanlıordusunun Doğu seferlerindeki iaşe organizasyonuna dair birtakım tespitlerde bulunulacaktır.

Osmanlı tarihine genel olarak bakıldığında savaşlarla gelişen, genişleyen ve yine savaşlarla gerileyen,küçülen bir devlet görüntüsü karşımıza çıkmaktadır. Özellikle siyasal ve politik alanda hızlı bir yükselişgösterdiği dönem XVI. yüzyıldır. Nitekim bu yükselişin en önemli nedeni Yavuz Sultan Selimdöneminden itibaren ateşli silahları etkin kullanan bir ordunun varlığıdır. Osmanlı askerî teşkilatıylailgili yapılmış olan çalışmalarda Yavuz dönemi ordunun ateş gücünden ve diğer özelliklerinden bahislerbulunmakla birlikte, sefer lojistiği içerisinde ordunun iaşesinin nasıl sağlandığı konularına ya yer verilmemişya da siyasi tarih anlatımı içerisinde yüzeysel bilgiler verilerek geçiştirilmiştir. Bu çalışmada,Yavuz Sultan Selim dönemi Osmanlı ordusunun savaşlarda ihtiyaç duyduğu temel iaşe maddelerininnasıl temin edildiği, olağanüstü vergiler kapsamında incelenecektir. Bu doğrultuda Yavuz dönemi Osmanlıordusunun Doğu seferlerindeki iaşe organizasyonuna dair birtakım tespitlerde bulunulacaktır.
Birinci Dünya Harbi Sonunda Maraş’ın İtilaf Devletlerince İşgali ve Maraş Savunması
Birinci Dünya Harbi Sonunda Maraş’ın İtilaf Devletlerince İşgali ve Maraş Savunması
Yazar: Ünalp, Rezzan
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Maraş,Kılıç Ali,Kuvayı Milliye

Birinci Dünya Harbi sonunda İtilaf Devletlerinin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7’nci maddesinedayanarak ateşkes çizgisini aşmaları ve Anadolu’nun güney bölgesini işgale girişmeleri bu bölgededireniş hareketlerini başlattı. Bölge önce İngilizler tarafından işgal edildi, daha sonra İngiltere ile Fransaarasında yapılan bir antlaşmayla Adana, Maraş, Antep ve Urfa Fransızlara bırakıldı. İngiliz işgalisırasında gerek halkın işgalin geçici olduğuna inanması, gerekse İngilizlerin halkın tepkisine yol açabilecekhareketlerden kaçınmaları nedeniyle önemli bir direniş hareketi görülmedi. Ancak İngilizlerin yerinialan Fransızların Ermeni azınlıkla işbirliği yaparak halkı sindirmek istemesi bu durumu değiştirdi.Bölgedeki ilk direniş ve teşkilatlanma faaliyetleri kendini savunmak durumunda olan bölge halkındangeldi. Sivas Kongresinde Kuvayı Milliye kurulması ve bölgeye en yakın askeri birliklerin yardımdabulunması kararlaştırıldı.Bu makalede Maraş’ın Fransızlar tarafından işgal edilmesinden tahliyesine kadar olan süredecereyan eden olay ve çarpışmalara yer verilecektir. Maraşlıların mücadele bayrağını açmalarının ilkadımı olan Sütçü İmam olayından, Mustafa Kemal’in bölgeye gönderdiği Kılıç Ali ve diğer subaylarındireniş ve teşkilatlandırma faaliyetlerinden, yerli halkın kahramanlıklarıyla öne çıkan önemli şahsiyetlerindenbahsedilecek, sonuç bölümünde Fransızların bölgeyi tahliye etmelerinin nedenleri değerlendirilecektir.

Birinci Dünya Harbi sonunda İtilaf Devletlerinin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7’nci maddesinedayanarak ateşkes çizgisini aşmaları ve Anadolu’nun güney bölgesini işgale girişmeleri bu bölgededireniş hareketlerini başlattı. Bölge önce İngilizler tarafından işgal edildi, daha sonra İngiltere ile Fransaarasında yapılan bir antlaşmayla Adana, Maraş, Antep ve Urfa Fransızlara bırakıldı. İngiliz işgalisırasında gerek halkın işgalin geçici olduğuna inanması, gerekse İngilizlerin halkın tepkisine yol açabilecekhareketlerden kaçınmaları nedeniyle önemli bir direniş hareketi görülmedi. Ancak İngilizlerin yerinialan Fransızların Ermeni azınlıkla işbirliği yaparak halkı sindirmek istemesi bu durumu değiştirdi.Bölgedeki ilk direniş ve teşkilatlanma faaliyetleri kendini savunmak durumunda olan bölge halkındangeldi. Sivas Kongresinde Kuvayı Milliye kurulması ve bölgeye en yakın askeri birliklerin yardımdabulunması kararlaştırıldı.Bu makalede Maraş’ın Fransızlar tarafından işgal edilmesinden tahliyesine kadar olan süredecereyan eden olay ve çarpışmalara yer verilecektir. Maraşlıların mücadele bayrağını açmalarının ilkadımı olan Sütçü İmam olayından, Mustafa Kemal’in bölgeye gönderdiği Kılıç Ali ve diğer subaylarındireniş ve teşkilatlandırma faaliyetlerinden, yerli halkın kahramanlıklarıyla öne çıkan önemli şahsiyetlerindenbahsedilecek, sonuç bölümünde Fransızların bölgeyi tahliye etmelerinin nedenleri değerlendirilecektir.
Son Osmanlı-Avusturya Mücadelesinde Değişen Dengeler ve Ziştovi Antlaşması
Son Osmanlı-Avusturya Mücadelesinde Değişen Dengeler ve Ziştovi Antlaşması
Yazar: Koçak, Zülfiye
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti,Avusturya,Ziştovi

Osmanlı diplomasisine Beç ya da Nemçe olarak geçen Avusturya ile olan fiili ilişkiler 1526 MohaçMeydan Savaşı ile başlamış ve 1791 Ziştovi Antlaşması ile sona ermişti. Bu antlaşma iki ülke arasındakiçatışmalı ilişkileri önemli oranda sonlandırmış ve daha uzun vadeye yayılan dostluk ilişkilerininbir anlamda başlangıcını oluşturmuştur.Bu çalışmada 1787-1792 Osmanlı Rus ve Avusturya savaşının nedenleri ile bu savaş sonucundaAvusturya’yla imzalanan Ziştovi Antlaşması ele alınmıştır. Çalışmanın ana kaynaklarınıBaşbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan belgeler ile Londra Parlamento Arşivi’nde bu antlaşmayadair tutulan kayıtlar oluşturmaktadır. Her iki arşivde bulunan kayıtlar karşılaştırılarak durumunfarklılaşıp farklılaşmadığından hareketle Osmanlı-Avusturya tarihsel ilişkilerinin bir kesiti değerlendirilmeyeçalışılmıştır.

Osmanlı diplomasisine Beç ya da Nemçe olarak geçen Avusturya ile olan fiili ilişkiler 1526 MohaçMeydan Savaşı ile başlamış ve 1791 Ziştovi Antlaşması ile sona ermişti. Bu antlaşma iki ülke arasındakiçatışmalı ilişkileri önemli oranda sonlandırmış ve daha uzun vadeye yayılan dostluk ilişkilerininbir anlamda başlangıcını oluşturmuştur.Bu çalışmada 1787-1792 Osmanlı Rus ve Avusturya savaşının nedenleri ile bu savaş sonucundaAvusturya’yla imzalanan Ziştovi Antlaşması ele alınmıştır. Çalışmanın ana kaynaklarınıBaşbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan belgeler ile Londra Parlamento Arşivi’nde bu antlaşmayadair tutulan kayıtlar oluşturmaktadır. Her iki arşivde bulunan kayıtlar karşılaştırılarak durumunfarklılaşıp farklılaşmadığından hareketle Osmanlı-Avusturya tarihsel ilişkilerinin bir kesiti değerlendirilmeyeçalışılmıştır.
XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı Devleti’nde Vergi Muâfiyeti: Derbendçilik
XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı Devleti’nde Vergi Muâfiyeti: Derbendçilik
Yazar: Gökçe Özcan, Almıla
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti,vergi muâfiyeti,derbend

Bu makalede Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu ve Rumeli beylerbeyliklerindeuyguladığı vergi muâfiyetinin sebepleri, muâfiyet verdiği vergiler, devlet ve halkın muâfiyete bakışıderbendçilik örneği ile Mühimme Defterlerinden tespit edilen hükümler doğrultusunda incelenmeyeçalışılmıştır. Bu cümleden olarak bu makalenin konusunu derbendçilerin tabi oldukları vergi nizamıve muâf oldukları vergiler ve derbendçilerin muâfiyeti hususunda yapılan suistimaller oluşturmaktadır.Ayrıca konu bütünlüğünün sağlanması için derbendlerin kurulma sebepleri, derbendçilerin görevleri vederbendçiliğin kaldırılması hakkında da bilgi verilmiştir.Osmanlı Devleti derbendçilere yaptıkları stratejik hizmet karşılığında vergi muâfiyeti tanımıştır.Derbendler yolcuların, yol ve yerleşim yerlerinin güvenliğini sağlamak ve iskân amacıyla kurulmuştur.Devletin XVI. yüzyılın ikinci yarısında yaşadığı ekonomik ve sosyal sıkıntılar halkın vergi vermemekiçin derbendçi olduklarını iddia etmelerine, devlet görevlilerinin derbendçilere kanuna aykırı müdahaleetmelerine yol açmıştır.

Bu makalede Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu ve Rumeli beylerbeyliklerindeuyguladığı vergi muâfiyetinin sebepleri, muâfiyet verdiği vergiler, devlet ve halkın muâfiyete bakışıderbendçilik örneği ile Mühimme Defterlerinden tespit edilen hükümler doğrultusunda incelenmeyeçalışılmıştır. Bu cümleden olarak bu makalenin konusunu derbendçilerin tabi oldukları vergi nizamıve muâf oldukları vergiler ve derbendçilerin muâfiyeti hususunda yapılan suistimaller oluşturmaktadır.Ayrıca konu bütünlüğünün sağlanması için derbendlerin kurulma sebepleri, derbendçilerin görevleri vederbendçiliğin kaldırılması hakkında da bilgi verilmiştir.Osmanlı Devleti derbendçilere yaptıkları stratejik hizmet karşılığında vergi muâfiyeti tanımıştır.Derbendler yolcuların, yol ve yerleşim yerlerinin güvenliğini sağlamak ve iskân amacıyla kurulmuştur.Devletin XVI. yüzyılın ikinci yarısında yaşadığı ekonomik ve sosyal sıkıntılar halkın vergi vermemekiçin derbendçi olduklarını iddia etmelerine, devlet görevlilerinin derbendçilere kanuna aykırı müdahaleetmelerine yol açmıştır.
“Padişahım Çok Yaşa!” Sosyal ve Siyasî Yönleriyle II. Abdülhamid İçin Yapılan Doğum Günü Kutlamaları
“Padişahım Çok Yaşa!” Sosyal ve Siyasî Yönleriyle II. Abdülhamid İçin Yapılan Doğum Günü Kutlamaları
Yazar: Olgun, Said
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 23, 2018
Anahtar kelimeler: II. Abdülhamid,Kutlama,Doğum Günü,Velâdet-i Hümâyûn

Osmanlı Devleti’nde padişahlar için doğum günü kutlamaları yapılması II. Mahmud döneminde başlamıştır. Böylece II. Mahmud’dan VI. Mehmed Vahdeddin’e kadar tahta geçen son yedi Osmanlı padişahı için doğum günü kutlamaları yapılması bir protokol kuralı haline gelmiştir. Söz konusu kutlamaların en belirgin ve dikkat çekici olanları, II. Abdülhamid döneminde gerçekleştirilmiş olanlardır. Bu durumun arkasındaki en önemli nedenlerden biri, Abdülhamid’in otuz üç yıl gibi uzun bir süre tahtta kalmış olmasıyken bir diğeri yapılan kutlamaların bu dönemde yalın, şekilsel uygulamalardan öte bir takım sosyal ve siyasî gayelere yönelik yapılmış olmasıdır. Bu çalışmada II. Abdülhamid için yapılan doğum günü kutlamalarının merkezde, taşrada ve yurtdışında nasıl düzenlendiği ve bunların sosyal ve siyasî yansımalarının neler olduğu üzerinde durulmaya çalışılmıştır.

Osmanlı Devleti’nde padişahlar için doğum günü kutlamaları yapılması II. Mahmud döneminde başlamıştır. Böylece II. Mahmud’dan VI. Mehmed Vahdeddin’e kadar tahta geçen son yedi Osmanlı padişahı için doğum günü kutlamaları yapılması bir protokol kuralı haline gelmiştir. Söz konusu kutlamaların en belirgin ve dikkat çekici olanları, II. Abdülhamid döneminde gerçekleştirilmiş olanlardır. Bu durumun arkasındaki en önemli nedenlerden biri, Abdülhamid’in otuz üç yıl gibi uzun bir süre tahtta kalmış olmasıyken bir diğeri yapılan kutlamaların bu dönemde yalın, şekilsel uygulamalardan öte bir takım sosyal ve siyasî gayelere yönelik yapılmış olmasıdır. Bu çalışmada II. Abdülhamid için yapılan doğum günü kutlamalarının merkezde, taşrada ve yurtdışında nasıl düzenlendiği ve bunların sosyal ve siyasî yansımalarının neler olduğu üzerinde durulmaya çalışılmıştır.
Bir Buharlı Güzergâhını Aydınlatmak: Kıbrıs’ta Buharlılar ve Kıbrıs Deniz Fenerleri (1850-1878)
Bir Buharlı Güzergâhını Aydınlatmak: Kıbrıs’ta Buharlılar ve Kıbrıs Deniz Fenerleri (1850-1878)
Yazar: Karakulak, Mesut; Kılıç, Halim
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 11 No. 23, 2018
Anahtar kelimeler: Kıbrıs,Buharlılar,Osmanlı Deniz Fenerleri,İngiltere

Osmanlı fethinden sonra ticari değeri yüksek bir idari ünite olarak değerlendirilmeyen Kıbrıs, Tanzimat reformları sonrası yönetim ve ekonomik yapı bakımından değişime uğramıştır. Bu çalışmada ekonomik dönüşüm, XIX. yüzyılın ilk yarısında geliştirilen ve bütün dünyaya yayılan ticaretten ekonomiye, savaşlardan gündelik hayata kadar hayatın bütün yönlerini etkileyen ve kısmen Osmanlı Devleti’nin teknolojik adaptasyonda geciktiği çağın en önemli araçlarından biri olan, buharlıların güzergâhına Kıbrıs’ın dâhil olma süreci üzerinden değerlendirilecektir. Buharlı ağlarının ayrılmaz parçası olan modern deniz feneri sisteminin adada inşası ve Kıbrıs’ın İngiliz yönetimine verilmesi sonrasında Doğu Akdeniz’in kontrolünde önem kazanan bu fenerlerin idaresinin devri konusunda yaşanan tartışmalar Kıbrıs’ın güvenlik stratejilerindeki yeri üzerinden ele alınmıştır.

Osmanlı fethinden sonra ticari değeri yüksek bir idari ünite olarak değerlendirilmeyen Kıbrıs, Tanzimat reformları sonrası yönetim ve ekonomik yapı bakımından değişime uğramıştır. Bu çalışmada ekonomik dönüşüm, XIX. yüzyılın ilk yarısında geliştirilen ve bütün dünyaya yayılan ticaretten ekonomiye, savaşlardan gündelik hayata kadar hayatın bütün yönlerini etkileyen ve kısmen Osmanlı Devleti’nin teknolojik adaptasyonda geciktiği çağın en önemli araçlarından biri olan, buharlıların güzergâhına Kıbrıs’ın dâhil olma süreci üzerinden değerlendirilecektir. Buharlı ağlarının ayrılmaz parçası olan modern deniz feneri sisteminin adada inşası ve Kıbrıs’ın İngiliz yönetimine verilmesi sonrasında Doğu Akdeniz’in kontrolünde önem kazanan bu fenerlerin idaresinin devri konusunda yaşanan tartışmalar Kıbrıs’ın güvenlik stratejilerindeki yeri üzerinden ele alınmıştır.