MAAŞ ALAMAYAN OSMANLI JANDARMASINDAN BİR PROTESTO YÖNTEMİ: TERK-İ SİLAH
Protest Method of Ottoman Gendarmerie Who Couldn't Get Salary: Abandonment of Weapons
Yazar: Altunsoy, Burak
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Terk-i silah,Terk-i vazife,Jandarma,Maaş,Güvenlik ; Terk-i silah,Terk-i vazife,Jandarma,Maaş,Güvenlik,Abandonment of Weapons,Abandonment of Duty,Gendarme,Wage,Security ; Terk-i silah,Terk-i vazife,Jandarma,Maaş,Güvenlik,Abandonment of Weapons,Abandonment of Duty,Gendarme,Wage,Security ; Abandonment of Weapons,Abandonment of Duty,Gendarme,Wage,Security

Osmanlı iç güvenlik teşkilatı içerisinde önemli bir yeri haiz olan jandarma birliklerinin, nizamnâmelerle belirlenen geniş görev ve yetki alanlarına rağmen aldıkları ücret bilhassa 19. yüzyıldan itibaren enflasyonist ekonomi sonucu düşük kalmaya başladı. Mevcut duruma ek olarak jandarma neferlerinin aldıkları maaş ve tahsîsatlarda, bu yüzyılın getirdiği ekonomik buhranın bir sonucu olarak aksama ve gecikmeler yaşandı. Bu gecikmeler bazen iki seneyi bulacak kadar uzun sürüyor ve bu durum jandarma neferlerinin tepkisiyle karşılanıyordu. Ortaya konulan tepkiler bazen komutan ve yerel idarecilere konuyla ilgili yazılı şikâyetler şeklinde tezâhür ederken şikâyetlerin çözümsüz kaldığı noktada jandarma işi bir sonraki adıma taşıyarak “terk-i vazife” ve “terk-i silah” gibi uygulamalarda bulunuyor ve maaşlarını alana kadar görevlerini îfâ etmiyorlardı. Bu çalışmada jandarma neferlerinin maaşlarının gecikmesine karşı bir protesto yöntemi olarak geliştirdikleri terk-i silah uygulamalarına yer verilecektir. Ayrıca yaşanan bu sorun karşısında Bâbıâlî’nin bakanlıklar ile yerel idareciler nezdinde sorunu çözme çabası arşiv belgeleri üzerinden takip edilecek ve olayların büyümesinin oluşturacağı kargaşa ortamının ve terk-i silah uygulamasının diğer birliklere sirayet etmesi ihtimali sonucu yaşanacak muhtemel tehlikelere karşı devletin refleksif tavrı değerlendirilecektir. Bunun yanında terk-i silah gerçekleştiren neferlere karşı yapılan muamele ve verilen cezalar da bu çalışma içerisinde irdelenecektir.

The wages of the gendarmerie units, which had an important place in the Ottoman security organization, despite the wide range of duties and powers determined by the laws, started to be low due to the inflationary economy, especially since the 19th century. In addition to the current situation, there were disruptions and delays in the salaries and allowance of the gendarmerie soldiers as a result of the economic depression brought by this century. These delays sometimes lasted as long as two years and this situation was met with the reaction of the gendarmes.. While the reactions were sometimes manifested in the form of written complaints to the commanders and local administrators, when the complaints remained unresolved, the gendarmerie took the task to the next step and implemented practices such as "abandonment of duty" and "abandonment of weapons" and did not perform their duties until they received their salaries. In this study, the abandonment of weapons practices developed by the gendarmerie soldiers as a protest method against the delay in their salaries will be included. In addition, in the face of this problem, the efforts of Sublime Porte to solve the problem in the presence of ministries and local administrators will be followed through archival documents and the state's reflexive attitude against possible dangers as a result of the turmoil environment and the abandonment of arms application that will spread to other units will be evaluated. In addition, the treatment and punishments given to the soldiers who carried out abandonment of weapons will also be examined in this study.