hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Emevi İktidarına Karşı Kûfe’den İlk Sivil Muhalefet: Hucr b. Adiy Hareketi
The First Civil Opposition to Umayed Dnasty in Kufa: The Movement of Hucr b. Adiy
Yazar: Söylemez, M. Mahfuz
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: Muaviya,curse to Ali,Hucr,Civil Opposition,The Movement of Hucr b. Adiy ; Muaviye,Hucr b. Adiy,Ali taraftarlığı,Emevi,Kufe

Muaviye b. Ebî Süfyan hilafet makamına geçtikten sonra islam aleminin muhtelif kentlerinde bulunan minberlerden Hz. Aliʹye lanet okutmaya başladı. Cuma günü cuma namazlarından sonra okunmakta olan bu lanetler halkta bir infiale neden oldu. Kufede buna ilk karşı koyan da Hz. peygamberin arkadaşlarında Hucr b. Adiy oldu. Hucr bu tepkisini dışa vurduktan sonra yakalananlar bir kaç arkadaşı ile birlikte öldürüldü. Hucr hareketi olarak tarihte yerini almış olan hareketinin başlamasından bitişine kadar gelişen olaylar zinciri ciddi bir şekilde incelendiğinde görüleceği gibi mezhepsel bir duruştan ya da, bazı ilim adamlarının iddia ettiği, ekonomik bazı beklentilerden çok uzak olduğu görülecektir. Dahası bu hareket, asla önceden planlanmamıştır, tamamen doğal olarak gelişmiş olup organize bir hareket olmaktan da çok uzaktır. Hareketin lideri olarak gösterilen Hucr, haksızlığa karşı mücadele etmeye çalışmak dışında da bir başka amaca sahip değildir. Tamamen bir sivil muhalefet olan bu hareket, Emevîler tarafından acımasızca yok edilmiştir. Hucr b. Adî ve arkadaşlarının idam edilmeleri, Emevîlerin beklentilerinin aksine onların lehine değil, aleyhine bir sonuç vermiştir. Nitekim buinsanlara yapılanlar sadece Kûfe’de değil, İslam âleminin hemen hemen her yerinde yankı bulmuştur.

When Muaviya b. Ebi Süfyan came into power as caliph, he started to curse Ali on the pulpit of the mosques during Friday pray in the various cities. Such a curse irritated several individuals in the society. The first reaction toward this attitude came from the friend of Prophet Muhammad (peace be upon him), Hucr b. Adiy. But it is unfortunate that he was killed together with his some friends after this reaction/opposition. In fact, if such a Hucr’s reaction/movement is being searched from the beggining to its dramatic end, it will be evidently seen that it was far away from a simple sectial movement or an economic one as some scholars argued. On the other hand, this movement has not been organized before. In other words, it was far away from a plan or organization. That’s to say it was completely a normal/natural act. The leader of this movement, Hucr, didn’t aim whatever else apart from showing his personal reaction toward injustice. In short, such a complete civil movement has been destroyed utterly by Amevids. However, the killing of Hucr b. Adi and his friends didn’t give birth a useful result to Amevids as they expected. Conversely, it paved way to unfavourable one so as to what has been done these person didn’t only annoyed Kufe’s citizens but also it broke muslim’s heart in the entire muslim world.
Sergilediği Beden Dili Açısından Hz. Peygamber
The Prophet Muhammad in the perspective of Body Language He Displayed
Yazar: Kavaklıoğlu, Mahmut
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: Body Language,The Prophet Hz. Muhammed's Body Language,Hadith ; Beden Dili,Hz. Peygamber'in Beden Dili,Hadis

Bu araştırmada beden dili, önce iletişimdeki rolü ve yeri açısından ele alınmış ve genel bir tasnifi yapılmıştır. Daha sonra beden dilini kullanması ve kullandığı bu dilin başkaları tarafından okunması cihetiyle Hz. Peygamber tetkike çalışılmıştır. Müteâkiben Hz. Peygamber’in beden dilinin ilgili disiplinaçısından genel bir tahlili ortaya konulmuştur. Hz. Peygamber’i ve getirdiği mesajı doğru okumadaonun beden dilinin de değerlendirilmesi gereğine işaret edilmiştir.

In this study, body language, at first in point of its role and position in the comminication is dealt withand made a general classification. Afterwards it is tried to study that The Prophet Muhammad uses hisbody language and that language he used how to be meant by others. Following this, The ProphetMuhammad’s body language is analysed in general from the standpoint of related discipline. It isalso pointed out in the true reading that The Prophet Muhammad and the divine messages what hedelivered is his body language that must be evaluated.
Başkalarının Beden Dilini Okuması Açısından Hz. Peygamber
The Prophet Muhammad as Person who Reads Body Language of Others
Yazar: Kavaklıoğlu, Mahmut
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: Beden Dili,Sahabenin beden dili,Hadis ; Body Language,body language of the companions of the Prophet,Hadith

Bu çalışmada beden dili, -tebliğ misyonu ile ilişkisine de değinilerek- Hz. Peygamber’in okuması vebaşkalarına ait beden dilinin Hz. Peygamber’deki yansımaları açısından ele alınmıştır. Daha sonrabeden diline dair kendisinin sahâbeye yönelik bazı motivasyonları tetkike çalışılmıştır. Tevdiedilen mesajı kitlelere ulaştırırken, muhataplarından aldığı bedensel izlenimlerin Hz. Peygamber için daima yönlendirici olduğu; onların ilgi ve arzularını, önceliklerini, ihtiyaçlarını, niyetlerini, ruhî durumlarını tespite çalışırken bu izlenimlere sık sık başvurduğu, stratejisini buna görebelirlediği sonucuna varılmıştır. Buradan hareketle etkilemenin düzgün bir iletişimin sonucuolduğu tezine dikkat çekilmiş, Hz. Peygamber’in yirmi üç yıllık süreç sonunda öğretisini getirdiği nokta ile kendisinin iletişim kurmadaki başarısı (daha doğrusu anlamayı anlatmaya önceleyişi) arasında bağ kurulmuştur. Günümüzde de anlatıma dair yaşanan olumsuzlukların değerlendirilmesinde, konunun mezkur hiyerarşi açısından tekrar gözden geçirilme gereğine vurguyapılmıştır.

In this study, it is dealt with the body language - also mentioning its relation with manifestomission - in perspective of that the Prophet Muhammad reads it and that body languagebelonging to others reflects to the Prophet Muhammed. Afterwards it is tried to examine thecertain motivations directed towards the companions by the the Prophet Muhammed aboutbody language. While the Prophet Muhammad was communicating entrusted message to thepeople, his personal impressions that he obtained from his persons addressed were always asdirector while studing to assign their interests, desires, priorities, necessities, intentions andspiritual situations turns to these impressions frequently. Consequently it is deduced that hedesignated his strategy according to these. From this point of it is attracted attention that theinfluence is a result of a correct communication. It was connected with between the point thatthe Prophet Muhammad had conveyed his teachings during the 23 years and his successes inthe communication establishment. While evaluating negativities that experience concerningexposition at the our present time, it is stressed that the subject must be reviewed in point of thehierarchy mentioned above.
Bir Biyografi Denemesi: Ebû Bekir er-Râzî
An Essay of Biography: Abu Bakr al-Razi
Yazar: Karaman, Hüseyin
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: Ebu Bekir er-Râzi,Tabiatçılık,İslam Felsefesi ; Ebû Bekir er-Râzi,naturalizm,the philisophy of İSlam

İslam Felsefe Tarihi’ndeki ilk filozoflardan biri olan Ebû Bekir er-Râzî, 251/865 tarihinde Rey’dedoğmuş ve yine aynı yerde 313/925’de vefat etmiştir. Bir takım farklı rivayetlere rağmen, delillerinçoğunluğu onun Türk asıllı Sünni bir filozof olduğunu göstermektedir. Râzî, başta tıp olmak üzerefelsefe, mantık, kimya, astronomi, matematik ve ahlâk sahalarında birçok eser yazmış ansiklopedikbir filozoftur. Eserlerinin sayısı tam olarak bilinmemekle birlikte, es-Sîretü’l-felsefiyye isimli eserinde200 civarında olduğunu ifade etmektedir. Ancak Brockelmann bu eserlerinden 59 tanesinin günümüze ulaştığını belirtmektedir. Filozofun özellikle tıp ve kimya sahalarında yapmış olduğu çalışmalar ve ortaya koymuş olduğu eserler uzun yıllar bilim dünyasında tartışılmış ve sonraki dönemde bir çok yönden etkili olmuştur.

Abu Bakr al- Razi, one of the first muslim philosophers in the History of Islamic Philosopy, wasborn in Rayy in H. 251/ A.D. 865, and he died away in the same place in 313/925. Despite of variousnarrations about his nationality, majority of the evidences indicate that he is probably a Sunni andTurkish philosopher in origin. He is an all embracing and a kind of encyclopedic scholar, havingwritten many works in various fields such as medicine, philosophy, logic, chemistry, astronomy,mathematics and ethic. Although the number of his works is not known exactly, He states in his thePhilosophic Life that he has written about 200 works. However Brockelmann has said that only 59of his works has reached to the present day. His studies and other works, especially the ones onmedicine and chemistry, some times have been argumented, making influnces in many aspects,then.
Şiî Takiyye İnancının Teşekkülü
The Formative Process of Taqiyyah in The Shi’ite Thought
Yazar: Hakyemez, Cemil
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: Taqiyyah,Shi'ite,Imamiyyah,occultation ; Takiyye,Şia,İmamiye,Gaybet

Takiyye, kişinin tehlikeden dolayı gerçek inancını saklamasıdır. Bu anlayış Müslümanlar arasında ilk olarak Haricîler arasında gündeme gelmiş ve daha sonra Şia’nın önemli bir kesimitarafından inanç esasına dönüştürülmüştür. Takiyyenin bir iman konusu olduğuyla ilgili Şiîkanaat hicrî üçüncü asrın ortalarına kadar netleşmiştir. İmamiyye Şiası da gaybetle takiyyeyiilişkilendirerek son imamlarının takiyye gereği gaybete gittiğini ileri sürmüştür.

Dissimulation (taqiyyah) is to hide a person’s true belief because of threats. This view firstlycomes to order among Khavarich and than transformed to creed by the some of Shi’ite groups.The dissimulation process copleted in mids of thirth century of the Hegira. Imamiyyah Shi’ite atfirst related betveen occultation and dissimulation belief and then asserted that the occultationof their last imam was due to the practise the dissimulation belief.
Ergenlik Döneminde Dua ve İbadete Yönelik Davranışlar Üzerine Bir Saha Araştırması
A Field Research About Attitudes and Behaviors of Adolescence Period Towards Prayer and Worship
Yazar: Koç, Mustafa
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: Adolescence period,Prayer,Worsship,Attitude,Behavior ; Dua,İbadet,Ergenlik Dönemi

Bu makalede, ergenlik döneminde dua ve ibadete yönelik dinî tutum ve davranışları tespit etmekamacıyla yapılmış bir saha araştırmasının, çeşitli değişkenler ile söz konusu tutum ve davranışlarekseninde değerlendirilen sonuçları verilmiştir. Bu sonuçları elde etmek için araştırmada, Bursa’daortaöğrenim gören ergenlerin seçildiği evreni temsilen, Bursa il sınırları içerisinde dört farklı türdenorta öğretim kurumunda öğrenim gören 450 ergen üzerinde tesadüfî örneklem yoluyla anket uygulanmıştır. Uygulanan anket aracılığıyla örneklem grubundan alınan ham verilerin işlenmesiyle,cinsiyet, yaş, sosyo-ekonomik düzey, okul türü ve dinî inanç düzeyi gibi nicel karakterdeki bağımsız değişkenlere, parametrik olmayan istatistiksel analiz tekniklerinden ki-kare tekniği uygulanarak, beklenen değerlerle gözlenen değerler arasındaki anlamlılık farkı sınanmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; “dua ve ibadet etme davranışları ile ergenlik döneminin temel gelişimözellikleri arasında anlamlı bir fark vardır; ergenlik döneminde dua etme davranışı çok yaygın ikenibadetlere yönelik ilgi ve uygulama daha düşük düzeylerde yer almaktadır,” tezine ilişkin hazırlanan temel ve alt hipotezlerin birçoğunun oldukça yüksek düzeylerde [ p < .05 ; .01 ; .001 ] desteklendiği tespit edilmiştir.

In this article, the results of field research about the formation of religious attitudes and behaviorsof adolescence towards prayer and worship with relation to some kind of variables are given. Toattain the results in this research the sample of 450 adolescence was chosen randomly from thepopulation of secondary school adolescence in Bursa. Then they were given a questionnaire. Thequestionnaire results from the sample were analyzed by the statistical technique of chi-square. Andthe difference between observed value and expected value was examined in relation toindependent variables of sex, age, socio-economic status, school variety and level of religious belief.By the statistical results it is found that ‘there is a meaningful difference between pray and worshipbehaviors and basic developmental characteristics of adolescence period; when the praying is mostwidespread in the adolescence period; the interest in and practice of worships is at a lower level.’Thus the main and related hypotheses of this research were confirmed highly [p < .05; .01; .001].
İhvan-ı Safa
İhvân-ı Safa
Yazar: Uyanık, Mevlüt
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: İhvan-ı Safa,Risale,Felsefe ; İhvân-ı Safâ,Risala,Philosophy

Hicri dördüncü Asırda “İhvan-ı Safa”1 adıyla gizli bir cemiyet teşkil edilmişti.Bu cemiyet, ilim ve felsefeyi yaymak, ahlaki terbiyeyi yükseltmek amacıylayazarlarının ismini gizleyerek elli bir adet risale yayımladı. O tarihlerde felsefikonulara dair muhtelif eserlerin çoğu, zamanın [felsefeye] ilgisizliği ve takdirsizliği yüzünden çürüyüp mahvolduğu halde, şükürler olsun ki, bu risaleler bugüne kadar ulaşmakla çok iyi bir şansa sahip olmuşlardır

In the fourth century Hijri, a secret society called cIkhwan-i Safa a was formed. To spread this society, science and philosophy, toincrease moral discipline published a treaty by hiding the name of its authors.Philosophical Although most of the various works of subject matter have beenravaged and destroyed by the lack of apathy and apathy of time, thankfully,they they had a very good chance of reaching until the day
İbn Reşîk el-Kayravânî’nin Perspektifinden Arap Edebiyat Teorisinde Belâğat Kavramı
The Concept of Eloquence in Arabic Literary Theory as Presented by The Eleventh-Century North African Poet-Critic Ibn Rashiq al-Qayrawânî
Yazar: Özdemir, Abdurrahman
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 6, 2004
Anahtar kelimeler: Critize poety,İbn Reşîk,South Africa ; Kuzey Afrika,Şiir eleştirmeni,İbn Reşîk

Belâğat veya uslûbî mükemmellik kavramı, başlangıcından itibarenArap edebiyat teorisinin temel ilgi alanlarından biri olmuştur. İlk devirler den kendi yaşadığı döneme kadar edebiyat teorisinin bir sentezi mahiyetindeki eşsiz bilimsel çalışmasında Ebû Ali Hasan b. Reşîk el-Kayravânî (390-456/1000-1063), sadece seleflerinin teori ve kanaatlerini nakletmekle kalmamış, kendi düşünce ve görüşlerini de çok güzel bir şekilde onlara eklemiştir.Oldukça mantıklı, tutarlı ve hatta cazip bir uslûpla kaleme alınmış ‘el-Umdefî mehâsini’ş-şi’r ve nakdih’2 isimli bu çalışma, sonraki asırlarda Arap şiir tenkidinin en öncelikli kaynağı olmuştur.

From the beginning, the concept of eloquence orperfect perfection has been one of the main interests of Arab literaturetheory. In his unique scientific work, which was a synthesis of literary theoryfrom the first periods to his own life, Abu Ali Hasan b. Reşîk al-Kayravânî(390- 456 / 1000-1063) not only conveyed the theories and convictions of hispredecessors, but also added his own thoughts and opinions to them very nicely.This study named li al-Umde fî mehâsýsh-şi’r and nakdih f2, which was writtenwith a very logical, consistent and even attractive language, was the mostimportant source of Arab poetry criticism in the following centuries
İslâm’da Dinî Bilginin Toplumsal Bağlamı
The Social Context of Religious Knowledge in Islam
Yazar: Arabacı, Fazlı
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 5, 2004
Anahtar kelimeler: Religion, religious knowledge, sociological aspect.,sociality,sociology of religion ; Din, Dini Bilgi, Toplumsal bağlam, toplumsallık.,din sosyolojisi

Bu makale bir yönüyle kutsal kaynağa dayalı olarak tezahür eden dini bilginin toplumsal bağlamını ve buna ilişkin etkenleri bir makalenin sınrları içinde ortaya koymaktadır. Temel amacı tamamıyla kutsal bir atmosfere büründürülüp dokunulmaz hale getirilen dini bilginin bütün yönleriyle mutlak olmadığı,değişebilir yönlerinin olduğunu temellendirerek toplumsal alanda karşılaşılan problemlerin çözümüne ilişkin yeni dini bilgilerin oluşumunu sağlamaya katkı yapmaktır.

This article deals with the sociological aspect of religious knowledge. Althought the  religious knowledge has been based on the revelation, understood and commentary  with the aspect of it’s me can defineit historical and sociological. That’s why religious  knowledges relating sociological life are always changeable.
Taşköprüzâde Ahmed Efendi ve Mevzu'âtu’l-'Ulûm’da Yer Alan Usul ve Fıkıh İle İlgili İlimler
Tashkopruzade Ahmed Efendi and Sciences which releated with Fıqh and Usul al-Fıqh was been in The Mevzû`ât al-Ulûm
Yazar: Duman, Ali
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 5, 2004
Anahtar kelimeler: Taskopruzade İsamuddin Ahmed Efendi,Tashkopruzade Kemaluddin Mehmed Efendi,Mevzu`ât al-Ulum,Fıqh,Usul al-Fıqh ; Taşköprüzâde İsamüddin Ahmed Efendi,Taşköprüzâde Kemâlüddin Mehmed Efendi,Fıkh,Usul-ı Fıkh,Mevzû'âtü'l-'Ulûm

Ansiklopedi türü çalışmalar her zaman, araştırmacılar için en önemli müracaat kaynakları olagelmiştir. Taşköprüzâde İsamüddin Ahmed Efendi ilk ansiklopedistlerden biri olarak kabul edilebilir ve ilimler ansiklopedisi niteliğindeki eseri Mevzû’âtü’l-Ulûm adlı kitabı gerçekten de önemli bir kaynaktır. Yaşadığı döneme kadar ortaya çıkmış bütün İslâmî bilimler, bu bilimlerle ilgili önemli eser ve şahsiyetler hakkında bilgiler içeren bu kitapta, bugün ismi bile unutulmaya başlamış fıkıh ve fıkıh usulünün alt dallarıyla ilgili de çok değerli bilgiler de bulunmaktadır. Bu sebeple bu makalede Taşköprüzade İsamüddin Ahmed Efendi’nin Mevzu`âtü’l-`Ulûm adlı eserindeki fıkıh, fıkıh usulü ve alt dallarıyla ilgili bilgiler derlenerek, ismi bile unutlmaya yüz tutmuş bilimlerin gündeme taşınması amaçlanmıştır.

The works which type of Encyclopaedia, always be done the important source for theresearchers. Tashkopruzade İsamuddin Ahmed Efendi who can admitted the firstEncyclopedist is one of the important scientist in the Ottoman Empire that time, and hisbook Mevzûât al-Ulum is also most important source. In this article it had beenresearched fıqh, usul al-fıqh and relaeted sciences with fıqh in the Mevzû`ât al-Ulum.
Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Denetim Odaklarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi
The Survey on Locus of Control of Students of Gazi University Corum Theology Faculty According to Some Variables
Yazar: Cengil, Muammer
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 5, 2004
Anahtar kelimeler: Locus of Control,Religious Education,Psychology of Religion,Gazi University,theology faculty students ; Denetim Odağı,Din Eğitimi,Din Psikolojisi,Gazi Üniversitesi,İlahiyat Fakültesi öğrencileri

Denetim Odağı kavramı psikolojide kişiliğin önemli bir yönü olarak düşünülmektedir. Bu kavram Julian Robert tarafından 1960 yılında geliştirilmiştir. Denetim Odağı hayatta karşılaşılan olayların asıl nedenlerinin ne olduğuyla ilgili kişisel algıyla ilgilidir. Daha basit bir ifadeyle: kaderinizi siz mi kontrol ediyorsunuz yoksa başkaları ve alın yazınız tarafından mı kontrol ediliyorsunuz? Denetim Odağı dışsal nedenlerden içsel nedenlere doğru uzanan iki kutuplu bir biçimde anlaşılabilir. Dış denetimli kişiler davranışlarının kader, şans veya diğer kimseler tarafından yönetildiğine inanırken, iç denetimli kişiler davranışlarının kendi kişisel karar ve gayretleriyle ortaya çıktığına inanırlar. Biz de bu çalışmamızda Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin denetim odaklarını çeşitli değişkenler açısından inceledik ve din eğitimin denetim odağı üzerindeki etkisini tahlil etiik.

In psychology, the concept of ‘locus of control’ is considered as an important signification of aspect of personality. The concept was developed by Julian Rotter in the 1960ʹs. Locus of control refers to an individualʹs perception of what are the main causes of events in life. More simply to put: do you believe that you control your destiny or that it is controlled by others or fate? Thus, locus of control can be understood as bipolar construct, ranging from external causes to internal causes. External people believe that their behaviors are guided by fate, luck, or other external circumstances and internal people believe that their behaviors are guided by their personal decisions and efforts. In this study we searched locus of controls of students of Gazi University Corum Divinity Faculty according to some variables and analyzed the effect of religious education on locus of control.
Varoluşsal Kendinden Geçme ve Yansımaları: İmam-ı Rabbânî’nin Şathiyye Anlayışı Örneği
Existantial Ecstasy and its Reflections: The Sample of Imam Rabbani’s Approach to the Concept of Shathiyye
Yazar: Haksever, Ahmet Cahid
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 5, 2004
Anahtar kelimeler: Shatahat,ecstasy,wahdat al-wujud,wahdat al-shuhud,Imam Rabbani ; Şatahat,Sekr,vahdet-i vücud,vahdet-i şühud,İmam Rabbani

Şatah ya da şathiye, tasavvuf tarihinde üzerinde sıkça durulan kavramlardan biridir. Bu çalışmada İmam Rabbani’nin şathiye kavramına yaklaşımı ele alınmaktadır. Vahdet-i vücud düşüncesine karşı sistematik tarzda bir vahdet-i şühud görüşüyle alternatif sunan İmam Rabbani, Hallâc ve Bayezid-i Bistâmî’nin bazı ifadeleri yanında İbn Arabî’nin bu teorisini de şatah ibareler kapsamında değerlendirmiştir. Dolayısıyla İmam Rabbani’nin şathiye kavramını ele alışı, onun vahdet-i vücuda yaklaşımı yanında, vahdet-i şühudun anlaşılması açısından da ayrı bir öneme sahiptir.

Shatah or shathiyya is one of the most important concepts in the history of mysticism. This article deals with the approach of Imam Rabbani to the concept of shathiyya. Imam Rabbani who offers with his theory of the wahdat al-shuhud as an alternative to the theory of wahdat al-wujud, in addition to Hallaj’s and Bistami’s some expressions, he takes up the theory of wahdat al-wujud in the content of shathiyya. So, the approach of Imam Rabbani to the concept of shathiyya is important for understanding wahdat-i wujud as well as wahdat al-shuhud.
Mehdî Düşüncesinin İtikadîleşmesi Üzerine
The Formative Process of Mahdi Belief
Yazar: Hakyemez, Cemil
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 5, 2004
Anahtar kelimeler: Mehdi,Şii,gaybet,İmamiyye,Mehdilik ; Mahdi,occultation,Shi’ite,Imamiyye,Mahdism

Bu makaledeki esas amacımız, “mehdî” inancının teşekkül sürecini ortaya koymaktır. Kurtarıcı Mehdî beklentisi, ezilen kitlelerin kurtuluş ideallerini yaşattıkları bir ümit unsurudur. Müslümanlar arasında yaşanan birtakım olumsuzluklar, bu tür iddiaların İslâm dünyasında da gündeme gelmesine sebep olmuştur. Hicrî üçüncü asrın sonlarına gelindeğinde ise, bu düşüncenin tüm Müslüman kitleler arasında yayıldığı görülmektedir. Ancak konuyu bir inanç esası haline getirenler Şiîler olmuştur. İmamiyye Şiası, gaybete gittiğini ileri sürdükleri on ikinci imamlarının, kıyamete yakın dönecek Mehdî olduğunu iddia etmiş, ardından da bir inanç olarak benimsemiştir.

In this article my essential aim is to bring up the formation process of “mahdî” belief. The Mahdî expectation is a hope element which keep salvation ideals of oppressed heags alive. Some negativeness which occured among the Muslims caused these kinds of claims to become a current issue in the Islamic world. However until the later of A. H. III. Century, it is seen that this thought was seperated out among the all Muslim communities. Yet, who charge the issue into a belief principle were Shi’ites. Imamiyye Shi’ite claimed that twelfth imam they put forward he went into occultation is Mahdî to turn near doomsday and then took over this as belief.