Coğrafi Bilgi Sistemleri ve AHP Yöntemi Kullanılarak Planlı Alanlarda Heyelan Duyarlılığının Değerlendirilmesi: Artvin Örneği
Landslide Susceptibility Assessment in Planned Areas Using Geographical Information Systems and AHP Method: The Case of Artvin
Yazar: Akıncı, Halil; Yavuz Özalp, Ayşe; Temuçin Kılıçer, Sebahat
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 1 No. 1-2, 2015
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; GIS,Analytic Hierarchy Process,Landslide,Landslide Susceptibility Map,Artvin ; CBS,Analitik Hiyerarşi Proses,Heyelan,Heyelan Duyarlılık Haritası,Artvin

Artvin, Türkiye’de heyelanların en sık yaşandığıillerin başında gelmektedir. İl genelinde afet niteliği taşıyan çok sayıdaheyelan meydana gelmiştir. İnsanların can güvenliğini sağlamak, heyelanlarınyıkıcı etkisini azaltmak için gerekli önlemleri almak ve arazi kullanımınayönelik doğru kararlar verebilmek amacıyla il genelinde heyelana duyarlıalanların belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Analitik Hiyerarşi Process(AHP) yöntemi kullanılarak Artvin (Merkez) Belediyesi’nin imar planı revizyonuiçin esas aldığı sınır içerisinde kalan alanın heyelan duyarlılık haritasıüretilmiştir. Heyelan duyarlılık analizinde litoloji, yükseklik, eğim, bakı veakarsuya yakınlık parametreleri kullanılmıştır. Yapılan değerlendirmelerdeçalışma alanının %15’inin çok yüksek, %25,52’sinin yüksek, %28,95’inin orta, %18,77’sinindüşük ve %11,76’sının ise çok düşük derecede heyelana duyarlı olduğu tespitedilmiştir. Ayrıca, çalışma alanı içerisinde kalan yerleşim birimlerinin idarisınırları ile mevcut imar planındaki yapı adaları üretilen heyelan duyarlılıkharitası ile çakıştırılarak yerleşim birimlerinin ve yapı adalarının heyelanduyarlılıkları belirlenmiştir. Buna göre, Çamlık ve Balcıoğlu mahalleleri ileSeyitler köyü arazilerinin %50’den fazlasının ve yapı adalarının yaklaşık %68’ininçok yüksek veya yüksek derecede heyelana duyarlı alanda kaldığı tespitedilmiştir.

Artvin is one of the leading provinces in Turkey where landslides occurmost frequently. There have been many landslides characterized as naturaldisaster recorded across the province. The areas susceptible to landslidesin Artvin should be identified in order to ensure people's safety, to take thenecessary measures for reducing any devastating effects of landslides and tomake proper decisions for land use. In this study, using Analytic HierarchyProcess (AHP) method, the landslide susceptibility map was produced for thearea where the zoning plan of Artvin’s central municipality is based on.Parameters including lithology, altitude, slope, aspect, and proximity tothe stream were used in landslide susceptibility analysis. In theevaluations, it was determined that 15% of the study area had a  very high, 25.52% high, 28.95% moderate, 18.77%low, and 11.76% very low degrees in respect to landslide susceptibility. Inaddition, the administrative boundaries of the settlement units within theresearch area along with the building blocks in the current zoning plan weresuperimposed with the produced susceptibility map in order to determine thelandslide susceptibility of both the building blocks and the settlement units.Accordingly, it was established that Çamlık and Balcıoğlu neighborhoods alongwith over 50% of the lands in Seyitler Village and approximately 68% of the buildingblocks were susceptible to landslides at very high and high degrees.