hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İklim Değişikliği ve Çalışma İlişkileri:                                                                           İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüklerinin İklim Değişikliğinin Yarattığı Yeni Riskler Kapsamında Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi
Climate Change and Labor Relations: A Legal Evaluation of the Employer’s Occupational Health and Safety Obligations within the Scope of New Risks Created by Climate Change
Yazar: Denizli Öztürk, Banu
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; İklim değişikliği,Aşırı sıcaklıklar,İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri,İş sağlığı,İş güvenliği ; Climate change,Extreme heat,Occupational health and safety obligations of the employer,Occupational health,Occupational safety

Tüm dünyayı hızla etkisi altına alan iklim değişikliği, çalışanların aşırı sıcaklıklar, hava olayları, vektör kaynaklı hastalıklar gibi yeni risklere maruz kalmasına sebep olmaktadır. Bu bağlamda, iklim değişikliğinin neden olduğu ya da şiddetlendirdiği risklerin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Çalışmamızda, iklim değişikliğinden kaynaklanan riskler tanımlanarak iş sağlığı ve güvenliği boyutuyla incelenecek, bahse konu risklerin çalışma ilişkilerine olan etkileri açıklanacaktır. Devamında mevzuatta yer verilen işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin iklim değişikliği sürecine uyarlanabilir olup olmadığı irdelenerek ve çözüm önerileri geliştirilecektir.

Climate change, which is rapidly affecting the whole World, exposes employees to new risks such as extreme heat, weather events and vector-borne diseases. In this context, it is important to evaluate the risks caused or exacerbated by climate change in terms of occupational health and safety. In our study, the risks arising from climate change will be defined and analyzed in terms of occupational health and safety, and the effects of these risks on labor relations will be explained. Subsequently, whether the occupational healt and safety obligations of the employer included in the legislation are adaptable to the climate change process will be examined and solution suggestions will be developed.
Üretken (Yaratıcı) Yapay Zeka Aracılığıyla Meydana Getirilen Bilgisayar Programlarında Hak Sahipliğinin Değerlendirilmesi
Üretken (Yaratıcı) Yapay Zeka Aracılığıyla Meydana Getirilen Bilgisayar Programlarında Hak Sahipliğinin Değerlendirilmesi
Yazar: Gökdemir Tamer, Tülay
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Intellectual Property Law ; Fikri Mülkiyet Hukuku ; Fikir ve Sanat Eserleri,Bilgisayar Programları,Üretken Yapay Zeka

Gelişen yapay zekâ teknolojileri, özellikle üretken yapay zeka sistemleri, insan müdahalesi olmaksızın veya sınırlı insan girdisiyle yeni bilgisayar programları oluşturma kapasitesine ulaşmıştır. Bu gelişme, geleneksel telif hukuku ilkeleri çerçevesinde eser sahipliğinin nasıl belirleneceği sorusunu gündeme getirmektedir. Çalışmamızda üretken yapay zeka aracılığıyla meydana getirilen bilgisayar programlarında hak sahipliğinin tespiti konusu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile karşılaştırmalı hukuk düzenlemeleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu bağlamda, yazılım üretiminde yapay zekanın araç mı yoksa yaratıcı mı olduğu ayrımı, hukuki çözüm önerilerinin merkezinde yer almaktadır.

Gelişen yapay zekâ teknolojileri, özellikle üretken yapay zeka sistemleri, insan müdahalesi olmaksızın veya sınırlı insan girdisiyle yeni bilgisayar programları oluşturma kapasitesine ulaşmıştır. Bu gelişme, geleneksel telif hukuku ilkeleri çerçevesinde eser sahipliğinin nasıl belirleneceği sorusunu gündeme getirmektedir. Çalışmamızda üretken yapay zeka aracılığıyla meydana getirilen bilgisayar programlarında hak sahipliğinin tespiti konusu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile karşılaştırmalı hukuk düzenlemeleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu bağlamda, yazılım üretiminde yapay zekanın araç mı yoksa yaratıcı mı olduğu ayrımı, hukuki çözüm önerilerinin merkezinde yer almaktadır.
Doğanın Anayasa Yargısı Yoluyla Korunumu İçin İhtiyat Testi
The Precautionary Test for the Protection of Nature through Constitutional Adjudication
Yazar: Çağlar, Taha Enes
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Environmental Law ; Çevre Hukuku ; Constitutional Law ; Anayasa Hukuku ; Nature,Subject of Rights,Sustainability,Environmental Rights,Constitutional Court,Constitutional Adjudication ; Doğa,Hak Öznesi,Sürdürülebilirlik,Çevre Hakkı,Anayasa Mahkemesi,Anayasa Yargısı

Bu çalışmada, doğanın değerinin kendinden kaynaklandığı savunularak, anayasa yargısı nezdinde doğaya yönelik eylemlerin esas yönünden nasıl incelenmesi gerektiği tartışılmaktadır. Öncelikle doğanın içkin değerine ilişkin teorik tartışmalardan bahsedilmekte; ardından Anayasa Mahkemesinin doğayı korurken kullandığı yaklaşım incelenmektedir. Mevcut yöntemin insan merkezli olduğu, kalkınmayı öncelediği ve bireysel menfaatler veya mağduriyetler üzerinden şekillendiği için yeterli koruma sağlayamadığı değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, "ihtiyat testi" adı verilen yeni bir esasa ilişkin inceleme yöntemi önerilmektedir. Bu yöntemin amacı, doğa ile uyumlu yaşamı temin etmek ve doğanın kötüye kullanımını önlemektir. Doğaya zarar verilmesi durumunda uygulanacak bu testin, insan haklarına getirilen sınırlamalara ilişkin incelemeden farklı olduğu ortaya konmakta ve neden "ihtiyat" teriminin seçildiği açıklanmaktadır. Son olarak, ihtiyat testinin uygulanma biçimi ve mevcut hukuk sistemiyle uyumsuz olduğu alanlar değerlendirilerek yöntemin gerekliliği savunulmaktadır.

This study argues that the value of nature is intrinsic and discusses how actions affecting nature should be substantively reviewed within the framework of constitutional adjudication. First, the theoretical debates on the intrinsic value of nature are mentioned, and then the approach used by the Constitutional Court in protecting nature is analyzed. It is evaluated that the current method fails to provide adequate protection as it is anthropocentric, prioritizes development and is shaped by individual interests or grievances. In this context, a new method of substantive review called the “precautionary test” is proposed. The purpose of this method is to ensure life in harmony with nature and to prevent the misuse of nature. It is argued that this test, to be applied in cases of harm to nature, is different from the test for limitations on human rights and explains why the term “precaution” was chosen. Finally, the way the precautionary test is applied and the areas where it is incompatible with the current legal system are evaluated and the necessity of the method is defended.
Teori ve Uygulamada Kambiyo Senetlerinde İade Davası
Teori ve Uygulamada Kambiyo Senetlerinde İade Davası
Yazar: Alışkan, Murat
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Commercial Law (Other) ; Ticaret Hukuku (Diğer) ; Kambiyo senedi,irade dışı elden çıkma,ödeme yasağı,iade davası,iyiniyetle kazanım,ciro zinciri,kötüniyet,ağır kusur,ispat.

Poliçe iradesi dışında elinden çıkan, daha doğru bir ifadeyle poliçe üzerindeki zilyetliğini iradesi dışında kaybı kaybeden hamilin iade davası açabilmesi, iptal prosedürü içindeki hükümler arasında (TTK. m. 758, m. 763) düzenlenmektedir. Bu hükümler, diğer kambiyo senetleri olan bono ve çek hakkında da uygulanır (TTK. m. 778/no.1,ı, TTK. m. 818/no.1,s). Bu iade (=istirdat) davası, esasen TMK. m. 989 vd.’ında düzenlenen taşınır davası niteliğindedir. Davas, iptal hükümleri içinde düzenlendiğine göre, iptal isteminde bulunabilecek hak sahibinin (TTK. m. 651) mahkemeden ödemeden men yasağı istemesiyle (TTK. m. 757) başlayan süreçte kambiyo senedini eline geçirenin bilinmesi üzerine açılır. Bu makalede, uygulamada çokça yaygın olan ve tartışmalı hususlar içeren bu dava kapsamında; davanın açılabilme koşulları, tarafları, görevli ve yetkili mahkeme, ispat usulü, özellikle iade kararı verilebilmesi için yetkili hamilin kambiyo senedini kötüniyetle iktisap ettiğinin veya iktisabında ağır kusur bulunduğunun (TTK. m. 686, m. 792) davacı tarafından ispatlanması konuları ele alınacaktır. Hamilin ağır kusurunun ispatı, ceza yargılamasıyla da ilgili ve uygulama açısından en önemli olandır. Bütün konulara ilişkin sorunlar; öğreti ve daha çok Yargıtay uygulamasına yer verilmekle değerlendirilecektir.

Poliçe iradesi dışında elinden çıkan, daha doğru bir ifadeyle poliçe üzerindeki zilyetliğini iradesi dışında kaybı kaybeden hamilin iade davası açabilmesi, iptal prosedürü içindeki hükümler arasında (TTK. m. 758, m. 763) düzenlenmektedir. Bu hükümler, diğer kambiyo senetleri olan bono ve çek hakkında da uygulanır (TTK. m. 778/no.1,ı, TTK. m. 818/no.1,s). Bu iade (=istirdat) davası, esasen TMK. m. 989 vd.’ında düzenlenen taşınır davası niteliğindedir. Davas, iptal hükümleri içinde düzenlendiğine göre, iptal isteminde bulunabilecek hak sahibinin (TTK. m. 651) mahkemeden ödemeden men yasağı istemesiyle (TTK. m. 757) başlayan süreçte kambiyo senedini eline geçirenin bilinmesi üzerine açılır. Bu makalede, uygulamada çokça yaygın olan ve tartışmalı hususlar içeren bu dava kapsamında; davanın açılabilme koşulları, tarafları, görevli ve yetkili mahkeme, ispat usulü, özellikle iade kararı verilebilmesi için yetkili hamilin kambiyo senedini kötüniyetle iktisap ettiğinin veya iktisabında ağır kusur bulunduğunun (TTK. m. 686, m. 792) davacı tarafından ispatlanması konuları ele alınacaktır. Hamilin ağır kusurunun ispatı, ceza yargılamasıyla da ilgili ve uygulama açısından en önemli olandır. Bütün konulara ilişkin sorunlar; öğreti ve daha çok Yargıtay uygulamasına yer verilmekle değerlendirilecektir.
İşçinin İş Kanunu m. 24/1-A Hükmü Uyarınca Haklı Nedenle Fesih Hakkı
İşçinin İş Kanunu m. 24/1-A Hükmü Uyarınca Haklı Nedenle Fesih Hakkı
Yazar: Adınır, Kaptan Merter; Özkaraca, Ercüment
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; Hastalık,Haklı Fesih,işin niteliğinden kaynaklı tehlike,işçinin hastalığı

İş Kanunu m. 24/I-a hükmü uyarınca işçi, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple kendi sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Hüküm, meslek hastalıkları ile yakından ilgilidir. Zira meslek hastalıkları işin niteliğinden kaynaklı risklere maruziyet neticesi meydana gelmekte ve işçinin sağlığı ve yaşayışı bakımından tehlike oluşturmaktadır. Fakat hükmün lafzı dikkatlice incelendiğinde, hükmün yalnızca meslek hastalığı halinde fesih hakkını düzenlemediği, işçinin, işin niteliğinden bağımsız olarak tutulduğu hastalıklar veya işin niteliğinden kaynaklı bazı tehlikeler bakımından da işçiye fesih hakkı tanıdığı görülecektir. Nitekim çalışmamızda buna ilişkin durumlar öğreti görüşleri ve Yüksek Mahkeme kararları ışığında incelenmiştir.

İş Kanunu m. 24/I-a hükmü uyarınca işçi, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple kendi sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Hüküm, meslek hastalıkları ile yakından ilgilidir. Zira meslek hastalıkları işin niteliğinden kaynaklı risklere maruziyet neticesi meydana gelmekte ve işçinin sağlığı ve yaşayışı bakımından tehlike oluşturmaktadır. Fakat hükmün lafzı dikkatlice incelendiğinde, hükmün yalnızca meslek hastalığı halinde fesih hakkını düzenlemediği, işçinin, işin niteliğinden bağımsız olarak tutulduğu hastalıklar veya işin niteliğinden kaynaklı bazı tehlikeler bakımından da işçiye fesih hakkı tanıdığı görülecektir. Nitekim çalışmamızda buna ilişkin durumlar öğreti görüşleri ve Yüksek Mahkeme kararları ışığında incelenmiştir.
2024/825 Sayılı Yeşil Tüketici Direktifinin Yeşil Yıkamayla Mücadele Kapsamında Değerlendirmesi
2024/825 Sayılı Yeşil Tüketici Direktifinin Yeşil Yıkamayla Mücadele Kapsamında Değerlendirmesi
Yazar: Kocabıyık, Sami; Başer, Enes T.
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Commercial Law (Other) ; Ticaret Hukuku (Diğer) ; Yeşil Yıkama,AB Hukuku,Haksız Rekabet

2024/825 sayılı Yeşil Dönüşüm Kapsamında Daha İyi Bilgilendirme ve Haksız Rekabet Uygulamalarına Karşı Tüketicilerin Güçlendirilmesi Direktifi, 2005/29 sayılı Ticari Uygulamalarda Haksız Rekabetle Mücadele Direktifinde birtakım değişiklikler yaparak öğretide yeşil yıkama olarak adlandırılan haksız eyleme karşı bir takım mücadele yöntemleri ve hukuki imkanlar sunmaktadır. Çalışmamızda 2024/825 sayılı Direktifin getirdiği yenilikler incelenmiştir.

2024/825 sayılı Yeşil Dönüşüm Kapsamında Daha İyi Bilgilendirme ve Haksız Rekabet Uygulamalarına Karşı Tüketicilerin Güçlendirilmesi Direktifi, 2005/29 sayılı Ticari Uygulamalarda Haksız Rekabetle Mücadele Direktifinde birtakım değişiklikler yaparak öğretide yeşil yıkama olarak adlandırılan haksız eyleme karşı bir takım mücadele yöntemleri ve hukuki imkanlar sunmaktadır. Çalışmamızda 2024/825 sayılı Direktifin getirdiği yenilikler incelenmiştir.
İzmir 24. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin E. 2024/488, K. 2024/116, T. 24.10.2024 Kararı ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin E. 2025/332, K. 2025/790, T. 21.04.2025 Kararı Üzerine Düşünceler
İzmir 24. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin E. 2024/488, K. 2024/116, T. 24.10.2024 Kararı ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin E. 2025/332, K. 2025/790, T. 21.04.2025 Kararı Üzerine Düşünceler
Yazar: Akın, Murat Yusuf; Yikar, Mehmet Emin
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Commercial Law (Other) ; Ticaret Hukuku (Diğer) ; Dava şartı,Görev,Ticari dava.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5 ile asliye hukuk mahkesi ve asliye ticaret mahkemesi arasındaki ilişki, görev ilişkisi olarak belirlenmiştir. Görev, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 114’te bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. HMK m. 115 uyarınca dava şartı olan görev, yargılamanın her aşamada re’sen dikkate alınmalıdır. Davanın görevli olmayan bir mahkemede açıldığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddedilmesi gerekir. Bu denli önemli olmasına rağmen uygulamada, görevli mahkemenin tespit edilmesinde sorunlar yaşanmaktadır. Çalışmada, İzmir 24. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin E. 2024/488, K. 2024/116, T. 24.10.2024 kararı ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin E. 2025/332, K. 2025/790, T. 21.04.2025 kararı üzerinden dava şartı olan görev ilişkin bir inceleme yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5 ile asliye hukuk mahkesi ve asliye ticaret mahkemesi arasındaki ilişki, görev ilişkisi olarak belirlenmiştir. Görev, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 114’te bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. HMK m. 115 uyarınca dava şartı olan görev, yargılamanın her aşamada re’sen dikkate alınmalıdır. Davanın görevli olmayan bir mahkemede açıldığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddedilmesi gerekir. Bu denli önemli olmasına rağmen uygulamada, görevli mahkemenin tespit edilmesinde sorunlar yaşanmaktadır. Çalışmada, İzmir 24. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin E. 2024/488, K. 2024/116, T. 24.10.2024 kararı ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin E. 2025/332, K. 2025/790, T. 21.04.2025 kararı üzerinden dava şartı olan görev ilişkin bir inceleme yapılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu Çerçevesinde Sermaye Şirketlerinde Pay Oranlarındaki Değişikliklerin Bildirilmesi, Tescili ve İlanı Yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu Çerçevesinde Sermaye Şirketlerinde Pay Oranlarındaki Değişikliklerin Bildirilmesi, Tescili ve İlanı Yükümlülüğü
Yazar: Karaman Coşgun, Özlem
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Corporations and Associations Law ; Şirketler ve Dernekler Hukuku ; Anonim Şirket,Limited Şirket,Şirketler Topluluğu,Bildirim Yükümlülüğü,Pay Sahipliği Haklarının Donması

Sermaye şirketlerinde belirli oranlarda pay değişikliğinin sermaye şirketine bildirilmesi, ticaret siciline tescili ve ilanı yükümlülüğü düzenlenmiştir. Söz konusu yükümlülüğün düzenlendiği hükümler TTK m 198, 338 ve 574 hükümleridir. Bu düzenlemeler birbirinden kopuk olmayıp, bu maddelerde düzenlenen yaptırımların aynı anda uygulanması gündeme gelebilir. Hükümler gerek bildirim, tescil ve ilan süreleri, gerek yükümlülüklerin kimler için söz konusu olacağı, gerek yükümlülüğe aykırılık halinde yaptırımın uygulanacağı kişiler bakımından çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Bu çalışmada her üç hüküm birlikte ele alınarak açıklamalar yapılmış, hisse senetlerinin devrine ve şirkete karşı pay sahipliği sıfatının kazanılmasına ilişkin düzenlemeler karşısında bu hükümlerin konumu ele alınmış, hükümlerin amacı ve Ticaret Sicili Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde ortaya çıkacak sorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.

Sermaye şirketlerinde belirli oranlarda pay değişikliğinin sermaye şirketine bildirilmesi, ticaret siciline tescili ve ilanı yükümlülüğü düzenlenmiştir. Söz konusu yükümlülüğün düzenlendiği hükümler TTK m 198, 338 ve 574 hükümleridir. Bu düzenlemeler birbirinden kopuk olmayıp, bu maddelerde düzenlenen yaptırımların aynı anda uygulanması gündeme gelebilir. Hükümler gerek bildirim, tescil ve ilan süreleri, gerek yükümlülüklerin kimler için söz konusu olacağı, gerek yükümlülüğe aykırılık halinde yaptırımın uygulanacağı kişiler bakımından çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Bu çalışmada her üç hüküm birlikte ele alınarak açıklamalar yapılmış, hisse senetlerinin devrine ve şirkete karşı pay sahipliği sıfatının kazanılmasına ilişkin düzenlemeler karşısında bu hükümlerin konumu ele alınmış, hükümlerin amacı ve Ticaret Sicili Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde ortaya çıkacak sorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Yönetim Kurulu Üyelerinin İbrasında Oydan Yoksunluğun Kapsamı ve Güncel Yargıtay Kararları
Yönetim Kurulu Üyelerinin İbrasında Oydan Yoksunluğun Kapsamı ve Güncel Yargıtay Kararları
Yazar: Sopacı Öztuna, Birgül
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Corporations and Associations Law ; Şirketler ve Dernekler Hukuku ; Commercial Law (Other) ; Ticaret Hukuku (Diğer) ; Oydan Yoksunluk,Yönetim Kurulu,İbra,Sorumluluk,Oy Hakkı

Türk Ticaret Kanunu’na göre her payın oy hakkı olduğu kabul edilmekle birlikte, bu hakkın kullanımına yönelik yasal sınırlamalar öngörülmüştür. Oy hakkının sınırlandırılma biçimlerinden biri olan “oydan yoksunluk”, TTK m. 436’da düzenlenmiştir. Bu çalışmada yalnızca yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin oydan yoksunluk hali (m. 436/2) ele alınmaktadır. İbra kararı, şirketin ve olumlu oy kullanan ya da sonradan bu iradeyi bilerek pay devralan ortakların yönetim kuruluna karşı sorumluluk davası açma hakkını ortadan kaldırır; diğer pay sahipleri açısından ise altı aylık bir hak düşürücü süre başlatır (TTK m. 558/2). Bu nedenle oydan yoksunluk düzenlemesinin kapsamı ve uygulamasındaki belirsizlikler önem arz etmektedir. Çalışmada, TTK m. 436/2’nin amacı, kapsamı ve uygulamada ortaya çıkan sorunlar Yargıtay kararları çerçevesinde değerlendirilmekte, çözüm önerileri sunulmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu’na göre her payın oy hakkı olduğu kabul edilmekle birlikte, bu hakkın kullanımına yönelik yasal sınırlamalar öngörülmüştür. Oy hakkının sınırlandırılma biçimlerinden biri olan “oydan yoksunluk”, TTK m. 436’da düzenlenmiştir. Bu çalışmada yalnızca yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin oydan yoksunluk hali (m. 436/2) ele alınmaktadır. İbra kararı, şirketin ve olumlu oy kullanan ya da sonradan bu iradeyi bilerek pay devralan ortakların yönetim kuruluna karşı sorumluluk davası açma hakkını ortadan kaldırır; diğer pay sahipleri açısından ise altı aylık bir hak düşürücü süre başlatır (TTK m. 558/2). Bu nedenle oydan yoksunluk düzenlemesinin kapsamı ve uygulamasındaki belirsizlikler önem arz etmektedir. Çalışmada, TTK m. 436/2’nin amacı, kapsamı ve uygulamada ortaya çıkan sorunlar Yargıtay kararları çerçevesinde değerlendirilmekte, çözüm önerileri sunulmaktadır.
Dolandırıcılık Suçunun Hile Unsuru Bakımından Özellik Arz Eden Durumların Değerlendirilmesi
Evaluation of Special Cases in Terms of the Element of Deception of the Crime of Fraud
Yazar: Selek, Ozan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; Dolandırıcılık,Hile,İhmali Davranış,Dürüstlük Kuralı,Piramit Sistemler ; Fraud,Deception,An Act of Omission,Good Faith,Pyramid Schemes

Teknolojik gelişmeler doğrultusunda, yeni suç işleme tekniklerinin ortaya çıkması sebebiyle günümüzde yaygın olarak işlenen suçlardan biri de dolandırıcılıktır. Bu minvalde, dolandırıcılığı diğer suçlardan ayıran temel kriter olan hile kavramından ne anlaşılması gerektiği açık bir şekilde ortaya konulmalıdır. Türk Ceza Kanunu’nda hilenin tanımı yapılmamış, hilenin fikri muhtevasını belirlemek, öğreti ve uygulamaya bırakılmıştır. Ancak hilenin taşıması gereken özelliklerle ilgili Yargıtay tarafından geliştirilen ölçütler, hilenin kavramsal olarak sınırlarını çizmek noktasında yeterli fikri ve hukuki temelleri sağlamaktan uzaktır. Bu sebeple, çalışmada hilenin dolandırıcılık suçunu oluşturabilmesi için hangi güce sahip olması gerektiğiyle ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir. Ayrıca Türk ceza hukuku öğretisinde tartışmalı olan, ihmali davranışla işlenen dolandırıcılığın cezalandırılıp cezalandırılamayacağı meselesine değinilmiş, bu meselenin örneklerle izah edilmesine gayret edilmiştir. Böylece öğreti ve uygulamaya katkı sağlamak amaçlanmıştır.

With the emergence of new methods of committing a crime appearing in parallel to technological improvements, fraud has become one of the most prevalent types of crime these days. In this regard, the concept of deception, which serves as the main criteria differentiating fraud from other types of crime, is supposed to be clarified. Deception has not been defined in Turkish Criminal Law, leaving the conceptual content of the term to be specified through legal doctrine and judicial practice. Nevertheless, the criteria developed by the Court of Cassation regarding deception fall short of providing a sufficient conceptual and legal basis as to demarcate the boundaries of deception. Hence, this study includes evaluations regarding the degree of influence deception must possess in order to constitute the offense of fraud. Furthermore, the study addresses the controversial issue in Turkish criminal law doctrine of whether fraud committed through an act of omission can be subject to punishment, and endeavours to explain this matter through examples. In this way, the study aims to contribute to both legal doctrine and practice.