Kentsel Tarihi Çevrelerde Sokak Sağlıklaştırma Çalışmaları: Bartın Örneği
Street Rehabilitation in Urban Historical Environments: The of Case Bartın
Yazar: Çelik, Deniz; Demirtaş, Dilara
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Kentsel peyzaj,Koruma,Kimlik,Peyzaj tasarımı,Tarihi çevre ; Urban landscape,Conservation,Identity,Landscape design,Historical environment

Tarihi çevreler bulunduğubölgenin gelenek ve göreneklerini, yaşam tarzını, sosyal yapısını, ekonomikdurumunu, kültürünü, teknolojisini, mimarisini, vb. özelliklerini bugünetaşıyan kültürel varlıklardır. Geçmiş ile günümüz arasında köprü kuran tarihibelge niteliğindedirler. Fakat zaman içinde doğal ya da insan kaynaklınedenlerden dolayı tahribat, eskime, yıpranma gibi sorunlarla karşı karşıyakalmaktadırlar.  Bu nedenle korunmaları,iyileştirilmeleri gerekmektedir.  Korumakapsamında yapıların restorasyonu, restitüsyonu, sıhhileştirilmesi ya da sokaksağlıklaştırma çalışmaları yapılmaktadır. Günümüzde sadece fiziki mekânı değilsosyo kültürel yapıyı da içine alan bütüncül koruma anlayışı ön planaçıkmaktadır. Aynı zamanda tarihi çevreleri koruma ve yaşatma faaliyetleri ileçekim noktaları, cazibe merkezleri de oluşturulabilmektedir. Bu bağlamdaaraştırmanın amacı, Bartın kenti Hükümet Caddesi ve etkileşim içinde olduğutarihi kent merkezinde koruma kullanma dengesi gözeterek, kentsel peyzaj odaklısokak sağlıklaştırma çalışmalarında uyulması gereken ilkeleri belirlemektir.Araştırma literatür taraması, alan analizleri, verilerin değerlendirilmesi,sonuç ve öneriler olmak üzere dört aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmasonucunda, alanının Bartın kent kimliğini kısmen yansıttığı, eskime, yıpranmagibi fiziksel sorunlar yaşandığı saptanmıştır. Hükümet Caddesi ve etkileşimalanı özelinde kentsel peyzaj odaklı sokak sağlıklaştırma projelerindeplanlama, tasarım, uygulama bağlamında ölçütler geliştirilmiştir. Sonuç olarak,tarihi çevreleri koruma ve geliştirmeye yönelik hedefler/politikalar imarplanları, koruma amaçlı imar planları, kalkınma planları, turizm planları ile birliktedüşünülmelidir. Bu kararları benimseyecek politik irade olmalıdır. Ayrıca yerelhalkın, yatırımcıların, üniversitenin, kanaat önderlerinin birlikte hareketetmesi ve parasal araçların belirtilmesi önem taşımaktadır.

The historicenvironments are the cultural beings which have the traditions and customs ofthe region, life style, social structure, economical status, culture,technology, architecture, etc. They are the historical documents that bridgethe past and the present. However, due to natural or man-made reasons, theyhave faced some problems such as destruction. Therefore, they must be protectedand rehabilited. The restoration, restitution, rehabilitation or streetrehabilitation works are carried out within the scope of the conservation.Today, holistic protection concept including not only physical space, but alsosocio-cultural structure, comes to the fore. At the same time, it is possibleto create attraction points and attraction centers with the protection andsurvival activities of historic environments. In this context, the aim of thestudy is to determine the principles to be followed in urban landscape-orientedstreet rehabilitation studies by considering the balance of use and protectionHukumet Avenue in Bartın city and the historical city center where itinteracts. The research has created with four stages: literature review, fieldanalysis, evaluation of data, results and recommendations. As a result of theresearch, principles have been developed in the context of planning, design andimplementation in the urban landscape-oriented street rehabilitation projectsin the Hukumet Avenue and interaction area. As a result, targets / policies forconservation and development of historic environments should be consideredtogether with development plans, development plans for conservation, andtourism plans. There must be a political will to adopt these decisions. It isalso important that local people, investors, universities and opinion leadersact together and specify financial instruments.