İTALYAN-BULGAR REVİZYONİST POLİTİKALARI KARŞISINDA TÜRKİYE’NİN BALKAN ANTANTI’NI “AYAKTA TUTMA” GİRİŞİMLERİ VE TÜRK-YUNAN İTTİFAK ARAYIŞLARI
İTALYAN-BULGAR REVİZYONİST POLİTİKALARI KARŞISINDA TÜRKİYE’NİN BALKAN ANTANTI’NI “AYAKTA TUTMA” GİRİŞİMLERİ VE TÜRK-YUNAN İTTİFAK ARAYIŞLARI
Yazar: Yellice, Gürhan
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Türkiye,Yunanistan,Yugoslava,Bulgaristan,İtalya,Balkan Antantı,Revizyonizm

Birinci Dünya Savaşı sonrası kazanan devletlerin ortaya koymuşolduğu “Versay Düzeni”, Bulgaristan ve İtalya’nın rövanşist ve revizyonistpolitikaları nedeniyle Balkanlarda hızla etkisini kaybetmeye başlayınca bölgedekistatükonun tehdit altına girdiğine inanan Balkan Devletleri sınırlarınıngüvenlik altına alabilecek bir ittifak arayışına girişti. Türkiye veYunanistan’ın öncülüğünü yaptığı bu arayış 9 Şubat 1934’te Romanya veYugoslavya’nın da dahil olmasıyla Balkan Antantı’nın imzalanmasıyla sonuçlandı.İtalyan-Bulgar tehdidine karşı bölgede kolektif bir güvenlik çemberi yaratmayıamaçlayan Antant temelde üyelerin bir diğerine danışmaksızın üçüncü birdevletle herhangi bir görüşme ya da anlaşma gerçekleştirilmemesi gerektiğiilkesine dayanıyordu. Ancak çok geçmeden Yugoslavya bu ilkeye aykırı hareketetmeye başladı; 1935’te İtalya’nın Habeşistan’ın işgalinden sonraki süreçte İtalyave Bulgaristan ile yakınlaşma siyaseti benimsedi ve 1937 yılı başında her ikidevletle de birer dostluk ve saldırmazlık anlaşması imzaladı. Antantıtemellerinden dinamitleyen bu gelişmeler karşısında Türkiye ve Yunanistan büyükbir şok yaşadı; her iki ülke de Antantın geleceğine ilişkin zorunlu olarak biryol ayrımına gelindiği gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kaldı. Türkiye bir taraftanAntantı ayakta tutmak için yoğun diplomatik temaslarda bulunurken diğertaraftan Yunanistan ile yeni bir ittifak arayışına girişti. Bu çalışmanın amacıİkinci Dünya Savaşı’na giden süreçte Yugoslavya’nın ittifakın değerini azaltaneylemleri ve İtalyan-Bulgar tehdidi karşısında Türkiye’nin Antantı ayaktatutabilmek için geliştirmeye çalıştığı politikaları ve eş zamanlı olarakAntanta alternatif olarak Türkiye ve Yunanistan’ın ittifak arayışlarını elealmak ve analiz etmektir.

Birinci Dünya Savaşı sonrası kazanan devletlerin ortaya koymuşolduğu “Versay Düzeni”, Bulgaristan ve İtalya’nın rövanşist ve revizyonistpolitikaları nedeniyle Balkanlarda hızla etkisini kaybetmeye başlayınca bölgedekistatükonun tehdit altına girdiğine inanan Balkan Devletleri sınırlarınıngüvenlik altına alabilecek bir ittifak arayışına girişti. Türkiye veYunanistan’ın öncülüğünü yaptığı bu arayış 9 Şubat 1934’te Romanya veYugoslavya’nın da dahil olmasıyla Balkan Antantı’nın imzalanmasıyla sonuçlandı.İtalyan-Bulgar tehdidine karşı bölgede kolektif bir güvenlik çemberi yaratmayıamaçlayan Antant temelde üyelerin bir diğerine danışmaksızın üçüncü birdevletle herhangi bir görüşme ya da anlaşma gerçekleştirilmemesi gerektiğiilkesine dayanıyordu. Ancak çok geçmeden Yugoslavya bu ilkeye aykırı hareketetmeye başladı; 1935’te İtalya’nın Habeşistan’ın işgalinden sonraki süreçte İtalyave Bulgaristan ile yakınlaşma siyaseti benimsedi ve 1937 yılı başında her ikidevletle de birer dostluk ve saldırmazlık anlaşması imzaladı. Antantıtemellerinden dinamitleyen bu gelişmeler karşısında Türkiye ve Yunanistan büyükbir şok yaşadı; her iki ülke de Antantın geleceğine ilişkin zorunlu olarak biryol ayrımına gelindiği gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kaldı. Türkiye bir taraftanAntantı ayakta tutmak için yoğun diplomatik temaslarda bulunurken diğertaraftan Yunanistan ile yeni bir ittifak arayışına girişti. Bu çalışmanın amacıİkinci Dünya Savaşı’na giden süreçte Yugoslavya’nın ittifakın değerini azaltaneylemleri ve İtalyan-Bulgar tehdidi karşısında Türkiye’nin Antantı ayaktatutabilmek için geliştirmeye çalıştığı politikaları ve eş zamanlı olarakAntanta alternatif olarak Türkiye ve Yunanistan’ın ittifak arayışlarını elealmak ve analiz etmektir.