Sosyal Bilgiler Ders Kitapları Üzerine Bir Değerlendirme
Sosyal Bilgiler Ders Kitapları Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Alaca, Eray
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 6 No. 18, 2017
Anahtar kelimeler: Coğrafya,Ders Kitapları,Sosyal Bilgiler,Tarih,Vatandaşlık Bilgileri

Cumhuriyetin ilk yıllarında ayrı birer ders olarak verilen “Tarih”, “Coğrafya”ve “Yurttaşlık Bilgisi” dersleri 1968 yılında “Sosyal Bilgiler” dersi adı altında birleş-tirilmiştir. İlkokulların 4. ve 5; ortaokulların 1., 2. ve 3. sınıflarında “Sosyal Bilgiler”dersi verilmeye başlanmıştır. 1985 yılından itibaren dönemin siyasi ortamınında etkisi ile ilköğretimin orta kısmında verilen “Sosyal Bilgiler” dersi programdançıkarılarak yerine “Milli Tarih”, “Milli Coğrafya”, “Vatandaşlık Bilgileri” ve “T.C.İnkılap Tarihi” dersleri programa eklenmiştir. 1997 yılında ise sekiz yıllık kesintisizeğitim kapsamında programlar tekrar değişime uğramış ilköğretimin orta kısmındaverilen “Milli Tarih” ve “Milli Coğrafya” dersleri programdan çıkarılarak“Sosyal Bilgiler” dersi tekrar programa girmiştir. Bu çerçevede araştırmada programlarındeğişimine bağlı olarak öğrenime alınan veya öğrenimden kaldırılanSosyal Bilgiler ders kitapları incelenmiştir. Araştırmanın kaynakları olarak baştaTürkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi olmak üzere TürkiyeCumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Kararları, Milli Eğitim Şuralarında alınan kararlar ve ilköğretim(ilkokul ve ortaokul) programlarıesas alınmıştır. Doküman analizi yöntemi kullanılan araştırmada Sosyal Bilgilerders kitaplarının öğrenimde olduğu dönemlerdeki siyasi durumda dikkate alınarakkategoriler oluşturulmuştur. Ayrıca Sosyal Bilgiler ders kitaplarının öğrenimealındıkları ve öğrenimden kaldırıldıkları yılların görülebilmesi için de tablolaroluşturulmuştur. Böylece belli dönemlerde Sosyal Bilgiler ders kitaplarının farklıyazarlara yazdırılmasının ve farklı yayınevleri tarafından basılmasının nedenleriile ilgili değerlendirmeler yapılabilmiştir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında ayrı birer ders olarak verilen “Tarih”, “Coğrafya”ve “Yurttaşlık Bilgisi” dersleri 1968 yılında “Sosyal Bilgiler” dersi adı altında birleş-tirilmiştir. İlkokulların 4. ve 5; ortaokulların 1., 2. ve 3. sınıflarında “Sosyal Bilgiler”dersi verilmeye başlanmıştır. 1985 yılından itibaren dönemin siyasi ortamınında etkisi ile ilköğretimin orta kısmında verilen “Sosyal Bilgiler” dersi programdançıkarılarak yerine “Milli Tarih”, “Milli Coğrafya”, “Vatandaşlık Bilgileri” ve “T.C.İnkılap Tarihi” dersleri programa eklenmiştir. 1997 yılında ise sekiz yıllık kesintisizeğitim kapsamında programlar tekrar değişime uğramış ilköğretimin orta kısmındaverilen “Milli Tarih” ve “Milli Coğrafya” dersleri programdan çıkarılarak“Sosyal Bilgiler” dersi tekrar programa girmiştir. Bu çerçevede araştırmada programlarındeğişimine bağlı olarak öğrenime alınan veya öğrenimden kaldırılanSosyal Bilgiler ders kitapları incelenmiştir. Araştırmanın kaynakları olarak baştaTürkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi olmak üzere TürkiyeCumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Kararları, Milli Eğitim Şuralarında alınan kararlar ve ilköğretim(ilkokul ve ortaokul) programlarıesas alınmıştır. Doküman analizi yöntemi kullanılan araştırmada Sosyal Bilgilerders kitaplarının öğrenimde olduğu dönemlerdeki siyasi durumda dikkate alınarakkategoriler oluşturulmuştur. Ayrıca Sosyal Bilgiler ders kitaplarının öğrenimealındıkları ve öğrenimden kaldırıldıkları yılların görülebilmesi için de tablolaroluşturulmuştur. Böylece belli dönemlerde Sosyal Bilgiler ders kitaplarının farklıyazarlara yazdırılmasının ve farklı yayınevleri tarafından basılmasının nedenleriile ilgili değerlendirmeler yapılabilmiştir.