hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
BUJİ ATEŞLEMELİ BİR MOTORDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK SAF ETANOLUN KULLANILMASI
BUJİ ATEŞLEMELİ BİR MOTORDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK SAF ETANOLUN KULLANILMASI
Yazar: Çelik, M. Bahattin; Çolak, Alim
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Etanol, motor performansı, egzoz emisyonları.

Artan enerji ihtiyacı ve çevre kirliliği nedeniyle, buji ateşlemeli motorlarda etanol, metanol, doğal gaz, hidrojen ve LPG gibi alternatif yakıtlar kullanılmaktadır. Etanol; oktan sayısının yüksek olması, egzoz emisyonlarının düşük olması ve biokütle kaynaklarından üretilebilmesi nedeniyle alternatif yakıtlar arasında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada değişken sıkıştırma oranlı bir motorda saf etanol kullanılmasının motor performansı ve emisyonları üzerindeki etkisi deneysel olarak incelenmiştir. Deneylerde tek silindirli, dört zamanlı, buji ateşlemeli, sıkıştırma oranı değiştirilebilen bir araştırma motoru kullanılmıştır. Deneyler motorun 6/1 sıkıştırma oranında benzin ve etanol ile; 8/1 ve 10/1 sıkıştırma oranında etanol ile çalıştırılmasıyla gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonucunda 6/1 sıkıştırma oranında etanol kullanılmasıyla benzine göre önemli bir güç kaybı olmadan CO, CO2 ve NOx emisyonlarında azalma olduğu belirlenmiştir. Sıkıştırma oranının 10/1’e kadar artırılmasıyla, etanol benzine göre %25 güç artışı sağlamıştır. Ayrıca CO, CO2 ve NOx emisyonlarında sırayla %41, %21 ve %26 azalma elde edilirken, HC emisyonunda %40 artış gözlenmiştir. Sonuçlar; motorlarda yüksek sıkıştırma oranında etanol kullanımının, motor performansını önemli ölçüde artırdığını ve emisyonları azalttığını göstermektedir.

Artan enerji ihtiyacı ve çevre kirliliği nedeniyle, buji ateşlemeli motorlarda etanol, metanol, doğal gaz, hidrojen ve LPG gibi alternatif yakıtlar kullanılmaktadır. Etanol; oktan sayısının yüksek olması, egzoz emisyonlarının düşük olması ve biokütle kaynaklarından üretilebilmesi nedeniyle alternatif yakıtlar arasında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada değişken sıkıştırma oranlı bir motorda saf etanol kullanılmasının motor performansı ve emisyonları üzerindeki etkisi deneysel olarak incelenmiştir. Deneylerde tek silindirli, dört zamanlı, buji ateşlemeli, sıkıştırma oranı değiştirilebilen bir araştırma motoru kullanılmıştır. Deneyler motorun 6/1 sıkıştırma oranında benzin ve etanol ile; 8/1 ve 10/1 sıkıştırma oranında etanol ile çalıştırılmasıyla gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonucunda 6/1 sıkıştırma oranında etanol kullanılmasıyla benzine göre önemli bir güç kaybı olmadan CO, CO2 ve NOx emisyonlarında azalma olduğu belirlenmiştir. Sıkıştırma oranının 10/1’e kadar artırılmasıyla, etanol benzine göre %25 güç artışı sağlamıştır. Ayrıca CO, CO2 ve NOx emisyonlarında sırayla %41, %21 ve %26 azalma elde edilirken, HC emisyonunda %40 artış gözlenmiştir. Sonuçlar; motorlarda yüksek sıkıştırma oranında etanol kullanımının, motor performansını önemli ölçüde artırdığını ve emisyonları azalttığını göstermektedir.
HOMOJEN OLMAYAN MALZEMEDEN YAPILMIŞ İÇİ DOLU DÖNEN DİSKLERİN ELASTİK-PLASTİK GERİLME ANALİZİ
HOMOJEN OLMAYAN MALZEMEDEN YAPILMIŞ İÇİ DOLU DÖNEN DİSKLERİN ELASTİK-PLASTİK GERİLME ANALİZİ
Yazar: Eraslan, Ahmet N.; Apatay, Tunç; Gülgeç, Müfit
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeler, dönen diskler, von Mises kriteri, lineer olmayan gerinme pekleşmesi, shooting metodu.

Bu çalışmada, fonksiyonel derecelendirilmiş (FDM) değişken kalınlıklı dönen içi dolu disklerde elastik ve kısmen plastik gerilme durumları için sayısal hesaplamalı bir model geliştirilmiştir. Disk malzemesinin elastisite modülü, Poisson oranı, akma limiti ve yoğunluğu radyal doğrultuda herhangi bir fonksiyon cinsinden değişebilmektedir. Küçük deformasyonlar ve düzlem gerilme durumunun geçerli olduğu kabul edilmiştir. Von Mises kriteri, toplam deformasyon teorisi ve Swift tipinde lineer olmayan bir pekleşme kuralı kullanılarak dönen diskin kısmen plastik davranışını tarif eden bir diferansiyel denklem elde edilmiştir. Bu diferansiyel denklem lineer olmadığı için sayısal çözümü bilgisayar ortamında Newton yinelemeleriyle birleştirilmiş bir shooting metodu kullanılarak elde edilmiştir. Oluşturulan sayısal hesaplamalı model, analitik çözümlerle karşılaştırılarak doğrulanmıştır.

Bu çalışmada, fonksiyonel derecelendirilmiş (FDM) değişken kalınlıklı dönen içi dolu disklerde elastik ve kısmen plastik gerilme durumları için sayısal hesaplamalı bir model geliştirilmiştir. Disk malzemesinin elastisite modülü, Poisson oranı, akma limiti ve yoğunluğu radyal doğrultuda herhangi bir fonksiyon cinsinden değişebilmektedir. Küçük deformasyonlar ve düzlem gerilme durumunun geçerli olduğu kabul edilmiştir. Von Mises kriteri, toplam deformasyon teorisi ve Swift tipinde lineer olmayan bir pekleşme kuralı kullanılarak dönen diskin kısmen plastik davranışını tarif eden bir diferansiyel denklem elde edilmiştir. Bu diferansiyel denklem lineer olmadığı için sayısal çözümü bilgisayar ortamında Newton yinelemeleriyle birleştirilmiş bir shooting metodu kullanılarak elde edilmiştir. Oluşturulan sayısal hesaplamalı model, analitik çözümlerle karşılaştırılarak doğrulanmıştır.
BOYUNA YİVLİ PÜRÜZLÜLÜĞÜN AKIMIN BORUYA UYGULADIĞI SÜRÜKLEME KUVVETİ ÜZERİNE ETKİSİ
BOYUNA YİVLİ PÜRÜZLÜLÜĞÜN AKIMIN BORUYA UYGULADIĞI SÜRÜKLEME KUVVETİ ÜZERİNE ETKİSİ
Yazar: Gündemir, Olcay; Taştan, Kerem
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Su altı borusu, sürükleme kuvveti, pürüzlülük

Bu çalışmada, boru dış yüzeyine yerleştirilen boyuna yivli pürüzlülüğün, boruya etkiyen sürükleme (direnç) kuvveti üzerindeki etkisi deneysel olarak incelenmiş ve üniform kum pürüzlülük ile karşılaştırılmıştır. Deney neticeleri göstermiştir ki, boruya etkiyen sürükleme kuvveti borunun tabanla olan mesafesi ve pürüzlülük elemanlarının yüksekliği arttıkça artarken, yiv genişliği azaldıkça azalmaktadır. Ayrıca aynı yükseklikteki boyuna yivli pürüzlülük ve üniform kum pürüzlülük elemanlarına sahip boruya etkiyen sürükleme kuvvetleri arasında bir miktar fark olduğu görülmüştür.

Bu çalışmada, boru dış yüzeyine yerleştirilen boyuna yivli pürüzlülüğün, boruya etkiyen sürükleme (direnç) kuvveti üzerindeki etkisi deneysel olarak incelenmiş ve üniform kum pürüzlülük ile karşılaştırılmıştır. Deney neticeleri göstermiştir ki, boruya etkiyen sürükleme kuvveti borunun tabanla olan mesafesi ve pürüzlülük elemanlarının yüksekliği arttıkça artarken, yiv genişliği azaldıkça azalmaktadır. Ayrıca aynı yükseklikteki boyuna yivli pürüzlülük ve üniform kum pürüzlülük elemanlarına sahip boruya etkiyen sürükleme kuvvetleri arasında bir miktar fark olduğu görülmüştür.
ÇOK KRİTERLİ BULANIK GENETİK ALGORİTMA İLE DALGIÇ ASENKRON MOTORLARIN TASARIM OPTİMİZASYONU
ÇOK KRİTERLİ BULANIK GENETİK ALGORİTMA İLE DALGIÇ ASENKRON MOTORLARIN TASARIM OPTİMİZASYONU
Yazar: Çunkaş, Mehmet; Ürkmez, Abdullah
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Çok kriterli optimizasyon, dalgıç motor, genetik algoritmalar, sonlu elemanlar yöntemi.

Bu çalışmada, dalgıç asenkron motorların tasarım optimizasyonu çok kriterli genetik algoritma kullanılarak gerçekleştirildi. Motor tasarımı, bulanık kümeler ve bulanık karar yapma kavramlarından faydalanarak çok kriterli bulanık optimizasyon problemi olarak formüle edildi ve genetik algoritmalar ile çözüldü. Optimal tasarımın geçerliliğini doğrulamak için iki boyutlu Sonlu Elemanlar Yöntemi (SEY) kullanıldı. Optimizasyon sonuçları amaçlanan yöntemin etkisini ve başarısını gösterdi.

Bu çalışmada, dalgıç asenkron motorların tasarım optimizasyonu çok kriterli genetik algoritma kullanılarak gerçekleştirildi. Motor tasarımı, bulanık kümeler ve bulanık karar yapma kavramlarından faydalanarak çok kriterli bulanık optimizasyon problemi olarak formüle edildi ve genetik algoritmalar ile çözüldü. Optimal tasarımın geçerliliğini doğrulamak için iki boyutlu Sonlu Elemanlar Yöntemi (SEY) kullanıldı. Optimizasyon sonuçları amaçlanan yöntemin etkisini ve başarısını gösterdi.
DUVAR YALITIM KALINLIĞININ PENCERE ALANLARINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
DUVAR YALITIM KALINLIĞININ PENCERE ALANLARINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Yazar: Özel, Meral; Pıhtılı, Kâzım
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Bina duvarı; yalıtım kalınlığı; pencere alanı; ısı kazanç ve kaybı.

Yalıtım kalınlığının cam alanı üzerine etkisi sayısal olarak araştırılmıştır. Bu amaçla farklı yalıtım kalınlıklarına sahip duvarda cam alanı %0’dan %100’e kadar %10’luk bir artışla artırılarak pencerenin tek cam ve çift cam olmasına göre ısı kazanç ve kayıpları hesaplanmıştır. Hesaplamalar tüm duvar yönleri için tekrarlanarak sonuçlar yaz ve kış şartları için grafikler halinde sunulmuştur. Sonuç olarak, yalıtım kalınlığının cam alanı üzerine etkisinin kışın daha büyük olduğu görülmüştür

Yalıtım kalınlığının cam alanı üzerine etkisi sayısal olarak araştırılmıştır. Bu amaçla farklı yalıtım kalınlıklarına sahip duvarda cam alanı %0’dan %100’e kadar %10’luk bir artışla artırılarak pencerenin tek cam ve çift cam olmasına göre ısı kazanç ve kayıpları hesaplanmıştır. Hesaplamalar tüm duvar yönleri için tekrarlanarak sonuçlar yaz ve kış şartları için grafikler halinde sunulmuştur. Sonuç olarak, yalıtım kalınlığının cam alanı üzerine etkisinin kışın daha büyük olduğu görülmüştür
HAVALANDIRMALI BİR KANALDAKİ ELEKTRONİK ELEMANIN DOĞAL KONVEKSİYONLA SOĞUTULMASININ SAYISAL OLARAK İNCELENMESİ
HAVALANDIRMALI BİR KANALDAKİ ELEKTRONİK ELEMANIN DOĞAL KONVEKSİYONLA SOĞUTULMASININ SAYISAL OLARAK İNCELENMESİ
Yazar: Koca, Ahmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Havalandırmalı oyuk, elektronik soğutma, doğal konveksiyon, sayısal çözüm

Bu çalışmada, alt duvarında ısı kaynağı, yan duvarında havalandırma bulunan dikdörtgen oyuk içerisindeki doğal konveksiyon sayısal olarak incelenmiştir. İki boyutlu süreklilik, momentum ve enerji denklemleri sonlu farklar metoduyla çözülmüştür. Dikdörtgen oyuğun üst ve yan duvarları yalıtımlı kabul edilerek sürekli rejimde ısı transferi ve akış özellikleri incelenmiştir. Sayısal sonuçlar akım çizgileri, eş sıcaklık eğrileri, hız profilleri ve Nu sayısının değişimiyle gösterilmiştir. Isı kaynağı boyu, havalandırma boyu ve yeri ile Rayleigh sayısının etkisi araştırılmıştır. Isı kaynağı boyu ile havalandırma boyu ve pozisyonunun akışkan hareketini ve ısı transferini büyük ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. Havalandırma boyunun, ısı kaynağı boyunun ve Rayleigh sayısının artmasıyla ısı transferi de artmıştır.

Bu çalışmada, alt duvarında ısı kaynağı, yan duvarında havalandırma bulunan dikdörtgen oyuk içerisindeki doğal konveksiyon sayısal olarak incelenmiştir. İki boyutlu süreklilik, momentum ve enerji denklemleri sonlu farklar metoduyla çözülmüştür. Dikdörtgen oyuğun üst ve yan duvarları yalıtımlı kabul edilerek sürekli rejimde ısı transferi ve akış özellikleri incelenmiştir. Sayısal sonuçlar akım çizgileri, eş sıcaklık eğrileri, hız profilleri ve Nu sayısının değişimiyle gösterilmiştir. Isı kaynağı boyu, havalandırma boyu ve yeri ile Rayleigh sayısının etkisi araştırılmıştır. Isı kaynağı boyu ile havalandırma boyu ve pozisyonunun akışkan hareketini ve ısı transferini büyük ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. Havalandırma boyunun, ısı kaynağı boyunun ve Rayleigh sayısının artmasıyla ısı transferi de artmıştır.
SÜRTÜNME KARIŞTIRMA KAYNAĞI İÇİN TAKIM TUTUCU TASARIMI
SÜRTÜNME KARIŞTIRMA KAYNAĞI İÇİN TAKIM TUTUCU TASARIMI
Yazar: Meran, Cemal; Çolak, Mustafa
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Sürtünme karıştırma kaynağı, torç, takım tutucu, tasarım.

Ergime sıcaklığı yüksek olan çeliklerin sürtünme karıştırma kaynağı esnasında karıştırıcı takım 1000 – 1100°C gibi yüksek sıcaklıklara çıkmaktadır. Takım üzerinde oluşan bu ısı frezenin başına geçmektedir. Bunun sonucunda frezenin rulman yataklarında hasara yol açabilmektedir. Tasarlanan takım tutucu hem koruyucu gaz hem de soğutma sistemini birlikte içermektedir. Tasarlanan bu takım tutucunun soğutma tertibatı takımda ki sıcaklığın frezeye geçmesini önlenmiş olacaktır. Ayrıca koruyucu gaz kullanılması ile, kaynak bölgesinin oksidasyonu önlenebilecektir. Bu çalışma ile özellikle sürtünme karıştırma kaynağı konusunda çalışan taraflara bir açılım yapma imkanı sağlayacaktır.

Ergime sıcaklığı yüksek olan çeliklerin sürtünme karıştırma kaynağı esnasında karıştırıcı takım 1000 – 1100°C gibi yüksek sıcaklıklara çıkmaktadır. Takım üzerinde oluşan bu ısı frezenin başına geçmektedir. Bunun sonucunda frezenin rulman yataklarında hasara yol açabilmektedir. Tasarlanan takım tutucu hem koruyucu gaz hem de soğutma sistemini birlikte içermektedir. Tasarlanan bu takım tutucunun soğutma tertibatı takımda ki sıcaklığın frezeye geçmesini önlenmiş olacaktır. Ayrıca koruyucu gaz kullanılması ile, kaynak bölgesinin oksidasyonu önlenebilecektir. Bu çalışma ile özellikle sürtünme karıştırma kaynağı konusunda çalışan taraflara bir açılım yapma imkanı sağlayacaktır.
ÖRNEK HAZIRLAMA YÖNTEMİNİN LİKİT LİMİT VE PLASTİK LİMİT DEĞERLERİNE ETKİSİ
ÖRNEK HAZIRLAMA YÖNTEMİNİN LİKİT LİMİT VE PLASTİK LİMİT DEĞERLERİNE ETKİSİ
Yazar: Özer, Mustafa
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Likit limit, plastik limit, örnek hazırlama yöntemi

Bu çalışmada, örnek hazırlama yönteminin likit limit ve plastik limit değerleri üzerindeki etkisi araştırılmış olup, ASTM D 4318-00’de tanımlanan yöntem (standart yöntem) ve ülkemizdeki bazı laboratuvarlarda uygulanan örnek hazırlama yöntemiyle (standart olmayan yöntem) hazırlanmış örneklerin likit limit ve plastik limitleri karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, Türkiye’nin değişik bölgelerinden alınmış ve likit limiti % 30 ile % 90 arasında değişen 30 adet doğal zemin örneği kullanılmıştır. Örneklerin likit limitleri hem Casagrande, hem de koni batma yöntemiyle belirlenmiştir. Elde edilen deney sonuçları, standart yöntemle hazırlanmış örneklerin likit limitlerinin, standart olmayan yöntemle hazırlanmış örneklerin likit limitlerinden, Casagrande yönteminde % 10’a, koni batma yönteminde ise % 8’e kadar daha yüksek olduğunu göstermiştir. Standart yöntemle hazırlanmış örneklerin plastik limitlerinin ise, standart olmayan yöntemle hazırlanmış örneklerin plastik limitlerinden en fazla % 3’e kadar daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Likit limit ve plastik limit değerleri arasında, örnek hazırlama yönteminden kaynaklanan farkın, örneklerin USCS’ye göre belirlenen zemin sınıflarının değişmesine de yol açabileceği saptanmıştır.

Bu çalışmada, örnek hazırlama yönteminin likit limit ve plastik limit değerleri üzerindeki etkisi araştırılmış olup, ASTM D 4318-00’de tanımlanan yöntem (standart yöntem) ve ülkemizdeki bazı laboratuvarlarda uygulanan örnek hazırlama yöntemiyle (standart olmayan yöntem) hazırlanmış örneklerin likit limit ve plastik limitleri karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, Türkiye’nin değişik bölgelerinden alınmış ve likit limiti % 30 ile % 90 arasında değişen 30 adet doğal zemin örneği kullanılmıştır. Örneklerin likit limitleri hem Casagrande, hem de koni batma yöntemiyle belirlenmiştir. Elde edilen deney sonuçları, standart yöntemle hazırlanmış örneklerin likit limitlerinin, standart olmayan yöntemle hazırlanmış örneklerin likit limitlerinden, Casagrande yönteminde % 10’a, koni batma yönteminde ise % 8’e kadar daha yüksek olduğunu göstermiştir. Standart yöntemle hazırlanmış örneklerin plastik limitlerinin ise, standart olmayan yöntemle hazırlanmış örneklerin plastik limitlerinden en fazla % 3’e kadar daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Likit limit ve plastik limit değerleri arasında, örnek hazırlama yönteminden kaynaklanan farkın, örneklerin USCS’ye göre belirlenen zemin sınıflarının değişmesine de yol açabileceği saptanmıştır.
DİŞLİLERİN UZMAN SİSTEM TABANLI TANIMLANMASI VE DETAYLI BOYUTLARININ ÇIKARILMASI
DİŞLİLERİN UZMAN SİSTEM TABANLI TANIMLANMASI VE DETAYLI BOYUTLARININ ÇIKARILMASI
Yazar: Çiçek, Adem
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Düz ve helis dişliler, uzman sistem, STEP, 3D katı model.

Bu makalede, bir BDT sisteminde tasarlanan katı modellerden düz ve helis dişlileri tanımlamak ve detaylı boyutlarını çıkarmak için bir uzman sistem yazılımı geliştirilmiş ve dişli tanımlama sistemine entegre edilmiştir. Dişlilere ait BDT (Bilgisayar Destekli Tasarım) modellerinin STEP (Standard for the exchange of product data model) dosyaları tüm sisteme girdi olarak kullanılmıştır. Algoritma iki aşamada yürütülmektedir. İlk aşamada, uzman sistem için tasarlanan bir bilgi tabanında temsil edilen kurallar ve herhangi bir dişliye ait BDT modelinin STEP fiziksel dosyası muhakeme edilerek düz ve helis dişliler uzman sistem tarafından tanımlanmaktadır. İkinci aşamada, tanımlanan dişlilerin detaylı boyutları, STEP dosyasından elde edilen veri sayesinde çıkarılmaktadır. Geliştirilen yaklaşım, bu çalışmada sadece düz ve helis dişlilere uygulanmasına rağmen, farklı BDT/BDİ (Bilgisayar Destekli İmalat) uygulamaları için cıvata, somun, rondelâ, boru, vs. gibi farklı parça ailelerine başarı ile uygulanabilir.

Bu makalede, bir BDT sisteminde tasarlanan katı modellerden düz ve helis dişlileri tanımlamak ve detaylı boyutlarını çıkarmak için bir uzman sistem yazılımı geliştirilmiş ve dişli tanımlama sistemine entegre edilmiştir. Dişlilere ait BDT (Bilgisayar Destekli Tasarım) modellerinin STEP (Standard for the exchange of product data model) dosyaları tüm sisteme girdi olarak kullanılmıştır. Algoritma iki aşamada yürütülmektedir. İlk aşamada, uzman sistem için tasarlanan bir bilgi tabanında temsil edilen kurallar ve herhangi bir dişliye ait BDT modelinin STEP fiziksel dosyası muhakeme edilerek düz ve helis dişliler uzman sistem tarafından tanımlanmaktadır. İkinci aşamada, tanımlanan dişlilerin detaylı boyutları, STEP dosyasından elde edilen veri sayesinde çıkarılmaktadır. Geliştirilen yaklaşım, bu çalışmada sadece düz ve helis dişlilere uygulanmasına rağmen, farklı BDT/BDİ (Bilgisayar Destekli İmalat) uygulamaları için cıvata, somun, rondelâ, boru, vs. gibi farklı parça ailelerine başarı ile uygulanabilir.
GÜNEŞ ENERJİLİ SİSTEMLER İÇİN MİKRODENETLEYİCİ TABANLI DA/DA YÜKSELTEN DÖNÜŞTÜRÜCÜ
GÜNEŞ ENERJİLİ SİSTEMLER İÇİN MİKRODENETLEYİCİ TABANLI DA/DA YÜKSELTEN DÖNÜŞTÜRÜCÜ
Yazar: Demirtaş, Mehmet; Sefa, İbrahim; Irmak, Erdal; Çolak, İlhami
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Yükselten dönüştürücü, yenilenebilir enerji, maksimum güç takibi.

Bu çalışmada güneş enerjili sistemler için mikrodenetleyici tabanlı bir DA/DA yükselten dönüştürücü tasarımı ve uygulaması gerçekleştirilmiştir. Sistemin çalışması için gerekli anahtarlama sinyalleri mikrodenetleyici tarafından üretilmektedir. Aynı şekilde, dönüştürücünün girişindeki akım ve gerilim bilgileri mikrodenetleyici tarafından okunarak sistemin gücü hesaplanmaktadır. Çalışmada, çıkış gücünün sürekli olarak en yüksek seviyede tutulması için “maksimum güç takibi” uygulaması geliştirilmiştir. Bu uygulama ile giriş gerilim seviyesindeki artış, ya da azalmaya bağlı olarak dönüştürücünün anahtarlama sinyalinin, iletim ve kesim oranları değiştirilmekte ve çıkış akımı hep maksimum gücü elde edecek şekilde ayarlanmaktadır. Uygulama sonucunda dönüştürücü çıkışındaki doğru gerilim üzerinde bulunan dalgalanma değerinin IEC 61204 standardına uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dönüştürücüde kullanılan maksimum güç takibi uygulaması yardımıyla sisteminnormal çalışmaya göre % 36 daha verimli çalıştığı ve yükselten dönüştürücünün veriminin %92 olduğu deneysel çalışmalar sonucunda tespit edilmiştir.

Bu çalışmada güneş enerjili sistemler için mikrodenetleyici tabanlı bir DA/DA yükselten dönüştürücü tasarımı ve uygulaması gerçekleştirilmiştir. Sistemin çalışması için gerekli anahtarlama sinyalleri mikrodenetleyici tarafından üretilmektedir. Aynı şekilde, dönüştürücünün girişindeki akım ve gerilim bilgileri mikrodenetleyici tarafından okunarak sistemin gücü hesaplanmaktadır. Çalışmada, çıkış gücünün sürekli olarak en yüksek seviyede tutulması için “maksimum güç takibi” uygulaması geliştirilmiştir. Bu uygulama ile giriş gerilim seviyesindeki artış, ya da azalmaya bağlı olarak dönüştürücünün anahtarlama sinyalinin, iletim ve kesim oranları değiştirilmekte ve çıkış akımı hep maksimum gücü elde edecek şekilde ayarlanmaktadır. Uygulama sonucunda dönüştürücü çıkışındaki doğru gerilim üzerinde bulunan dalgalanma değerinin IEC 61204 standardına uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dönüştürücüde kullanılan maksimum güç takibi uygulaması yardımıyla sisteminnormal çalışmaya göre % 36 daha verimli çalıştığı ve yükselten dönüştürücünün veriminin %92 olduğu deneysel çalışmalar sonucunda tespit edilmiştir.
ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMA DENEY SETİNİN EĞİTİM AMAÇLI TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMA DENEY SETİNİN EĞİTİM AMAÇLI TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
Yazar: Sefa, İbrahim; Demirtaş, Mehmet; Garip, İlhan; Çolak, İlhami
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Paralel bağlama, mikro denetleyici, faz sırası, faz açısı, frekans ve gerilim eşitliği.

Bu çalışmada alternatörlerin paralel bağlantısını gerçekleştirebilecek eğitim amaçlı mikrodenetleyici tabanlı bir deney seti tasarlanmıştır. Tasarlanan deney seti, paralel bağlanma şartlarından öncelikle faz sıralarının doğruluğunu otomatik olarak denetlemekte, uygun değil ise otomasyon yardımıyla düzeltmektedir. Daha sonra ise sırasıyla gerilim, frekans, faz açılarını ölçerek bunların eşitliğini sağlamaktadır. Yapılan ölçümler PIC16F877 mikrodenetleyicisi tarafından değerlendirilmekte ve şartların uygun olması halinde paralel bağlantı otomatik olarak gerçekleştirilmektedir.Öğrencilerin laboratuar ortamında yapacakları paralel bağlantıya yönelik işlem basamaklarını takip etmeleri ve olabilecek hataları görsel ortamda izlemeleri mümkün olmaktadır. Ayrıca deney setinin koruma özellikleri yardımıyla bağlantı ve işlem hatalarından dolayı olabilecek arızaları önlemek mümkün olabilmektedir. Geliştirilen deney seti alternatörlerin dengesiz yüklenmesi, iki faza kalması, uyartım devresi arızası gibi durumlarda endüstriyel kullanıma yönelik koruma ve uyarı ünitesi olarak da kullanılabilecek yapıdadır.

Bu çalışmada alternatörlerin paralel bağlantısını gerçekleştirebilecek eğitim amaçlı mikrodenetleyici tabanlı bir deney seti tasarlanmıştır. Tasarlanan deney seti, paralel bağlanma şartlarından öncelikle faz sıralarının doğruluğunu otomatik olarak denetlemekte, uygun değil ise otomasyon yardımıyla düzeltmektedir. Daha sonra ise sırasıyla gerilim, frekans, faz açılarını ölçerek bunların eşitliğini sağlamaktadır. Yapılan ölçümler PIC16F877 mikrodenetleyicisi tarafından değerlendirilmekte ve şartların uygun olması halinde paralel bağlantı otomatik olarak gerçekleştirilmektedir.Öğrencilerin laboratuar ortamında yapacakları paralel bağlantıya yönelik işlem basamaklarını takip etmeleri ve olabilecek hataları görsel ortamda izlemeleri mümkün olmaktadır. Ayrıca deney setinin koruma özellikleri yardımıyla bağlantı ve işlem hatalarından dolayı olabilecek arızaları önlemek mümkün olabilmektedir. Geliştirilen deney seti alternatörlerin dengesiz yüklenmesi, iki faza kalması, uyartım devresi arızası gibi durumlarda endüstriyel kullanıma yönelik koruma ve uyarı ünitesi olarak da kullanılabilecek yapıdadır.