Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış
Youth and Political Consent: A Sociological Inquiry
Yazar: Çiçekli, Atıf
Dergi: Anadolu Journal of Educational Sciences International, Vol. 15 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology Education ; Sosyoloji Eğitimi ; Demokratik Katılım,Siyasal Rıza,Üniversite Öğrencileri ; Democratic Engagement,Political Consent,University Students.

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeylerinin belirlenmesi ve siyasal rıza düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin benimsendiği bu araştırmanın örneklemini 402 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Siyasal Rıza Ölçeği kullanılmış, elde edilen verilerin analizinde t testi ve ANOVA uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda öğrencilerin siyasal rıza düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu; özellikle “sorumluluk” ve “doğruluk” boyutlarında çok yüksek düzeyde rıza geliştirdikleri görülmüştür. Ayrıca üniversite öğrencilerinin siyasal rıza ve alt boyutlarından olan sorumluluk, doğruluk, yetkinlik ve özgür irade düzeylerinde cinsiyet ve sosyal medya kullanım sıklığı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmamış; ancak yaşanılan yer ve oy kullanma deneyimi değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmalar bulunmuştur. Şehir merkezinde yaşayan üniversite öğrencileri ile kırsal kesimde yaşayan üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeyi ve siyasal rızanın alt boyutlarından olan sorumluluk düzeyleri arasında şehir merkezinde yaşayan üniversite öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma gözlemlenmiştir. Bunun yanında ikiden fazla oy kullanmış, iki defa oy kullanmış, bir defa oy kullanmış ve hiç oy kullanma deneyimi olmayan üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeyleri ile siyasal rızanın alt boyutlarından olan yetkinlik ve sorumluluk düzeyleri arasında ikiden fazla oy kullanma deneyimine sahip olanlar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Çalışmanın verilerinde üniversite öğrencilerinin yetkinlik ve özgür iradede düzeyleri yüksek ancak sorumluluk ve doğruluk düzeyleri daha yüksek çıkmıştır. Bu durum genç yetişkinlerin özgürlükçü ve liyakat odaklı bakışlarını doğrularken, sorumluluk ve doğruluk ilkelerini daha ön plana çıkardıklarını, sağduyularının, ortak akıl ve toplumsal bilinç düzeyinin kendilerinden sonra gelen nesillerin iddialarının aksine yüksek olduğunun tespiti niteliğindedir. Bu tespitten hareketle siyasal rıza arayan iktidar adaylarının popülist politikalar yerine sorumluluk sahibi ve doğru politikalar üreterek gençlerin rızalarını aramalarının umut vadeden bir politik gelecek oluşturacağı düşünülmektedir. Üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeylerini çok boyutlu biçimde incelemesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır, genç bireylerin siyasal rızalarında belirleyici olduğunu ortaya koyması, siyasal meşruiyetin etik temellerle nasıl kurulduğunu göstermesi açısından dikkat çekicidir.

This study aims to determine the political consent levels of university students and to examine these levels in relation to various variables. The research employed a quantitative method using the survey model, and the sample consisted of 402 university students. The Political Consent Scale was used as the data collection tool, and the data were analyzed using t-tests and ANOVA. The analysis of the data obtained through purposive sampling revealed that the political consent levels of the students were generally high; in particular, they demonstrated a very high level of consent in the dimensions of “responsibility” and “truthfulness.” No statistically significant differences were found in the levels of political consent and its sub-dimensions—responsibility, truthfulness, competence, and free will—based on gender and frequency of social media use. However, statistically significant differences were observed based on the variables of place of residence and voting experience. Specifically, students living in urban areas exhibited significantly higher levels of political consent and responsibility compared to those living in rural areas. Additionally, a statistically significant difference was found in the levels of political consent, competence, and responsibility among students with different voting experiences—those who had voted more than twice, twice, once, or never—with higher levels observed in those with more voting experience. The data indicated that students showed high levels of competence and free will, while their levels of responsibility and truthfulness were even higher. This finding suggests that young adults prioritize principles such as responsibility and truthfulness, confirming their libertarian and merit-based perspectives, and indicating a high level of common sense, collective reasoning, and social consciousness—contrary to claims made about newer generations. Based on this, it is suggested that political actors seeking political consent should focus on responsible and truthful policies rather than populist ones, as this could pave the way for a promising political future. This work provides a distinctive addition to the literature by analyzing the political consent levels of university students in a multifaceted approach, emphasizing the critical influence of youth on their political consent, and illustrating how political legitimacy is grounded in ethical principles, which is significant.