Turgut Özal Dönemi Türkiye-İsrail Siyasi İlişkilerinin Türk Basınına Yansımaları (1983-1993)
The Reflections of Türkiye-Israel Political Relations in the Turkish Press (1983-1993) during the Period of Turgut Özal
Yazar: Küçük, Enes
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 45, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Foreign policy,Diplomacy,Israel,Turgut Özal,Türkiye ; Dış politika,Diplomasi,İsrail,Turgut Özal,Türkiye

Türkiye-İsrail siyasi ilişkilerinde İsrail’in 1948’de kuruluşundan itibaren Arap devletleriyle yaşamış olduğu çatışmalardan (1956, 1967 ve 1973 Arap-İsrail savaşları) kaynaklı olarak diplomatik krizler yaşanmıştır. Arap-İsrail çatışmalarının yaşandığı dönem de iki ülke ilişkileri gelişme imkânı bulamamıştır. 1980’li yıllara gelindiğinde Turgut Özal’ın ekonomik temelli politikaları Türkiye’yi İslam ülkelerine yaklaştırırken, İsrail’le diplomatik ilişkilerin geliştirilmesini geciktirmiştir. Turgut Özal’ın Türk dış politikasında etkisinin azaldığı Demirel İnönü koalisyon hükûmeti döneminde (19 Aralık 1991) iki ülke arasındaki diplomatik temsil düzeyi büyükelçilik seviyesine çıkarılmıştır. Bu çalışmada Turgut Özal dönemi (1983-1993) Türkiye-İsrail siyasi ilişkilerinin Türk basınına yansımalarını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu çerçevede araştırmanın bulguları döneme ışık tutan arşiv belgeleri, Cumhuriyet, Güneş, Hürriyet ve Milliyet gazetelerine yansıyan haberler, Turgut Özal’ın basına vermiş olduğu beyanatlar, diğer süreli yayınlar ve kitaplardan doküman incelemesi tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye’nin 1983-1991 yılları arasında İsrail’le ikili ilişkilerini geliştiremediği, 1991 yılında ise gerekli şartların oluşmasıyla birlikte iki ülke ilişkilerinin gelişmeye başladığı görülmüştür.

Since the establishment of Israel in 1948, Türkiye-Israel political relations have experienced diplomatic crises due to the conflicts with Arab states (the 1956, 1967 and 1973 Arab-Israeli wars). During these periods of Arab-Israeli conflicts, the relations between the two countries did not have the opportunity to develop. In the 1980s, while Turgut Özal’s economic-based policies brought Türkiye closer to Islamic countries, it delayed the development of diplomatic relations with Israel. The level of diplomatic representation between the two countries was elevated to the status of an embassy during the Demirel-Inönü Coalition Government on December 19, 1991, a period when Turgut Özal's influence on Turkish foreign policy was waning. This study aims to uncover the political relations between Türkiye and Israel during the Turgut Özal period (1983-1993) and their reflections in the Turkish press. The findings of the research were collected from archival documents, news reflected in Cumhuriyet, Güneş, Hürriyet, and Milliyet newspapers, Turgut Özal’s statements to the press, other periodicals, and books through document analysis techniques. The data obtained were analyzed using the Content Analysis Technique. The study concluded that Türkiye could not develop its bilateral relations with Israel between 1983 and 1991, and the relations between the two countries began to develop as the necessary conditions were met starting from 1991.