AHTERÎ-Yİ KEBİR'DE TIBBİ İSİMLER
AHTERÎ-Yİ KEBİR'DE TIBBİ İSİMLER
Yazar: Kırkkılıç, Halil Ahmet
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Ahteri-yi kebir,Ahteri Muslihuddin Mustafa,tıp

Ahterî-yi kebir, Türk dil ve dinbilgini Ahteri, Muslihuddin Mustafael-Karahisarî tarafından kalemealınan Arapça – Türkçe orta ölçekte bir sözlüktür. Eserde 24497 maddebaşı bulunmaktadır. Ahterî-i kebir’in pek çok yönden diğer sözlüklerdenfarklılık göstermesi, günümüzde kullanılmayan birçok kelime ve deyime yervermesi, ona büyük bir önem kazandırmaktadır. Yapılan araştırma sonucunda tıplailgili olmak üzere eserde 209 madde başı, buna ilaveten 321 madde içi, toplamolarak 530 tıbbi terim kullanıldığı tespit edilmiştir. Kullanılan terimlerinsan, hayvan ve bitkilerle ilgili olanlar şeklinde tasnife tabi tutuldu. Ahteri-yikebirde geçen terimlerin pek çoğunu sözlüklerde bulmak mümkün değildir. Bu daçalışmaya ayrı bir önem kazandırmaktadır. Bazı maddelerde bahsi geçen nesneninveya hususun neye yaradığı, bunların nasıl kullanılması gerektiği yeralmaktadır. Çalışmada; tıbbi terimler insan, hayvan ve bitkilere ait olmaküzere üç kısma ayrıldı. Metindeki maddelerin Ahteri'deki karşılıkları verildi.Anlaşılmasında güçlük olan ifadelerin karşılığı da parantez içinde verildi.Çalışmanın sonuna sözlük konuldu.AbstractAhterî-yi kebir is a medium-sized dictionary of Arabic-Turkish written by Turkish language and religion scholar, Ahteri Muslihuddin Mustafa al - Karahisarî. There are 24497 entries in the work. As Ahterî-i kebir differs from other dictionaries in many ways and includes many words and phrases that are not used today adds great importance to it. As a result of the research, it was determined that 530 medical terms were used in the work, with 209 entry items and in addition to them 321 items used in other entries. The terms used were classified as those related to human, animals and plants. It is not possible to find most of the terms in Ahterî-yi kebir in dictionaries. This gives a special importance to the study. Some items include what the aforementioned object or case is for and how it should be used.  In the study, the medical benefits of plants, animals, stones or various substances, which diseases they can cure and how they can be benefited from the medical aspects were focused on. Many dictionaries were scanned and a dictionary including the equivalents of medical terms in Ahterî-yi kebir was added to the study. Meanings of expressions that were difficult to understand were given in parenthesis. A dictionary was added to the end of the study.Keywords: Ahteri-yi kebir, Ahteri Muslihuddin Mustafa, Medical.

Ahterî-yi kebir, Türk dil ve dinbilgini Ahteri, Muslihuddin Mustafael-Karahisarî tarafından kalemealınan Arapça – Türkçe orta ölçekte bir sözlüktür. Eserde 24497 maddebaşı bulunmaktadır. Ahterî-i kebir’in pek çok yönden diğer sözlüklerdenfarklılık göstermesi, günümüzde kullanılmayan birçok kelime ve deyime yervermesi, ona büyük bir önem kazandırmaktadır. Yapılan araştırma sonucunda tıplailgili olmak üzere eserde 209 madde başı, buna ilaveten 321 madde içi, toplamolarak 530 tıbbi terim kullanıldığı tespit edilmiştir. Kullanılan terimlerinsan, hayvan ve bitkilerle ilgili olanlar şeklinde tasnife tabi tutuldu. Ahteri-yikebirde geçen terimlerin pek çoğunu sözlüklerde bulmak mümkün değildir. Bu daçalışmaya ayrı bir önem kazandırmaktadır. Bazı maddelerde bahsi geçen nesneninveya hususun neye yaradığı, bunların nasıl kullanılması gerektiği yeralmaktadır. Çalışmada; tıbbi terimler insan, hayvan ve bitkilere ait olmaküzere üç kısma ayrıldı. Metindeki maddelerin Ahteri'deki karşılıkları verildi.Anlaşılmasında güçlük olan ifadelerin karşılığı da parantez içinde verildi.Çalışmanın sonuna sözlük konuldu.AbstractAhterî-yi kebir is a medium-sized dictionary of Arabic-Turkish written by Turkish language and religion scholar, Ahteri Muslihuddin Mustafa al - Karahisarî. There are 24497 entries in the work. As Ahterî-i kebir differs from other dictionaries in many ways and includes many words and phrases that are not used today adds great importance to it. As a result of the research, it was determined that 530 medical terms were used in the work, with 209 entry items and in addition to them 321 items used in other entries. The terms used were classified as those related to human, animals and plants. It is not possible to find most of the terms in Ahterî-yi kebir in dictionaries. This gives a special importance to the study. Some items include what the aforementioned object or case is for and how it should be used.  In the study, the medical benefits of plants, animals, stones or various substances, which diseases they can cure and how they can be benefited from the medical aspects were focused on. Many dictionaries were scanned and a dictionary including the equivalents of medical terms in Ahterî-yi kebir was added to the study. Meanings of expressions that were difficult to understand were given in parenthesis. A dictionary was added to the end of the study.Keywords: Ahteri-yi kebir, Ahteri Muslihuddin Mustafa, Medical.