II. Meşrutiyet Dönemi Resim Sanatında Nesne ve Özne Olarak Kadın
Women as the Object and the Subject of Art in the 2nd Constitutional Period
Yazar: Okkalı, İlkay Canan
Dergi: Art-Sanat No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Türk Resim Sanatı,Kadın ressam,Kadın kimliği,Mihri Müşfik,Müfide Kadri ; Turkish Painting Art,Female painter,Female identity,Mihri Müşfik,Müfide Kadri

Kadın teması erken dönemlerden itibaren resim sanatının temel konularından birisidir. Türk resminde ise, önceminyatürlerde ilerleyen dönemlerde ise yağlıboya resimlerde yaygın bir tema olarak kullanılır. Türk resminde kadınıfigür olarak kullanan ilk sanatçı ise 19. yüzyılda Osman Hamdi Bey olur. 20. yüzyıla gelindiğinde siyasi yapının değişimiile doğrudan etkilenen toplum yapısının en belirgin sonuçları arasında kadınların kamusal alana katılması ve görünürlükkazanması yer alır. Kadınların edindikleri yeni toplumsal konum, dönemin romanlarının ve resimlerinin temaları arasınagirer. Kadın artık mesire yerlerinde, deniz kenarı ya da farklı eğlence mekânlarında görselleştirilir. Kadının modernlik simgesiolarak görülmesinin bir sonucu olan bu resimler, bir nevi modernleşme sahneleri haline gelir. İnas Sanayi Nefise Mektebiile resim alanında eğitim alan kadınlar toplumda birey olarak var olmaya çalışarak sanatçı-kadın olmalarının mücadelesiniverirler. Özellikle kadın hareketinin önemli isimleri Mihri Müşfik ve Müfide Kadri gibi kadınların varlığı ile nesne olmaktançıkarak eylemi gerçekleştiren özne konumuna yükselirler. Buna rağmen kadınların kendini ifade etme olanaklarınınkısıtlılığı, temsil ediliş biçimleri, erkekler ve kadınlar arasındaki sosyal, ekonomik ve toplumsal cinsiyet farklarının izlerinitaşır. Bu çalışmada, Türk resim sanatında kadının yeri sorgulanırken aynı zamanda kadının resimlerde temsil edilişi ve kadınkimliğinin toplum tarafından nasıl kurgulandığı, II. Meşrutiyet dönemi sanatçılarının yapıtları üzerinden ele alınmıştır.

Women theme is one of the basic subjects of painting art since the early ages. In Turkish painting, women are usedas a frequent theme, first in the miniatures and then in the oil paintings in the later periods. The first artist to use awoman as the figure in Turkish painting is Osman Hamdi Bey in the 19th century. One of the most significant effects ofthe political changes of the 20th century on the societal structure is the participation and the visibility of women in thepublic sphere. The new social position acquired by women becomes one of themes of the novels and the paintings ofthe period. Women are now visualised at the recreational spots, coast or various entertainment venues. These paintingsbecome some kind of a vision of modernisation, as women appear to be the symbol of modernity. Women receiving arteducation in the ‘İnas Sanayi Nefise Mektebi’ would struggle as women artists, while they tried to exist in the societyas individuals. Especially on the account of the significant names of the women’s movement, such as Mihri Müşfik andMüfide Kadri, they advanced from being an object to the status of the subject performing the action. In spite of this fact,the limitations in women’s opportunities to express themselves and the forms of their representation bear the traces ofthe social, economic and societal differences between men and women. At this study questions the place of women inTurkish Art, while examining the representation of women in the paintings and how female identity is speculated in thesociety, through the works of the 2nd Constitutional Period artists.