Tüketici davranışları ve gıda güvencesizliği: Gıda enflasyonunun rolü
Consumer behavior and food insecurity: The role of food inflation
Yazar: Çetin, Cemre Nur; Demir, Ezgi Ruken
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. Advanced Online Publication, 2025
Anahtar kelimeler: Macroeconomics (Other) ; Makro İktisat (Diğer) ; Microeconomics (Other) ; Mikro İktisat (Diğer) ; Gıda Enflasyonu,Tüketici Davranışları,Gıda Güvencesizliği,Yetersiz Beslenme ; Food Inflation,Consumer Behavior,Food Insecurity,Undernutrition

Türkiye ekonomisinde son yıllarda fiyatlar genel seviyesinin sürekli artmasının en belirgin yansımalarından biri olan gıda enflasyonu, bireylerin tüketim davranışlarının değişmesine ve gıda güvencesizliğine neden olabilmektedir. Bu bağlamda çalışma gıda enflasyonunun, bireylerin gıda tüketim alışkanlıklarını, alışveriş davranışlarını ve gıda satın alma motivasyonlarını nasıl değiştirdiğini incelemeyi ve gıda güvencesizliği durumu ile bu değişikliklerin nasıl ilişkili olduğunu anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, bu amaca istinaden Türkiye’de ikamet eden 407 kişi üzerinde anket uygulaması yaparak gıda enflasyonunun tüketici davranışları ve gıda güvencesizliğindeki rolünü araştırmıştır. Analizden elde edilen bulgular gıda enflasyonunun tüketici davranışları üzerinde anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Enflasyonu daha olumsuz algılayan bireylerin davranışlarındaki değişikliklerin daha belirgin olduğu, gelir, medeni durum, eğitim gibi demografik değişkenlerin de tüketici davranışlarında farklılaşmalara neden olduğu görülmektedir. Bulgular ayrıca, katılımcıların önemli bir kısmının orta ila şiddetli düzeyde gıda güvencesizliği yaşadığını göstermektedir. Bu da artan gıda enflasyonunun yalnızca tüketici davranışlarını dönüştürmekle kalmayıp, bireylerin yeterli ve dengeli gıdaya erişimini kısıtlayarak gıda güvencesizliğini derinleştirdiğini ortaya koymaktadır.

One of the most obvious reflections of the continuous increase in the general price level in the Turkish Economy, in recent years, is food inflation, which can lead to changes in individuals’ consumption behaviors and food insecurity. In this context, the study aims to examine how food inflation has changed individuals' food consumption habits, shopping behavior, and food purchasing motivations, and to understand how these changes are related to food insecurity. To investigate the role of food inflation in consumer behavior and food insecurity, a survey was conducted with 407 people residing in Türkiye. The findings from the analysis indicate that food inflation has a significant impact on consumer behavior. It is observed that changes in the behavior of individuals who perceive inflation more negatively are more pronounced, and that demographic variables such as income, marital status, and education also cause differences in consumer behavior. The findings also indicate that a significant proportion of participants experience moderate to severe food insecurity. This phenomenon indicates the multifaceted nature of rising food inflation, which not only impacts consumer behavior but also exacerbates food insecurity by restricting individuals' access to sufficient and nutritious food.