Türk Sivil Havacılığı için Entegre Bir Bilgi Güvenliği Modeli: Risk Değerlendirme ve Azaltma Stratejileri için Kapsamlı Bir Çerçeve
An Integrated Information Security Model for Turkish Civil Aviation: A Comprehensive Framework for Risk Assessment and Mitigation Strategies
Yazar: Özdemir, Farukcan; Saran, Murat
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 18 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Information Security Management ; Bilgi Güvenliği Yönetimi ; civil aviation,information security model,risk assessment,mitigation strategies ; sivil havacılık,bilgi güvenliği modeli,risk değerlendirmesi,risk azaltma stratejileri

Bu çalışma, modern havacılık sistemlerinin bilgi güvenliği gereksinimlerini bütüncül bir perspektifle ele alarak, Türk sivil havacılık sektörünün dijital altyapısını güçlendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir güvenlik modeli sunmaktadır. Araştırmamız, aviyonik sistemler, uçuş veri ağları, mobil cihazlar, elektronik uçuş çantaları ve yer sistemleri gibi kritik bileşenlere yönelik mevcut ve potansiyel güvenlik risklerini sistematik bir şekilde analiz etmektedir. Metodolojik açıdan, araştırmamız havacılık sektörü çalışanlarına uygulanan anket çalışmasına ve kapsamlı literatür taramasına dayanmaktadır. Uygulanan anket aracılığıyla, bilgi güvenliği farkındalığı, eğitim ihtiyaçları ve mevcut güvenlik çözümlerinin etkinliği konularında birincil veriler elde edilmiştir. Gerçekleştirdiğimiz literatür taraması aracılığıyla, temel güvenlik kavramları, sistem güvenliği tehditleri, risk değerlendirme yaklaşımları, güvenlik standartları ve gelecek eğilimler ortaya konulmuştur. Geliştirdiğimiz bütünleşik güvenlik modeli hem teknolojik hem de insan faktörüne dayalı risk unsurlarını içermekte ve bu risklere karşı çok katmanlı bir savunma stratejisi önermektedir. Çalışmanın temel katkısı, Türk havacılık sektöründe siber güvenlik ve dijital farkındalığın artırılmasına yönelik uygulanabilir bir çerçeve sunmasıdır. Önerilen model, ulusal bilgi birikimine katkı sağlamanın yanı sıra, sektör paydaşlarına ve araştırmacılara yönelik öneriler ve stratejik yol haritası sunmaktadır.

This study proposes a comprehensive security model with the objective of strengthening the digital infrastructure of the Turkish civil aviation sector. The model addresses the information security requirements of modern aviation systems from a holistic perspective. The research systematically analyses existing and potential security risks to critical components, such as avionics systems, flight data networks, mobile devices, electronic flight bags, and ground systems. Methodologically, the research is based on a structured survey conducted on aviation industry employees and a comprehensive literature review. The implemented survey provided primary data on security awareness information, training needs, and the effectiveness of existing security solutions. The literature review has enabled the identification of fundamental security concepts, system security threats, risk assessment approaches, security standards, and future trends. The integrated security model developed in this study incorporates both technological and human factor-based risk factors and proposes a multi-layered defense strategy against these risks. The study's primary contribution is to provide an applicable framework for enhancing cyber security and digital awareness in the Turkish aviation sector. In addition to contributing to national knowledge, the proposed model provides recommendations and a strategic roadmap for sector stakeholders and researchers.