hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
MUAVVİZETEYN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
MUAVVİZETEYN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Aydar, Hidayet
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Muavvizeteyn, sure, Kur'an, İbn Mes'ud, fazilet

Muavvizeteyn (Muavvizetân) Kur'an'ın 113 ve 114. surelerine verilen ortak isimdir. Nüzûi şekli ve sebebi itibariyle tartışmalara konu olan Muavvizeteyn, aynı zamanda Kur'an'dan olup olmadığı yönünde de âlimlerimiz arasında münakaşalara mevzu olmuştur. Bundan dolayı büyiik önem kazanmıştır. Arz ettiği bu önemden dolayı üzerinde araştırma yapmaya gerek duyulmuştur. Bu Çalışmada öncelikle Muavvİzeteynİn türediği kelime olan a-v-z kökü üzerinde kısaca durulacak, daha sonra Felak ve Nâs surelerinin Muavvizeyn diye isimlendirilmesi, nüzûl yeri ve zamanı, nüzûl sebebi, bu iki surenin Kur'an'dan olup olmadığı meselesi, fazileti ve üzerine yapılıp da tesbit edilebilen çalışmalardan bahisle konu bitirilecektir. Muavizeteynin Hz. Peygambere yapıldığı söylenen sihir olayı ile ilgisi konusunu ise önemine binaen başka bir makalede inceleneceğinden burada üzerinde durulmayacaktır. Bu makalenin yazılmasından maksat, tarih boyunca yapılan bu tartışmayı yeniden gündeme getirmek değildir; sadece Kur'an bütünlüğü açısından mesele değerlendirilerek varılacak sonuçlar ilim alemiyle paylaşılmak amacıyla yazılmıştır.

Muavvizeteyn (Muavvizetân) Kur'an'ın 113 ve 114. surelerine verilen ortak isimdir. Nüzûi şekli ve sebebi itibariyle tartışmalara konu olan Muavvizeteyn, aynı zamanda Kur'an'dan olup olmadığı yönünde de âlimlerimiz arasında münakaşalara mevzu olmuştur. Bundan dolayı büyiik önem kazanmıştır. Arz ettiği bu önemden dolayı üzerinde araştırma yapmaya gerek duyulmuştur. Bu Çalışmada öncelikle Muavvİzeteynİn türediği kelime olan a-v-z kökü üzerinde kısaca durulacak, daha sonra Felak ve Nâs surelerinin Muavvizeyn diye isimlendirilmesi, nüzûl yeri ve zamanı, nüzûl sebebi, bu iki surenin Kur'an'dan olup olmadığı meselesi, fazileti ve üzerine yapılıp da tesbit edilebilen çalışmalardan bahisle konu bitirilecektir. Muavizeteynin Hz. Peygambere yapıldığı söylenen sihir olayı ile ilgisi konusunu ise önemine binaen başka bir makalede inceleneceğinden burada üzerinde durulmayacaktır. Bu makalenin yazılmasından maksat, tarih boyunca yapılan bu tartışmayı yeniden gündeme getirmek değildir; sadece Kur'an bütünlüğü açısından mesele değerlendirilerek varılacak sonuçlar ilim alemiyle paylaşılmak amacıyla yazılmıştır.
İSLÂM HUKUKUNA GÖRE HUKUK VE CEZA DAVALARINDA ZAMANAŞIMI
İSLÂM HUKUKUNA GÖRE HUKUK VE CEZA DAVALARINDA ZAMANAŞIMI
Yazar: Arı, Abdüsselam
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: zamanaşımı, hak, dava hakkı, defi', itiraz

Zamanaşımı bazı hukuki ve sosyolojik gerekçelerle birçok hukuk sistemi tarafından eskiden beri kabul görmüş bir müessesedir. "Kazandırıcı" ve "düşürücü" olmak üzere iki tür zamanaşımı vardır. Kazandırıcı zamanaşımını kabul etmeyen İslam Hukuku, gerek hukuk gerekse ceza davalarında düşürücü zamanaşımmı benimsemiştir. Bu hukukun uygulama sürecinde önceleri, hâkim zamanaşımını hukuk davalarında kendiliğinden dikkate alırken; sonraları davalı tarafından ileri sürülmesi halinde göz önüne alınması gerekir şeklinde bir görüş benimsenmiştir. Bu makalede zamanaşımının hukuk davalarında sadece davalı tarafından ileri sürülmesi halinde dikkate alınmasının, İslam Hukuku'nun kabullerine daha uygun olacağı görüşü ileri sürülmüştür.

Zamanaşımı bazı hukuki ve sosyolojik gerekçelerle birçok hukuk sistemi tarafından eskiden beri kabul görmüş bir müessesedir. "Kazandırıcı" ve "düşürücü" olmak üzere iki tür zamanaşımı vardır. Kazandırıcı zamanaşımını kabul etmeyen İslam Hukuku, gerek hukuk gerekse ceza davalarında düşürücü zamanaşımmı benimsemiştir. Bu hukukun uygulama sürecinde önceleri, hâkim zamanaşımını hukuk davalarında kendiliğinden dikkate alırken; sonraları davalı tarafından ileri sürülmesi halinde göz önüne alınması gerekir şeklinde bir görüş benimsenmiştir. Bu makalede zamanaşımının hukuk davalarında sadece davalı tarafından ileri sürülmesi halinde dikkate alınmasının, İslam Hukuku'nun kabullerine daha uygun olacağı görüşü ileri sürülmüştür.
FAZLUR RAHMAN'IN İSLAMÎ İLİMLERDE METODOLOJİ ARAYIŞI
FAZLUR RAHMAN'IN İSLAMÎ İLİMLERDE METODOLOJİ ARAYIŞI
Yazar: Karataş, Mustafa
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Tefsir, Hadis, Sünnet, Fıkıh, Metodoloji, Reform, Tarihsellik

Fazlur Rahman, Müslümanlar' ıtı içine düştükleri sıkıntılardan kurtulabilmeleri için Kur'an ve SUnneti iyi anlamaları ve günün şart ve gereklerine göre onları her an yeniden yorumlayabilmelerini zorunlu görmektedir. Bu yüzden o, İslamî ilimler İçin, Öncelikle de tefsir, fıkıh ve hadis ilimleri alanında yeni bir metodoloji arayışına girmiş ve bu alanlarda bir takım ilkeler ortaya koymaya gayret etmiştir. Bu çalışmada Fazlur Rahman'ın tefsir, fıkıh ve hadis ilimleri için ortaya koymaya çalıştığı metodoloji yine kendi eserlerinden hareketle ele alınmaya çalışılacak ve kısa bir değerlendirmesi yapılacaktır.

Fazlur Rahman, Müslümanlar' ıtı içine düştükleri sıkıntılardan kurtulabilmeleri için Kur'an ve SUnneti iyi anlamaları ve günün şart ve gereklerine göre onları her an yeniden yorumlayabilmelerini zorunlu görmektedir. Bu yüzden o, İslamî ilimler İçin, Öncelikle de tefsir, fıkıh ve hadis ilimleri alanında yeni bir metodoloji arayışına girmiş ve bu alanlarda bir takım ilkeler ortaya koymaya gayret etmiştir. Bu çalışmada Fazlur Rahman'ın tefsir, fıkıh ve hadis ilimleri için ortaya koymaya çalıştığı metodoloji yine kendi eserlerinden hareketle ele alınmaya çalışılacak ve kısa bir değerlendirmesi yapılacaktır.
ÇAĞDAŞ MURABAHAYA ETKİSİ BAKIMINDAN FIKIHTA VA'DİN BAĞLAYICILIĞI MESELESİ
ÇAĞDAŞ MURABAHAYA ETKİSİ BAKIMINDAN FIKIHTA VA'DİN BAĞLAYICILIĞI MESELESİ
Yazar: Bayındır, Servet
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Faizsiz Bankacılık, MFaizsiz Bankacılık, Murâbaha, Va'd, Va'din Bağlayıcılığı, Finansal Ürün urâbaha, Va'd, Va'din

Faizsiz bankacılık işlemlerinden murabahada tarafların va'dlerinden dönmeleri bir kısım problemlere sebep olur. "Va'd", fıkıhtaki yeri ve fınansal hayata etkisi bakımından günümüzde önemli bir kavram haline gelmiştir. Makalede murabaha işleminde va'din bağlayıcılığı problemi ele alınmıştır. Fıkıhta va'd ve benzeri hukukî ilişkilere yüklenen anlam, va'dden kaynaklanan sorunlar, klasik ve çağdaş fukahanın bu sorunlara yaklaşımı İncelenmiştir. Sorunların çözümüne yönelik önerilerin hukukî ve ticarî hayatın gerçekleriyle Örtüşüp örtüşmediği tartışılmış ve bir teklifde bulunulmuştur.

Faizsiz bankacılık işlemlerinden murabahada tarafların va'dlerinden dönmeleri bir kısım problemlere sebep olur. "Va'd", fıkıhtaki yeri ve fınansal hayata etkisi bakımından günümüzde önemli bir kavram haline gelmiştir. Makalede murabaha işleminde va'din bağlayıcılığı problemi ele alınmıştır. Fıkıhta va'd ve benzeri hukukî ilişkilere yüklenen anlam, va'dden kaynaklanan sorunlar, klasik ve çağdaş fukahanın bu sorunlara yaklaşımı İncelenmiştir. Sorunların çözümüne yönelik önerilerin hukukî ve ticarî hayatın gerçekleriyle Örtüşüp örtüşmediği tartışılmış ve bir teklifde bulunulmuştur.
"DİL OYUNLARI" VE "AİLE BENZERLİĞİ" ANALOJİLERİNDEN, MEŞŞAİLERİN FELSEFE DİN MÜNASEBETİNE OLAN KATKILARINI YENİDEN YAPILANDIRMAYA BİR YOL ÇIKAR MI?
"DİL OYUNLARI" VE "AİLE BENZERLİĞİ" ANALOJİLERİNDEN, MEŞŞAİLERİN FELSEFE DİN MÜNASEBETİNE OLAN KATKILARINI YENİDEN YAPILANDIRMAYA BİR YOL ÇIKAR MI?
Yazar: Alpyağıl, Recep
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Meşşailer, Wittgenstein, Dil Oyunları, Aile Benzerliği

Bu makalede, Wittgenstein'in felsefesinin Meşşaîlerİ değerlendirme girişiminde bize biri katkı diğeri de eleştirellik olmak üzere iki başlangıç noktası sunabileceğini göstermeye çalıştık. Buna göre, (i) ilk bakışta İslam filozoflarının din ve felsefeyi aynı hakikatin birbirinden farklı anlatımları olarak görmeleri, Wittgenstein'in dil oyunları konseptine uyuyor izlenimi vermektedir, (ii) Özellikle Fârâbî ekseninde, her ne kadar dinin ve felsefenin aynı hakikatin birer veçhesi olduğu söylense de pratikte felsefenin, hakikati dine nazaran daha sağlıklı bir biçimde yansıttığı görüşü baskındır. Buna karşın dil oyunları konsepti temel alınarak, hakikati yansıtma ya da ona karşılık gelme noktasında felsefenin dine herhangi bir rüchaniyeti olamayacağı eleştirisi yapılabilir.

Bu makalede, Wittgenstein'in felsefesinin Meşşaîlerİ değerlendirme girişiminde bize biri katkı diğeri de eleştirellik olmak üzere iki başlangıç noktası sunabileceğini göstermeye çalıştık. Buna göre, (i) ilk bakışta İslam filozoflarının din ve felsefeyi aynı hakikatin birbirinden farklı anlatımları olarak görmeleri, Wittgenstein'in dil oyunları konseptine uyuyor izlenimi vermektedir, (ii) Özellikle Fârâbî ekseninde, her ne kadar dinin ve felsefenin aynı hakikatin birer veçhesi olduğu söylense de pratikte felsefenin, hakikati dine nazaran daha sağlıklı bir biçimde yansıttığı görüşü baskındır. Buna karşın dil oyunları konsepti temel alınarak, hakikati yansıtma ya da ona karşılık gelme noktasında felsefenin dine herhangi bir rüchaniyeti olamayacağı eleştirisi yapılabilir.
GELENBEVÎ İSMAİL EFENDİ
GELENBEVÎ İSMAİL EFENDİ
Yazar: Musa Alak, Yazan: Muhammed Zahid El-kevseri; Alak, Musa
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Gelenbevî, Huzur Dersleri, Ders Vekâleti, Logaritma

İdeal din âlimi; dînî ilimleri çok iyi bilmekle birlikte kendi döneminin müsbet bilimlerinden de mümkün olduğu kadar haberdar olan ve bu ik i alandaki bilgileri arasında denge kurarak birbirlerinin sınırlarını aşmasma izin vermeyen âlimdir. İşte böyle örnek âlimlerden biri de, XII/XVIIi . asırda yaşamış olan Gelenbevî İsmail Efendi'dir. Gelenbevî, birçoğu medreselerde ders kitabı olarak kabul edilen, gramer, belagat, mantık, felsefe, münazara, kelâm, matematik, astronomi ve mîkât (namaz vakitlerini belirleme) ilimlerine dair yazdığı eserlerle, hem İslâm hem de Batı dünyasını kendisine hayran bırakmıştır. el-Kevserî bu makalesinde, kendi ilmî silsilesinde de yer alan Gelenbevfyi ve onun hocası Ayaklı Kütüphane lakaplı Müftîzâde Mehmed Emîn Efendi'yi, eserlerini bilen fakat hayatı hakkında yeterli malûmat a sahip olmayan Mısırlılara ve diğer İslâm dünyasına daha yakından tanıtıyor.

İdeal din âlimi; dînî ilimleri çok iyi bilmekle birlikte kendi döneminin müsbet bilimlerinden de mümkün olduğu kadar haberdar olan ve bu ik i alandaki bilgileri arasında denge kurarak birbirlerinin sınırlarını aşmasma izin vermeyen âlimdir. İşte böyle örnek âlimlerden biri de, XII/XVIIi . asırda yaşamış olan Gelenbevî İsmail Efendi'dir. Gelenbevî, birçoğu medreselerde ders kitabı olarak kabul edilen, gramer, belagat, mantık, felsefe, münazara, kelâm, matematik, astronomi ve mîkât (namaz vakitlerini belirleme) ilimlerine dair yazdığı eserlerle, hem İslâm hem de Batı dünyasını kendisine hayran bırakmıştır. el-Kevserî bu makalesinde, kendi ilmî silsilesinde de yer alan Gelenbevfyi ve onun hocası Ayaklı Kütüphane lakaplı Müftîzâde Mehmed Emîn Efendi'yi, eserlerini bilen fakat hayatı hakkında yeterli malûmat a sahip olmayan Mısırlılara ve diğer İslâm dünyasına daha yakından tanıtıyor.
Necmeddin Ebû Hafs 'Ömer b. Muhammed b. Al un e d b. (İsmail b. Muhammed b.) Lokman en-Nesefî, Tılbetu't-Talebefi'l-Istılahati'l-Fıkhiyye, (nşr. Halid Abdurrahman el-Akk), Daru'n-Nefais
Necmeddin Ebû Hafs 'Ömer b. Muhammed b. Al un e d b. (İsmail b. Muhammed b.) Lokman en-Nesefî, Tılbetu't-Talebefi'l-Istılahati'l-Fıkhiyye, (nşr. Halid Abdurrahman el-Akk), Daru'n-Nefais
Yazar: Furat, Ahmet
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 11, 2012
Anahtar kelimeler: Necmeddin,Ebû,Hafs ; Necmeddin,Ebû,Hafs

İlk fıkıh ıstılahları sözlükleri arasında yer alan Tılbetu't-Talebe adlı eserin müellifi Necmuddin Ebû Hafs en-Nesefî, nisbesinden de anlaşılacağı üzere Nesefde 461/1068'de doğmuş, 537/1142'de Semerkand'da ölmüştür. Hayatı hakkında bildiklerimiz pek azdır. Kendi adıyla meşhur olan ve üzerine pek çok haşiye ve şerh yazılan akaidi (Akaidu'-Nesejî) yanında, fıkıh {Manzûmetu'nNesejîyye fî Hilajîyyat, Kaydu'l-Evabid Uma fıhi min te'lifî'ş-Şevarid), tefsir (etTeysir fî't-Tefsîr, el-Ekmelu'l-Atvel), kıraat (Zelletu'l-Kari, Meharicu'l-Huruf) ve tabakât (c\-Kand fi Ma'rifeti Semerkand) gibi konularda da eserleri bulunmaktadır 1

İlk fıkıh ıstılahları sözlükleri arasında yer alan Tılbetu't-Talebe adlı eserin müellifi Necmuddin Ebû Hafs en-Nesefî, nisbesinden de anlaşılacağı üzere Nesefde 461/1068'de doğmuş, 537/1142'de Semerkand'da ölmüştür. Hayatı hakkında bildiklerimiz pek azdır. Kendi adıyla meşhur olan ve üzerine pek çok haşiye ve şerh yazılan akaidi (Akaidu'-Nesejî) yanında, fıkıh {Manzûmetu'nNesejîyye fî Hilajîyyat, Kaydu'l-Evabid Uma fıhi min te'lifî'ş-Şevarid), tefsir (etTeysir fî't-Tefsîr, el-Ekmelu'l-Atvel), kıraat (Zelletu'l-Kari, Meharicu'l-Huruf) ve tabakât (c\-Kand fi Ma'rifeti Semerkand) gibi konularda da eserleri bulunmaktadır 1.
HARİCİLERİN "İTİDAL" ARAYIŞI VE SUFRİYYE
HARİCİLERİN "İTİDAL" ARAYIŞI VE SUFRİYYE
Yazar: Dalkılıç, Mehmet
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 12, 2012
Anahtar kelimeler: Haricîler, Sufriyye, itidal, İbâzıyye, fırka

İslam mezhepleri tarihinde Haricîlerin ortaya çıkışı ve savunduğu fikirler uğruna sergilediği katı tavırlar her zaman tartışılan konular arasında olagelmiştir, Onların, özellikle devlet idaresini elinde bulunduracak kişi yani imam başta olmak üzere İman ve küftir konularındaki görüşleri, Müslümanların ilk defa karşılaştıkları fikirlerdi. Bu uğurda verilen mücadeleler, acımasız bir hal almış ve gün geçtikçe onları toplum tarafından dışlanma noktasına getirmiştir. Bunun yanında Haricîler arasında ortaya çıkan yeni problemler veya olaylar onları farklı düşünceleri benimsemeye sevk etmiştir. Böylece Haricîler en katı tavırları benimseyen Ezârİka'dan en ılımlı olan İbâzıyye'ye kadar birçok fırkalara ayrılmıştır. Araştırma konumuzu oluşturan Sufriyye, Ezârİka'dan daha ılımlı olmakla birlikte, başlangıçta bu tutumu İbâzıyye derecesine varamamıştır. Ancak Sufrİyye'nin ifrat ve tefrit arasında itidal arayışı veya toplumsallaşması onları İbâzıyye'ye daha çok yaklaştırmış ve zamanla çoğu Sufriyye mensubu İbâziyye fırkası içinde erimiştir.

İslam mezhepleri tarihinde Haricîlerin ortaya çıkışı ve savunduğu fikirler uğruna sergilediği katı tavırlar her zaman tartışılan konular arasında olagelmiştir, Onların, özellikle devlet idaresini elinde bulunduracak kişi yani imam başta olmak üzere İman ve küftir konularındaki görüşleri, Müslümanların ilk defa karşılaştıkları fikirlerdi. Bu uğurda verilen mücadeleler, acımasız bir hal almış ve gün geçtikçe onları toplum tarafından dışlanma noktasına getirmiştir. Bunun yanında Haricîler arasında ortaya çıkan yeni problemler veya olaylar onları farklı düşünceleri benimsemeye sevk etmiştir. Böylece Haricîler en katı tavırları benimseyen Ezârİka'dan en ılımlı olan İbâzıyye'ye kadar birçok fırkalara ayrılmıştır. Araştırma konumuzu oluşturan Sufriyye, Ezârİka'dan daha ılımlı olmakla birlikte, başlangıçta bu tutumu İbâzıyye derecesine varamamıştır. Ancak Sufrİyye'nin ifrat ve tefrit arasında itidal arayışı veya toplumsallaşması onları İbâzıyye'ye daha çok yaklaştırmış ve zamanla çoğu Sufriyye mensubu İbâziyye fırkası içinde erimiştir.
KUR'AN ARAŞTIRMALARINDA KULLANILAN YENİ METOT VE TEORİLER
KUR'AN ARAŞTIRMALARINDA KULLANILAN YENİ METOT VE TEORİLER
Yazar: Gökkır, Necmettin
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 12, 2012
Anahtar kelimeler: Kur'an Araştırmaları, Edebiyat Eleştirileri, Tarihsel Eleştiri, Feminist Eleştiri, Yapısal dilbilim

Bu çalışmamızda, batıda ortaya çıkan edebiyat eleştiri metotlarının çağdaş Kur'an araştırmalarında nasıl kullanıldıkları ele alınmaktadır. Öncelikle Batı edebiyatında kullanılan bu eleştiri metotları tanıtıldıktan ve Kitabı Mukaddes araştırmalarında kullanılması değerlendirildikten sonra, modernleşme ve batılılaşma sürecinde, Müslümanlarca Kur'an'a nasıl uygulandığı, ilk uygulayıcıları ve günümüz Türkiye'sindeki yansımaları değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Farklı bir paradigmal yapıya sahip Batı edebiyat eleştirilerinin, Kur'an araştırmalarında kullanılması neticesinde ne gibi bilimsel sonuçlar doğurduğu ve bu süreç içerisinde karşılaşılan problemler ele alınmıştır.

Bu çalışmamızda, batıda ortaya çıkan edebiyat eleştiri metotlarının çağdaş Kur'an araştırmalarında nasıl kullanıldıkları ele alınmaktadır. Öncelikle Batı edebiyatında kullanılan bu eleştiri metotları tanıtıldıktan ve Kitabı Mukaddes araştırmalarında kullanılması değerlendirildikten sonra, modernleşme ve batılılaşma sürecinde, Müslümanlarca Kur'an'a nasıl uygulandığı, ilk uygulayıcıları ve günümüz Türkiye'sindeki yansımaları değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Farklı bir paradigmal yapıya sahip Batı edebiyat eleştirilerinin, Kur'an araştırmalarında kullanılması neticesinde ne gibi bilimsel sonuçlar doğurduğu ve bu süreç içerisinde karşılaşılan problemler ele alınmıştır.
BİR ONUNCU YÜZYIL GRAMERCİSİNDE FELSEFENİN TANIMI
BİR ONUNCU YÜZYIL GRAMERCİSİNDE FELSEFENİN TANIMI
Yazar: Ömer Mahir Alper, Yazan: Kees Versteegh; Versteegh, Kees
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 12, 2012

Dördüncü/onuncu yüzyıla gelindiğinde İslâm dünyasında bilimsel ürün vermeye çalışan müellifler için mantıksal ve felsefî konularla ilgilenmek kaçınılmaz bir hâl aldı. Zira İslâm dünyasında kullanıma sokulan mantıksal ve felsefî teoriler ve terminoloji, îslâmî ilimler dâhil tüm disiplinler üzerinde derin bir etkiye yol açtı. Bu durum Müslüman gramerciler için de geçerli oldu. Böylece onlar, yeni mantıksal-felsefî tarzı temsil edenlerin görüşlerini, kendi bilimsel eserlerine dahil etme noktasında önemli gayretler gösterdiler. Kees Versteegh, bu makalesinde, geleneksel doktrin ile mantıksal-felsefî unsurların karışımının mükemmel bir örnekliğini teşkil eden ünlü bir gramerciyi, Ebu'lKâsım 'Abdurrahmân b. İshâk ez-Zeccâcî'yi (ö. 337/949 ya da 340/951) ele almakta ve onun gramer çalışması olan Izah'ta 'felsefe'nin tanımıyla ilgili açıklamalarını bu bağlamda incelemektedir. Bunu yaparken yazar, Zeccâcî'nin 'felsefe'yle ilgili olarak vermiş olduğu tanımları, Yunan, Süryanî ve Müslüman geleneklerindeki diğer tanımlarla karşılaştırmakta ve bir takım etki ve geçişleri detaylı bir incelemeye tabi tutmaktadır.

Dördüncü/onuncu yüzyıla gelindiğinde İslâm dünyasında bilimsel ürün vermeye çalışan müellifler için mantıksal ve felsefî konularla ilgilenmek kaçınılmaz bir hâl aldı. Zira İslâm dünyasında kullanıma sokulan mantıksal ve felsefî teoriler ve terminoloji, îslâmî ilimler dâhil tüm disiplinler üzerinde derin bir etkiye yol açtı. Bu durum Müslüman gramerciler için de geçerli oldu. Böylece onlar, yeni mantıksal-felsefî tarzı temsil edenlerin görüşlerini, kendi bilimsel eserlerine dahil etme noktasında önemli gayretler gösterdiler. Kees Versteegh, bu makalesinde, geleneksel doktrin ile mantıksal-felsefî unsurların karışımının mükemmel bir örnekliğini teşkil eden ünlü bir gramerciyi, Ebu'lKâsım 'Abdurrahmân b. İshâk ez-Zeccâcî'yi (ö. 337/949 ya da 340/951) ele almakta ve onun gramer çalışması olan Izah'ta 'felsefe'nin tanımıyla ilgili açıklamalarını bu bağlamda incelemektedir. Bunu yaparken yazar, Zeccâcî'nin 'felsefe'yle ilgili olarak vermiş olduğu tanımları, Yunan, Süryanî ve Müslüman geleneklerindeki diğer tanımlarla karşılaştırmakta ve bir takım etki ve geçişleri detaylı bir incelemeye tabi tutmaktadır.
ATATÜRK DÖNEMİNDE EĞİTİM VE BİLİM ALANINDA GELİŞMELER
ATATÜRK DÖNEMİNDE EĞİTİM VE BİLİM ALANINDA GELİŞMELER
Yazar: Kayadibi, Fahri
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 13, 2012

Atatürk, Cumhuriyet ile birlikte kalkınmanın ve çağdaş olmanın temelini oluşturacak olan bilimsel faaliyetlere önem vermiştir. Önce eğitim atılımlarıyla İşe başlamıştır. Okulları, üniversiteleri geliştirmiştir. Örgün ve yaygın eğitimle küçük-büyük demeden toplumun tümünü eğitmiştir. Eğitim atılımıyla birlikte dil, tarih, ekonomi, sanat, teknoloji gibi alanlarda yoğun bilimsel çalışmalar yapılmıştır. Kurultaylar ve kongreler düzenlenmiştir. Yurtdışından bilim adamları getirtilmiştir. Çünkü ileri ülkeler seviyesine gelmek ancak bilimsel 'çalışmalarla olabilirdi.

Atatürk, Cumhuriyet ile birlikte kalkınmanın ve çağdaş olmanın temelini oluşturacak olan bilimsel faaliyetlere önem vermiştir. Önce eğitim atılımlarıyla İşe başlamıştır. Okulları, üniversiteleri geliştirmiştir. Örgün ve yaygın eğitimle küçük-büyük demeden toplumun tümünü eğitmiştir. Eğitim atılımıyla birlikte dil, tarih, ekonomi, sanat, teknoloji gibi alanlarda yoğun bilimsel çalışmalar yapılmıştır. Kurultaylar ve kongreler düzenlenmiştir. Yurtdışından bilim adamları getirtilmiştir. Çünkü ileri ülkeler seviyesine gelmek ancak bilimsel 'çalışmalarla olabilirdi.
FUKAHÂNIN İSTİTÂAT KAVRAMINA YAKLAŞIMININ VEKÂLETLE HACCIN HÜKMÜNE ETKİSİ
FUKAHÂNIN İSTİTÂAT KAVRAMINA YAKLAŞIMININ VEKÂLETLE HACCIN HÜKMÜNE ETKİSİ
Yazar: Bayındır, Servet
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 13, 2012
Anahtar kelimeler: Vekâletle hac, Bedel hac, İstitâal, Haccın şartları

İslâm'ın be ş lemel şartından biri olan hac, hem mâlî hem beden î yönü olan bir ibadettir. Hastalık veya yaşlılık gibi nedenlerle bu ibadeti bizzat kendileri eda edemeyenler adlarına başkalarım gönderirler. Bu hac uygulaması günümüzd e vekâlet yoluyla hac, niyâbeien hac veya bedel hac diye adlandırılır. Ancak, başkası adına hac yapmanın hükmü fıkhın ibâdâ t bölümünü n tartışmalı konularmdandır. Tartışmanın özünü , hacem şartlarından istitâat kavramı oluşturur. Çünk ü hüküm bu kavrama yaklaşım tarzına gör e değişmektedir. Elinizdeki makalede fıkıh mezheplerinin hacem şartlarından istitâat! algılama biçimleri ve bunun vekâletle haccın hükmü üzerindeki yansıması ele alınmıştır.

İslâm'ın be ş lemel şartından biri olan hac, hem mâlî hem beden î yönü olan bir ibadettir. Hastalık veya yaşlılık gibi nedenlerle bu ibadeti bizzat kendileri eda edemeyenler adlarına başkalarım gönderirler. Bu hac uygulaması günümüzd e vekâlet yoluyla hac, niyâbeien hac veya bedel hac diye adlandırılır. Ancak, başkası adına hac yapmanın hükmü fıkhın ibâdâ t bölümünü n tartışmalı konularmdandır. Tartışmanın özünü , hacem şartlarından istitâat kavramı oluşturur. Çünk ü hüküm bu kavrama yaklaşım tarzına gör e değişmektedir. Elinizdeki makalede fıkıh mezheplerinin hacem şartlarından istitâat! algılama biçimleri ve bunun vekâletle haccın hükmü üzerindeki yansıması ele alınmıştır.
BATIYA YÖNELİŞ: Türkiye'de Kur'an Araştırmalarının Değişimi
BATIYA YÖNELİŞ: Türkiye'de Kur'an Araştırmalarının Değişimi
Yazar: Gökkır, Necmettin
Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology, Vol. 0 No. 13, 2012
Anahtar kelimeler: Türkiye, Kur'an Araştırmaları, Batı etkisi, Sekülerizm

Bu çalışmanın en temel amacı, seküler ve batılılaşmış dini politikaları nedeni ile Türkiye'de Kur'an araştırmalarının batı kökenli metot ve perspektiflerle yeniden şekillendiğim göstermek olacaktır. Batı metotlarının kullanılması konusunda Cumhuriyet dönemi öneminden dolayı bu çalışmada büyük bir yer tutmaktadır. Tefsirin Batı modellerine doğru bir değişimini incelemek, takdir edileceği üzere, oldukça karmaşık bir konu olacaktır, bu nedenle, kurumsal, ferdi ve entelektüel bir incelemeyi gerektirmektedir. Bu çalışmada, öncelikle klasik tefsirin modern tefsirden ne gibi bir farklılığa sahip olduğu ele alınmakta ardından, bu farklılığın Türkiye örneğinde değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Bu çalışmanın en temel amacı, seküler ve batılılaşmış dini politikaları nedeni ile Türkiye'de Kur'an araştırmalarının batı kökenli metot ve perspektiflerle yeniden şekillendiğim göstermek olacaktır. Batı metotlarının kullanılması konusunda Cumhuriyet dönemi öneminden dolayı bu çalışmada büyük bir yer tutmaktadır. Tefsirin Batı modellerine doğru bir değişimini incelemek, takdir edileceği üzere, oldukça karmaşık bir konu olacaktır, bu nedenle, kurumsal, ferdi ve entelektüel bir incelemeyi gerektirmektedir. Bu çalışmada, öncelikle klasik tefsirin modern tefsirden ne gibi bir farklılığa sahip olduğu ele alınmakta ardından, bu farklılığın Türkiye örneğinde değerlendirilmesi yapılmaktadır.