Çukurova’da Yeşilkurt [Helicoverpa armigera (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae)]’un birinci dölünün pamukta meydana getirdiği zarar durumunun belirlenmesi
Determination of damage status of first generation of cotton bollworm [Helicoverpa armigera (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae)] on cotton in Çukurova
Yazar: Özgür, Okan; Aktura Tatlı, Tülay; Güneş, Mahmut
Dergi: Bitki Koruma Bülteni, Vol. 58 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Pamuk,Yeşilkurt,zarar,Çukurova,eşik ; Cotton,cotton bollworm,damage,Çukurova,threshold

Çukurova’da pamuğun önemli zararlılarından biri deYeşilkurttur. Çok sayıda doğal düşmanı olan ve mücadelesinde fazla kimyasalınkullanıldığı bu zararlı için, ülkemizde yapılmış bir ekonomik zarar eşiğiçalışması yoktur. Bu amaçla çalışma, 2004 ve 2005 yıllarında Çukurova TarımsalAraştırma Enstitüsü deneme alanlarında kontrollü şartlarda tülle kapatılmışkafeslerde yürütülmüştür. Kafeslere salım yapma amacıyla laboratuvardaYeşilkurtun birinci dönem larva üretimi yapılmıştır. Beş larva yoğunluğu (2, 4, 6, 8, 10 larva) ile uygulama yapılmayankontrolden (0 larva) oluşan 3 metrelik pamuk sırası üzerindeki denemekafesleri, tesadüf blokları deneme desenine uygun olarak 4 tekerrürlü olarakkurulmuştur. Dökülen tarak sayısı ve larva yoğunlukları arasında pozitifönemli bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca larvaların oluşturduğu ekonomikzarar incelenmiştir. Her iki yılda da kafeslere bırakılan larva sayısı arttıkçaürün kaybı da artmış, aralarında yüksek derecede doğrusal olan pozitifilişkiler bulunmuştur. Elde edilen denkleme göre 2004 yılında ilaçlamamaliyetini karşılayan larva sayısı 2.37 larva/3 metre ve 2005 yılında 1.56larva/3 metredir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, teknik talimatta ilaçlamaiçin verilen 2 larva/3 metre değerine oldukça yakın olarak bulunmuştur. Diğerülkelerde yapılan çalışmalarda bulunan sonuçlar ve pamuk bitkisinin erkendönemdeki tarak zararını telafi etme gücü dikkate alındığında bu eşiğinmuhafaza edilebileceği kanısına varılmıştır.

In Çukurova, one of the important pests of cotton is cotton bollworm.There is no economic damage threshold work in our country for the pest, whichhas a large number of natural enemies and too many chemicals used in itscontrol. For this purpose, the study was carried out in 2004 and 2005 at theÇukurova Agricultural Research Institute under controlled conditions in cagescovered with tulles. First generation of cotton bollworm production was done inthe laboratory for releasing cages. The trial cages on 3 meters cotton row,which consist of five densities of larvae (2, 4, 6, 8 and 10 larvae) withuntreated control (0 larvae), were established in a randomized block design of4 replications. It was found that there was an important positive correlation between the numberof shed squares and larvae densities. In addition, the economic damage causedby the larvae has been investigated. In both years, as the number of larvaereleased in the cages increased, the loss of crops increased and linearpositive relationships were found between them at high level. According to theobtained equation, the number of larvae that afford the cost of spraying in2004 was 2.37 larvae/3 meters and 1.56 larvae/3 meters in 2005. The resultsobtained in this study were found to be very close to the value of 2 larvae/3meters recommended for the technical instructions. It has concluded that if theresults of studies conducted in other countries and the power of cotton torecover for early stage square damage are considered, this threshold should besustained.