hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
BASININ ŞİDDETİ: SİYASAL GÖSTERİLERDE “POLİSE TAŞ ATAN ÇOCUKLAR” ÖRNEĞİ
BASININ ŞİDDETİ: SİYASAL GÖSTERİLERDE “POLİSE TAŞ ATAN ÇOCUKLAR” ÖRNEĞİ
Yazar: Durna, Tezcan; Kubilay, Çağla
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Terör, basın, suçlu çocuk, devlet şiddeti, Kürt sorunu

Bu çalışmada, 15 Şubat 2006 tarihinde Cizre’de Abdullah Öcalan’ın yakalanmasının yıldönümü nedeniyle yapılan eylemlerde, çocukların polise taş atması ile medyada yaygınlaşan “polise taş atan çocuklar” klişesi, üç tema ve altı örnek olay düzleminde çözümlenmiştir. Çözümleme için, “şiddet mağduru çocuk”, “eylemlerde şiddete bulaşmış çocuk”, “devletin önleyici tedbirlerinin muhatabı olarak çocuk” başlıklı temalar oluşturulmuştur. Oluşturulan temalar ve bu temalar için seçilen örnek olayların sunum biçimini çözümlemek üzere ulusal basından Akşam, Cumhuriyet, Hürriyet, Ortadoğu, Taraf ve Yeni Şafak gazeteleri belirlenmiştir. Çalışmada söz konusu gazetelerin olaylara ilişkin yaptıkları haberler, Teun Van Dijk’in söylem çözümlemesi yöntemi ile analiz edilmiştir. Van Dijk’in söylem çözümlemesine göre haber metinleri mikro ve makro olmak üzere iki düzeyde çözümlenebilir. Makro çözümlemede haberin tematik ve şematik yapısına odaklanılır. Mikro çözümlemede ise sözcük seçimleri, cümle yapıları, cümleler arasında kurulan nedensellik ilişkileri ile retorik incelenir. Bu çalışma aynı zamanda, Türk medyasında suçla bitişik olarak anılan çocuk haberlerinde, çocuk haklarına duyarlı bir haberciliğin yapılıp yapılmadığına odaklanmakta; çocuk haklarına duyarlı bir haberciliğin nasıl yapılabileceğine dair önerilerde de bulunmaktadır.

Bu çalışmada, 15 Şubat 2006 tarihinde Cizre’de Abdullah Öcalan’ın yakalanmasının yıldönümü nedeniyle yapılan eylemlerde, çocukların polise taş atması ile medyada yaygınlaşan “polise taş atan çocuklar” klişesi, üç tema ve altı örnek olay düzleminde çözümlenmiştir. Çözümleme için, “şiddet mağduru çocuk”, “eylemlerde şiddete bulaşmış çocuk”, “devletin önleyici tedbirlerinin muhatabı olarak çocuk” başlıklı temalar oluşturulmuştur. Oluşturulan temalar ve bu temalar için seçilen örnek olayların sunum biçimini çözümlemek üzere ulusal basından Akşam, Cumhuriyet, Hürriyet, Ortadoğu, Taraf ve Yeni Şafak gazeteleri belirlenmiştir. Çalışmada söz konusu gazetelerin olaylara ilişkin yaptıkları haberler, Teun Van Dijk’in söylem çözümlemesi yöntemi ile analiz edilmiştir. Van Dijk’in söylem çözümlemesine göre haber metinleri mikro ve makro olmak üzere iki düzeyde çözümlenebilir. Makro çözümlemede haberin tematik ve şematik yapısına odaklanılır. Mikro çözümlemede ise sözcük seçimleri, cümle yapıları, cümleler arasında kurulan nedensellik ilişkileri ile retorik incelenir. Bu çalışma aynı zamanda, Türk medyasında suçla bitişik olarak anılan çocuk haberlerinde, çocuk haklarına duyarlı bir haberciliğin yapılıp yapılmadığına odaklanmakta; çocuk haklarına duyarlı bir haberciliğin nasıl yapılabileceğine dair önerilerde de bulunmaktadır.
ULUS-AŞIRI ŞİRKETLER VE İNSAN HAKLARI: BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN BORU HATTI ÖRNEĞİ
ULUS-AŞIRI ŞİRKETLER VE İNSAN HAKLARI: BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN BORU HATTI ÖRNEĞİ
Yazar: Kıvılcım, Zeynep
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Ulus-aşırı şirket, insan hakları, Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı, devlet dışı aktör, yatırım anlaşması

Petrol endüstrisi, ulus-aşırı şirketlerin faaliyette bulunduğu alanlar içinde, insan hakları ihlallerinin en fazla görüldüğü ve en ağır şekillerde yaşandığı bir alan olarak göze çarpmaktadır. Bu çalışmada BaküTiflis-Ceyhan petrol boru hattının inşası ve işletilmesine ilişkin hukuki rejimin insan hakları açısından ortaya koyduğu riskler incelenmektedir. Ulus-aşırı şirketlerin uluslararası alanda etki ve öneminin arttığı küreselleşme sürecinde, bu şirketlerin tanınmış uluslararası kişiliği yoktur ve mevcut uluslararası hukuk veya uluslararası insan hakları hukuku ulus-aşırı şirketler için doğrudan hukuki yükümlülükler öngörmemektedir. Ulus-aşırı şirketler ve özelde petrol şirketlerinin insan haklarına ilişkin kurallara uygun davranması ve bu kuralların ihlali halinde hesap verilebilirliğin sağlanması için oluşturulmuş düzenlemeler çok büyük oranda hukuken bağlayıcı bir özellik taşımamaktadır. Bunlar piyasa temelli olabildiği gibi, hükümetler arası kuruluşlarca da oluşturulmaktadır. Çalışmada ulus aşırı şirketler açısından bu düzenlemelerin uygulamadaki işleyişi, etki ve yetersizlikleri Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı örneği üzerinden incelenmekte ve tartışılmaktadır.

Petrol endüstrisi, ulus-aşırı şirketlerin faaliyette bulunduğu alanlar içinde, insan hakları ihlallerinin en fazla görüldüğü ve en ağır şekillerde yaşandığı bir alan olarak göze çarpmaktadır. Bu çalışmada BaküTiflis-Ceyhan petrol boru hattının inşası ve işletilmesine ilişkin hukuki rejimin insan hakları açısından ortaya koyduğu riskler incelenmektedir. Ulus-aşırı şirketlerin uluslararası alanda etki ve öneminin arttığı küreselleşme sürecinde, bu şirketlerin tanınmış uluslararası kişiliği yoktur ve mevcut uluslararası hukuk veya uluslararası insan hakları hukuku ulus-aşırı şirketler için doğrudan hukuki yükümlülükler öngörmemektedir. Ulus-aşırı şirketler ve özelde petrol şirketlerinin insan haklarına ilişkin kurallara uygun davranması ve bu kuralların ihlali halinde hesap verilebilirliğin sağlanması için oluşturulmuş düzenlemeler çok büyük oranda hukuken bağlayıcı bir özellik taşımamaktadır. Bunlar piyasa temelli olabildiği gibi, hükümetler arası kuruluşlarca da oluşturulmaktadır. Çalışmada ulus aşırı şirketler açısından bu düzenlemelerin uygulamadaki işleyişi, etki ve yetersizlikleri Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı örneği üzerinden incelenmekte ve tartışılmaktadır.
TÜRKİYE’DE LİSANS DÜZEYİ KAMU YÖNETİMİ ÖĞRETİMİNDE YAKIN DÖNEMDE YAŞANAN GELİŞMELER: MEVCUT DURUM, SORUN ALANLARI VE GELİŞME EĞİLİMLERİ
TÜRKİYE’DE LİSANS DÜZEYİ KAMU YÖNETİMİ ÖĞRETİMİNDE YAKIN DÖNEMDE YAŞANAN GELİŞMELER: MEVCUT DURUM, SORUN ALANLARI VE GELİŞME EĞİLİMLERİ
Yazar: Ömürgönülşen, Uğur
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Kamu yönetimi öğretimi, kamu yönetimi bölümleri, kamu yönetimi öğretim programı, lisans öğrencisi sayısı, öğretim elemanı sayısı

Kamu yönetiminin rolü, büyüklüğü ve işleyişi ile ilgili tartışmalar ve bu tartışmaların tetiklediği uygulamalar 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren sadece ulusal kamu yönetimlerini değil kamu yönetimi disiplininin öğretimini de etkilemiştir. Türkiye’de, esas itibariyle, kamu bürokrasisi için gerekli kadronun yetiştirilmesini amaçlayan eğitim-öğretim program ve faaliyetlerinin kökeni çok gerilere gitmektedir. Ancak, özellikle, YÖK’ün kurulmasından sonra bunların üniversite, bölüm ve program düzeylerinde yeniden düzenlendiği ve hızlı bir gelişme kaydettiği bir gerçektir. İşte bu makalede,Türkiye’de lisans düzeyi kamu yönetimi öğretimi alanındaki son durum, (i) kurumsal gelişmeler (bölüm sayısı, adları ve bölümlerin yapılanması); (ii) öğrenci sayısı ve akademik kadrodaki gelişmeler; (iii) öğretim programlarındaki gelişmeler; ve (iv) akademik yayın ve ders materyalindeki gelişmeler açısından ortaya konulmuş; temel sorun alanları ile gelişme eğilimleri tespit edilmeye çalışılmıştır.

Kamu yönetiminin rolü, büyüklüğü ve işleyişi ile ilgili tartışmalar ve bu tartışmaların tetiklediği uygulamalar 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren sadece ulusal kamu yönetimlerini değil kamu yönetimi disiplininin öğretimini de etkilemiştir. Türkiye’de, esas itibariyle, kamu bürokrasisi için gerekli kadronun yetiştirilmesini amaçlayan eğitim-öğretim program ve faaliyetlerinin kökeni çok gerilere gitmektedir. Ancak, özellikle, YÖK’ün kurulmasından sonra bunların üniversite, bölüm ve program düzeylerinde yeniden düzenlendiği ve hızlı bir gelişme kaydettiği bir gerçektir. İşte bu makalede,Türkiye’de lisans düzeyi kamu yönetimi öğretimi alanındaki son durum, (i) kurumsal gelişmeler (bölüm sayısı, adları ve bölümlerin yapılanması); (ii) öğrenci sayısı ve akademik kadrodaki gelişmeler; (iii) öğretim programlarındaki gelişmeler; ve (iv) akademik yayın ve ders materyalindeki gelişmeler açısından ortaya konulmuş; temel sorun alanları ile gelişme eğilimleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
DEMOKRAT PARTİ’NİN DEMOKRASİ SÖYLEMİ
DEMOKRAT PARTİ’NİN DEMOKRASİ SÖYLEMİ
Yazar: Özçelik, Pınar Kaya
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Demokrasi söylemi, Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, tek parti dönemi, siyasal iktidar mücadelesi

Bu makalenin konusunu, 1945-1960 tarihsel aralığında Demokrat Parti’nin demokrasi söylemi oluşturmaktadır. Bu eksende, Demokrat Parti’nin demokrasi söylemindeki değişim ve dönüşüm ışığında üç ayrı evre tespit edilmiştir. Birinci evreyi Demokrat Parti’nin muhalefette bulunduğu 1945-1950 dönemi oluşturmaktadır. Bu evrede Demokrat Parti’nin demokrasi söylemi, demokrasinin geliştirilmesi ve temel hak ve özgürlüklerin genişletilmesi talepleri üzerine kuruludur. 1950-1954 tarihsel aralığını kapsayan ikinci evrede ise, muhalefet yıllarının demokrasi söyleminin hızını kesmeye başladığı ve giderek demokrasinin ve bu eksende temel hak ve özgürlüklerin sınırlarının çizilmeye başlandığı bir dönemdir. Üçüncü evre ise, 19541960 tarihsel aralığını kapsamakta ve Demokrat Parti’nin demokrasiden uzaklaştığı ve otoriter bir yönetim kurduğu bir sürece tekabül etmektedir.

Bu makalenin konusunu, 1945-1960 tarihsel aralığında Demokrat Parti’nin demokrasi söylemi oluşturmaktadır. Bu eksende, Demokrat Parti’nin demokrasi söylemindeki değişim ve dönüşüm ışığında üç ayrı evre tespit edilmiştir. Birinci evreyi Demokrat Parti’nin muhalefette bulunduğu 1945-1950 dönemi oluşturmaktadır. Bu evrede Demokrat Parti’nin demokrasi söylemi, demokrasinin geliştirilmesi ve temel hak ve özgürlüklerin genişletilmesi talepleri üzerine kuruludur. 1950-1954 tarihsel aralığını kapsayan ikinci evrede ise, muhalefet yıllarının demokrasi söyleminin hızını kesmeye başladığı ve giderek demokrasinin ve bu eksende temel hak ve özgürlüklerin sınırlarının çizilmeye başlandığı bir dönemdir. Üçüncü evre ise, 19541960 tarihsel aralığını kapsamakta ve Demokrat Parti’nin demokrasiden uzaklaştığı ve otoriter bir yönetim kurduğu bir sürece tekabül etmektedir.
ZÜMRÜDÜANKA: RUSYA FEDERASYONU’NUN DIŞ POLİTİKASI
ZÜMRÜDÜANKA: RUSYA FEDERASYONU’NUN DIŞ POLİTİKASI
Yazar: Tellal, Erel
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Rusya Federasyonu, dış politika, Rus Dış Politikası, Yeltsin, Putin

Bu çalışmanın temel sorunsalı Soğuk Savaş sonrasında RF’nin dış politikasıdır. Öncelikle Rus dış politikasını belirleyen etkenler masaya yatırılmıştır. Ardından, SSCB’nin ardılı sıfatıyla uluslararası kapitalist sisteme eklemlenme sürecinin yaşandığı Yeltsin dönemi ele alınmıştır. Son olarak başkanlık süresi sona eren Putin dönemi mercek altına alınmıştır. RF, SSCB’nin ardılı sıfatıyla bu dönemden gelen süreklilik güçlerinden etkilenirken, uluslararası sisteme eklemlenen yeni bir devlet olarak kabuk değiştirmiş ve büyük bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönüşüm dış politikasına da yansımıştır. SSCB’nin dağılmasının ardından geçen yirmi yıla yakın zaman içerisinde ardılı olan RF önce büyük bir çöküntüyle sendelemiş, sonra toparlanmaya başlamıştır. Bu özelliğiyle küllerinden yeniden doğan anka kuşuna benzetilebilir.

Bu çalışmanın temel sorunsalı Soğuk Savaş sonrasında RF’nin dış politikasıdır. Öncelikle Rus dış politikasını belirleyen etkenler masaya yatırılmıştır. Ardından, SSCB’nin ardılı sıfatıyla uluslararası kapitalist sisteme eklemlenme sürecinin yaşandığı Yeltsin dönemi ele alınmıştır. Son olarak başkanlık süresi sona eren Putin dönemi mercek altına alınmıştır. RF, SSCB’nin ardılı sıfatıyla bu dönemden gelen süreklilik güçlerinden etkilenirken, uluslararası sisteme eklemlenen yeni bir devlet olarak kabuk değiştirmiş ve büyük bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönüşüm dış politikasına da yansımıştır. SSCB’nin dağılmasının ardından geçen yirmi yıla yakın zaman içerisinde ardılı olan RF önce büyük bir çöküntüyle sendelemiş, sonra toparlanmaya başlamıştır. Bu özelliğiyle küllerinden yeniden doğan anka kuşuna benzetilebilir.
İMPARATORLUK FİKRİNİN GELİŞİMİ
İMPARATORLUK FİKRİNİN GELİŞİMİ
Yazar: Ünlü, Barış
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: İmparatorluk, feodalizm, Roma İmparatorluğu, kapitalizm, emperyalizm

Bu çalışma, İmparatorluk kavramının tarihsel süreçte geçirdiği evrimi ele almaktadır. Kavram, bugüne değin akademik literatürde uluslararası ilişkiler disiplini içinde devletlerarası mücadelenin bir öznesi biçiminde; tarihsel sosyoloji disiplini içinde ise siyasal, toplumsal yapıları incelemede analitik bir araç olarak ele alınmıştır. Bu makalede yapılmak istenense söz konusu eğilimin üçüncü temel ayağını, yani kavramsal boyutunu çözümlemek ve böylece İmparatorluk kavramının tarihsel süreçte nasıl ve neden dönüştüğünü tarihsel sosyolojik bir perspektiften incelemeye çalışmaktır.

Bu çalışma, İmparatorluk kavramının tarihsel süreçte geçirdiği evrimi ele almaktadır. Kavram, bugüne değin akademik literatürde uluslararası ilişkiler disiplini içinde devletlerarası mücadelenin bir öznesi biçiminde; tarihsel sosyoloji disiplini içinde ise siyasal, toplumsal yapıları incelemede analitik bir araç olarak ele alınmıştır. Bu makalede yapılmak istenense söz konusu eğilimin üçüncü temel ayağını, yani kavramsal boyutunu çözümlemek ve böylece İmparatorluk kavramının tarihsel süreçte nasıl ve neden dönüştüğünü tarihsel sosyolojik bir perspektiften incelemeye çalışmaktır.
Kitap İncelemesi: KALKINMA İKTİSADINI YENİDEN DÜŞÜNMEK
Kitap İncelemesi: KALKINMA İKTİSADINI YENİDEN DÜŞÜNMEK
Yazar: Kıyan, Zafer
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 03, 2014

Günümüz kalkınma politikalarına egemen olma iddiasındaki neo-liberalizm, iktisadi bir kavram olmanın ötesinde siyasi, ekonomik ve kültürel anlamları içinde barındırmaktadır. Bu özelliğiyle toplumsal yaşamın pek çok alanına etki edebilen neo-liberalizm, günümüzde IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü gibi uluslararası örgütlerin öncülüğünde “başka seçenek yok” sloganıyla evrenselleştirilmeye çalışılmaktadır. Bu durum, neo-liberal politikaların dünyanın birçok yerinde dayatılması sorununu ortaya çıkarmaktadır. Bu süreçte, özellikle kalkınmakta olan ülkeler neo-liberal politikaların doğrudan etkisi altında kalmaktadırlar. Nitekim son yıllarda özelleştirme, serbest piyasanın oluşturulması, sermaye akışının serbestleştirilmesi, mali sistemin serbestleştirilmesi, ithalatın serbestleştirilmesi, ihracatın canlandırılması ve emek piyasasının esnekliği gibi pek çok uygulamanın bu ülkelerde hayata geçirilmesine tanıklık edilmektedir.

Günümüz kalkınma politikalarına egemen olma iddiasındaki neo-liberalizm, iktisadi bir kavram olmanın ötesinde siyasi, ekonomik ve kültürel anlamları içinde barındırmaktadır. Bu özelliğiyle toplumsal yaşamın pek çok alanına etki edebilen neo-liberalizm, günümüzde IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü gibi uluslararası örgütlerin öncülüğünde “başka seçenek yok” sloganıyla evrenselleştirilmeye çalışılmaktadır. Bu durum, neo-liberal politikaların dünyanın birçok yerinde dayatılması sorununu ortaya çıkarmaktadır. Bu süreçte, özellikle kalkınmakta olan ülkeler neo-liberal politikaların doğrudan etkisi altında kalmaktadırlar. Nitekim son yıllarda özelleştirme, serbest piyasanın oluşturulması, sermaye akışının serbestleştirilmesi, mali sistemin serbestleştirilmesi, ithalatın serbestleştirilmesi, ihracatın canlandırılması ve emek piyasasının esnekliği gibi pek çok uygulamanın bu ülkelerde hayata geçirilmesine tanıklık edilmektedir.
TÜRKİYE'DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ
TÜRKİYE'DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA:FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ
Yazar: Çiçek, Macide
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 02, 2014
Anahtar kelimeler: Finansal piyasalar, fiyat ve oynaklık (volatilite) yayılma/ taşma etkileri

Bu çalışmada Türkiye’de devlet iç borçlanma senetleri, döviz ve hisse senedi piyasaları arasındaki fiyat ve oynaklık yayılma etkileri Çok Değişkenli EGARCH Modeline dayanarak incelenmiştir. Ulaşılan ampirik sonuçlar şöyledir: (i) Devlet iç borçlanma senetleri ve hisse senedi piyasalarından döviz piyasasına doğru anlamlı fiyat yayılma etkisi mevcuttur, fakat döviz piyasasından diğer iki piyasaya doğru fiyat yayılma etkisinin bulunduğuna dair bir kanıt bulunamamıştır, (ii) Devlet iç borçlanma senetleri ve hisse senedi piyasaları arasında çift yönlü fiyat yayılma etkisi bulunmaktadır, (iii) Sonuçlar hisse senedi ve döviz piyasalarından devlet iç borçlanma senetleri piyasasına doğru anlamlı oynaklık yayılması ve asimetrik etkiler bulunduğunu göstermektedir, fakat devlet iç borçlanma senetleri piyasasından diğer ikisine doğru anlamlı bir oynaklık yayılması bulunmamaktadır, (iv) Hisse senedi ve döviz piyasaları arasındaki oynaklık yayılması etkisi çift yönlüdür, (v) Kaldıraç etkisi tüm piyasalar için yüksek derecede anlamlıdır, (vi) Oynaklık şokları hisse senedi ve döviz piyasalarında son derece kalıcı, fakat devlet iç borçlanma senetleri piyasasında kalıcı değildir, (vi) Bu çalışmanın sonuçları, ayrıca, üç piyasa arasında uzun dönemde bir ilişki olmadığını da göstermiştir.

Bu çalışmada Türkiye’de devlet iç borçlanma senetleri, döviz ve hisse senedi piyasaları arasındaki fiyat ve oynaklık yayılma etkileri Çok Değişkenli EGARCH Modeline dayanarak incelenmiştir. Ulaşılan ampirik sonuçlar şöyledir: (i) Devlet iç borçlanma senetleri ve hisse senedi piyasalarından döviz piyasasına doğru anlamlı fiyat yayılma etkisi mevcuttur, fakat döviz piyasasından diğer iki piyasaya doğru fiyat yayılma etkisinin bulunduğuna dair bir kanıt bulunamamıştır, (ii) Devlet iç borçlanma senetleri ve hisse senedi piyasaları arasında çift yönlü fiyat yayılma etkisi bulunmaktadır, (iii) Sonuçlar hisse senedi ve döviz piyasalarından devlet iç borçlanma senetleri piyasasına doğru anlamlı oynaklık yayılması ve asimetrik etkiler bulunduğunu göstermektedir, fakat devlet iç borçlanma senetleri piyasasından diğer ikisine doğru anlamlı bir oynaklık yayılması bulunmamaktadır, (iv) Hisse senedi ve döviz piyasaları arasındaki oynaklık yayılması etkisi çift yönlüdür, (v) Kaldıraç etkisi tüm piyasalar için yüksek derecede anlamlıdır, (vi) Oynaklık şokları hisse senedi ve döviz piyasalarında son derece kalıcı, fakat devlet iç borçlanma senetleri piyasasında kalıcı değildir, (vi) Bu çalışmanın sonuçları, ayrıca, üç piyasa arasında uzun dönemde bir ilişki olmadığını da göstermiştir.
İHRACATTA BÖLGESEL ÇEŞİTLENDİRME VE İSTİKRAR
İHRACATTA BÖLGESEL ÇEŞİTLENDİRME VE İSTİKRAR
Yazar: Çınar, Yetkin; Göksel, Türkmen
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 02, 2014
Anahtar kelimeler: İhracat, istikrar, bölgesel çeşitlendirme, entropi, küresel kriz

Bu çalışmada Türkiye verileri kullanılarak ihracattaki büyüme  ve kriz (2009) dönemlerinde dış satımda bölgesel çeşitlendirme ve istikrar analiz edilmiştir. Bölgesel çeşitlendirmenin ölçülmesinde, toplam bölgesel çeşitlendirmeyi, ülke grupları içinde ve gruplar arasında olmak üzere bileşenlere ayırarak ölçmeye yarayan Entropi yöntemi, oluşturulan istikrar(sızlık) endeksi için sektörlerin dış satımlarının trend değerlerinden olan uzaklığı kullanılmıştır. Elde edilen temel bulgular şunlardır: (i) 20022009 döneminde imalat sanayi ihracatı artarken çeşitlendirme de artmış, fakat bu çeşitlendirme daha çok grup içi (benzer özellik gösteren ülkeler) çeşitlendirmeden kaynaklanmıştır, (ii) Kriz yılında (2009) istikrarsızlık önemli ölçüde artmıştır, (iii) Kriz öncesinde görece istikrarlı olan sektörler, krizden ihracat açısından daha az etkilenen sektörlerdir, (iv) Pazarlarını daha çok çeşitlendirmiş sektörler ihracat bakımından daha istikrarlıdır.

Bu çalışmada Türkiye verileri kullanılarak ihracattaki büyüme  ve kriz (2009) dönemlerinde dış satımda bölgesel çeşitlendirme ve istikrar analiz edilmiştir. Bölgesel çeşitlendirmenin ölçülmesinde, toplam bölgesel çeşitlendirmeyi, ülke grupları içinde ve gruplar arasında olmak üzere bileşenlere ayırarak ölçmeye yarayan Entropi yöntemi, oluşturulan istikrar(sızlık) endeksi için sektörlerin dış satımlarının trend değerlerinden olan uzaklığı kullanılmıştır. Elde edilen temel bulgular şunlardır: (i) 20022009 döneminde imalat sanayi ihracatı artarken çeşitlendirme de artmış, fakat bu çeşitlendirme daha çok grup içi (benzer özellik gösteren ülkeler) çeşitlendirmeden kaynaklanmıştır, (ii) Kriz yılında (2009) istikrarsızlık önemli ölçüde artmıştır, (iii) Kriz öncesinde görece istikrarlı olan sektörler, krizden ihracat açısından daha az etkilenen sektörlerdir, (iv) Pazarlarını daha çok çeşitlendirmiş sektörler ihracat bakımından daha istikrarlıdır.
ÜNİVERSİTELERE ÖĞRENCİ YERLEŞTİRME SİSTEMİNDE TERCİH BİLDİRİMİNDEKİ KISITLAMANIN ETKİLERİ
ÜNİVERSİTELERE ÖĞRENCİ YERLEŞTİRME SİSTEMİNDE TERCİH BİLDİRİMİNDEKİ KISITLAMANIN ETKİLERİ
Yazar: Doğan, M.kadir; Yuret, Tolga
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 65 No. 02, 2014
Anahtar kelimeler: Eşleşme, adil eşleşme, üniversitelere öğrenci yerleştirme sistemi, tercih bildiriminde kısıtlama, merkezi yerleştirme

Türkiye’deki üniversitelere öğrenci yerleştirme sistemi, iki taraflı eşleşme modellerinin bir örneğidir. Bu sistemde adaylar programlar hakkında tercihlerini bildirirken, en çok yirmi dört program seçebilmektedirler. Tercih kısıtlaması altında oluşan eşleşme adil olmamaktadır. Bu makalenin amacı, kısıtlama altında ortaya çıkan adil olmayan eşleşmede haklı kıskançlığa sahip olan aday sayısını tespit edip, tercih kısıtlamasının ne ölçüde etkili olduğunu belirlemektir. Makalede, 2005 yılı Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi verilerini kullandık. Tercih bildiriminde bulunan adayların yüzde 22.6’sı tercihlerinin tamamını doldurmuştur. Bu durum kısıtlamanın oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Adayların tercih kısıtlaması olmaması durumunda yapacakları tercihleri kurduğumuz iki farklı model ile tahmin edip, geliştirdiğimiz eşleşme algoritmasıyla adayları programlara yerleştirdik. Bu modellerin sonuçları, tercih kısıtlamasının adayların programlara adil olmayan bir eşleşme ile yerleştirilmesine ve en azından yüzde ikilik bir kısmında haklı kıskançlığa neden olduğunu göstermektedir.

Türkiye’deki üniversitelere öğrenci yerleştirme sistemi, iki taraflı eşleşme modellerinin bir örneğidir. Bu sistemde adaylar programlar hakkında tercihlerini bildirirken, en çok yirmi dört program seçebilmektedirler. Tercih kısıtlaması altında oluşan eşleşme adil olmamaktadır. Bu makalenin amacı, kısıtlama altında ortaya çıkan adil olmayan eşleşmede haklı kıskançlığa sahip olan aday sayısını tespit edip, tercih kısıtlamasının ne ölçüde etkili olduğunu belirlemektir. Makalede, 2005 yılı Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi verilerini kullandık. Tercih bildiriminde bulunan adayların yüzde 22.6’sı tercihlerinin tamamını doldurmuştur. Bu durum kısıtlamanın oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Adayların tercih kısıtlaması olmaması durumunda yapacakları tercihleri kurduğumuz iki farklı model ile tahmin edip, geliştirdiğimiz eşleşme algoritmasıyla adayları programlara yerleştirdik. Bu modellerin sonuçları, tercih kısıtlamasının adayların programlara adil olmayan bir eşleşme ile yerleştirilmesine ve en azından yüzde ikilik bir kısmında haklı kıskançlığa neden olduğunu göstermektedir.