BIST Sınai Endeksi ile Döviz Kuru ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin ARDL Sınır Testi İle Analizi
Analysis of the Relationship Between BIST Industrial Index, Exchange Rate and Oil Prices Using ARDL Bounds Test
Yazar: Polat Çifçi, Derya; Yılmaz, Yunus
Dergi: Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Vol. 20 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; BIST Industrial Index,Exchange Rate,Oil Price,ARDL Border Test,Stock Price ; BIST Sınai Endeksi,Döviz Kuru,Petrol Fiyatı,ARDL Sınır Testi,Hisse Senedi Fiyatı

Dijitalleşme ve küreselleşmenin etkisiyle finansal piyasalar günümüzde, ulusal ve uluslararası alanda yaşanan siyasi, ekonomik ve politik faktörlere bağlı gelişmelere karşı çok daha duyarlı hale gelmiştir. Fiyatlar, firmaların pazar payı, yurt içi ve yurt dışı operasyonları, firma ile ilgili olumlu veya olumsuz haberler sonucu oluşmaz. Hem ülkenin hem de tüm dünya genelindeki siyasi ve ekonomik gelişmeler fiyatların şekillenmesinde rol oynamaktadır. Dahası hisse senedi fiyatları, döviz kuru, petrol fiyatları, enflasyon, faiz oranı gibi makroekonomik faktörlerden de hassas derecede etkilenmektedir. Menkul kıymet borsalarında işlem gören işletmelerin hisse senetleri küresel ve ulusal alandaki gelişmelerden doğrudan veya dolaylı olarak etkilenmektedir. Kurumsal ve bireysel yatırımcılar bu etkiler sonucunda borsalarda işlem gören hisse senetlerini satın alma konusunda daha çok dikkatli davranmak durumundadırlar. Bu çalışmanın amacı BIST Sınai endeksi ile döviz kuru ve petrol fiyatları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışmada 2003:M01-2023:M06 dönemine ait 246 adet aylık veri kullanılarak BIST Sınai endeksi ile döviz kuru ve petrol fiyatları arasındaki ilişki ARDL Sınır Testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ulaşılan bulgulara göre, BIST Sınai endeksi ile döviz kuru ve petrol fiyatları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. BIST Sınai endeksi ile değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin tespit edilmesi, literatür taraması sonucu ulaşılan çalışmalar ile benzer sonuçlar elde edildiğini göstermektedir.

With the influence of digitalization and globalization, financial markets have become much more sensitive to developments related to political, economic and political factors at national and international levels. Prices are not formed as a result of companies' market shares, domestic and international operations, or positive or negative news about the company. Political and economic developments both in the country and around the world play a role in shaping prices. Moreover, stock prices are sensitively affected by macroeconomic factors such as exchange rates, oil prices, inflation and interest rates. The stocks of companies traded on stock exchanges are directly or indirectly affected by global and national developments. As a result of these effects, institutional and individual investors have to be more careful about purchasing stocks traded on stock exchanges. The aim of this study is to examine the relationship between BIST Industrial Index, exchange rate and oil prices. In this study, using 246 monthly data for the period 2003:M01-2023:M06, the relationship between BIST Industrial Index, exchange rate and oil prices was analyzed with the ARDL Bounds Test. According to the findings of the analysis, a statistically significant relationship was determined between the BIST Industrial Index and exchange rate and oil prices. It was concluded that there is a long-term relationship between the BIST Industrial Index and the variables. The detection of a long-term relationship between variables shows that similar results were obtained with the studies obtained as a result of the literature review.