hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
FUZULİ VE ŞEYH GALİB’İN, MESNEVİLERİNDEKİ AŞK KAHRAMANLARI (MECNUN & AŞK) İLE MİZAÇ VE KİŞİLİK BAKIMINDAN ÖZDEŞLEŞMELERİ
FUZULİ VE ŞEYH GALİB’İN, MESNEVİLERİNDEKİ AŞK KAHRAMANLARI (MECNUN & AŞK) İLE MİZAÇ VE KİŞİLİK BAKIMINDAN ÖZDEŞLEŞMELERİ
Yazar: Aktaş, Hasan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 36, 2012
Anahtar kelimeler: Fuzuli, Leyla vü Mecnun, Şeyh Galib, Hüsn ü Aşk, Mecnun, Aşk

Kurguya dayalı bir eserin yazarının birikimi ve anlayışı çoğu zaman yazdı- ğı eserin dokusunu, akışını ve kahramanlarının tavır ve kişilini etkilediği gibi, bazen yazarın mizaç ve şahsiyeti eserin başkahramanıyla özdeşleşebilmektedir. Türk Edebiyatının 16. yüzyıldaki büyük şairlerinden Fuzuli ile onun Leyla vü Mecnun mesnevisindeki Mecnun arasında özdeşlik kurmak mümkündür. Yine Klasik Türk edebiyatının 18. yüzyıldaki büyük şairi Şeyh Galip ile onun meydana getirdiği Hüsn ü Aşk’ın erkek kahramanı olan Aşk arasında tavır ve şahsiyet bakımından benzerlik kurmak mümkündür. Fuzuli rindane bir tavrın ve ayrılık ve yokluğa razı olmuş bir kişiliğin sahibidir. Onun mesnevisindeki kahraman olan Mecnun da yaşadığı aşk macerasında kaderine razı olma yolunu seçmiştir. Şeyh Galib, mizacı ve sanat anlayışı bakımından iddialı ve zaman zaman gururlu bir şahsiyettir. Yazdığı hikâyedeki başkahraman olan Aşk da sevgilisine ulaşma yolunda aktif, kararlı ve cesaretli bir tavır göstermiştir.

Kurguya dayalı bir eserin yazarının birikimi ve anlayışı çoğu zaman yazdı- ğı eserin dokusunu, akışını ve kahramanlarının tavır ve kişilini etkilediği gibi, bazen yazarın mizaç ve şahsiyeti eserin başkahramanıyla özdeşleşebilmektedir. Türk Edebiyatının 16. yüzyıldaki büyük şairlerinden Fuzuli ile onun Leyla vü Mecnun mesnevisindeki Mecnun arasında özdeşlik kurmak mümkündür. Yine Klasik Türk edebiyatının 18. yüzyıldaki büyük şairi Şeyh Galip ile onun meydana getirdiği Hüsn ü Aşk’ın erkek kahramanı olan Aşk arasında tavır ve şahsiyet bakımından benzerlik kurmak mümkündür. Fuzuli rindane bir tavrın ve ayrılık ve yokluğa razı olmuş bir kişiliğin sahibidir. Onun mesnevisindeki kahraman olan Mecnun da yaşadığı aşk macerasında kaderine razı olma yolunu seçmiştir. Şeyh Galib, mizacı ve sanat anlayışı bakımından iddialı ve zaman zaman gururlu bir şahsiyettir. Yazdığı hikâyedeki başkahraman olan Aşk da sevgilisine ulaşma yolunda aktif, kararlı ve cesaretli bir tavır göstermiştir.
‘HAYAT KİTABI KUR’AN-GEREKÇELİ MEAL-TEFSİR’ ÜZERİNE
‘HAYAT KİTABI KUR’AN-GEREKÇELİ MEAL-TEFSİR’ ÜZERİNE
Yazar: Demir, Halis
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 36, 2012
Anahtar kelimeler: Mustafa İslamoğlu, Hayat Kitabı Kur’an, Tercüme, Ayet, Mucize, Nesih, Risalet

Bu yazıda Mustafa İslamoğlu’nun Hayat Kitabı Kur’an, Gerekçeli Meal Tefsir kitabı yazarın kitabının girişinde yazdığı bazı yöntemler esas alınarak incelenmiştir. Tercüme ve mal çalışmasında teklif ettiği yöntemlerden şunlar ara başlık olarak tespit edilmiş, örnekler onlardan seçilmiştir: Takdir ifade konusu, yanlış tercümeler, sure girişleri, kavramların tercümesi, nüzul süreci, mucize kavramına yaklaşım… Kaynaklardan nakledilen bilgilerin değerlendirilmemesi, argo ifadeler, modern diyebileceğimiz kavram ve kelimeler, huruf-ı mukattaa, sembolizm konusu da ayrıca ele alınmıştır. Önemine binaen yazarın risalet konusundaki bazı kanaatleri ve örnek olarak seçtiğimiz fıkıhla ilgili bazı ayetlere verdiği anlam ve bunlara dair açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu yazıda Mustafa İslamoğlu’nun Hayat Kitabı Kur’an, Gerekçeli Meal Tefsir kitabı yazarın kitabının girişinde yazdığı bazı yöntemler esas alınarak incelenmiştir. Tercüme ve mal çalışmasında teklif ettiği yöntemlerden şunlar ara başlık olarak tespit edilmiş, örnekler onlardan seçilmiştir: Takdir ifade konusu, yanlış tercümeler, sure girişleri, kavramların tercümesi, nüzul süreci, mucize kavramına yaklaşım… Kaynaklardan nakledilen bilgilerin değerlendirilmemesi, argo ifadeler, modern diyebileceğimiz kavram ve kelimeler, huruf-ı mukattaa, sembolizm konusu da ayrıca ele alınmıştır. Önemine binaen yazarın risalet konusundaki bazı kanaatleri ve örnek olarak seçtiğimiz fıkıhla ilgili bazı ayetlere verdiği anlam ve bunlara dair açıklamalarına yer verilmiştir.
YASAMA KAVRAMI VE YETKİSİ AÇISINDAN POZİTİF HUKUK İLE İSLÂM HUKUKU ARASINDA BİR MUKAYESE
YASAMA KAVRAMI VE YETKİSİ AÇISINDAN POZİTİF HUKUK İLE İSLÂM HUKUKU ARASINDA BİR MUKAYESE
Yazar: Vural, Muammer
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 36, 2012
Anahtar kelimeler: Yasa/kanun, hukuk, hüküm, kaynak, yasama, yetki

Devlet, hâkimiyetini, yasama, yürütme ve yargı fonksiyonları ile kullanır. Ancak, yasama gücü hâkimiyetin en açık olarak ortaya çıktığı fonksiyonudur. Bu çalışmada, en çok tartışılan konulardan biri olan yasama fonksiyonu mukayeseli bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışma, yasama kavramı ve yasama yetkisi isminde iki ana başlıktan oluşmaktadır: Yasama kavramı başlığında; yasa ve yasama kavramları, her iki hukuka göre incelendikten sonra bu kavramların ifade ettiği anlamlar mukayese edildi. Yasama yetkisi başlığında ise; konu, pozitif hukukta yasama yetkisi ve İslam hukukuna göre, yasanın hüküm kaynağı ve yasanın organik kaynağı şeklinde iki ayrı başlıkta incelendi. Yasanın hüküm kaynağı incelenirken, önce hüküm-hukuk-kanun terimleri arasındaki farka dikkat çekilerek bunların kaynaklarının da farklı olacağına temas edildi. Daha sonra iki hukuktaki yasama yetkileri arasında bazı açılardan kısaca mukayese yapıldı.

Devlet, hâkimiyetini, yasama, yürütme ve yargı fonksiyonları ile kullanır. Ancak, yasama gücü hâkimiyetin en açık olarak ortaya çıktığı fonksiyonudur. Bu çalışmada, en çok tartışılan konulardan biri olan yasama fonksiyonu mukayeseli bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışma, yasama kavramı ve yasama yetkisi isminde iki ana başlıktan oluşmaktadır: Yasama kavramı başlığında; yasa ve yasama kavramları, her iki hukuka göre incelendikten sonra bu kavramların ifade ettiği anlamlar mukayese edildi. Yasama yetkisi başlığında ise; konu, pozitif hukukta yasama yetkisi ve İslam hukukuna göre, yasanın hüküm kaynağı ve yasanın organik kaynağı şeklinde iki ayrı başlıkta incelendi. Yasanın hüküm kaynağı incelenirken, önce hüküm-hukuk-kanun terimleri arasındaki farka dikkat çekilerek bunların kaynaklarının da farklı olacağına temas edildi. Daha sonra iki hukuktaki yasama yetkileri arasında bazı açılardan kısaca mukayese yapıldı.
YUNUS EMRE’NİN İNSANLA İLGİLİ DİZELERİNE YANSIYAN KUR’AN KÜLTÜRÜ
YUNUS EMRE’NİN İNSANLA İLGİLİ DİZELERİNE YANSIYAN KUR’AN KÜLTÜRÜ
Yazar: Müftüoğlu, Ömer
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 36, 2012
Anahtar kelimeler: Kur’an, Yunus Emre, Fânilik, Teslimiyet, Mahşer Günü

Yunus Emre, 13. yüzyılda Anadolu coğrafyasının Müslümanlaşmasına katkı yapmış bir önemli düşünür ve Hakk âşığı bir ozandır. Yaşarken halk tarafından sevilmiş, ölünce de halkın kendisine olan sevgisi azalmamıştır. Yunus Emre kendi çağdaşlarına ve kendinden sonrakilere şiirleriyle seslenmiş, şiirleri günümüze kadar gelmiştir. Onun şiirlerinde esin kaynağı dinidir. Her Müslüman gibi o da dinini Kur’an ve Peygamberimizin hadislerinden müteşekkil olan iki ana kaynaktan öğ- renmiştir. Öğrendiklerini de şiirlerine yansıtmıştır. Bu makalede Yunus Emre’nin insanla ilgili dizelerine yansıyan Kur’an Kültürü incelenmiş ve çeşitli alt baş- lıklarla ilgili Kur’an ayetlerinden Yunus Emre’nin şiirlerine yansıttığı mesajlar yakalanmaya çalışılmıştır.

Yunus Emre, 13. yüzyılda Anadolu coğrafyasının Müslümanlaşmasına katkı yapmış bir önemli düşünür ve Hakk âşığı bir ozandır. Yaşarken halk tarafından sevilmiş, ölünce de halkın kendisine olan sevgisi azalmamıştır. Yunus Emre kendi çağdaşlarına ve kendinden sonrakilere şiirleriyle seslenmiş, şiirleri günümüze kadar gelmiştir. Onun şiirlerinde esin kaynağı dinidir. Her Müslüman gibi o da dinini Kur’an ve Peygamberimizin hadislerinden müteşekkil olan iki ana kaynaktan öğ- renmiştir. Öğrendiklerini de şiirlerine yansıtmıştır. Bu makalede Yunus Emre’nin insanla ilgili dizelerine yansıyan Kur’an Kültürü incelenmiş ve çeşitli alt baş- lıklarla ilgili Kur’an ayetlerinden Yunus Emre’nin şiirlerine yansıttığı mesajlar yakalanmaya çalışılmıştır.
ŞEYH GALİB HAKKINDA BAZI BİBLİYOGRAFİK NOTLAR
ŞEYH GALİB HAKKINDA BAZI BİBLİYOGRAFİK NOTLAR
Yazar: Tülücü, Süleyman
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 36, 2012
Anahtar kelimeler: Şeyh Galib, Hüsn ü Aşk, III. Selim, Osmanlı edebiyatı

Türk şairi, Osmanlı edebiyatının son büyük klâsik şairlerinden biri. Galib Dede, Osmanlı devletiyle ve önemli bir İslâm tarikati Mevlevîlikle iyi ilişkiler içinde bulunan bir ailede dünyaya geldi. Divan-ı Hümayun’da bir memur olmak suretiyle aile geleneğini sürdürdü. Sonra, bu devlet memuriyetinden vazgeçerek, Mevlevîliğin ünlü merkezi İstanbul’da Galata Mevlevîhanesi’nin şeyhi oldu. Hayatının geri kalan kısmını bu makamda geçirerek şiir yazmaya devam etti. Galib Dede, en çok, şaheseri Hüsn ü Aşk (“Güzellik ve Aşk”)’ı ile tanınır. Bu simgesel hikâye bir genç (Hüsn, yani “Güzellik”) ile bir kız (Aşk, yani “Aşk, Sevgi”) arasındaki âşıkane iltifatı anlatır. Bu ünlü eserin yanı sıra Galib Dede, Divan’ı dolayısıyla da tanınır. Bu yazı, son yıllarda Türkiye’de hazırlanmış, Şeyh Galib hakkındaki bibliyografyaları tamamlamak amacıyla kaleme alınmıştır.

Türk şairi, Osmanlı edebiyatının son büyük klâsik şairlerinden biri. Galib Dede, Osmanlı devletiyle ve önemli bir İslâm tarikati Mevlevîlikle iyi ilişkiler içinde bulunan bir ailede dünyaya geldi. Divan-ı Hümayun’da bir memur olmak suretiyle aile geleneğini sürdürdü. Sonra, bu devlet memuriyetinden vazgeçerek, Mevlevîliğin ünlü merkezi İstanbul’da Galata Mevlevîhanesi’nin şeyhi oldu. Hayatının geri kalan kısmını bu makamda geçirerek şiir yazmaya devam etti. Galib Dede, en çok, şaheseri Hüsn ü Aşk (“Güzellik ve Aşk”)’ı ile tanınır. Bu simgesel hikâye bir genç (Hüsn, yani “Güzellik”) ile bir kız (Aşk, yani “Aşk, Sevgi”) arasındaki âşıkane iltifatı anlatır. Bu ünlü eserin yanı sıra Galib Dede, Divan’ı dolayısıyla da tanınır. Bu yazı, son yıllarda Türkiye’de hazırlanmış, Şeyh Galib hakkındaki bibliyografyaları tamamlamak amacıyla kaleme alınmıştır.
TÜRK DİN PSİKOLOGLARI (1949-2010) ÜZERİNE BİYOGRAFİK BİR ARAŞTIRMA - III
TÜRK DİN PSİKOLOGLARI (1949-2010) ÜZERİNE BİYOGRAFİK BİR ARAŞTIRMA - III
Yazar: Koç, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 36, 2012
Anahtar kelimeler: Din Psikoloğu, Biyografi, Türkiye, Literatür

Üç ayrı makale formatında tasarlanan araştırmadaki ikinci makalenin devamı niteliği taşıyan bu üçüncü makalede, alfabetik sıraya göre üniversite isimleri dikkate alınıp din psikolojisi alanında çeşitli üniversitelerde çalışan akademisyen din psikologlarının biyografik bilgilerinin verilmesine devam edilmiştir. Makalenin devamında yine aynı çerçevede, bu alanda çeşitli üniversitelerde çalışıp emekli olan akademisyen din psikologlarının biyografik bilgilerine de yer verilmiştir. Son olarak din psikolojisi alanında akademia/üniversite dışında çalışan bazı akademisyen Türk din psikologlarının biyografik bilgilerinin de yer aldığı makalenin sonuç bölümünde ise, üniversitelerin isimleri ölçü alınarak biyografik bilgileri verilen din psikologlarına ilişkin genel bir analiz yapılmıştır. Ayrıca bu bağlamda, Türkiye’deki din psikolojisi bilim dalının gelişimi ekseninde din psikologlarının daha organize bir şekilde çalışabilmesine olanak sağlayacak bazı önerilerde bulunulmuştur

Üç ayrı makale formatında tasarlanan araştırmadaki ikinci makalenin devamı niteliği taşıyan bu üçüncü makalede, alfabetik sıraya göre üniversite isimleri dikkate alınıp din psikolojisi alanında çeşitli üniversitelerde çalışan akademisyen din psikologlarının biyografik bilgilerinin verilmesine devam edilmiştir. Makalenin devamında yine aynı çerçevede, bu alanda çeşitli üniversitelerde çalışıp emekli olan akademisyen din psikologlarının biyografik bilgilerine de yer verilmiştir. Son olarak din psikolojisi alanında akademia/üniversite dışında çalışan bazı akademisyen Türk din psikologlarının biyografik bilgilerinin de yer aldığı makalenin sonuç bölümünde ise, üniversitelerin isimleri ölçü alınarak biyografik bilgileri verilen din psikologlarına ilişkin genel bir analiz yapılmıştır. Ayrıca bu bağlamda, Türkiye’deki din psikolojisi bilim dalının gelişimi ekseninde din psikologlarının daha organize bir şekilde çalışabilmesine olanak sağlayacak bazı önerilerde bulunulmuştur
YÛSUF NÂBÎ
YÛSUF NÂBÎ
Yazar: Keleş, Reyhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 35, 2012
Anahtar kelimeler: Nâbî, The Encyclopaedia of Islam, Türk İslâm Edebiyatı

Yûsuf Nâbî (1052/1642-1124/1712) dîvân edebiyatının önemli şairlerinden biridir. Asıl adı Yûsuf olmakla birlikte daha çok Nâbî mahlasıyla tanındı. Urfa’da doğdu ve ilk eğitimini bu şehirde gördü. 1076/1666 yılında İstanbul’a gitti ve farklı zaman ve mekânlarda altı manzum, dört mensur eser yayınladı. Bunlardan en meşhuru Türkçe Divan, Hayriyye ve Hayr-âbâd’tır. Bu makale Edith Gülçin Ambros’un The Encyclopaedia of Islam’daki “Nābī, Yūsuf” maddesinin çevirisini içermektedir.

Yûsuf Nâbî (1052/1642-1124/1712) dîvân edebiyatının önemli şairlerinden biridir. Asıl adı Yûsuf olmakla birlikte daha çok Nâbî mahlasıyla tanındı. Urfa’da doğdu ve ilk eğitimini bu şehirde gördü. 1076/1666 yılında İstanbul’a gitti ve farklı zaman ve mekânlarda altı manzum, dört mensur eser yayınladı. Bunlardan en meşhuru Türkçe Divan, Hayriyye ve Hayr-âbâd’tır. Bu makale Edith Gülçin Ambros’un The Encyclopaedia of Islam’daki “Nābī, Yūsuf” maddesinin çevirisini içermektedir.
FARS EDEBİYATI’NDA BEHLÛL HİKÂYELERİ
FARS EDEBİYATI’NDA BEHLÛL HİKÂYELERİ
Yazar: Kalkandelen, A.hilâl
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 37, 2013
Anahtar kelimeler: Behlûl, Harun Reşid, meczub, akıllı deli

Behlûl, Kûfeli bir mecnunun ismidir. Harun Reşid’in akrabası olarak kabul edilir. İnsanlar onu “akıllı deli” diye adlandırırlar. Hakkında hikmet dolu hikâ- yeler anlatılır. Behlûl’ün Fars Edebiyatı’nda önemli bir yeri vardır. Pek çok şair ve yazar manzum ve mensur eserlerinde ondan söz etmiş ve onunla ilgili çeşitli hikâyelere yer vermişlerdir. Bu hikâyeler çoğu zaman övgü, yergi, kınama ve nasihat şeklindedir.  Bu makalede Behlûl’un hayatı hakkında kısaca bilgi verilmiş ve Fars edebiyatı kaynaklarında onunla ilgili olarak aktarılan fıkra ve menkıbelere yer verilmiştir

Behlûl, Kûfeli bir mecnunun ismidir. Harun Reşid’in akrabası olarak kabul edilir. İnsanlar onu “akıllı deli” diye adlandırırlar. Hakkında hikmet dolu hikâ- yeler anlatılır. Behlûl’ün Fars Edebiyatı’nda önemli bir yeri vardır. Pek çok şair ve yazar manzum ve mensur eserlerinde ondan söz etmiş ve onunla ilgili çeşitli hikâyelere yer vermişlerdir. Bu hikâyeler çoğu zaman övgü, yergi, kınama ve nasihat şeklindedir.  Bu makalede Behlûl’un hayatı hakkında kısaca bilgi verilmiş ve Fars edebiyatı kaynaklarında onunla ilgili olarak aktarılan fıkra ve menkıbelere yer verilmiştir
İBN KEMAL’İN TABAKÂTÜ’L FUKAHÂSI VE DEĞERLENDİRİLMESİ
İBN KEMAL’İN TABAKÂTÜ’L FUKAHÂSI VE DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: İnanır, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 37, 2013
Anahtar kelimeler: İbn Kemal, Fukaha, Tasnif, Müftü, Osmanlı Devleti

Yavuz Sultan Selim’in ricasıyla İbn Kemal’in yapmış olduğu Hanefi fukahâ- sının tasnifi, Osmanlı Devletinde hukuki birlik ve istikrarın sağlanmasına yö- nelik bir çalışma olduğu anlaşılmaktadır. Bu tasnif Osmanlı müftülerine karşı- laştıkları sorunlara, kendilerinden önce teşekkül edip olgunlaşmış zengin hukuk külliyâtı içinde hangi kaynaklarda çözüm arayacaklarını ve hangi hukukçuların görüşlerine öncelik vereceklerini belirleyen bir ölçü ortaya koymuştur. Tasnifin daha ilk dönemlerden itibaren büyük kabul görmüş olması, literatürde de Hanefi tasnifi olarak benimsenmesi onun resmi bir belge olması yanında, kendi döneminde ve sonrasında önemli bir ihtiyacı karşıladığının da açık bir göstergesidir. Son dönemlerde bu tasnife yapılan eleştiriler, tasnifin Osmanlı toplumu ve yargı sisteminin gereksinimleri gözetilerek yapıldığı gerçeğini dikkate almadığı söylenebilir.

Yavuz Sultan Selim’in ricasıyla İbn Kemal’in yapmış olduğu Hanefi fukahâ- sının tasnifi, Osmanlı Devletinde hukuki birlik ve istikrarın sağlanmasına yö- nelik bir çalışma olduğu anlaşılmaktadır. Bu tasnif Osmanlı müftülerine karşı- laştıkları sorunlara, kendilerinden önce teşekkül edip olgunlaşmış zengin hukuk külliyâtı içinde hangi kaynaklarda çözüm arayacaklarını ve hangi hukukçuların görüşlerine öncelik vereceklerini belirleyen bir ölçü ortaya koymuştur. Tasnifin daha ilk dönemlerden itibaren büyük kabul görmüş olması, literatürde de Hanefi tasnifi olarak benimsenmesi onun resmi bir belge olması yanında, kendi döneminde ve sonrasında önemli bir ihtiyacı karşıladığının da açık bir göstergesidir. Son dönemlerde bu tasnife yapılan eleştiriler, tasnifin Osmanlı toplumu ve yargı sisteminin gereksinimleri gözetilerek yapıldığı gerçeğini dikkate almadığı söylenebilir.
OHİNLİ ŞEYH ALAUDDİN VE HADİS USULÜNE DAİR MANZUMESİ
OHİNLİ ŞEYH ALAUDDİN VE HADİS USULÜNE DAİR MANZUMESİ
Yazar: Bilen, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 37, 2013
Anahtar kelimeler: Şeyh Alauddin, Hadis Usulü, Manzume, Medrese, Ohin

Klasik şark medreselerinden olan Ohin Medresesinin en meşhur simalarından olan Şeyh Alauddin, tedrisat ve tasavvufî faaliyetlerinin yanında çok sayıda eser de yazmıştır. Yazdığı eserlerden biri hadis usulüne dair olan manzumedir. Yazma halde bulunan bu manzume, el-Manzumetu’l-Beykûnîyye’nin bazı de- ğişikliklerle yeniden inşasından oluşmaktadır. Bu makalede Şeyh Alauddin’in hayatı eserleri ve sözkonusu manzumesi ele alınmaktadır

Klasik şark medreselerinden olan Ohin Medresesinin en meşhur simalarından olan Şeyh Alauddin, tedrisat ve tasavvufî faaliyetlerinin yanında çok sayıda eser de yazmıştır. Yazdığı eserlerden biri hadis usulüne dair olan manzumedir. Yazma halde bulunan bu manzume, el-Manzumetu’l-Beykûnîyye’nin bazı de- ğişikliklerle yeniden inşasından oluşmaktadır. Bu makalede Şeyh Alauddin’in hayatı eserleri ve sözkonusu manzumesi ele alınmaktadır
MAKÂMÂT ve EDEBİYAT HEMEDÂNÎ’NİN “EL-MAKÂMETÜ’L-MEDÎRİYYE”Sİ
MAKÂMÂT ve EDEBİYAT HEMEDÂNÎ’NİN “EL-MAKÂMETÜ’L-MEDÎRİYYE”Sİ
Yazar: Malti-douglas, Fedwa; Kara, Ömer
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 37, 2013
Anahtar kelimeler: Makâme, Makâmât, el-Makâmetü’l-Medîriyye, el-Hemedânî, Harîrî, Tenûhî, Edebiyat

Bedîü’z-Zamân el-Hemedânî’nin (ö. 398/1008) Makâmât, veya meclisler (mecâlis) adlı eseri, klasik Arap edebiyatının şaheserlerinden birini temsil etmektedir. Hemedânî’nin Makâmât’ına bilimsel yaklaşımların çoğu, onun orijini sorununa hasredilmiştir. Bilim adamları, aynı zamanda, bu makâmelerin bazısı- nın edebî bir câzibeye sahip olduğu gerçeğini kaydetmekte; ne var ki bu câzibenin tam tabiatını araştırmamaktadırlar. Bu itibarla, en sık bir şekilde seçilen makâ- melerden biri de, “el-Makâmetü’l-Medîriyye”dir. Bu makâme, derleme açısından öteki bir çok makâmeden önemli noktalarda farklılık arzetmektedir. Bu çalışma, söz konusu meselelerin birbiriyle ilintili olduğunu gösterecektir. el-Makâmetü’lMedîriyye’nin câzibesinin tahlili, bu özel parçanın öteki makâmelerle ilişkisini araştırmak suretiyle Hemedânî’nin metninde makâmeler mecmuasındaki pozisyonunun değerini ortaya koyacaktır. İlaveten câzibe ve metinsel ilişki problemleri, seleflerinin problemleriyle ilintilidir; çünkü bu makâmenin bir çok câzibesi, daha önce var olan edebî rollerin, tekniklerin ve durumların yaratıcı kullanımından ortaya çıkmaktadır.

Bedîü’z-Zamân el-Hemedânî’nin (ö. 398/1008) Makâmât, veya meclisler (mecâlis) adlı eseri, klasik Arap edebiyatının şaheserlerinden birini temsil etmektedir. Hemedânî’nin Makâmât’ına bilimsel yaklaşımların çoğu, onun orijini sorununa hasredilmiştir. Bilim adamları, aynı zamanda, bu makâmelerin bazısı- nın edebî bir câzibeye sahip olduğu gerçeğini kaydetmekte; ne var ki bu câzibenin tam tabiatını araştırmamaktadırlar. Bu itibarla, en sık bir şekilde seçilen makâ- melerden biri de, “el-Makâmetü’l-Medîriyye”dir. Bu makâme, derleme açısından öteki bir çok makâmeden önemli noktalarda farklılık arzetmektedir. Bu çalışma, söz konusu meselelerin birbiriyle ilintili olduğunu gösterecektir. el-Makâmetü’lMedîriyye’nin câzibesinin tahlili, bu özel parçanın öteki makâmelerle ilişkisini araştırmak suretiyle Hemedânî’nin metninde makâmeler mecmuasındaki pozisyonunun değerini ortaya koyacaktır. İlaveten câzibe ve metinsel ilişki problemleri, seleflerinin problemleriyle ilintilidir; çünkü bu makâmenin bir çok câzibesi, daha önce var olan edebî rollerin, tekniklerin ve durumların yaratıcı kullanımından ortaya çıkmaktadır.
DÜNYADAKİ TANRISAL FAALİYET
DÜNYADAKİ TANRISAL FAALİYET
Yazar: Topaloğlu, Fatih
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 37, 2013
Anahtar kelimeler: Mucize, bilim, determinizm, kuantum

Bu makale, Alvin Plantinga tarafından Ratio Konferansı kapsamında Nisan 2005 tarihinde Reading Üniversitesi’nde Teizmin Anlamı adıyla sunulan yazının bir özetidir. Bu özet, Editör tarafından yazarın onayıyla konferansta sunulan bildiriye göre hazırlanmıştır. Makale, geleneksel Hıristiyan inancının, modern bilimsel dünya görüşü ile tutarlı bir şekilde bir arada savunulup savunulmayacağı hakkındadır. Birçok teolog ve bilim adamı, tanrısal müdahale düşüncesinin bilim tarafından ortaya konulan tabii kanun sistemiyle uzlaşmaz olduğunu savunmaktadır. Bu makale “din/bilim problemi” ile ilgili bu fikrin yanıltıcı olduğunu iddia etmektedir.

Bu makale, Alvin Plantinga tarafından Ratio Konferansı kapsamında Nisan 2005 tarihinde Reading Üniversitesi’nde Teizmin Anlamı adıyla sunulan yazının bir özetidir. Bu özet, Editör tarafından yazarın onayıyla konferansta sunulan bildiriye göre hazırlanmıştır. Makale, geleneksel Hıristiyan inancının, modern bilimsel dünya görüşü ile tutarlı bir şekilde bir arada savunulup savunulmayacağı hakkındadır. Birçok teolog ve bilim adamı, tanrısal müdahale düşüncesinin bilim tarafından ortaya konulan tabii kanun sistemiyle uzlaşmaz olduğunu savunmaktadır. Bu makale “din/bilim problemi” ile ilgili bu fikrin yanıltıcı olduğunu iddia etmektedir.
“BAĞLAM”I GÖZ ARDI ETMEK: SİYÂSÎ MÜCADELELERDE ÂYETLERİN KULLANIMI
“BAĞLAM”I GÖZ ARDI ETMEK: SİYÂSÎ MÜCADELELERDE ÂYETLERİN KULLANIMI
Yazar: Uzun, Nihat
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 37, 2013
Anahtar kelimeler: Sözlü kültür, bağlam, Kur’an, siyasi mücadeleler, meşruiyet zemini

Sözlü kültürün kodlarına göre inzâl edilmiş olan Kur’an, tarihin belli bir zaman aralığında, belli bir dili kullanarak ve parça parça gönderilmiştir. Dolayı- sıyla onu en iyi şekilde anlamanın yolu, öncelikle inzâl edildiği ortamı ve âyetlerinin içerisinde yer aldığı bağlamı iyi bilmek ve anlamaktan geçer. Bu bağlamlara riâyet bize doğru anlamı vereceği gibi, âyetlere hem anakronik hem de parçacı yaklaşımlardan uzak durmamızı sağlayacaktır. Özellikle ilk dönemlerdeki bazı siyasi mücadelelerde âyetler kendi bağlamından koparılmış, bütünlük içinde olduğu önceki ve sonraki âyetlerden soyutlanarak keyfi deliller olarak kullanılmıştır. Âyetler bağlamından koparıldıkları için, sanki konuşan tarafların bizzat kendileri için/onlar hakkında nazil olmuş izlenimi verilmektedir. Âyetleri bu şekilde kullanmak suretiyle taraflar kendilerine bir meşruiyet zemini sağlamaya çalışmış- lardır.

Sözlü kültürün kodlarına göre inzâl edilmiş olan Kur’an, tarihin belli bir zaman aralığında, belli bir dili kullanarak ve parça parça gönderilmiştir. Dolayı- sıyla onu en iyi şekilde anlamanın yolu, öncelikle inzâl edildiği ortamı ve âyetlerinin içerisinde yer aldığı bağlamı iyi bilmek ve anlamaktan geçer. Bu bağlamlara riâyet bize doğru anlamı vereceği gibi, âyetlere hem anakronik hem de parçacı yaklaşımlardan uzak durmamızı sağlayacaktır. Özellikle ilk dönemlerdeki bazı siyasi mücadelelerde âyetler kendi bağlamından koparılmış, bütünlük içinde olduğu önceki ve sonraki âyetlerden soyutlanarak keyfi deliller olarak kullanılmıştır. Âyetler bağlamından koparıldıkları için, sanki konuşan tarafların bizzat kendileri için/onlar hakkında nazil olmuş izlenimi verilmektedir. Âyetleri bu şekilde kullanmak suretiyle taraflar kendilerine bir meşruiyet zemini sağlamaya çalışmış- lardır.