2000 Yılı ve Sonrası Yayımlanan Çok Satan Çocuk Kitaplarının Söz Varlığı Açısından İncelenmesi
Examination Of Bestseller Children's Books Published in 2000 And After in Terms Of Vocabulary
Yazar: Aksu Güler, İrem; Koçak Macun, Büşra
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management) ; Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç) ; çocuk kitapları,dil gelişimi,söz varlığı,atasözü,deyim ; Children,Language development,Vocabulary,Proverb,idiom

Bu çalışmanın amacı; 2000 yılı sonrasında yayımlanan ve çok satan 30 adet çocuk kitabını, atasözleri, deyimler, ikilemeler, yansıma sözcükler, pekiştirme sözcükler, lakaplar, doldurma sözler, terimler, ilişki sözleri, tekerlemeler ve kalıplaşmış sözler açısından inceleyerek çocuk kitaplarındaki söz varlığı ögelerinin çeşitlilik ve yeterlilik düzeylerini belirlemek ve öneriler sunmaktır. Çalışmada temel nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini 7-11 yaş grubu için yazılmış ve Türk yazarlara ait 2000 yılı ve sonrasında yayımlanan çocuk kitapları, çalışmanın örneklemini ise Türkiye’de 7-11 yaş çocuklar için yazılmış olan 2001-2023 yılları arasında yayımlanan ve çok satan 30 adet çocuk kitabı oluşturmuştur. Çalışmanın verileri kitap satış oranlarının yer aldığı bir kitap satış sitesi olan Kitapyurdu sitesinde yapılan tarama sonucunda, 2001-2023 yılları arasında yayımlanan ve çok satan çocuk kitaplarından toplanarak söz varlığı ögelerine göre içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda incelenen çocuk kitaplarında atasözlerine diğer söz varlığı ögelerine göre daha az yer verildiği belirlenmiştir. İncelenen kitaplarda söz varlığı ögelerinden en çok deyim ve ikilemelerin yer aldığı, tekerlemelere beklenenden az yer verildiği, diğer söz varlığı ögelerinin ise hemen hemen yeterli düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The aim of this study is to examine 30 best-selling children's books published after 2000 in terms of proverbs, idioms, reduplications, onomatopoeia, reinforcement words, nicknames, filler words, terms, relationship words, tongue twisters and formulaic words, and to determine the diversity and adequacy levels of vocabulary elements in children's books and to present recommendations. The basic qualitative research approach was adopted in the study and the document analysis method was used. The universe of the study consisted of children's books written for the 7-11 age group and published in 2000 and after by Turkish authors, and the sample of the study consisted of 30 best-selling children's books written for children aged 7-11 in Turkey and published between 2001-2023. The data of the study were collected from best-selling children's books published between 2001-2023 as a result of the scan conducted on Kitapyurdu, a book sales site that includes book sales rates, and were analyzed according to vocabulary elements using the content analysis technique. As a result of the study, it was determined that proverbs were given less place than other vocabulary elements in the examined children's books. It was concluded that the vocabulary elements in the examined books were mostly idioms and reduplications, tongue twisters were given less place than expected, and other vocabulary elements were almost at a sufficient level.