YEME BOZUKLUĞU EĞİLİMLERİNİN YORDAYICISI OLARAK KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, YAŞAM DOYUMU VE BELLİ SOSYODEMOGRAFİKLERİN İNCELENMESİ: KESİTSEL ÇALIŞMA
EXAMINATION OF PERSONALITY TRAITS, LIFE SATISFACTION AND CERTAIN SOCIODEMOGRAPHICS AS PREDICTORS OF THE EATING DISORDER TENDENCIES: CROSS-SECTIONAL STUDY
Yazar: Okumusoglu, Sultan
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 12 No. 27, 2024
Anahtar kelimeler: Social and Personality Psychology (Other) ; Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer) ; İşlevsellikte Bozulma,Yeme Bozuklukları,Yaşam Doyumu,Kişilik ; Dysfunctionalty,Eating Disorders,Life Satisfaction,Personality

Toplumda giderek yaygınlaştığı bildirilen yeme bozuklukları iş hayatı ve kişisel ilişkileri dahil birçok alanda bireyin işlevselliğinde bozulmalara yol açan ve hatta ölümcül olabilen ciddi bozukluklardır. “İnce olmaya” aşırı değer veren “görünüm kültürü normlarıyla” ilişkisi ve artan yaygınlığı nedeniyle yeme bozuklukları bir halk sağlığı problemi olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla bunlarla ilişkili faktörler çok disiplinli çalışmalarla ele alınması gereken önemli konu başlıklarıdır. Bu kesitsel çalışmada, katılımcıların kişilik özellikleri ve yaşam doyumu ölçek ortalamaları ile kimi demografik özelliklerinin yeme bozukluğu eğilimleri üzerindeki yordayıcı etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca ölçek puanları arasındaki korelasyon ilişiklerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Veri toplamada “REZZY yeme bozukluğu eğilimleri tarama ölçeği”, “Yaşam Doyumu Ölçeği”, “Beş Faktör Kısa Kişilik Envanteri” ve “Sosyo-Demografik Bilgi Formu” kullanılmıştır. Araştırmanın örnekleme yöntemi “Kolayda Örnekleme” (Convenient Sampling) olarak belirlenmiştir. Etik kurul onayından sonra, bilgilendirilmiş onamı takiben gönüllü olan genel toplumdan 550 (241’i kadın) yetişkin katılımcıdan veri toplanmıştır (Yaş Ortalaması=27,74 ±7,41; Yaş Aralığı=18-40). Aşamalı (Stepwise) regresyon bulgularına göre katılımcıların yeme bozukluğu eğilimleri üzerinde yordayıcı etkisi bulunan değişkenler; en başta cinsiyet olmak üzere sırasıyla yaşam doyumu, anne eğitimi ve katılımcının eğitimi olarak saptanmıştır. Bu dört yordayıcı değişken birlikte katılımcıların yeme bozukluğu eğilimine dair varyansın % 6.9’unu açıklamıştır. Kişilik özellikleri bakımından yordayıcı etki ilişkisi bulunmamıştır. Katılımcıların yaşam doyumu düzeyleri ile yeme bozukluğu eğilimleri arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Gruplararası analizlerde, kadın katılımcılar erkeklere göre daha yüksek yeme bozukluğu eğilimi ortalamalarıyla farklılaşmıştır. Bulgu, yeme bozukluğu eğiliminin kadının cinsiyet rolüne dair normların dezavantajlı getirilerinden biri olabileceğine işaret eden literatürle uyumlu olarak değerlendirilmiştir. Yordayıcı etki analizlerine göre, ilgili belirteç etkisi olan değişkenleri hedefleyen önleyici toplum temelli disiplinlerarası planlamların ve çabaların gerekliliği açıktır.

The eating disorders which informed as having increasing prevalence are serious disorders which could even be fatal and lead dysfunctionalities in many life areas such as work life and personal relationships of individuals. Because of their relationship with the “appearance culture norms” which overrates “the thinnes” and increasing prevelance rates, eating disorders can be referred as a public health issue. Therefore the related factors are important research topics which must be handled via multi disciplinary studies. In this cross-sectional study examination of personality traits and life satisfaction scores of the participants beside certain demographic variables as probable predictors of the eating disorder tendencies is determined as the basic aim. In addition, examination of the correlations among scale scores of the participants was aimed. For data collection “REZZY Eating Disorders Screening Scale”, “Life Satisfaction Scale”, “Five Factor Brief Personality Inventory” and “Socio-Demographic Information Form” have been used.   The sampling method of the study was determined as the Convenient Sampling method. After the Ethic Board approval the data was collected from 550 (241 Women) adult participants from general society who volunteered to participate following the informed consent (Mean Age= 27,74 ±7,41; Age Range=18-40). According to the Stepwise Regression analysis, the most important predictors of the eating disorder tendencies on the base of this study’s variables are determined as gender at first and then consequently life satisfaction, mother’s education level and the participant’s education level. The %6.9 of the variance regarding eating disorder tendencies was explained by these mentioned four predictor variables. No predictor effect relationships was found regarding personality traits. The life satisfaction levels of the participants was found negatively correlated with eating disorder tendencies. Regarding between group analysis women participants differed with higher eating disorder scale scores from men. This finding is evaluated as in accordance with the literature that points out the possibility that the higher eating disorder tendencies of women could be one of the disadvantaged consequences of the gender identity norms for women. According to the predictor effect analysis the need for preventive public intervention plans and efforts which targets the mentioned predictor variables is obvious.