Havayolu Yolcu/Yük Taşımacılığının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Asimetrik Davranışının İncelenmesi: Türkiye İçin Ampirik Bir Uygulama
Examining the Asymmetric Behavior of Air Passenger/Freight Transportation on Economic Growth: An Empirical Application for Turkey
Yazar: Kılıç, Emre; Pazarcı, Şevket; Kale, Sıla; Kızıl, Mustafa
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Econometric and Statistical Methods ; Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler ; Applied Microeconometrics ; Uygulamalı Mikro Ekonometri ; Time-Series Analysis ; Zaman Serileri Analizi ; Air Transportation and Freight Services ; Hava Taşımacılığı ve Nakliye Hizmetleri ; Logistics ; Lojistik ; Air Transporting,Economic Growth,Quantile Cointegration,Asymmetric Structure ; Havayolu Taşımacılığı,Ekonomik Büyüme,Kantil Eşbütünleşme,Asimetrik Yapı

Havayolu taşımacılığı son yıllarda önemli bir ilerleme kaydederek taşımacılık sektöründe stratejik bir konuma yükselmektedir. Havayolu taşımacılığında yaşanan bu büyüme ile sektörün yerel ekonomilere yaptığı katkı önemli seviyelere gelmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de havayolu yolcu/yük taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemek ve ekonomik büyümenin havayolu taşımacılığı sektörüne ne kadar duyarlı olduğunu ortaya koymaktır. Bu amaçla 1960-2022 dönemi modellenerek, Xiao (2009) tarafından önerilen kantil eşbütünleşme yöntemiyle analizler gerçekleştirilmektedir. Veri frekansı olarak yıllık veriden yararlanılmaktadır. Ekonomik büyümenin genişleme ve daralma dönemlerinde havayolu taşımacılığına verdiği tepkinin ayrıştırılarak gözlemlenebilmesi için her bir kantil için sonuçlar incelenmektedir. Çalışmanın diğer çalışmalardan ayrılan noktası da burada kendini göstermektedir. Literatürde yer alan diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışma veri setindeki pozitif ve negatif şokları ayrıştırarak asimetrik yapıyı dikkate almaktadır. Analiz sonuçlarına göre Türkiye’de Gayrisafi Yurtiçi Hasılanın havayolu yolcu ve yük taşımacılığının ikisinden de pozitif yönde etkilendiği görülmektedir. Ancak bu etki kantil bazında incelendiğinde katsayı büyüklüklerinin farklılaştığı gözlemlenmektedir. Kantil bazlı sonuçlar, ekonomik büyümenin ekonominin genişleme dönemlerinde yük taşımacılığından daha fazla etkilendiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Air transportation has made significant progress in recent years and is rising to a strategic position in the transportation industry. With this growth in air transportation, the sector's contribution to local economies is reaching significant levels. The aim of this study is to examine the relationship between airline passenger/freight transportation and economic growth in Türkiye and to reveal how sensitive economic growth is to the airline transportation sector. For this purpose, the period 1960-2022 is modeled and analyzes are carried out with the quantile cointegration method suggested by Xiao (2009). Annual data is used as data frequency. The results for each quantile are examined in order to separate and observe the response of economic growth to air transportation during expansion and contraction periods. This is where the study differs from other studies. Unlike other studies in literature, this study takes into account the asymmetric structure by separating positive and negative shocks in the data set. According to the analysis results, it is seen that the Gross Domestic Product in Türkiye is positively affected by both airline passenger and freight transportation. However, when this effect is examined on a quantile basis, it is observed that the coefficient sizes differ. Quantile-based results show that economic growth is more affected by freight transportation during periods of economic expansion.