Basit Harmonik Harekete Sahip Kam Profilinin Aşınma Modeli
Wear Modeling of Cam Profile with Simple Harmonic Motion
Yazar: Keskin, İlknur
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 53, 2023
Anahtar kelimeler: Tribology ; Triboloji ; Composite and Hybrid Materials ; Kompozit ve Hibrit Malzemeler ; aşınma,kam,aşınma katsayısı ; wear,cam,wear coefficient

Makine sistemi içinde ömür tahmini, dizayn açısından teknik ve maddi kayıplardan dolayı oldukça önemlidir. Birbirine sürtünen yüzeylerin aşınması elemanın ömür süresini kısaltan önemli bir parametredir. Aşınma sıradan bir olay olmasına rağmen aşınmanın teorisi ve mekanizması,  malzeme özellikleri, hız, pürüzlülük, yağlama, yük v.s. gibi sınır şartlarını kapsayan karmaşık bir yapıdır. Ancak bu kadar çok bileşeni bir matematik model üzerinde sisteme dahil etmek mümkün değildir. Literatürde, kam yüzeyinde atalet kuvvetini ihmal edebilmek adına, kamın hızının ve sistemin kütlesinin sınırlı tutularak sadece yay kuvvetinin modele dahil edildiği analitik ve deneysel sonuçları kapsayan çalışmalar mevcuttur. Bu araştırmada ise, kam mekanizmasını etkileyen yay kuvveti ve izleyicinin ivmelenmesinden doğan atalet kuvvetleri de modelleme çalışmasına dahil edilmiştir..Archard’ın, aşınmanın yük ile ilişkisini ortaya koyan ve aşınma derinliğini veren denklemi mevcut çalışmanın temelini oluşturmuştur.  Kurulan matematik model için belirlenen kamın devir sayıları, PTFE (Teflon) olarak belirlenen kam malzemesi ve toplam tur sayısı için kurulan deney düzeneğinde aşınma işlemi yapılmıştır. Daha sonra aşınmış profil üzerinden CMM (koordinat ölçüm makinesi) yardımıyla ölçüm alınarak, kamın üzerinde her 5° lik noktalarda aşınma derinlikleri belirlenmiştir. Matematik model ile tahmin edilen aşınma derinlikleri, deneysel olarak gözlemlenen sonuçlar ile kıyaslanmış ve modelin güvenilir olduğu görülmüştür.

Life estimation within the machine system is very important in terms of design due to technical and financial losses. Wear of surfaces rubbing against each other is an important parameter that shortens the life of the element. Although wear is an ordinary phenomenon, the theory and mechanism of wear is affected by material properties, speed, roughness, lubrication, load, etc. It is a complex structure that includes boundary conditions such as However, it is not possible to include so many components in a mathematical model. In the literature, there are studies covering analytical and experimental results in which only the spring force is included in the model by keeping the speed of the cam and the mass of the system limited in order to ignore the inertial force on the cam surface. In this research, the spring force affecting the cam mechanism and the inertia forces arising from the acceleration of the follower were also included in the modeling study. Archard's equation, which reveals the relationship between wear and load and gives the wear depth, formed the basis of the current study. Wearing process was carried out in the experimental setup established for the number of revolutions of the cam determined for the mathematical model, the cam material determined as PTFE (Teflon) and the total number of revolutions. Then, measurements were taken on the worn profile with the help of CMM (coordinate measuring machine) and the wear depths were determined at every 5° points on the cam. The wear depths predicted by the mathematical model were compared with experimentally observed results and the model was found to be reliable.