hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk Maarif Şûrâlarının Ulusal Basına Yansımaları (1939-1943)
Reflections of Turkish Education Councils to the National Press (1939-1943)
Yazar: Kuşci, Ahmet
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Birinci Maarif Şûrâsı,Hasan Ali Yücel,İkinci Maarif Şûrâsı,tekparti dönemi,Türk eğitim tarihi ; First Education Council,Hasan Ali Yucel,Second Education Council,one-party period,Turkish education history

Türkiye’de Milli Mücadele dönemiyle birlikte pek çok konuda olduğu gibi eğitimede ihtimam gösterilmiştir. Türk eğitim tarihi açısından Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğiele alması adeta bir dönüm noktası olmuştur. Türk milletinin ilerlemesinin ve batılılaşmasınınön koşullarından sayılabilecek eğitimin seviyesini yükseltmek için çeşitli çalışmalarbaşlatılmış ve sürdürülmüştür. Bu çalışmalar arasında Milli Eğitim Bakanlığı’nındanışma organı olan Milli Eğitim Şûrâları öne çıkmaktadır. Bu çalışmada 1939 yılındagerçekleşen Birinci Maarif Şûrası (1939 yılı) ile İkinci Maarif Şûrâsı (1943 yılı)’nın ulusalbasındaki yansımalarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerindenolan tarihsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesindeise betimsel ve doküman analizine baş vurulmuştur. Çalışmada arşiv belgeleri ile birliktedönemin gazeteleri (Akşam, Anadolu, Cumhuriyet, Haber, Tan, Türk Dili, Son Posta, SonTelgraf, Ulus, Vakit, Yeni Asır) ve Maarif Vekaleti tarafından yayımlanan Şûrâ raporlarıkullanılmıştır. Bununla birlikte Milliyet gazetesinin arşivine ulaşılamaması, konunun sınırlılıklarıarasındadır.

Along with the National Struggle period in Turkey, attention was paid to educationas in many other subjects. Mustafa Kemal Pasha’s leadership was almost a turning pointin terms of Turkish education history. Various studies have been initiated and continuedto raise the level of education, which can be considered one of the prerequisites for theprogress and westernization of the Turkish nation. The National Education Council, whichis the advisory body of the Ministry of National Education, stands out among theseefforts. This study aims to reveal the reflections of the First Education Council (1939),which took place in 1939, and the Second Education Council (1943) in the national press.In the study, together with the archive documents, the newspapers of the period (Akşam,Anadolu, Cumhuriyet, Haber, Tan, Türk Dili, Son Posta, Son Telegraf, Ulus, Vakit, YeniAsır) and the Council reports published by the Ministry of Education were used. However,the inability to reach the archive of Milliyet newspaper is among the limitations ofthe subject.
Antep Savunmasında Kılıç Ali’nin Rolüne Yeniden Bakmak
Reconsidering the Function of Kılıç Ali in the Defense of Aintab
Yazar: Saygılı, Hasip
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Kılıç Ali,Antep Harbi,Fransızlar,Ermeniler,Heyet-i Merkeziye ; Kılıç (Kilidj) Ali,The Battle of Aintab,Frenchs,Armenians,CommiteeCentral

Antep savunmasında ismi öne çıkan şahsiyetlerin başında Kılıç Ali [Üsteğmen AsafEmrullah] gelmektedir. Kılıç Ali 1919 yılı sonbaharında Heyet-i Temsiliye Başkanı MustafaKemal Paşa tarafından güney cephesine gönderilen subaylardandır. Maraş havalisindefaaliyet gösterdikten sonra 1920’nin Mart ayı sonlarında Antep’e gelmiş ve 11 Mayıs1920 itibarıyla bölgeden ayrılmıştır. Antep Harbi’nde 40 gün kadar bir süre bulunmuştur.Kendi anlatımı ve bunu tekrarlayan literatür, Kılıç Ali’nin Antep savunmasının belkemiği olduğuna dair, o olmasaydı neredeyse Antep’in kurtarılamayacağı anlamına geleniddialarla doludur. Literatürde görebildiğimiz kadarıyla Kılıç Ali’nin Antep savunmasındakirolüne ilişkin toplu eleştirel bir değerlendirme yapılmış değildir. Bu makalede KılıçAli’nin rolü ortaya konulmaya çalışılacaktır. 10 ay 7 gün süren Antep Harbi’nde, şartlarınnispeten şehri savunan müdafilerin lehine olduğu ilk 40 gün boyunca kendisinin bazıbaşarılarının yanında, Millî kuvvetlerin büyük kayıplar vermesine sebep olma hususundasorumluluğunun bulunduğu da gösterilecektir.

Kılıç Ali [Kilidj Ali, First Lieutenant Asaf Emrullah] is one of the prominent figuresin the defense of Aintab. Kılıç Ali is one of the officers who was sent to the southern frontby the Head of the Representatives Committee, Mustafa Kemal Pasha, in the autumn of1919. After working in the Marash region, he came to Aintab at the end of March 1920and left the region on May 11, 1920. He has been in the Aintab Battle for a period of 40days. His own statements, and the literature is full of claims that Kılıç Ali was the backboneof Aintab’s defense, meaning that Aintab could not have been saved without him.As seen in the literature, no collective critical evaluation has been made regarding the roleof Kılıç Ali in the defense of Aintab. In this article, the role of Kılıç Ali will be revealed.In the Aintab Battle, which lasted for 10 months and 7 days, some of his achievementswhen the conditions were relatively in favor of the defenders who defended the city duringthe first 40 days will be shown apart from that, the responsibility to cause great lossesto the Irregular Forces will be indicated as well.
Ortaçağ Dilenci Keşiş ve Gezginci Derviş Topluluklarının Karşılaştırmalı Bir İncelemesi
A Comparative Study of Medieval Begging Monks and Wandering Dervishes
Yazar: Şen, M. Seyyit
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Begging monks,wandering dervishes,Medieval History,Europe,theNear East ; Dilenci keşişler,gezgin dervişler,Ortaçağ,Avrupa,Yakındoğu

XII. asrın sonu ve XIII. asrın geneli itibariyle Avrupa’dan Hindistan’a kadar olancoğrafyada dini ve sosyal hayatta önemli değişimler meydana gelmiştir. Resmi diniotoriteler dışında keşiş ve dervişlerden oluşan topluluklar zuhur etmiş ve Ortaçağ dinihayatında önemli bir konuma yükselmişlerdir. Genel olarak tarihçiler bu tarz dini hareketleriyerel tarzda ele almışlardır. Örneğin, Ortaçağ Avrupa tarihçileri sadece Katolikdünyasındaki dilenci keşiş gruplarına odaklanırken, Ortaçağ İslam tarihçileri de çeşitliderviş toplulukları üzerinde durmuşlardır. Fakat Ortaçağ’da yaşanan dinsel dönüşümdaha genel bir perspektifle ve karşılaştırmalı bir şekilde incelemeyi gerektirmektedir. Dolayısıylabu makalede Ortaçağ Avrupası’ndaki dilenci keşiş hareketleri ile İslam dünyasındakigezginci derviş grupları karşılaştırmalı bir şekilde ele alınacak ve benzer yönlerivurgulanacaktır. Böylelikle yerel dinamiklerden ve dini sınırlardan ziyade Ortaçağ’dafarklı coğrafyalarda benzer dini gelişmeler yaşandığı üzerinde durulacaktır.

During the end of the twelfth and the thirteenth centuries, there have been importanttransformations in religious and social life throughout Europe, the Middle East, and India.Apart from official religious authorities, different religious communities includingbegging monks and wandering dervishes emerged and played important roles in medievalreligious and social life. However, historians generally have dealt with this phenomenonlocally. For example, while medieval European historians have focused on beggingmonks in the Catholic World, medieval Islamic historians have worked on dervish communitiesin the Middle East. Yet, we need to analyze the religious commonalities morebroadly. Therefore, in this article, emphasizing common motives and shared trends, Iwill examine begging monks in Medieval Europe and wandering dervishes in the IslamicWorld in a comparative way. Thus, disregarding local dynamics and religious boundaries,I will highlight how religious transformations took place in Medieval Europe and theIslamic World in a similar vein.
Uluslararası Hukuk Süjesi Olarak Türkiye’deki Süryani Toplumu
Syriacs Community in Turkey as a Subject of International Law
Yazar: Yalçınkaya, Alaeddin
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2021
Anahtar kelimeler: Süryaniler,Türk Süryani Cemaati,azınlıklar,Lozan Antlaşması,uluslararası hukuk süjesi ; Syriacs,Turkish Syriac Community,minorities,Treaty of Lausanne,subjectof international law

Ortadoğu’nun en eski toplumlarından biri olan Süryanilerin önemli bir kısmı başkaülkelere göç etmiş, bölgedeki nüfusunun büyük kısmını muhtelif nedenlerle kaybetmişlerdir.Anavatanları Kuzey Irak, Güneydoğu Türkiye ve Kuzeydoğu Suriye olmasınarağmen, göçler dolayısıyla başta Avrupa olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde Süryanidiasporaları oluşmuştur. Lozan Antlaşması’ndaki “gayrimüslim azınlıklar” olarak sadeceErmeni, Rum ve Yahudi toplumlar sayılmış olup bunun dışındakiler uzun süre azınlıkkapsamındaki haklardan yararlanamamışlardır. Bu anlamda Türkiye’de yaşayan diğergayrimüslim veya gayr-i Türklerin azınlık vasfı kabul edilmemiştir. Bu makalede Süryanitoplumunun ortaya çıkışı, yaşadığı bölünmeler, bugünkü özellikleri ile Türkiye›dekiSüryanilerin durumu özetlenmektedir. Uluslararası hukukta azınlık statüsü ışığında TürkSüryani cemaatinin bu kapsamdaki statüsü tahlil edilmektedir.

A significant part of the Syriacs, one of the oldest societies in the Middle East, immigratedto other countries and lost most of their population in the region for variousreasons. Although their homelands are Northern Iraq, Southeast Turkey and NortheastSyria, Syriac diasporas have emerged in many countries of the world, especially in Europe,due to migrations. Only the Armenian, Greek and Jewish communities were taken intoaccount as “non-Muslim minorities” in the Treaty of Laussanne, and others could not benefitfrom the rights as a minority. In this sense, the minority status of other non-Muslimor non-Turks living in Turkey has not been accepted. In this article, the emergence of theSyriac society, the experienced divisions, it’s current characteristics and the situation ofthe Syriacs in Turkey are summarized. In the light of the scope of minority status in InternationalLaw, the situation of the Turkish Syriac community in this context is analyzed.
Gençlerin İyiliğe Yönlendirilmesinde Fütüvvet ve Halvet der-Encümen İlkelerinden Yararlanılması
In Orienting Youth to Good Benefiting from the Principles of Futuwwa and Halvet der-Encümen
Yazar: Özsaray, Mustafa
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2021
Anahtar kelimeler: Tasavvuf,fütüvvet,halvet der-encümen,gençlik,iyilik ; Sufism,futuwwa,halvet der-encümen,youth,goodness

Gençlik, insan hayatının en dinamik ve heyecanlı dönemidir. Bu dönemin özelliklerindenolan dinamizm ve heyecan ise gençlerde olumlu ve olumsuz düşünceler, hedeflerve eylemlerin etkisini katlayıcı özelliğe sahip faktörlerdir. Gençlerin bağımlılıkla neticelenenzararlı ve kötü alışkanlıklara kapılmadan, kendilerini mutlu edecek olumlu hedeflereyönlendirilmeleri gerekir. Bu hedeflerden biri kariyer sahibi olmak, diğeri ve dahaönemlisi ise manevî değerlere bağlı ve iyilik eksenli bir hayat anlayışını benimsemekolmalıdır. Bu iki hedefe ulaşmak için gençlerin terbiye esaslı bir eğitim alması gereklidir.Gençlerin kulluk görevinin farkında, ahlâkî donanıma sahip, zararlı alışkanlıklardanuzak ve halka yararlı işler yapan fertler olabilmeleri daima arzu edilmiştir. Bu husustagünümüz gençliğine yön verebilecek bir anlayış tasavvuf düşüncesinden uyarlanabilir.Bu düşünceden hareketle bu makalede önce merhametli, yiğit ve iyiliksever gençlerinyetiştirilmesi için tasavvuf kitaplarındaki fütüvvet tariflerinin önemi üzerinde durulacaktır.Bundan sonra ise yine gençlerin iyiliğe yönlendirilmesinde “halvet der encümen”, birbaşka deyişle “halk içinde Hak ile olmak” ilkesinin yararına dikkat çekilecektir.

Youth is the most dynamic and exciting period of human life. Dynamism and excitement,which are the characteristics of this period, are factors that multiply the effects ofpositive and negative thoughts, goals and actions in young people. Young people shouldbe guided towards positive goals that will make them happy, without falling into harmfuland bad habits that result in addiction. One of these goals should be to have a career, andthe other and more importantly, to adopt an understanding of life based on moral valuesand benevolence. In order to achieve these two goals, it is necessary for young people toreceive a manners-centered education.It has always been desired for young people to be individuals who are aware oftheir servitude, are morally equiped, are free from harmful habits and are useful for thepublic. In this regard, an understanding that can guide today’s youth can be adapted frommysticism thoughts. Based on this idea, this article will first focus on the importance offutuwwa principles in Sufi books for raising compassionate, brave and benevolent youngpeople. After that, attention will be drawn to the benefit of the principle of “halvet derencümen”, in other words, “to be with God in public” in directing the youth to goodness.
Türk İslam Edebiyatı’nın Akademik Çehresi: Lisansüstü Çalışmalar (1965-2021)
The Academic Aspect of Turkish Islamic Literature: Postgraduate Studies (1965-2021)
Yazar: Satar, Nesrin Aydın
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Türk İslam Edebiyatı,yüksek lisans tezi,doktora tezi,Yeni Türkedebiyatı,Eski Türk Edebiyatı ; Turkish Islamic Literature,master thesis,doctorate thesis,Modern TurkishLiterature,Old Turkish Literature

Türk İslam Edebiyatı, İlahiyat fakültelerinde kurumlaşan ve hem anabilim veya bilimdalı hem de lisans programında yer alan bir ders olarak faaliyet gösteren alanın adıdır. Bualan, başlangıcını Türklerin İslamiyet’i kabullerinden sonra ilk yazılı eserlerini verdikleri11. yüzyıldan alır ve yine Türklerin dinî-edebî üretimde bulunmaya devam ettikleri günümüzekadar kaleme aldıkları dinî-edebî eserleri araştırma ve inceleme malzemesi edinir.Alandaki ilk doktora çalışması 1965 yılında, ilk yüksek lisans çalışması ise 1984 yılındatamamlanmıştır. Türk İslam Edebiyatı’nın akademik çehresi bu çalışmalarla şekillenmeyebaşlanmış ve 56 yıllık geniş bir zaman diliminde gelişmiştir. Bu çalışma, 1965-2021yılları arasında Türk İslam Edebiyatı alanında tamamlanan 301’i yüksek lisans ve 78’idoktora olmak üzere toplam 379 tez incelemiştir. Dahası, bu çalışmada, alandaki lisansüstüvarlığı değerlendiren daha önceki araştırmalardan da bahsedilmiştir. Ayrıca, bellideğerlendirme ölçütlerine göre tasnif edilen lisansüstü tezlerin sağladığı niteliksel ve nicelikselveriler kullanılarak alanın hâlihazırdaki portresinin anlaşılması hedeflenmiştir.Böylelikle hem bir ilahiyat disiplini hem de genel Türk edebiyatı tasnifi içinde yer alanbir alan olarak Türk İslam Edebiyatı’nın özellikle hangi akademik çalışma yöntemine vekronolojiye odaklandığı anlaşılmıştır.

Turkish Islamic Literature is the name of the field that is institutionalized in the facultiesof theology and operates as a course in both an undergraduate program and a departmentor a science branch. This field takes its beginning from the 11th century, when theTurks gave their first written works after their conversion to Islam, and the religious-literaryworks that the Turks wrote until today are the materials for research and analysis.The first doctorate in the field was completed in 1965, and the first master was completedin 1984. The academic aspect of Turkish Islamic Literature began to be shaped by thesestudies and developed over a wide period of 56 years. In this study, post-graduate studiesproduced in the field of Turkish Islamic Literature were examined. In addition, it is aimedto understand the current portrait of the field by using the qualitative and quantitative dataprovided by the postgraduate theses classified according to certain evaluation criteria.Thus, it is understood that which academic method and chronology Turkish Islamic Literaturefocuses as a theological discipline and a research area in classification of Turkishliterature.
Âyetler Işığında İnanç Açısından Reenkarnasyon
Reincarnation in Terms of Faith in The Light of Verses
Yazar: Taşdelen, Mehmet
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2021
Anahtar kelimeler: Kelâm,İslâm,inanç,reenkarnasyon,ruh ; Kalam,Islam,verse,reincarnation,soul

Tenâsüh diğer adıyla reenkarnasyonun varlığı çok eskilere dayanan bir düşünce veinanış şeklidir. Bu düşüncenin eski Yunanlılarda olduğu gibi özellikle de Hint yarımadasıve çevresinde yayıldığı görülmektedir. İslâm toplumlarında ise bazı marjinal grup ve kişilertarafından savunulmaktadır. Bunun dışında İslâmın geneli tarafından kabul görmeyipreddedilmektedir. Bu çalışmada, reenkarnasyonu savunanlar her ne kadar bir kısımâyetleri delil getirmeye çalışsalar da bunun doğru olmadığı getirdikleri bu âyetlerdenyola çıkılarak ispat edilmektedir. Ayrıca bu çalışmada reenkarnasyon inancının, Allah’aiman, öldükten sonra diriliş (ahiret âlemi), insanın günahlarının şahsiliğine, ruh ve bedenbütünlüğü ile insanın yaratılışına uymadığı ve İslâm inancında kesinlikle kabul edilmeyipred edildiği üzerinde durulmaktadır.

Reincarnation, also known as transmigration, is a form of thought and belief that goesback to ancient times. It is seen that this idea to have spread especially in and around theIndian peninsula, as it was in the ancient Greeks. In Islamic societies, it has been defendedby some marginalized groups and individuals. Apart from this, it is not accepted andrejected by the general of Islam. In this study, although the advocates of reincarnation tryto bring some of the verses as evidence, it is proved that this is not true, based on theseverses. In addition, in this study, it is emphasized that the belief in reincarnation, beliefin Allah, resurrection after death (the world of the hereafter), does not comply with thepersonality of man’s sins, the integrity of the soul and body, the creation of man and it isdefinitely not accepted and rejected in the Islamic faith.
Olumsuz İnanış ve Davranışlara Karşı Kur’ân’da Verilen Cevaplar
The Answers in Qur’an Against Negative Beliefs and Behaviors
Yazar: Yavuz, Muhammed
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Kur’ân,cevap,tevhîd,nübüvvet,âhiret ; Qur’an,answer,tawhid,prop hethood,hereafter

Kur’ân’da İslâm karşıtlarının birtakım söz ve eylemlerine dâir bilgiler yer almakta;akabinde ise bunların reddedildiği görülmektedir. Ehl-i Kitap, müşrikler, münâfıklar veşeytandan sudûr ettiği bilinen bu söz ve eylemler; tevhîd, nübüvvet ve âhiret olarak üçbaşlık altında değerlendirilebilir. Tevhitten maksat; Allah’ın birliği, kudret ve yaratıcılığıgibi sıfatlarına îmân etmek; nübüvvetten maksat; insanlara dünya ve âhiret mutluluğunukazanmaları yolunda yapılan vahiy merkezli rehberlik görevi; âhiretten kastedilen ise insanların,öldükten sonra yeniden diriltilip, dünyada yapıp ettiklerinin hesâbını verdiktensonra mükâfâtlandırılacakları veya cezalandırılacaklarına inandıkları gündür. Söz edilenlerdenkimi ya tevhîd veya nübüvvete, kimi de âhirete karşı çıkmaktadır. Bunun yanındaKur’ân’da bazı peygamberlerden sudûr eden söz veya eylemlere de eleştirel niteliktecevaplar verildiği görülmektedir. İşte bu makâlede Kur’ân’ın, uygun görmediği söz veeylemler ile onlara verdiği cevaplar işlenecektir.

While Qur’an contains information about a number of words and actions from theopponents of Islam, it is also observed that they are rejected afterwards. These wordsand actions, which are known to be coming from People of the Book, the polytheists, thehypocrites and the Satan, can be evaluated under the 3 main headings of Tawhid, Prophethoodand the Hereafter. What is meant by Tawhid is to believe in the titles of Allah suchas his unity, omnipotence and creativity. Prophethood means revelation based guidanceto help people to gain happiness both in the world and the Hereafter; and what is meantby Hereafter is for people to believe in the day of Judgement, resurrection after death,being rewarded or punished after being accounted for what they did in the world. Of thosementioned, some oppose either Tawhid or Prophethood, and some oppose the Hereafter.Moreover, it is also observed within the Qur’an that judgmental answers are provided tosome of the actions of some of the prophets. Hereby, this article will cover the words andactions that the Qur’an does not consider appropriate, as well as the answers provided forthem by Qur’an.
Hafızanın Yeniden Üretimi: 1980 Sonrası Türk Romanında İslamcı Aydın Kimliği
Reproduction of Memory: The Islamic Intellectual Identity in the Turkish Novels After 1980
Yazar: Alev, Kadriye
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 19, 2021
Anahtar kelimeler: Roman,aydın,kimlik,hafıza,İslamcılık ; Novel,intellectual,identity,memory,Islamism

Türk romanı, Tanzimat’tan beri dozu artıp azalmakla birlikte sosyal ve siyasi parametrelerebağlı olarak modernleşmenin sözcülüğünü üstlenen, bu yönde toplumsal hafızayıyeniden kuracak kimliklerin oluşmasında köprü görevi gören araçlardan biri olmuştur.1980 sonrasında sayıları artan İslami temalı romanlar ise İslamcı aydınların modernitekarşısında tavır aldıkları bir mecra olarak önemli bir yere sahiptir. Bu romanlarda Batızihniyetinin sebep olduğu toplumsal yozlaşmadan kurtulmanın çareleri aranırken aynızamanda bir İslamcı aydın kimliğinin portresi çizilir. Bu çalışmada 1980-2000 arasındayazılan Bize Nasıl Kıydınız ve Yol romanlarından yola çıkılarak İslamcı aydınların modernhayata verdikleri cevapları, halihazıra ve geleceğe dair teklifleriyle bu yönde inşaettikleri İslamcı kimliğin problemleri sorgulanacaktır.

The Turkish novel has been one of the tools that has increased and decreased dosesince Tanzimat, but has been a bridge to the formation of identities that will restore socialmemory in this direction, which has been a spokesperson for modernization basedon social and political parameters. Islamic-themed novels, which increased in numbersafter 1980, have an important place as a medium in which Islamist intellectuals take astand against modernity. The novels seek remedies of the social corruption caused bythe Western mentality, while also drawing the perspective of an portrait of islamic intellectualidentity. In this study, through the novels Bize Nasıl Kıydınız and Yol whichwere written between 1980-2000 the answers of Islamist intellectuals to modern life, theirproposals for the current and future and the problems of the Islamic identity they built inthis direction will be examined.