Eğitimde Yapay Zeka ve Uygulamaları
Eğitimde Yapay Zeka ve Uygulamaları
Yazar: Arslan, Kürşat
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Yapay Zeka,Zeka,Beyin,Uzman Sistemler

İlk olarak 1956 yılında Dortmund konferansında John McCarthy tarafından dile getirilen yapay zeka kavramı, günümüzde bilgisayar mühendisliği alanında önemli araştırma alanlarından biri olarak  tartışmasız bu yüzyılın ilk yarısından itibaren teknolojinin itici gücü olarak kabul edilmektedir.  Dünya çapında birçok ülke ve sayısız şirket yapay zeka konusunda farklı uygulama alanlarına çok miktarda yatırım ve bu yatırımın karşılığı olarak sürekli yeni girişimler başlatmaktadır. Eğitim ve öğretim, yapay zeka konusunda dikkat çeken yatırım alanlarından biridir. Yapay zekanın tanımı arasında sayılabilecek, öğrenme, akıllı tahminlerde bulunma, karmaşık problemleri çözme, değişken koşullara uyum sağlama, farklı insan dili ve deneyimlerine adapte olma gibi özellikleriyle yapay zeka, başta eğitimde bilginin yönetimi olmak üzere doğrudan eğitim ve öğretim sürecine katkı basamağında da yer almaktadır. Aslında bugün yapay zeka çoktan sınıf içine girmiş, öğrencilerin, öğretmenlerin ya da ailelerin “hoş geldin” demesine fırsat vermeden, “akıllı, uyarlanabilir veya kişiselleştirilmiş öğrenme sistemleri” adı altında dünya çapında liselerde ve üniversitelerde eğitimi farklı bir boyuta taşımıştır. Bu boyut, artık yönetilmesi ve ulaşılabilmesi imkansız olan her bir öğrenci ile oluşan ‘büyük veri’ yi toplama ve analiz etme işlemi ile devam etmektedir. Özetle yapay zekanın eğitime iki şekilde katkı sunduğu söylenebilir; birincisi, eğitimin yönetimi aşamasında öğrencilere ve eğiticilere bilginin yönetimi ve sunumunda; ikincisi ise öğrenme ve öğretme süreçlerine doğrudan dahil olarak öğretici rol aşamasında. Bu çalışmada, eğitimde yapay zeka konusu üç başlık altında ve üç soru ile incelenmektedir. Birinci bölümde yapay zeka ve ilgili kavramlar “yapay zeka aslında nedir?” sorusuyla tartışılmıştır. İkinci bölümde ise yapay zekanın eğitime ne şekilde katkı sağlayacağı ve sonuç olarak eğer böyle bir potansiyeli varsa eğitimi ne şekilde dönüştüreceği, “yapay zeka eğitimi nasıl geliştirir?” sorusuyla cevap aranmıştır. Son bölümde ise “eğitimde yapay zeka uygulamaları nelerdir?” sorusu altında eğitim ve öğretimde kullanılan/kullanılabilecek yapay zeka uygulamaları tanıtılacaktır. Bu çalışmanın yapay zeka konusunu eğitim başlığı altında genel bir çerçeve oluşturarak sunması ve ayrıca öğretmene ve öğrenciye ne şekilde kullanabileceğini ortaya koymasıyla alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

İlk olarak 1956 yılında Dortmund konferansında John McCarthy tarafından dile getirilen yapay zeka kavramı, günümüzde bilgisayar mühendisliği alanında önemli araştırma alanlarından biri olarak  tartışmasız bu yüzyılın ilk yarısından itibaren teknolojinin itici gücü olarak kabul edilmektedir.  Dünya çapında birçok ülke ve sayısız şirket yapay zeka konusunda farklı uygulama alanlarına çok miktarda yatırım ve bu yatırımın karşılığı olarak sürekli yeni girişimler başlatmaktadır. Eğitim ve öğretim, yapay zeka konusunda dikkat çeken yatırım alanlarından biridir. Yapay zekanın tanımı arasında sayılabilecek, öğrenme, akıllı tahminlerde bulunma, karmaşık problemleri çözme, değişken koşullara uyum sağlama, farklı insan dili ve deneyimlerine adapte olma gibi özellikleriyle yapay zeka, başta eğitimde bilginin yönetimi olmak üzere doğrudan eğitim ve öğretim sürecine katkı basamağında da yer almaktadır. Aslında bugün yapay zeka çoktan sınıf içine girmiş, öğrencilerin, öğretmenlerin ya da ailelerin “hoş geldin” demesine fırsat vermeden, “akıllı, uyarlanabilir veya kişiselleştirilmiş öğrenme sistemleri” adı altında dünya çapında liselerde ve üniversitelerde eğitimi farklı bir boyuta taşımıştır. Bu boyut, artık yönetilmesi ve ulaşılabilmesi imkansız olan her bir öğrenci ile oluşan ‘büyük veri’ yi toplama ve analiz etme işlemi ile devam etmektedir. Özetle yapay zekanın eğitime iki şekilde katkı sunduğu söylenebilir; birincisi, eğitimin yönetimi aşamasında öğrencilere ve eğiticilere bilginin yönetimi ve sunumunda; ikincisi ise öğrenme ve öğretme süreçlerine doğrudan dahil olarak öğretici rol aşamasında. Bu çalışmada, eğitimde yapay zeka konusu üç başlık altında ve üç soru ile incelenmektedir. Birinci bölümde yapay zeka ve ilgili kavramlar “yapay zeka aslında nedir?” sorusuyla tartışılmıştır. İkinci bölümde ise yapay zekanın eğitime ne şekilde katkı sağlayacağı ve sonuç olarak eğer böyle bir potansiyeli varsa eğitimi ne şekilde dönüştüreceği, “yapay zeka eğitimi nasıl geliştirir?” sorusuyla cevap aranmıştır. Son bölümde ise “eğitimde yapay zeka uygulamaları nelerdir?” sorusu altında eğitim ve öğretimde kullanılan/kullanılabilecek yapay zeka uygulamaları tanıtılacaktır. Bu çalışmanın yapay zeka konusunu eğitim başlığı altında genel bir çerçeve oluşturarak sunması ve ayrıca öğretmene ve öğrenciye ne şekilde kullanabileceğini ortaya koymasıyla alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.