Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi ile Kimya Algı Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması
Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi ile Kimya Algı Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması
Yazar: Tosun, Cemal
Dergi: Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Chemistry Perception Questionnaire, CPQ, perception, validity and reliability, exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis ; Kimya Algı Ölçeği, KAÖ, algı, geçerlik ve güvenirlik, açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi.

Bu araştırmanın amacı, Wells (2003) tarafından geliştirilen “Kimya Algı Ölçeği (Chemistry Perception Questionaire-CPQ)”nin Türkçe’ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Ölçek 7 faktörlü (eğilim, tedirginlik, kimyanın kapsamı, etnisite, cinsiyet, öğretim ve değer) yapıda toplam 35 maddeden oluşmaktadır. İlk olarak ölçeğin geliştiricilerinden izin alınmıştır. Daha sonra, ölçek maddeleri araştırmacı tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir. Ölçeğinin tercüme geçerliği için İngilizce ve Türkçe dil uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur. İngiliz dili uzmanı tarafından son halini alan Türkçe formun İngilizceye geri çevirisi yapılmıştır.  Bu aşamalardan elde edilen sonuçlar, ölçek maddelerinin Türkçe tercümesinin İngilizce orijinal maddelerle yüksek oranda örtüştüğünü göstermiştir. Böylece ölçeğin tercüme ve dil geçerliği tamamlanmıştır. Ölçeğin Türkçe formu Bartın, Kırıkkale, Kilis 7 Aralık ve Mustafa Kemal Üniversitelerinin Eğitim, Fen ve Mühendislik Fakültelerinde öğrenim gören toplam 435 öğrenciye uygulanmıştır. Madde geçerliğine kanıt olarak madde toplam test korelasyonları hesaplanmış, ölçek puanlarıyla negatif ve çok düşük korelasyona sahip olan maddeler çıkarılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. Faktör analizi uygulanmasında ölçeğin ilişkisiz faktörlere ayrılması nedeniyle varimax dik döndürme tekniği kullanılmıştır. Analiz sonucunda ölçek beş faktörlü ve 20 madde olarak bulunmuştur. Ölçeğin güvenirliği (Cronbach Alpha) iç tutarlılık katsayısı toplam ölçek için .745 olarak hesaplanmıştır.

– The purpose of this study is to adapt “Chemistry Perception Questionnaire (CPQ)”, developed by Wells (2003), into Turkish and investigate validity and reliability of the Turkish version of the scale. The original version of the scale was composed of 35 items gathered under seven factors (aptitude, chemophobia, discipline, ethnicity, gender, instruction and value). First, permission from the developers of the scale was sought. Then, the items of the scale were translated into Turkish by researcher. The translation validity of the scale was examined by referring to the views of English and Turkish language experts. Once the final form of the scale had been derived, an English language expert translated the items of the scale from Turkish to English. The results obtained from this translation indicated that the Turkish version scale closely approximated to the original scale. Turkish version of the scale was administered to total of 435 university students from Education, Science and Engineering Faculties of Bartin, Kirikkale, Kilis 7 Aralik and Mustafa Kemal Universities. The item-total correlations were calculated and items which had negative or low correlation with the total scale score were excluded from the scale. The construct validity of the scale was examined by exploratory and confirmatory factor analysis. Varimax rotation technique was used due to the separation into irrelevant factors. Finally the scale was constructed from 20 items gathered under five factors (gender, value, chemophobia, discipline, aptitude). The reliability coefficient (Cronbach Alpha) for the whole scale was calculated as .745