Beşinci Boyut: insan Gelişimi Ve Toplumsal Gelişime ilişkin Bir Proje
Beşinci Boyut: insan Gelişimi Ve Toplumsal Gelişime ilişkin Bir Proje
Yazar: Karadayı, Yrd. Doç. Dr Figen
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 8 No. 8, 2013

Bu çalışma  Amerika Birleşik Devletleri San Diego Kalifomia Üniversitesi  UCSD   Kıyaslamalı İnsan Bilişimi Laboratuvarı  Comparative Human Cognition Laboratory  LCHC  tarafından başlatılan ve yürütülen  Beşinci Boyut ve kuramsal dayanaklarını tanıtmak üzere yapılmıştır  Beşinci Boyut uygulamalarının mimarı Psikoloji ve İletişim alanında uzman Prof Dr  Michael Cole ve çalışma arkadaşlarıdır  Önceleri tek bir birimde 1985 yılında başlayan Beşinci Boyut uygulamaları  çocukların bilişsel ve sosyal gelişiminde sağladığı yararların anlaşılması ile başka birimlere de yayılmıştır  Bu projelerde temel  6  14 yaş çocuklarının  okul sonrası zamanlarında  onları barındıran bir toplumsal kurum ile  öğrencilerine uygulama dersi vererek gönderen bir üniversitenin işbirliğidir  Uygulamalar özellikle ilköğretim çağındaki çocuklar için planlanmışsa da  daha sonra okul öncesi çocuklara da yayılmıştır  Beşinci Boyut projelerinin amacı  çocukların doğal olarak bulundukları ortamda  teknolojik yeniliklerden de yararlanarak oyun  eğitim  akran etkileşimi  duygusal ilişkiler ve nesiller arası ilişkiler aracılığı ile sosyal ve bilişsel gelişimlerini sağlamaktır  Ayrıca üniversite ve diğer toplumsal kurumların işbirliği ile daha kalıcı toplumsal uygulama ve araştırma birimleri oluşturmak  evrensel ve kültürel öğelere dayandırarak çocukların gelişebilecekleri doğal ve özgür ortamlar için fırsatlar yaratmak amaçlanmaktadır  İnsanın gelişiminde önemli olan fiziksel zaman  filogenetik zaman  küItüreltarihsel zaman  ontogeni ve mikrogeni zaman boyutları olarak beş boyut tanımlanmıştır  İşte Beşinci Boyut  mikrogeni insanın etkinlikte bulunduğu doğal ortamın onun bilişsel gelişiminde önemini vurgulayan bir programdır Beşinci Boyut programlarının temel kuralları; çocukların gönüllü katılımı  oyun ile eğitim etkinliklerinin birleştirilmesi  farklı yaşlardan ve disiplinlerden bireylerin birlikte çalışması  çocuk ve yetişkin arasında hiyerarşik güç ilişkilerine vurgulama yapılmaması  bireysel seçme ve problem çözme  birlikte çalışma fırsatlarının verilmesi olarak sıralanabilir  Beşinci Boyut programları toplumumuzda da uygulanabilir olması açısından önem taşımaktadır

This study was conducted in order to introduce The Fifth Dimension Program and its theoretical backgrounds which was initiated and applied by The Comparative Human Cognition Laboratory  LCHC of San Diego University in The United states of America  The artitecture of the Fifth Dimension is Prof  Dr  Michael Cole who is an expert in the field of Psychology and Communicationand his collegues At the begining The Fifth Dimension Applications started in one unit but with the understanding of its benefits to cognitive and social development of children it spred to other units  The basis of this program is the cooperation of an after school instituiton which accepts children of 6  14 years at their free time and an university  The applications were first planned for children at elementary school years but later extended to pre school children  The purpose of The Fifth Dimension Projects is to develope cognitive and social development of children in their natural environment with the help of technologicol innovations  play  education  peer interaction  emotional relations and relationship between different generations  Further more with the cooperation of universityand other institutions to create more durable application and research units  depending on universal and cultural principals to initiate opportunities for natural and free places for development of children are other goals  In the development of people five important dimensions were described as physical time  philogenetical time  cultural historical time  ontogenesis and microgenesis  Thus The Fifth Dimension  microgenesis is a program that emphasizes the importance of the natural environment of people on their cognitive development  The basic principles of the Fifth Dimension Programs may be listed as  voluntary participation of children  combination of playand educational activities  collaboration of people of different age s and disciplines  not to emphasize hierarchical power relations between children and adults  free selection and problem solving and giving opportunities for working together  The Fifth Dimension Programs are important because of their applicabilty in our society