REALİST HALK HİKÂYESİ İLE ROMAN ARASINDA KÜRKÇÜ-ZÂDE OSMAN REMZİ’NİN SERGÜZEŞT-İ MÂZÎ YAHUD VÂMIK U AZRÂ MESNEVÎSİ
REALİST HALK HİKÂYESİ İLE ROMAN ARASINDA KÜRKÇÜ-ZÂDE OSMAN REMZİ’NİN SERGÜZEŞT-İ MÂZÎ YAHUD VÂMIK U AZRÂ MESNEVÎSİ
Yazar: Tanç, Nilüfer
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 17 No. 66, 2017
Anahtar kelimeler: Osman Remzi,Vâmık u Azrâ,Mesnevî,Realist Halk Hikâyesi,Roman

Asıl konusu insan olan edebiyat, yüzyıllar içinde onu üreten vetüketen zümrelerin ihtiyaçları doğrultusunda, sözlü anlatılardan yazılımetinlere doğru bir gelişim, değişim ve ilerleme göstermiştir. Bu süreçte edebîüsluplar, tarzlar, ekoller ya da şekil ve türler, belli başlı özellikleriylebirbirlerinden ayrılsalar da sıkı bir ilişki içinde olmuşlardır. Klâsik Türkedebiyatı alanında, manzum eserler arasında yer alan mesnevîler, anlatmaesasına bağlı edebî metinler olarak bir dönemin hikâye ihtiyacınıkarşılamışlardır. Aynı dönemde halk hikâyeleri de bazen aynı, bazen farklıkonuları farklı bir üslupla işlemiştir. Hikâye etme sanatı Batı edebiyatının daetkisiyle zaman içinde gelişmiş ve yeni ürünler roman türünün örnekleri arasınagirmiştir. Bu süreçte bütün zamanların evrensel teması olan aşk ve çiftkahramanlı aşk hikâyeleri daima hikâyelere konu olmuştur. Kaynağı mitolojikanlatılara kadar uzanan Vâmık u Azra da, çift kahramanlı bir aşkhikâyesidir. Kürkçü-zâde Osman Remzi’nin eseri mesnevî geleneğinde var olandiğer Vâmık u Azrâ’lara sadece ismen benzemekte, eser daha çok realisthalk hikâyesi özelliği göstermektedir. Dönem olarak da klâsik Türk edebiyatıürünlerinin yerini Batı tesirinde gelişen edebî türlere bıraktığı bir zamandiliminde kaleme alındığı görülen Kürkçü-zâde Osman Remzi’nin Sergüzeşt-iMâzî Yahud Vâmık u Azrâ’sı, sözlü ve yazılı edebiyat arasında, halkhikâyesinden ve klâsik türlerden modern anlatılara geçiş dönemi eseri olarakkabul edilebilir. Bu çalışmada Kürkçü-zâde Osman Remzi’nin Sergüzeşt-i MâzîYahud Vâmık u Azrâ mesnevisine, epizotlarına göre inceleme yöntemiuygulanarak halk hikâyesine yaklaşan ya da ondan ayrılan yönleri tespitedilecektir.

Asıl konusu insan olan edebiyat, yüzyıllar içinde onu üreten vetüketen zümrelerin ihtiyaçları doğrultusunda, sözlü anlatılardan yazılımetinlere doğru bir gelişim, değişim ve ilerleme göstermiştir. Bu süreçte edebîüsluplar, tarzlar, ekoller ya da şekil ve türler, belli başlı özellikleriylebirbirlerinden ayrılsalar da sıkı bir ilişki içinde olmuşlardır. Klâsik Türkedebiyatı alanında, manzum eserler arasında yer alan mesnevîler, anlatmaesasına bağlı edebî metinler olarak bir dönemin hikâye ihtiyacınıkarşılamışlardır. Aynı dönemde halk hikâyeleri de bazen aynı, bazen farklıkonuları farklı bir üslupla işlemiştir. Hikâye etme sanatı Batı edebiyatının daetkisiyle zaman içinde gelişmiş ve yeni ürünler roman türünün örnekleri arasınagirmiştir. Bu süreçte bütün zamanların evrensel teması olan aşk ve çiftkahramanlı aşk hikâyeleri daima hikâyelere konu olmuştur. Kaynağı mitolojikanlatılara kadar uzanan Vâmık u Azra da, çift kahramanlı bir aşkhikâyesidir. Kürkçü-zâde Osman Remzi’nin eseri mesnevî geleneğinde var olandiğer Vâmık u Azrâ’lara sadece ismen benzemekte, eser daha çok realisthalk hikâyesi özelliği göstermektedir. Dönem olarak da klâsik Türk edebiyatıürünlerinin yerini Batı tesirinde gelişen edebî türlere bıraktığı bir zamandiliminde kaleme alındığı görülen Kürkçü-zâde Osman Remzi’nin Sergüzeşt-iMâzî Yahud Vâmık u Azrâ’sı, sözlü ve yazılı edebiyat arasında, halkhikâyesinden ve klâsik türlerden modern anlatılara geçiş dönemi eseri olarakkabul edilebilir. Bu çalışmada Kürkçü-zâde Osman Remzi’nin Sergüzeşt-i MâzîYahud Vâmık u Azrâ mesnevisine, epizotlarına göre inceleme yöntemiuygulanarak halk hikâyesine yaklaşan ya da ondan ayrılan yönleri tespitedilecektir.