Gürgürbaba Tepesi: Alt ve Orta Paleolitik Dönem Buluntu Yerleri, Erciş-Van
Gürgürbaba Hill: Lower and Middle Paleolithic sites, Erciş-Van
Yazar: Baykara, İsmail; Dinçer, Berkay; Şahin, Serkan
Dergi: Anatolian Research No. 21, 2018
Anahtar kelimeler: Archaeology ; Arkeoloji ; East Anatolia,Van,Paleolithic,OSL dating ; Doğu Anadolu,Van,Paleolitik,OSL tarihlendirmesi

Anadolu’daki fosil insanvarlığını ve insanların Afrika’dan Avrasya’ya yayılım alanlarını ortaya koymayayönelik gerçekleştirilen araştırmada, Van İlinin arkeolojik açıdan kilit birnoktada yer aldığı bilimsel anlamda da elde edilen bulgularla ortayakonulmuştur. Coğrafi olarak Doğu Anadolu Bölgesi, Avrasya’ya açılan doğal birkara köprüsüdür ve Paleolitik dönemlerde insanların Doğu Anadolu’dan Avrasya’yaveya tam tersi yönde olan göç hareketlerinin incelenmesi açısından kritik biröneme sahiptir. Bu kapsamda Van İlinde gerçekleştirilen araştırmalardaErciş’in, Ulupamir Köyü’nün hemen kuzeyinde yer alan ve Gürgürbaba Tepesi olarakisimlendirilen alanda Paleolitik Çağ’a ait çok sayıda yontmataş alet tespitedilmiştir. Bu proje kapsamında Gürgürbaba Tepesi buluntu alanında yoğun yüzeyaraştırması sonucunda tespit edilen ve Paleolitik Döneme tarihlenenbuluntuların teknolojik ve tipolojik özellikleri ortaya çıkarılmış ve OSLtarihlendirme teknikleriyle buluntu alanının tabakalarına ilişkin önemlisonuçlar elde edilmiştir. Gürgürbaba Tepesinin Paleolitik dönem kalıntılarıarasında el baltaları, iri yonga ve dilgileri, iri kesici aletleri, Levalloisolan ve olmayan yongalama ürünleri, düz yonga ve dilgi kalıntılarıylateknolojik olarak Alt Paleolitik dönemin geç Acheulian dönemine ait olduğunutespit edilmiştir. Sonuç olarak bu kanıtlar ışığında, Gürgürbaba Tepesi’ninOrta Pleistosen dönemin ortalarından itibaren (Oksijen izotop 12) Paleolitikdönem insanları tarafından iskan edildiği düşünülmektedir. Buradatespit edilen yontmataş aletlerin, Geç Acheulian dönemde Levant ve GüneyKafkasya’daki örneklere benzer olduğu ortaya çıkarılmıştır.

This research is aimed to revealfossil humans and to understand the dispersals of early hominins from Africa toEurasia. It has been understood that the province of Van is located at anarchaeologically key position. Geographically, the Eastern Anatolia is acritically important natural land bridge to Eurasia in the Paleolithic periodin terms of the study of migration movements of early hominins from EasternAnatolia to Eurasia or vice versa. In this context, a large number of stonetools (lithic artifacts) are dated to the Paleolithic Period, those have beenidentified during the researches carried out in Van Province. The research hasbeen concentrated at Gürgürbaba Hill in the north of Ulupamir Village of Ercişdistrict. In this project, we have analyzed the technological and typologicalfeatures of the lithic remains belonging to Palaeolithic which were revealedduring the intensive survey of Gürgürbaba Tepesi and were obtained importantresults with OSL dating techniques, regarding the layers of the site.Gürgürbaba Tepesi has been identified as a late Acheulian assemblage thatincludes hand axes, large flakes and blades, large cutting tools, Levallois andnon-Levallois products, plain flakes and blades. As a result, it is understoodthat the site has been settled by the Palaeolithic humans from the middle ofthe Middle Pleistocene (Oxygen isotope 12). The lithic remains from GürgürbabaTepesi show similar features with the assemblages from the Levant and southernCaucasus in the late Acheulian period.