hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türkiye Kır Çalışmalarında Paradigma Değişimi
Türkiye Kır Çalışmalarında Paradigma Değişimi
Yazar: Nerse, Serdar
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Rural Studies, Rural Sociology, Rural Change, Rural Development, Social Structure and Change ; Kır Çalışmaları, Kır/Köy Sosyolojisi, Kırsal Dönüşüm, Kırsal Kalkınma, Toplumsal Yapı ve Değişme

Türk sosyolojisinin başlangıcından beri, “uygulamalı kır çalışmaları” yapılmış ve bu alandaki çalışmalara büyük önem verilmiştir. İlk dönem çalışmaları Birinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye’yi kurtarmaya yönelik girişimler olarak ön plana çıkmış ve siyasi gelişmelerin etkisinde kalmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kırsal sosyoloji çalışmaları; devletçilik, korumacılık, serbestleşme, ulusal kalkınma, küresel piyasalara açılma, yerel/bölgesel kalkınma gibi politik uygulamalardan etkilenmiştir. Son dönemde, Avrupa Birliği (AB)’ne uyum paketleri çerçevesinde Türk kırı Ortak Tarım Politikası içine alınmak istenmektedir. Bu çerçevede, son dönemde sosyal bilimciler tarafından kırsal kalkınmaya yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Makalemizde Türk sosyolojisinin başlangıç dönemlerinden son dönemlerine doğru değişen konular bağlamında kır çalışmalarını değerlendireceğiz.

From the early days of Turkish sociology, applied studies in the rural area have been made, and great attention has been paid to studies in this field. The firstterm studies have come to the fore after the First World War as a part of attempts to rescue Turkey, and have been influenced by political developments. Studies in rural sociology have been affected by political practices like statism, protectionism, liberalization, national development, the opening of global markets, local/regional development since the founding of the Republic. In recent period, Turkey steps forward as to be taken into the Common Agricultural Policy of the European Union within the framework of the European Union harmonization package. In this context, rural development studies are carried out by social scientists in recent years. In our study, we will focus on rural studies within the framework of changing issues in the Turkish sociology from the beginning up to present
Türk Sosyolojisinde Yeni Bir Alan: Gönüllülük Araştırmaları
Türk Sosyolojisinde Yeni Bir Alan: Gönüllülük Araştırmaları
Yazar: Çakı, Fahri
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Gönüllülük, Örgütsel Gönüllülük, Enformel Gönüllülük, Kayıt-Dışı Gönüllülük, Cemaat ve Tarikatlar, Sivil Toplum ; Volunteering, Organizational Volunteering, Informal Volunteering, Un

Bu çalışma, Türk sosyolojisinde yeni bir araştırma ve tartışma alanı olarak beliren gönüllülük üzerine iki ana soruya yanıt arama çabasıdır: 1) 1990’lı ve 2000’li yıllarda oluşmaya başlayan gönüllülük literatürü Türkiye’de nasıl inşa edilmektedir? 2) İnşa edilmekte olan bu gönüllülük söylemi Türkiye gerçekliğine ne kadar uyumludur? Bu sorular çerçevesinde iki temel argüman ileri sürülmektedir. 1) Gönüllülük üzerine özgün kuramsal ve yöntemsel katkılardan çok uzak olan mevcut literatür Batılı kavram ve kaygılar çerçevesinde inşa edilmektedir. 2) Bu haliyle mevcut literatürün Türkiye gönüllülük gerçekliğini kavrayabilmesi ve yansıtabilmesi mümkün değildir. Mevcut literatüre bir katkı olarak bu makale, Türkiye’deki cemaat ve tarikat ağbağlarında (network) hakim olan ve büyük oranda gönüllülük araştırmalarının kapsamı dışında kalan bir tür olarak “kayıt-dışı gönüllülük” kavramını açımlamaktadır

This article aims at looking for answers for two main questions on volunteering that was recently emerged as a new field of research in Turkish Sociology. 1) How has the literature on volunteering been constructed in Turkey since 1990’s? 2) How suitable is the recently constructed discourse on volunteering for the reality of Turkey? Based on those two questions, the article proposes and defends two main arguments: 1) the present literature on volunteering, which lacks authenticity in terms of both theory and methods, has been constructed on the basis of Western conceptualizations and concerns. 2) As it is, the present literature suffers from the lack of ability to comprehend and reflect the reality of volunteering in Turkey. Thus, as a contribution to the present literature, this article offers and tries to articulate, for the first time, the concept of “unregistered volunteering” to refer to the type of volunteering that is dominant among religious communities and sects in Turkey and that is largely ignored by researchers of volunteering
Türkiye’de Bilim Sosyolojisi Tartışmaları Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme
Türkiye’de Bilim Sosyolojisi Tartışmaları Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme
Yazar: Bilgili, Alper
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Sociology of Science, Turkish Sociologists, Conservatives, Paul Feyerabend ; Bilim Sosyolojisi, Türk Sosyologları, Muhafazakârlar, Paul Feyerabend

Her ne kadar bazı bilimsel tartışmalar Türk kamuoyunda azımsanmayacak seviyede ilgi uyandırsa da bilim sosyolojisinin temel varsayımları kamuoyu tarafından çok az bilinmektedir. Türkiye’de bilim sosyolojisine duyulan ilginin doğru bir betimlemesi içinse bilim sosyolojisinin başka ve daha “derin” tartışmalarda oynadığı rol analiz edilmelidir. Bilim sosyolojisi Türkiye’de çoğu düşünür tarafından bilimle din arasında olduğu varsayılan çatışmada kullanılacak bir araç olarak görülmüştür. Bunun yanında diğer bazı sosyologlar, bilim sosyolojisindeki temel teorilere Batı’nın bilimdeki üstünlüğüne dair argümanları eleştirmek için atıfta bulunmaktadırlar. Son olarak, rölativizmden etkilenmiş bazı Türk bilim sosyologları, alandaki argümanları “büyük düşman” pozitivizm ile hesaplaşmada kullanırlar. Bu makale, alandaki temel aktörlerin ve pozisyonlarının analizini yapmak suretiyle, Türkiye’deki bilim sosyolojisi tartışmaları hakkında kısa ve öz bir resim sunma niyetindedir.

Although certain scientific discussions have attracted considerable public attention in Turkey, the main assumptions of the sociology of science have been little known. Sociology of science in the Turkish context is often perceived as an artifact to be exploited in discussions regarding the alleged conflict between science and religion. Moreover, some other sociologists make use of main theories in sociology of science to rule out arguments in favor of Western superiority in science. Finally, some Turkish sociologists of science, fascinated by the relativist views in sociology of science, use the arguments in the field to challenge their arch enemy –i.e. positivism. By analyzing the main actors in the field and their positions, this article aims to provide a brief insight into the sociology of science discussions in Turkey
Türkiye’de Cumhuriyetin Erken Döneminde Max Weber Etkisi ve Bu Etkiyi Anlamak
Türkiye’de Cumhuriyetin Erken Döneminde Max Weber Etkisi ve Bu Etkiyi Anlamak
Yazar: Turhan, Rıdvan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Impact of Max Weber, Gerhard Kessler, Sabri Ülgener, Ömer Lütfi Bar ; Max Weber Etkisi, Gerhard Kessler, Sabri Ülgener, Ömer Lütfi Barkan, Türk Sosyolojisi, Türk İktisat Tarihi

Sosyoloji, Türkiye’de Batı’daki birçok ülkeyle eşzamanlı olarak kurumsallaşmış ve alana ilişkin gelişmeler en başından itibaren yakından takip edilmiştir. Ancak bu durum sadece bir izleme faaliyeti olarak kalmamış, Batı sosyolojisiyle kurulan yakın ilişki ve katkılarla bir form kazanmıştır. Buna bağlı olarak bu süreçte, Batı sosyolojisinin önemli isimleri ve ekolleri ile kurulan ilişkinin boyutu, etki tartışmalarını da beraberinde getirmiştir. Ancak bu tartışmalar Türkiye’de genellikle sadece etki ya da ilham temelinde sürdürülmüş, böylece ekol ya da isimlerle kurulan ilişkinin özelliklerinin çok boyutlu bir biçimde kavranması pek mümkün olmamıştır. Bu makalede Cumhuriyetin erken döneminde Max Weber sosyolojisiyle kurulan ilişkinin nitelikleri tartışılacak ve bu ilişkinin kavranabilmesi için gerekli sosyolojik perspektif ortaya koyulacaktır.

Sociology has been institutionalized concurrently with many countries in the West and the developments in the field of sociology have been closely watched from the very beginning in Turkey. But this was not only an activity of pursuit, and had a form through close relations with and contributions of the Western sociology. Within this process, the dimension of the relation established with the important names and schools of the Western sociology has brought the argumentations of impact together. But, these argument s have been pursued on the basis of impact or inspiration in Turkey, therefore it was not possible to comprehend the characteristics of these relations established with the schools or names at a multi-dimensional level. In this article, the characteristics of the relation established with the sociology of Max Weber in early Republican era will be argued and the necessary sociological perspective to comprehend this relationship will be revealed
Tarde’ı Neden Tardettik? Türk Sosyolojisine Dair Soy-kütüksel Bir Deneme
Tarde’ı Neden Tardettik? Türk Sosyolojisine Dair Soy-kütüksel Bir Deneme
Yazar: Balcı, Mehmet
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Turkish Sociology, Tarde, Genealogy, Individual versus Society, Ziya Gökalp, Ulus Baker ; Türk Sosyolojisi, Tarde, Soy Kütüğü, Birey versus Toplum, Ziya Gökalp, Ulus Baker

Gabriel Tarde, sosyoloji tarihinin ilk sosyologları arasında yer alır. Herhangi bir sosyoloji kitabına şöyle bir göz atıldığında bile, Tarde’ın ismine tesadüf etmemek mümkün değildir. Bununla birlikte sadece okuyucular değil sosyologların kendileri de uzun bir süre boyunca Tarde’ı yalnızca ismi ve onun çağrıştırdığı birkaç kavramla tanımışlardır: bireyler arası bir taklit kuramı, psikolojik açıklama, Durkheim muhalifi. İşe diğerlerinden daha önce koyulan ama ölümünden birkaç yıl sonra ismi tarih sahnesinden silinen bu isimin eserlerine yönelik koca bir sessizlik kapsar sosyoloji camiasını… Bu sessizlik sosyologlara Tarde’ı seksenli yıllara kadar nadiren hatırlatacaktır. Benzer bir etki ve kayboluş hikayesi Türk sosyolojisi içinde de söz konusudur. Bu makalede Türk sosyolojisinde Tarde’ın nasıl tanındığı ve kullanıldığının izlerini süreceğiz. Bu bağlamda akademi öncesinde, akademik tarihte ve yakın dönemde Tarde’ın yorumlanma biçimlerini göstermeye çalışacağız. Tarde’ın toplum ve sosyoloji anlayışını Türk sosyolojisinin merkezî noktalarını oluşturan birkaç sorun etrafında değerlendirdikten sonra Türk entelektüel ve sosyologlarının Tarde’ı nasıl tanıdığını ana hatları ile tartışacağız. Mevcut tarih yazımında Tarde’ın dışlanmasının soy-kütüksel değerini soruşturarak, farklı bir Türk sosyoloji tarihi okuması geliştirmeyi deneyeceğiz.

Gabriel Tarde is one of the first figures in sociological history. If one goes through sociological books, it will be impossible to not to hap the name, Tarde. However, not only readers also sociologists usually know him of his few concepts: the theory of inter-personal imitation, psychological explanation, and as an intellectual opponent of Durkheim. The history of sociology is silent about him, who began the work before others but is disappeared on stage a few years after his death. This silence reminds sociologist the name of Tarde barely till 80s and 90s. A similar scenario of disappearance is also the case for Turkish sociology. This article tries to trace how Tarde has been known and used in the history of Turkish sociology. In this extent, it is indicated the assessments about Tarde in pre-academic period, academic period, and recent history. After Tardeian sociology is reviewed on some important points for Turkish sociology; it is discussed outlines of how Turkish intellectuals and sociologist recognize him. Consequently, we aim at developing a different perspective for Turkish sociology by investigating genealogical significance of exclusion of Tarde
Mümkün Bourdieu’ler Uzayında Bir Bourdieu: Türkiye Bilimsel Üretim Alanında Bourdieu Sosyolojisi
Mümkün Bourdieu’ler Uzayında Bir Bourdieu: Türkiye Bilimsel Üretim Alanında Bourdieu Sosyolojisi
Yazar: Nur, Abdurrahman; Koytak, Elyasa
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Pierre Bourdieu, Habitus, Field, Field of Scientific Production ; Pierre Bourdieu, Habitus, Alan, Bilimsel Üretim Alanı

Türkiye’de 1995 yılından itibaren çeşitli çalışmalarda atıf yapılan Pierre Bourdieu sosyolojisi bugün artık bilimsel üretim alanı dışına taşan bir yaygınlık kazanmıştır. Bu makalenin amacı, 1995-2013 yılları arasında Bourdieu’ye atıf yapan toplam 143 adet eserin hem niceliksel hem de niteliksel bir tahlilini yapmak ve böylece Türkiye’deki Bourdieu’nün bilimsel bir muhasebesini gerçekleştirmektir. Makalede, Bourdieu’nün kavramsal-teorik çerçevesinin zemini olan özgün araştırma tarzları bütününden ziyade (modus operandi), araştırmalarının hazır sonuçlarının kullanıma sunulduğu eserlerinin (opus operatum) Türkiye’de rağbet gördüğü varsayımı ampirik olarak sınanmıştır. Bourdieu’nün eserlerinin belli bir bütünlük ve ilişkisellik içinde okunmaması, Türkiye’deki yerleşik bilimsel üretim pratikleriyle de birleşerek, Bourdieu’nün Türkiye’de büyük ölçüde eklektik biçimde alımlanmasına neden olmaktadır.

Bourdieusian sociology has been subject of an ever-mounting interest in Turkish intellectual field since Bourdieu was first cited in Turkish in 1995. In this article, we undertake both quantitative and qualitative analysis of a total of 143 works that have been produced between 1995-2013 and cited Bourdieu. Thereby, we provide a scientific assessment of Bourdieu-related work produced in Turkey. This research empirically examines the hypothesis that in Turkey Bourdieu’s opus operatum –his works that present the conceptual-theoretical outcomes of his researches- is much more recognized and welcomed than his modus operandi –the ways he conducts his researches which have always been ground for his conceptual-theoretical framework. The fact that Bourdieu’s oeuvre is not received in his integrity and relationality combines with the established practical schemes in the field of scientific production and results in a very eclectic and partial reception of Bourdieusian sociology in Turkey
Türkiye’de Yükseköğretimde Sosyoloji Öğretimi: Bir Dönemselleştirme Denemesi (1914-2014)
Türkiye’de Yükseköğretimde Sosyoloji Öğretimi: Bir Dönemselleştirme Denemesi (1914-2014)
Yazar: Parin, Suvat; Demirci, Emin
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Sociology in Turkey, Departments of Sociology, Sociology Education, Periodization of Sociology ; Türkiye’de Sosyoloji, Sosyoloji Bölümleri, Sosyoloji Eğitimi, Sosyolojinin Dönemselleştirilmesi

Türkiye’de sosyoloji disiplini, bir asırlık geçmişe yaslanmaktadır. Batı’da ortaya çıkışından kısa bir süre sonra Osmanlı düşünce dünyası içinde yer alan sosyolojinin ilk yerleşkesi akademi dışı düşünce platformları olmuştur. Sosyolojinin akademideki yerleşik disiplin kimliği, 1914 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Kürsüsü ile başlamaktadır. 1914-2014 yılları arasında farklı dönemlerde kurulan/ açılan ve bugün itibariyle aktif bir biçimde lisans öğretimi yapan sosyoloji bölümü sayısı 79’u bulmuştur. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de yaygınlaşan sosyoloji lisans öğretimini dolayısıyla sosyoloji bölümleri tarihini bir dönemselleştirme çabası olacaktır. Bu çalışmada sosyoloji öğretiminin Türkiye’deki yüzyıllık gelişme seyri 1) Kuruluş Dönemi (1914-1950), 2) Yerleşme Dönemi (1950-1980), 3) Kurumsallaşma Dönemi (1980-2000) ve 4) Yaygınlaşma Dönemi (2000 ve sonrası) şeklinde kronolojik bir hat üzerinden değerlendirilmektedir. Bu araştırmada ayrıca yüzyıllık bir birikime sahip sosyoloji öğretiminin 2014 yılı itibariyle Türkiye genelinde lisans düzeyinde sürdürülme biçimi ortaya konulmaktadır.

The discipline of sociology in Turkey dates back to a century-long time. Shortly after emergence in the West, the first campus of sociology that already takes place in Ottoman’s world of thought has been non-academic thinking platforms. The sedentary identity of sociology at academy starts with the Faculty of Letters in Istanbul University, Chair of Sociology. The number of sociology departments founded/opened in different periods between 1914-2014and actively engaged in undergraduate teaching today has been 79.The purpose of this study will be a trial of periodization of sociology undergraduate teaching being widespread in Turkey and accordingly the history of sociology departments. In this study, a century-old body of sociology teaching in Turkey is evaluated in a chronological order as Establishment Period , Settlement Period , Period of Institutionalization  and Proliferation Period (2000 and later). In this study, the way of maintaining sociology teaching at undergraduate level throughout Turkey since 2014 has also been presented
Ayda Yörükân’ın Kent Sosyolojisi Çalışmaları
Ayda Yörükân’ın Kent Sosyolojisi Çalışmaları
Yazar: Şatıroğlu, Ayşen
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Ayda Yörükân, Urban Sociology, René Maunier, Human Ecology, Bad ; Ayda Yörükân, Kent Sosyolojisi, René Maunier, İnsan Ekolojisi, Kötü Konut, Kültürel Bir Birim Olarak Kent

Günümüzde kent sosyolojisi, sosyolojinin çok canlı bir dalıdır. Ayda Yörükân da, 1950’li yıllardan başlayarak kent sosyolojisi alanında çok sayıda çalışma yapmıştır. Ancak, Türkiye’deki kent sosyolojisi çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerin çoğunda Yörükân’ın çalışmalarına değinilmediğini görüyoruz. Yörükân bir süre İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Kürsüsü’nde çalışmış ve Hilmi Ziya Ülken’in öğrencisi olmuştur. Hem kent teorileriyle hem de kentsel sorunlarla yakından ilgilenmiş, bu iki açıdan Türkiye’deki kent sosyolojisi çalışmalarına katkıda bulunmuştur. Bir yandan René Maunier’nin şehir teorisi vasıtasıyla sadece Batı şehri ile sınırlı kalmayan bir şehir tanımının yapılabileceğini gündeme getirmiş, bir yandan da “insan ekolojisinin gelişme ve problemleri”ni ele almıştır. Kentte insan hayatının ekolojik, sosyal psikolojik ve kültürel boyutlarını ele alan Yörükân, bu çerçevede yaptığı çeşitli çevirilerle de konuya ek katkı sağlamıştır

Today, urban sociology is one of the dynamic subcategories of sociology. Ayda Yörükân did many studies about urban sociology, starting from 1950s. However, most of the urban sociology studies in Turkey have not mentioned about them. Yörükân was a student of Hilmi Ziya Ülken and worked at Sociology Department of Iİstanbul University temporarily. She contributed urban sociology studies of Turkey through working about both urban theories and problems. She had made a definition of city like René Maunier, which is not just limited with the characteristics of West cities and studied ecological, socio-psychological and cultural dimensions of urban life
Bilinmeyen Bir Yönüyle İsmail Hakkı Baltacıoğlu
Bilinmeyen Bir Yönüyle İsmail Hakkı Baltacıoğlu
Yazar: Vergili, Ayhan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: İsmail Hakkı Baltacıoğlu, The Grand National Assembly of Turkey, So ; İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sosyo- loji, Pedagoji, Ekoloji, Bataklıkların Kurutulması

Türkiye’de çağdaş pedagojinin ilk temsilcilerinden İsmail Hakkı Baltacıoğlu eğitim ve sosyoloji alanında çok önemli kitaplar ve makaleler yazmıştır. Onun sosyoloji ve eğitme ilişkin fikirleri pek çok araştırmacı tarafından ayrıntılı değerlendirilmiştir. Hiç kuşkusuz, onun sosyoloji ve eğitime ilişkin fikirleri sonraki kuşak eğitimci ve sosyologlara ilham kaynağı olmuştur. Bu makalede Baltacıoğlu’nun çok az bilinen bir yönüne dikkat çekilmiştir. 1950 yılında mecliste yürütülen “Bataklıkların Kurutulması ve Bundan Elde Edilecek Topraklar Hakkında Kanun” tasarısı çalışmaları esnasında İsmail Hakkı Baltacıoğlu çok ilerici bir yaklaşımla bataklıkların kurutulmasına karşı çıkmıştır. O, bataklıkların kurutulması yerine rehabilite edilmeleri yönünde bir teklifte bulunmuş, ancak bu önerisi kabul görmemiştir. Bataklıkların rehabilite edilmesi yönündeki yaklaşım Türkiye’de Baltacıoğlu’nun teklifinden yaklaşık 30 yıl sonra 1980’li yıllara gelindiğinde benimsenmiştir. Baltacıoğlu’nun iki dönem Afyon ve Kırşehir milletvekilliği yaptığı 1943-1950 döneminde, bataklıkların kurutulması ve diğer ekolojik sorunlara yönelik duyarlılığı, TBMM tutanaklarına yansıyan konuşmaları çerçevesinde bu yazıda değerlendirilmiştir

İsmail Hakkı Baltacıoğlu is first representatives of modern pedagogy in Turkey. He has written very important books and articles about sociology and pedagogy. His ideas about sociology and pedagogy has been analyzed and criticized by many researchers. No doubt Baltacıoğlu’s opinion about sociology and pedagogy has been a source of inspiration for the next generation of pedagogies and sociologists. In my article, I will be drawn attention to a little-known aspect about Baltacıoğlu. During the period between 1943 and 1950, as a member of parliament, he made very important speeches in the Grand National Assembly of Turkey about draining of the marshes and the protection of forests. He suggested bonification to marshes rather than draining. It has been tried to discuss this conversations about his environmental sensitivity in this article
Türkiye’de Sosyal Bilimlerde Toplumsal Değişim
Türkiye’de Sosyal Bilimlerde Toplumsal Değişim
Yazar: Sunar, Lütfi
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 3 No. 29, 2015
Anahtar kelimeler: Social Change, Modernization, Cultural Change, Buffer Institutions, Center-Periphery, Bureaucracy ; Toplumsal Değişim, Modernleşme, Kültür Değişmeleri, Tampon Kurumlar, Merkez-Çevre, Bürokrasi

Türkiye’de daimi ve hızlı bir toplumsal değişim yaşanırken Türk sosyolojisinde konunun gerektiği gibi ele alındığını söylemek güç görünmektedir. Toplumsal değişme ile ilgili bütünlüklü teoriler ve kapsamlı ampirik analizlerin gerçekleştirilmemesi hayret vericidir. Öte yandan toplumsal değişim konusu genellikle modernleşme ile birlikte ele alınmıştır. Sosyolojik literatürde Batı dışı toplumlardaki değişimi ele almada kullanılan modernleşmeci bakışın Türkiye sosyal bilimler dünyasında toplumda yaşanan değişimleri ele almada temel oluşturması söz konusudur. Belki de değişim ile ilgili zaafyetin en önemli nedenini burada aramak makul olabilir. Bu yazıda kendi içinde tutarlı analizler gerçekleştiren ve nispeten birbirilerinden farklı yaklaşımları temsil eden Mümtaz Turhan, Mübeccel B. Kıray, Şerif Mardin ve Kemal H. Karpat’ın yaklaşımları açıklanıp değerlendirilecek ve neticesinde niçin toplumsal değişimi açıklayan kapsamlı teorilerin olmadığı tartışılacaktadır. Bu dört ismin açıklamalarından hareketle sonuçta modernleşmeci bakışı aşan bir değişim incelemesinin imkânları ele alınmaktadır

While Turkey has been undergoing a continuous and rapid social change, it is hard to claim that in Turkish sociology this issue is being handled as it ought to be. It is quite astonishing that full-fletched theories and thorough empirical analyses in regard to social change are not yet being practiced. On the other hand, the issue of social change has generally been handled together with modernity. In sociological literature, the modernizational approach used in examining the changes in nonWestern societies, has come to be a foundational approach in the world of Turkish social sciences also in examining social changes. Perhaps it is reasonable to search for the most important reason of the weakness relating to change. In this article, approaches of Mümtaz Turhan, Mübeccel B. Kıray, Şerif Mardin and Kemal H. Karpat who all maintain coherent analyses in their own context and represent relatively different perspectives from one another will be explained and evaluated, thus consequently the reason why comprehensive theories that explain social change are absent from the literature will be discussed. On the basis of the explanations of these four figures, possibilities of a change analysis that goes beyond the modernizational approach will be dealt with