Balastsız Üstyapılarda Ondülasyon Bakım Maliyetinin Üstyapı Bakım Maliyeti İçindeki Oranının Örnek Hatta İncelenmesi
Balastsız Üstyapılarda Ondülasyon Bakım Maliyetinin Üstyapı Bakım Maliyeti İçindeki Oranının Örnek Hatta İncelenmesi
Yazar: Demirdağ, Muhammed Nesih; Öztürk, Zübeyde
Dergi: El-Cezeri, Vol. 4 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Balastsız üstyapı,ondülasyon,demiryolu,ray taşlama,bakım

Demiryollarında altyapının ve üstyapınınkalitesine, hat geometrik değerlerine ve teker-ray temas yüzeylerine bağlıolarak ondülasyonlar oluşmaktadır. Raylar üzerinde oluşan ondülasyonlar genelolarak,  mantar üzerinde az ya da çokperiyodik biçimlerde oluşan düzlemsel bozukluklar olarak tanımlanabilir. Raylardaoluşan ondülasyonlar treninin geçişi esnasında yol üstyapısında, trenlerde veçevre yapılarda gürültü ve titreşime neden olmaktadırlar. Ondülasyonların daoluşturduğu bu dinamik etkiler üstyapıda birçok sorunlara neden olmaktadır.Özellikle dinamik yüklerin artmasından dolayı yapım maliyetlerinin artmasına,rayın ömrünün kısalmasına, bakım maliyetlerinin artmasına, elastomer pedlerinve ray bağlantı elemanlarının ömrünün kısalmasına ve çevresel problemlerininoluşmasına sebep olmaktadırlar. Ondülasyonların üstyapıda neden olduğu busorunları minimuma indirmek için mutlaka bakım yapılması gerekmektedir. Buçalışmada örnek hat üzerinde yapılan koruyucu ve düzeltici bakımlar sıralanmışve bu bakımların maliyetleri belirlenmiştir. Koruyucu ve düzeltici bakımlardışında sadece ondülasyon kaynaklı yapılan veya yapılması gereken bakımlarortaya konularak bu bakımların maliyetleri bulunmuştur. Ondülasyon kaynaklıbakım maliyetlerinin toplam bakım maliyeti içindeki yeri irdelenmiş ve yüzdeseldeğerleri hesaplanmıştır. Buna göre ondülasyon kaynaklı bakımın toplam bakımmaliyeti içindeki oranı yaklaşık %25civarında çıkmaktadır. Bu bakımın %75’lik bir kısmını taşlama maliyetlerioluşturmaktadır. Bu da bize gösteriyor ki, taşlama işlemi demiryolu bakımlarıiçin olmazsa olmaz bir iştir. Bundan dolayı ki taşlama periyotlarını ve taşlamatipini mutlaka hattın üzerinden geçen yüke göre belli periyotlara bağlayarak,periyodik bir şekilde yapılması gerekmektedir.

Demiryollarında altyapının ve üstyapınınkalitesine, hat geometrik değerlerine ve teker-ray temas yüzeylerine bağlıolarak ondülasyonlar oluşmaktadır. Raylar üzerinde oluşan ondülasyonlar genelolarak,  mantar üzerinde az ya da çokperiyodik biçimlerde oluşan düzlemsel bozukluklar olarak tanımlanabilir. Raylardaoluşan ondülasyonlar treninin geçişi esnasında yol üstyapısında, trenlerde veçevre yapılarda gürültü ve titreşime neden olmaktadırlar. Ondülasyonların daoluşturduğu bu dinamik etkiler üstyapıda birçok sorunlara neden olmaktadır.Özellikle dinamik yüklerin artmasından dolayı yapım maliyetlerinin artmasına,rayın ömrünün kısalmasına, bakım maliyetlerinin artmasına, elastomer pedlerinve ray bağlantı elemanlarının ömrünün kısalmasına ve çevresel problemlerininoluşmasına sebep olmaktadırlar. Ondülasyonların üstyapıda neden olduğu busorunları minimuma indirmek için mutlaka bakım yapılması gerekmektedir. Buçalışmada örnek hat üzerinde yapılan koruyucu ve düzeltici bakımlar sıralanmışve bu bakımların maliyetleri belirlenmiştir. Koruyucu ve düzeltici bakımlardışında sadece ondülasyon kaynaklı yapılan veya yapılması gereken bakımlarortaya konularak bu bakımların maliyetleri bulunmuştur. Ondülasyon kaynaklıbakım maliyetlerinin toplam bakım maliyeti içindeki yeri irdelenmiş ve yüzdeseldeğerleri hesaplanmıştır. Buna göre ondülasyon kaynaklı bakımın toplam bakımmaliyeti içindeki oranı yaklaşık %25civarında çıkmaktadır. Bu bakımın %75’lik bir kısmını taşlama maliyetlerioluşturmaktadır. Bu da bize gösteriyor ki, taşlama işlemi demiryolu bakımlarıiçin olmazsa olmaz bir iştir. Bundan dolayı ki taşlama periyotlarını ve taşlamatipini mutlaka hattın üzerinden geçen yüke göre belli periyotlara bağlayarak,periyodik bir şekilde yapılması gerekmektedir.