Sürdürülebilir su ürünleri yetiştiriciliğinde yemlerin çevreye etkisinin azaltılması
Reducing the impact of feeds on the environment in sustainable aquaculture
Yazar: Çantaş, İsmail Berat; Yıldırım, Önder
Dergi: Su Ürünleri Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Sürdürülebilir yetiştiricilik,çevresel etkiler,ötrofikasyon,nütrient birikimi ; Sustainable aquaculture,environmental effects,eutrophication,nutrient accumulation

Sürdürülebilir yetiştiricilik çevresel, sosyal,ekonomik ve estetik faktörlerin bütünleşmesi ile meydana gelmektedir.Yetiştiriciliğin çevreye olan etkisinde beslemenin etkileri yadsınamaz. Çevreseletkilerin başında sisteme verilen yem ve yemin oluşturduğu besin maddelerinin yükügelmektedir. Bu besinlerin yükünü yem içeriğinde bulunan azot ve fosforoluşturmaktadır. Azot ve fosforun yetiştiricilik yapılan ortamda normaldeğerlerin üzerinde birikmesi ötrofikasyon ve algal patlamalar gibi olaylaraneden olabilmekte ve bu durum yetiştiricilik ortamındaki yaşamı olumsuzetkileyebilmektedir. Balık yemlerinden kaynaklı çevresel etkilerin azaltılması sürdürülebiliryetiştiriciliğe önemli katkı sağlamaktadır. Yemden en verimli şekildeyararlanıp   çevre dostu yem formülasyonlarıngeliştirilmesi çevreye salınan azot ve fosfor miktarını azalarak yetiştiriciliğinyem kaynaklı çevresel etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Yemin dahaverimli kullanılarak sindirilebilirliğinin arttırılması ile ilgili çeşitliçalışmalar bulunmaktadır. Bu amaca hizmet etmek üzere son yıllarda yemlereenzim eklenmesinin başarılı olduğu birçok çalışmada görülmüştür. Özellikle fitazenzimi ilavesi ile fosfor sindirilebilirliği artmakta suya salınan fosformiktarları da düşmektedir. Bu konuda entegre multi trofik akuakültür sistemler,akuaponik sistemler gibi alternatif üretim formülleri ve izleme sistemleriningeliştirilmesi ile bu yükün faydalı bir şekilde kullanılması ve izlenilmesisağlanabilir. Bu derlemede sürdürülebilir yetiştiricilikte yemlerin çevreseletkileri ve bu çevresel etkilerin azaltılması için neler yapılabileceği konusuele alınmaktadır.

Sustainable aquaculture consists of environmental, social, economic and aesthetic factors. The most important environmental impacts are the feed given to the system, and the nutrient load arising from the feed and undeniable impact of aquculture. This nutrient load consists of nitrogen and phosphorus, which are basically found in feeds. Nitrogen and phosphorus accumulation in the system can cause events such as eutrophication and algal blooms in the environment and this may be negatively affecting the life in the environment. Sustainable aquaculture can be achieved by reducing the environmental impacts arising from the feeding. The environmental impacts of the aquaculture arising from the feeding can be reduced by using the feed in the most efficient way and by reducing the amount of nitrogen and phosphorus release to the environment together with the development of environmentally friendly feed formulations. Many studies have shown that the addition of enzymes to feeds has been successful for more efficient use of the feeds and increasing digestibility. Especially thanks to the addition of phytase enzyme, the phosphorus digestibility increases and the amount of phosphorus released into the water decreases. In addition, this load arising from the feed can be advantageously used and monitored with alternative production formulas for example, with integrated multi-trophic aquaculture systems and aquaponic systems. In this compilation, environmental effects of the feeds in sustainable aquaculture and what can be done to reduce these environmental effects are discussed.