GÜVERCİN KANADINDA GELEN HABER: ORTAÇAĞ TÜRK-İSLAM DEVLETLERİNDE POSTA GÜVERCİNLERİ
GÜVERCİN KANADINDA GELEN HABER: ORTAÇAĞ TÜRK-İSLAM DEVLETLERİNDE POSTA GÜVERCİNLERİ
Yazar: Özbek, Süleyman
Dergi: Gazi Türkiyat No. 23, 2018
Anahtar kelimeler: Güvercin Postası,Emeviler,Abbasiler,Zengiler,Eyyubiler,Memlukler

İnsanoğlu tarihin ilk günlerinden itibaren muhtelif araçlar kullanarak haberleşme ihtiyacını gidermeye çalışmıştır. Haberleşme vasıtaları tarihi süreçte ses ile başlamış ateş, duman, davul, ok gibi araçların kullanım alanına dahil edilmesiyle büyük gelişme kaydetmiştir. Bu konuda insanlar at, deve ve güvercin başta olmak üzere çeşitli hayvanları haberin iletilmesinde yardımcı olarak kullanmışlardır. Bu hayvanlar arasında daha az masrafsız olmasının yanında hızı ve güvenirliliği açısından en kabul göreni güvercinler olmuştur. Ortaçağ İslam dünyasında Emeviler ve Abbasiler ile başlayan posta güvercini kullanımı Nureddin Zengi’nin Haçlılarla mücadelelerinde yaygınlık kazanmıştır. Eyyubiler ve Memlukler de posta teşkilatlarında güvercinlere büyük yer vermişler ve gerek Haçlılarla gerekse Moğollarla mücadelelerinde merkez ile diğer eyaletler arasındaki istihbaratı hızlı bir şekilde tesis etmişlerdir. Posta güvercinleri için her eyalet merkezinde güvercin kuleleri inşa edilmiş ve her bir kulede yaklaşık iki bin civarında güvercin hizmete hazır bir şekilde istihdam edilmiştir. Kaynakların verdiği bilgiler doğrultusunda, ortaçağlarda güvercinler sadece istihbarat amaçlı değil aynı zamanda kargo taşımacılığında ve ticarî alanda da kullanılmıştır. Güçlü devlet güçlü istihbarat ağı ile sağlanır düsturu doğrultusunda Ortaçağ İslam devletleri hızlı ve güvenilir haber alma konusunda güvercin postasından azami derecede faydalanmayı başarmışlardır. Bu makalede Türk-İslam devletleri (Eyyubiler ve Memlukler özelinde) berid teşkilatında güvercinlerin posta ve istihbarat alanında kullanılması, ele alınacaktır.

İnsanoğlu tarihin ilk günlerinden itibaren muhtelif araçlar kullanarak haberleşme ihtiyacını gidermeye çalışmıştır. Haberleşme vasıtaları tarihi süreçte ses ile başlamış ateş, duman, davul, ok gibi araçların kullanım alanına dahil edilmesiyle büyük gelişme kaydetmiştir. Bu konuda insanlar at, deve ve güvercin başta olmak üzere çeşitli hayvanları haberin iletilmesinde yardımcı olarak kullanmışlardır. Bu hayvanlar arasında daha az masrafsız olmasının yanında hızı ve güvenirliliği açısından en kabul göreni güvercinler olmuştur. Ortaçağ İslam dünyasında Emeviler ve Abbasiler ile başlayan posta güvercini kullanımı Nureddin Zengi’nin Haçlılarla mücadelelerinde yaygınlık kazanmıştır. Eyyubiler ve Memlukler de posta teşkilatlarında güvercinlere büyük yer vermişler ve gerek Haçlılarla gerekse Moğollarla mücadelelerinde merkez ile diğer eyaletler arasındaki istihbaratı hızlı bir şekilde tesis etmişlerdir. Posta güvercinleri için her eyalet merkezinde güvercin kuleleri inşa edilmiş ve her bir kulede yaklaşık iki bin civarında güvercin hizmete hazır bir şekilde istihdam edilmiştir. Kaynakların verdiği bilgiler doğrultusunda, ortaçağlarda güvercinler sadece istihbarat amaçlı değil aynı zamanda kargo taşımacılığında ve ticarî alanda da kullanılmıştır. Güçlü devlet güçlü istihbarat ağı ile sağlanır düsturu doğrultusunda Ortaçağ İslam devletleri hızlı ve güvenilir haber alma konusunda güvercin postasından azami derecede faydalanmayı başarmışlardır. Bu makalede Türk-İslam devletleri (Eyyubiler ve Memlukler özelinde) berid teşkilatında güvercinlerin posta ve istihbarat alanında kullanılması, ele alınacaktır.