AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE VE TÜRKİYE'DE VATANDAŞLIK EĞİTİMİ
CITIZENSHIP EDUCATION IN EUROPEAN UNION COUNTRIES AND TURKEY
Yazar: Uğurlu, Celal Teyyar
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 10 No. 37, 2014

Öz: Devletler ortak geleceklerini garanti altına almak ve toplumsal düzeni sağlıklı bir şekilde yaşatmak için  insanlar arasında güçlü bağlar oluşturmalıdır. İnsana saygı gösterme, değer verme, hoşgörü, paylaşma her vatandaşın yaşamak istediği toplumsal beklentilerdir. Bu beklentiler insanların kendilerine, birbirlerine ve devletlerine karşı yerine getirmek zorunda oldukları kuralları içerir. Avrupa Birliği de üye devletlerin vatandaşlarında Avrupalılık bilinci oluşturulması bağlamında "vatandaşlık"  eğitimine özel bir yer ayırmıştır. Ortak bir çatı altında ortak değerler sistemi yaratmak daha sorunsuz bir toplumsal yapının kurulmasına imkan verebilir. Bu nedenle her Avrupa Birliği üyesi devlet,  vatandaşlarını eğitmek durumundadır.  Avrupa Birliği vatandaşlık eylem planının amacı güçlü ve katılımcı vatandaşlık duygusuna sahip bir vatandaş profili yaratmaktır. Avrupa Birliği 2006 yılının sonunda başlayıp 7 yıllık bir eylem programıyla (2007-2013) ortak geleceğini inşa etmeyi amaçlamaktadır. Program için bir çok sivil örgütün görüşüne başvurulmuştur. Program, bir vatandaş olarak sorumluluklar ve hakların farkındalığını artırmayı amaçlamaktadır. Vatandaş olarak sorumluluklar ve hakların farkında olmak, Avrupalılık kimliğine sahip olma duygusu geliştirmek bu projeyle gerçekleştirilmek istenmektedir. Bu çalışmada Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye deki vatandaşlık eğitimi uygulamaları, yasal düzeyde, programlar düzeyinde ve okul, aile öğrenci düzeyinde karşılaştırmalı olarak ele alınarak  tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Vatandaşlık,  Avrupa Birliği, Demokrasi

Abstract: In order to warrant their common future and perpetuate the social order in a blooming way, states should develop strong links between people. Respecting to pupil, honoring, allowance, sharing are the social expectations that every citizen wants to breathe. Those expectations cover the rules that people have to fulfil to themselves, each other and their states. European Union gives a special place for "citizenship" education in the context of developing conciousnees to become European in the citizens of member states, too. Developing common values system in a common frame eanbles building more problem-free social structure. That is why, every each member state of European Union have to educate its citizens. The aim of European Union citizenship action plan is developing a citizen profile which is strong and has participant citizenship sense. European Union, with 7 year action plan (2007-2013) started in the end of 2006, aims to build its common future. A lot of civil organizations consulted for the program. Programs aims to increase the awareness of responsibilities and rights as being a citizen. With this project, it is aimed to implement to be aware of responsibilities and rights as being a citizen and developing the sense of having European identity. In this study, applications of citizenship education in European Union countries and Turkey discussed comparitively in the legal, programs and school, family and student planes.