Şanlıurfa’da Postpartum Dönemde Kadınların Aile Planlamasına Yönelik Tutum ve Davranışları
The Attitudes and Behaviors of Women Towards Family Planning in the Postpartum Period in Şanlıurfa
Yazar: Ortaç, Gurbet; Koruk, Fatma
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Obstetrics and Gynocology Nursing ; Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği ; Woman,family planning,postpartum period,attitude and behavior ; Kadın,aile planlaması,postpartum dönem,tutum ve davranış

Giriş: Postpartum dönem, kadınların aile planlaması yöntemlerine karşı ılımlı olduğu ve destek verildiğinde uygulamayı büyük oranda kabul ettiği bir dönemdir. Amaç: Araştırma, Şanlıurfa’da postpartum dönemde kadınların aile planlamasına yönelik tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan araştırmanın evrenini, Şanlıurfa il merkezinde Aile Sağlığı Merkezlerinden sağlık hizmeti alan, son altı 6 içinde doğum yapmış kadınlar oluşturmuştur. Örneklem seçimi için küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır ve toplam 330 kadın ile araştırma tamamlanmıştır. Veriler, Veri Toplama Formu ve Postpartum Dönemdeki Kadınların Aile Planlaması Tutum Ölçeği (PAPTÖ) aracılığıyla Şubat-Mayıs 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiklerden yüzde, ortalama, standart sapma, tek değişkenli analizlerden Ki-kare ve Man Whithney-U testi kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların %71,5’i herhangi bir aile planlaması yöntemi kullanmaktadır ve bunların %39,0’u modern yöntem iken %32,5’i geleneksel yöntemdir. Modern yöntemlerden en fazla kullanılan kondom (%20,9) ve geleneksel yöntemlerden en fazla kullanılan geri çekmedir (%32,1).  Kadınların PAPTÖ puan ortalaması 90,4±6,7’dir. Evde en çok Türkçe konuşan, kendisinin ve eşinin öğrenim düzeyi yüksek olan, eşinin yaş ortancası daha yüksek olan, eşi bir işte çalışan, sağlık güvencesi olan, çekirdek ailede yaşayan, ideal çocuk sayısı daha az olan, iki yıldan daha kısa aralarla doğum yapma öyküsü olan ve PAPTÖ puan ortalaması daha yüksek olan kadınların postpartum aile planlaması yöntem kullanım düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (p

Background: The postpartum period is a period when women are moderate towards family planning methods and largely accept the practice when given support. Aim: The research was conducted as a descriptive study in order to determine the attitudes and behaviors of women towards family planning in the postpartum period in Şanlıurfa.Method: The population of the descriptive study consisted of women who received health services from Family Health Centres in Şanlıurfa city centre and who gave birth within the last six months. Cluster sampling method was used for sample selection and the study was completed with a total of 330 women. Data were collected between February and May 2022 using the Data Collection Form and the Postpartum Women's Attitudes towards Family Planning Scale (PAPAS). In the evaluation of the data; percentage, mean, standard deviation from descriptive statistics, Chi-square and Man Whithney-U test from univariate analysis were used. Results: 71.5% of women were using any method of family planning, of which 39.0% were modern methods and 32.5% were traditional methods. The most commonly used modern method was condom (20.9%) and the most commonly used traditional method was withdrawal (32.1%).  The mean PAPTÖ score of the women was 90.4±6.7. It was found that the level of postpartum family planning method use was higher in women who mostly spoke Turkish at home, had higher education levels of themselves and their husbands, had a higher median age of their husbands, had a husband who was employed, had health insurance, lived in a nuclear family, had fewer ideal children, had a history of giving birth at intervals shorter than two years and had a higher mean PAPTÖ score (p