hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kutadgu Bilig’in Türk Kültür Tarihindeki Yeri ve Gelecek Tasavvurumuzdaki Rolü Üzerine
On The Place Of Kutadgu Bilig In The History Of Turkish Culture And The Role Of Our Future
Yazar: Arı, Ahmet
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Kutadgu Bilig,Yusuf Has Hâcib,Kültür-Medeniyet,Eğitim ; Kutadgu Bilig,Yusuf Has Hajib,Culture and Civilization,Education

Her toplumun kendine ait bir kültürü olmakla beraber her  kültür medeniyetleşmiş değildir. Türk kültürü, mensubu  olduğu İslam medeniyetinin oluşumuna yaratıcı hamlelerle  iştirak ederek bu medeniyet içerisinde hâkim kültür durumuna  gelmiştir. Bu yüzden ayrı bir Türk-İslam medeniyetinden söz  edilir. Kültürden medeniyete giden yolun ancak üstün değere  sahip metinlerle açıldığını ve birbirine bağlandığını görürüz.  Bu metinler, kültürün tekâmülüne hizmet ederek medeniyet  için gerekli unsurların oluşumunu ve bir araya gelmesini  sağlarlar. Türk-İslam medeniyetinin ortaya çıkmasına katkı  yapan bu temel taşı mahiyetindeki eserlerden biri de Yûsuf Has  Hâcib tarafından 462/1069-70 yılında yazılan Kutadgu  Bilig’tir. Yûsuf Has Hâcib, kültürden medeniyete giden yolda  kilit taşı mesabesinde olan ferd, cemiyet ve devlet hayatının  ideal bir biçimde düzenlenmesi için gerekli olan bilgi ve  erdemlerin nelerden ibaret olduğu, bunların nasıl elde edileceği  ve nasıl bir zihniyete ulaşılması gerektiği üzerinde, zamanının  çok ilerisinde bir sanatkârlıkla durmuştur.  Bu makalede, Kutadgu Bilig’in Türk kültür tarihindeki  yerine temas edilerek gelecek tasavvurumuzda oynaması  gereken rol üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda esas olarak ilk  ve orta öğretim sistemimizde bir eğitim materyali olarak  kullanılması ve kimliğimizi kazandıracak kültürün yeniden  inşasında nasıl faydalanacağımız hususu tartışılacaktır.

Each society has its own culture but not every culture  is civilized. Turkish culture participating in the formation  of the Islamic civilization with creative moves became the  dominant culture in this civilization. Therefore, a separate  Turkish-Islamic civilization is mentioned. We see that the  path from culture to civilization is opened out and  interconnected by the texts being cornerstones. These texts  serve to the evolution of culture by forming and bringing  together the elements necessary for civilization. Kutadgu  Bilig, written by Yusuf Has Hajib in 462 / 1069-70, is one  of the most important works of this kind that contributed  to the emergence of Turkish-Islamic civilization. Yusuf  Has Hajib stood on the necessary knowledge and merits,  how to achieve them and what mentality to reach in order  to ideal organization of person, community and the state  life being keystone of the road from culture to civilization.  In this paper, the place of Kutadgu Bilig in the history  of Turkish culture and its role should be played in our  future imagination will be emphasized. In this context,  how it could be used mainly as an educational material in  our primary and secondary education system and how we  can benefit from the reconstruction of the culture that  provide gain of our identity will be discussed.
Alî Şîr Nevâî’de  ö. 1501  Yûsuf
Yusuf in Alî Şîr Nevâî
Yazar: Kleinmichel, Sigrid
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Alî Şîr Nevâî,Yûsuf kıssası,Yûsuf u Züleyhâ mesnevîsi ; Alî Şîr Nevâî,Yûsuf's story,mesnevî on Yûsuf u Züleyhâ story

Alî Şîr Nevâî’nin kendi zamanına kadar Türkçe yazılan  Yûsuf mesnevîlerinden haberdar olmadığı anlaşılmaktadır.  Nevâî, Yûsuf hakkında mesnevî yazmamakla birlikte Târîhi  Enbiyâ ve Hukemâ adlı kitabında peygamber Yûsuf  hakkındaki olayları ayrıntıları ile anlatmaktadır. Ayrıca,  gazellerinde de Yûsuf'un ismi sık sık geçer. Bu yazıda,  Yûsuf’un geçtiği beyitlerden seçilen örneklerin  yorumlarıyla birlikte değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

It is likely that the poet Alî Şîr Nevâî was unaware of  the mesnevis that recount the story of Yûsuf –poems that  were written in Turkic dialects before his time. He wrote  no mesnevi about Yûsuf, yet he knew Yûsuf’s story very  well; he wrote about him in his book Târîh-i Enbiyâ va  Hukemâ, and mentions Yûsuf frequently in his gazels. In  the focus of this article is the way in which Alî Şîr Nevâî  portrayed Yûsuf in his gazels, and in demonstrating  Nevâî’s portrayal I give examples of his poems and  comment on Nevâî's perspective on Yûsuf's story.
Baykara Meclisi’nden Yansımalar -Edebî Meclisler 3-
Reflections from Baykara's Assemblies -Literary Gatherings 3-
Yazar: Kartal, Ahmet
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Türkistan,Herât,Semerkand, Benâ’î,Molla Câmî,Gülhanî,Kuteylî,Tûnî ; Turkestan,Herât,Samarkand,Benâ’î,Molla Câmî,Gülhanî,Kuteylî,Tûnî

Zeynüddîn-i Vâsıfî tarafından Farsça olarak kaleme  alınan Bedâyi’u’l-vekâyi’, özellikle Türk kültür ve sosyal  hayatına dair ihtiva ettiği bilgiler vesilesiyle dikkat  çekmektedir. Bu çalışmada, Bedâyi’u’l-vekâyi’de yer alan ve  Türkistan coğrafyasındaki Türk kültür hayatına ışık tutup  günümüze aktaran üç bölümün tercümesine yer  verilecektir. Bunlardan birincisi, Sultan Hüseyn-i  Baykara’nın veziri Hâce Nizâmülmülk-i Hafî ile ilgilidir.  Bu bölüm, o dönemde çeşitli sebeplerle öldürülen ileri gelen  kişileri ihtiva etmesi ve Muhammed Mü’min Mîrzâ’nın  öldürülmesi üzerine yazılan mersiyeler hakkında şairler  arasında yapılan değerlendirmeyi kapsaması yönüyle,  ayrıca dikkat çekicidir. İkinci bölüm, kitabın yazarı  Vâsıfî’nin Semerkan’da bulunduğu sırada Hâce Yûsuf-ı  Melâmetî’nin daveti üzerine katıldığı bir meclisi ihtiva  etmektedir. Üçüncü bölümde ise Mevlânâ Benâ’î’nin  faziletleri ile onun Türk edebiyatının önemli  temsilcilerinden Alî Şîr Nevâ’î arasında gerçekleşen bazı  latifelere yer verilmiştir. Burada Alî Şîr Nevâ’î ile Şîralî  Müzehhib, Nâsır-ı Reng-rîz, Kadı-zâde ve Hâfız  Gıyâsüddîn arasında vuku bulan nükteler de yer  almaktadır.

Bedâyi’u’l-vekâyi, which was written in Persian by  Zeynüddîn-i Vâsıfî, draws attention especially with the  information it contains about Turkish cultural and social  life. In this study, the translation of three chapters in  Bedâyi’u’l-vekâyi, which sheds light on the Turkish  cultural life in the geography of Turkestan, will be  included. The first one is about Hâce Nizâmülmülk-i Hafî,  the vizier of Sultan Hüseyn-i Baykara. This section is also  noteworthy in that it includes the evaluation of the poets  about the merits written on the killing of Muhammad  Mü’min Mîrzâ and the leading persons who were killed at  that time for various reasons. The second part of the book  includes a council in which Vâsıfî, the author of the book,  was invited by Hâce Yûsuf-ı Melâmetî when he was in  Samarkand. In the third chapter, the virtues of Mevlana  Benâ’î and some of the jokes that took place between Alî Şîr  Nevâ’î, one of the important representatives of his Turkish  literature, are mentioned. Here, the jokes between Alî Şîr  Nevâ’î and Şîralî Müzehhib, Nâsır-ı Reng-rîz, Kadı-zâde  and Hâfız Gıyâsüddî are also included.
Tarihî Metinlerde Yuvarlak Ünlülerin Okunması Sorunu: Süheyl ü Nevbahâr’dan Örnekler
The Problem Of Reading Rounded Vowels İn Historical Texts: Examples From The Süheyl Ü Nevbahâr
Yazar: Özçelik, Sadettin
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Yuvarlak ünlülerin sorunlu okunuşlarına Süheyl ü Nevbahâr’dan örnekler ; Examples from Süheyl ü Nevbahar to the incorrect readings of the rounded vowels

Arap harfli tarihî metinlerin okunma sorunlarının bir  kısmı yuvarlak ünlüler ile ilgilidir. Örnek olarak metinde  şeklinde yazılmış olan bir biçimbirimini -anlamlı  bir kelime olarak- öli, ulı, üli şeklinde okumak mümkündür.  Ancak söz konusu biçimbiriminde yazılmış olan vav  harfinin aynı zamanda v ünsüzünü karşıladığını  unutmamak gerekiyor. Yani söz konusu biçimbirim -  anlamlı bir kelime olarak- avlı, evli şeklinde de okunabilir.  Bu durumda okuma şekillerinden hangisinin okuduğumuz  metin için doğru veya geçerli olduğu, bağlama göre  belirlenir veya anlaşılır. Böylece mümkün olan diğer iki  okuma şekilleri elenir.  İşte bu bildiride Süheyl ü Nevbahâr’da yuvarlak  ünlülerin yanlış okunmuş bazı örnekleri üzerinde  durulacak, ortaya çıkan karışıklıklar ile sorunlar bağlam ve  kelimelerin yapısı dikkate alınarak çözüme  kavuşturulacaktır. Daha sonra yapılan yeni okuma teklifleri  tanıklarla güçlendirilecektir. Böylece burada verilen  örneklerden hareketle yuvarlak ünlülerin okunuşunda  yapılan okuma yanlışları listelenerek gösterilecek ve  metinler üzerinde yapılacak çalışmalarda yuvarlak  ünlülerin doğru okunmasına bir katkı sunulmuş olacaktır.

Some of the problems of reading the Arabic-letter  historical texts are related to the rounded vowels. As an  example, a grammatical morpheme written in the form of  , it is possible to read in three ways: öli, ulı, üli and  these are meaningful. However, it should not be forgotten  that in this grammatical morpheme, the vav letter  corresponds to the v consonant. In other words, the  grammatical morpheme in question -as a meaningful  word- can also be read as avlı, evli. In this case, it is  understood or determined from context that what reading  styles are true or valid for the text we are reading. Thus,  the other two possible reading styles are eliminated.  In this study, some misreaded examples of rounded  vowels in Süheyl ü Nevbahar will be emphasized. In  addition, the problems and confusion that arise will be  solved by considering contexts and word structure. Later,  new reading proposals will be strengthened with  witnesses. Thus, from the examples given here, the reading  mistakes made in the reading of the rounded vowels will be  listed, and a contribution will be made to the correct  reading of the rounded vowels in the text studies.
Osman Şikloşî’nin Farsça-Türkçe Manzum Sözlüğü
Osman Şikloşî’s Persian-Turkish Poetic Dictionary
Yazar: Demirkazık, Hacı İbrahim
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Lugat,Manzum Sözlük,Farsça-Türkçe,Osman Şikloşî ; Dictionary,Poetic dictionary,Persian-Turkish,Osman Şikloşî

Dil öğretiminde özellikle de Arapça ve Farsça öğretiminde kolaylık sağlaması amacıyla 15. yüzyıl başlarından itibaren Anadolu sahasında manzum sözlükler yazılmaya başlanmıştır. Aruz ölçüsüyle kaleme alınan bu sözlüklerde çoğunlukla nazm ve mesnevi nazım şekli tercih edilmiştir. Başta Arapça-Türkçe, Farsça-Türkçe olmak üzere Osmanlıların kültürel ve coğrafi olarak irtibatta olduğu milletlerin dillerini barındıran Arnavutça-Türkçe Boşnakça-Türkçe, Bulgarca-Türkçe, Ermenice-Türkçe, Fransızca-Türkçe, Rumca-Türkçe sözlükler yazılmıştır.  Çalışmaya konu olan eser, Osman Şikloşî tarafından kaleme alınan Farsça-Türkçe manzum bir sözlüktür. Bu çalışmada Osman Şikloşî’nin Farsça-Türkçe manzum sözlüğü hakkında bilgi verilmiş ve sözlüğün transkripsiyonlu metni ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eserin tek nüshası bilinmektedir. Söz konusu nüsha Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 2267/2’de kayıtlıdır. İstinsah tarihi bulunmayan bu nüshaya göre 222 beyitten oluşan eserde tespit edilebildiği kadarıyla 887 Farsça kelimenin Türkçe karşılığı verilmiştir. Eser, 18 manzumeden müteşekkildir. Eserin yazım tarihi belli olmamakla birlikte büyük olasılıkla 16. yüzyılın son çeyreği ile 17. yüzyılın ilk çeyreği içindeki bir tarihte kaleme alınmıştır. Eserin yazarı Osman Şikloşî hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır.

In language teaching, especially with the aim of facilitating Arabic and Persian language teaching, the Anatolian field poetic dictionaries have been written since the beginning of the 15th century. In these dictionaries written by aruz prosody mesnevi and nazm nazım types are usually preferred. Some ethnicities’ dictionaries which were culturally and geographically tied to Ottomans such as Albanian-Turkish Bosnian-Turkish, Bulgarian-Turkish, Armenian-Turkish, French-Turkish, Greek-Turkish and especially Arabic-Turkish, Persian-Turkish were written.  The text which the subject of this article is a Persian-Turkish verse dictionary that is written by Osman Şikloşî. In this study, it has been strived to unveil the hidden aspects of Şikloşi’s dictionary and transcripted version of the original work. There is only one copy of text of the dictionary. The copy is registered in the National Library 06 Mil Yz A 2267/2. According to the copy that is not known the exact date, in the text consisting of 222 couplets has 887 Persian words are given Turkish equivalent. Text includes 18 poems. The writing date of the text is unclear but probably Şikloşî’s dictionry was written in the second half of the 16th century and the first half of the 17th century. There is no information about the author Osman Şikloşî in the sources.
Türkistanlı Bir Şair: Vâsıfî ve Türkçe Şiirleri
A Poet from Turkistan: Vâsıfî and Turkish Poems
Yazar: Eraslan, Saniye
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Vâsıfî,Bedâyi‘u’l-vekâyi‘,şiir,muamma,inşâ ; Vâsıfî,Bedâyi‘u’l-vekâyi‘,poetry,enigma,artistic prose

Tarihte kurulan tüm Türk devletlerinde âlim ve  sanatkârlar, başta sultanlar olmak üzere diğer devlet erkânı  tarafından himaye edilerek desteklenmişlerdir. Türk  devletlerinde gelenek hâline gelen bu durum, birçok âlim ve  sanatçının yetişmesine, bazı şehirlerin kültür ve medeniyet  merkezi hâline dönüşmesine vesile olmuştur. Özellikle 15.  yüzyılın ikinci yarısından sonra Timurlu devleti sultanı  Hüseyn-i Baykara ile onun yakın dostu ve veziri Alî Şîr  Nevâyî öncülüğünde kurulan meclisler; Herat’ın ilmî, edebî  ve kültürel bir muhit olarak ön plana çıkmasında etkili  olmuştur. Genç yaşta Alî Şîr Nevâyî ile tanışarak onun  meclislerine katılma başarısını gösteren önemli şair ve  nâsirlerden biri de Heratlı Vâsıfî’dir. Vâsıfî, özellikle  muamma yazma ve çözmedeki becerisiyle, başta Nevâyî  olmak üzere pek çok önemli devlet erkânının takdirini  kazanmış, oluşturulan meclislerin aranan kişisi olmuştur.  Katılma şansı elde ettiği meclislerde hem görüp şahit  olduklarını hem de başkalarından dinlediklerini günümüze  çeşitli hikâyelerle aktarmıştır. Bu makalede Vâsıfî’nin  hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilip Farsçanın  edebî dil olarak kullanıldığı bir dönemde Fars diliyle yazdığı  Bedâyi‘u’l-vekâyi‘ adlı eserinde geçen Türkçe iki şiiri  tanıtılmıştır.

In all the Turkish states established in history, scholars  and craftsmen were supported by other statesmen,  especially sultans. This situation, which has become a  tradition in Turkish states, has caused many scholars and  artists to grow and some cities have become centers of  culture and civilization. Especially after the second half of  the 15th century, the assemblies established under the  leadership of Timurian sultan Hüseyn-i Baykara and his  close friend and vizier Alî Şîr Nevâyî were effective in  bringing Herat as a scientific, literary and cultural  neighborhood. One of the important poets and prose  writers who succeeded in meeting Alî Şîr Nevâyî at a  young age and participating in his assemblies was Vâsıfî,  from Herat. Vâsıfî gained the appreciation of many  important state men, especially Nevâyî with his skill in  writing and solving enigma, and became the wanted  person of the assemblies. In the assemblies he had the  chance to participate in, he shared with him various stories  that he has seen and witnessed and listened to from others.  In this article, information about Vâsıfî's life, art and  works will be given and two Turkish poems which are  included in the book named Bedâyi‘u’l-vekâyi‘ written in  Persian at a time when Persian is used as literary language  was introduced.
Hoca-zâde Muhammed Râsim Hikmet Tarafından Kaleme Alınan Kıyâfetnâme Üzerine Bir Değerlendirme
An Evaluation On Kiyâfetnâme Written By Hoca-zâde Muhammed Râsim Hikmet
Yazar: Özmen, Abdulsamet
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: An Evaluation On Kiyâfetnâme Written By Hoca-zâde Muhammed Râsim Hikmet ; Kıyâfetnâme,klasik Türk edebiyatı,Hoca-zâde Muhammed Râsim Hikmet

Klasik Türk edebiyatında kıyâfetnâme pek çok müellif  tarafından kaleme alınan bir edebî türdür. Bu edebî türler -  genel olarak- insanların fizikî özelliklerinden yola çıkarak  onların kişilikleri hakkında değerlendirme yapmak için  kaleme alınırlar. Kıyâfetnâmeler muhteva olarak genellikle  insanın ağız, kaş, göz, burun, çene, saç ve yanak gibi  görünen uzuvlarını konu ederler.  Kıyâfetnâme türü ile alakalı Türk edebiyatında pek çok  eser kaleme alınmıştır. Bu eserlerin bazıları müstakil olarak,  bazıları da müelliflerin başka eserleri içinde bir bölüm  hâlinde kaleme alınmıştır. Çalışmamızın kapsamı müstakil  olmayan kıyâfetnâme türlerinden biri olan ve İstanbul  Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Türkçe Yazmalar  Bölümü T 06739 numarasıyla kayıtlı Hâb-nâme-i Râsim  Hikmet adlı eserin kıyâfetnâme bölümüdür. Müellif bu  eserinde yirmi iki ayrı tipi -resimlerini de göstererek- tarif  etmiş ve bu tipteki insanların kişilik özelliklerinden  bahsetmiştir. Çalışmamızda yirmi iki ayrı tipten  şekilden   oluşan bu kıyâfetnâme türünde geçen tiplerin fizikî  özellikleri ile kişilikleri arasında kurulan bağlar  incelenecektir.

In classical Turkish literature, the latter is a literary  genre written by many authors. These literary genresgenerally-  are written to evaluate people's physical  characteristics based on their physical characteristics. In  terms of content, they usually refer to the limbs of the  human body, which appear to be mouth, eyebrows, eyes,  nose, chin, hair and cheeks.  Many works have been written in Turkish literature  related to the type of clothing. Some of these works are  written as a separate section and some of them are written  as a section in other works of the authors. The scope of our  study is the Kââfetnâme section of Hâb-nâme-i Râsim  Hikmet, one of the non-independent types of clothing,  registered under the Turkish Manuscripts Department  T06739 of the Istanbul University Rare Books Library. In  this work, the author described twenty-two different types,  showing his paintings, and mentioned the personality  traits of people of this type. In this study, the ties  established between the physical characteristics and the  personalities of the twenty-two different types  forms  of  this type of doomsafe will be examined.
Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesindeki 13450 Numaralı Mecmuanın İncelenmesi ve MESTAP’a Göre Tasnifi
Analysis and Classification of the Poetry Mecmua Numbered 13450 in Koyunoglu Museum Library according to MESTAP
Yazar: Kavaklıyazı, Ahmet
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Klasik Türk edebiyatı,şiir,mecmua,MESTAP ; Classical Turkish literature,poetry,poetry mecmua,MESTAP

Şiir mecmuları, kendine özgü biçim ve içerikleri ile Türk  kültür ve tarihinin önemli birer hazinesi, klasik  edebiyatımızın ise dikkate değer birer kaynağı  konumundadır. Mecmuaların araştırılması ve incelenmesi,  yeni veriler elde edilmesinin yanı sıra mevcut literatürü  gözden geçirerek eksik noktaları tamamlamaya da imkân  sağlamaktadır. Mecmualar üzerinde yapılan akademik  çalışmalar kısa adı MESTAP olan “Mecmuaların  Sistematik Tasnifi Projesi”yle yeni bir görünüme  kavuşmuştur. Bir şiir mecmuasının incelenmesi ve muhteva  tablosunun hazırlanması şeklinde yapılan bu çalışmayla  anılan projeye katkı sağlanması hedeflenmektedir. Bu  amaçla Konya’daki Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesinde  13450 numarada kayıtlı bulunan şiir mecmuasının önce  tanıtımı ve muhteva incelemesi yapılmış, daha sonra  MESTAP’a göre muhteva tasnifine yer verilmiştir.  Mecmuanın tanıtımı kısmında nüsha tavsifi ile imla ve  derlenme özellikleri belirtilmiştir. İnceleme kısmında ise şair  ve şiir sayıları, nazım şekilleri ve türleri, vezinler ile  nazîreler bakımından mecmua ele alınmıştır. Söz konusu  mecmua, derleyicisinin ve derlenme tarihinin belli olması,  şair çeşitliliği bakımından hayli zengin olması ve çoğunlukla 15. yüzyılda yaşamış şairlerin şiirlerine yer  vermesi bakımından incelenmeye değer bir mecmuadır.

Poetry mecmua are an important treasure of Turkish  culture and history with their specific forms and contents  and they are remarkable sources of classical literature.  Research and review of poetry journals provides to  complete the missing points reviewing the existing  literature in addition to get new data. Academic studies on  poetry mecmuas have had a new view with the project  called “MESTAP”. It is aimed to contribute to the  mentioned project with this study examining a poetry  mecmua and preparing its table of contents. For this  purpose, firstly the poem journal, which is registered in the  library of Koyunoğlu Museum in Konya, numbered  13450, was introduced and examined its content. Then the  classification of content was given according to MESTAP.  In the descripton part of the mecmua, the copy  characterization, spelling and compilation properties are  indicated. In the review part, the poetry mecmua is  discussed in terms of the number of poets and poems,  genres of poems and verses of them, rhythms and nazires.  This poetry mecmua is worth to examine in terms of the  fact that the compiler and compilation date are known, also  have a very large variety of poets who lived in 15th century.
el-Mütenebbî ve Nef‘î’nin Fahriyelerinde “Ben”in Tezâhürü
The Case of Self in the Fahries of Al-Motenabbi and Nef’i
Yazar: Subaşı, Derya Adalar
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 26 No. 26, 0
Anahtar kelimeler: Nef’î, divan şiiri, el-Mütenebbî, Arap şiiri, fahriye ; Nef’i, Dıvan poetry, al-Mutanabbi, Arab Poetry, self-praising qasides

Abbasiler dönemi Arap edebiyatının hicri 4. Yüzyılda yaşamış şairlerinden el-Mütenebbî  d.303/915-öl.354/965  ve 17. Yüzyıl divan edebiyatının önemli şairlerinden Nef’î  d.?/öl. 1044/1635  yaşadıkları dönemin edebî çevrelerinde gerek farklı kişilikleri, gerek fahriyeleri ve şiirsel üsluplarıyla dikkat çeken iki şairdir. el-Mütenebbî, Abbasiler dönemi Arap edebiyatının önde gelen temsilcilerinden biri olup genellikle medih ve fahriye türü şiirleriyle ün kazanmıştır. Nef’î de 17. Yüzyıl Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden olup medih, fahriye ve hiciv türü şiirleriyle tanınmaktadır. Nef’î, açık sözlüğü, gururu, sert tabiatı, kendine güveni ve kendini herkesten üstün görmesi bakımından el-Mütenebbî ile benzerlik taşımaktadır. Bu benzerliğin varlığı, çeşitli kaynaklarda ve Nef’î hakkında yapılan akademik çalışmalarda dile getirilmektedir. Ancak bu çalışmalarda söz konusu benzerliğin mahiyetinin ne olduğuna dair örneklerle desteklenmiş her hangi bir bilgi verilmemektedir. Bu bağlamda bir inceleme yapmak amacıyla çalışmada her iki şairin fahriye türü kasidelerinden seçilen benzer anlamlı bazı beyitler incelenecektir. Bu kasideler arasındaki benzerlik ilişkisi Mütenebbî’nin Arapça divanı ve Nef’î’nin Türkçe divanının taranması neticesinde ortaya koyulmaya çalışılacaktır.

al-Mutanabbi  born 303/915-death 354/965 , one of the well-known poets of Arab literature of the Abbasid period who lived in 4th century and Nef'î  born?-death 1044/1635 , one of the important poets of 17th century Divan literatüre are two poets that attract attention in the literary circles of the period they lived, with their different personalities, honorary and poetic styles. Mutanabbi is one of the leading representetives of Abbasid period of Arab literature, became famous for his praising and self-praising poems. Nef’i is also one of the leading poets of Turkish literature, known for his poems in praising, self-praising and satirical genies of poetry. Nef’i is similar to al-Mutanabbi in terms of both clear vocabulary and pride, harsh nature, self-confidence, and seeing himself superior to everyone else. The existence of this similarity is stated in some sources and it is also mentioned in academic studies about Nef’i. However, these studies do not provide any information about the nature of the similarity in question. In this context, the honorary odes of both poets will be examined in this study in order to make a research. The similarity relationship between these odes will be tried to be revealed through couplets with similar meaning selected as a result of scanning the Arabic divan of al-Mutanabbi and the Turkish divan of Nef’i.