SOSYAL BİLGİLER DERSİNDE GÖÇ KONUSUNUN İŞLENİŞİNDE HALK TÜRKÜLERİNİN KULLANILMASI (ÖRNEK BİR ÇALIŞMA)
SOSYAL BİLGİLER DERSİNDE GÖÇ KONUSUNUN İŞLENİŞİNDE HALK TÜRKÜLERİNİN KULLANILMASI (ÖRNEK BİR ÇALIŞMA)
Yazar: Gülüm, Kamile; Ulusoy, Kadir
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 26, 2014
Anahtar kelimeler: Halk Türküleri, Coğrafya, Kültürel Değerler, Göç, Sosyal Bilgiler Öğretimi,Tarih

Bu çalışma halk türkülerinden faydalanarak sosyal bilgiler dersinde göç konusunun işlenmesine bir örnek teşkil etmektedir. Çalışmanın amacı çevresel koşulların toplumun kültürünü doğrudan etkilediği gerçeğinden hareketle halk türkülerinde geçen sözlerin beşeri olay ve faaliyetlerle ilişkisini ortaya koymak ve aynı zamanda dersin işlenişi sırasında öğrencilerin derse katılımlarını sağlamaktır. Çalışma, Adıyaman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümünde okuyan 80 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Nitel olarak yapılan bu araştırma için gerekli olan veriler daha çok gözlem ve test sonuçlarının yorumlanmasına dayanmaktadır. Çalışma bir deney grubu ve bir de kontrol grubu olmak üzere iki ayrı grup üzerinde yapılmıştır. Deney grubuna halk türküleri içinde göç konusunun işlenebilmesine uygun olduğu düşünülen “Gine Kısmet Çekti Gurbet Ellere’,’Yokluk Beni Mecbur Etti’,’A İstanbul Sen Bir Han mısın’,’Ağlama gözlerim Mevlam Kerimdir’’ Yârim İstanbul’u Mesken mi Tuttun’ isimli beş örnek türkü seçilerek bilgisayar ekranında yansıtılmış ve öğrencilerin, soru sorma, yorumlama tahminde bulunma uygulama, kendine ait çıkarımlarda bulunma ve değerlendirme aşamaları adım adım izlenerek konu işlenmiştir. Kontrol grubunda ise aynı konu düz anlatım yöntemiyle işlenmiştir. Çalışmanın sonucunda yapılan değerlendirmede deney grubundaki öğrencilerin türkü sözlerinden hareketle göçlerin neden ve sonuçları hakkında kültürel, sosyal, coğrafi ve ekonomik özellikleri daha iyi anladıkları ve açıkladıkları görülmüş; kontrol grubunda ise kültürel ve sosyal özellikleri tam olarak anlayamadıkları ve açıklayamadıkları görülmüştür. Ayrıca türküler kullanılarak yapılan uygulamaya öğrencilerin diğer gruba göre derse daha fazla katıldıkları görülmüştür. Sonuçta, bu tür çalışmaların sosyal bilgiler derslerindeki diğer konular için de yapılabileceği ve öğrenmeye olumlu katkısı olacağı düşünülmektedir.

Bu çalışma halk türkülerinden faydalanarak sosyal bilgiler dersinde göç konusunun işlenmesine bir örnek teşkil etmektedir. Çalışmanın amacı çevresel koşulların toplumun kültürünü doğrudan etkilediği gerçeğinden hareketle halk türkülerinde geçen sözlerin beşeri olay ve faaliyetlerle ilişkisini ortaya koymak ve aynı zamanda dersin işlenişi sırasında öğrencilerin derse katılımlarını sağlamaktır. Çalışma, Adıyaman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümünde okuyan 80 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Nitel olarak yapılan bu araştırma için gerekli olan veriler daha çok gözlem ve test sonuçlarının yorumlanmasına dayanmaktadır. Çalışma bir deney grubu ve bir de kontrol grubu olmak üzere iki ayrı grup üzerinde yapılmıştır. Deney grubuna halk türküleri içinde göç konusunun işlenebilmesine uygun olduğu düşünülen “Gine Kısmet Çekti Gurbet Ellere’,’Yokluk Beni Mecbur Etti’,’A İstanbul Sen Bir Han mısın’,’Ağlama gözlerim Mevlam Kerimdir’’ Yârim İstanbul’u Mesken mi Tuttun’ isimli beş örnek türkü seçilerek bilgisayar ekranında yansıtılmış ve öğrencilerin, soru sorma, yorumlama tahminde bulunma uygulama, kendine ait çıkarımlarda bulunma ve değerlendirme aşamaları adım adım izlenerek konu işlenmiştir. Kontrol grubunda ise aynı konu düz anlatım yöntemiyle işlenmiştir. Çalışmanın sonucunda yapılan değerlendirmede deney grubundaki öğrencilerin türkü sözlerinden hareketle göçlerin neden ve sonuçları hakkında kültürel, sosyal, coğrafi ve ekonomik özellikleri daha iyi anladıkları ve açıkladıkları görülmüş; kontrol grubunda ise kültürel ve sosyal özellikleri tam olarak anlayamadıkları ve açıklayamadıkları görülmüştür. Ayrıca türküler kullanılarak yapılan uygulamaya öğrencilerin diğer gruba göre derse daha fazla katıldıkları görülmüştür. Sonuçta, bu tür çalışmaların sosyal bilgiler derslerindeki diğer konular için de yapılabileceği ve öğrenmeye olumlu katkısı olacağı düşünülmektedir.