OECD ÜLKELERİNDE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI’NA (KOAH) BAĞLI ÖLÜMLERLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ
DETERMINATION OF FACTORS ASSOCIATED WITH DEATHS DUE TO CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE (COPD) IN OECD COUNTRIES
Yazar: Arslan Çilhoroz, İlknur; Mansur, Fatma
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 26 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Chronic Obstructive Pulmonary-Disease (COPD),OECD Countries,Socioeconomic Determinants ; Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH),OECD Ülkeleri,Sosyoekonomik Belirleyiciler

Bu çalışmanın amacı Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) ülkelerinde Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’na (KOAH) bağlı ölümleri etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. OECD ve Dünya Bankası veri tabanları yoluyla veri toplama işlemi yapılmıştır. Veriler 2010-2016 yıllarını kapsamaktadır. Araştırma kapsamında sigara içme, alkol kullanımı, kent nüfusu, gelir, CO kaynaklı hava kirliliği ve SO2 kaynaklı hava kirliği bağımsız değişken, KOAH’a bağlı ölümler ise bağımlı değişken olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında ulaşılan veriler çok değişkenli bir analiz türü olan En Küçük Kareler (EKK) regresyon analizine tabi tutulmuştur. Analiz için EViews pro19 ve SPSS programları kullanılmıştır. Ayrıca, Hausman testi yapılarak değişkenlerin sabit etki (fixed effect) ya da rastgele etki (random effect) modeline göre analizi gerçekleştirilmiştir.SO2 kaynaklı hava kirliliği, sigara içme, alkollü içecek tüketimi ve obezite arttıkça KOAH’a bağlı ölümler de artış göstermektedir. Gelir, karbon monoksit kaynaklı hava kirliliği ve nüfusun KOAH’a bağlı ölümlerde etkisinin olmadığı görülmüştür. KOAH kronik bir hastalık olması sebebiyle hastalığın semptomlarını azaltılması yaşam tarzının değişmesiyle mümkün olabilecektir. Sağlık politika yapıcıları ve hükümetler toplumun bu risk faktörlerine maruziyetini azaltmak için kampanyaları ve politikaları koordine etmelidir.

The aim of this study is to determine the factors affecting deaths due to Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) in Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) countries. Data collection was carried out through OECD and World Bank databases. The data covers the years 2010-2016. Within the scope of the research, smoking, alcohol use, urban population, income, air pollution caused by CO, and air pollution caused by SO2 were selected as independent variables, and deaths due to COPD were selected as dependent variables. The data obtained within the scope of the study were subjected to Least Squares (Least Squares) regression analysis, which is a multivariate analysis type. EViews pro19 and SPSS programs were used for analysis. In addition, the Hausman test was used to analyze the variables according to the fixed effect or random effect model. As SO2-induced air pollution, smoking, alcohol use, and obesity increase, COPD-related deaths also increase. Income, air pollution from carbon monoxide, and the population did not appear to have an impact on deaths from COPD. Since COPD is a chronic disease, reducing the symptoms of the disease will be possible by changing the lifestyle. Health policy makers and governments should coordinate campaigns and policies to reduce public exposure to these risk factors. policy makers and governments should coordinate campaigns and policies to reduce public exposure to these risk factors