Uluslararası Ceza Hukukunda Soykırım Suçu ve Soykırım Suçuna Teşebbüs
The Crime of Genocide and Attempted Genocide in International Criminal Law
Yazar: Yılmaz, Zahit; Çevik, Beyza Nur
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; International and Comparative Law (Other) ; Uluslararası ve Karşılaştırmalı Hukuk (Diğer) ; International Criminal Law,Genocide,Attempted Genocide,International Criminal Court ; Uluslararası Ceza Hukuku,Soykırım Suçu,Soykırım Suçuna Teşebbüs,Uluslararası Ceza Mahkemesi

Uluslararası ceza hukuku, bireylerin işledikleri ciddi suçlardan dolayı uluslararası toplum nezdinde sorumlu tutulmalarını amaçlayan bir hukuk dalı olarak gelişmiştir. Bu bağlamda, soykırım suçu, insanlık tarihinin en ağır suçlarından biri olarak, uluslararası ceza hukukunda ayrıcalıklı bir yere sahiptir. 1948 tarihli Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi ile tanımlanan soykırım, belirli bir ulusal, etnik, ırksal veya dini grubun tamamen veya kısmen yok edilmesi amacıyla gerçekleştirilen fiilleri kapsar. Ancak, her zaman soykırımın tamamlanması söz konusu olmayabilir. Bazen failin icrasına yönelik eylemler soykırım kastı taşımasına rağmen çeşitli nedenlerle tamamlanamaz. Bu durum, uluslararası ceza hukukunda “soykırım suçuna teşebbüs” kavramının gündeme gelmesine yol açmaktadır. Teşebbüs, suçun icrasına doğrudan ve ciddi bir şekilde başlanmış olmasına rağmen tamamlanamaması halini ifade eder. Uluslararası ceza hukukunda teşebbüsün özel bir önemi bulunmakta olup bu kurum, bireylerin tamamlanmamış suçlardan da sorumlu tutulabilmesini mümkün kılmaktadır. Soykırım suçuna teşebbüs mümkün olmakla beraber bu konu hakkında herhangi bir içtihat mevcut değildir. Bu anlamda her ne kadar kendisine öğretide de yeterince yer bulmuş olmasa da konunun önemine binaen, bu suça teşebbüsün de irdelenmesi gerekir. Soykırım suçuna teşebbüs açısından, her bir seçimlik hareket ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Değerlendirme yapılırken fiil haricinde ayrıca bir sonuç aranıp aranmadığı tespit edilmelidir. Tespit yapılırken soykırım suçunun yapısı dikkate alınmalı ve değerlendirme, bütün ihtimaller dikkate alınarak ceza hukukunda geçerli olan ilkeler dikkate alınarak yapılmalıdır.

International criminal law has developed as a branch of law aimed at holding individuals accountable before the international community for serious crimes they commit. In this context, the crime of genocide, as one of the most heinous crimes in human history, holds a special place in international criminal law. Genocide, as defined by the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, encompasses acts committed with the intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnic, racial, or religious group.However, the completion of genocide is not always a prerequisite. Sometimes, despite the perpetrator's actions being carried out with the intent of committing genocide, the crime may not be completed for various reasons. This situation gives rise to the concept of “attempted genocide” in international criminal law. Attempt refers to a situation where the commission of a crime has been commenced directly and seriously but has not been completed. Attempt has particular significance in international criminal law, as this institution makes it possible for individuals to be held responsible for uncompleted crimes. Although it is possible to attempt genocide, there is no case law on this subject. In this sense, although it has not been sufficiently addressed in doctrine, the attempt to commit this crime must be examined in view of the importance of the subject.In terms of attempting genocide, each alternative act must be assessed separately. When making the assessment, it must be determined whether a result other than the act itself is sought. When making this determination, the structure of the crime of genocide must be taken into account, and the assessment must be made in accordance with the principles applicable in criminal law, taking all possibilities into consideration.