hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Özel Yetenekli Ergenlerde Psikolojik İyi Oluş ile Algılanan Sosyal Yetkinlik Arasındaki İlişki
The Relationship between Psychological Well-Being and Perceived Social Competence in Gifted Adolescents
Yazar: Gönültaş, Osman; Karataş, Zeynep
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Gifted adolescents,psychological well-being,social competence ; Özel yetenekli ergenler,psikolojik iyi oluş,sosyal yetkinlik

Bu araştırmanın amacı özel yetenekli ergenlerde psikolojik iyi oluş ile algılanan sosyal yetkinlik ve cinsiyet arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerini içeren karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bilim ve Sanat Merkezleri’ne devam eden 547 lise öğrencisi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Algılanan Sosyal Yetkinlik Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Cinsiyet değişkeni, dummy değişkene dönüştürülerek regresyon analizine dahil edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, psikolojik iyi oluş ile algılanan sosyal yetkinlik arasında pozitif yönde ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca algılanan sosyal yetkinliğin, özel yetenekli ergenlerin psikolojik iyi oluşlarını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Benzer şekilde nitel bulgular da sosyal yetkinliğin psikolojik iyi oluşa katkısı olduğunu göstermiştir.

The purpose of the current study is to investigate the relationship between psychological well-being and perceived social competence and gender in gifted adolescents. The study employed the mixed design including qualitative and quantitative research methods. The study group of the study is comprised of 547 high school students attending Science and Arts Centres. As the data collection tools, the Psychological Well-Being Scale and Perceived Social Competence Scale and a semi-structured interview form were used. In the analysis of the quantitative data, Pearson Product-Moment Correlation Coefficient and Multiple Linear Regression Analysis were used. The gender variable was included in the regression analysis by being converted into dummy variable. In the analysis of the qualitative data, content analysis was used. According to the results of the analyses, there is a positive correlation between psychological well-being and perceived social competence. Moreover, perceived social competence was found to significantly predict psychological well-being of gifted adolescents. Similarly, the qualitative findings also showed that perceived social competence has some contribution to psychological well-being.
Osmanlı Maliye Sisteminde Hınzır Vergisi
Swine Tax in the Ottoman Public Finance System
Yazar: Yeşilyurt, Şahin
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Ottoman public finance system,swine,swine tax ; Osmanlı maliye sistemi,hınzır,hınzır vergisi

Bu çalışma Osmanlı maliyesinde uygulanmış olan hınzır vergisinin tahsil edilmesinin dayanakları ve verginin uygulanması esnasında tecrübe edilen olayları arşiv belgeleri vasıtasıyla incelemektedir. Hınzırın beslenmesi, ticaretinin yapılması ve tüketilmesi Müslümanlara yasak olmasına karşın, Osmanlı idaresi altında gayrimüslimlerin de yaşamasından ötürü gayrimüslimler tarafından beslenen ve ticareti yapılan hınzırlar üzerinden vergi alınmıştır. Ayrıca literatürde yaygın olarak bilinen hınzır vergisine ilaveten, Osmanlı maliye sisteminde hınzır üzerinden örneğin resm-i bojik gibi farklı vergiler de alınmıştır. Osmanlı tarihi açısından hınzır vergisi, genel itibariyle sembolik bir anlam taşımıştır. Ancak 19. yüzyılın sonlarına doğru, Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu zorlu iktisadi koşullardan ötürü hınzır vergisi, bütçe açığını kısmen de olsa kapatmak maksadıyla bir gelir kaynağı olarak görülmüştür.

This study examines the basis of the collection of the swine tax, which was applied in the Ottoman public finance system, and the events experienced during the implementation of the tax through archives. Although it was forbidden for Muslims to feed, trade, and consume the swine, due to the fact that non-Muslims lived under Ottoman rule, a tax was levied on the swine fed and traded by non-Muslims. In addition to the swine tax, which is widely known in the literature, different taxes, such as resm-i bojik, were also imposed over the swine in the Ottoman public finance system. In terms of Ottoman history, the swine tax had a symbolic meaning in general. However, towards the end of the 19th century, due to the difficult economic conditions the Ottoman State faced, the swine tax was seen as a source of income in order to partially close the budget deficit.
Müneccimbaşı Mehmet Çelebi’nin “Usul-i Ahkâm-ı Sâl-i Alem” Adlı Eseri Hakkında Bir Değerlendirme
An Evaluation on "Usul-i Ahkâm-ı Sâl-i Alem", a Work by Müneccimbaşı Mehmet Çelebi
Yazar: Kars, Rümeysa; Çelen, Selma
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Manuscript,chief astrologer,author,astronomy,astrology ; Yazma eser,müneccimbaşı,müellif,astronomi,astroloji

Herhangi bir basma âletiyle basılmamış, özel mürekkep ve kalemle çoğu defa özel olarak işlenmiş kâğıtlara yazılarak meydana getirilen, ilmî, fennî ve edebî eserlere yazma eser adı verilmektedir. Bu türden eserlerin en nadide örneklerinin Osmanlılar devrinde ortaya konduğu tespit edilebilmektedir. Nitekim arşiv ve kütüphânelerde basma kitapların yanı sıra el yazması eserlerin de saklanıp, tasnif edildiği, îtinâ ile korunduğu bölümler bulunmaktadır. Bu çalışmanın konusunu Müneccimbaşı Mehmed Çelebi’nin yazmış olduğu Usūl-i Ahkām-ı Sāl-i Ālem adlı Milli Kütüphane’de 06 Mil Yz A 890/1 arşiv numarasıyla yer alan bir yazma eseri oluşturmaktadır. Eserin ilgili nüshasının tanıtılması ve içeriğinin değerlendirilmesi bu suretle gerçekleştirilecektir. Nitekim eser, bir astronomi ve astroloji bilimi kitabıdır. Bu eser, Osmanlı Devleti’nde ahkām takvimi hazırlarken nasıl bir usūl izlenmesi gerektiğini konu edinmektedir. Ayrıca gökyüzündeki gezegen ve yıldızların bulundukları konumların toplumdaki kişi ve olaylara nasıl etki ettiğini de müellif, ayrıntılı bir şekilde ele almaktadır.Bu suretle astronomi ve astrolojinin Osmanlılar devrinde müneccimbaşılık kurumu adı altında yürütmüş olduğu faaliyetlere ilişkin değerlendirme de çalışma kapsamında ele alınacaktır.

Scientific, scientific and literary works, which are not printed by any printing tool, and which are created by writing on specially processed paper, often with special ink and pen, are called manuscripts. It can be determined that the rarest examples of such Works were produced during the Ottoman period. As a matter of fact, there are sections in the archive and libraries where manuscripts as well as printed books are kept, classified and protected with care. The subject of this study is a manuscript with the archive number 06 Mil Yz A 890/1 of the National Library named Usūl-i Ahkām-ı Sāl-i Ālem, written by Chief Magistrate Mehmed Çelebi. In this way, the presentation of there levant copy of the work and the evaluation of its content will be carried out. Indeed, the work is an astronomy and astrology science book. This work deals with the method to be followed while preparing the judicial calendar in the Ottoman Empire. In addition, the author also discusses in detail how the positions of the planets and stars in the sky affect the people and events in the society. In this way, the evaluation of the activities carried out by astronomy and astrology under the name of the chief astrologer in the Ottoman period will also be discussed within the scope of the study.
60-72 Aylık Çocukların Benlik Algısı ve Sosyal Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Investigation of the Relationship between Self-Perception and Social Problem Solving Skills of 60-72 Month-old Children
Yazar: Alptekin, Ayşe; Sarıkaya, Ayşegül; Köroğlu, Alper Yusuf
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Benlik algısı,sosyal problem çözme becerisi,okul öncesi eğitim ; Self-perception,social problem-solving skills,preschool education

60-72 aylık çocukların benlik algıları incelenerek, sosyal problem çözme becerisine etkisinin belirlenmesi amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modelinde tasarlanmış olan bu çalışmada Konya ili Selçuklu ilçesinde anaokuluna devam eden yaş ortalamaları 66.7 ay olan 43 kız, 74 erkek toplam 117 çocuk çalışma grubuna dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında “Demoulin Benlik Algısı Ölçeği” ve “Sosyal Problem Çözme Becerileri Ölçeği” kullanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde katılımcılardan 20’sinin düşük (%17.1), 61’inin orta (%52.1), 36’sının yüksek (%30.8) benlik öz saygısına sahip olduğu; 28’inin düşük (%23.9), 68’inin orta (%58.1), 21’inin ise yüksek (%17.9) benlik öz yeterliliğine sahip olduğu görülmektedir. Çocukların sahip oldukları öz saygıları ile sosyal problem çözme becerileri arasındaki fark incelendiğinde, yüksek benlik saygısına sahip çocukların düşük benlik saygısına sahip çocuklardan sosyal problem çözme becerileri puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak farklı benlik öz yeterliliklerine sahip çocukların sosyal problem çözme beceri puanlarında herhangi bir anlamlı farka rastlanmamıştır. Ayrıca katılımcıların sosyal problem çözme beceri puanlarının cinsiyete göre de farklılaşmadığı görülmüştür.

This study was designed in the general screening model, which is one of the quantitative research methods, in order to examine the self-perceptions of 60-72 month-old children and to determine its effect on social problem solving skills. A total of 117 children, 43 girls and 74 boys, with an average age of 66.7 months, attending kindergarten in Selçuklu district of Konya were included in the study group. “Demoulin Self-Perception Scale” and “Social Problem Solving Skills Scale” were used to collect data. When the results are examined, it is seen that 20 (17.1%) of the participants have low self-esteem, 61 (52.1%) middle, 36 (30.8%) high self-esteem. In addition, 28 (23.9%) of the participants had low self-efficacy, 68 (58.1%) had middle self-efficacy, and 21 (17.9%) had high self-efficacy. When the difference between children's self-esteem and their social problem-solving skills was examined, it was concluded that children with high self-esteem had significantly higher social problem-solving skills scores than children with low self-esteem. However, no significant difference was found in the social problem solving skill scores of children with different self-efficacy. In addition, it was observed that the social problem solving skill scores of the participants did not differ according to gender.
Kripto Para Kullanma Niyeti Belirleyicilerinin UTAUT Modeli Çerçevesinde İncelenmesi
Examining the Determinants of Intention to Use Cryptocurrency in the Framework of the UTAUT Model
Yazar: Yeniçeri, Tülay; Böcek, Alper
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Consumer Behaviour ; Tüketici Davranışı ; Intention to use,cryptocurrency,blockchain technology,UTAUT,unified theory of acceptance and use of technology ; Kullanım niyeti,kripto para,blokzincir teknolojisi,UTAUT,teknolojinin kabul ve kullanımı birleştirilmiş teorisi

Bu çalışmada, blokzincir teknolojisine dayanan kripto paraların kullanım niyetini etkileyen faktörlerin, Teknolojinin Kabul ve Kullanımı Birleştirilmiş Teorisi çerçevesinde incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma verileri anket aracılığı ile toplanmıştır. Bandırma ilçesinde görev yapan bankacılar çalışmanın ana kütlesini oluşturmaktadır. Evren büyüklüğü 230 kişi, örneklem büyüklüğü 145 kişidir. Veri analizinde SPSS Versiyon-21 yazılımı kullanılmıştır. Çoklu korelasyon analizi, kripto para kullanma niyetiyle negatif ve anlamsız ilişkiye sahip faktörü algılanan risk şeklinde, pozitif ve anlamlı ilişkiye sahip faktörleri ise performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki ve kolaylaştırıcı koşullar şeklinde tespit etmiştir. Performans beklentisi ve çaba beklentisi faktörlerinin, kripto para kullanma niyetini pozitif ve anlamlı biçimde etkilediği yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda tespit edilmiştir.

The purpose of this study is to analyze the factors affecting the intention to use cryptocurrencies based on blockchain technology, within the framework of the Unified Theory of Technology Acceptance and Use. The study data were collected through a questionnaire. Bankers working in Bandırma constitute the main body of the study. The population size is 230 people and the sample size is 145 people. SPSS Version-21 software was used for data analysis. The multiple correlation analysis showed that the factor with a negative and insignificant relationship with the intention to use cryptocurrency was perceived risk, and the factors with a positive and significant relationship were performance expectancy, effort expectancy, social influence, and facilitating conditions. As a result of the multiple regression analysis, it was determined that the performance expectancy and effort expectancy factors positively and significantly affect the intention to use cryptocurrencies.
Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi
The Effect of Organization-Based Self-Esteem in Public Workers on Psychological Ownership
Yazar: Çelik, Mazlum; Ay, Gamze; Özkeçeci, Kübra
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Organisational Behaviour ; Örgütsel Davranış ; Örgüt temelli öz saygı,psikolojik sahiplenme,sosyal kimlik kuramı,motivasyon ; Organization-based self-esteem,psychological ownership,social identity theory,motivation

Çalışanların örgütsel açıdan değerli ve anlamlı olduklarını düşünmeleri örgüt temelli öz saygılarının olduğunu göstermektedir. Bu sayede işyerine karşı aidiyet duygusu gelişebilir ve çalışanlarda psikolojik olarak sahiplik hissi ortaya çıkabilir. Bireyler kendileri için önemli olan farklı nitelikteki belirli öğelere yasal veya psikolojik olarak sahip olmaya çalışmaktadır. Sahiplik, öz saygıyı artırmanın bir yolu olarak görülmektedir. Bu çalışmada, örgüt temelli öz saygının psikolojik sahiplenme üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın yapılabilmesi için nicel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın evreni belediye çalışanlarından oluşmaktadır. Basit tesadüfi örnekleme tekniğine göre belirlenen 278 çalışandan veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Pierce (1989) tarafından geliştirilen örgüt temelli öz saygı ölçeği ve Van Dyne ve Pierce (2004) tarafından geliştirilen psikolojik sahiplenme ölçeği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularından elde edilen veriler örgüt temelli öz saygının psikolojik sahiplenme üzerinde pozitif ve anlamlı yönde etkisinin olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucu literatürdeki bulguları destekler niteliktedir.

The fact that employees think of themselves as organizationally valuable and meaningful shows that they have organizational-based self-esteem. In this way, a sense of belonging to the workplace can develop and employees can reveal a sense of psychological ownership. Individuals try to legally or psychologically acquire certain items of a different nature that are important to them. Ownership is seen as a way to increase self-esteem. In this study, it is aimed to investigate the effect of organization-based self-esteem on psychological ownership. Quantitative research method was preferred in order to carry out the research. The universe of the research consists of municipal employees. Data were collected from 278 employees determined according to the simple random sampling technique. Organization-based self-esteem scale developed by Pierce (1989) and psychological ownership scale developed by Van Dyne and Pierce (2004) were used as data collection tools. The relationships between the variables were analyzed with the structural equation model. The data obtained from the research findings show that organization-based self-esteem has a positive and significant effect on psychological ownership. The results of the research support the findings in the literature.
Sağlık Yönetimi Alanında Stratejik Maliyet Yönetimi Üzerine Yapılan Araştırmaların Bibliyometrik Analizi
Bibliometric Analysis of Research Studies on Strategic Cost Management in the Field of Healthcare Management
Yazar: Ünal, Aliye Kübra; Çil Koçyiğit, Seyhan
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Health Management ; Sağlık Yönetimi ; Healthcare management,strategic cost management,bibliometric analysis ; Sağlık yönetimi,stratejik maliyet yönetimi,bibliyometrik analiz

İşletmelerin öncelikli hedefi, değişen piyasa şartları ve rekabet ortamında maliyetlerini kontrol altına alarak yönetim amaçlarını gerçekleştirebilmektir. Stratejik maliyet yönetimi kavramı ise bu doğrultuda işletmelere katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, işletmelerin yönetim amaçlarını gerçekleştirmeleri doğrultusunda katkı sağlayan stratejik maliyet yönetimine dair, bibliyometrik analiz çalışması yapılarak gelecekteki araştırmacılara detaylı bilgiler sunmak amacı güdülmektedir. Araştırmada kullanılan veriler PubMed veri tabanından yararlanılarak elde edilmiştir. Çalışmanın odak noktasını, “Sağlık Yönetiminde Stratejik Maliyet Yönetimi” anahtar kelimesini temel alan araştırmalar oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında konuyla ilişkili olarak; yazarlar, ülkeler, atıf sayıları, terimler gibi bazı olgulara dair oransal hesaplamalara yer verilmiştir. Bu bağlamda, Türkiye’nin literatüre katkılarının diğer ülkelere kıyasla oldukça kısıtlı olduğuna ulaşılmıştır.

The primary goal of the businesses is to achieve their management objectives by controlling their costs in the changing market conditions and competitive environment. The concept of strategic cost management contributes to businesses in this direction. In this study, it is aimed to provide detailed information to future researchers by making a bibliometric analysis study on strategic cost management, which contributes to the realization of management goals of enterprises. The data used in the research were obtained by using the PubMed database. The focus of the study is on research based on the keyword “Strategic Cost Management in Healthcare Management”. In relation to the subject within the scope of the study; Proportional calculations of some facts such as authors, countries, number of citations, terms are included. In this context, it has been found that Türkiye's contributions to the literature are quite limited compared to other countries.
Yönetici Değişikliğinin Firma Finansal Performansına Etkisi: BİST Firmaları Üzerine Bir İnceleme
The Effect of Manager Change on the Company’s Financial Performance: A Research on BIST Firms
Yazar: Açıktepe, Ali; Karamustafa, Osman
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Financial performance,manager change,Borsa Istanbul,CEO,CFO ; Finansal performans,yönetici değişikliği,Borsa İstanbul,CEO,CFO

Firmaların finansal performansı üzerinde, CEO ve CFO’ların uyguladıkları politikalar ve aldıkları kararlar kadar bu pozisyondaki yönetici değişiklikleri de önemli etkiye sahiptir. Bu çalışmada, Borsa İstanbul’da 2000-2017 yılları arasında işlem görmüş 73 firmanın CEO veya CFO değişiminden sonra gelen yeni üst düzey yöneticinin firmanın finansal performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu değişikliklerden önceki ve sonraki üç dönem arasında firmanın finansal performansında anlamlı farklılık olup olmadığı eşleştirilmiş t testi ile analiz edilmiştir. Finansal performansın ölçümünde aktif kârlılığı, özsermaye kârlılığı, faaliyet kâr marjı, net kâr marjı, satışlarda büyüme, alacak tahsil süresi ve hisse başına kâr finansal göstergelerinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda yapılan analiz sonucunda CEO değişikliğinin satışlardaki büyümeye, özsermaye kârlılığına ve hisse başına kâra olumlu bir etkisi olduğu; CFO değişikliğinin ise firmanın faaliyet kâr marjı üzerine olumlu bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir.

In addition to the policies implemented and decisions taken by the CEOs and CFOs, the managerial changes in this position also have a significant impact on the financial performance of companies. In this research, the effect of the new senior manager, who came after the CEO or CFO change of 73 companies traded in BIST between 2000 and 2017, on the financial performance of the company was examined. Paired t test is used to analyze whether there is a significant difference in firm financial performance between the three periods before the CEO or CFO change and the three periods after the change. In the measurement of financial performance, ROA, ROE, operating margin, net profit margin, growth in sales, receivables collection period and earnings per share financial indicators were used. In this context, as a result of the analysis made on the CEO, it was determined that the CEO who came after the change had a positive effect on the growth in sales, return on equity and earnings per share compared to the previous CEO. In the analysis made on the CFO, it was observed that the new CFO, who came after the change, had a positive effect on the company's operating profit margin.