AİLE İÇİ İLETİŞİMDE DİNİ SÖYLEMLERİN PSİKOLOJİK İZLERİ: GİZİL FENOMENLER
PSYCHOLOGİCAL TRACES OF RELİGİOUS DİSCOURSE İN FAMİLY COMMUNİCATİON: LATENT PHENOMENA
Yazar: Akdağ, Merve; Gürsu, Orhan
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Social Policy (Other) ; Sosyal Politika (Diğer) ; Din Psikolojisi,Aile,Aile İçi İletişim,Şema Kuramı ; Psychology of Religion,Family,Family Communication,Schema Theory

Aile kurumu, bireyin ilk deneyimlerin merkezi olmasının yanı sıra duygularının, düşüncelerinin ve dini aktarımın da olduğu kutsal kabul edilen bir yapıdır. Bu yapıda iletişim sözlü olarak gerçekleştiği gibi örtük biçimde de gerçekleşebilmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın temel amacı, aile içi iletişimde yer alan din içerikli söylemlerin bireyin psikolojik iyi oluşu üzerindeki etkilerini Young’un şema kuramı çerçevesinde ele almaktır. Çalışmanın temel konusu, aile içi iletişimde kullanılan din içerikli söylemlerin, bireyin psikolojik iyi oluşuna etkilerini şema kuramı bağlamında incelemektir. Nitekim aile bireyleri arasındaki iletişimde, dini temelli söylemlerin gizil yönleri bulunmaktadır. Bu çalışma, aile bireyleri arasında gerçekleşen dini referanslı söylemlerin yapılandırıcı veya psikolojik perspektiften tahrip edici yönlerini anlamayı ve açıklamayı hedeflemektedir. Çalışmada, yöntem olarak dokümantasyon analizi kullanılmıştır. Alan yazında bulunan kaynaklar, konuya ilişkin yaklaşımlar incelenmiştir. Elde edilen veriler aile içerisindeki dini söylemlerin bireyde olumlu ve olumsuz psikolojik izler bırakabileceğini göstermektedir. Nitekim bu söylemler çift yönlü potansiyele sahip olmakla beraber, özdenetimi ve disiplini destekleyebilirken, bilinçdışı düzeyde suçluluk, değersizlik gibi duyguları ortaya çıkarabilmektedir.

The family institution is not only the center of an individual's earliest experiences, but also a sacred structure in which emotions, thoughts, and religious transmission occur. Communication within this structure can take place both verbally and implicitly. In this context, the aim of this study is to explore the definition of the family institution and its general functions, while particularly focusing on how intra-family communication affects the psychological well-being of individuals. Furthermore, it seeks to trace how religious discourses within family communication are reflected in psychological well-being from a psychosocial perspective. In this context, the main aim of the study is to examine the effect of religious discourse in family communication on an individual’s psychological well-being within the framework of Young’s schema theory. The main focus of the study is to examine, within the framework of schema theory, the effects of religious discourse used in family psychological well-being. Indeed, religiously based discourses within communication among family members contain implicit dimensions. A central objective of this research is to examine how religiously oriented discourses within family interactions may contribute to psychological well-being or conversely, lead to emotional harm. In the study, the method used was document analysis. In the literature, the sources and approaches related to the topic were analyzed. The findings indicate that religious discourses within the family can leave both positive and negative psychological traces on individuals. These discourses possess a dual potential: while they may support self-regulation and discipline, they can also give rise to unconscious feelings of guilt and worthlessness.