Kentsel Gelişimin Peyzaja Etkisinin Değerlendirilmesi, Bartın Kenti Örneği
Evaluation of the Impact of Urban Development on Landscape, Case of Bartın City
Yazar: Nayim, B. Niyami; Uzun, Faruk
Dergi: Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 20 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Peyzaj Bileşenleri,peyzaj değişimi,peyzaj bağlantısı,habitat parçalanması,Bartın ; Landscape components,landscape change,landscape connectivity,habitat fragmentation,Bartın

Günümüzde, hızlı nüfus artışına bağlı düzensiz kentleşme nedeniyle, doğalalanlar dünya çapında baskı altındadır. Söz konusu baskılar, genel olarak yenitarım ve yerleşim alanlarına duyulan ihtiyaç ile ortaya çıkmaktadır. Tarım veyerleşim alanlarının plansız genişlemesi ise doğal alanların tahribi, peyzajınhızlı değişimi, habitatların parçalanması ve kopan ekolojik süreçler sonucundatürlerin yok olması gibi sorunlara öncülük etmektedir. Bu araştırmada, Bartınkenti belediye ve mücavir alanı sınırları içinde, peyzaj değişimini, peyzajınbileşenlerinin peyzajın bağlantısına katkılarını ve habitat parçalanmalarınıdeğerlendirerek, sürdürülebilir peyzaj planlamasına ve kentsel gelişime katkısağlayacak öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, çalışma kapsamındakonu ve araştırma alanı için bir literatür taraması yapılmış, peyzaj değişimi,bileşenleri ve bağlanabilirliği konusunda CBS tabanlı analizler yapılmış,bulgular sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmiş ve son olarak gelecektekiarazi kullanımı ve planlaması için öneriler verilmiştir. Buna göre çalışmada,Bartın kenti ve çevresindeki doğal alanların büyük ölçüde tahrip olduğu,habitatların parçalandığı, nehir kenarındaki yeşil koridorun daraltıldığı vekesintiye uğradığı, zarar görmüş habitatların ve doğal bitki örtüsüne aitkalıntıların kentleşme baskısı altında olduğu belirlenmiştir. Çalışmanınsonunda, doğal ve yarı doğal habitat parçalarının korunmasının, ekolojiksüreçlerin sürekliliği açısından önemli olduğu belirtilmiştir. Sürdürülebilirkentsel gelişme açısından ekolojik süreçlerin devamlılığı da gereklidir. Sonuçta,sürdürülebilir kentsel gelişimin çok kriterli analizlere dayanan ve doğayasaygılı mekânsal planlama ile mümkün olabileceği vurgulanmıştır.

Today, in connection with rapid population growth,natural areas are under pressure worldwide due to irregular urban developments.These pressures arise mostly from the need for new farming and residentialareas. Unplanned expansion of agriculture and settlement areas leads toproblems such as destruction of natural areas, rapid change of landscapes,fragmentation of habitats, and destruction of species as a result of interruptedecological processes.. In this study, it is aimed to develop suggestions thatwill contribute to sustainable landscape planning by evaluating the landscapechange, the effects of landscape components on the connection of the landscapeand habitat fragmentation within the boundaries of the municipality and thedevelopment area of Bartın city. For this purpose, in the scope of the study, aliterature review was conducted for the subject and research field, GIS basedanalyzes for landscape change, components and connectivity were carried out,the findings were evaluated in terms of sustainability and finally suggestionswere given for the future land uses and planning. According to this, it wasdetermined that the natural areas in Bartın City and its surroundings werelargely destroyed, habitats were fragmented, the green corridor on the riverside was narrowed and interrupted, and the ruined habitats and natural remainsof natural plant cover were under pressure of urbanization. At the end of thestudy, it was stated that preservation of natural and semi-natural habitatfragments was important for the continuity of ecological processes. Thecontinuity of ecological processes in terms of sustainable urban development isalso necessary. In conclusion, it was emphasized that sustainable urbandevelopment was possible through thespatial planning based on multi-criteriaanalyzes and respectful to nature.