Erzurum Şartlarında Yetiştirilen Bazı Meyve Tür/Çeşitlerinin Polen Kalitesi Ve Kantitesinin Belirlenmesi
Erzurum Şartlarında Yetiştirilen Bazı Meyve Tür/Çeşitlerinin Polen Kalitesi Ve Kantitesinin Belirlenmesi
Yazar: Dorukoğlu, Esra; Aslantaş, Rafet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 44 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Elma, Erik, Vişne, Çiçek tozu canlılığı, Çiçek tozu çimlenmesi, Çiçek tozu üretimi, Erzurum

Araştırmada ‘Golden Delicious’, ‘Granny Smith’, ‘Starking Delicious’, ‘Starkrimson’, ‘Amasya’, ‘Sakı’ elma, ‘Giant’, ‘Stanley’, ‘Violet’ erik ve ‘Kütahya’ vişne çeşitlerinin 14-15 yaşlı ağaçları kullanılmıştır. Erzurum şartlarında yetişen bu çeşitlerinin 2008 ve 2009 yıllarındaki polen kalitesi ve kantitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çiçek tozu canlılık oranları TTC ve IKI testleri ile belirlenirken, çiçek tozu üretim miktarının belirlenmesinde hemasitometrik lam kullanılmıştır. Çiçek tozu çimlenme oranları %0, 5, 10, 15, 20, 25’lik sakkaroz konsantrasyonları kullanılarak belirlenmiştir. İki yıllık araştırma sonunda çiçek tozu canlılık oranları elmalarda IKI testinde ortalama %96, eriklerde %64, vişnede ise %60 olarak tespit edilmiştir. TTC canlılık testinde ise elmalarda %56, eriklerde %58, vişnede %56 olarak belirlenmiştir. En yüksek polen çimlenme oranı her iki yılda da genellikle %15’lik sakkaroz konsantrasyonunda sağlanmıştır. En yüksek polen çimlenme oranı elmalarda 2008 yılında Starkrimson çeşidinde (%58,3), 2009 yılında ise Amasya çeşidinde (%62,2), eriklerde 2008 yılında Giant çeşidinde (%46,3), 2009 yılında ise Violet çeşidinde (%55,2) belirlenmiştir. Vişnede ise her iki yılda da yaklaşık %45 oranında çimlenme oranı tespit edilmiştir. Bir çiçekteki polen miktarı her iki yılda da en fazla elmalardan Amasya çeşidinde 68276 adet, eriklerden Stanley çeşidinde 54854 adet, Kütahya vişnesinde ise 25539 adet olarak belirlenmiştir. Çiçek tozlarının morfolojik homojenlikleri elmalarda ortalama %94, eriklerde %90, vişnede ise %78 olarak bulunmuştur.

In the research, 14 and 15-year-old trees of ‘Golden Delicious’, ‘Granny Smith’, ‘Starking Delicious’, ‘Starkrimson’, ‘Amasya’, ‘Sakı’ apple cultivars, ‘Giant’, ‘Stanley’, ‘Violet’ plum cultivars, and ‘Kütahya’ sour cherry cultivar were used as research materials. It was aimed to be determined pollen quality and quantity of the cultivars in Erzurum conditions in 2008-2009. TTC and IKItest were used to determine rates of pollen viability, and amount of pollen production was used by hemasitometrik lam in different fruit species and cultivars. Pollen germination rates was determined as 0, 5, 10, 15, 20, 25% by using sucrose concentrations At the end of a two-year research, pollen viability rates determined by IKI test was average of 96% in apple cultivars, 64% in plum cultivars and 60% in sour cherry cultivar. Pollen viability rates were determined by TTC and they were average 56% in apples, 58% in plums, 56% in sour cherry. The best germination rate was obtained from %15 sucrose concentration. The highest germination rate was reported Starkrimson (58.3%) in 2008, Amasya (62.2%) in 2009, Giant (46.26%), in 2008, Violet (55.2%) in 2009. According to a two-year average, sour cherry had 45% germination rate. Maximum pollen production per a flower was 68276 in Amasya apple cultivar, Stanley plum cultivar 54854 in Stanley plum cultivar, 25539 in sour cherry in both of the years. Morphological homogeneity was identified as average 94% in apples, 90% plums, 78% sour cherry