hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ANADOLU İMAM HATİP LİSELERİ HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI VE DERS KİTABI ÜZERİNE BAZI MÜLAHAZALAR
SOME THOUGHTS ON HADITH COURSE'S TEACHING PROGRAM AND COURSE BOOK IN ANATOLIA IMAM HATIP HIGH SCHOOLS
Yazar: Akyüz, Hüseyin
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Anadolu İmam Hatip Lisesi,Hadis Ders Kitabı,Hadis Öğretim Programı,Hadis ; Anatolian Imam Hatip High School,Hadith Textbook,Hadith Course’s Teaching Program,Hadith,Sunnah

Anadolu İmam Hatip Liselerinde okutulan MeslekDerslerinden biri de hadis dersidir. Bu dersin öğretim programı ve ders kitabı,2017 yılından itibaren günün şartları dikkate alınarak güncellenmiş veyenilenmiştir. Bu yeni değişikliğin başarıya ulaşabilmesi ve sürekliliğininsağlanabilmesi için izleme değerlendirme sonuçlarına ihtiyaç duyulacağıaşikârdır. İşte bu makale, böylesi bir gayeyi gerçekleştirme adına kalemealınmıştır. Bunun için zaman zaman mevcut program, bir önceki hadis öğretimprogramı ile karşılaştırılarak ele alınmıştır. Makalede hadis öğretim programı ve ders kitabıbirlikte incelenmiş ve her ikisinde de teknik hatalara rastlanılmıştır. Bunailaveten yer yer ders kitabında yazım yanlışları saptanmış ve bazı konuların muhtevalarınında eksik ve zayıf bırakıldığı tespit edilmiştir. Genel anlamda ise anılanöğretim programı ve ders kitabının öğrencilerin seviyelerine ve ihtiyaçlarınauygun bir şekilde hazırlandığı görülmüştür. Öyle ki ders kitabının anlatımtarzı yalınlaştırılmış ve konuları sadeleştirilmiştir. Buna ilaveten her üniteninsonuna öğrencilere hadislerin dini açıdan ehemmiyetini kavratacak okumaparçalarının konulması da kitabın değerini ve kalitesini artırmıştır.

One of courses taught in Anatolian Imam Hatıp High School is hadith. The curriculum and textbook of this course have been updated since 2017, taking into consideration the conditions of the day. The results of monitoring evaluation will be needed in order for this new change to be successful. Here, this article was written in the name of realizing such a thing. The hadith course’s teaching program and the textbook were examined together. In some places, the textbooks have been found typographical errors and the contents of some subjects have been found as weak. In general terms, it has been seen that the curriculum and the textbook are prepared according to the needs of students. The presence of reading texts that will teach students religious significance of the hadiths in the end of each unit increased the value and quality of the book.
MODERN DÖNEMDE PRATİK VE PEDAGOJİK OLARAK ARAP GRAMERİNİ KOLAYLAŞTIRMA ÇALIŞMALARI
FACILITATION WORKS ON ARABIC GRAMMAR PRACTICALLY AND PEDAGOGICALLY IN MODERN TIME
Yazar: Şimşek, Şahin
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Modern,practical,pedagogical,Arabic grammar,facilitation ; Arap grameri,Modern,pratik,pedagoji,kolaylaştırma

İlk dilciler büyük bir gayret ve samimiyetle kısa bir sürede Arap gramerini oluşturmuşlardır. Ancak bu hızlı gelişim, öğretici gramer ile ilmî gramerin birbirine karışması gibi bazı sorunları beraberinde getirmiştir. Ayrıca bazı dilcilerin aşırı tutucu davranışları da nahvin canlılığını yitirmesine ve dilsel gelişime ayak uyduramamasına sebep olmuştur. Bunun yanı sıra dilcilerin mantık ilminin yönteminden istifade etmede aşırıya kaçmaları da bazı sorunlara sebebiyet vermiştir. Daha ilk dönemde nahiv öğretimindeki zorlukların farkına varan bazı dilciler, pratik anlamda nahvin kolaylaştırılması yönünde çaba harcamışlardır. Fakat bu çabalar tam anlamıyla başarılı olamamış ve nahiv öğretimindeki sorunlar çağdaş döneme kadar giderilememiştir. Modern dönemde Batı’da eğitim gören bazı dilciler, modern dilbilimleri alanındaki gelişmelerden yararlanarak nahiv öğretiminin kolaylaştırılması yönünde çalışmalara başlamışlardır. Pratik anlamdaki yenilikçi çabalar kısa sürede sonuç vermiş ve nahiv ilmindeki zorluklar önemli ölçüde giderilmiştir. Bu makalede, Arap dünyasında 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılda, Arap gramerinin pratik ve pedagojik olarak kolaylaştırılması bağlamında ortaya çıkan yenilikçi yaklaşımlar incelenmiştir.

First linguists formed Arabic grammar pretty soon with great effort. However, this brought up some problems like the mix of instructive grammar with scientific grammar. Furthermore, conservative behaviours of some linguists led to the grammar lose its liveliness and not to keep pace with linguistic development. Besides, the fact that linguists exaggerated to make use of the logical method caused some problems. Even in the first period, some linguists endeavoured the studies about facilitating grammar in practical sense. Nevertheless, these weren’t entirely successful up until the modern time when some linguists having received their education in the west have commenced studies to facilitate grammar teaching benefitting from developments in the field of modern languages. Innovative efforts have resulted quickly and challenges have been eliminated significantly. In this study, innovative approaches, developed for practical and pedagogical facilitation of Arabic grammar at the end of 19th century and 20th century, were studied.
İMAM MÜSLİM’İN SAHÎH’İNE KAYNAKLIK BAKIMINDAN İMÂM MÂLİK’İN MUVATTA’SI (TAHRÎC, MUKÂYESE VE TAHLÎL)
IMĀM MĀLIK’S MUWAṬṬA’ IN TERMS OF THE SOURCE TO IMĀM MUSLIM’S SAḤĪḤ (TAHKRĪJ, COMPARISON AND ANALYSIS)
Yazar: Durmuş, Üzeyir
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Hadith,Muslim,Mālik,al-Muwaṭṭa,Narration ; Hadis,Müslim,Mâlik,el-Câmiʿu’s-ṣaḥîḥ,el-Muvatta,Rivâyet

İmâm Mâlik’in Muvatta’sı İmam Müslim’in Sahîh’inin önemlikaynaklarından biridir. Müslim eserinde Mâlik’ten 397 rivâyet aktarmıştır. Burivâyetlerin yaklaşık yüzde yetmişbeşi, Yahyâ b. Yahyâ et-Temîmî, Kuteybe b.Saîd ve Abdullah b. Mesleme el-Ka’nebî tarikiyle nakledilmiştir. Müslim’inMâlik’ten rivâyette birinci tercihi Mâlik’in talebesi Yahyâ b. Yahyâet-Temîmî’dir. Müslim’in ondan rivâyetleri Mâlik’ten yaptığı toplam rivâyetinyaklaşık yüzde elli yedisini oluşturmaktadır. Müslim, Mâlik’ten talebeleri,talebelerinin talebeleri ve talebelerinin talebelerinin talebeleri tarikiylehadis nakletmekle birlikte doğrudan talebelerinden yaptığı rivâyetler, toplamrivâyetlerin yaklaşık yüzde seksenini oluşturmaktadır. Müslim’in Mâlik’tenrivâyetleri Muvatta’nın Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî, Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî, EbûMus’âb ez-Zührî, Abdullâh b. Mesleme el-Ka’nebî, Süveyd b. Saîd el-Hadesânî,Abdurrahmân b. Kâsım, Abdullâh b. Vehb ve Ali b. Ziyâd rivâyetlerindearaştırıldığında 20 tanesi hariç kalanının bu nüshalarda yer aldığıgörülmüştür. Eldeki Muvatta rivâyetlerinin bir kısmının eksik olduğu ve bazıMuvatta’ rivâyetlerinin günümüze ulaşamadığı göz önünde bulundurulacak olursabu normal bir durum sayılabilir. Müslim’in Mâlik’ten rivâyetlerinin çoğu Yahyâb. Yahyâ el-Leysî rivâyetinde yer almaktadır.

Muwaṭṭa of Imām Mālik is one of the important sources of the Sahīh of Imām Muslim. Muslim narrated 397 narrations from Mālik. About seventy percent of these narratives was transferred from Yaḥyā at-Tamīmī, Qutayba and Qa'nebī. The first preference of Muslim from Mālik on the narration is Tamīmī. Muslim narratives from him constitute approximately fifty seven percent of the total narratives from Mālik. Even though Muslim narrated hadith from Mālik through his students, students of his students and students of his students’ students, Muslim’s direct narrations from his students are about eighty percent of the total narratives. When the narrations of Muslim from Mālik is examined in the Muwaṭṭa's narrations, it was observed that the except 20 of them were included in these narrations. Most of the narrations of Muslim from Mālik are located in narration of al-Laysī.
HİCRÎ III. ASIRDA HADİS USÛLÜNE KAYNAKLIK EDEN ESERLER VE ÖZELLİKLERİ
AT THREE HIJRI CENTURY ORIGINATING BOOKS OF HADITH  METHODOLOGY AND THEIR FEATURES
Yazar: Çelik, Abdullah
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Hadith,Hadith methodology,'Ilal,Tecnical terms,Resources ; Hadis,Hadis Usulü,İlel,Istılah

Hadis usûlü, Hz. Peygamber’eisnâd edilen haberlerin aslına uygun nakli ve ona aidiyetini belirleme amacıylakonulan prensipleri belirleyerek bunlarla ilgili terimleri konu edinen birilimdir. Sözü edilen temel ilkelerin büyük çoğunluğu rivayet, tedvin ve tasnifdöneminde olmak üzere tarihî süreçte ihtiyaca göre belirlenmiş, uygulanmış vegeliştirilmiştir. Bu çalışmada hicrî III. asırda hadis usûlüne kaynaklık edentemel dört eser ele alınmıştır. Bunlar, Şâfiî’nin er-Risâle’si, Müslim’inMukaddime’si, Tirmizî’nin el-İlelü’s-Sağî’ri, Risâletu Ebî Dâvud’dur. Bueserlerin ele aldığı hadis usûlü incelenerek bazı ıstılahları kullanmada ilkoluşları değerlendirilmiştir. Bunların yanında dolaylı olarak hadis usulünekaynaklık etmiş olan ilel ve tarih kaynaklarının hadis usulüne ne derce katkıdabulundukları ele alınmıştır.

Hadith methodology is a discipline determining the principles and terminologies in order to authenticate whether news/narrations are truly related to the Prophet. Most of these principles were determined, applied, and developed on the basis of necessities during the narration age. This work investigates the evolution of narration principles and related notions throughout the historical process, which is organized as follows: In the second chapter, four fundamental hadith methodology books of the 3rd century BH are addressed: Al-Shafi‘i's Al-Risalah, Muslim's Al-Sahih, Al-Ilal Al-Sager of Al-Tirmidhi, and Abu Dawood's Al-Risalah. The hadith methodology of these boks and first-use of some terminology are examined.Keywords: Hadith, Hadith methodology, 'Ilal, Tecnical terms, Resources.
BİR RÂVÎ OLARAK MA'BED EL-CÜHENÎ, HAYATI, HOCALARI, TALEBELERİ VE GÜVENİLİRLİĞİ
MABAD AL-DJUHANI, HIS LIFE, TEACHERS, STUDENTS AND HIS RELIABILITY AS A REPORTER
Yazar: Demirer, Macit
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Ma'bad al-Djuhani,fate,hadith,ahl al-bida',riwâya ; Ma'bed el-Cühenî,kader,hadis,ehl-i bidat,rivâyet

İlk muhalif düşünce sahiplerinden kabul edilen Ma'bed el-Cühenî, özellikle kaderi inkâr fikri ile tanınan birisidir. O, hicrî ilk asırda yaşamış ve birçok sahâbî ile görüşme imkânı elde etmiştir. Yaşadığı dönemde devletin bazı yöneticileri ile de yakın bir ilişki içerisinde olmuştur. Yaşadığı zaman diliminde birçok sahâbenin daha hayatta olması ve onlarla birlikte bir hayat sürmesi onun hadisçi bir kimliğinin olmasını da bir bakıma zorunlu kılmaktadır. Kaynaklar onu genellikle muhalif düşünceleri sebebiyle ön plana çıkarmış olsa da onun hadis ilmi açısından güvenilir olup olmadığı, rivayetlerinin bulunup bulunmadığı, kimlerden rivayet ettiği ve kimlerin ondan rivayette bulunduğu izaha muhtaçtır. Bu çalışma onun bu yönlerini ortaya koymak için hazırlanmıştır.

Ma'bad al-Djuhani, accepted as one of the early opponent thinkers, is famous with his ideas about fate. Since he lived in the first era of hijri and had the opportunity to access to the companions of Prophet Muhammad necessitate his traditionist identiy in some way. Even if resources mostly feature him because of his opponent thoughts, we suppose that an explanation is also needed about whether he is trustworthy or not in sense of hadith science, whether there are his narratives or not, if so who are the companions this narrations are taken from and who are the people narrated from him. This article approaches these sides of him.
ANTHONY KENNY’E GÖRE TANRI’YI BİLMENİN İMKÂNI VE AGNOSTİSİZM
ACCORDING TO ANTHONY KENNY THE POSSIBILITY OF KNOWING THE GOD AND AGNOSTICISM
Yazar: Akgün, Tuncay
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Anthony Kenny,Philosophy of Religion,God,Agnosticism,Epistemology ; Anthony Kenny,Agnostisizm,Epistemoloji,İman,İnanç,Tanrı

Tanrı’yı bilmek mümkün müdür? Eğer mümkün ise bu bilginin türü nedir? Bu bilgi a priori mi, a pestoriori midir? Akla mı, tecrübeye mi yoksa sezgiye mi, dayanmaktadır? Bilginin ne olduğu ve onun kesinlik, inanç ve şüphe gibi kavramlarla ilişkisi ve farkı, felsefe var olduğundan beri bir başlık olarak yerini hep korumuştur. İnanılan şeyin bilgi olamayacağı genel kabul görmüştür. Buna rağmen ‘inanç’ ile ‘bilgi’nin birbiriyle yakından ilişkili kavramlar olduğu da bilinmektedir. Agnostikler Tanrı’nın var olup olmadığını bilmediklerini söyleyerek bu konudaki yargılarını askıya almışlardır. Anthony Kenny de agnostik bir filozof olarak Tanrı’nın varlığının ve mahiyetinin bilinemeyeceğini iddia eder. Diğer taraftan Kenny’e göre Tanrı inancının epistemik olarak gerekçelendirilememesi onu anlamsız ve irrasyonel yapmaz.

Is it possible to know the God? If yes, what is the kind of this knowledge? Is it a priori, or a posteriori? Is it based on mind, experience or intuition? What knowledge is, its relation and difference with concepts such as certainty, belief and doubt have always been a subject of philosophy since its existence. It is generally accepted that something believed cannot be knowledge. However, it is also known that 'belief' and 'knowledge' are closely related concepts. The agnostics have suspended their judgement regarding whether the God exists or not by saying they do not know. As an agnostic philosopher, Anthony Kenny also asserts that the existence and nature of the God cannot be known. On the other hand, according to Kenny, the fact that the belief in God cannot be justified epistemically does not make it meaningless and irrational.
AMEL FORMU VE ABDÜLKÂDİR MERÂGÎ’NİN ANONİM BİR MECMUADAKİ AMEL BESTELERİ
AMAL FORM AND ABD AL-QADIR AL-MARAGHI’S AMAL COMPOSITIONS IN THE ANONYMOUS LYRICS COLLECTION
Yazar: Yıldız, Osman
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Türk Müziği Formları,Amel,Abdülkâdir Merâgî,Güfte Mecmuası,XV. Yüzyıl ; Turkish Music Forms,Amal,Abd al-Qadir al-Maraghi,Lyrics Collection,15th Century

Amel formu XV. yüzyılda çok yaygın olarak kullanılmış eski bir Türk müziği formudur. II. Murat ve Fâtih devrinde yazılan güfte mecmualarında pek çok örneği vardır. Sonraki yüzyılda yerini Murabba formuna bırakmıştır. Şekil ve icrâ açısından benzemese de XVII. yüzyıldan sonra yazılan güfte mecmualarında amel yerine “kâr” kelimesinin tercih edildiğini görmekteyiz. Genellikle Farsça olan amellerin yanında Arapça ve Türkçe örneklerine de rastlanmaktadır. Abdülkâdir Merâgî hem nazariyatçı hem de bestekâr ve icrâcı olarak müziğimizde çok önemli bir kişidir. Ona ait bestelerin belirlenmesi de büyük önem arz eder. İncelediğimiz güfte mecmuasında birçok amel bestesi yer almaktadır. Bu makalede anonim güfte mecmuasına göre Amel formunun icrâsı ve Merâgî'nin bu formdaki bestelerinin tespitine yer verilmiştir.

The Amal form is an ancient Turkish music form widely practiced during the 15th century and exists in many periodicals published during the time of Murat II and Fâtih.  The following century, Murabba superseded amal. Although it is not similar in terms of figure and performance, we can see that the word "kar" is preferred instead of the amal in the lyrics collection written after the 17 th century. Arabic and Turkish examples are also found besides the amals which are generally Persian. We included examples from Abd al-Qadir Maraghi, who is renowned for his works being a theorist, a composer, and a performer. In this work, we reviewed a periodical within which many of Maraghi’s works existed. In this article, according to the anonymous lyrics collection, the performance of amal form and the determination of the compositions of this form by Maraghi are given.
MUHAMMED B. MUTARRİF ED-DABBÎ EL-ESTERÂBÂDÎ’NİN EŞ‘ARÎ’YE NİSPET ETTİĞİ HATALI GÖRÜŞLER VE İBN FÛREK’İN BUNLARI TASHÎHİ
THE MISTAKEN VIEWS OF MUHAMMED B. MUTARRIF AL-DABBI AL-ASTARABADI IN RELATION TO ASHARI AND THEIR CORRECTNESS BY IBN FURAK
Yazar: Yağlı Mavil, Hikmet
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Ash’ari,Ibn Fûrak,Muhammad b. Mutarrif al-Dabbî,kalam,faulty view ; Eş‘arî,İbn Fûrek,Muhammad b. Mutarrif ed-Dabbî,sıfat,bilgi

Eş‘arî’nin ikinci tabakadan talebesi olan İbn Fûrek, hocasının toplam otuz kitabından derleyip kaleme aldığı Mücerredü Makâlâti’ş-Şeyh Ebi’l-Hasan el-Eş‘arî isimli eserinin son bölümünde, Muhammed b. Mutarrif ed-Dabbî el-Esterâbâdî’nin Eş‘arî’ye nispet ettiği bazı hatalı görüşleri, müstakil başlık halinde ele almıştır. İbn Fûrek bu bölümde bir taraftan Muhammed b. Mutarrif ed-Dabbî’nin İmam Eş‘arî’ye atfettiği yanlış görüşlerin hangi yönlerden hatalı olduğunu izah ederken diğer taraftan da okuyucuya Eş‘arî’nin konu hakkındaki gerçek görüşlerini açıklamaktadır. Bu görüşler çoğunlukla Eş‘arî’nin günümüze ulaşmış eserlerinde yer almayan kelâm ilminin ayrıntılı meseleleriyle ilgilidir. Dolayısıyla Eş‘arî’nin kendi eserlerinde ele almadığı pek çok kelamî meseleyi, bu hatalı görüşleri düzeltmeye çaba harcayan İbn Fûrek sayesinde öğrenmek mümkün olmaktadır. Bu makalede Dabbî’nin Eş‘arî’ye nispet ettiği söz konusu hatalı görüşler ve İbn Fûrek’in bu görüşleri tashihi ele alınmıştır.

Ibn Fûrak, a second-generation student of Ash'arî, examined some mistaken views which had been attributed to Ash’arî as a separate title in the last chapter of his work named Mujarrad Makalat al-Sheikh Abu al-Hasan al-Ash'ari, which he collected from thirty books of his teacher. In this chapter, while Ibn Fûrak explains in what aspects misconceptions attributed to Imam Ash'arî by Mutarrif al-Dabbî are mistaken, he also explains the correct views of Ash’ari on the subject. These views are mostly related with the detailed matters of Kalam which are not included in the works of Ash’ari have reached today.  Therefore, it is possible to be learned most matters of Kalam which are not included in Ash’ari Works through Ibn Fûrak trying to correct these mistaken views. In this article, these faulty views which Dabbi attributed to Ash'ari and Ibn Fûrak’s views on these matters are addressed. In this article, these erroneous opinions which Dabbi attributed on Ash'ari and Ibn Fûrak’s views are addressed.
Charles A. Frazee, Katolikler ve Sultanlar: Kilise ve Osmanlı İmparatorluğu 1453-1923
Charles A. Frazee, Katolikler ve Sultanlar: Kilise ve Osmanlı İmparatorluğu 1453-1923
Yazar: Özalp, Mürsel
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Katolik Kilise,Osmanlı İmparatorluğu,Papalık

Batı’daRoma Katolik Kilisesi’nin kendinden emin mağrur tutum ve davranışlarının zirveyaptığı bu dönemlerde Doğu’da ise bir başka güç iyiden iyi kendisini belliederek Roma’nın dikkatini çekmiştir. Bu güç hem siyasi-askeri gücü, hem dinianlayışıyla Roman Katolisizminbirleşik bir Hıristiyan alemi; Christendomoluşturma idealinin tam karşısında İslam fetih politikasıyla yer alan Osmanlıİmparatorluğu’dur. Osmanlı İmparatorluğu 1453 yılında Doğu Romaİmparatorluğu’nu ortadan kaldırarak Asya ve Avrupa toprakları arasındakiirtibatı sağlamış kendisine yayılma alanı olarak Roma Katolik Kilisesi’ninnüfuz alanlarını belirlemiş, bu amaçla Hıristiyan dünyaya karşı seferlerdüzenlemiştir.Askeriseferlerle başlayan Divan ile Kutsal Taht arasındaki inişli çıkışlıkarşılıklı etkileşim zamanla yerini diplomasiye bırakmış ve her iki taraf dakendi âli idealleri uğruna birbirlerine karşı temkinli yakınlık ve soğuklukla yaklaşarakbir modus vivendi; birbirlerine birşekilde tahammül ederek bir arada yaşama becerisi oluşturmuş ve durumu idareetmeye çalışmışlardır. Bu durum aynı zamanda, hemen her dönemin egemengüçleriyle menfaatleri uğruna işbirliği yapmak konusunda maharetli olanPapalığın Osmanlı imparatorluğu gibi büyük bir gücü göz ardı edemeyeceğianlamına geldiği gibi Doğu Ortodoks Kilisesi’ni himayesi altına alan Osmanlıveçhesinden de Avrupa’daki fetihlerini sürdürülebilmesi açısından önem arzetmiştir.

Batı’daRoma Katolik Kilisesi’nin kendinden emin mağrur tutum ve davranışlarının zirveyaptığı bu dönemlerde Doğu’da ise bir başka güç iyiden iyi kendisini belliederek Roma’nın dikkatini çekmiştir. Bu güç hem siyasi-askeri gücü, hem dinianlayışıyla Roman Katolisizminbirleşik bir Hıristiyan alemi; Christendomoluşturma idealinin tam karşısında İslam fetih politikasıyla yer alan Osmanlıİmparatorluğu’dur. Osmanlı İmparatorluğu 1453 yılında Doğu Romaİmparatorluğu’nu ortadan kaldırarak Asya ve Avrupa toprakları arasındakiirtibatı sağlamış kendisine yayılma alanı olarak Roma Katolik Kilisesi’ninnüfuz alanlarını belirlemiş, bu amaçla Hıristiyan dünyaya karşı seferlerdüzenlemiştir.Askeriseferlerle başlayan Divan ile Kutsal Taht arasındaki inişli çıkışlıkarşılıklı etkileşim zamanla yerini diplomasiye bırakmış ve her iki taraf dakendi âli idealleri uğruna birbirlerine karşı temkinli yakınlık ve soğuklukla yaklaşarakbir modus vivendi; birbirlerine birşekilde tahammül ederek bir arada yaşama becerisi oluşturmuş ve durumu idareetmeye çalışmışlardır. Bu durum aynı zamanda, hemen her dönemin egemengüçleriyle menfaatleri uğruna işbirliği yapmak konusunda maharetli olanPapalığın Osmanlı imparatorluğu gibi büyük bir gücü göz ardı edemeyeceğianlamına geldiği gibi Doğu Ortodoks Kilisesi’ni himayesi altına alan Osmanlıveçhesinden de Avrupa’daki fetihlerini sürdürülebilmesi açısından önem arzetmiştir.
ARAP DİLİ VE BELÂGATI AÇISINDAN TEŞBÎH-İ TEMSÎL İLE İSTİARE-İ TEMSİLİYYE SARKACINDA TEMSÎL
THE REPRESENTATION IN TERMS OF ARABIC LANGUAGE AND RHETORIC IN THE PENDULUM OF SIMILE AND REPRESENTATIVE METAPHOR
Yazar: Sağdıç, Sedat
Dergi: Dergiabant, Vol. 6 No. 11, 2018
Anahtar kelimeler: Representation,representative metaphor,representation of simile,metaphor,simile ; Temsîl,teşbih,temsîl-i teşbih,istiare,istiare,istiare-i temsiliyye

Birçok Arap dili belâgatı âlimi temsîl terimini teşbîh-i temsîl ile istiâre-i temsîliyye içinortak kullanmaktadır. Bununla beraber –çoğunlukla- “temsîl” mutlak olarakkullanıldığında “istiâre-i temsîliyye” kastedilmektedir. Hatta Muhammed Desûkîteşbîh-i temsîl’e mutlak olarak temsîl denilemeyeceğini, teşbîh (yani teşbîh-i temsîl)kastedilirse “teşbîh temsîl” ya da “teşbîh-i temsîl” kavramlarının kullanılmasıgerektiğini belirtir. Temsîl terimi mütekaddimûn belâgat âlimlerince, istiâre-itemsîliyye ise modern dönem dâhil müteahhirûn belâgat âlimleri tarafından yaygınolarak kullanılmaktadır. Bu ayrım önemli olup temsîl teriminin netleşipkarıştırılmaması için dikkate alınması gerekir. “Temsîl”i, “istiâre-i temsîliyye” başlığıaltında ilk defa Sekkâkî incelemiş, daha sonra Hatîb el-Kazvînî, Bahâeddin Sübkî,Teftâzânî, İbn Ya`kub el-Mağribî, Muhammed Desûkî, Mustafa Muhammed el-Benânîve Abdülmüteal es-Saîdî Sekkâkî’yi takip etmişlerdir.

Most of the Arabic language rhetoric scholars have been using the term of representation (temthil) for simile (teshbih-i temthil) and representative metaphor (istiare-i temthiliyye) commonly. However, -generally- when representation is used absolutely, it is meant “representative metaphor”. In addition, Muhammed Desûkî states that it is not able to called absolutely representation for simile, and if simile means, then terms of teshbih temsil or teshbih-i temsil should be used. While the use of terms of representation was common in early period rhetoric scholars, representative metaphor has been more commonly used in late periods by rhetoric scholars, including today. This distinction is quite important, so that, it should be taken into account in order to make the term of temthil clear and not to be confused. The first to study temthil under the title of representative metaphor was Sakkaki, then most of the rhetoric scholar followed him.