OSMANLI'DAN CUMHURİYET'E TÜRKİYE’DE ÇOCUKLARA YÖNELİK HAYVANCILIK EĞİTİMİ
ANIMAL HUSBANDRY EDUCATION DIRECTED TO CHILDREN IN TURKEY FROM THE OTTOMAN PERIOD TO THE REPUBLIC
Yazar: Emek, Fatma; Duman, Doğan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Agriculture,Animal Husbandry,Children,Education,Textbooks ; Çocuk,Ders Kitapları,Eğitim,Hayvancılık Eğitimi,Ziraat

Nüfusunun büyük kısmının hayvancılıkla uğraştığı Osmanlı Devleti’nde siyasi idare, ülkede hayvancılığa yönelik ıslah ve çoğaltıma hız verirken eğitimi bu iş için kullanmış ve hayvancılıkla ilgili bilgiler ilkokuldan itibaren çocuklara aktarılmaya başlanmıştır. Hazırlanan “Malumat-ı Nafia Dürus-ı Eşya” dersinin konusu içerisine hayvancılıkla ilgili konular eklenmiştir. II. Meşrutiyet döneminde ülkede hayvancılığı geliştirmek için eğitim sisteminin yeni baştan inşa edilmesine çalışılmıştır. Siyasi idare daha da ileri giderek 1913 yılında gerçekleşen İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin genel kongresinde, cemiyetin programına, vilayetlerin ihtiyaçlarına göre ziraat derslerinin eklenmesine karar vermiştir. Bu dönemde “Malumat-ı Medeniye”, “Dürus-ı Eşya” ve “Ziraat” derslerinde hayvancılıkla alakalı konulara yer verilmiştir.Cumhuriyet döneminde eğitim müfredatlarında değişime gidilmiştir. Bu dönemde hayvancılığın anlatıldığı “Dürus-ı Eşya” dersinin yerini “Tabiat Tetkiki, Ziraat, Hıfzıssıhha”, sonrasında ise “Hayat Bilgisi” dersi almıştır. Yine cumhuriyet döneminin ihtiyaçları doğrultusunda “Musahabat-ı Ahlakiye ve Malumat-ı Vataniye” dersinde hayvancılıkla alakalı konulara yer verilmiştir. Ortaokullara Hayvancılık, liselere ise “Nebatî ve Hayvanî ve Fizyoloji” dersi eklenmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada Maarif Nezareti’nin onayı ile yayınlanan ders kitaplarındaki hayvancılıkla ilgili konuların içeriğine yer verilmiştir. Ayrıca hayvancılık konusunun dönemlerin eğitim müfredatları ve siyasi olayları içerisinde nasıl ele alındığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bunun için Osmanlı ve cumhuriyet dönemlerinde okutulan ders kitapları, müfredat programları, süreli yayınlar ve ikinci el kaynaklar kullanılmıştır.

In the Ottoman Empire, where most of the population was engaged in animal husbandry, the political administration accelerated the breeding and reproduction of livestock in the country, used education for this work, and information about animal husbandry began to be transferred to children from primary school. Subjects related to animal husbandry have been added to the subject of the prepared “Malumat-ı Nafia Dürus-ı Eşya” course. During the Second Constitutional Monarchy, an effort was made to reconstruct the education system in order to improve animal husbandry in the country. The political administration went even further and decided at the general congress of the İttihat ve Terakki Cemiyeti in 1913 to add agricultural courses to the program of the society according to the needs of the provinces. In this period, subjects related to animal husbandry were included in “Malumat-ı Medeniye”, “Dürüs-ı Eşya” and “Ziraat” course.In the Republican period, changes were made in the education curricula. In this period, the course on animal husbandry, “Dürus-ı Eşya” was replaced by the courses on “Tabiat Tetkiki, Ziraat, Hıfzıssıhha” and then “Hayat Bilgisi”. Again, in line with the needs of the republican period, subjects related to animal husbandry were included in the “Musahabat-ı Ahlakiye and Malumat-ı Vataniye” course. Animal Husbandry has been added to secondary schools, and “Nebatî and Hayvanî and Fizyoloji” lessons have been added to high schools. Therefore, in this study, the content of the subjects related to animal husbandry in the textbooks published with the approval of the Ministry of Education is included. In addition, it was tried to determine how the subject of animal husbandry was handled within the educational curricula and political events of the periods. For this purpose, textbooks, curricula, periodicals and second-hand sources from the Ottoman and republican periods were used.