Tigranokerta Savaşı (MÖ 69): Yeni Bir Gözden Geçirme
The Battle of Tigranocerta (69 BC): A Reconsideration
Yazar: Demir, Muzaffer
Dergi: Anatolian Research, Vol. 0 No. 24, 2021
Anahtar kelimeler: Armenia,Tigranes II,Lucullus,Tigranocerta,A/Erzen ; Armenia,II. Tigranes,Lucullus,Tigranokerta,A/Erzen

Tigranokerta    (Tigranakert)    kentinin    Siirt    İli    Kurtalan    İlçesi    Bozhöyük    köyü    yakınlarındaki bugünkü Antik A/Erzen yerleşimi olduğu düşünülmektedir. Armenia kralı  II.  Tigranes,  MÖ  76  yılından  itibaren  Kappadokia,  Kilikia,  Suriye  ve  Parthia  içlerine   kadar   yayılmış   olan   imparatorluğunun   sınırlarının   daha   merkezinde   olduğundan  dolayı  bu  kenti  kurmuştur.  Zengin  ve  görkemli  olduğu  söylenen  kent,  imparatorluğun  yeni  başkenti  olmuş  ve  başta  Kappadokialılar  olmak  üzere  pek  çok  halk  burada  iskâna  zorlanmıştır.  Kent  aynı  zamanda  MÖ  69  yılında  II.  Tigranes  ve  Roma  generali  Lucullus  arasında  tarihin  önemli  savaşlarından  birisine  sahne olmuştur. Roma proconsulu Lucullus’un legatuslarından Sextilius ve Murena, kent  yakınlarında  meydan  savaşı  başlamadan  önce  düşman  destek  birliklerinin  önünü  keserek  zafer  elde  etmişlerdir.  Sonrasında  Sextilius,  Mankaios’un  garnizon  komutanlığını   yaptığı   kenti   kuşatmaya   başlamıştır.   II.   Tigranes’in   Lucullus’un   ordusunu   sayıca   küçük   gördüğünden   müttefiki   Pontos   (Karadeniz)   kralı   VI.   Mithradates’in   meydan   savaşından   kaçınması   gerektiği   yönündeki   tavsiyesini   dinlemediği  iddia  edilmektedir.  Ancak  Lucullus  II.  Tigranes’i  ağır  bir  yenilgiye  uğratarak  kenti  ele  geçirmiş,  yağmalamış  ve  hatta  zorla  iskân  ettirilen  yabancı  nüfusunun  evlerine  geri  dönmesini  sağlamıştır.  Biz  bu  çalışmamızda,  ilk  önce  savaş  öncesi  durumu,  sonrasında  da  halen  tartışma  konusu  olan  her  iki  tarafın  asker  sayısını  açıklamaya  çalışacağız.  Sonuçta,  özellikle  her  iki  tarafın  asker  sayısı  hakkında bazı antik yazarların verdiği abartılı rakamların tekrar gözden geçirilmesi ve bu bağlamda savaş stratejilerinde göz ardı edilen bazı noktalar üzerinde de yeni değerlendirmeler yapılması gerekmektedir.

The ancient city of Tigranocerta (Tigranakert) is thought to be localized to the site of  Ancient  A/Erzen  near  Bozhöyük,  which  is  in  the  district  of  Siirt  Province.  The  Armenian  king,  Tigranes  II,  established  this  city  in  76  BC,  as  it  would  be  more  at  the center of the borders of his empire, which had spread over Cappadocia, Cilicia, Syria,  Palestine,  and  as  far  as  Parthia.  This  city,  described  in  ancient  sources  as  rich and magnificent, became the empire’s new capital, where many people from various areas, especially Cappadocia, were forced to immigrate and settle. In 69 BC, it witnessed one of history’s most significant battles between the Roman proconsul Lucullus and Tigranes II. Before the pitched battle near the city, it appears that the legates of Lucullus, Sextilius, and Murena had been sent out to harass and cut off those who marched to the support of Tigranes II. They seem to have defeated the enemy in all these engagements. Eventually, Sextilius started to besiege Tigranocerta, where Mankaios was in command. As the size of the Roman army appeared inconsiderable to Tigranes II and his allies, even jeering at it, they did not listen to the advice of their ally, Mithradates VI, the king of Pontus (Black Sea), to try and cut off the supplies of the Roman army. They  instead  preferred  to  engage  in  a  pitched  battle,  where  they  were  heavily  defeated  by  Lucullus.  Thus,  Tigranocerta  fell and was sacked, and the city’s immigrant population was sent back to their homes. In this article, we first explain the circumstances before the battle and then concentrate on the question of army size on both sides, which appears to have been exaggerated by some ancient writers, and finally reevaluate their battle strategies within this conjecture.