Ürkmez Kıyılarında Farklı Substratlara Yerleştirilmiş Yapay Resiflerdeki Balık Kompozisyonunun  Belirlenmesi.
The investigation on fish composition at artificial reefs deployed on different substrates off Ürkmez Coast.
Yazar: Gül, Ben&amp;#226;l; Lök, Altan; Ulaş, Ali; Düzbastılar, F. Ozan
Dergi: Su Ürünleri Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Balık topluluğu, substrat etkisi, yapay resif, Ege Denizi

Türkiye’deki ilk bilimsel yapay resif çalışması, 1991 yılında İzmir Körfezi’nde başlatıldı. Bundan sonra Ege Denizi kıyısındaki pek çok kasaba, yapay resif uygulamalarına ilgi gösterdi ve kendi projelerini yürüttüler. Fakat yapay resifler hakkındaki bilimsel bilgi birikiminin hızı, bu pratik uygulamalardan daha yavaş kaldı. Bu çalışmanın genel amacı, yapay resif konusuna yeni bilgiler eklemektir. Pek çok çevresel faktör, yapay habitatlardaki balık komunite yapısı üzerinde farklı etkilere sahiptir. Derinlik, mevki, gibi faktörlerin yanında çevredeki substrat yapısı da önemli etkiye sahiptir. Kayalık, çamur ve deniz çayırları ile kaplı deniz dipleri farklı tür ve miktarda balık cezbeder. Bu çalışmanın temel amacı, çamur ve deniz çayırları ile kaplı alanlara yerleştirilmiş yapay resiflerdeki balık tür zenginliği, bolluğu ve biyolojik çeşitliliğinin belirlenmesidir. 1998 yılında Ürkmez kıyılarında, yasadışı avcılık operasyonlarını engellemek ve küçük ölçekli balıkçılığı desteklemek amacı ile 160 adet beşgen kubbe şekilli ve 2 m³ hacimli beton blok, 14-21 m derinliklere her biri onaltışar bloktan oluşan 10 küme şeklinde yerleştirilmiştir. Bu kümelerin 2 tanesi deniz çayırları ile kaplı alanda, diğer 8 tanesi ise çamur bölgede yer almaktadır. Her iki substrattaki resiflerde yapılan aylık gözlemlerde, sualtı görsel sayım tekniği kullanılarak, balık türleri ve bollukları kayıt edilmiştir. Hataları azaltmak ve standartlaştırmak için, sualtı gözlemleri aynı balıkadam tarafından ve günün aynı saatlerinde (10.00 – 12.00) yapılmıştır. Deniz çayırı üstündeki yapay resiflerde 12 familyaya ait 36 tür, çamur bölgedekilerde ise 10 familyaya ait 25 tür tespit edilmiştir. Ayrıca balık biyoçeşitliliği ve türlerin resiflerdeki bulunma oranları, her bir substrat için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Benzerlik indisleri kullanılarak komunite yapısı karşılaştırılmıştır. Her bir substrattaki resifler üzerinde bulunan balık kompozisyonuna ait değişkenler hesaplanmış ve substratlar arasındaki farklar karşılaştırılmıştır

Türkiye’deki ilk bilimsel yapay resif çalışması, 1991 yılında İzmir Körfezi’nde başlatıldı. Bundan sonra Ege Denizi kıyısındaki pek çok kasaba, yapay resif uygulamalarına ilgi gösterdi ve kendi projelerini yürüttüler. Fakat yapay resifler hakkındaki bilimsel bilgi birikiminin hızı, bu pratik uygulamalardan daha yavaş kaldı. Bu çalışmanın genel amacı, yapay resif konusuna yeni bilgiler eklemektir. Pek çok çevresel faktör, yapay habitatlardaki balık komunite yapısı üzerinde farklı etkilere sahiptir. Derinlik, mevki, gibi faktörlerin yanında çevredeki substrat yapısı da önemli etkiye sahiptir. Kayalık, çamur ve deniz çayırları ile kaplı deniz dipleri farklı tür ve miktarda balık cezbeder. Bu çalışmanın temel amacı, çamur ve deniz çayırları ile kaplı alanlara yerleştirilmiş yapay resiflerdeki balık tür zenginliği, bolluğu ve biyolojik çeşitliliğinin belirlenmesidir. 1998 yılında Ürkmez kıyılarında, yasadışı avcılık operasyonlarını engellemek ve küçük ölçekli balıkçılığı desteklemek amacı ile 160 adet beşgen kubbe şekilli ve 2 m³ hacimli beton blok, 14-21 m derinliklere her biri onaltışar bloktan oluşan 10 küme şeklinde yerleştirilmiştir. Bu kümelerin 2 tanesi deniz çayırları ile kaplı alanda, diğer 8 tanesi ise çamur bölgede yer almaktadır. Her iki substrattaki resiflerde yapılan aylık gözlemlerde, sualtı görsel sayım tekniği kullanılarak, balık türleri ve bollukları kayıt edilmiştir. Hataları azaltmak ve standartlaştırmak için, sualtı gözlemleri aynı balıkadam tarafından ve günün aynı saatlerinde (10.00 – 12.00) yapılmıştır. Deniz çayırı üstündeki yapay resiflerde 12 familyaya ait 36 tür, çamur bölgedekilerde ise 10 familyaya ait 25 tür tespit edilmiştir. Ayrıca balık biyoçeşitliliği ve türlerin resiflerdeki bulunma oranları, her bir substrat için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Benzerlik indisleri kullanılarak komunite yapısı karşılaştırılmıştır. Her bir substrattaki resifler üzerinde bulunan balık kompozisyonuna ait değişkenler hesaplanmış ve substratlar arasındaki farklar karşılaştırılmıştır