Şeyhoğlu’nun Menkabet-i Penc Keştî’sinin Yeniden Yazımı: Bursalı Hasîb’in Menâkıb-ı Şâh Habîb’i
Şeyhoğlu’nun Menkabet-i Penc Keştî’sinin Yeniden Yazımı: Bursalı Hasîb’in Menâkıb-ı Şâh Habîb’i
Yazar: Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha; Gürbüz, Mehmet
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 29, 2022
Anahtar kelimeler: Creative Arts and Writing ; Sanat ve Edebiyat ; Menkabet-i Penc Keştî ; Menkabet-i Penc Keştî ; Hz. Ali,yeniden yazım,Şeyhoğlu/Şeyhzâde Osmân,Menkabet-i Penc-Keştî,Silkü’l-Le’âl,menkıbe

Kaynaklar XVIII. yüzyıl şairlerinden Bursalı Mü’minzâde Ahmed Hasîb (ö. 1166/1752-53)’in birçok eserinden söz etmektedirler. Ancak bunlar arasında Menâkıb-ı Şâh Habîb’in adı geçmemektedir. Menâkıb-ı Şâh Habîb, Şeyhülislam Mustafa Efendi (ö. 1745)’nin oğlu müderris Osmân Efendi (ö. 1738)’nin Şeyhoğlu mahlasıyla kaleme aldığı Menkabet-i Penc Keştî adlı Hz. Ali’nin kerametleri muhtevalı 85 beyitlik manzum hikâyesinin Mü’minzâde Ahmed Hasîb tarafından genişletilerek yeniden yazılmış biçimidir. Mesnevi nazım şekliyle kaleme alınmış 613 beyitten meydana gelen bu manzumenin yapılan katalog taramaları neticesinde biri müellif hattı olan iki nüshası tespit edilmiştir. Eldeki iki nüsha incelendiğinde Hasîb’in kendi metnini de bazı farklılıklarla iki kez yazdığı görülmektedir. Metnin 1736-1738 yılları arasında yazıldığını tahmin ettiğimiz bir nüshasında yer alan çeşitli beyitlerdeki ifadelerinden şairin -o sıralarda tamamladığı anlaşılan- Silkü’l-Le’âl adlı manzum tarihini Sultan I. Mahmûd’a sunmayı arzuladığı ve bunun için de Menâkıb-ı Şâh Habîb’i hâmi arayışına vesile yapmaya çalıştığı anlaşılmaktadır. Biyografik kaynakların adından söz etmediği bir manzume için yedi takrizin yazılması ise dikkat çekicidir.Bu çalışmanın ilk bölümünde eserin adı ve şairinin kimliği üzerinde durulacak, hazırlanan metin Şeyhoğlu’nun manzumesiyle karşılaştırılarak şekil ve içerik bakımından incelenecek ve nüshaları tanıtılacaktır. Manzumede yer alan bilgilerden yola çıkılarak eserin yazım öyküsü ve niçin kaleme alındığı belirlenmeye çalışılacaktır. Makalenin sonunda ise sözü edilen nüshalardan hareketle Menâkıb-ı Şâh Habîb’in tenkitli metni verilecektir.

Kaynaklar XVIII. yüzyıl şairlerinden Bursalı Mü’minzâde Ahmed Hasîb (ö. 1166/1752-53)’in birçok eserinden söz etmektedirler. Ancak bunlar arasında Menâkıb-ı Şâh Habîb’in adı geçmemektedir. Menâkıb-ı Şâh Habîb, Şeyhülislam Mustafa Efendi (ö. 1745)’nin oğlu müderris Osmân Efendi (ö. 1738)’nin Şeyhoğlu mahlasıyla kaleme aldığı Menkabet-i Penc Keştî adlı Hz. Ali’nin kerametleri muhtevalı 85 beyitlik manzum hikâyesinin Mü’minzâde Ahmed Hasîb tarafından genişletilerek yeniden yazılmış biçimidir. Mesnevi nazım şekliyle kaleme alınmış 613 beyitten meydana gelen bu manzumenin yapılan katalog taramaları neticesinde biri müellif hattı olan iki nüshası tespit edilmiştir. Eldeki iki nüsha incelendiğinde Hasîb’in kendi metnini de bazı farklılıklarla iki kez yazdığı görülmektedir. Metnin 1736-1738 yılları arasında yazıldığını tahmin ettiğimiz bir nüshasında yer alan çeşitli beyitlerdeki ifadelerinden şairin -o sıralarda tamamladığı anlaşılan- Silkü’l-Le’âl adlı manzum tarihini Sultan I. Mahmûd’a sunmayı arzuladığı ve bunun için de Menâkıb-ı Şâh Habîb’i hâmi arayışına vesile yapmaya çalıştığı anlaşılmaktadır. Biyografik kaynakların adından söz etmediği bir manzume için yedi takrizin yazılması ise dikkat çekicidir.Bu çalışmanın ilk bölümünde eserin adı ve şairinin kimliği üzerinde durulacak, hazırlanan metin Şeyhoğlu’nun manzumesiyle karşılaştırılarak şekil ve içerik bakımından incelenecek ve nüshaları tanıtılacaktır. Manzumede yer alan bilgilerden yola çıkılarak eserin yazım öyküsü ve niçin kaleme alındığı belirlenmeye çalışılacaktır. Makalenin sonunda ise sözü edilen nüshalardan hareketle Menâkıb-ı Şâh Habîb’in tenkitli metni verilecektir.