Hayvan deneylerinde planlanma ve model seçimi
Hayvan deneylerinde planlanma ve model seçimi
Yazar: Kaya, Mehmet; Çevik, Aydın
Dergi: Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2011

Hayvan çalışmalarında amaç, hücre/doku/organ/sistem bağlamında fizyolojik ve patolojik mekanizmaları anlamak, sistem ve sistemler arası ilişkiyi öğrenmek, hastalıklara karşı tedavi yollan bulmak, hastalık ve/veya hasarın tanısı için yöntemler geliştirmek ve geleceğin bilim insanı ve hekimini yetiştirmektir. Hayvanlarla insan arasında biyolojik açıdan birçok benzerlik vardır. Bu benzerliklere; immün fonksiyon: İnsan-Fare; kardiyovasküler fonksiyon: İnsan-Köpek; çocuk felci (Polio): Maymun-İnsan eşleşmeleri örnek verilebilir. Ayrıca köpeklerde diyabette insulinin önemi, Fare ve Zucker obez sıçan modellerinde obezitede leptinin rolü; Sıçan, kedi ve köpek çalışmaları ile de hipertansiyonun tedavi yolları gösterilmiş, bebek ölümleri koyun/kuzu çalışmalarıyla hiyalin membran hastalığının bebeklerde en önemli ölüm nedeni olduğu ispatlanmıştır. Gen-tedavi yaklaşımları üzerine genetiği iyi bilinen fare modellerinde çalışılmaktadır. Uygun hayvan modeli seçmeden önce "Alternatif yöntemler" yani hayvan dışı modeller üzerinde durulmalıdır. Ancak zorunlu ise hayvan modeli düşünülmelidir. Deneyler; çeşitli düzeylerde organize edilen parametrelere ait etkilerin hayvan üzerinde uygulanması ve sonuçlarının elde edilmesidir. Öncelikle, doğru deneysel tasarım yapılmalıdır. Çalışma süresince, esas araştırmaya geçiş/veri toplama/işlenmesi adımları tamamlanmalı ve verilerin anlamlandırılması, çıktıların tamamlanması ve teslim edilmesi, idari işlerin tamamlanması, deneyimlerin değerlendirilmesi ve bunlardan ders çıkarılması gerekir.

Hayvan çalışmalarında amaç, hücre/doku/organ/sistem bağlamında fizyolojik ve patolojik mekanizmaları anlamak, sistem ve sistemler arası ilişkiyi öğrenmek, hastalıklara karşı tedavi yollan bulmak, hastalık ve/veya hasarın tanısı için yöntemler geliştirmek ve geleceğin bilim insanı ve hekimini yetiştirmektir. Hayvanlarla insan arasında biyolojik açıdan birçok benzerlik vardır. Bu benzerliklere; immün fonksiyon: İnsan-Fare; kardiyovasküler fonksiyon: İnsan-Köpek; çocuk felci (Polio): Maymun-İnsan eşleşmeleri örnek verilebilir. Ayrıca köpeklerde diyabette insulinin önemi, Fare ve Zucker obez sıçan modellerinde obezitede leptinin rolü; Sıçan, kedi ve köpek çalışmaları ile de hipertansiyonun tedavi yolları gösterilmiş, bebek ölümleri koyun/kuzu çalışmalarıyla hiyalin membran hastalığının bebeklerde en önemli ölüm nedeni olduğu ispatlanmıştır. Gen-tedavi yaklaşımları üzerine genetiği iyi bilinen fare modellerinde çalışılmaktadır. Uygun hayvan modeli seçmeden önce "Alternatif yöntemler" yani hayvan dışı modeller üzerinde durulmalıdır. Ancak zorunlu ise hayvan modeli düşünülmelidir. Deneyler; çeşitli düzeylerde organize edilen parametrelere ait etkilerin hayvan üzerinde uygulanması ve sonuçlarının elde edilmesidir. Öncelikle, doğru deneysel tasarım yapılmalıdır. Çalışma süresince, esas araştırmaya geçiş/veri toplama/işlenmesi adımları tamamlanmalı ve verilerin anlamlandırılması, çıktıların tamamlanması ve teslim edilmesi, idari işlerin tamamlanması, deneyimlerin değerlendirilmesi ve bunlardan ders çıkarılması gerekir.