Mitsel Söylencelerin Kültürel Kod Bağlamında Ortaklığı
The Association of Mythic Legends in the Context of Cultural Code
Yazar: Kanmaz Tekin, Elvan
Dergi: Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi No. 42, 2018
Anahtar kelimeler: etnik,kültür,fantastik anlatı,söylence,pagan dinler,semavi dinler ; Ethnic Culture,Fantastic Narrative,Legend,Pagan Religions,Abrahamic Religions

Zamanıngerisinden, çok kadim dönemlerden günümüze anlatıla gelir akıl almaz çeşitteyaratığın olduğu ülkeler, yerler, masallar, hikâyeler… Ancak bu mekânlarınhepsi, görünenin deneyimlendiği yerler değildir. Kimisi tanıdık bildikcoğrafyalarda yaşanmış, kimisi de adının duyulmadığı dünyalarda yer almıştır.Buralarda gerçekleşen hikâyeler insanları uyarmak, evren yapılanmasının nasılolduğunu, oluştuğunu anlatmak ve gelecek nesillere bilgi vermek adına kaydageçmiştir. Hepsinin ortak noktası, anlatılanların izlerinin tarihe işlenmişolması, insanlığın geçmişine, düş ve inanç gücüne muazzam kapılar açmasıdır. Bubahsedilen ortak yapının fantastik anlatılara kaynaklık ettiği bilinmektedir.Fantastik anlatılar, salt bir biçimde oluşmamış, insanoğlunun erken dönemlerindenitibaren, mit, büyü, söylenceler ekseninde aktarılarak, okuyucunun-dinleyicininzihninde büyük, olağanüstü bir evren tasarımı olarak yer edinmiştir.Okuyucu-dinleyici; iyi ve kötünün savaşını, başarıyı, başarısızlığı, büyümeyi,kahraman olmayı, mücadele etmeyi, zorlukları aşıp sonunda ödüle erişmeyi; hikâye anlatımlarında, söylencelerde, dinselhikâyelerde ve mitoslarda bulmuştur. Bu araştırmanın anaeksenini oluşturan; fantastik ifadenin, erken dönem mitsel pratiklerde vesöylencelerde yer alış biçimlerinin farklı coğrafyalarda yer alan kültüryapılanmaları içerisinde yarattığı ortak dildir. Hangi etnik ve kültürel kodadâhil olunursa olunsun, mitsel pratikler ve söylenceler içerisinde yer alankavramların fantastik anlatılara ve insanlığın ortak geçmişine kaynaklıkettiğinin vurgulanması önemli olan araştırmada literatür taraması ve betimselanaliz yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemlerle birlikte araştırmanın farklı kaynaklardan beslendiğimetinsel ve anlatısal olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. İçerik taramasıgeniş çapta gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler ışığında betimsel analizyöntemi kullanılarak doğrudan alıntılara sık sık yer verilerek, verilersomutlaştırılmış ve okuyucuya sunulmuştur. Ayrıca, yukarıda bahsedildiği üzere,araştırmanın amacı farklı coğrafyalarda yaşayan insan topluluklarının ortak birdil yaratarak benzer inançlara sahip olmalarının vurgulanmasıdır. Bu amaçtanhareketle farklı dinsel ve mitsel edimler incelenmiş, hikâyelerde, anlatılardadile getirilen ortak semboller, hikâye kurguları örneklerle açıklanmayaçalışılmıştır.

Lands, places, fairy tales, stories, where incrediblynumerous creatures have lived, have been told to this day from the earliest andthe most ancient periods of time... But not all of these spaces are the placeswhere the appearing thing has been experienced. Some have been experienced infamiliar geographies; others have taken place in the worlds where their names havenot been heard yet. The stories that take place in these places have been puton the record to warn people, to explain how the structure of the universe isformed, to talk about its formation and to inform future generations. Thecommon point of all these stories is that the traces of the narratives havebeen embedded into history and that these traces have opened doors tohumanity's past, and the power of imagination and faith. This common structurehas been known to be the source of fantastic narratives. Fantastic narratives,not formed in a mere form, have been transferred from the early stages ofmankind on the axis of myths, magic and legends and have carved out a niche foritself as a great, extraordinary universe design in the mind of thereaders-listeners. The reader-listener has found in storytelling, myths, religiousstories and mythos that there are war of good and evil, success, failure,growth, being a hero, fighting, overcoming difficulties and eventually reachingthe trophy. The main axis of this study is the common languagewhich has been created by fantastic expressions within the cultural structuresof different geographies found in early-period mythic practices and legends. Itis important to emphasize that the notions taking place in mythic practices andlegends irrespective of ethnic and cultural codes, in which they are involved,serve as a source for the fantastic narratives and the common history ofhumanity. So, in this study which is established on the basis of literaturereview and descriptive analysis, it is tried to be explained as textual andnarrative that the study depends on different sources. Content scanning wasperformed on a large scale. Direct quotations are given frequently by usingdescriptive analysis method. And then the data is examined and described to the reader. Also as mentioned above,the aim of the study is to emphasize that human communities living in differentgeographies have similar beliefs by creating a common language. As a result, differentreligious and mythical actions were examined. In the stories, common symbolsexpressed in narratives, story fictions are tried to be explained withexamples.