Türkçe Öğretmeni Adaylarının Yapay Zekâ Okuryazarlıkları ile 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Arasındaki İlişki
The Relationship Between Prospective Turkish Teachers' Artificial Intelligence Literacy and 21st Century Teaching Skills
Yazar: Güneş, Hatice; Özgan, Yaren Şevval
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Artificial intelligence literacy,21st century teaching skills,pre-service Turkish language teachers ; Yapay zekâ okuryazarlığı,21. yüzyıl öğreten becerileri,Türkçe öğretmeni adayları

Bu araştırmanın amacı Türkçe öğretmeni adaylarının yapay zekâ okuryazarlıkları ile 21. yüzyıl öğreten becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve verilerdeki değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği ve 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nicel araştırma desenine uygun olarak yapılandırılan veri toplama sürecinde, ölçek soruları Google Forms aracıyla hazırlanmış ve Türkiye’nin batısında yer alan bir Eğitim Fakültesinin Türkçe Eğitimi Bölümündeki öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 22.0 istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmen adaylarının her iki ölçeğe ilişkin düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu; yapay zekâ okuryazarlığı ile 21. yüzyıl öğreten becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir. Özellikle Teknopedagojik, Esnek Öğretme ve Üretimsel Beceriler ile yapay zekâ okuryazarlığı arasında düşük düzeyli ancak anlamlı korelasyonlar saptanmış; Teknik Anlama alt boyutunun, 21. yüzyıl öğreten becerilerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi demografik değişkenlerin bazı alt boyutlar üzerinde anlamlı farklılık yarattığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, yapay zekâ okuryazarlığının öğretmen yeterlikleri ile bütünleştirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu bağlamda öğretmen yetiştirme programlarında disiplinlerarası ve uygulamaya dönük içeriklerin yaygınlaştırılmasının yararlı olacağı yönünde önerilerde bulunulmuştur.

This study aims to examine the relationship between artificial intelligence literacy and 21st century teaching skills of preservice Turkish language teachers. A quantitative research method was employed in the study and a relational survey model was used to examine the relationship between the variables. In this study, data were collected using the Artificial Intelligence Literacy Scale and the 21st Century Teaching Skills Scale. In the data collection process structured in accordance with the quantitative research design, the scale questions were prepared using Google Forms and each scale was administered to participants in the west part of Türkiye during a separate class hour. The quantitative data of the study were evaluated using SPSS 22.0 statistical analysis software. In line with the findings, it was determined that the levels of pre-service teachers regarding both variables were generally high; there were statistically significant and positive relationships between artificial intelligence literacy and 21st century teaching skills. In particular, low-level but significant correlations were found between techno-pedagogical, flexible teaching and generative skills and artificial intelligence literacy; it was determined that the technical understanding sub-dimension was a significant predictor of 21st century teaching skills. In addition, it was observed that demographic variables such as gender and grade level created significant differences in some sub-dimensions. The results revealed that artificial intelligence literacy should be integrated into teacher competencies; thus, it is suggested that teacher education programs to be enriched with more interdisciplinary and practice-oriented content.