Theda Skocpol’ün Sosyal Teoriye Bütüncül Katkısı: Devletler, Devrimler ve Uluslararası Bağlam
Theda Skocpol’ün Sosyal Teoriye Bütüncül Katkısı: Devletler, Devrimler ve Uluslararası Bağlam
Yazar: Dinç, Deniz
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 45 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Theda Skocpol,Karşılaştırmalı Siyaset,Devrimler,Devletler,Uluslararası Tarihsel Sosyoloji

Bu makale Skocpol’ün sosyal teorisini onun çığır açıcı çalışmaları ‘Devletler veToplumsal Devrimler’ ve ‘Devleti Geri Getirmek’i temel alarak incelemektedir.Skocpol’ün karşılaştırmalı devrim çalışması devletlerin askeri yenilgi sonucu azalankapasitelerini analiz eder. Geleneksel iç ve dış politika ayrımını ortadan kaldırmayaçalışan çalışmasıyla Skocpol, disiplinler arası bütüncül bir sosyal teorinin doğuşuna katkısağlar. Bu çalışma Skocpol’ün teorisini aşırı yapısal deterministliğin ve de neorealizminetkisinde kaldığı için eleştirmektedir. Her ne kadar Skocpol’ün yaklaşımının sorunluyanları olsa da Skocpol, devlet teorisini bütüncül yapısal bir hatla kurduğu içinuluslararası ilişkilerin tarihsel sosyolojisinin gelişimine katkı sağlamıştır. Beş bölümeayrılmış bu makalede sırasıyla Skocpol’ün devrim anlayışı, Skocpol’ün karşılaştırmalıYapısalcı analiz metodu, Skocpol’de Devletin Özerkliği ve Sınırları, Skocpol’ün teorisininUluslararası bağlamı ve sınırları ve Skocpol’e Yöneltilen eleştiriler incelenmiştir. İlk ikibölümde Skocpol’ün tarihsel sosyoloji anlayışı açıklanmıştır. Üçüncü, dördüncü vebeşinci bölümlerde Skocpol’ün düşüncelerinin değerlendirilmesi eleştirel bir bağlamdadevam etmektedir. Birinci bölümde, Skocpol’ün devrim anlayışındaki savaşların rolüdevlet kapasitesini düşürmesi açısından incelenmiştir. Bu süreci Skocpol devrimleritetikleyen önemli bir faktör olarak inceler. Skocpol’ün devlete verdiği özerk bakış açısıSkocpol’ü Weberci tarihsel sosyoloji kategorisine eklemiştir. Bu çalışmada, Skocpol’ünözerk devlet teorisinin sınıfsal boyutları da vurgulanmıştır. İkinci Bölümde, örnekdevrimlerle Skocpol’ün yapısalcı analizinin ana hatları ifade edilmiştir. Fransa, Rusyave Çin devrimleri analizinin önemli hatları ve karşılaştırmalı sosyal teorinin yapısalaçıklayıcı ilkeleri belirtilmiştir. Son üç bölümde, Skocpol’ün aşırı yapısalcı analizi, siyasiideolojileri, iradeyi, devrimci örgüt ve liderleri dışlaması açısından eleştirilmiştir. Buçalışmada Skocpol’ün devrimci öznellik meselesi açısından köylülüğe yaptığı aşırı vurgusorunlu bulunmuştur. Skocpol’ün evrensel bir devrim, evrensel bir toplum ve politikabağlantısı üzerinden şekillenmiş argümanlarının tarihsel sosyolojinin ilkeleriyle çeliştiğiişaret edilmiştir. Uluslararası ilişkiler açısından Skocpol’ün iç ve dış politika ayrımınadayanan realizmi aşma çabası bu çalışmada değerli bir çaba olarak değerlendirilmiştir.Fakat, Skocpol’ün savaş kavramını sosyal teoriye katması bu makalede sorunlubulunmuştur. Bu çalışma Skocpol ve Gilpin’in neorealizmi arasında teorik düzeydeşaşırtıcı benzerlikler bulunduğunu iddia etmektedir. Bir başka deyişle, Skocpol’ünanalizi de kronolojik fetişçi ve zaman merkezci hatalara düşmektedir. Skocpol’ünneorealist anarşi çerçevesini dolaylı olarak kabul etmesi kronolojik fetişçilik eleştirisiniüstüne çekmesine yetmektedir. Her ne kadar yapısal bir benzerlik olsa da Skocpol’ün üçdevrim kıyası zamanmerkezcilik sorunlarını açıkça barındırmaktadır. Üç devrim de farklıtarihsel ve sosyal hatlar üzerinden oluşmuştur. Yapısal analizi doğrulamak için tarihizorlamak elbette zamanmerkezcilik olarak değerlendirilecektir. Skocpol’ün aktörleridışlayan yapısalcı analizi tüm eksiklerine rağmen önemli bir tartışma platformumisyonu yürütmüştür. Skocpol, sosyal teorinin bütüncül bir şekilde değerlendirilmesigerektiğini vurgulayan öncü düşünürlerden biridir. Bu bağlamda, pozitivizmin yarattığıdisiplin farklılıklarına da interdisiplinerlik nosyonu açısından Skocpol’ün sosyal teorisibir meydan okumadır. Her ne kadar Skocpol’ün analizinde gelinen son nokta devletteorisi olmayan bir devlet merkezcilik olsa da Skocpol devletin kara kutusunu açmıştır.

Bu makale Skocpol’ün sosyal teorisini onun çığır açıcı çalışmaları ‘Devletler veToplumsal Devrimler’ ve ‘Devleti Geri Getirmek’i temel alarak incelemektedir.Skocpol’ün karşılaştırmalı devrim çalışması devletlerin askeri yenilgi sonucu azalankapasitelerini analiz eder. Geleneksel iç ve dış politika ayrımını ortadan kaldırmayaçalışan çalışmasıyla Skocpol, disiplinler arası bütüncül bir sosyal teorinin doğuşuna katkısağlar. Bu çalışma Skocpol’ün teorisini aşırı yapısal deterministliğin ve de neorealizminetkisinde kaldığı için eleştirmektedir. Her ne kadar Skocpol’ün yaklaşımının sorunluyanları olsa da Skocpol, devlet teorisini bütüncül yapısal bir hatla kurduğu içinuluslararası ilişkilerin tarihsel sosyolojisinin gelişimine katkı sağlamıştır. Beş bölümeayrılmış bu makalede sırasıyla Skocpol’ün devrim anlayışı, Skocpol’ün karşılaştırmalıYapısalcı analiz metodu, Skocpol’de Devletin Özerkliği ve Sınırları, Skocpol’ün teorisininUluslararası bağlamı ve sınırları ve Skocpol’e Yöneltilen eleştiriler incelenmiştir. İlk ikibölümde Skocpol’ün tarihsel sosyoloji anlayışı açıklanmıştır. Üçüncü, dördüncü vebeşinci bölümlerde Skocpol’ün düşüncelerinin değerlendirilmesi eleştirel bir bağlamdadevam etmektedir. Birinci bölümde, Skocpol’ün devrim anlayışındaki savaşların rolüdevlet kapasitesini düşürmesi açısından incelenmiştir. Bu süreci Skocpol devrimleritetikleyen önemli bir faktör olarak inceler. Skocpol’ün devlete verdiği özerk bakış açısıSkocpol’ü Weberci tarihsel sosyoloji kategorisine eklemiştir. Bu çalışmada, Skocpol’ünözerk devlet teorisinin sınıfsal boyutları da vurgulanmıştır. İkinci Bölümde, örnekdevrimlerle Skocpol’ün yapısalcı analizinin ana hatları ifade edilmiştir. Fransa, Rusyave Çin devrimleri analizinin önemli hatları ve karşılaştırmalı sosyal teorinin yapısalaçıklayıcı ilkeleri belirtilmiştir. Son üç bölümde, Skocpol’ün aşırı yapısalcı analizi, siyasiideolojileri, iradeyi, devrimci örgüt ve liderleri dışlaması açısından eleştirilmiştir. Buçalışmada Skocpol’ün devrimci öznellik meselesi açısından köylülüğe yaptığı aşırı vurgusorunlu bulunmuştur. Skocpol’ün evrensel bir devrim, evrensel bir toplum ve politikabağlantısı üzerinden şekillenmiş argümanlarının tarihsel sosyolojinin ilkeleriyle çeliştiğiişaret edilmiştir. Uluslararası ilişkiler açısından Skocpol’ün iç ve dış politika ayrımınadayanan realizmi aşma çabası bu çalışmada değerli bir çaba olarak değerlendirilmiştir.Fakat, Skocpol’ün savaş kavramını sosyal teoriye katması bu makalede sorunlubulunmuştur. Bu çalışma Skocpol ve Gilpin’in neorealizmi arasında teorik düzeydeşaşırtıcı benzerlikler bulunduğunu iddia etmektedir. Bir başka deyişle, Skocpol’ünanalizi de kronolojik fetişçi ve zaman merkezci hatalara düşmektedir. Skocpol’ünneorealist anarşi çerçevesini dolaylı olarak kabul etmesi kronolojik fetişçilik eleştirisiniüstüne çekmesine yetmektedir. Her ne kadar yapısal bir benzerlik olsa da Skocpol’ün üçdevrim kıyası zamanmerkezcilik sorunlarını açıkça barındırmaktadır. Üç devrim de farklıtarihsel ve sosyal hatlar üzerinden oluşmuştur. Yapısal analizi doğrulamak için tarihizorlamak elbette zamanmerkezcilik olarak değerlendirilecektir. Skocpol’ün aktörleridışlayan yapısalcı analizi tüm eksiklerine rağmen önemli bir tartışma platformumisyonu yürütmüştür. Skocpol, sosyal teorinin bütüncül bir şekilde değerlendirilmesigerektiğini vurgulayan öncü düşünürlerden biridir. Bu bağlamda, pozitivizmin yarattığıdisiplin farklılıklarına da interdisiplinerlik nosyonu açısından Skocpol’ün sosyal teorisibir meydan okumadır. Her ne kadar Skocpol’ün analizinde gelinen son nokta devletteorisi olmayan bir devlet merkezcilik olsa da Skocpol devletin kara kutusunu açmıştır.