Tasarruf Değerine İlişkin Metaforik Algılar: X, Y ve Z Kuşaklarının Perspektifi
Metaphorical Perceptions of Savings Value: Perspectives of Generations X, Y, and Z
Yazar: Temur, Süleyman; Uslu, Salih
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management) ; Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç) ; Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Savings,Metaphor,Generation X,Generation Y,Generation Z. ; Tasarruf,Metafor,X kuşağı,Y kuşağı,Z kuşağı.

Tüketim toplumunun ve kaynak israfının yaygınlaşmasıyla birlikte önemi artan tasarruf kavramı, kaynakların etkin kullanımı, atık azaltımı ve çevresel etkilerin minimizasyonu gibi boyutları içermektedir. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, X, Y ve Z kuşaklarını temsil eden bireylerin tasarruf kavramını nasıl algıladıklarını metaforik ifadeler aracılığıyla incelemektir. Nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan fenomenoloji (olgubilim) deseniyle yürütülen bu çalışmada, Hatay ilinde yaşayan ve kolay ulaşılabilir ve ölçüt örneklem yöntemine göre belirlenen 27 Z kuşağı, 25 Y kuşağı ve 25 X kuşağı bireyi olmak üzere toplam 77 kişiye ulaşılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenerek yorumlanmıştır. Bulgular, Z kuşağının tasarrufu sıklıkla para, kumbara, su, bahçe ve geri dönüşüm gibi kavramlarla ilişkilendirdiğini, Y kuşağının ise su metaforunu daha belirgin şekilde kullandığını göstermektedir. X kuşağı katılımcıları ise tasarrufu emeklilik, su, sigorta ve kumbara gibi daha çeşitli metaforlarla ifade etmektedir. Metaforların tematik analizi sonucunda, X kuşağı metaforları "geleceğe yatırım ve güvence", "kısıtlama ve disiplin", "sınırlılık ve sürdürülebilirlik" ve "kazanç ve kar" olmak üzere dört ana tema altında toplanmıştır. Y kuşağı metaforları "geleceğe yatırım ve güvence", "büyüme, gelişme ve verimlilik", "kısıtlama ve disiplin", "değer ve önem" ve "sorumluluk" olmak üzere beş temada kategorize edilmiştir. Z kuşağı metaforları ise "kaynak yönetimi, koruma ve sürdürülebilirlik", "geleceğe yatırım ve güvence" ve "kısıtlama ve disiplin" olmak üzere üç temel tema altında sınıflandırılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle, tasarruf kavramının her kuşağın sosyal, kültürel ve ekonomik koşulları tarafından şekillendiği söylenebilir.

The concept of saving, which has increased in importance with the spread of consumer society and resource wastage, includes dimensions such as efficient use of resources, waste reduction and minimization of environmental impacts. In this context, the main purpose of the study is to examine how individuals representing Generations X, Y and Z perceive the concept of saving through metaphorical expressions. In this study, which was conducted with the phenomenology design, which is one of the qualitative research methods, a total of 77 people, including 27 Generation Z, 25 Generation Y and 25 Generation X individuals living in Hatay province and determined according to the easily accessible and criterion sampling method, were reached. A semi-structured interview form was used as a data collection tool in the study and the data obtained were analyzed and interpreted by content analysis method. The findings show that Generation Z participants frequently associate saving with concepts such as money, piggy bank, water, garden and recycling, while Generation Y participants use the water metaphor more prominently. Generation X participants, on the other hand, express saving with more diverse metaphors such as retirement, water, insurance and piggy bank. As a result of the thematic analysis of the metaphors, Generation X metaphors were grouped under four main themes: “investment and assurance for the future”, “restriction and discipline”, “limitation and sustainability” and “gain and profit”. Generation Y metaphors were categorized under five themes: “investment and assurance in the future”, “growth, development and efficiency”, “constraint and discipline”, “value and importance” and “responsibility”. Generation Z metaphors were categorized under three themes: “resource management, protection and sustainability”, “investment and assurance for the future” and “constraint and discipline”. Based on these results, it can be said that the concept of saving is shaped by the social, cultural and economic conditions of each generation