Apec Ülkelerinin Sağlık Harcamalarının Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi ve Malmquist İndex Yöntemleriyle İncelenmesi
Investigation on the Efficiency of Health Expenditures of Apec Countries by Data Envelopment Analysis and Malmquist Index Methods
Yazar: Akbulut, Fevzi; Çeçen, Ziya
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Health Economy ; Sağlık Ekonomisi ; Health Policy ; Sağlık Politikası ; Apec ülkeleri,Malmquist toplam faktör analizi,Sağlık harcamaları,Veri zarflama analizi ; Apec countries,Malmquist total factor analysis,Health expenditures,Data envelopment analysis

Gelişen küresel ekonomide sürekli artan beklentiler ve buna paralel olarak artan sağlık harcamaları ülke ekonomileri için büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada pandemi öncesi normal faaliyet dönemlerinde APEC ülkelerinin etkinliklerini değerlendirmek amaçlanmıştır. APEC ülkelerinin 2010-2019 yıllarına ait verileri Dünya Bankası’ndan elde edilerek sağlık harcamalarının göreli etkinliği Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Analizi (MTFVA) ile incelenmiştir. Araştırma kapsamında için 21 APEC ülkesinden verilerinin tamamına ulaşılabilen 19 APEC ülkesi ele alınmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın girdilerini kişi başına düşen sağlık harcamaları, kişi başına cepten yapılan sağlık harcamalarının toplam sağlık harcamaları içerisindeki oranı, kişi başına düşen özel sektör sağlık harcamaları ve kişi başına düşen kamu sağlık harcamaları değişkenleri kullanılmıştır. Çıktı değişkeni olarak ise doğumda beklenen yaşam süresi ve bebek ölüm hızı(tersi) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; APEC ülkeleri sağlık harcamaları açısından toplam faktör verimliliklerinde önemli ölçüde bir artış veya azalış sağlayamamışlardır. 2010-2019 dönemlerinde ülkelerin toplam faktör verimliliği değişiminin yıllar itibariyle %3’ün üzerinde olmadığı gözlemlenmiştir.

In the developing global economy, ever-increasing expectations and parallel increasing health expenditures are of great importance for country economies. In this context, this research aimed to evaluate the activities of APEC countries during normal activity periods before the pandemic. The data of APEC countries for the years 2010-2019 were obtained from the World Bank, and the relative efficiency of health expenditures was examined with Data Envelopment Analysis (DEA) and Malmquist Total Factor Productivity Analysis (MTFVA). Within the scope of the research, 19 APEC countries, of which all data from 21 APEC countries can be accessed, were examined. In this regard, the variables of health expenditures per capita, the ratio of out-of-pocket health expenditures per capita in total health expenditures, private sector health expenditures per capita and public health expenditures per capita were used as the inputs of the research. Life expectancy at birth and infant mortality rate (inverse) were used as output variables. As a result of the research; APEC countries have not been able to achieve a significant increase or decrease in their total factor productivity in terms of health expenditures. It was observed that the total factor productivity change of the countries was not over 3% over the years between 2010-2019.