Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Doğal Ekosistemlerinde Odunsu Tür Zenginliğinin Farklı İndislerle Karşılaştırması
Comparison of Woody Species Richness in Natural Ecosystems of the Turkish Republic of Northern Cyprus Using Various Indices
Yazar: Öğüt, Nazlı; Oğuzoğlu, Şükran; Özkan, Kürşad
Dergi: Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Forest Biodiversity ; Orman Biyoçeşitliliği ; Biodiversity,Diversity estimator,Species richness ; Biyolojik çeşitlilik,Çeşitlilik tahminleyicisi,Tür zenginliği

Bitki tür çeşitliliği, ekosistemlerin dayanıklılığı ve sürdürülebilirliği üzerinde doğrudan etkili olup, enerji akışı ve madde döngüsünde önemli rol üstlenmektedir. Ancak habitat kaybı, iklim değişikliği ve istilacı tür sayısındaki artış bitki çeşitliliğini tehdit etmekte ve ekosistemin esnekliğini azaltmaktadır. Bu nedenle, bitki tür zenginliğinin veya çeşitliliğinin belirlenmesi ve korunması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Kuzey Kıbrıs’ın dört farklı bölgesinde (Karpaz Yarımadası, Kantara-Tatlısu, Alevkaya ve Akdeniz Köyü) gerçekleştirilen arazi çalışmalarıyla odunsu tür zenginliğini belirlemeyi ve bu bölgeleri karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Arazi çalışmaları sonucunda toplam 39 farklı odunsu tür tespit edilmiştir. Bölgesel tür zenginliğini daha doğru değerlendirmek amacıyla, dört farklı tür zenginliği tahminleyici indis (Chao1), Jackknife 1, Jackknife 2 ve bolluk temelli örtü kestiricisi kullanılmıştır. Tür zenginlik tahminleri açısından en yüksek değerler Alevkaya bölgesinde gözlemlenmiş ve Chao1 68,41, Jackknife1 45,97, Jackknife2 57,92 ve bolluk temelli örtü kestiricisi 60,24 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca araştırma bulguları, bitki tür zenginliğini yükselti ve iklim gibi çevresel faktörlerinde bir etki olduğunu göstermektedir. Alevkaya bölgesinde kaydedilen yüksek tür zenginliği, bu alanın serin ve nemli iklim koşullarıyla birlikte yüksek rakıma sahip olmasına bağlanmaktadır. Akdeniz Köyü'nde tespit edilen daha düşük tür zenginliği ise bölgenin kurak iklimi ve düşük rakım özellikleriyle açıklanmaktadır.

Plant species diversity has a direct impact on the resilience and sustainability of ecosystems and plays an important role in energy flow and material cycling. However, habitat loss, climate change and the increase in the number of invasive species threaten plant diversity and reduce ecosystem resilience. Therefore, the determination and conservation of plant species richness or diversity is of great importance. This study aims to determine the woody species richness in four different regions of Northern Cyprus (Karpaz Peninsula, Kantara-Tatlısu, Alevkaya and Akdeniz Village) and to evaluate these regions comparatively. As a result of the field studies, a total of 39 different woody species were identified. To evaluate regional species richness more accurately, four different species richness estimator indices (Chao1, Jackknife1, Jackknife2 and abundance-based cover estimator) were used. In terms of species richness estimates, the highest values were observed in Alevkaya region and were calculated as Chao1 68.41, Jackknife1 45.97, Jackknife2 57.92 and abundance-based cover estimator 60.24. In addition, research findings show that environmental factors such as elevation and climate influence plant species richness. The high species richness recorded in Alevkaya region is attributed to the high altitude of this area with cool and humid climatic conditions. The lower species richness recorded in Akdeniz Village is explained by the arid climate and low altitude characteristics of the region.