hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
MÖ VI-I. YÜZYILLARDA NAHÇİVAN'DA SERAMİKÇİLİK
MÖ VI-I. YÜZYILLARDA NAHÇİVAN'DA SERAMİKÇİLİK
Yazar: Haliov, Togrul
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: Nahçivan, seramikçi, Ortadoğu, Urmiyya, Doğu Anadolu

Makalede MÖ IV-I. yüzyıllar arasında seramikçiliğin durumu araştırılmıştır. Araştırma sonucu seramikçiliğin Nahçivan'ın en eski sanat alanı olduğu tespit edilmiştir Bu dönemde Azerbaycan'ın diğer bölgeleri gibi Nahçivan da önemli sanat merkezi olmuştur. Seramik ürünleri boyutu, biçimi, üzerindeki desenleri, yapıldığı malzeme ve teknolojisine göre birbirinden farklıdır. Nahçivan seramikçilerinin yapmış olduğu kil kaplar tarım veya mutfak seramiği olmak üzere iki gruba ayrılır. Onların benzerleri Güney Kafkasya ve Orta Doğu'daki aynı çağın yapılarında, Urmiyya Havzası ve Doğu Anadolu'nun arkeolojik bulgularında bulunmuştur.

Makalede MÖ IV-I. yüzyıllar arasında seramikçiliğin durumu araştırılmıştır. Araştırma sonucu seramikçiliğin Nahçivan'ın en eski sanat alanı olduğu tespit edilmiştir Bu dönemde Azerbaycan'ın diğer bölgeleri gibi Nahçivan da önemli sanat merkezi olmuştur. Seramik ürünleri boyutu, biçimi, üzerindeki desenleri, yapıldığı malzeme ve teknolojisine göre birbirinden farklıdır. Nahçivan seramikçilerinin yapmış olduğu kil kaplar tarım veya mutfak seramiği olmak üzere iki gruba ayrılır. Onların benzerleri Güney Kafkasya ve Orta Doğu'daki aynı çağın yapılarında, Urmiyya Havzası ve Doğu Anadolu'nun arkeolojik bulgularında bulunmuştur.
XVII. YÜZYIL OSMANLIDA İKTİDAR-BİLİM İLİŞKİSİ
XVII. YÜZYIL OSMANLIDA İKTİDAR-BİLİM İLİŞKİSİ
Yazar: Coşkun, Cüneyt
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, iktidar, bilim, hukuk, ekonomi, kültür, toplum

Bu çalışmada, Osmanlı’da XVII. yüzyıl iktidar-bilim münasebetleri ele alınmaktadır. XVII. yüzyıl Osmanlı Dünyası, klasik ve modernleşme süreçlerinin anlaşılıp anlamlandırılmasında merkezi bir dönem özelliğine sahiptir. Bu dönem, Osmanlı düşünce hayatındaki çatışmaların, siyasal rejimdeki aksaklıkların başlamasıyla beraber görülen ilk ciddi kıvılcımları içinde barındırır. Söz konusu çatışmalar ve aksaklıklar, geçmişten hareket eden ve bugünde anlam bulan gelenek olgusunun sendelediğini gösteren işaretlerdir. Kaldı ki Osmanlı’da XVII. yüzyılın ayırıcı özelliği, hem siyasal rejimdeki hem de düşünce hayatındaki hâkim geleneksel kurgulamanın kırılmaya başladığı dönem olmasında gizlidir. İktidar-bilim ilişkisi bağlamında gizliliğin dikkate değer yönü ise ön dönemlerdeki Nizam-ı Âlem ideolojisindeki katı yapının öncelikli olarak siyasi ve askeri nedenlerle zafiyete uğramaya başladığı; bilim ve düşünce sahasındaki yeni çehrenin bu zafiyetler bağlamında yapısal bir dönüşüme uğradığıdır. Dolayısıyla XVII. yüzyıl Osmanlı’da iktidar-bilim ilişkisi, bu değişim bağlamında, sonraki dönemlere ön ayak olacak şekilde değerlendirilmelidir. Bu çalışmanın temel amacı da tarihsel süreç içerisinde değişen siyasi, askeri, bilimsel, düşünsel vb. sahaları, dünya siyasetindeki konjonktürel yapıyı dikkate alarak değerlendirmek ve buna bağlı olarak bilim-düşünce etkinliklerini siyasi, hukuki, toplumsal, ekonomik ve kültürel yapı bağlamında irdelemektir.

Bu çalışmada, Osmanlı’da XVII. yüzyıl iktidar-bilim münasebetleri ele alınmaktadır. XVII. yüzyıl Osmanlı Dünyası, klasik ve modernleşme süreçlerinin anlaşılıp anlamlandırılmasında merkezi bir dönem özelliğine sahiptir. Bu dönem, Osmanlı düşünce hayatındaki çatışmaların, siyasal rejimdeki aksaklıkların başlamasıyla beraber görülen ilk ciddi kıvılcımları içinde barındırır. Söz konusu çatışmalar ve aksaklıklar, geçmişten hareket eden ve bugünde anlam bulan gelenek olgusunun sendelediğini gösteren işaretlerdir. Kaldı ki Osmanlı’da XVII. yüzyılın ayırıcı özelliği, hem siyasal rejimdeki hem de düşünce hayatındaki hâkim geleneksel kurgulamanın kırılmaya başladığı dönem olmasında gizlidir. İktidar-bilim ilişkisi bağlamında gizliliğin dikkate değer yönü ise ön dönemlerdeki Nizam-ı Âlem ideolojisindeki katı yapının öncelikli olarak siyasi ve askeri nedenlerle zafiyete uğramaya başladığı; bilim ve düşünce sahasındaki yeni çehrenin bu zafiyetler bağlamında yapısal bir dönüşüme uğradığıdır. Dolayısıyla XVII. yüzyıl Osmanlı’da iktidar-bilim ilişkisi, bu değişim bağlamında, sonraki dönemlere ön ayak olacak şekilde değerlendirilmelidir. Bu çalışmanın temel amacı da tarihsel süreç içerisinde değişen siyasi, askeri, bilimsel, düşünsel vb. sahaları, dünya siyasetindeki konjonktürel yapıyı dikkate alarak değerlendirmek ve buna bağlı olarak bilim-düşünce etkinliklerini siyasi, hukuki, toplumsal, ekonomik ve kültürel yapı bağlamında irdelemektir.
GÜRCİSTAN'DAKİ TÜRK MADDİ-KÜLTÜREL MİRASI HAKKINDA
GÜRCİSTAN'DAKİ TÜRK MADDİ-KÜLTÜREL MİRASI HAKKINDA
Yazar: Valehoğlu(hacıev), Fahri
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: Gürcistan, Türk, Kültürel Miras

Gürcistan Türklerinin yerleşim bölgesini kapsayan arazilerde bulunan tarihi abideler (kaleler, camiler, mezar taşları, türbeler vb.) eskilerden günümüze bölgedeki Türk varlığına şahitlik eden kutsal mirastır. Dört yüzyıl Müslüman Emirliği'nin merkezi olmuş Gürcistan’ın başkenti Tiflis şehri yüzyıllarla bölgede hüküm etmiş Türk devletlerinin hâkimiyeti altında kalmıştır. Bu şehrin eski mahallelerindeki yapıların çoğunluğu doğu mimarisi üslubundadır. Dünyanın en eski yerleşim sitelerinden sayılan Dumanis Kalesi bölgesindeki ve Çelebiler mezarlığındaki koç heykelleri, Arapça yazılı kitabeler, türbeler ve diğer taş anıtlar Borçalı’nın zengin Türk-İslam maddi kültür örneklerindendirler. Borçalı-Karayazı anıtları Kafkasya’nın ilk Rusça yayın organı “Tiflisskiye Vedomosti” gazetesinin yazarlarının da dikkatini çekmiştir. Onların tanıtımında bu gazetenin sayfalarında yer alan tanıtım yazılarından Karayazı bozkırındakı Keşişdağ, Kür nehri üzerindeki Kırmızı köprü (Sınık köprü), Borçalı nehri yakınlarındaki Akcakale ve diğer abideler hakkında yazılar özel ilgi çekmektedir.

Gürcistan Türklerinin yerleşim bölgesini kapsayan arazilerde bulunan tarihi abideler (kaleler, camiler, mezar taşları, türbeler vb.) eskilerden günümüze bölgedeki Türk varlığına şahitlik eden kutsal mirastır. Dört yüzyıl Müslüman Emirliği'nin merkezi olmuş Gürcistan’ın başkenti Tiflis şehri yüzyıllarla bölgede hüküm etmiş Türk devletlerinin hâkimiyeti altında kalmıştır. Bu şehrin eski mahallelerindeki yapıların çoğunluğu doğu mimarisi üslubundadır. Dünyanın en eski yerleşim sitelerinden sayılan Dumanis Kalesi bölgesindeki ve Çelebiler mezarlığındaki koç heykelleri, Arapça yazılı kitabeler, türbeler ve diğer taş anıtlar Borçalı’nın zengin Türk-İslam maddi kültür örneklerindendirler. Borçalı-Karayazı anıtları Kafkasya’nın ilk Rusça yayın organı “Tiflisskiye Vedomosti” gazetesinin yazarlarının da dikkatini çekmiştir. Onların tanıtımında bu gazetenin sayfalarında yer alan tanıtım yazılarından Karayazı bozkırındakı Keşişdağ, Kür nehri üzerindeki Kırmızı köprü (Sınık köprü), Borçalı nehri yakınlarındaki Akcakale ve diğer abideler hakkında yazılar özel ilgi çekmektedir.
1947 MUHTARLIK SEÇİMLERİ BAĞLAMINDA URFA'DA PARTİ MÜCADELELERİ (VALİ VE UMUMİ MÜFETTİŞİN RAPORLARINA GÖRE)
1947 MUHTARLIK SEÇİMLERİ BAĞLAMINDA URFA'DA PARTİ MÜCADELELERİ (VALİ VE UMUMİ MÜFETTİŞİN RAPORLARINA GÖRE)
Yazar: Özkan, Asaf
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: Urfa Valisi Kamuran Çuhruk, Birinci Umûmi Müfettiş Avni Doğan, Urfa, 1947 Muhtarlık Seçimleri, CHP, DP

1945 yılında çok partili siyasi hayata geçildikten sonra 1947 yılında köy ve mahalle muhtarlık seçimleri yapılmıştır. Bu seçimlerde ilk defa parti mücadeleleri muhtarlık seçimlerinde de kendisini göstermiştir. Muhtarlık seçimleri süreci Urfa’da da oldukça hareketli geçmiştir. Urfa’da yaşanan süreç Urfa Valisi Kamuran Çuhruk ve Birinci Umûmi Müfettiş Avni Doğan’ın İçişleri Bakanlığı’na sundukları raporlarında oldukça çarpıcı bir biçimde dile getirilmiştir. Bu raporlarda hem o dönemde Urfa’nın toplumsal ve siyasal yapısı hem de bürokrasi ile siyasal iktidar ilişkileri açık bir şekilde gözler önüne serilmektedir. Raporlar Urfa örneğinde Tek Parti dönemi kurum, kuruluş ve zihniyeti ile çok partili sisteme geçmiş bir ülkede yaşanan sıkıntıları yansıtmaktadır.

1945 yılında çok partili siyasi hayata geçildikten sonra 1947 yılında köy ve mahalle muhtarlık seçimleri yapılmıştır. Bu seçimlerde ilk defa parti mücadeleleri muhtarlık seçimlerinde de kendisini göstermiştir. Muhtarlık seçimleri süreci Urfa’da da oldukça hareketli geçmiştir. Urfa’da yaşanan süreç Urfa Valisi Kamuran Çuhruk ve Birinci Umûmi Müfettiş Avni Doğan’ın İçişleri Bakanlığı’na sundukları raporlarında oldukça çarpıcı bir biçimde dile getirilmiştir. Bu raporlarda hem o dönemde Urfa’nın toplumsal ve siyasal yapısı hem de bürokrasi ile siyasal iktidar ilişkileri açık bir şekilde gözler önüne serilmektedir. Raporlar Urfa örneğinde Tek Parti dönemi kurum, kuruluş ve zihniyeti ile çok partili sisteme geçmiş bir ülkede yaşanan sıkıntıları yansıtmaktadır.
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA TÜRKİYE'DE TEK PARTİ HÜKUMETLERİNİN İAŞE POLİTİKALARI
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA TÜRKİYE'DE TEK PARTİ HÜKUMETLERİNİN İAŞE POLİTİKALARI
Yazar: İnci, İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: İaşe, buğday, hububat, kıtlık, narh, hayat pahalılığı

Cumhuriyetin ilk dönemlerinde Türkiye gıda maddeleri açısından dışa bağımlıydı. Gerçekleşen üretim artışı sayesinde 1930’lu yılların sonlarında hububat ihraç eder hâle geldi. II. Dünya Savaşı yıllarında büyük bir orduyu beslemek zorunda olan ülke, daha çok emek kıtlığı nedeniyle hububat üretiminde ciddi düşüşler yaşadı. Gıda maddelerinde yaşanan kıtlık Refik Saydam hükûmetinin sıkı önlemler almasına yol açtı. Hükûmet bu dönemde hububatın tamamına belirlediği fiyattan el koydu. Birçok zorunlu tüketim malı fiyat denetimi kapsamına alındı. Saydam hükûmeti ekmeği karneye bağladı. 1942 yılının ikinci yarısında iş başına gelen Saracoğlu hükûmeti fiyat denetimini büyük ölçüde kaldırdı. Bunun sonucunda özellikle gıda maddeleri fiyatları görülmedik bir biçimde arttı. Saracoğlu üreticiye hububatın belli bir oranını hükûmetin saptadığı fiyattan devlete satma zorunluluğu getirdi. Yine Saracoğlu döneminde tarım ürünlerine yüzde on oranında bir vergi koyuldu. Ancak, tüm bu önlemler iaşe krizine çözüm getiremedi. İaşe kıtlığı ve hayat pahalılığı yıllarında en çok sıkıntı çekenler küçük işletme sahibi köylüler, dar gelirliler ve emekçiler oldu.

Cumhuriyetin ilk dönemlerinde Türkiye gıda maddeleri açısından dışa bağımlıydı. Gerçekleşen üretim artışı sayesinde 1930’lu yılların sonlarında hububat ihraç eder hâle geldi. II. Dünya Savaşı yıllarında büyük bir orduyu beslemek zorunda olan ülke, daha çok emek kıtlığı nedeniyle hububat üretiminde ciddi düşüşler yaşadı. Gıda maddelerinde yaşanan kıtlık Refik Saydam hükûmetinin sıkı önlemler almasına yol açtı. Hükûmet bu dönemde hububatın tamamına belirlediği fiyattan el koydu. Birçok zorunlu tüketim malı fiyat denetimi kapsamına alındı. Saydam hükûmeti ekmeği karneye bağladı. 1942 yılının ikinci yarısında iş başına gelen Saracoğlu hükûmeti fiyat denetimini büyük ölçüde kaldırdı. Bunun sonucunda özellikle gıda maddeleri fiyatları görülmedik bir biçimde arttı. Saracoğlu üreticiye hububatın belli bir oranını hükûmetin saptadığı fiyattan devlete satma zorunluluğu getirdi. Yine Saracoğlu döneminde tarım ürünlerine yüzde on oranında bir vergi koyuldu. Ancak, tüm bu önlemler iaşe krizine çözüm getiremedi. İaşe kıtlığı ve hayat pahalılığı yıllarında en çok sıkıntı çekenler küçük işletme sahibi köylüler, dar gelirliler ve emekçiler oldu.
FARABİ'NİN İNSAN TASAVVURU
FARABİ'NİN İNSAN TASAVVURU
Yazar: Görkaş, İrfan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: Farabi, insan, kalb, nefs, ruh, akıl, felsefe/hikmet, mutluluk

Biz bu yazımızda, Farabi’nin insan tasavvurunu ele alacak, onun insan tasavvurunu kullandığı kavramlardan ve yaptığı tanımlardan hareketle tespit edecek, Farabi düşüncesindeki insan tasavvurunu ortaya koyamaya çalışacağız. Öz olarak belirtmek gerekirse, Farabi’nin insan tasavvuru, bir madde-suret, tasavvuru, bir amir-memur tasavvurudur. Bir cevher-araz ilişkisi de olan madde-suret tasavvuru, iç içe geçen üç latif varlıktan, yani akıl-ruh-nefs’ten oluşmakta, özünde akıl yer almaktadır. Her üçünün mahalli, merkezi organ ‚kalb?tir. Farabi, bu düşüncesini Kuran’ın ‚mişkat içindeki kandilin nuru? metaforuyla örnekler. Amir-memur ilişkisi, öncelikle akıl-ruh-nefs arasında gerçekleşir. Ruhun ve nefsin memuru olan alt güçler vardır. Akıl ise hepsinin amiridir, çünkü o ilk ve önce olandır. Bedenin amiri ise ‚kalb?tir. Çünkü kalb, her üç amirin mahallidir. Akıl, iki temelden oluşan felsefeyi ortaya koyar. Bu iki temel ilim/teori ve irade/pratik/dir. Felsefeden amaç, en yüce sebebin bilgisine ve mutluluğa ulaşmaktır. Ancak insan türü, tek başına mutluluğu elde edemez. İnsanın şehir oluşturmaya ve yardımlaşmaya ihtiyacı vardır. Şehri kuran ve diğer insanlara rehberlik yapacak olan, filozof-nebi’dir.

Biz bu yazımızda, Farabi’nin insan tasavvurunu ele alacak, onun insan tasavvurunu kullandığı kavramlardan ve yaptığı tanımlardan hareketle tespit edecek, Farabi düşüncesindeki insan tasavvurunu ortaya koyamaya çalışacağız. Öz olarak belirtmek gerekirse, Farabi’nin insan tasavvuru, bir madde-suret, tasavvuru, bir amir-memur tasavvurudur. Bir cevher-araz ilişkisi de olan madde-suret tasavvuru, iç içe geçen üç latif varlıktan, yani akıl-ruh-nefs’ten oluşmakta, özünde akıl yer almaktadır. Her üçünün mahalli, merkezi organ ‚kalb?tir. Farabi, bu düşüncesini Kuran’ın ‚mişkat içindeki kandilin nuru? metaforuyla örnekler. Amir-memur ilişkisi, öncelikle akıl-ruh-nefs arasında gerçekleşir. Ruhun ve nefsin memuru olan alt güçler vardır. Akıl ise hepsinin amiridir, çünkü o ilk ve önce olandır. Bedenin amiri ise ‚kalb?tir. Çünkü kalb, her üç amirin mahallidir. Akıl, iki temelden oluşan felsefeyi ortaya koyar. Bu iki temel ilim/teori ve irade/pratik/dir. Felsefeden amaç, en yüce sebebin bilgisine ve mutluluğa ulaşmaktır. Ancak insan türü, tek başına mutluluğu elde edemez. İnsanın şehir oluşturmaya ve yardımlaşmaya ihtiyacı vardır. Şehri kuran ve diğer insanlara rehberlik yapacak olan, filozof-nebi’dir.
KÜRESELLEŞME SÜRECİNİN ULUSAL KÜLTÜR VE SANATA ETKİSİ
KÜRESELLEŞME SÜRECİNİN ULUSAL KÜLTÜR VE SANATA ETKİSİ
Yazar: Kayserili, M.emin; Satır, Memduha
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: Küreselleşme, Kültür, Sanat, Değişim, Postmodernizm, Modernizm

Bu çalışmada, günümüzün en çok tartışılan olgularından biri olan küreselleşmenin, kültür ve sanat üzerindeki etkileri ve bu konu hakkındaki tartışmalar ele alınmaktadır. Çalışmada öncelikle, kültür ve sanatın küreselleşme olgusu tarafından nasıl şekillendirildiği üzerinde durulmaktadır. Ulusal kültür ve sanatın, yerel ve evrensel olma niteliğine tesir eden küreselleşme olgusu ile birlikte yaşanan çelişkilere yer verilmektedir. Küreselleşmenin sanat ve kültüre olan etkisi; tartışmalı olduğu kadar, üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Bu konunun, Kültür ve sanat alanında önemli tartışma konusu olmasının nedeni ise; küreselleşme sürecinin kültür ve sanata olan etkisidir. Küreselleşme çoğu kez günümüzün ‚evrensel ideoloji?si olarak algılanmaktadır. Küreselleşme sürecinde, modernizmin ve post-modernizmin kültür ve sanata olan etkisi ise, negatif eğilimli bir kavram olup, ‚şu mu?, ‚bu mu? ya da ‚şuna karşı?, ‚buna karşı? kalıplarıyla ifade edilmesi dikkat çekmektedir. Post-modernizm, modernizme karşı bir tavır gibi görünmesine rağmen, savunduğu birçok görüş modernizmin ardılı olarak görülmektedir. Günümüzde Türk sanatçısı ve aydını, küreselleşme sürecinde yaşanan bu çelişkilerin bilincine vararak hareket etmektedir. Yaşadığı çağa yabancı değil, bilakis çağın gerektirdiği bilgi ve donanımları kuşanarak, evrensel düzeyde eserler yaratmanın arifesindedir.

Bu çalışmada, günümüzün en çok tartışılan olgularından biri olan küreselleşmenin, kültür ve sanat üzerindeki etkileri ve bu konu hakkındaki tartışmalar ele alınmaktadır. Çalışmada öncelikle, kültür ve sanatın küreselleşme olgusu tarafından nasıl şekillendirildiği üzerinde durulmaktadır. Ulusal kültür ve sanatın, yerel ve evrensel olma niteliğine tesir eden küreselleşme olgusu ile birlikte yaşanan çelişkilere yer verilmektedir. Küreselleşmenin sanat ve kültüre olan etkisi; tartışmalı olduğu kadar, üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Bu konunun, Kültür ve sanat alanında önemli tartışma konusu olmasının nedeni ise; küreselleşme sürecinin kültür ve sanata olan etkisidir. Küreselleşme çoğu kez günümüzün ‚evrensel ideoloji?si olarak algılanmaktadır. Küreselleşme sürecinde, modernizmin ve post-modernizmin kültür ve sanata olan etkisi ise, negatif eğilimli bir kavram olup, ‚şu mu?, ‚bu mu? ya da ‚şuna karşı?, ‚buna karşı? kalıplarıyla ifade edilmesi dikkat çekmektedir. Post-modernizm, modernizme karşı bir tavır gibi görünmesine rağmen, savunduğu birçok görüş modernizmin ardılı olarak görülmektedir. Günümüzde Türk sanatçısı ve aydını, küreselleşme sürecinde yaşanan bu çelişkilerin bilincine vararak hareket etmektedir. Yaşadığı çağa yabancı değil, bilakis çağın gerektirdiği bilgi ve donanımları kuşanarak, evrensel düzeyde eserler yaratmanın arifesindedir.
TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİLİMSEL ARAŞTIRMAYA YÖNELİK TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİLİMSEL ARAŞTIRMAYA YÖNELİK TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Biçer, Nurşat; Bozkırlı, Kürşad; Er, Omur
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2013
Anahtar kelimeler: Bilimsel araştırma, tutum, Türkçe öğretmeni adayı

Bu araştırmanın amacı Atatürk Üniversitesi ve Kafkas Üniversitesinde 2012-2013 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören Türkçe öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının sınıf düzeyine göre incelemektir. Araştırma kapsamında Atatürk Üniversitesi ve Kafkas Üniversitesinde öğrenim gören 312 Türkçe öğretmeni adayından veri toplanmıştır. Tarama modelindeki bu araştırmada Korkmaz, Şahin ve Yeşil (2011a) tarafından geliştirilen “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarında “Araştırmalara Yönelik Olumsuz Tutum” ve “Araştırmacılara Yönelik Olumlu Tutum” alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. 4. sınıf Türkçe öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmalara yönelik tutumlarının diğer sınıf düzeylerine göre daha olumsuz olduğu saptanmıştır.

Bu araştırmanın amacı Atatürk Üniversitesi ve Kafkas Üniversitesinde 2012-2013 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören Türkçe öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının sınıf düzeyine göre incelemektir. Araştırma kapsamında Atatürk Üniversitesi ve Kafkas Üniversitesinde öğrenim gören 312 Türkçe öğretmeni adayından veri toplanmıştır. Tarama modelindeki bu araştırmada Korkmaz, Şahin ve Yeşil (2011a) tarafından geliştirilen “Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarında “Araştırmalara Yönelik Olumsuz Tutum” ve “Araştırmacılara Yönelik Olumlu Tutum” alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. 4. sınıf Türkçe öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmalara yönelik tutumlarının diğer sınıf düzeylerine göre daha olumsuz olduğu saptanmıştır.
KALBAK-TAŞ XX (A 43) VE KALBAK-TAŞ XXI (A 44) YAZITLARI YA DA ESKİ TÜRKLERDE OKURYAZARLIK
KALBAK-TAŞ XX (A 43) VE KALBAK-TAŞ XXI (A 44) YAZITLARI YA DA ESKİ TÜRKLERDE OKURYAZARLIK
Yazar: Useev, Nurdin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 51, 2014
Anahtar kelimeler: Old Turkic inscriptions, Altay inscriptions, Old Turks, literacy, skillful, to decorate ; Köktürk harfli yazıtlar, Altay yazıtları, Eski Türkler, okur yazarlık, uz, bezemek

Makalede Dağlık Altay‟daki Kalbak-Taş yazıtlarından Kalbak-Taş XX (A 43) ve Kalbak-Taş XXI (A 44) yazıtları ele alınarak üzerinde yeni okuma ve anlamlandırma teklifleri ileri sürülmüştür. „ig(e)n: b(e)z(e)g(e)li / b(e)z(e)gli: k(a)r(ı)m n(e) y(e)g (o)l: (e)ş(i)k b(e)n y(e)g (e)r (Geyikleri bezemek için / bezeyen elim ne iyi! Eşik ben iyi erim)‟şeklinde okunan ve anlamlandırılan Kalbak-Taş XXI yazıtının „ig(e)n(i)g: b(e)d(i)zg(e)li: uz (e)rm(i)ş (Geyik (resimlerini) resmetmede ustaymış)‟ şeklinde okunan ve anlamlandırılan Kalbak-Taş XX yazıtı ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Yani Eşik adlı kişi yazıtlar bulunan kayaya üç geyik resmini çizmiş ve bu resimler hoşuna gitmiştir. Bunu da yazıt şeklinde belirtmiştir. Daha sonra burasını ziyaret eden birisi bu resimleri görmüş ve yazıtı okumuştur. Geyik resimleri onun da hoşuna gitmiş ve Eşik‟in dediklerine katılarak onun resim çizmede usta olduğunu yansıtan yazısını yazmıştır. Diyalog şeklindeki ve günlük hayatı içeren bu yazıtlar Eski Türklerde okur yazarlık oranının ve yazı kültürünün yüksek olduğunu göstermesi açısından önem kazanmaktadır.

In this article were handled inscriptions Kalbak-Taş XX (A 43) and Kalbak-Taş XXI (A 44) which found in Alrai and have been suggested. Mountainous Altai in Article 43 of the calpain-Stone article (calpain-Stone XX) and 44 (calpain-Stone XXI) by discussing the new proposals on readings and meanings on this inscriptions. Is thought to be that the inscription Kalbak-Tash XXI which read and interpreted as „ig(e)n: b(e)z(e)g(e)li / b(e)z(e)gli: k(a)r(ı)m n(e) y(e)g (o)l:(e)ş(i)k b(e)n y(e)g (e)r (What better my hand that decorated the deers I am, Ahmet is good soldier)‟ associated with the inscription Kalbak-Tash XX which read and interpreted as „ig(e)n(i)g: b(e)d(i)zg(e)li: uz (e)rm(i)ş (He is skillful on to image deers)‟. So the person named Ahmet draw a three deer picture on the rock and he liked these pictures. This idea was expressed in the form of inscription. Then someone who visited here saw the pictures and read the inscription. He liked the pictures too and he attended to Eşik. After all he wrote the inscription where he said that Eshik is skillful on to image deers. This inscription in the form of a dialogue which contains everyday life events is important in terms of showing that the literacy rate and culture of writings of ancient Turkish is high
ÇILDIR MERKEZ AĞZI ÜZERİNE
ÇILDIR MERKEZ AĞZI ÜZERİNE
Yazar: Güneş, Bahadır
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 51, 2014
Anahtar kelimeler: Ağız, Ardahan, Çıldır merkez ; Dialect, Ardahan, Çıldır center

Çıldır, Ardahan iline bağlı, tarihî geçmişi eski yıllara dayanmakla birlikte gelişme güçlüğü yaşayan, küçük bir ilçedir. Ağır kış etkisinde kalan yöre, büyük şehirlere yoğun göç vermektedir. Yapılan araştırmalarda bugüne kadar özellikle Çıldır merkez ağzını dil incelemesi açısından ele alan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada tarafımızca 2010 yılında yapılan derlemelerden hareketle Çıldır merkez ağzındaki ses değişmeleri üzerinde durulacaktır.

Çıldır, Ardahan province, thehistorical background of the old along with development difficulties, is a small town.Çıldır heavy winter remains in effect, intensive migration to the big cities gives. In studies to date, Çıldır center dialect review from the perspective of a work that has not been found. In this study Çıldır center dialect will focus on the sound changes, we made the record in 2010.