Yerel Halkın Bakış Açısıyla Coğrafi İşaretli Ürünlerin Değerlendirilmesi: Rize Örneği
Assessment of Geographically Indicated Products from the Perspective of Local People: Rize Example
Yazar: Onat, Gökhan
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 92, 2024
Anahtar kelimeler: Agricultural Marketing ; Tarımsal Pazarlama ; Coğrafi İşaret,Yerel Halk,Rize,KİT ; Geographical indication,Local people,Rize,WAT

Bu araştırma Rize’de yaşayan yerel halk tarafından coğrafi işaret kavramının nasıl algılandığını ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu nedenle araştırmada coğrafi işaret kavramının ölçümünde Kelime İlişkilendirme Testinden (KİT) yararlanılmıştır. KİT, araştırmaya katılanların uyarılmasını sağlayan bir kelimeyi ve bu kelimenin çağrıştırdığı yanıtları toplamayı amaçlamaktadır. KİT analizinde araştırmacı topladığı verilerle, bilişsel yapıyı ve kavramlar arasındaki bağıntıyı belirlemek ve zihinde oluşan bilgiyle ilişkili ağın gözlemlenmesini sağlayabilir. Bu sayede, katılımcıların hafızasındaki kavramlar arasındaki ilişkilerin yeterli ve anlamlı olup olmadığı belirlenebilir. Bu bağlamda yerel halkın coğrafi işaretle ilgili zihnindeki bilgi ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda Rize’de yaşayan toplam 31 yerel halktan veri toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda 52 kelimenin 212 kez tekrarlandığı tespit edilmiştir. Bu kelimelerden en çok tekrarlananlar sırasıyla (21) Laz Böreği” (20) Çay ve (17) Kara Lahanadır. Coğrafi işaret kavramıyla ilişkilendirilen kelimeler incelendiğinde Rize’de hemen hemen her evde ve işletmede görebileceğimiz ürünlerdir. Bu ürünlerin içerisinde sadece bir ürünün (Rize Çayı) coğrafi işaret tescili aldığı bilinmektedir. Genel olarak tüm katılımcıların verdiği cevaplar neticesinde ise Rize’nin sahip olduğu 15 coğrafi işaretli üründen 9 ürünün ilişkilendirilen cevaplarda olduğu gözlemlenmektedir. Katılımcıların coğrafi işaret konusundaki yaptıkları tanımlarda ise aslı yakın tanımlar yapıldığı da bulunan diğer bir sonuç olarak ifade edilebilir. Bu sonuçlar neticesinde yerel turizm paydaşlarına ve gelecek çalışmalara öneriler getirilmiştir.

This research aims to reveal how the concept of geographical indication is perceived by the local people living in Rize. For this reason, the Word Association Test (WAT) was used to measure the concept of geographical indication. WAT aims to collect a word that stimulates the respondents and the responses evoked by this word. With the data collected in the VIT analysis, the researcher can determine the cognitive structure and the relationship between concepts and observe the network associated with the knowledge formed in the mind. In this way, it can be determined whether the relationships between the concepts in the participants' memory are sufficient and meaningful. In this context, it was tried to reveal the knowledge in the minds of local people about geographical indication. In this context, data were collected from 31 local people living in Rize. As a result of the analysis, it was determined that 52 words were repeated 212 times. The most repeated of these words are (21) Laz Böreği, (20) Tea and (17) Black Cabbage. When the words associated with the concept of geographical indication are examined, they are products that we can see in almost every home and business in Rize. Among these products, it is known that only one product (Rize Tea) has received a geographical indication registration. In general, as a result of the answers given by all participants, it is observed that 9 of the 15 geographically marked products that Rize has are in the associated answers. It can be stated as another result that the definitions made by the participants on geographical indication are close to the original definitions. As a result of these results, suggestions have been made to local tourism stakeholders and future studies.