MÜSABAKA DÖNEMİNDE ERKEK HENTBOL OYUNCULARININ VÜCUT KOMPOZİSYONLARININ KAN LİPİD VE LİPOPROTEİN DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ
MÜSABAKA DÖNEMİNDE ERKEK HENTBOL OYUNCULARININ VÜCUT KOMPOZİSYONLARININ KAN LİPİD VE LİPOPROTEİN DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Yazar: Ağırbaş, Öztürk; Kishalı, Necip; Çolak, Mergül
Dergi: Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 2 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Hentbol, Müsabaka Dönemi, Vücut Kompozisyonu

oyuncuların kan lipit ve lipoprotein düzeyleri ile vücut kompozisyonları üzerine etkilerini ve vücut kompozisyonlarında meydana gelen değişikliklerin lipit profilleri üzerine etkilerini incelemektir. Bu çalışma, sağlık sorunu bulunmayan, yaş ortalamaları 22,33 ± 1,15 yıl ve boy uzunluğu ortalamaları 177,83 ± 4,57 cm olan 12 hentbol oyuncusu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Vücut kompozisyonları, müsabaka dönemi öncesinde ve müsabaka döneminden hemen sonra olmak üzere TANİTA (TBF 300) marka BİA cihazı ile 2 kez ölçülmüştür. Kan örnekleri ise vücut kompozisyonu ölçümlerinden hemen sonra alınmıştır. Verilere tanımlayıcı istatistik (ortalama ve standart sapma) yapılmış, müsabaka dönemi öncesi ve sonrası değerleri karşılaştırmak için Paired samples t- testi, vücut kompozisyonunun lipit profelleri üzerine etkisini belirlemek için ise Pearson korelasyon testi uygulanmıştır.Hentbol oyuncularında müsabaka döneminde yapılan antrenman sonrasında vücut yağ kitlesi (VYK) (p<0,05), yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterolü (HDL-C) (p<0,05), vücut ağırlığı (VA) (p<0,01), vücut kitle indeksi (VKİ) (p<0,01), yağsız vücut kitlesi (YVK) (p<0,01), vücut sıvı kitlesi (VSK) (p<0,01) ve kolesterol (p<0,01) düzeylerinde anlamlı fark tespit edilmiştir. Müsabaka dönemi sonrası VKİ ve trigliserid (TG) (r= 0,627), çok düşük yoğunluklu lipoprotein (VLDL) (r= 0,639); vücut yağ yüzdesi (VYY) ve TG (r= 0,616), VLDL (r= 0,628) arasında pozitif, vücut sıvı oranı (VSO) ve TG (r= -0,613), VLDL (r= -0,625) arasında ise negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p< 0,05). Müsabaka dönemi öncesi vücut kompozisyonu değerleri ile lipit profilleri arasındaki ilişkinin ise istatistiksel olarak anlamlı olmadığı ortaya çıkmıştır (p>0,05). Sonuç olarak, müsabaka dönemi antrenmanları sonrasında hentbolcuların vücut yağ yüzdesi (VYY) ve vücut sıvı oranı (VSO) dışında kalan vücut kompozisyonunun yağlı ve yağsız kısımlarında artış olduğu, kolesterol ve HDL-C düzeylerinde ise düşüş olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca TG ve VLDL’nin VKİ ve VYY ile yüksek pozitif, VSO’yla ise negatif bir ilişki gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuçların oluşmasında müsabaka döneminde yapılan antrenmanların sıklığı, şiddeti ile teknik-taktik ağırlıklı olmasının etkili olduğu ve sporcuların beslenme alışkanlıkları ile kullandıkları ergojenik yardımcıların da katkı sağladığı düşünülmektedir.

oyuncuların kan lipit ve lipoprotein düzeyleri ile vücut kompozisyonları üzerine etkilerini ve vücut kompozisyonlarında meydana gelen değişikliklerin lipit profilleri üzerine etkilerini incelemektir. Bu çalışma, sağlık sorunu bulunmayan, yaş ortalamaları 22,33 ± 1,15 yıl ve boy uzunluğu ortalamaları 177,83 ± 4,57 cm olan 12 hentbol oyuncusu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Vücut kompozisyonları, müsabaka dönemi öncesinde ve müsabaka döneminden hemen sonra olmak üzere TANİTA (TBF 300) marka BİA cihazı ile 2 kez ölçülmüştür. Kan örnekleri ise vücut kompozisyonu ölçümlerinden hemen sonra alınmıştır. Verilere tanımlayıcı istatistik (ortalama ve standart sapma) yapılmış, müsabaka dönemi öncesi ve sonrası değerleri karşılaştırmak için Paired samples t- testi, vücut kompozisyonunun lipit profelleri üzerine etkisini belirlemek için ise Pearson korelasyon testi uygulanmıştır.Hentbol oyuncularında müsabaka döneminde yapılan antrenman sonrasında vücut yağ kitlesi (VYK) (p<0,05), yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterolü (HDL-C) (p<0,05), vücut ağırlığı (VA) (p<0,01), vücut kitle indeksi (VKİ) (p<0,01), yağsız vücut kitlesi (YVK) (p<0,01), vücut sıvı kitlesi (VSK) (p<0,01) ve kolesterol (p<0,01) düzeylerinde anlamlı fark tespit edilmiştir. Müsabaka dönemi sonrası VKİ ve trigliserid (TG) (r= 0,627), çok düşük yoğunluklu lipoprotein (VLDL) (r= 0,639); vücut yağ yüzdesi (VYY) ve TG (r= 0,616), VLDL (r= 0,628) arasında pozitif, vücut sıvı oranı (VSO) ve TG (r= -0,613), VLDL (r= -0,625) arasında ise negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p< 0,05). Müsabaka dönemi öncesi vücut kompozisyonu değerleri ile lipit profilleri arasındaki ilişkinin ise istatistiksel olarak anlamlı olmadığı ortaya çıkmıştır (p>0,05). Sonuç olarak, müsabaka dönemi antrenmanları sonrasında hentbolcuların vücut yağ yüzdesi (VYY) ve vücut sıvı oranı (VSO) dışında kalan vücut kompozisyonunun yağlı ve yağsız kısımlarında artış olduğu, kolesterol ve HDL-C düzeylerinde ise düşüş olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca TG ve VLDL’nin VKİ ve VYY ile yüksek pozitif, VSO’yla ise negatif bir ilişki gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuçların oluşmasında müsabaka döneminde yapılan antrenmanların sıklığı, şiddeti ile teknik-taktik ağırlıklı olmasının etkili olduğu ve sporcuların beslenme alışkanlıkları ile kullandıkları ergojenik yardımcıların da katkı sağladığı düşünülmektedir.