KOAH Hastalarının Dispne Yönetiminde Kullandığı Yöntemlerin Dispne Düzeyi ve Öz Bakım Gücüne Etkisi: Maddi Durumun Aracılık Rolü
The Effect of The Methods Used by COPD Patients in the Management of Dyspnea on Level of Dyspnea and Self-Care Agency: The Mediating Role of Financial Status
Yazar: Şanlıtürk, Döndü; Çetiner, Neslihan
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COPD,dispnea,self-care agency,financial situation,mediating role ; KOAH,dispne,öz bakım gücü,maddi durum,aracılık rolü,self-care agency,financial situation,mediating role

Amaç: Araştırma kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) hastalarının dispne yönetiminde kullandıkları yöntemleri ve bu yöntemlerin dispne düzeyi ve öz bakım gününe etkisi ile bu etkide maddi durumun aracılık rolünün araştırmak için yapıldı.Yöntem: Tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel araştırma tasarımındaki bu çalışma Karadeniz Bölgesi’nde bir devlet hastanesinin göğüs hastalıkları kliniklerindeki 172 hasta dahil edildi. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Dispne-12 ve Öz Bakım Gücü Ölçeği ile belirlendi. Çalışmada elde edilen bu veriler bilgisayar ortamına aktarılarak, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics (versiyon 25.0), SPSS PROCES MACRO ve AMOS kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, student t testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanıldı. Ölçeklerin geçerlilik güvenilirlik analizi için, Cronbach’s alpha katsayısı hesaplandı. Bulgular:Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 63, çoğunluğunun erkek ve gelirinin giderine denk olduğu belirlendi. Hastaların dispnelerini yönetmek için en sık pencere açtığı belirlendi. Hastaların dispne ölçeği puan ortalamasının 22.00±10.06, öz bakım gücünün ise 79.93±25.31 olduğu belirlendi. Dispne düzeyi ile öz bakım gücü arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve bu ilişkide maddi durumun aracılık rolü olduğu belirlendi (b= -0, 3471, %95 GA [BootLLCI= -0,8238, BootULCI= -0,0221], p

Objective: The research was conducted to determine the methods used by chronic obstructive pulmonary (COPD) patients in the management of dyspnea and the effect of these methods on the level of dyspnea and self-care agancy, and  mediating role of financial status in this effect.Methods: For this descriptive, cross-sectional and correlational study, 172 patients in one public hospitals in the Black Sea region were included. Data were collected with Personal Information Form, Dyspnea-12 scale and Self-Care Agency Scale. The findings obtained in the study were transferred to the computer environment. For the statistical analysis, IBM SPSS Statistics (version 25.0), AMOS and SPSS PROCES MACRO were used. In the analysis of the data, descriptive statistics, independent t-test, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis and regression analysis were used. Cronbach's alpha coefficient was used for the validity and reliability analysis of the scales.Results: It was determined that the mean age of the patients included in the study was 63, the majority of them were men and their income was equal to their expenses. It was determined that the patients most frequently opened a window to manage their dyspnea. It was determined that the mean dyspnea score of the patients was 22.00±10.06, and the self-care power was 79.93±25.31. It was determined that there was a statistically significant negative correlation between the level of dyspnea and self-care power, and that financial status had a mediating role in this relationship (b= -0, 3471, %95 GA [BootLLCI= -0,8238, BootULCI= -0,0221], p