Talasemi Konusunda Verilen Eğitimlerin Talasemi Taşıyıcılarının Bilgi Düzeyi Üzerine Etkisinin Belirlenmesi
Determination of the Effect of Thalassemia Training Programs on the Educational Level of Thalassemia Traits
Yazar: Keten, Hamit; Çitil, Medine; Can Çelik, Yeşim; Işık, Oğuz
Dergi: Ankara Medical Journal, Vol. 15 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Thalassemia; thalassemia trait; training ; Talasemi; talasemi taşıyıcılığı; eğitim

Amaç: Bu çalışmada talasemi konusunda verilen eğitimlerin, talasemi taşıyıcılarının bilgi düzeyi üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Materyal ve Metot: Bu çalışmaya Temmuz 2014 ile Şubat 2015 tarihleri arasında Kahramanmaraş Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması birimine evlilik öncesi hemoglobinopati taraması amacıyla başvurup, talasemi taşıyıcısı tanısı konulan 67 birey dahil edildi. Katılımcılara araştırmacılar tarafından geliştirilen soruları içeren anket formu uygulandı. Talasemi konusunda 10 bilgi sorusu eğitim öncesi katılımcılara soruldu, her bir soru bir puan olarak değerlendirildi ve katılımcıların bilgi düzeyi 10 puan üzerinden belirlendi. Sonrasında bireylere 15 dakikalık eğitim verildi, aynı sorular eğitim sonrası katılımcılara tekrar uygulandı ve aynı sistematikle değerlendirildi.Bulgular: Katılımcıların 42’si (%62,7) erkek, 25’i (%37,3) kadın, yaş ortalaması 26,01±5,80 (min=18, max=50) olarak saptandı. Bireylerin 34’ü (%50,7) daha önce talasemi hastalığını duyduğunu, 33’ü (%49,3) ise duymadığını belirtti. ‘Akraba evliliği talasemi taşıyıcılığı riskini arttırır’ ifadesine bireylerin 19’u (%28,4) katıldığını, 42’si (%62,7) fikri olmadığını, 6’sı (%9,0) katılmadığını belirtti. ‘Talasemi taşıyıcısı olan iki çiftin çocukları talasemi hastası olabilir’ ifadesine bireylerin 22’si (%32,8) katıldığını, 38’i (%56,7) fikri olmadığını, 7’si (%10,4) ise katılmadığını belirtti. Katılımcıların eğitim öncesi bilgi testinde puan ortalaması 3,52±3,23, eğitim sonrası testte puan ortalaması 8,80±1,52 olarak belirlendi. Bireylerin eğitim sonrasında bilgi düzeyinin, eğitim öncesine göre anlamlı seviyede arttığı saptandı (p<0,001). Çalışmamızda eğitim öncesi kadınların bilgi skoru 3,32±3,00, erkeklerin 3,64±3,39 olarak tespit edildi. Kadın ve erkeklerin bilgi düzeyi benzerdi (p=0,696). Çalışmamızda eğitim seviyesi lise ve altında olan bireylerde bilgi puan ortalaması 3,26±3,44, üniversite mezunu olanlarda 3,15±3,04 olarak saptandı. Eğitim seviyesi lise ve altında olanlar ile üniversite mezunlarının bilgi skorunun benzer olduğu saptandı (p=0,912).Sonuç: Çalışmamızda talasemi taşıyıcısı olan bireylerin talasemi konusunda önemli bilgi eksiklikleri olduğu saptandı. Ayrıca bu bireylere talasemi konusunda verilen eğitimin, bireylerin bilgi düzeylerini anlamlı seviyede arttırdığı belirlendi. Talasemi ile etkin mücadelede verilen eğitimlerin etkinliği ve önemi ortaya konuldu.

Objectives: The aim of this study is to determine the effect of thalassemia training programs on the educational level of thalassemia traits.Material and Methods: In this study, 67 individuals that have been diagnosed as thalassemia traits in their premarital hemoglobinopathy screening between July 2014 and February 2015 in Kahramanmaraş Mother and Child Care and Family Planning Center, were enrolled. A survey formed by researchers was presented to all participants. Ten knowledge questions about thalassemia were addressed to participants prior to the training. Each question was scored with one point and the educational level was evaluated on 10 points. Then individuals were given a training program of 15 minutes, and the items were requestioned.Results: Forty two (62.7% ) of participants were male, 25 (373%) were female, and the mean age was 26.01±5.80 (min=18, max=50). Thirty four (50.7%) participants stated that they had heard about thalassemia disease before, while 33 (49.3%) participants stated they did not. Nineteen participants (49.3%) agreed with the expression ‘Consanguineous marriage increases the risk for being a thalassemia trait’ while 42 participants (62.7%) had no idea, and 6 participants (9.0%) did not agree with the expression. Twenty two participants (32.8%) agreed with the expression ‘Child of two thalassemia traits may have thalassemia’ while 38 participants (56.7%) did not claim an idea, and 7 participants (10.4%) did not agree with the expression. Mean score of the survey before the training program was 3.52±3.23, and the mean score of the test after training was 8.80±1.52. We found that educational level of participants increased significantly after the training  (p<0,001). In our study, mean score of women before the training was  3.32±3.00, and the score of men was 3.64±3.39. Educational levels of men and women were similar (p=0.696). We found that the mean score of individuals that were high school graduates or below was 3.26±3.44, and the mean score of individuals that were university graduates or above was 3.15±3.04. Educational levels of high school graduates or below and university graduates or above were similar (p=0.912).Conclusion: We determined that thalassemia traits seriously lacked information about thalassemia. Furthermore, we detected that the training program about thalassemia increasedtheir educational level significantly. The efficiency and significance of training programs in struggle against thalassemia was manifested.