hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ATATÜRK DÖNEMİ DEMİRYOLU POLİTİKASI
ATATÜRK DÖNEMİ DEMİRYOLU POLİTİKASI
Yazar: Avcı, Müşerref
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Demiryolu,Demiryolu  Politikası,Osmanlı Dönemi

19.yüzyılın  en  hızlı  ve  güvenilir  ulaştırma  aracı  olan  demiryolları,  gelişmişülkeler için bir sömürü; geri kalmış ülkeler için ise bir sömürülme vasıtası olmuştur.Bu  yapılanmaya  paralel  olarak  19.yüzyılda,  tam  bir  yarı  sömürge  olaraktanımlanabilecek  Osmanlı  İmparatorluğu  sınırları  içindeki  demiryolları  daemperyalist ülkeler eliyle inşa edilmiştir. Demiryolları, Osmanlı topraklarında bolmiktarda  bulunan  hammaddeyi  çok  düşük  ücretlerle  temin  ederek  Avrupa’yagötürecek  ve  orada  sanayi  ürününe  dönüştürdükten  sonra,  çok  büyük  ücretlerkarşılığında  Osmanlı’ya  geri  satacak  şekilde  dizayn  edilmiştir.  Yine  demiryollarıdöşenirken,  İmparatorluğun  başkenti  olan  İstanbul  ile  diğer  bölgeler  arasındairtibat  olmamasına  özellikle  dikkat  edilmiş,  ülkenin  orta  ve  doğu  bölgelerine  hiçdemiryolu hattı döşenmemiştir. Milli Mücadele’den bağımsız bir devlet olarak çıkanTürkiye  Cumhuriyeti,  Osmanlı  Dönemi’nde  olduğu  gibi  emperyalist  ülkelerinçıkarları doğrultusunda değil; ülke menfaatleri doğrultusunda ve gerçek ihtiyaçlaracevap  verebilecek  tarzda,  milli  ve  bağımsız  bir  demiryolu  politikası  izlemiştir.Atatürk Dönemi’nde onbeş  yıl  gibi  kısa  bir  zaman  içinde,  Türkiye  Cumhuriyetitoprakları kuzeyden güneye, batıdan doğuya demir bir ağ ile örülmüştür.

19.yüzyılın  en  hızlı  ve  güvenilir  ulaştırma  aracı  olan  demiryolları,  gelişmişülkeler için bir sömürü; geri kalmış ülkeler için ise bir sömürülme vasıtası olmuştur.Bu  yapılanmaya  paralel  olarak  19.yüzyılda,  tam  bir  yarı  sömürge  olaraktanımlanabilecek  Osmanlı  İmparatorluğu  sınırları  içindeki  demiryolları  daemperyalist ülkeler eliyle inşa edilmiştir. Demiryolları, Osmanlı topraklarında bolmiktarda  bulunan  hammaddeyi  çok  düşük  ücretlerle  temin  ederek  Avrupa’yagötürecek  ve  orada  sanayi  ürününe  dönüştürdükten  sonra,  çok  büyük  ücretlerkarşılığında  Osmanlı’ya  geri  satacak  şekilde  dizayn  edilmiştir.  Yine  demiryollarıdöşenirken,  İmparatorluğun  başkenti  olan  İstanbul  ile  diğer  bölgeler  arasındairtibat  olmamasına  özellikle  dikkat  edilmiş,  ülkenin  orta  ve  doğu  bölgelerine  hiçdemiryolu hattı döşenmemiştir. Milli Mücadele’den bağımsız bir devlet olarak çıkanTürkiye  Cumhuriyeti,  Osmanlı  Dönemi’nde  olduğu  gibi  emperyalist  ülkelerinçıkarları doğrultusunda değil; ülke menfaatleri doğrultusunda ve gerçek ihtiyaçlaracevap  verebilecek  tarzda,  milli  ve  bağımsız  bir  demiryolu  politikası  izlemiştir.Atatürk Dönemi’nde onbeş  yıl  gibi  kısa  bir  zaman  içinde,  Türkiye  Cumhuriyetitoprakları kuzeyden güneye, batıdan doğuya demir bir ağ ile örülmüştür.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NIN YETKİ VE UYGULAMALARI ÇERÇEVESİNDE DERS KİTAPLARI (1950-1960)
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NIN YETKİ VE UYGULAMALARI ÇERÇEVESİNDE DERS KİTAPLARI (1950-1960)
Yazar: Çapa, Mesut
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Ders  kitapları,Milli  Eğitim  Bakanlığı  (Maarif  Vekaleti),Tebliğler Dergisi,müfredat,Talim ve Terbiye Kurulu

Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren ders kitaplarıyla ilgili muhtelif kanun veyönetmelikler  yayınlanmıştır. Bunların  uygulanması  Milli  Eğitim  Bakanlığı’nınsorumluluğunda gerçekleştirilmiştir.Milli  Eğitim  Bakanlığı’nın  ders  kitaplarıyla  ilgili  yetki  ve  sorumlulukları,  6Haziran  1949  tarihinde  kabul  edilen  bir  kanunla yeniden  düzenlenmiştir. İlk  veortaöğretimde  okutulacak  olan  ders kitapları  bu  kanuna  göre  tespit  edilecekti.Kanunla, ders kitaplarının basılması, serbest basıma bırakılan kitapların seçilmesive  nitelikleriyle  satış  fiyatlarının  belirlenmesi  yetkisi  Milli  Eğitim  Bakanlığı’nabırakılmıştır.  Bakanlık, gerektiği  takdirde okul  kitabı  yazdırmak,  bastırmak  vedeğiştirmek hakkına sahip olacaktı.Milli Eğitim Bakanlığı’nca okutulması kararlaştırılan ders kitaplarının listesiher  ders  yılı  başında  genelgeyle  Tebliğler  Dergisi’nde  yayınlanmaktaydı.  İlk  veortaöğretim kademelerindeki okullara göre düzenlenen listelerde, ders kitabının adıve yazarı, basımevi, fiyatı ve satıldığı yer hakkında bilgi verilmekteydi.Makalede,  1950-1960  yılları  arasındaki  uygulamalar, öncelikle  lise  müfredatve ders kitaplarından örnekler verilerek açıklanmaya çalışılacaktır.Anahtar  kelimeler: Ders  kitapları,  Milli  Eğitim  Bakanlığı  (Maarif  Vekaleti),Tebliğler Dergisi, müfredat, Talim ve Terbiye Kurulu, kitap listesi.

Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren ders kitaplarıyla ilgili muhtelif kanun veyönetmelikler  yayınlanmıştır. Bunların  uygulanması  Milli  Eğitim  Bakanlığı’nınsorumluluğunda gerçekleştirilmiştir.Milli  Eğitim  Bakanlığı’nın  ders  kitaplarıyla  ilgili  yetki  ve  sorumlulukları,  6Haziran  1949  tarihinde  kabul  edilen  bir  kanunla yeniden  düzenlenmiştir. İlk  veortaöğretimde  okutulacak  olan  ders kitapları  bu  kanuna  göre  tespit  edilecekti.Kanunla, ders kitaplarının basılması, serbest basıma bırakılan kitapların seçilmesive  nitelikleriyle  satış  fiyatlarının  belirlenmesi  yetkisi  Milli  Eğitim  Bakanlığı’nabırakılmıştır.  Bakanlık, gerektiği  takdirde okul  kitabı  yazdırmak,  bastırmak  vedeğiştirmek hakkına sahip olacaktı.Milli Eğitim Bakanlığı’nca okutulması kararlaştırılan ders kitaplarının listesiher  ders  yılı  başında  genelgeyle  Tebliğler  Dergisi’nde  yayınlanmaktaydı.  İlk  veortaöğretim kademelerindeki okullara göre düzenlenen listelerde, ders kitabının adıve yazarı, basımevi, fiyatı ve satıldığı yer hakkında bilgi verilmekteydi.Makalede,  1950-1960  yılları  arasındaki  uygulamalar, öncelikle  lise  müfredatve ders kitaplarından örnekler verilerek açıklanmaya çalışılacaktır.Anahtar  kelimeler: Ders  kitapları,  Milli  Eğitim  Bakanlığı  (Maarif  Vekaleti),Tebliğler Dergisi, müfredat, Talim ve Terbiye Kurulu, kitap listesi.
ATATÜRK’ÜN ÇAĞDAŞLIK VE EVRENSELLİK ANLAYIŞI AÇISINDAN ÜNİVERSİTE REFORMUNA BİR BAKIŞ
ATATÜRK’ÜN ÇAĞDAŞLIK VE EVRENSELLİK ANLAYIŞI AÇISINDAN ÜNİVERSİTE REFORMUNA BİR BAKIŞ
Yazar: Dönmez, Cengiz
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Atatürk,Üniversite,Çağdaşlık,Evrensellik

Üniversite  reformu,  yeni  Türkiye’yi  inşa  ederken  bilimsel  yeniliklerdenfaydalanmak  ve  bunları  takip etmek  amacıyla  gerçekleştirilmiş,  bir  kültürreformudur.  Bir  üniversiteyle  birlikte  devlet  ve  toplum  hayatına  girecek  bilimselyenilikler, Atatürk’ün hedeflediği “muasır medeniyetler seviyesine” ulaşabilmek içinen önemli yol gösterici olarak düşünülmüştür. Üniversite reformu için Prof. AlbertMalche  tarafından  hazırlanan  raporda,  söz  konusu  reformun  medeniyetisimgelediğinin belirtilmesi bunun bir ispatı niteliğindedir. Nazi iktidarından kaçanbilim  adamları  da  bilimsel  çalışmalarıyla  bu  sürece  katkı  sağlamışlardır.  BöyleceTürkiye  1930’larda  dönemin  yaygın  ideolojik  akımlarından  etkilenmeyen  bir  ülkeolarak  kalmıştır.  Ancak  Atatürk’ün  ölümünden  sonra  Türkiye’yi  bilimsel  bilgiyleaydınlatma hedefinin biraz daha arka planda kaldığı söylenebilir.

Üniversite  reformu,  yeni  Türkiye’yi  inşa  ederken  bilimsel  yeniliklerdenfaydalanmak  ve  bunları  takip etmek  amacıyla  gerçekleştirilmiş,  bir  kültürreformudur.  Bir  üniversiteyle  birlikte  devlet  ve  toplum  hayatına  girecek  bilimselyenilikler, Atatürk’ün hedeflediği “muasır medeniyetler seviyesine” ulaşabilmek içinen önemli yol gösterici olarak düşünülmüştür. Üniversite reformu için Prof. AlbertMalche  tarafından  hazırlanan  raporda,  söz  konusu  reformun  medeniyetisimgelediğinin belirtilmesi bunun bir ispatı niteliğindedir. Nazi iktidarından kaçanbilim  adamları  da  bilimsel  çalışmalarıyla  bu  sürece  katkı  sağlamışlardır.  BöyleceTürkiye  1930’larda  dönemin  yaygın  ideolojik  akımlarından  etkilenmeyen  bir  ülkeolarak  kalmıştır.  Ancak  Atatürk’ün  ölümünden  sonra  Türkiye’yi  bilimsel  bilgiyleaydınlatma hedefinin biraz daha arka planda kaldığı söylenebilir.
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA İNGİLİZLERİN PSİKOLOJİK BİR HAREKÂTI: SAHTE ‘TANİN’ NÜSHALARI
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA İNGİLİZLERİN PSİKOLOJİK BİR HAREKÂTI: SAHTE ‘TANİN’ NÜSHALARI
Yazar: Karabulut, Umut
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Tanin,Filistin Cephesi,Kanal Harekâtı,İngiltere

Türk  ordusu  Filistin  Cephesi’nde,  Birinci  Dünya  Savaşındaki  en  önemlimücadelelerden  birini  vermiştir.  İngiltere  ile  uzun  yıllar  süren  savaş  esnasındayalnız  cephede  değil,  cephe  gerisinde  de  birçok  faaliyet  yaşanmıştır  ve  bunlarınsavaş üzerinde birtakım etkileri olmuştur. Cephe gerisindeki faaliyetlerini etkin birşekilde  sürdüren  İngilizler,  bunların  bir  tanesinde  sahte  Tanin  nüshaları  basarakTürk ordusuna dağıtmışlardır.Sahte  Tanin  gazeteleri,  Türk  tarafının  eline  geçmiş  ve  başkent  İstanbul’aulaşmıştır.  İngilizlerin  bu  faaliyetini  Türk  kamuoyuna  duyurma  işini,  taklit  edilenTanin gazetesi üstlenmiştir.

Türk  ordusu  Filistin  Cephesi’nde,  Birinci  Dünya  Savaşındaki  en  önemlimücadelelerden  birini  vermiştir.  İngiltere  ile  uzun  yıllar  süren  savaş  esnasındayalnız  cephede  değil,  cephe  gerisinde  de  birçok  faaliyet  yaşanmıştır  ve  bunlarınsavaş üzerinde birtakım etkileri olmuştur. Cephe gerisindeki faaliyetlerini etkin birşekilde  sürdüren  İngilizler,  bunların  bir  tanesinde  sahte  Tanin  nüshaları  basarakTürk ordusuna dağıtmışlardır.Sahte  Tanin  gazeteleri,  Türk  tarafının  eline  geçmiş  ve  başkent  İstanbul’aulaşmıştır.  İngilizlerin  bu  faaliyetini  Türk  kamuoyuna  duyurma  işini,  taklit  edilenTanin gazetesi üstlenmiştir.
TÜRKİYE’DE TRAHOMLA MÜCADELE (1925-1945)
TÜRKİYE’DE TRAHOMLA MÜCADELE (1925-1945)
Yazar: Özer, Sevilay
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Trahom,Körlük,Göz Hastalığı

Cumhuriyet’in  ilk  yıllarından  itibaren  üzerinde  hassasiyetle  durulan vememleketin en büyük sağlık sorunlarından biri olan trahom, göz kapaklarının içinidöşeyen zarın üzerinde başlayan ve devam eden süreçte gözün körlüğüne bile sebepolabilen bulaşıcı bir hastalıktır. Türkiye’de daha çok Güney ve Güneydoğu AnadoluBölgesi’nde görülmüştür.  Öyle  ki  hastalığın  yoğun  olarak görüldüğü  Adıyaman“Körler Memleketi” olarak adlandırılmıştır. 1925 yılında trahoma karşı Malatya veAdıyaman’da başlatılan mücadele, zamanla söz konusu hastalığın tehdit ettiği diğeryerleri içine alacak şekilde genişletilmiştir. Trahomlu hastaların iyileştirilmesi içinşehir  ve  kasabalarda hastane ve dispanser, köylerde ise köy tedavi  evlerininaçılmasına gayret edilmiştir. Diğer taraftan bulaşıcı olan bu hastalığın yayılmasınıengellemek  amacıyla  halkın  bilinçlendirilmesine büyük  önem  verilmiştir. Anadoluinsanını sağlık  açısından olduğu  kadar sosyal  açıdan  da zor  durumda  bırakantrahom hastalığına karşı uzun soluklu verilen mücadelede, yıllar içerisinde olumlunetice alınmıştır.

Cumhuriyet’in  ilk  yıllarından  itibaren  üzerinde  hassasiyetle  durulan vememleketin en büyük sağlık sorunlarından biri olan trahom, göz kapaklarının içinidöşeyen zarın üzerinde başlayan ve devam eden süreçte gözün körlüğüne bile sebepolabilen bulaşıcı bir hastalıktır. Türkiye’de daha çok Güney ve Güneydoğu AnadoluBölgesi’nde görülmüştür.  Öyle  ki  hastalığın  yoğun  olarak görüldüğü  Adıyaman“Körler Memleketi” olarak adlandırılmıştır. 1925 yılında trahoma karşı Malatya veAdıyaman’da başlatılan mücadele, zamanla söz konusu hastalığın tehdit ettiği diğeryerleri içine alacak şekilde genişletilmiştir. Trahomlu hastaların iyileştirilmesi içinşehir  ve  kasabalarda hastane ve dispanser, köylerde ise köy tedavi  evlerininaçılmasına gayret edilmiştir. Diğer taraftan bulaşıcı olan bu hastalığın yayılmasınıengellemek  amacıyla  halkın  bilinçlendirilmesine büyük  önem  verilmiştir. Anadoluinsanını sağlık  açısından olduğu  kadar sosyal  açıdan  da zor  durumda  bırakantrahom hastalığına karşı uzun soluklu verilen mücadelede, yıllar içerisinde olumlunetice alınmıştır.
MAHMUT GOLOĞLU’NUN 1960 İHTİLALİNDEN SONRA YARGILANMASI
MAHMUT GOLOĞLU’NUN 1960 İHTİLALİNDEN SONRA YARGILANMASI
Yazar: Özgen, Yüksel
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Mahmut Goloğlu,27 Mayıs 1960,Yassıada

Cumhuriyet  Tarihi  alanında  yazmış  olduğu  eserleriyle  tanınan  MahmutGoloğlu 1915  yılında  Trabzon’un  Akçaabat ilçesinde  doğdu. İlk, orta  ve  liseöğrenimini  Trabzon’da  tamamladı. İstanbul  Üniversitesi Hukuk  Fakültesinibitirdikten  sonra 1939-1946  yılları  arasında Gümrük  Tekel  Bakanlığı  müfettişiolarak  görev  yaptı. Mahmut  Goloğlu  1950-1960  yılları  arasında  üç dönemDemokrat Parti’den Trabzon Milletvekilliği yaptı. 27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonraYüksek  Adalet Divanında  haksız mal  edinme  ve  Anayasayı ihlal  suçlarındanyargılanmış ve her iki davadan da beraat etmiştir. Bu çalışma arşiv kaynaklarınadayanarak  Goloğlu’nun  Yüksek  Adalet  Divanında  yargılanmasını  ortaya koymayıamaçlamaktadır.

Cumhuriyet  Tarihi  alanında  yazmış  olduğu  eserleriyle  tanınan  MahmutGoloğlu 1915  yılında  Trabzon’un  Akçaabat ilçesinde  doğdu. İlk, orta  ve  liseöğrenimini  Trabzon’da  tamamladı. İstanbul  Üniversitesi Hukuk  Fakültesinibitirdikten  sonra 1939-1946  yılları  arasında Gümrük  Tekel  Bakanlığı  müfettişiolarak  görev  yaptı. Mahmut  Goloğlu  1950-1960  yılları  arasında  üç dönemDemokrat Parti’den Trabzon Milletvekilliği yaptı. 27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonraYüksek  Adalet Divanında  haksız mal  edinme  ve  Anayasayı ihlal  suçlarındanyargılanmış ve her iki davadan da beraat etmiştir. Bu çalışma arşiv kaynaklarınadayanarak  Goloğlu’nun  Yüksek  Adalet  Divanında  yargılanmasını  ortaya koymayıamaçlamaktadır.
YENİ TÜRK DEVLETİNİN İLK MAARİF VEKÂLETİ (KURULUŞU VE ÇALIŞMALARI 1920-1923)
YENİ TÜRK DEVLETİNİN İLK MAARİF VEKÂLETİ (KURULUŞU VE ÇALIŞMALARI 1920-1923)
Yazar: Sarı, Muhammed
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: : maarif,heyet-i ilmiye,kongre,öğretmen

Ankara’da 1920 yılının 23 Nisan’ında açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ninyeni bir hükümet kurma çalışmaları neticesinde 2 Mayıs 1920 tarihinde 11vekâletten biri olarak, Maarif Vekâleti kurulmuştur. Bu vekâlete ilk olarak Rıza Nurseçilmiştir. Ülkenin en sıkıntılı döneminde maarif mevzusu hayati bir öneme sahipolmasından dolayı ihmal edilmek istenmemiştir. Ancak mevcut şartlar eğitime yenibir ivme kazandırma noktasında yetersiz kalmıştır. Bu durum, Rıza Nur’dan sonraseçilen vekillerden Hamdullah Suphi, Mehmet Vehbi ve İsmail Safa Beydönemlerinde de devam etmiştir. Ancak İsmail Safa Bey dönemi, Milli Mücadele’ninsonuna rastladığı için daha köklü çalışmalar yapılabilmiştir.Dört vekilin döneminde de öğretmenlerin sorunlarıyla, ilköğretim, ortaöğretimve yükseköğretim sorunlarına ilişkin çalışmalar yapılmıştır. Bu sorunlara çözümüretme açısından 1921 tarihli Maarif Kongresi ile I. Heyet-i İlmiye çalışmaları vebu çalışmalardan çıkan sonuçların o dönemki eğitim sistemine tesiri önemlidir

Ankara’da 1920 yılının 23 Nisan’ında açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ninyeni bir hükümet kurma çalışmaları neticesinde 2 Mayıs 1920 tarihinde 11vekâletten biri olarak, Maarif Vekâleti kurulmuştur. Bu vekâlete ilk olarak Rıza Nurseçilmiştir. Ülkenin en sıkıntılı döneminde maarif mevzusu hayati bir öneme sahipolmasından dolayı ihmal edilmek istenmemiştir. Ancak mevcut şartlar eğitime yenibir ivme kazandırma noktasında yetersiz kalmıştır. Bu durum, Rıza Nur’dan sonraseçilen vekillerden Hamdullah Suphi, Mehmet Vehbi ve İsmail Safa Beydönemlerinde de devam etmiştir. Ancak İsmail Safa Bey dönemi, Milli Mücadele’ninsonuna rastladığı için daha köklü çalışmalar yapılabilmiştir.Dört vekilin döneminde de öğretmenlerin sorunlarıyla, ilköğretim, ortaöğretimve yükseköğretim sorunlarına ilişkin çalışmalar yapılmıştır. Bu sorunlara çözümüretme açısından 1921 tarihli Maarif Kongresi ile I. Heyet-i İlmiye çalışmaları vebu çalışmalardan çıkan sonuçların o dönemki eğitim sistemine tesiri önemlidir
AMERİKAN İÇ SAVAŞI VE ADANA: PAMUK TARIMININ ADANA’NIN MODERNLEŞME SÜRECİNE ETKİSİ
AMERİKAN İÇ SAVAŞI VE ADANA: PAMUK TARIMININ ADANA’NIN MODERNLEŞME SÜRECİNE ETKİSİ
Yazar: Yaktı, Özlem
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 54, 2019
Anahtar kelimeler: Adana,pamuk,İngiliz tekstil sanayi,Amerikan iç savaşı

1861’de gerçekleşen Amerikan İç Savaşı ile Çukurova, dünya çapında yaşanandeğişimin  bir  parçası  olmuş  ve  dünya  pamuk  üretimi  ağı  içerisinde  yer  almayabaşlamıştır. Dünya  pamuk  üretiminde  ilk  sırada  gelen  Amerika’da başlayan  içsavaşa  bağlı  olarak  ürün miktarı azalmış,  fiyatlar  ise  yükselmiştir. Bu  durum  ogünün  en  önemli  pamuk  alıcısı  İngiltere’yi  darboğaza  sokmuş  ve  yeni  üretimbölgeleri aramasına neden olmuştur. Gereksinilen pamuk ihtiyacını karşılayabilecekkapasiteye sahip olan Adana, İngiliz tekstilciler için hem hammadde sağlanabilecek,hem  de  yatırım  yapılabilecek  bir  bölgeye  dönüşmüştür. XX.  yüzyıl  başlarına  dekdevam  eden  bu  süreç  sayesinde  Adana  önemli  gelirler  elde  etmiş;  GüneyAnadolu’nun  iktisadi  merkezi  haline  gelmeye  başlamıştır.  Bu  ekonomik  gelişimebağlı  olarak  gündelik  yaşamı  da  etkileyen  birtakım  iktisadi-sosyal  düzenlemeleryapılmıştır.  Bu  makalede, pamuk  üretiminin  yaygınlaşmasıyla,  Adana  kentinde,ekonomiden kentleşmeye, toplumun bütün alanlarında meydana gelen değişimler elealınmaya çalışılacaktır.

1861’de gerçekleşen Amerikan İç Savaşı ile Çukurova, dünya çapında yaşanandeğişimin  bir  parçası  olmuş  ve  dünya  pamuk  üretimi  ağı  içerisinde  yer  almayabaşlamıştır. Dünya  pamuk  üretiminde  ilk  sırada  gelen  Amerika’da başlayan  içsavaşa  bağlı  olarak  ürün miktarı azalmış,  fiyatlar  ise  yükselmiştir. Bu  durum  ogünün  en  önemli  pamuk  alıcısı  İngiltere’yi  darboğaza  sokmuş  ve  yeni  üretimbölgeleri aramasına neden olmuştur. Gereksinilen pamuk ihtiyacını karşılayabilecekkapasiteye sahip olan Adana, İngiliz tekstilciler için hem hammadde sağlanabilecek,hem  de  yatırım  yapılabilecek  bir  bölgeye  dönüşmüştür. XX.  yüzyıl  başlarına  dekdevam  eden  bu  süreç  sayesinde  Adana  önemli  gelirler  elde  etmiş;  GüneyAnadolu’nun  iktisadi  merkezi  haline  gelmeye  başlamıştır.  Bu  ekonomik  gelişimebağlı  olarak  gündelik  yaşamı  da  etkileyen  birtakım  iktisadi-sosyal  düzenlemeleryapılmıştır.  Bu  makalede, pamuk  üretiminin  yaygınlaşmasıyla,  Adana  kentinde,ekonomiden kentleşmeye, toplumun bütün alanlarında meydana gelen değişimler elealınmaya çalışılacaktır.
ATATÜRK’ÜN EŞİ LATİFE HANIM’DAN ALİ  FETHİ OKYAR’IN EŞİ GALİBE HANIM’A MEKTUPLAR
ATATÜRK’ÜN EŞİ LATİFE HANIM’DAN ALİ  FETHİ OKYAR’IN EŞİ GALİBE HANIM’A MEKTUPLAR
Yazar: Balkaya, İhsan Sabri
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 55, 2019
Anahtar kelimeler: Atatürk'ün eşi,Latife Hanım,Galibe Hanım

Bu  çalışmanın  konusunu  Latife  Hanım’ın  Galibe  Hanım’a  yazdığı  mektuplaroluşturmaktadır. Söz  konusu  mektuplar  yedi  tanedir. Mektupların  üçü  Latife  HanımMustafa  Kemal  ile  evli iken yazılmıştır. Diğer dört mektup  ise  Mustafa  Kemal’denayrıldıktan  sonra  yazılmıştır.  Osmanlı  Türkçesi  ile  yazılan  mektupların  bazıkısımları Fransızcadır. Mektuplar yazıldığı  dönemle  ilgili  olarak  önemli  bilgiler  içermektedir. İlk  defayayımlanacak  olan  mektupların farklı bir bakış açısı sunarak alana  önemli  katkılarsağlayacağı düşünülmektedir.

Bu  çalışmanın  konusunu  Latife  Hanım’ın  Galibe  Hanım’a  yazdığı  mektuplaroluşturmaktadır. Söz  konusu  mektuplar  yedi  tanedir. Mektupların  üçü  Latife  HanımMustafa  Kemal  ile  evli iken yazılmıştır. Diğer dört mektup  ise  Mustafa  Kemal’denayrıldıktan  sonra  yazılmıştır.  Osmanlı  Türkçesi  ile  yazılan  mektupların  bazıkısımları Fransızcadır. Mektuplar yazıldığı  dönemle  ilgili  olarak  önemli  bilgiler  içermektedir. İlk  defayayımlanacak  olan  mektupların farklı bir bakış açısı sunarak alana  önemli  katkılarsağlayacağı düşünülmektedir.
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA OSMANLI  ABD İLİŞKİLERİ
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA OSMANLI  ABD İLİŞKİLERİ
Yazar: Kasalak, Kadir
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 55, 2019
Anahtar kelimeler: Birinci Dünya Savaşı,Osmanlı ABD İlişkileri,Woodrow  Wilson,ABD’li misyonerler

Osmanlı Devleti ile Amerika Birleşik Devletleri İlişkileri resmi olarak 1830 yı-lında imzalanan “Ticaret ve Seyr-i Sefain Antlaşması” na dayanır. ABD’li misyonerlerin Osmanlı ülkesine gelmesi, toplumsal ilişkiler bakımından önemli olmuştur. Monroe doktrini çerçevesinde süren ilişkiler 19.yy da iyi sayılabilecek bir biçimde devam  ederken;  özellikle  19.yy  sonları,  20.yy  başlarında  ve  Birinci  Dünya  Savaşı yıllarında Ermeni olayları, Woodrow Wilson’un İslam ve Türk düşmanlığı politik alarıyla bozulmuştur. Savaş yıllarında; Osmanlı Devleti ile farklı cephelerde bulu nmaları, kapitülasyonları Osmanlının tek taraflı kaldırması bu ilişkinin bozulmasında diğer önemli etkenler olmuştur. Ülkeler arasındaki uzaklık bu ilişkilerdeki problemlerin  çok  üst  seviyeye  tırmanmamasında  geçici  bir  sürede  rahatlama  sağlamıştır. Ancak, I.Dünya savaşı sonrası Paris  barış konferansındaki takip edilen politikalar savaş öncesi dönemin ürünü olduğunu göstermiştir.

Osmanlı Devleti ile Amerika Birleşik Devletleri İlişkileri resmi olarak 1830 yı-lında imzalanan “Ticaret ve Seyr-i Sefain Antlaşması” na dayanır. ABD’li misyonerlerin Osmanlı ülkesine gelmesi, toplumsal ilişkiler bakımından önemli olmuştur. Monroe doktrini çerçevesinde süren ilişkiler 19.yy da iyi sayılabilecek bir biçimde devam  ederken;  özellikle  19.yy  sonları,  20.yy  başlarında  ve  Birinci  Dünya  Savaşı yıllarında Ermeni olayları, Woodrow Wilson’un İslam ve Türk düşmanlığı politik alarıyla bozulmuştur. Savaş yıllarında; Osmanlı Devleti ile farklı cephelerde bulu nmaları, kapitülasyonları Osmanlının tek taraflı kaldırması bu ilişkinin bozulmasında diğer önemli etkenler olmuştur. Ülkeler arasındaki uzaklık bu ilişkilerdeki problemlerin  çok  üst  seviyeye  tırmanmamasında  geçici  bir  sürede  rahatlama  sağlamıştır. Ancak, I.Dünya savaşı sonrası Paris  barış konferansındaki takip edilen politikalar savaş öncesi dönemin ürünü olduğunu göstermiştir.