Tazarru’-nâme’nin Söz Düzeni -II-
Word Order of Tazarru‘-nâme -II
Yazar: Karagözlü, Volkan
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 18 No. 18, 0
Anahtar kelimeler: Sinan Paşa,Tazarru’-nâme,üslûp,simetri,simetrik ; Sinan Pasha,Tazarru‘-nâme,style,symmetry,symmetric

Klasik Türk nesir edebiyatında ayrı bir yeri olan Tazarru’-  nâme Sinan Paşa’nın hayatının son döneminde  kaleme aldığı üç Türkçe eserinden ilkidir. Nesir edebiyatımız  söz konusu edilirken adından bahsedilmeden  geçilemeyecek olan çalışma, kaynakların estetik nesrin en  önemli ürünü olarak ifade ettiği bir eserdir. Tazarru’-nâme  ahlâkî, didaktik, aynı zamanda tarikat ve tasavvuf yolunun  hakikatlerini öğreten bir eser olmanın yanında bu konuların  anlatılış biçimi yönüyle de pek çok eserden farklı özelliklere  sahiptir. Çalışmanın ilk makalesinde eseri farklı kılan  özelliklerden birinin onun anlatım biçimi olduğu, eseri  oluşturan söz düzeninin ikili  simetrik  yapısı üzerinde  durulmuştu. Tazarru’-nâme’nin baştan sona simetrik  yapılarla yazıldığı ve yapıların çeşitleri ve nitelikleri ele  alınmıştı. Bir önceki çalışmada yapıların esere katkıları ve  onu değerli kılan yönlerine vurgu yapıldı1. Bu yazıda ise  Tazarru’-nâme’yi oluşturan yapıların eseri sanatsal yönden  güçlü kılan özellikleri tespit edilip bu yapıların nesir  cümlelerini şiirsel öğelerle nasıl donattığı açıklanmaya  çalışılacaktır. Estetik nesir ürünleri incelendiğinde şiir ile  nesir cümleleri arasındaki farkın gittikçe azaldığı gözlenmektedir.  Şiire ait birçok özellik, şiir araçları vasıtasıyla  nesir cümlelerine aktarılır. Tazarru’-nâme’de kullanılan  simetrik yapılar, şiirsel özelliklerin esere aktarılmasında bir  araç görevindedir. Eserin anlatımındaki estetik düzey bu  simetrik yapılarla eserde var olabilmişlerdir. Bu bakımdan  eseri oluşturan simetrik yapıların özelliklerinin tespit edilmesi  aynı zamanda şiirsel özelliklerin esere nasıl aktarıldığının  bulunmasına ve eserin sanat yönünün ortaya konmasına  da yardımcı olacaktır.

Tazarru’nâme is the first book of three Turkish works,  Sinan Pasha wrote up in the last period of his life, has a  distinct place in classical Turkish prose literature. While  we are talking about prose literature it is a work that can  not be passed without mentioning, expressed by sources as  the most important product of aesthetic prose. It is a moral,  didactic book at the same time teaches the truths of the  religious order and mystic way. It has a different style than  many works when these subjects is mentioning. In the first  article of the study, it was emphasized that one of the  different characteristics of the work is, its form of  expression, and the dual  symmetrical  structure of the  composition. Tazarru’-nâme was written from the  begining to the end with symmetrical construction, and the  types and qualities of the sutructure were discussed.  Contribution of symmetrical structures and sructure  aspects that make the book worthwhile were emphasized  with previous article. In this paper the symmetrical  structures of Tazarru’-nâme are determined by their  powerful artistic features, and it will be attempted to  explain how these structures furnish the prose with poetic  elements. When the product of aesthetic prose are  examined, it is observed that the differences between poetry  and prose is gradually decreasing. Many features of poetry  are transmitted to prose through poetry tools. The  symmetrical constructions used in Tazarru’-nâme are a  vehicle for transferring poetic features. The aesthetic level  of the expression of the book has existed in with these  symmetrical constructions. In this regard, to determine the  characteristics of symmetric structures of work also will  help to have transferred to trace how the poetic features. It  will also help to reveal the artistic direction of the work.