Probiyotiklerin irinotekan ilişkili karaciğer yağlanmasına karşı koruyucu etkisinin araştırılması: Hayvan deneyi modeli
Probiyotiklerin irinotekan ilişkili karaciğer yağlanmasına karşı koruyucu etkisinin araştırılması: Hayvan deneyi modeli
Yazar: Ocaklı, Serhat; Akkurt, Gökhan; Kartal, Bahar; Akkurt, Burcu; Doğan, İbrahim; Çetinkaya, Erdinç; Yüksel, Bülent Cavit
Dergi: Akademik Gastroenteroloji Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Gastroenterology and Hepatology ; Gastroenteroloji ve Hepatoloji ; Non-alcoholic fatty liver disease,irinotecan,probiotics ; Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı,irinotekan,probiyotik

Giriş ve Amaç: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, küresel nüfusun yaklaşık %25'ini etkileyen ve irinotekan kullanan hastaların %20'sinde ilaca bağlı olarak gelişen kronik bir hastalıktır. Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı tedavisi üzerine birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen, diyet değişikliği ve egzersize üstün, standart bir tedavi yöntemi henüz keşfedilememiştir. Probiyotiklerin, diyetle ilişkili yağlı karaciğer hastalığı üzerinde olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir. Bu çalışma, metastatik kolon-rektum, mide ve pankreas tümörlerinin sistemik tedavi rejimlerinde sıklıkla yer alan irinotekanın neden olduğu non-alkolik yağlı karaciğer hastalığının, probiyotiklerin eşzamanlı kullanımıyla önlenip önlenemeyeceğini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, hayvan deneyi modeli olarak planlandı ve sekizer fareden oluşan dört grup (normal salin, sadece irinotekan, irinotekan + probiyotik ve yalnız probiyotik) oluşturuldu. Yedi haftalık sürenin sonunda, probiyotik kullanımının etkisi biyokimyasal, histolojik ve immünhistokimyasal analizlerle incelendi. Bulgular: Yapılan incelemeler sonucunda, irinotekan + probiyotik grubunda, sadece irinotekan alan gruba kıyasla steatoz, lobüler inflamasyon, hepatosit balonlaşması, fibrozis, indüklenebilir nitrik oksit sentaz düzeyi, dönüştürücü büyüme faktörü-beta düzeyi ve aspartat aminotransferaz düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme gözlemlendi (p < 0.05). Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, irinotekan ile birlikte probiyotik kullanımının, yağlı karaciğer hastalığı ve steatohepatitin gelişimini azaltabileceğini düşündürmektedir.

Background and Aim: Non-alcoholic fatty liver disease is a chronic condition that affects approximately 25% of the global population and develops in 20% of patients using irinotecan. Although many studies have been conducted on the treatment of non-alcoholic fatty liver disease, a standard treatment method superior to diet modification and exercise has not been discovered yet. It has been shown that the use of probiotics has positive effects on diet-related fatty liver disease. This study aimed to investigate whether non-alcoholic fatty liver disease caused by irinotecan, which is frequently included in the systemic treatment regimens of metastatic colon-rectum, stomach, and pancreatic tumors, can be prevented through the concomitant use of probiotics. Material and Methods: In this study, which was planned as an experimental animal model, four groups of eight mice each (normal saline, irinotecan alone, irinotecan + probiotics, and probiotics alone) were formed, and at the end of the seven-week period, the effect of probiotic use was examined using biochemical, histological, and immunohistochemical analyses. Results: As a result of the examinations, a statistically significant improvement was observed in the irinotecan + probiotics group in terms of steatosis, lobular inflammation, hepatocyte ballooning, fibrosis, inducible nitric oxide synthase level, transforming growth factor beta level, and aspartate aminotransferase level compared to the group receiving irinotecan alone (p < 0.05). Conclusion: The results obtained from this study suggest that the concomitant use of probiotics with irinotecan may reduce the development of fatty liver disease and steatohepatitis.