Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Öykülerdeki Kişilerin Karakter Özellikleri Üzerine Bir İnceleme
An Investigation of the Character Traits of People in the Stories in Turkish Textbooks
Yazar: Çinpolat, Enes
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 6 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: elementary school,secondary school,Turkish textbooks,story,character traits ; ilkokul,ortaokul,öykü,karakter özellikleri,Türkçe ders kitapları,karakter özellikleri

Ders kitapları, öğrenme etkinliğindekitemel yapısıyla öğrencilerin gelişim sürecinde önemli bir değişkendir. Türkçeders kitapları işlevsel bir ortam hazırlayıcı olarak eğitsel sürecinşekillenmesinde başat rol oynar. Gelişim çağında olan ilkokul ve ortaokul öğrencileri,Türkçe ders kitaplarında bulunan öykülerdeki kahramanlar ile özdeşim kurmayayönelirler.  Dolayısıyla Türkçe derskitaplarında yer alan öykülerdeki kişilerin taşıdığı karakter özellikleribelirleyici önemdedir. Bu çalışma, Millî EğitimBakanlığı tarafından yayınlanan 1, 3, 5, 6, 8. sınıf Türkçe ders kitapları ileDikey Yayıncılık tarafından hazırlanan 2, Doku Yayıncılık tarafından hazırlanan4, Ez-De Yayıncılık tarafından hazırlanan 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındakiöykülerde bulunan kişilerin Sever (2007) tarafından belirlenen karakterözelliklerine göre incelenmesini içermektedir. Bu araştırma, nitel araştırmageleneğine dayalı bir doküman analizi çalışmasıdır. Verilerin çözümlenmesindebetimsel analiz yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırma sonucunda ilkokul veortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan tüm öykülerdeki (52) karakterlerebakıldığında incelenen 260 karakter açıklık ve kapalılık yönünden %13,46’sıaçık, devingenlik ve durağanlık yönünden ise %11,53’ü devingen karakterözellikleri gösterdiği tespit edilmiştir. İncelenen 52 öykünün 24’ünde açıkkarakter özellikleri taşıyan kişiye, 28’inde ise devingen karakter özellikleritaşıyan kişiye yer verilmediği görülmektedir. Bu durum çocuklar için olumsuzsonuçlar oluşturabilecek bir nitelik taşımaktadır. Çalışmada ulaşılan sonuçlaradayalı olarak bir dizi öneri getirilmiştir.

Textbooks constitutean important element in the development process of students because of theirfundamental role in learning. Turkish textbooks play a major role in shapingthe educational process as an agent that establishes such a functionalenvironment. Elementary school students who are going through the process of growingup tend to identify themselves with the heroes in the stories in Turkishtextbooks. Therefore, the character traits of people in the stories in Turkishtextbooks are important. This study presents an analysis of the character traitsof people in the stories in grades 1, 3, 5, 6, and 8 Turkish textbooks by theMinistry of Education, grade 2 textbook by Dikey Publishing, grade 4 textbookby Doku Publishing and grade 7 textbook by Ez-De Publishing, using the criteriaset forth by Sever (2007). The research uses document analysis which is in the qualitativeresearch tradition. Descriptive analysis approach was used to analyze the data.The analysis revealed that in the 52 stories in the above mentioned elementaryand secondary school Turkish textbooks, 13,46% of the 260 characters that wereanalyzed were identified as open in terms of openness and closedness, 11,53% weredynamic in terms of dynamicality and stability. In the stories, open characterswere not included in 24 stories and dynamic characters were not included in 28stories. This may create negative consequences for children. A set ofrecommendations were given based on the results of the study.