OKULUN SOSYAL VE KÜLTÜREL AVANTAJLARA VE DEZAVANTAJLARA KARŞILIK VERME BİÇİMLERİNE İLİŞKİN ÖĞRENCİLİK DENEYİMLERİ
STUDENT EXPERIENCES IN THE WAYS OF RESPONDING OF SCHOOLS TO SOCIAL AND CULTURAL ADVANTAGES AND DISADVANTAGES
Yazar: Soylu, Ayşe
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 41, 2022
Anahtar kelimeler: Kültürel yeniden üretim,yapı,fail,sosyal sınıf ve eğitim ; Cultural reproduction,structure,agent,social class and schooling

Bu çalışmada okulun mevcut eşitsizlikleri yeniden üreten işlevinin yapısal bir mesele şeklinde sunulmasının failliği göz ardı etmesi ve  okulu öznesiz soyut bir yapı gibi görme eğilimine neden olmasına ilişkin bir sorgulamadan yola çıkılarak, bireylerin öğrencilik yaşantılarında kültürel ya da sosyal konumlarının okulda karşılık bulma biçimlerini nasıl değerlendirdiklerini ve okula bağlamındaki öznelerin öğrencilerin avantajlarına ya da dezavantajlarına karşılık verme biçimlerinin neler olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından temel yorumlayıcı desende yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubuna eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan toplam 72 öğrenci dahil edilmiştir. Araştırma verileri açık uçlu sorulardan oluşan yapılandırılmış bir form aracılığıyla yazılı olarak toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesi sonucu üç ana tema ve yedi alt temaya ulaşılmıştır. Bu çözümleme çerçevesi okulun sosyal ve kültürel avantajlara ve dezavantajlara karşılık verme biçimlerinin hangi alanlarda ve hangi biçimlerde belirginleştiğini üzerinden şekillenmektedir ve sosyal ve ekonomik statüye dayalı ayrımlar, okul dışı arka planın sınıftaki karşılığı üzerinden şekillenen ve sınıf düzleminde bu ayrımları pekiştiren dinamikler ve öğrencileri okul içindeki konumsallıklarını belirleyen pratikler şeklinde temalardan oluşmaktadır. Araştırma sonucunda ulaşılan en genel sonuç okulda kültürel avantaj ve dezavantajlar üzerinden şekillenen iki temel eksen olduğu ve bu eksenlerin merkezde olmak ve çevrede olmak şeklinde ayrıştığıdır. Öğrencilik deneyimleri aile katılımı, sosyal ağlar ve okulun hem maddi hem kültürel gerekliliklerini yerine getirmenin okul bağlamında merkezde yer alabilmek için temel gereklilikler olduğunu ortaya koymaktadır.

Setting out to question the fact that presenting the function of the schooling that reproduces existing inequalities as a structural issue, ignores the agency and causes an approach to regard the school as an abstract structure without a subject, this study examines how individuals represent their cultural and social positions within the school context. The aim is to determine the ways that the agents within schools respond to the advantages or disadvantages of the students. The research was designed as an interpretive qualitative study. A total of 72 students studying at the faculty of education were included in the study group. Research data were generated via a structured form consisting of open-ended questions. As a result of the analysis, three main themes and seven sub-themes were reached. This analysis framework is shaped by the areas and forms of the school's response to social and cultural advantages and disadvantages. The general conclusion is that there are two main axes shaped by cultural advantages and disadvantages in school, and these axes are differentiated as being in the center and being in the periphery. Student experiences reveal that family participation, social networks, and fulfilling both the material and cultural requirements of the school are the basic requirements for being at the center of the school context.