Ders Dışı Etkinlik Uygulamalarının Ortaokul Öğrencilerinin Türkçe Dersi Etkinliklerine Yönelik Tutumlarına Etkisi
The Effect of Extracurricular Activities on Middle School Students' Attitudes Toward Turkish Language Course Activities
Yazar: Yakışan, Osman
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2026
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Ders dışı etkinlik,ortaokul,tutum,Türkçe dersi etkinlikleri ; Attitude,extracurricular activity,secondary school,Turkish language course activities

Ders dışı etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersi etkinliklerine yönelik tutumlarına etkisini incelemeyi amaçlayan bu araştırmanın örneklem grubunu, 6. sınıfta öğrenim gören 29 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada karma yöntem kullanılmış; nicel boyut ön test–son test deseniyle, nitel boyut ise görüşme tekniğiyle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verilerini toplamak amacıyla, Çerçi ve Derman (2016) tarafından geliştirilen “Türkçe Dersi Etkinliklerine Yönelik Tutum Ölçeği” 6. sınıf öğrencilerine ön test olarak uygulanmıştır. Ardından 6. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan dört metinle ilişkili ve araştırmacı tarafından tasarlanan sekiz ders dışı etkinlik gerçekleştirilmiştir. Bu etkinliklerin metinlerle ve ilgili öğrenme çıktılarıyla uyumlu olmasına özen gösterilmiştir. Uygulamaların tamamlanmasının ardından tutum ölçeği son test olarak yeniden uygulanmış; elde edilen tutum puanları cinsiyet, anne ve baba eğitim durumu, evde kitaplık bulunması, öğrencinin kendine ait odasının olması ve ailenin gelir durumu değişkenlerine göre analiz edilmiştir. Ayrıca örneklem grubuyla görüşmeler yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin Türkçe dersi etkinliklerine yönelik tutum düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Genel tutum puanındaki artışın cinsiyet, evde kitaplık bulunması, kendine ait odaya sahip olma ile anne ve baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; ancak ailenin gelir durumuna göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Görüşme bulguları da öğrencilerin Türkçe dersi etkinliklerine yönelik ilgilerinin arttığını desteklemektedir. Araştırma bulgularından hareketle konuya ilişkin çeşitli öneriler sunulmuştur.

This study examined the effect of extracurricular activities on lower secondary school students’ attitudes toward Turkish language class activities using a sample of 29 sixth-grade students. A mixed-method research design was employed, in which the quantitative dimension followed a pretest-posttest design, and the qualitative dimension was conducted using interview techniques. To collect quantitative data, the ‘Attitude Scale Toward Turkish Course Activities’, developed by Çerçi and Derman (2016), was administered to the students as a pretest. Subsequently, eight extracurricular activities designed by the researcher and aligned with the four texts in a sixth-grade Turkish textbook were implemented. Great care was taken to ensure that these activities were compatible with the texts and relevant learning outcomes. Following the implementation, the attitude scale was re-administered as a post-test. The obtained attitude scores were analyzed based on variables such as gender, parental education level, presence of a home library, having a private room, and family income. Interviews were also conducted with the sample group. The data analysis revealed an increase in students’ attitudes toward Turkish course activities. The increase in general attitude scores did not differ significantly according to gender, the presence of a home library, having a private room, or parental education level; however, it varied significantly based on family income. The interview findings also supported an increase in students’ interest in Turkish course activities. Based on these findings, various suggestions regarding this subject were proposed.