Bilişim Etiği Değerlerine Yönelik Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi
Developing an Attitude Scale towards Informatics Ethical Values
Yazar: Çelik, Berkay; Gündoğdu, Kerim
Dergi: Ege Eğitim Dergisi, Vol. 20 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Bilişim Etiği Değerleri,İnternet Etiği,Değerler Eğitimi,Bilişim Etiği ; Informatics Ethical Values,Internet Ethics,Values Education,Informatics Ethics

Son yıllarda bilişim alanında ortaya çıkangelişmeler neredeyse her alanda insan yaşamını kolaylaştıran yeniliklersunmaktadır. Teknolojinin yaşamımıza yerleşmesinin olumlu yanları olduğu kadarolumsuz yanları da mevcuttur. Günümüzde teknolojinin sağladığı internet vesosyal medya olarak adlandırılan sanal ortamlarda bireyler birçok problemlekarşılaşmaktadır. Bu bağlamda, bireylerin sanal ortamdaki problemlere yönelikalgılarının belirlenmesinin ve bu problemlerin çözümüne yönelik çalışmalarınyapılmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada lise düzeyindekiöğrencilerin, bilişim alanında yer alan değerlerle ilgili olarak tutumlarınıbelirlemeye yönelik bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ilkolarak meslek lisesi bilişim teknolojileri alanında okutulan derslerin öğretimprogramları, ders kitapları ve literatürde yer alan bilişim ve internet etiğikonulu çalışmalar incelenmiştir. Daha sonra bilişim teknolojileri alanında onadet temel değer belirlenmiş ve her bir değeri temsilen toplam 110 taslak maddeyazılmıştır. Taslak ölçek maddeleri yedi uzmanın görüşüne sunulmuş ve ölçek 80maddeye düşürülerek deneme formu hazırlanmıştır. Elde edilen form, meslekliselerinin bilişim teknolojileri alanının 12. sınıfında okuyan 306 öğrenciyeuygulanmıştır. Yapılan faktör analizleri sonucunda sekiz boyut ve 31 maddedenoluşan Bilişim Etiği Değerlerine Yönelik Tutum Ölçeği elde edilmiştir. Ölçeğintamamı için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.798 olarak hesaplanmıştır. Bulgular,ölçeğin güvenilir ve geçerli bir ölçek olarak rahatlıkla kullanılabileceğinigöstermektedir.

In recent years, developments within the fieldof informatics have offered innovations that facilitate human life. However,the use of technology has both positive and negative effects. Nowadays, manyproblems are encountered in the internet and social media which people usefrequently. Within this understanding, it is necessary to determine theperceptions of individuals about the problems in the virtual environment and tocarry out studies to solve these problems. The purpose of this study was todevelop an attitude scale determining high school students’ attitudes towarddifferent values in informatics. In this study, firstly the vocational highschool information technologies courses’ curricula, textbooks, studies oninformatics, and internet ethics literature were examined. Then, ten basicvalues were determined in the informatics field and a total of 110 draft itemswere written to represent each value. The draft scale was reviewed by sevenexperts, and they were reduced to 80 items in the trial from. 306 students who werein their last year of studies in the informatics branch of vocational highschools filled out the survey. The Informatics Ethical Values attitude scaleobtained as a result of factor analysis consists of eight sub-dimensions and 31items. The reliability (Cronbach alpha) of the scale was found 0.798. Accordingto the results, the scale is a reliable and valid instrument and may be used infuture studies.