BİLİM KURGUDAKİ ÇEVİRİ ARAÇLARI İLE GÜNÜMÜZ VE GELECEKTEKİ YAPAY ZEKÂ TABANLI ÇEVİRİ TEKNOLOJİLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
A COMPARATIVE ANALYSIS OF TRANSLATION TOOLS IN SCIENCE FICTION AND PRESENT AND FUTURE AI-BASED TRANSLATION TECHNOLOGIES
Yazar: Çiftsüren, Hacer
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ, 2025
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; AI-based Language translation tools,Transhumanism,Post-humanism,Science Fiction ; Yapay Zekâ Tabanlı Dilin Çeviri Araçları,Transhümanizm,Posthümanizm,Bilim Kurgu.

Tarih boyunca insanoğlu, daha fazla güce sahip olabilmek için kimi zaman coğrafi sınırları, kimi zaman bedensel sınırlılıkları, kimi zaman da teknolojik sınırları zorlayarak mücadele vermiştir. Günümüzde çeşitli teknolojik gelişmeler, insanın doğasında bulunan bu güç istencine işaret etmektedir. İnsan, sınırlarını zorlayarak en nihayetinde uzaya seyahat edebilmekte, kıtalar arası anlık görüntülü iletişim kurabilmektedir. Günümüzde hızla gelişen, onlarca yabancı dili anlık dilimize çevirebilmemizi, anlayabilmemizi ve karşılık verebilmemizi sağlayan yapay zekâ tabanlı teknolojiye sahibiz. İşte tam da bu noktada, bazı düşünürler felsefeciler ve bilim insanları, modern dünyamızda bu güç istencini tanımlamak, insanlığa getireceği ve insanlardan götüreceği muhtemel sonuçları anlamak için, transhümanizm ve posthümanizm felsefesi üzerinde çalışmışlardır. Bu çalışmada, günümüz çeviri teknolojisinin gelişimi ve evrimleşmesi ile fantastik edebiyat ve bilim kurgu eserlerinde yer alan dilin çeviri araçları, transhümanizm ve post-hümanizm felsefesi  ışığında analiz edilip karşılaştırmalı çalışması yapılacaktır. Bu çalışma, bilimkurgu eserlerinde yer alan ve günümüzdeki yapay zekâ tabanlı çeviri teknolojisine ışık tutan çeviri unsurlarını inceleyerek, gelecekte insanları bekleyen yapay zekâ tabanlı çeviri teknolojilerine dair fikirler sunacaktır.

Throughout history, human beings have strived to attain more power, whether by crossing geographical boundaries, overcoming physical limitations, or surmounting technological obstacles. Today, various technological advancements reflect this inherent will to power in human nature. Humans are now able to travel to space and hold online video calls across continents, overcoming previous limitations. Presently, humans possess rapidly advancing artificial intelligence-based technology that ensures the instant translation of many foreign languages, enabling comprehension and communication. At this point, some philosophers, thinkers and scientists have sought to define this will to power in the modern world and examine its potential consequences for humanity through the lenses of transhumanism and posthumanism. This study analyses the development and evolution of today’s translation technology, as well as the language translation tools depicted in works of fantasy and science fiction, through a comparative study in the light of the philosophical frameworks of transhumanism and post-humanism. By examining translation elements featured in science fiction works that shed light on today's AI-based translation technologies, the study provides insights into the possible directions and implications of future developments in machine translation technologies for humanity.