Bilgisayarlı Tomografi Görüntüleri Üzerinde Karaciğer Bölgesinin Bilgisayar Destekli Otomatik Bölütleme Uygulaması
Bilgisayarlı Tomografi Görüntüleri Üzerinde Karaciğer Bölgesinin Bilgisayar Destekli Otomatik Bölütleme Uygulaması
Yazar: Dandıl, Emre
Dergi: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, Vol. 7 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Karaciğer BT Görüntüsü,Bilgisayar Destekli Tespit,Görüntü Bölütleme,Bulanık C-Ortalamaları,Bölge Büyütme

Son yıllarda tıp alanında, görüntüleme tekniklerininsıklıkla kullanılması sayesinde Bilgisayar Destekli Tespit (BDT) sistemlerikendisine geniş bir yer bulmuştur.  BDT görüntüişleme uygulamalarında en önemli aşama bölütleme işleminin yüksek doğruluk ile yapılmasıdır.Bu çalışmada, karın bölgesinden çekilen Bilgisayarlı Tomografi(BT) görüntüleriüzerinde karaciğerin bölütlenmesi için bilgisayar destekli otomatik bir yöntemve bir uygulama yazılımı geliştirilmiştir. Bölütleme için Bölge Büyütme (RG) veBulanık C-Ortalamaları (FCM) algoritmalarından yararlanılmıştır. Bualgoritmalar ile yapılan bölütlemelerin başarımını tespit etmek için alanındauzman bir hekimden destek alınmıştır.  Buamaçla uzman tarafından yapılan seçim ölçüt olarak kullanılarak RG ve FCMalgoritmaları ile bilgisayar destekli olarak elde edilen bölütleme sonuçlarıkarşılaştırılmıştır. Karşılaştırma ölçütü olarak Jaccard benzerlik ölçütükullanılmıştır. 88 BT görüntüsü üzerinde yapılan deneysel çalışmalarda Jaccardbenzerlik ölçütüne göre RG algoritmasında %91.15 ve FCM algoritmasında %75.16bölütleme için ortalama başarım değerleri bulunmuştur. Sonuç olarak BölgeBüyütme algoritması ile yapılan bölütleme işlemlerinin daha başarılı olduğugörülmüştür. Ayrıca, benzerlik ölçümleri sonucunda bulunan nicel değerlerinistatiksel olarak anlamlılık testlerinin değerlendirilmeleri degerçekleştirilmiş ve RG algoritması ile elde edilen daha başarılı bölütlemesonuçlarının, anlamlı bir fark ortaya koyduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunlara ekolarak, benzerlik ve anlamlılık testleri ile beraber işlem zamanlarınınkarşılaştırmaları da yapılmış ve burada da RG ile yapılan bölütleme işleminindaha hızlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu elde edilen bulgular ile bu tezçalışmasında karaciğerin bölütlenmesi için önerilen bilgisayar destekliyöntemin ve geliştirilen yazılımın, hekimlerin karar verme aşamalarında ikincilbir yardımcı araç olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Son yıllarda tıp alanında, görüntüleme tekniklerininsıklıkla kullanılması sayesinde Bilgisayar Destekli Tespit (BDT) sistemlerikendisine geniş bir yer bulmuştur.  BDT görüntüişleme uygulamalarında en önemli aşama bölütleme işleminin yüksek doğruluk ile yapılmasıdır.Bu çalışmada, karın bölgesinden çekilen Bilgisayarlı Tomografi(BT) görüntüleriüzerinde karaciğerin bölütlenmesi için bilgisayar destekli otomatik bir yöntemve bir uygulama yazılımı geliştirilmiştir. Bölütleme için Bölge Büyütme (RG) veBulanık C-Ortalamaları (FCM) algoritmalarından yararlanılmıştır. Bualgoritmalar ile yapılan bölütlemelerin başarımını tespit etmek için alanındauzman bir hekimden destek alınmıştır.  Buamaçla uzman tarafından yapılan seçim ölçüt olarak kullanılarak RG ve FCMalgoritmaları ile bilgisayar destekli olarak elde edilen bölütleme sonuçlarıkarşılaştırılmıştır. Karşılaştırma ölçütü olarak Jaccard benzerlik ölçütükullanılmıştır. 88 BT görüntüsü üzerinde yapılan deneysel çalışmalarda Jaccardbenzerlik ölçütüne göre RG algoritmasında %91.15 ve FCM algoritmasında %75.16bölütleme için ortalama başarım değerleri bulunmuştur. Sonuç olarak BölgeBüyütme algoritması ile yapılan bölütleme işlemlerinin daha başarılı olduğugörülmüştür. Ayrıca, benzerlik ölçümleri sonucunda bulunan nicel değerlerinistatiksel olarak anlamlılık testlerinin değerlendirilmeleri degerçekleştirilmiş ve RG algoritması ile elde edilen daha başarılı bölütlemesonuçlarının, anlamlı bir fark ortaya koyduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunlara ekolarak, benzerlik ve anlamlılık testleri ile beraber işlem zamanlarınınkarşılaştırmaları da yapılmış ve burada da RG ile yapılan bölütleme işleminindaha hızlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu elde edilen bulgular ile bu tezçalışmasında karaciğerin bölütlenmesi için önerilen bilgisayar destekliyöntemin ve geliştirilen yazılımın, hekimlerin karar verme aşamalarında ikincilbir yardımcı araç olarak kullanılabileceği görülmüştür.