Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Duyusal İşlemleme Bozuklukları
Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Duyusal İşlemleme Bozuklukları
Yazar: Cevher, Zehra; Kurnaz, Erkan
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Education for Autistic Children ; Otistik Çocuklar Eğitimi ; Autism and Spectrum Disorder Education ; Otizm ve Spekrum Bozukluğu Eğitimi ; Otizm spektrum bozukluğu,duyusal işlemleme,duyusal işlemleme bozukluğu,duyusal sorunlar,duyusal hassasiyet.

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda duyusal işlemleme bozuklukları gelişimin en erken dönemi olan bebeklikten itibaren gözlenmekte ve bu sorunlar yetişkinlikte de devam etmektedir. Araştırmalar, otizmli bireylerin yaklaşık %80’inde duyusal işlemleme bozuklukları olduğunu göstermektedir. Bu sorunlar DSM-5’te de OSB’nin tanılanmasında kullanılan kriterler arasında yer almaktadır. Tipik gelişim gösteren çocuklar ve diğer gelişimsel yetersizlikleri olan çocuklara kıyasla, otizmli çocuklarda duyusal işlemleme sorunlarının sıklığı ve yoğunluğunun farklılık gösterdiği ifade edilmektedir. Otizmli çocuklarda duyusal işlemleme ile ilgili sorunların bilişsel, motor, sosyal ve dil becerileri gibi çeşitli alanları doğrudan ya da dolaylı olarak etkilediği düşünülmektedir. Duyusal işlemlemeye ilişkin yaşanan bu sorunların hem otizmli birey hem de aile üzerinde olumsuz etki ve deneyimlere neden olmaktadır. Ayrıca, otizmli çocukların öğrenme, okula başlama ve devam etme, günlük yaşam aktiviteleri ve toplumsal yaşama katılımlarında pek çok soruna neden olduğu da alan yazında vurgulanmaktadır. Bu çalışmada, OSB’nin temel yetersizlik alanlarından biri olan duyusal işlemleme bozuklukları ve OSB’li bireylerin davranışları üzerindeki olası etkileri incelenerek otizmli bireylerin öğrenmelerini ve günlük yaşamlarını kolaylaştırabilecek bazı önerilere yer verilmiştir.

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda duyusal işlemleme bozuklukları gelişimin en erken dönemi olan bebeklikten itibaren gözlenmekte ve bu sorunlar yetişkinlikte de devam etmektedir. Araştırmalar, otizmli bireylerin yaklaşık %80’inde duyusal işlemleme bozuklukları olduğunu göstermektedir. Bu sorunlar DSM-5’te de OSB’nin tanılanmasında kullanılan kriterler arasında yer almaktadır. Tipik gelişim gösteren çocuklar ve diğer gelişimsel yetersizlikleri olan çocuklara kıyasla, otizmli çocuklarda duyusal işlemleme sorunlarının sıklığı ve yoğunluğunun farklılık gösterdiği ifade edilmektedir. Otizmli çocuklarda duyusal işlemleme ile ilgili sorunların bilişsel, motor, sosyal ve dil becerileri gibi çeşitli alanları doğrudan ya da dolaylı olarak etkilediği düşünülmektedir. Duyusal işlemlemeye ilişkin yaşanan bu sorunların hem otizmli birey hem de aile üzerinde olumsuz etki ve deneyimlere neden olmaktadır. Ayrıca, otizmli çocukların öğrenme, okula başlama ve devam etme, günlük yaşam aktiviteleri ve toplumsal yaşama katılımlarında pek çok soruna neden olduğu da alan yazında vurgulanmaktadır. Bu çalışmada, OSB’nin temel yetersizlik alanlarından biri olan duyusal işlemleme bozuklukları ve OSB’li bireylerin davranışları üzerindeki olası etkileri incelenerek otizmli bireylerin öğrenmelerini ve günlük yaşamlarını kolaylaştırabilecek bazı önerilere yer verilmiştir.