Engelli Yakınlarına Verilen “Stresle Baş Etme Ve Yaşam Doyumunu Arttırma” Eğitiminin Etkinliğinin Belirlenmesi
Determination Of The Effectiveness Of The Training On “Cope With Stress And Increasing Life Satisfaction” Given For The Relatives Of Disabled People
Yazar: Bilge, Ayşegül; Buruntekin, Fatma; Demiral, Orçin; Özer, N.gamze; Keleş, Betül; Yalçın, Elif; Tavukçu, Gizem; Kıray, Aylin; Siviloğlu, Tuğba; Bol, Semra
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 3 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Relatives Of Disabled People, Coping With Stress, Life Satisfaction, Training ; Engelli Yakınları, Stresle baş etme, Yaşam Doyumunu Arttırma, Eğitim

Bu araştırma engelli yakınlarına verilen “stresle baş etme ve yaşam doyumunu arttırma” eğitiminin etkinliğini belirlemek için yarı deneysel tipte planlanmış bir eğitim müdahalesi araştırmasıdır. Araştırmanın örneklemini bir üniversitenin Engelli Çocuk Rehabilitasyon ve Eğitim Parkı Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde tedavisi devam eden ve aynı üniversitenin Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'nda spinal kord yaralanması tanısıyla yatmakta olan araştırmaya katılmayı kabul eden, engelli bireylerin yakınları (n=40) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği ve Yaşam Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma, anket formlarının uygulanmasının ardından üç hafta ve haftada bir gün, bir saatlik oturumlar şeklinde eğitimlerle sürdürülmüştür. Eğitim sonunda ise Algılanan Stres Ölçeği ve Yaşam Doyum Ölçeği yeniden uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre; engelli yakınlarının %75'i kadın, %85'i evli, %82,5'i çalışmıyor, %45'i engellinin annesidir. Katılımcılar yakınlarının engelliliği ile ilgili olarak, engellilerin %60'ı sonradan engelli ve %37,5'i ise 1-5 yıldır engelli olduğunu belirtmiştir. Engelli yakınlarının %15'i ruhsal sorunları için yardım aldığını ve %60'ı ise engelliye yardım ederken tükenmişlik yaşadığını ifade etmiştir. Araştırmada engelli yakınlarının eğitim sonrası stres düzeylerinin düştüğü ve yaşam doyumlarının da arttığı saptanmıştır. Araştırmada katılımcıların eğitim öncesi ve eğitim sonrası stres puanları ile yaşam doyumları arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Engellilik hem engelliyi hem de yakınını ruhsal açıdan etkileyen bir durumdur. Stres ile baş etme ve yaşam doyumunu arttırma eğitiminin engelli yakınları için etkili olduğu ve farklı gruplarda uygulanması gerektiği söylenebilir.

This is a training intervention research which was planned in a quasi-experimental way, in order to determine the effectiveness of the training on “cope with stress and increasing life satisfaction” which was provided for the relatives of disabled people. Sample of research consists of the relatives (n=40) of disabled people under ongoing treatment at Disabled Children's Rehabilitation and Training Park Research and Application Center of a university and the relatives of disabled people who had been hospitalized with the diagnosis of spinal cord injury who agreed to participate in the study at Physical Medicine and Rehabilitation Department of the same university. As the means of data collection, Information Form, Percieved Stress Scale and Life Satisfaction Scale were used. Research was continued in the form of a one-hour sessions as once a week for three weeks. And at the end of training, Percieved Stress Scale and Life Satisfaction Scale were implemented one more time. According to the findings of the research: 75% of the relatives of disabled people are women, 85% of these relatives are married, 82.5% of them are nonworkers and 45% are the mothers of disabled persons. In relation to the disabilities, participants stated that: 60% of people with disabilities are post facto disabled and 37.5% of them are disabled for 1-5 years. 15% of relatives of disabled people stated that they receive help for their mental health problems and 60% of relatives of disabled people stated that they are having burnout while helping the disabled person. As a result of the research, it was determined that stress levels of disabled people's relatives were decreased after training and their life satisfaction was increased. There was a positive correlation determined between stress scores and life satisfaction scores of participants, as pre-training and post-training.Disability is a condition that effects both disabled people and the relatives of disabled people psychologically. There might be said that the training to cope with stress and increasing the life satisfaction is effective for the relatives of people with disabilities and it should be implemented in different groups.