İNSAN HAKLARI NOKTASINDAN TÜRK ANAYASA TARİHİNDE İKİ ARA KESİT: 1876 VE 1961 ANAYASALARI
TWO SECTIONS FROM HUMAN RIGHTS HISTORY IN TURKISH CONSTITUTION: THE CONSTITUTIONS OF 1876 AND 1961
Yazar: Kalkışım, Hasan Mahmut
Dergi: Global Journal of Economics and Business Studies, Vol. 8 No. 16, 2019
Anahtar kelimeler: İnsan Hakları,1876 Anayasası,1961 Anayasası ; Human Rights,Freedom,1876 Constitution

İnsanhakları ihlallerinin insanlık tarihi kadar eski olduğunu ifade edebiliriz. Hz.Adem’in çocuklarından Kabil’in Habil’i öldürmesiyle başlayan insan haklarıihlalleri günümüze kadar süregelmiştir. Fakat insanoğlu tarihinin hiçbirdöneminde bu denli yaygın ve sistematik bir hak ihlaline maruz kalmamıştır. Sözlerin aciz kaldığı günümüz insan hakları ihlallerini, buhakların savunucularının bizzat kendilerinin işlemeleri samimiyet testininsonuçlarını ortaya koyması noktasında önemli verilerdir.    “İnsanözgür doğdu ve her yerde zincire vurulmuş bir durumda”  Dünyanın her yanında insan, en katıksızköleliğe gömülmüş durumda. Yumuşak ya da acımasız, açık ya da sinsi, bedenisakatlayan ya da binlerce şekilde ona gem vuran, bilinci yok edene kadar eğipbüken ve var oluşları en ince kıvrımlarına kadar belirleyen kölelik.Dahaönce yöresel uygulamalarının görüldüğü insan hakları kavramının özellikle 20.yüzyılla birlikte uluslarüstü bir nitelik kazandığını ifade edebiliriz. Artıkulusal irade meşruiyetin yegane kaynağı olarak görülmemektedir. Yönetimleruygulamalarında insan haklarına yer verdikleri ölçüde meşru, ülke anayasaları,insan hakları ile ilgili hükümlere yer verdikleri oranda değerkazanmaktadırlar.   Buanlayışın bir yansıması olarak Osmanlı devleti de gerek dış baskılar ve gerekseiç gelişmeler neticesinde anayasal yapılanma sürecine girmiş ve insan haklarıkonusunda önemli anayasal güvenceler getirmeye çalışmıştır. 1876 Kanun-i Esasiise insan hakları konusunda daha doğrusu insan haklarının anayasal boyutta elealınması noktasında bir dönüm noktası olduğu görülmektedir.Çalışmada insan haklarının gelişimi Türk Anayasalarından iki kesit alınarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. İlk kesit insan hakları kavramının anayasal düzlemde ilk karşılığını bulduğu 1876 anayasası ikinci kesit ise insan haklarına ilişkin hak ve özgürlüklerin zirveye ulaştığı 1961 anayasası olmuştur.

The constitutions at the top of the hierarchy of norms regulate Human Rights and Freedoms. Constitutions are supra-legal documents that state the basic characteristics of the state, the systematic and functioning of state institutions, and what rights people have and draw the limits of their freedom. In this context, the incorporation of human rights and freedoms in the constitution can be considered as important steps for the development of human rights.On the other hand, it can be stated that human rights violations are as old as human history. The killing of Kabul by Abel one of Hz. Adam's children, was considered the first human rights violation. Nowadays, it can be said that these rights violations have become widespread and have become systematic. The fact that the so-called defenders of these rights, which today's human rights violations in which they are incapable, are themselves, is an important data in terms of revealing the results of the sincerity test.In this study, the development of human rights at the constitutional level has been tried to be put forward by taking two sections from Turkish Constitutions. The first section was the constitution of 1876, where the concept of human rights was first found on the constitutional level, and the second section was the 1961 constitution, where the rights and freedoms of human rights reached their peak.