Kum Zeminlerde İlave Düşey Gerilmenin Derinlikle Değişiminin Farklı Yöntemlerle İncelenmesi
Kum Zeminlerde İlave Düşey Gerilmenin Derinlikle Değişiminin Farklı Yöntemlerle İncelenmesi
Yazar: Yazıcı, Mehmet Fatih; Akan, Recep; Keskin, Sıddıka Nilay
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; İlave düşey gerilme,sonlu elemanlar yöntemi,temel boyutları,içsel sürtünme açısı

Geoteknik mühendisliğinde temelleraltındaki oturmaların ve iksa yapılarına etki eden yatay toprak basınçlarınındoğru bir şekilde belirlenebilmesi, zemin içerisindeki ilave düşey gerilmedağılımının doğru bir şekilde tahmin edilmesine bağlıdır. İlave düşeygerilmelerin hesaplanmasında yaygın bir şekilde kullanılan yöntemlerde zemingenel olarak elastik, izotrop, homojen ve yarı sonsuz ortam olarak kabuledilmekte ve zemine ait özellikler dikkate alınmamaktadır. Bu sebeple farklıboyutlara sahip temeller farklı içsel sürtünme açısına sahip kum zemin üzerineoturtularak iki boyutlu bir sonlu elemanlar yazılımı olan Plaxis 2D ileanalizler yapılmış ve zemin içerisinde dikdörtgen alanlı bir dış yüklemedenkaynaklanan ilave gerilme dağılımı incelenmiştir. Ayrıca Plaxis 2D’den eldeedilen ilave düşey gerilme dağılımları, zemin mekaniğinde yaygın bir şekildekullanılan teorilerden elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Sonuçolarak temel boyu küçüldükçe sonlu elemanlar yönteminden elde edilen sonuçlar,zemin mekaniğinde kullanılan klasik yöntemlerden elde edilen sonuçlarayaklaşmaktadır. Ayrıca zeminin içsel sürtünme açısındaki artış ile temelin köşenoktası altında aynı derinlikteki zemin elemanı üzerine gelen ilave düşeygerilmelerin arttığı, temelin orta noktası altındaki ilave düşey gerilmelerinise belli bir derinliğe kadar azaldığı ve bu derinlikten sonra arttığıgözlemlenmiştir. Genel olarak yaklaşık yöntemden elde edilen sonuçlar, sonluelemanlar yönteminden elde edilen sonuçlar ile daha uyumlu çıkmış ve temelboyutları daha küçük olduğunda bu uyum artmıştır.

Geoteknik mühendisliğinde temelleraltındaki oturmaların ve iksa yapılarına etki eden yatay toprak basınçlarınındoğru bir şekilde belirlenebilmesi, zemin içerisindeki ilave düşey gerilmedağılımının doğru bir şekilde tahmin edilmesine bağlıdır. İlave düşeygerilmelerin hesaplanmasında yaygın bir şekilde kullanılan yöntemlerde zemingenel olarak elastik, izotrop, homojen ve yarı sonsuz ortam olarak kabuledilmekte ve zemine ait özellikler dikkate alınmamaktadır. Bu sebeple farklıboyutlara sahip temeller farklı içsel sürtünme açısına sahip kum zemin üzerineoturtularak iki boyutlu bir sonlu elemanlar yazılımı olan Plaxis 2D ileanalizler yapılmış ve zemin içerisinde dikdörtgen alanlı bir dış yüklemedenkaynaklanan ilave gerilme dağılımı incelenmiştir. Ayrıca Plaxis 2D’den eldeedilen ilave düşey gerilme dağılımları, zemin mekaniğinde yaygın bir şekildekullanılan teorilerden elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Sonuçolarak temel boyu küçüldükçe sonlu elemanlar yönteminden elde edilen sonuçlar,zemin mekaniğinde kullanılan klasik yöntemlerden elde edilen sonuçlarayaklaşmaktadır. Ayrıca zeminin içsel sürtünme açısındaki artış ile temelin köşenoktası altında aynı derinlikteki zemin elemanı üzerine gelen ilave düşeygerilmelerin arttığı, temelin orta noktası altındaki ilave düşey gerilmelerinise belli bir derinliğe kadar azaldığı ve bu derinlikten sonra arttığıgözlemlenmiştir. Genel olarak yaklaşık yöntemden elde edilen sonuçlar, sonluelemanlar yönteminden elde edilen sonuçlar ile daha uyumlu çıkmış ve temelboyutları daha küçük olduğunda bu uyum artmıştır.