SOVYET RUSYA’NIN MİLLİ MÜCADELE HAREKETİNE MALİ VE ASKERİ YARDIMLARI (1919-1922)
SOVIET RUSSIA'S FINANCIAL AND MILITARY AIDS TO THE NATIONAL STRUGGLE MOVEMENT (1919-1922)
Yazar: Çakıcı, Nurettin
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Aid,National Struggle,Russian,Soviet Archive Documents,Turkish ; Aid,National Struggle,Russian,Soviet Archive Documents,Turkish

Milli Mücadele döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti temsilcileri bağımsızlık mücadelelerini sürdürmek için gerek ihtiyaç duydukları silah, cephane, askeri teçhizat ve mali yardımları temin etmek gerekse diplomatik anlamda destek sağlayabilmek amacıyla Sovyet Hükümeti ile yakın ilişki kurmuştur. Sözü edilen dönemde Türk ve Sovyet Hükümetlerini ortak paydada hareket etmeye sevk eden en önemli faktör tarafların İtilaf Devletlerine karşı mücadele halinde olmalarıydı. TBMM Hükümeti temsilcileri bağımsızlık mücadelelerinin başarılı olamaması durumunda Sovyet Hükümetinin de İtilaf Devletlerinin baskı ve tehdidine maruz kalacaklarını ileri sürerek, onlardan askeri ve mali destek talep etmiştir. Sovyet Hükümeti temsilcileri ise İtilaf Devletlerinin Türk Boğazları, Kafkasya ve Karadeniz yoluyla ülkelerine yönelik olası tehdit ve saldırılarını bertaraf etmek için TBMM Hükümeti temsilcilerinin taleplerine olumlu yanıt vermiştir. Taraflar arasında gerçekleştirilen müzakerelerden sonra yardımların gönderilmesi kararlaştırılmıştır. Gönderilmesi planlanan malzemeler için sevkiyat merkezi olarak Rusların Tuapse ve Novorossiysk limanları belirlenmiştir. Karadeniz İtilaf Devletlerinin denetiminde olduğundan sözü edilen limanlardan yüklenen malzemeler gizli bir şekilde Trabzon limanı başta olmak üzere TBMM Hükümetine bağlı limanlara sevk edilmiş ve bu limanlardan da Batı Cephesine ulaştırılmıştır.

During the National Struggle period, the representatives of the Turkish Grand National Assembly (TGNA) Government established close relations with the Soviet Government in order to provide the weapons, ammunition, military equipment and financial aid they needed to continue their struggle for independence and to provide diplomatic support. The most important factor that prompted the Turkish and Soviet governments to act on a common ground in the mentioned period was the fact that both sides were in a struggle against the Entente States. The representatives of the TGNA Government claimed that if their struggle for independence was not successful, the Soviet Government would also be exposed to the pressure and threats of the Entente States and requested military and financial support from them. The representatives of the Soviet Government, on the other hand, responded positively to the demands of the representatives of the TGNA Government in order to eliminate the possible threats and attacks of the Entente States against their country through the Turkish Straits, the Caucasus and the Black Sea. After the negotiations between the parties, it was decided to send the aid. The Russian ports of Tuapse and Novorossiysk were designated as the shipping centers for the materials planned to be sent. Since the Black Sea was under the control of the Entente States, the materials loaded from the ports mentioned above were secretly shipped to the ports affiliated with the Government of the TGNA, especially Trabzon port, and from these ports they were delivered to the Western Front.