DÜŞÜK EĞİTİM DÜZEYİNE SAHİP KADINLARIN İŞ YERİNDE GÜÇLENME DENEYİMLERİ: SİSTEMATİK BİR META-ANALİZ
WORKPLACE EMPOWERMENT EXPERİENCES OF WOMEN WİTH LOW EDUCATİONAL ATTAİNMENT: A SYSTEMATİC META-ANALYSİS
Yazar: Türkmen, Abdullah
Dergi: Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Public Relations ; Halkla İlişkiler ; Kadın güçlenmesi,Düşük eğitim düzeyi,Feminist teori,Sistematik meta analiz,Toplumsal cinsiyet ; Women's empowerment,Low education,Feminist theory,Systematic meta analysis,Gender

Bu çalışma, düşük eğitim düzeyine sahip kadınların iş yerinde güçlenme deneyimlerini sistematik bir meta-analiz çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Feminist sosyal teori ve yapısalcı yaklaşım temelinde yapılandırılan bu araştırma, görünmeyen emek, mikro direniş biçimleri ve sembolik güçlenme pratiklerini odağına alarak çok katmanlı bir çözümleme sunar. PRISMA 2020 protokolü doğrultusunda yürütülen literatür taraması sonucunda 42 çalışma analiz kapsamına alınmış; bunların 21’i nitel, 14’ü nicel ve 7’si karma yöntemlidir. Dahil edilen çalışmalar Türkiye, Kuzey Kıbrıs, Hindistan ve Latin Amerika gibi farklı sosyo-kültürel bağlamlarda yürütülmüş olup, toplam 4.600 kadının deneyimlerine dayanmaktadır. Veriler, tematik analiz, Cohen’s d etki büyüklüğü hesaplaması ve yayın yanlılığı testleri gibi yöntemlerle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, kadınların güçlenme süreçlerinin sadece ekonomik veya karar alma süreçlerine katılım gibi görünür çıktılarla sınırlı olmadığını; aynı zamanda bireysel ajans, sembolik görünürlük ve ilişkisel özneleşme gibi öznel boyutları da içerdiğini göstermektedir. Güçlenme süreci, özellikle ataerkil yapının baskın olduğu toplumlarda mikro düzeyli stratejik sessizlik, sembolik mücadele ve aile onayı gibi bağlamsal faktörlerle şekillenmektedir. Ayrıca, güçlenme süreçlerinin genel olarak orta-yüksek düzeyde etki büyüklüğüyle ilişkilendirildiği, ancak bağlamdan bağlama farklılaştığı ve bu nedenle genelleme yapılırken dikkatli olunması gerektiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, önceki meta-analizlerin çoğunlukla eğitimli kadınlara odaklandığı literatürde, düşük eğitim düzeyine sahip kadınların özgün deneyimlerini kuramsal bir bütünlük içerisinde analiz ederek önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Feminist bilgi üretimine katkı sunan bu araştırma, güçlenme olgusunu bireysel değil, yapısal ve kültürel düzeyde yeniden kavramsallaştırarak özgün bir epistemolojik çerçeve önermektedir.

This study aims to systematically examine the workplace empowerment experiences of women with low educational attainment through a meta-analytic framework. Grounded in feminist social theory and structuralist perspectives, the research offers a multilayered analysis focusing on invisible labor, micro-resistance strategies, and symbolic empowerment practices. In accordance with the PRISMA 2020 protocol, a total of 42 studies 21 qualitative, 14 quantitative, and 7 mixed-method were included in the meta-analysis. These studies span diverse socio-cultural contexts such as Turkey, Northern Cyprus, India, and Latin America, covering the experiences of approximately 4,600 women. Data were analyzed using thematic synthesis, Cohen’s d effect size calculations, and publication bias tests.Findings reveal that women’s empowerment processes are not limited to visible outcomes such as economic independence or participation in decision-making, but also encompass subjective dimensions like personal agency, symbolic visibility, and relational subjectivity. Particularly in patriarchal contexts, empowerment is shaped by micro-level strategies including strategic silence, symbolic struggles, and familial approval. While empowerment is generally associated with medium to high effect sizes, significant heterogeneity suggests that these processes vary across different cultural and institutional settings, warranting cautious interpretation of generalized results.This study fills a critical gap in the literature by offering a theoretical and methodological contribution to feminist knowledge production. Unlike previous meta-analyses that mostly focus on well-educated women, it centers the unique experiences of women with low education levels and proposes a context-sensitive framework. The findings underscore the need to reconceptualize empowerment not merely as an individual achievement but as a structurally and culturally embedded process shaped by complex power dynamics.