Etik Kongresinin Ardından
Etik Kongresinin Ardından
Yazar: Haşlak, İrfan
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 1 No. 1, 2014

iki kavram arasında anlaşılabilir farklılıklar vardır. Delius’a göre  (1997:336), “... etimolojik açıdan baktığımızda, her iki sözcük de  “töre”, “gelenek”, “alışkanlık”, v.b. anlamlarına...” gelmelerine  rağmen, “her iki sözcüğü birbirinden ayırma konusunda yine de bir  ölçütümüz vardır. Ahlak ın olgusal ve tarihsel olarak yaşanan bir şey  olmasına karşılık, etik, bu olguya yönelen felsefe disiplininin adıdır.  Burada ifade edilen, ahlakın “olgusallığı” ve “tarihselliği”, Yazıcı’nın  belirttiği gibi (2001:129), etiğin ortaya çıkmasından önce insan  topluluklarının hayatında ahlak kurallarının olduğuna işaret  etmektedir. Daha sonra ortaya çıkan etik ise, “belli toplumlarda veya  belli dönemlerde ortaya çıkmış ahlak kurallarıyla değil, ahlakın  temelinin ne olduğu, farklı ahlak kuralları arasında seçim yapmamızı  belirleyen ölçütlerin neler olabileceği gibi konularla ilgilenir . Ahlak kurallarının mekân ve zaman açısından  göreliliği özelliğinin ayırd edici bir özellik olduğunu Türk felsefecileri  arasında önemli bir yere sahip olan Akarsu’ da (1982)  vurgulamaktadır. O’na göre (2001:9), “(E)thik, ya da ahlak felsefesi,  ahlak denilen fenomen üzerinde bir düşünme, ahlak üzerinde bir  felsefe yapma”. Her topluluğun yaşamında anlamlı olabilecek “iyi”leri  ve “doğru” larını anlamanın yolu kuşkusuz, bu kavramların ne anlama  geldiğini veya gelebileceğini bize öğreten ahlak felsefesine  yönelmektir. Ahlak felsefesine bu yöneliş, bize, insan eylemlerin  yanlışlığı ve doğruluğu ile ilgili ileri sürülebilecek söylemlerin  ardalanını anlamlı bir biçimde doldurmada yardımcı olacaktır. Bir  başka ifadeyle etik, Aristo’nun Nicomachian Ethics adlı eserinde  üzerinde durduğu mutlu bir hayata ulaşmanın yolu olarak tercih  edilmesi gereken hayat biçimi ve “iyi”nin ortaya çıkarılmasında  yardımcı olmaktadır. Etiğin fonksiyonu olarak ileri sürülen bu özelliği  bir bakıma onun amacını da ortaya koymaktadır: “İyi”ye ve “doğru”  ya ulaşmak. Ulaş’ın betimlemesiyle (2002:501), etik, “(İ)nsanın  dünyadaki var oluş amacına odaklanarak insan doğası için iyi olanla  kötü olanın neler olduğunu belirginleştiren; insanın gerek kişisel  gerekse toplumsal yaşamında karşılaştığı sorunları bütün yönleriyle  enine boyuna ele alıp çözüm önerileri getiren; temelleri ile yasaları  başta olmak üzere, değere konu olan bir yaşam alanını her yönüyle

iki kavram arasında anlaşılabilir farklılıklar vardır. Delius’a göre  (1997:336), “... etimolojik açıdan baktığımızda, her iki sözcük de  “töre”, “gelenek”, “alışkanlık”, v.b. anlamlarına...” gelmelerine  rağmen, “her iki sözcüğü birbirinden ayırma konusunda yine de bir  ölçütümüz vardır. Ahlak ın olgusal ve tarihsel olarak yaşanan bir şey  olmasına karşılık, etik, bu olguya yönelen felsefe disiplininin adıdır.  Burada ifade edilen, ahlakın “olgusallığı” ve “tarihselliği”, Yazıcı’nın  belirttiği gibi (2001:129), etiğin ortaya çıkmasından önce insan  topluluklarının hayatında ahlak kurallarının olduğuna işaret  etmektedir. Daha sonra ortaya çıkan etik ise, “belli toplumlarda veya  belli dönemlerde ortaya çıkmış ahlak kurallarıyla değil, ahlakın  temelinin ne olduğu, farklı ahlak kuralları arasında seçim yapmamızı  belirleyen ölçütlerin neler olabileceği gibi konularla ilgilenir . Ahlak kurallarının mekân ve zaman açısından  göreliliği özelliğinin ayırd edici bir özellik olduğunu Türk felsefecileri  arasında önemli bir yere sahip olan Akarsu’ da (1982)  vurgulamaktadır. O’na göre (2001:9), “(E)thik, ya da ahlak felsefesi,  ahlak denilen fenomen üzerinde bir düşünme, ahlak üzerinde bir  felsefe yapma”. Her topluluğun yaşamında anlamlı olabilecek “iyi”leri  ve “doğru” larını anlamanın yolu kuşkusuz, bu kavramların ne anlama  geldiğini veya gelebileceğini bize öğreten ahlak felsefesine  yönelmektir. Ahlak felsefesine bu yöneliş, bize, insan eylemlerin  yanlışlığı ve doğruluğu ile ilgili ileri sürülebilecek söylemlerin  ardalanını anlamlı bir biçimde doldurmada yardımcı olacaktır. Bir  başka ifadeyle etik, Aristo’nun Nicomachian Ethics adlı eserinde  üzerinde durduğu mutlu bir hayata ulaşmanın yolu olarak tercih  edilmesi gereken hayat biçimi ve “iyi”nin ortaya çıkarılmasında  yardımcı olmaktadır. Etiğin fonksiyonu olarak ileri sürülen bu özelliği  bir bakıma onun amacını da ortaya koymaktadır: “İyi”ye ve “doğru”  ya ulaşmak. Ulaş’ın betimlemesiyle (2002:501), etik, “(İ)nsanın  dünyadaki var oluş amacına odaklanarak insan doğası için iyi olanla  kötü olanın neler olduğunu belirginleştiren; insanın gerek kişisel  gerekse toplumsal yaşamında karşılaştığı sorunları bütün yönleriyle  enine boyuna ele alıp çözüm önerileri getiren; temelleri ile yasaları  başta olmak üzere, değere konu olan bir yaşam alanını her yönüyle