Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica) ve Akkaraman Koyununun (Ovis aries) Kafa Kemikleri Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik Araştırma
Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica) ve Akkaraman Koyununun (Ovis aries) Kafa Kemikleri Üzerinde Karşılaştırmalı Makro-Anatomik Araştırma
Yazar: Yalçın, Hakan; Lök, Sefa
Dergi: Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, Vol. 4 No. 3, 2010
Anahtar kelimeler: Akkaraman koyunu, Anadolu yaban koyunu, Anatomi, Kafa kemiği

Sunulan araştırmada Anadolu yaban koyunu (n=16, ♀ ve n=4, ♂) ve Akkaraman koyununa (n=25, ♀) ait kafa kemikleri makro-anatomik olarak karşılaştırıldı. Ayrıca, araştırmadan elde edilen yeni verilerle evcilleştirme olayı arasındaki muhtemel ilişkiler değerlendirildi. Bu çalışmada, her iki türe ait kafa kemikleri morfolojik olarak çok sayıda benzer özellikler göstermekteydi. Öte yandan, her iki türün kafa kemiğinin dorsal ile ventral yüzü ve cavum cranii’deki bazı anatomik oluşumlar incelendiğinde, aralarında bazı makro-anatomik farklılıklar da gözlendi. Özellikle ventral yüzdeki morfolojik farklılıkların sayısının daha fazla olduğu tespit edildi. Dorsal yüzde, fossa lacrimalis externa’nın yaban koyununda daha çukur olduğu gözlendi. Orbita yapısı yabani formlarda daha büyük olarak belirlendi. Proc. rostralis’in anterior uzantısı Akkaraman koyunlarında biraz daha anterio-ventral yönde eğimliydi. Tuber faciale ise Akkaraman koyunlarında çok daha belirgindi. Ventral yüzde, bulla tympanica yabani formlarda daha büyüktü. Fossa mandibularis evcil örneklerde biraz daha çukurdu. Facies articularis Akkaraman koyunlarında daha dış bükey, yaban koyunlarında ise daha düzdü. Akkaraman koyunlarında for. ovale ve for. sphenopalatinum, yabani koyunlarda ise for. orbitorotundum daha büyüktü. Kafa kemiklerinin cavum cranii yüzünde ise özellikle pars petrosa’nın yaban koyunlarında daha büyük olması dikkat çekiciydi. Bunun yanında, yine cavum cranii içerisinde, en belirgin ve dikkat çeken morfolojik özellik ise crista tentorica’nın morfolojisiydi. Bu anatomik crista, Akkaraman koyunlarında daha keskindi ve yay tarzında bir şekle sahipti.

Sunulan araştırmada Anadolu yaban koyunu (n=16, ♀ ve n=4, ♂) ve Akkaraman koyununa (n=25, ♀) ait kafa kemikleri makro-anatomik olarak karşılaştırıldı. Ayrıca, araştırmadan elde edilen yeni verilerle evcilleştirme olayı arasındaki muhtemel ilişkiler değerlendirildi. Bu çalışmada, her iki türe ait kafa kemikleri morfolojik olarak çok sayıda benzer özellikler göstermekteydi. Öte yandan, her iki türün kafa kemiğinin dorsal ile ventral yüzü ve cavum cranii’deki bazı anatomik oluşumlar incelendiğinde, aralarında bazı makro-anatomik farklılıklar da gözlendi. Özellikle ventral yüzdeki morfolojik farklılıkların sayısının daha fazla olduğu tespit edildi. Dorsal yüzde, fossa lacrimalis externa’nın yaban koyununda daha çukur olduğu gözlendi. Orbita yapısı yabani formlarda daha büyük olarak belirlendi. Proc. rostralis’in anterior uzantısı Akkaraman koyunlarında biraz daha anterio-ventral yönde eğimliydi. Tuber faciale ise Akkaraman koyunlarında çok daha belirgindi. Ventral yüzde, bulla tympanica yabani formlarda daha büyüktü. Fossa mandibularis evcil örneklerde biraz daha çukurdu. Facies articularis Akkaraman koyunlarında daha dış bükey, yaban koyunlarında ise daha düzdü. Akkaraman koyunlarında for. ovale ve for. sphenopalatinum, yabani koyunlarda ise for. orbitorotundum daha büyüktü. Kafa kemiklerinin cavum cranii yüzünde ise özellikle pars petrosa’nın yaban koyunlarında daha büyük olması dikkat çekiciydi. Bunun yanında, yine cavum cranii içerisinde, en belirgin ve dikkat çeken morfolojik özellik ise crista tentorica’nın morfolojisiydi. Bu anatomik crista, Akkaraman koyunlarında daha keskindi ve yay tarzında bir şekle sahipti.