Kivi Meyvesinin İnce Tabaka Kurutma Karakteristiklerinin ve Sorpsiyon Özelliklerinin  Saptanması
Determination of Thin Layer Drying Characteristics and Sorption Properties of Kiwi Fruit
Yazar: Diken, Bahar; Eremkere, Merve; Demirtaş, Gülizar; Kayişoğlu, Birol; Aktaş, Türkan
Dergi: El-Cezeri, Vol. 7 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Kivi meyvesi,ince tabaka kurutma,difüzyon katsayısı,sorpsiyon,matematik modelleme ; Kiwi fruit thin layer drying diffusion coefficient,sorption,modeling

Meyve vesebzelerin hasat dönemi dışında da tüketilmesi ve pazar değerinin korunmasıamacıyla kullanılan yöntemlerin başında kurutma işlemi gelmektedir. Buçalışmada, son yıllarda ülkemizde üretimi hızla artan kivi meyvesi, 3 mm kalınlıktadilimlenerek, sıcak havalı bir kurutucuda farklı sıcaklıklarda (50-60-70˚C) vesabit hava hızında (2.2 m/s) ince tabaka halinde kurutularak kurutmakarakteristikleri saptanmıştır. Su ve ürün arasındaki fizikokimyasal ilişkiyianlamak ve ürünün kalite stabilitesinin devamlılığı bakımından oldukça  önemli olan sorpsiyon izotermleri de(desorpsiyon ve adsorpsiyon) 30, 40 ve 50 ˚C olmak üzere 3 farklı sıcaklık ve 5farklı ortam bağıl nemi koşulunda yaş ve kurutulmuş örnekler kullanılarakbelirlenmiştir. Elde edilmiş olan deneysel sorpsiyon verileri 4 farklı modeleyani BET, GAB, Oswin ve Smith modellerine uydurulmuştur. Kurutma işlemlerine ilişkin deneyselsonuçlara ise Henderson ve Pabis, Page, Logaritmik, Wangh ve Singh olmak üzere4 matematiksel kurutma modeli uygulanmıştır. Kurutma verilerinin modellenmesisonucu elde edilmiş olan ortalama karesel hata (RMSE), khi-kare (χ2)ve model etkinliği (EF)  değerlerininkarşılaştırılması ile  kivinin sıcak havaile kurutulmasında en uygun matematiksel modelin Page modeli olduğu, sorpsiyondavranışları için en uygun modelin ise GAB modeli olduğu tespitedilmiştir.  Efektif difüzyon katsayısısıcaklığa bağlı olarak  2.73936 x 10-10(50 ˚C) ile 3.89772 x 10-10 m2/s (70˚C) arasındadeğişmiştir.

Drying process is one of the  methods used to supply consuming of fruits and vegetables out of the  harvesting period and to preserve the market value. In this research, kiwi  fruit, which is rapidly growing of its production in our country in recent  years, was sliced in 3 mm thickness and dried at different temperatures  (50-60-70 °C) and constant airspeed   (2.2 m s-1) in a hot air dryer as thin layer. The sorption  isotherms, which are very important in terms of continuity of product quality  stability and which are used to understand the physicochemical relationship  between water and product, were determined at 3 different temperatures  (30, 40 and 50 °C) and 5 different ambient relative  humidity conditions for fresh and dried kiwi samples. The obtained  experimental sorption data were adapted to 4 different models, namely BET,  GAB, Oswin and Smith models. Four mathematical drying models namely Henderson  and Pabis, Page, Logarithmic, Wangh and Singh were applied to the  experimental results of drying processes. It was determined that the most  suitable mathematical model is Page model in hot air drying of kiwi according  to the comparison of root mean square error (RMSE), chi-square (χ2)  and model efficiency (EF) values obtained by modeling of drying data. It was  determined that the most suitable mathematical model is GAB model for the  sorption behavior of kiwi fruit. The effective diffusion coefficient values  ranged from 2.73936 x 10-10 (50 ˚C)  to   3.89772 x 10-10 m2 s-1 (70 ˚C)  depending on the temperature.