hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Rosecea'nın Chloroquine Diphosphate (Resochin) ile Tedavisi
Rosecea'nın Chloroquine Diphosphate (Resochin) ile Tedavisi
Yazar: Tat, Lütfü
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 7 No. 1-4, 1995
Anahtar kelimeler: Dermatology ; Dermatoloji ; Rosacea,Işık Dermatozu,Fotoduyarlılık

Bu çalışma, genellikle seboreik bir zeminde gelişen ve güneş ışığı ile alevlenen bir deri hastalığı olan Rosacea'nın (gül hastalığı), antimalaryal (sıtma karşıtı) bir ilaç olan Chloroquine Diphosphate (Resochin) ile tedavisini konu almaktadır. Yazar, sıtma ilaçlarının deri üzerindeki ışık toleransını artırdığı ve DNA polimerizasyonunu engelleyerek koruyucu etki gösterdiği bilgisinden hareketle bu yöntemi denemiştir.Çalışma kapsamında 1955 yılı başından itibaren polikliniğe başvuran, yaşları 22 ile 62 arasında değişen 34 hasta (25 kadın, 9 erkek) takip edilmiştir. Hastalara ilk 10 gün günde 3 tablet (0,25 gr), ardından bir ay boyunca günde 1 tablet Resochin verilmiştir. Takibi tamamlanan 23 vakanın %78,26'sında tam şifa, %17,39'unda belirgin düzelme (salah) saptanmıştır. İyileşme belirtileri tedavinin ilk 4-5 gününde görülmeye başlanmış; göz komplikasyonu olan vakalarda dahi tam şifa elde edilmiştir. Çalışma, Resochin'in Rosacea tedavisinde pratik, ekonomik ve oldukça başarılı bir seçenek olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu çalışma, genellikle seboreik bir zeminde gelişen ve güneş ışığı ile alevlenen bir deri hastalığı olan Rosacea'nın (gül hastalığı), antimalaryal (sıtma karşıtı) bir ilaç olan Chloroquine Diphosphate (Resochin) ile tedavisini konu almaktadır. Yazar, sıtma ilaçlarının deri üzerindeki ışık toleransını artırdığı ve DNA polimerizasyonunu engelleyerek koruyucu etki gösterdiği bilgisinden hareketle bu yöntemi denemiştir.Çalışma kapsamında 1955 yılı başından itibaren polikliniğe başvuran, yaşları 22 ile 62 arasında değişen 34 hasta (25 kadın, 9 erkek) takip edilmiştir. Hastalara ilk 10 gün günde 3 tablet (0,25 gr), ardından bir ay boyunca günde 1 tablet Resochin verilmiştir. Takibi tamamlanan 23 vakanın %78,26'sında tam şifa, %17,39'unda belirgin düzelme (salah) saptanmıştır. İyileşme belirtileri tedavinin ilk 4-5 gününde görülmeye başlanmış; göz komplikasyonu olan vakalarda dahi tam şifa elde edilmiştir. Çalışma, Resochin'in Rosacea tedavisinde pratik, ekonomik ve oldukça başarılı bir seçenek olduğunu ortaya koymaktadır.
Ankara'da Necatibey İlkokulunda BCG Aşısı Tatbikatının Bir Senelik Neticeleri
Ankara'da Necatibey İlkokulunda BCG Aşısı Tatbikatının Bir Senelik Neticeleri
Yazar: Karasu, Nusret
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 5 No. 3-4, 1951
Anahtar kelimeler: Community Child Health ; Toplum Çocuk Sağlığı ; BCG Aşısı,Tüberkülin Testi,Aktif Tüberküloz

Bu çalışma, veremle (tüberküloz) mücadelede en etkili ve ucuz silahlardan biri olan BCG aşısının Ankara'daki bir ilkokul üzerindeki bir yıllık koruyucu sonuçlarını incelemektedir. 1950 yılında Necatibey İlkokulu'nda yapılan taramalarda, tüberküloz enfeksiyonunun çocuklarda yaş ilerledikçe hızla arttığı saptanmıştır. 1951 yılında yapılan kontrollerde, bir yıl önce BCG aşısı uygulanan 242 çocukta hiçbir tüberküloz vakasına rastlanmazken, aşısız olan ve tüberkülin testi negatif olan grupta enfeksiyon oranı %33, aktif hastalık oranı ise %4,9 olarak bulunmuştur. Çalışma, Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü tarafından üretilen aşının hiçbir ciddi yan etki yapmadığını ve enfeksiyondan korunmada 5-7 kat daha güvenli bir ortam sağladığını kanıtlamaktadır.

Bu çalışma, veremle (tüberküloz) mücadelede en etkili ve ucuz silahlardan biri olan BCG aşısının Ankara'daki bir ilkokul üzerindeki bir yıllık koruyucu sonuçlarını incelemektedir. 1950 yılında Necatibey İlkokulu'nda yapılan taramalarda, tüberküloz enfeksiyonunun çocuklarda yaş ilerledikçe hızla arttığı saptanmıştır. 1951 yılında yapılan kontrollerde, bir yıl önce BCG aşısı uygulanan 242 çocukta hiçbir tüberküloz vakasına rastlanmazken, aşısız olan ve tüberkülin testi negatif olan grupta enfeksiyon oranı %33, aktif hastalık oranı ise %4,9 olarak bulunmuştur. Çalışma, Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü tarafından üretilen aşının hiçbir ciddi yan etki yapmadığını ve enfeksiyondan korunmada 5-7 kat daha güvenli bir ortam sağladığını kanıtlamaktadır.
Kalbte Metastas Yapan Yassi Hücreli Bir Kulak Kanseri Vak'ası Münasebetiyle
Kalbte Metastas Yapan Yassi Hücreli Bir Kulak Kanseri Vak'ası Münasebetiyle
Yazar: Tanay, Süreyya
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 5 No. 3-4, 1951
Anahtar kelimeler: Pathology ; Patoloji ; Orta Kulak Kanseri,Miyokard,Kronik Otit

Bu makale, tıp literatüründe oldukça nadir görülen, orta kulaktan kaynaklanan yassı hücreli bir kanserin kalbe metastaz (yayılım) yapması olgusunu ele almaktadır. Kalp, tümör hücrelerinin dolaşım yoluyla sürekli içinden geçmesine rağmen, anatomik ve fizyolojik özellikleri nedeniyle metastatik tümörlerin çok ender yerleştiği bir organdır. Sunulan vakada, 43 yaşındaki bir erkekte kronik kulak akıntısı zemininde gelişen kanserin, temporal kemiği ve dura materi tahrip ederek palatum molleye kadar yayıldığı görülmüştür. Otopside, sağ ventrikülün ön duvarında, miyokard içerisinde nohut büyüklüğünde yassı hücreli kanser nodülü tespit edilmiştir. Yazarlar, kalp metastaslarını; endokard (implantasyon), miyokard (trombotik) ve perikard (komşuluk yoluyla) olmak üzere üç mekanizma ile inceleyerek klinik ve patolojik özelliklerini tartışmaktadır.

Bu makale, tıp literatüründe oldukça nadir görülen, orta kulaktan kaynaklanan yassı hücreli bir kanserin kalbe metastaz (yayılım) yapması olgusunu ele almaktadır. Kalp, tümör hücrelerinin dolaşım yoluyla sürekli içinden geçmesine rağmen, anatomik ve fizyolojik özellikleri nedeniyle metastatik tümörlerin çok ender yerleştiği bir organdır. Sunulan vakada, 43 yaşındaki bir erkekte kronik kulak akıntısı zemininde gelişen kanserin, temporal kemiği ve dura materi tahrip ederek palatum molleye kadar yayıldığı görülmüştür. Otopside, sağ ventrikülün ön duvarında, miyokard içerisinde nohut büyüklüğünde yassı hücreli kanser nodülü tespit edilmiştir. Yazarlar, kalp metastaslarını; endokard (implantasyon), miyokard (trombotik) ve perikard (komşuluk yoluyla) olmak üzere üç mekanizma ile inceleyerek klinik ve patolojik özelliklerini tartışmaktadır.
Fibroblast Kültürlerinde Mitoz
Fibroblast Kültürlerinde Mitoz
Yazar: Köksal, Muharrem
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 7 No. 1-4, 1955
Anahtar kelimeler: Cancer Cell Biology ; Kanser Hücre Biyolojisi ; Mitoz,Fibroblast,Dezoksiriboz Nükleik Asit

Bu bilimsel çalışma, doku kültürlerinde hücre çoğalmasının temel taşı olan mitoz (hücre bölünmesi) olayını morfolojik ve histoşimik (dokukimyasal) yöntemlerle incelemektedir. Araştırmacı, tavuk embriyosu kalp, kas ve kıkırdak dokularından elde ettiği fibroblast hücrelerini iki hafta boyunca laboratuvar ortamında üretmiş ve May-Grünwald-Giemsa boyama metodu ile sitolojik incelemeler yapmıştır.Çalışmada, mitozun dört ana evresi olan profaz, metafaz, anafaz ve telofaz süreçlerinde nükleik asitlerin (RNA ve DNA) hücre içindeki dağılımı ve kromozomların davranışı detaylandırılmıştır . Histoşimik bulgular; riboz nükleik asidin (RNA) protoplazma ve nükleolde, dezoksiriboz nükleik asidin (DNA) ise özellikle kromozomlarda yoğunlaştığını göstermektedir. Ayrıca yazar, istirahat halindeki hücrelerin protoplazmasında bulunan az miktardaki DNA'nın, bölünme başladığında kromozomların gelişiminde rol oynayabileceği hipotezini öne sürmüştür

Bu bilimsel çalışma, doku kültürlerinde hücre çoğalmasının temel taşı olan mitoz (hücre bölünmesi) olayını morfolojik ve histoşimik (dokukimyasal) yöntemlerle incelemektedir. Araştırmacı, tavuk embriyosu kalp, kas ve kıkırdak dokularından elde ettiği fibroblast hücrelerini iki hafta boyunca laboratuvar ortamında üretmiş ve May-Grünwald-Giemsa boyama metodu ile sitolojik incelemeler yapmıştır.Çalışmada, mitozun dört ana evresi olan profaz, metafaz, anafaz ve telofaz süreçlerinde nükleik asitlerin (RNA ve DNA) hücre içindeki dağılımı ve kromozomların davranışı detaylandırılmıştır . Histoşimik bulgular; riboz nükleik asidin (RNA) protoplazma ve nükleolde, dezoksiriboz nükleik asidin (DNA) ise özellikle kromozomlarda yoğunlaştığını göstermektedir. Ayrıca yazar, istirahat halindeki hücrelerin protoplazmasında bulunan az miktardaki DNA'nın, bölünme başladığında kromozomların gelişiminde rol oynayabileceği hipotezini öne sürmüştür
Röntgen Bulgusu Bakımından Hususiyet Gösteren Bir Piyonefroz Vak'ası
Röntgen Bulgusu Bakımından Hususiyet Gösteren Bir Piyonefroz Vak'ası
Yazar: Serav, Kemal
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 7 No. 1-4, 1955
Anahtar kelimeler: Radiology and Organ Imaging ; Radyoloji ve Organ Görüntüleme ; Piyonefroz,Polikistik Böbrek,Retrograt Piyelografi

Bu çalışma, teşhis aşamasında röntgen bulguları nedeniyle "polikistik böbrek" hastalığı ile karıştırılma riski taşıyan nadir bir piyonefroz (böbreğin cerahatle dolması) vakasını sunmaktadır. 44 yaşındaki kadın hasta, sağ bel ağrısı ve titremeyle gelen yüksek ateş şikayetleriyle kliniğe başvurmuştur. Hastanın özgeçmişinde 6 yıl önce geçirilmiş şiddetli bir böbrek koliği hikayesi mevcuttur.Yapılan ürolojik incelemelerde sağ böbreğin fonksiyonunu tamamen yitirdiği, idrarda bol miktarda lökosit bulunduğu ve sağ üreterden cerahat geldiği saptanmıştır. En dikkat çekici bulgu, retrograt piyelografide (ilaçlı böbrek filmi) böbrek içindeki boşlukların polikistik böbrek manzarasını andıran dar ve ince yollarla birbirine bağlı görülmesidir. Ameliyatla çıkarılan böbreğin (nefrektomi), aslında bir taşın üreteri tıkaması sonucu içi peynir kıvamında cerahatle dolu bir kese haline geldiği anlaşılmıştır. Kültür tetkiklerinde Staphylococcus albus üremiştir

Bu çalışma, teşhis aşamasında röntgen bulguları nedeniyle "polikistik böbrek" hastalığı ile karıştırılma riski taşıyan nadir bir piyonefroz (böbreğin cerahatle dolması) vakasını sunmaktadır. 44 yaşındaki kadın hasta, sağ bel ağrısı ve titremeyle gelen yüksek ateş şikayetleriyle kliniğe başvurmuştur. Hastanın özgeçmişinde 6 yıl önce geçirilmiş şiddetli bir böbrek koliği hikayesi mevcuttur.Yapılan ürolojik incelemelerde sağ böbreğin fonksiyonunu tamamen yitirdiği, idrarda bol miktarda lökosit bulunduğu ve sağ üreterden cerahat geldiği saptanmıştır. En dikkat çekici bulgu, retrograt piyelografide (ilaçlı böbrek filmi) böbrek içindeki boşlukların polikistik böbrek manzarasını andıran dar ve ince yollarla birbirine bağlı görülmesidir. Ameliyatla çıkarılan böbreğin (nefrektomi), aslında bir taşın üreteri tıkaması sonucu içi peynir kıvamında cerahatle dolu bir kese haline geldiği anlaşılmıştır. Kültür tetkiklerinde Staphylococcus albus üremiştir
Yapay Zeka, Makine Öğrenmesi ve Tıp Uygulamaları
Yapay Zeka, Makine Öğrenmesi ve Tıp Uygulamaları
Yazar: Efe, Murat; Kayi Cangır, Ayten
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 75 No. S1, 2022
Anahtar kelimeler: Surgery (Other) ; Cerrahi (Diğer) ; Yapay Zeka,Makine Öğrenmesi,Açıklanabilir Yapay Zeka

Yapay zeka (YZ) günümüzde sıklıkla kullanılan ve her geçen gün hayatın içinde kendisine yeni uygulama alanları bulan bir bilimdir. Bununla berabersıradan insanlar için insanların yaptığı işleri ellerinden alacak robotlar/makineler anlamına gelmektedir. Bundan dolayı YZ kavramının anlaşılması, bukonuda farkındalığın artırılması ve bu teknolojinin insan hayatı için götürüsünden çok getirisi olduğunun bilinmesi önemlidir. Varoluştan bu yanainsan hayatına hizmet eden tıp bilimi de YZ’nin giderek artan şekilde kullanıldığı ve uygulama bulduğu bir alandır. Bu makalede genel olarak YZ vemakine öğrenmesi ile ilgili temel kavramlar açıklanmış ve YZ’nin tıp uygulamaları ile tıp eğitimine sağlayacağı katkılar ortaya konmuştur.

Yapay zeka (YZ) günümüzde sıklıkla kullanılan ve her geçen gün hayatın içinde kendisine yeni uygulama alanları bulan bir bilimdir. Bununla berabersıradan insanlar için insanların yaptığı işleri ellerinden alacak robotlar/makineler anlamına gelmektedir. Bundan dolayı YZ kavramının anlaşılması, bukonuda farkındalığın artırılması ve bu teknolojinin insan hayatı için götürüsünden çok getirisi olduğunun bilinmesi önemlidir. Varoluştan bu yanainsan hayatına hizmet eden tıp bilimi de YZ’nin giderek artan şekilde kullanıldığı ve uygulama bulduğu bir alandır. Bu makalede genel olarak YZ vemakine öğrenmesi ile ilgili temel kavramlar açıklanmış ve YZ’nin tıp uygulamaları ile tıp eğitimine sağlayacağı katkılar ortaya konmuştur.
Patolojide Yapay Zeka: Dost mu? Düşman mı?
Patolojide Yapay Zeka: Dost mu? Düşman mı?
Yazar: Sevim, Selim; Serbes, Ezgi Dicle; Bahadır, Murat; Kartal, Mustafa Said; Dizbay, Serpil
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 75 No. S1, 2022
Anahtar kelimeler: Pathology ; Patoloji ; Patoloji,yapay zeka,Artificial Intelligence

Yapay zeka teknolojileri son yıllarda hayatın birçok alanında sıkça kullanılmaktadır ve tıp alanında kullanım sıklığı gittikçe artmaktadır. Hastalıklaratanı koyan ve tedavileri şekillendiren bir bilim olan patolojide de, yapay zeka bazlı algoritmalar rutin içerisinde yer bulmaya başlamıştır. Buteknolojilerin daha sık kullanılmasıyla birlikte, yapay zekanın patoloji özelinde, olumlu ve olumsuz yönleri tartışmaya açık hale gelmiştir. Buderlemede tıbbi patolojide rutin işleyişin nasıl olduğunu özetlemek, yapay zeka kavramını patoloji perspektifinden mercek altına almak, patoloji ileyapay zeka ilişkisinde olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirmek, gelecekte biz patologları nelerin bekliyor olabileceğini irdelemek amaçlanmıştır.

Yapay zeka teknolojileri son yıllarda hayatın birçok alanında sıkça kullanılmaktadır ve tıp alanında kullanım sıklığı gittikçe artmaktadır. Hastalıklaratanı koyan ve tedavileri şekillendiren bir bilim olan patolojide de, yapay zeka bazlı algoritmalar rutin içerisinde yer bulmaya başlamıştır. Buteknolojilerin daha sık kullanılmasıyla birlikte, yapay zekanın patoloji özelinde, olumlu ve olumsuz yönleri tartışmaya açık hale gelmiştir. Buderlemede tıbbi patolojide rutin işleyişin nasıl olduğunu özetlemek, yapay zeka kavramını patoloji perspektifinden mercek altına almak, patoloji ileyapay zeka ilişkisinde olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirmek, gelecekte biz patologları nelerin bekliyor olabileceğini irdelemek amaçlanmıştır.
Yapay Zeka ve Anestezi
Yapay Zeka ve Anestezi
Yazar: Yıldırım Güçlü, Çiğdem
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 75 No. S1, 2022
Anahtar kelimeler: Anaesthesiology ; Anesteziyoloji ; yapay zeka,anestezi,anestezi derinliği

Yapay zeka makinelere problem çözme, nesne ve kelime tanıma, dünya durumlarının çıkarımı ve karar verme gibi işlevleri yerine getirme ve akılyürütme yeteneği veren algoritmaların çalışması olarak tanımlanmakla birlikte artık tıbbın pek çok alanında kullanılmaktadır. Anesteziyolojinintemel görevi hastanın kliniği olmakla birlikte çok fazla veri ile hareket etmesi gerekmektedir. Bu da yapay zeka ve anestezinin birlikteliğini güngeçtikçe artırmaktadır.

Yapay zeka makinelere problem çözme, nesne ve kelime tanıma, dünya durumlarının çıkarımı ve karar verme gibi işlevleri yerine getirme ve akılyürütme yeteneği veren algoritmaların çalışması olarak tanımlanmakla birlikte artık tıbbın pek çok alanında kullanılmaktadır. Anesteziyolojinintemel görevi hastanın kliniği olmakla birlikte çok fazla veri ile hareket etmesi gerekmektedir. Bu da yapay zeka ve anestezinin birlikteliğini güngeçtikçe artırmaktadır.
Endokrinolojide Yapay Zeka Uygulamaları
Endokrinolojide Yapay Zeka Uygulamaları
Yazar: Aktaş Yılmaz, Banu; Yılmaz, Asım Egemen
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 75 No. S1, 2022
Anahtar kelimeler: Endocrinology ; Endokrinoloji ; Yapay Zeka Taksonomisi,Endokrinoloji,metabolizma

Canlıların merkezi sinir sistemlerindeki öğrenme mekanizmalarını taklit etme esasına dayalı bir yaklaşım olan yapay zeka, son yıllarda birçok farklıalanda hayatımıza girmiş durumdadır. Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları da yapay zekanın uygulama alanı bulduğu bir mecradır. Bu makaledeyapay zekanın bir taksonomisinin yanı sıra endokrinoloji ve metabolizma hastalıklarındaki mevcut ve potansiyel/olası uygulama alanları sunulmaktave tartışılmaktadır.

Canlıların merkezi sinir sistemlerindeki öğrenme mekanizmalarını taklit etme esasına dayalı bir yaklaşım olan yapay zeka, son yıllarda birçok farklıalanda hayatımıza girmiş durumdadır. Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları da yapay zekanın uygulama alanı bulduğu bir mecradır. Bu makaledeyapay zekanın bir taksonomisinin yanı sıra endokrinoloji ve metabolizma hastalıklarındaki mevcut ve potansiyel/olası uygulama alanları sunulmaktave tartışılmaktadır.
Kardiyolojide Yapay Zeka Uygulamaları
Kardiyolojide Yapay Zeka Uygulamaları
Yazar: Tulunay Kaya, Cansın
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 75 No. S1, 2022
Anahtar kelimeler: Cardiology ; Kardiyoloji ; yapay zeka,makine öğrenmesi,EKG

Kardiyoloji günlük klinik pratikte teknolojinin en yoğun olarak kullanıldığı tıp dallarından biridir. Kardiyolojide yapay zeka uygulamaları 12derivasyon EKG ve giyilebilir-taşınabilir cihazlardan gelen sinyallerin analizi ile çeşitli hastalıkların öngörülmesi, başta atriyal fibrilasyon olmak üzerearitmilerin saptanması, görüntüleme tetkikleri sırsında uygun görüntünün elde edilmesi, işlenmesi, ölçümler alınarak tanıya varılması, ses ve doğaldil analizi ile tanı, klinik risk belirleme algoritmaları ya da fenotiplendirme ile kişiye özel tıp uygulamalarının yönlendirilmesi gibi çeşitli şekillerdekullanılabilmektedir. Şu an rutin klinik pratiğe girememiş olan bu uygulamaların değerlendirilebilmesi için klinisyenlerin dahil olduğu büyük ölçekliçalışmaların yapılması şarttır.

Kardiyoloji günlük klinik pratikte teknolojinin en yoğun olarak kullanıldığı tıp dallarından biridir. Kardiyolojide yapay zeka uygulamaları 12derivasyon EKG ve giyilebilir-taşınabilir cihazlardan gelen sinyallerin analizi ile çeşitli hastalıkların öngörülmesi, başta atriyal fibrilasyon olmak üzerearitmilerin saptanması, görüntüleme tetkikleri sırsında uygun görüntünün elde edilmesi, işlenmesi, ölçümler alınarak tanıya varılması, ses ve doğaldil analizi ile tanı, klinik risk belirleme algoritmaları ya da fenotiplendirme ile kişiye özel tıp uygulamalarının yönlendirilmesi gibi çeşitli şekillerdekullanılabilmektedir. Şu an rutin klinik pratiğe girememiş olan bu uygulamaların değerlendirilebilmesi için klinisyenlerin dahil olduğu büyük ölçekliçalışmaların yapılması şarttır.
Radyasyon Onkolojisinde Yapay Zeka
Radyasyon Onkolojisinde Yapay Zeka
Yazar: Duru Birgi, Sümerya; Akyürek, Serap
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 75 No. S1, 2022
Anahtar kelimeler: Radiology and Organ Imaging ; Radyoloji ve Organ Görüntüleme ; yapay zeka,makine öğrenmesi,radyoloji

Yapay zeka insan zekasını taklit ederek derin öğrenmenin mevcut veriler ışığında tüm detayları ile kullanıldığı ve ilgili karar veya uygulama alanındakolaylık sağlayan bir bilgisayar bilim alanıdır. Birçok alanda teknolojik gelişmelerle birlikte kullanımı artmakta olup radyasyon onkolojisi özelindede kendine birçok farklı alanda yer bulmaktadır. Tedavi karar aşamasından başlayıp, tedavi planlama ve uygulamanın hemen her basamağında,sonrasında da yanıt değerlendirme ve takip sürecinin hemen tümünde gelişimi ve kullanımı hızlanarak devam etmektedir.

Yapay zeka insan zekasını taklit ederek derin öğrenmenin mevcut veriler ışığında tüm detayları ile kullanıldığı ve ilgili karar veya uygulama alanındakolaylık sağlayan bir bilgisayar bilim alanıdır. Birçok alanda teknolojik gelişmelerle birlikte kullanımı artmakta olup radyasyon onkolojisi özelindede kendine birçok farklı alanda yer bulmaktadır. Tedavi karar aşamasından başlayıp, tedavi planlama ve uygulamanın hemen her basamağında,sonrasında da yanıt değerlendirme ve takip sürecinin hemen tümünde gelişimi ve kullanımı hızlanarak devam etmektedir.
Diş Hekimliğinde Yapay Zeka Uygulamaları
Diş Hekimliğinde Yapay Zeka Uygulamaları
Yazar: Koca Ünsal, Revan Birke; Orhan, Kaan
Dergi: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Vol. 75 No. S1, 2022
Anahtar kelimeler: Dentistry (Other) ; Diş Hekimliği (Diğer) ; yapay zeka,derin öğrenme modeli,diş hekimliği

Yapay zeka (YZ), insanların bilişsel işlevlerini taklit eden makinelerin öğrenme ve problem çözme kapasitesini temsil eder. Tek bir klinisyenin aksine,YZ sistemleri sınırsız sayıda veriyi eşzamanlı olarak gözlemleyebilir ve hızlı bir şekilde işleyebilir. Makine öğrenimi, beyindeki biyolojik sinir ağlarınınmimarisini taklit eden yapay sinir ağları (YSA) adı verilen hesaplama modelleri ve algoritmaları içerir. YZ uygulamaları tıpta olduğu gibi diş hekimliğininde birçok alanında popüler hale gelmiştir. Bu derleme, kapsamlı bir literatür taraması ile diş hekimliğinin çeşitli alanlarındaki YZ uygulamalarına veilgili çalışmalara odaklanmaktadır. YZ, oral ve maksillofasiyal cerrahide (anatomik işaretlerin belirlenmesi, postoperatif komplikasyonların tahmini),periodontoloji (alveolar kemik kaybının ve kemik yoğunluğundaki değişikliklerin belirlenmesi), implantoloji, oral ve maksillofasiyal radyoloji (dişsegmentasyonu, ekstra dişlerin tanımlanması, kök kırıkları veya apikal lezyonlar, osteoporozun tahmininde), restoratif diş hekimliği (diş çürüklerininbelirlenmesi) ve ortodonti (tedavi analizi, iskelet sınıflandırması ve büyüme ve gelişme döneminin belirlenmesi) alanlarında kullanılabilir. YZteknolojisinin diş hekimliğine entegre edilmesi, özellikle klinisyen sayısının az olduğu kliniklerde maliyet ve zamandan tasarruf sağlarken insankaynaklı hataları en aza indirmeyi amaçlamaktadır.

Yapay zeka (YZ), insanların bilişsel işlevlerini taklit eden makinelerin öğrenme ve problem çözme kapasitesini temsil eder. Tek bir klinisyenin aksine,YZ sistemleri sınırsız sayıda veriyi eşzamanlı olarak gözlemleyebilir ve hızlı bir şekilde işleyebilir. Makine öğrenimi, beyindeki biyolojik sinir ağlarınınmimarisini taklit eden yapay sinir ağları (YSA) adı verilen hesaplama modelleri ve algoritmaları içerir. YZ uygulamaları tıpta olduğu gibi diş hekimliğininde birçok alanında popüler hale gelmiştir. Bu derleme, kapsamlı bir literatür taraması ile diş hekimliğinin çeşitli alanlarındaki YZ uygulamalarına veilgili çalışmalara odaklanmaktadır. YZ, oral ve maksillofasiyal cerrahide (anatomik işaretlerin belirlenmesi, postoperatif komplikasyonların tahmini),periodontoloji (alveolar kemik kaybının ve kemik yoğunluğundaki değişikliklerin belirlenmesi), implantoloji, oral ve maksillofasiyal radyoloji (dişsegmentasyonu, ekstra dişlerin tanımlanması, kök kırıkları veya apikal lezyonlar, osteoporozun tahmininde), restoratif diş hekimliği (diş çürüklerininbelirlenmesi) ve ortodonti (tedavi analizi, iskelet sınıflandırması ve büyüme ve gelişme döneminin belirlenmesi) alanlarında kullanılabilir. YZteknolojisinin diş hekimliğine entegre edilmesi, özellikle klinisyen sayısının az olduğu kliniklerde maliyet ve zamandan tasarruf sağlarken insankaynaklı hataları en aza indirmeyi amaçlamaktadır.