Yalvaç Yöresi Heybe Dokumaları
The Saddlebag Weavıngs Of Yalvac Dıstrıct
Yazar: Kılıçarslan, Hande
Dergi: Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi No. 43, 2019
Anahtar kelimeler: Isparta,Yalvaç,Yalvaç Museum,Weaving,Saddlebag ; Isparta,Yalvaç,Yalvaç Müzesi,Dokuma,Heybe

El sanatları geçmişten günümüzevarlığını koruyan, geçmişi bize aktaran ve kültürel değerlerin sürdürülmesinisağlayan temel taşlardan biridir. Hammaddesi lif işleyen el sanatlarımızdandokumalar, kültürel bakımdan geçmiş ve gelecek arasında bağ kurabilen en önemliel sanatlarımızdandır. Konar-göçer yaşam biçiminin bir parçası olandokumacılık, renk, motif, desen özellikleri ve kullanım biçimi bakımındanyöreden yöreye farklılık göstermektedir. Taşıma ve saklama amaçlı kullanılandokumaların başında heybe dokumalar gelmektedir. Konar-göçer yaşamınsüregeldiği Isparta ili Yalvaç ilçesinde de dokuma günlük yaşamda özelliklekullanım amaçlı önemli sayılmaktadır. Araştırma kapsamına alınan heybedokumalar, Yalvaç ilçe ve köylerinin yanı sıra Yalvaç müzesi envanterinde detespit edilmiştir. Dokumalar renk, motif ve desen özellikleri bakımındanincelenmiştir. Yöreye özgü teknik özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Heybedokumalar yörede taşıma ve saklama amaçlı daha çok kullanılmıştır. Çeyiz veyamiras yoluyla büyüklerden kalan heybe dokumalarda ilçede önemli görülmektedir.İlçede Yarıkkaya, Körküler, Çakırçal, Yukarıtırtar, Çetince ve Bahtiyarköylerinde heybe dokumalar tespit edilmiştir. İlçe ve köylerinde 16 adet, müzeenvanterine kayıtlı 2 adet heybe dokuma örneğine rastlanılmıştır. Bu araştırmakapsamına 12 adet yöreye ait örnek dokuma dahil edilmiştir. Diğer örneklerbenzer teknik özelliklere sahip oldukları için bu araştırmaya dahiledilmemiştir. Dokumalar ağırlıklı olarak zili ve cicim teknikli olarak yapılmıştır.Tespit edilen örneklerde saçbağı, kurtizi, pıtrak, akrep, koçboynuzu,sığırsidiği, göz, muska, çarpı, küpe ve bukağı motifleri sıklıklakullanılmıştır.  Kırmızı, mavi, siyah,yeşil, vişne çürüğü, bordo, lacivert, bej heybe dokumalarda kullanılan renklerdendir.

Crafts are one of the cornerstones that maintain theirexistence from the past to the present, and transfer the past to the present,and ensure the maintenance of cultural values. Weavings from our handicrafts,of which raw material is fiber, is one of the most important handicrafts thatcan connect the cultural past to the future. Weaving, which is a part ofKonar-nomadic life style, differs from region to region in terms of color,motif, pattern features and usage style. Saddle weavings are the leadingfabrics used for transportation and storage. In Isparta province whereKonar-nomadic life is continuing, weaving is also considered important fordaily use. The saddle weaves included in the research were determined in theYalvac museum inventory as well as Yalvac districts and villages. Weavings wereexamined in terms of color, motif and pattern characteristics. Thesite-specific technical characteristics were revealed. Saddlebags are mostlyused for transport and storage in the region. Dowry or inheritance is importantin the district of the saddle weaving from the elders. Saddle weaves were foundin Yarıkkaya, Korkuler, Cakircal, Yukarıtırtar, Cetince and Bahtiyar villages. Weavingsamples were found in 16 districts and villages and 2 saddlebags registered inthe museum inventory. 12 sample weaving samples were included in this research.Other examples are not included in this study because they have similartechnical characteristics. Weavings are mostly made with zılı and cıcımtechnique. In the samples identified, haircatch, wolf, velcro, scorpion, ram,horns, eye, amulet, cross, earrings and buckle motifs are frequently used. Red,blue, black, green, sour cherry decay, burgundy, navy blue, beige saddlebagsare used in weaving.