Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenlerine Göre Okuma Alışkanlığı
Reading Habits According to Turkish Language and Literature Teachers
Yazar: Karatay, Halit; Dilekçi, Atilla
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Reading habit,reading motivation,reading behavior,high school students,literature teacher ; edebiyat öğretmeni,Okuma alışkanlığı,okuma motivasyonu,okuma davranışları,lise öğrencileri

Bu araştırmanın amacı, Türk dili ve edebiyatı (TDE) öğretmenlerinin okuma alışkanlığı hakkındaki görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma, durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmaya veri toplamak için 14 TDE öğretmeni ile çalışılmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerin içerik analizi yapılmış, liselerdeki öğrencilerde okuma alışkanlığının durumu incelenmiştir. Öğretmenler okuma alışkanlığını, sürekli ve düzenli okuma kültürü edinme olarak tanımlamıştır. Bu alışkanlığa sahip öğrencilerin dil becerilerinin diğerlerine göre daha iyi, akademik başarılarının da yüksek olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlere göre okuma alışkanlığının kazanılmasını engelleyen etmenler şunlardır: internet ve teknoloji araçlarının kullanımı, sosyal medyada geçirilen zaman ve televizyon izleme. Bunlara ayrılan zaman arttıkça öğrencinin kitap okumaya ayırdığı zaman azalmaktadır. Ayrıca okul derslerinin yoğun olması ve öğrencinin özellikle son sınıfta sınavlara hazırlanması okul dışı saatlerde okul derslerinin öncelemesine ve hobi olarak dahi okuma faaliyetinin ihmal edilmesine sebep olmaktadır. Öğrenciler en çok okul ya da halk kütüphaneleri aracılığıyla kitaplara erişmektedir. İstedikleri kitap kütüphanelerde yoksa kitapçılardan satın almaktadır. Öğrenciler kitap seçerken sırasıyla en çok; roman, şiir, anı, hikâye, biyografi, efsane türlerini; konu olarak da; macera, fantastik, polisiye, aşk, tarih, korku, bilim kurgu, gençlik, spor ve magazin konularını içeren kitapları tercih etmektedir. Öğrencilerin okuma alışkanlığını geliştirmek için sınıfta; okuma saatleri, kitap söyleşileri, yazar ve eser tanıtımları, okuma grupları, kitapların filmlerinin izlenmesi, okuma dersleri ve yazar söyleşileri yapılabilir. Okulda; kitap okuma yarışmaları, kitap okuma projeleri, kitap kahramanları günü etkinliği, kitap kahramanları tiyatrosu, okul kütüphanesinde okuma etkinlikleri yapılabilir. Öğretmenler okul dışında; kitap fuarı gezileri, kitapla ilgili film izleme gibi etkinliklerin yapılabileceğini belirtmişlerdir.  Ayrıca öğretmenler bu konuda öğrencilere iyi bir örnek ve rehber olmalıdır.

The purpose of this study is to identify the views of high school Turkish language and literature (TLL) teachers about the reading habit. The research was designed as a case study. Data were collected from 14 TLL teachers through interviews. Content analysis of the interviews was done to examine the reading habits of high school students. In the interviews, the teachers defined the reading habit as acquiring the behavior of doing sustained and regular reading. They also noted that students who had acquired the reading habit were superior in terms of academic achievement than their peers and their language skills were also better. According to the teachers, the factors that prevented the acquisition of the reading habit were the use of the internet and technological devices, time spent on social media and watching television. As the time allocated to those increases, the time students allocate to reading books decreases. In addition, the intensiveness of school courses and the final year students’ preparation for the upcoming central exams lead to giving priority to studying school subjects during off-school hours and neglect doing reading even as a hobby. The analysis revealed that students accessed books mostly through school or public libraries. If the book they wanted wasn't available in those libraries, they bought it from bookstores. When choosing books, students preferred books in the novel, poem, memoir, story, biography genres, and books that had adventure, fantasy, crime, love, history, horror, science fiction, youth, sport and magazine themes. In order to improve the students' reading habits, the teachers stated that they organized in-class reading hours, book clubs, author and literary work introductions, reading groups, watching movies based on books, reading lessons and author interviews. In addition, the teachers recommended that book reading contests, book reading projects, heroes in books day events, theater performances based on book heroes and reading events may also be held in school libraries. The teachers stated that activities such as trips to book fairs and watching movies based on books could be organized as out-of-school activities. They also emphasized the importance of being a good role-model and guide to the students on the issue.