TÜİK Verileri Işığında Aile Yapısındaki Değişimlerin Sosyolojik Değerlendirmesi
Sociological Assessment of Changes in Family Structure in Light of TÜİK Data
Yazar: Alan, Suat
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Aile,boşanma,çocuksuz aileler,doğurganlık oranları,tek ebeveynli aileler. ; Family,divorce,childless families,fertility rates,single-parent families.

İnsanlık tarihi toplumsal değişim tarihi olarak da düşünülebilir. Bu değişim süreci düz çizgi halinde gerçekleşmekten ziyade inişli çıkışlı bir vaziyet alarak gerçekleşmektedir. Toplumsal değişme açısından önemli sayılabilecek kırılma noktalarından birisi de sanayileşmenin etkisiyle meydana gelen değişimdir. Gelenekselden moderne geçiş olarak da ifade edilen bu süreç toplumsal yapıyı tüm kurumlarıyla değişime zorlamıştır. Diğer tüm toplumsal kurumlar gibi aile kurumu da bundan kaçınamamıştır. Geleneksel dönemin ideal aile tipi geniş aile olarak kabul edilirken modern dönem için uygun görülen aile tipi çekirdek aile olmuştur. Post-modern döneme geçiş ile birlikte çekirdek ailenin de yerini çeşitlenmiş yeni aile modellerine bıraktığı görülmektedir. Bu çalışmada bu değişim sürecinin Türkiye’deki yansıması Türkiye İstatistik Kurumu’nun verileri esas alınarak ele alınmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuç; özellikle Batının yarım asır önce karşılaştığı durum ile Türkiye’nin de günümüzde karşı karşıya kalmış olmasıdır. Özellikle tek ebeveynli ve çocuksuz aile oranlarındaki artış, evlilik yaşının yükselmesi, boşanma oranlarının artması, doğurganlık oranlarının azalması gibi durumlar bunun bir sonucudur. İstatistiki veriler ile sabit olan bu duruma karşı sosyal politikaların geliştirilmesi hayati önem taşımaktadır.

The history of humanity can also be considered as the history of social change. This process of change does not occur in a straight line but rather takes place in a fluctuating manner. One of the breaking points that can be considered important in terms of social change is the change that occurred under the influence of industrialization. This process, also referred to as the transition from traditional to modern, forced the social structure to change with all its institutions. Like all other social institutions, the family institution could not avoid this. While the ideal family type of the traditional period was accepted as the extended family, the family type that was considered appropriate for the modern period was the nuclear family. With the transition to the post-modern period, it is seen that the nuclear family has given way to diversified new family models. In this study, the reflection of this process of change in Turkey is discussed based on the data of the Turkish Statistical Institute. The conclusion reached in the study is that Turkey is also facing the same situation that the West faced half a century ago. In particular, the increase in the rates of single-parent and childless families, the increase in the age of marriage, the increase in divorce rates, and the decrease in fertility rates are the results of this. It is of vital importance to develop social policies against this situation, which is fixed by statistical data.