Harran Ovası Koşullarında Yetiştirilen Bazı Amerikan Asma Anaçlarının Yaprak ve Stoma Özelliklerinin İncelenmesi
Determination of Leaf and Stomatal Characteristics of Some Grape Rootstocks Grown in The Harran Plain Conditions
Yazar: Bekişli, Mehmet İlhan; Gürsöz, Sadettin
Dergi: Bahçe, Vol. 45 No. (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 2016
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Anaç,asma,stoma,yaprak ; Rootstock,grape,stomata,leaf

GAP’ın uygulamaya girmesiyle sulu tarım olanaklarının artması ve ürün desenin değişmesi Harran Ovası’nda bağcılığı günümüzde gözden düşen bitkisel üretim kollarından biri haline gelmiştir. Bu olumsuzluklara rağmen bağcılık önemli derecede üretim potansiyeline sahiptir. Son yıllarda Harran Ovası tarım alanlarında yeni tesis edilen bağlarda Amerikan asma anaçlarının kullanımı artmıştır. Bu durumun nedenleri arasında bölgenin kurak iklime sahip olması ve bağ alanlarının sulanmaması gösterilebilir. Bölgede kullanılan Amerikan asma anaçlarından 99R, 110R, 1103P, 41B, 5BB ve Rupestris du Lot’dan alınan yaprak örnekleri bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Yaprak örnekleri 2014 yılı Mayıs ayında gelişme kuvvetleri birbirine yakın olan omcaların 8. boğumlarından alınmıştır. Yaprak boyu (1), yaprak eni (1), yaprak sapı uzunluğu (cm), yaprak kalınlığı (mm), yaprak alanı (cm²), stoma sayısı (adet/mm²), stoma boyu (pm), stoma eni (pm) ve stoma eni-stoma boyu oranı incelenerek belirlenmiştir. İncelenen özelliklerde Amerikan asma anaçları arasında istatistiksel farklılıklar saptanmıştır. Yaprak eni 15.20-9.12 cm, yaprak boyu 16.13-8.42 cm, yaprak alanı 169.1-57.2 cm² arasında değişim gösterirken stoma sayısı 262.5-184.4 adet/mm², stoma eni 21.19-18.34 pm, stoma boyu 31.82-28.56 pm arasında değişim göstermiştir. Amerikan asma anaçlarının stoma eni ile stoma boyu arasında doğrusal bir ilişki olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda aynı ekolojide yetiştirilen Amerikan asma anaçlarının birim yaprak yüzey alanında bulunan stoma sayılarının bu anaçların tanımlanmasında kullanılabilecek güvenilir kriterler olduğu belirlenmiştir.

Change the pattern of growth and product opportunities with the introduction of GAP irrigation practices, the vineyard is today led to a decrease in the Harran Plain. Despite these disadvantages viticulture has significant production potential. Newly planted vineyards in the Harran Plain in recent years has increased the use of rootstocks. Arid climate conditions of region and not to irrigate vineyards can be shown the causes of this situation. 99R, 110R, 1103P, 41B, 5BB and Rupestris du Lot rootstocks’ which are using in the region, leaves used as plant material. Leaves are taken from 8th nodes in May 2014. In the study some leaf (leaf length (1), leaf width (1), leaf thickness (mm), petiole length (cm), leaf area (cm²)) and stomata (stomata number (number/mm²), stomatal length (pm), stomatal width (pm), stoma width-stoma length ratio) characteristics were analyzed. Statistically significant differences were detected between rootstocks about observed characteristics. Rootstocks width of leaf varied from 15.20 to 9.12 cm, length of leaf varied from 16.13 to 8.42 cm, leaf area varied from 169.1 to 57.2 cm² and number of the stomata range from 262.5 to 184.4 number/mm², stomata width varied from 21.19 to 18.34 pm, stomata length varied from 31.82 to 28.56 pm. Linear relationship was found between stomata width and stomata length. In conclusion, rootstocks varieties which are grown in the same ecological area, the number of the stomata can be used for the identification for these rootstocks, criteria were determined to be reliable.