Emperyalizm Kuramları ve David Harvey’in Yeni Emperyalizm Kuramı Üzerine Bir Değerlendirme
An Evaluation of Theories of Imperialism and David Harvey’s Theory of New Imperialism
Yazar: Ugurlu, Semih; Hayır Kanat, Meryem
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi No. 22, 2024
Anahtar kelimeler: Late Modern History (Other) ; Yakınçağ Tarihi (Diğer) ; Emperyalizm,Emperyalizm Kuramları,Marksist Emperyalizm,Marksist Emperyalizm Kuramları,Yeni Emperyalizm ; Imperialism,Theories of Imperialism,Marxist Imperialism,New Imperialism,Theories of Marxist Imperialism

Emperyalizm teriminin terminolojik olarak kökeni Latince “imperium” (imparatorluk) sözcüğüne dayanmaktadır. Emperyalizm kavramı tarihsel süreç içinde birçok farklı anlamda kullanılmış olsa da günümüzde bilinen yaygın anlamdaki kullanımı 19. yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkmıştır. Emperyalizm kavramı bu yüzyılda genel olarak “bir devletin veya milletin güç ve etkisini kendi çıkar ve istekleri doğrultusunda başka devletler ve milletler üzerinde hâkimiyet kurmak için kullanması” olarak tanımlanmıştır.  Bu çalışmada emperyalizm kavramının tanımı, kökeni ve doğuşuna, emperyalizmin tarihsel süreç içerisindeki gelişimine ve gelişim evrelerine, emperyalizm kuramlarına ve Hilferding, Lenin, Bukharin, Luxemburg, Baran, Amin, Magdoff, Wood, Foster gibi Marksist emperyalizm kuramcılarının görüşlerine yer verilmiştir. Ardından kendisi de üçüncü dalga marksist emperyalizm kuramcıları arasında yer alan David Harvey’in ‘’yeni emperyalizm’’ kitabı bölümler halinde incelenip analiz edilerek Harvey’in ‘’yeni emperyalizm’’ kavramı ile ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Sonuç kısmında ise çalışmada yer alan marksist emperyalizm kuramcılarının görüşleriyle David Harvey’in yeni emperyalizm görüşü karşılaştırılmış ve böylelikle ‘’yeni emperyalizm’’ kavramı ve kuramı, Harvey ve çalışmada bahsi geçen emperyalizm kuramcılarının görüşleri çerçevesinde analiz edilerek incelenmiştir.

The term "imperialism" has its terminological roots in the Latin word "imperium" (empire). Although the concept of imperialism has been used in various meanings throughout history, its widely known contemporary usage emerged towards the end of the 19th century. In this century, the concept of imperialism was generally defined as "the use of a state's or nation's power and influence to dominate other states and nations in accordance with its own interests and desires." This study explores the definition, origins, and emergence of the concept of imperialism, the historical development and stages of imperialism, theories of imperialism, and the views of Marxist imperialism theorists such as Hilferding, Lenin, Bukharin, Luxemburg, Baran, Amin, Magdoff, Wood, and Foster. Following this, David Harvey’s "The New Imperialism," who is also among the third-wave Marxist imperialism theorists, is examined and analyzed chapter by chapter, and his views on the concept of "new imperialism" are discussed. In the conclusion, the views of Marxist imperialism theorists mentioned in the study are compared with David Harvey's perspectives on new imperialism, and the concept and theory of "new imperialism" are analyzed within the framework of Harvey's views and those of the imperialism theorists discussed in the study.