Türkiye’de post-endüstriyel dönüşüm bağlamında turizmde fijital pazarlama ve teknoloji kullanımı
Phygital marketing and technology adoption in tourism within the framework of post industrial transformation in Türkiye
Yazar: Aşar, Didem; Güllü, Kenan
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 72, 2025
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Post-industrial Transformation,Figital Marketing,Metaverse,Reality Technologies. ; Post-Endüstriyel Dönüşüm,Fijital Pazarlama,Metaverse,Gerçeklik Teknolojileri

Endüstri sonrası dönemde yaşanan post-endüstriyel dönüşümün, özellikle de hizmetler sektöründe belirgin etkiler yarattığı bilinmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de hizmet sektörünün en önemli bir parçalarından biri olan turizm alanında, post-endüstriyel dönüşümün etkilerini incelemeyi ve fijitalleşmeyle de ortaya çıkan yeni teknolojilerle ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Özellikle akıllı turizm, metaverse, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve karma gerçeklik gibi dijital uygulamaların turizm sektörüne entegrasyonunun tüketiciler tarafından nasıl karşılandığı ile birlikte tüketicilerin bu teknolojik uygulamalara yönelik tutumları incelenmiştir. Çalışma, Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeli çerçevesinde değerlendirilmiş olmakla birlikte modele çalışmanın konusuna yönelik olarak algılanan eğlence, yenilikçilik ve güven değişkenleri eklenmiştir. Araştırmada, Türkiye’de yaşayan tüketicilere çevrimiçi anket tekniği uygulanarak yargısal örnekleme yöntemiyle veri toplanmıştır. Elde edilen verilerle öncelikle ölçeklerin güvenilirliği ve normal dağılımı analiz edilmiş, ardından doğrulayıcı faktör analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda bulgular, tüketicilerin teknolojik uygulamalara karşı genel olarak ilgi duyduklarını, meraklı, yeniliklere açık olduklarını ve dijital çözümleri benimsemeye yönelik istekli olduklarını göstermektedir. Bununla birlikte, %98,6 oranında gerçekleşen katılım ile dijital ürünleri kullanmaktan çekinmedikleri ve %76 oranında katılım ile teknolojik gelişmelerin tüketim alışkanlıklarını yüksek oranda değiştirdiğini göstermektedir. Aynı zamanda, %86,6 oranında gerçekleşen yüksek katılım da göstermektedir ki teknolojinin günlük yaşamı kolaylaştırma algısı bu dönüşüme karşı uyumlarını hızlandırmaktadır. Sonuçlara bakıldığında, önerilen modelin geçerliliği doğrulanmaktadır.

The post-industrial transformation experienced in the post-industrial period has created significant effects, especially in the services sector. This study aims to examine the effects of this transformation in the field of tourism, which is an important part of the services sector in Turkey, and to reveal its relationship with new technologies emerging through phigitalization. Especially how the integration of digital applications such as smart tourism, metaverse, augmented reality, virtual reality, and mixed reality into the tourism sector is received by consumers and consumers’ attitudes towards these technologies have been examined. The study has been evaluated within the framework of the Extended Technology Acceptance Model, and the variables of perceived enjoyment, innovativeness, and trust have been added to the model. In the research, an online survey was conducted with consumers living in Turkey, and data were collected through the judgmental sampling method. With the obtained data, first, the reliability of the scales and normal distribution were analyzed, then confirmatory factor analysis and Structural Equation Modeling were carried out. The findings show that consumers are generally interested in technology, curious, open to innovations, and willing to adopt digital solutions. Furthermore, with a participation rate of 98.6%, they do not hesitate to use digital products, and with a 76% participation rate, they indicate that technological developments have changed their consumption habits. In addition, with a participation rate of 86.6%, the perception that technology facilitates daily life accelerates their adaptation to this transformation. The results confirm the validity of the proposed model