Beden Kitle İndeksindeki Artış ile Yeme Farkındalığı, Problem Çözme Becerileri ve Duygudurum Belirtileri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi
Examining the Relationships of Increase in Body Mass Index with Mindful Eating, Problem Solving Skills, and Mood Symptoms
Yazar: Kılıç, Gamze; Samar, Belemir Şule; Akkuş, Koray; Tekinsav Sütcü, Günay Serap
Dergi: Psikoloji Çalışmaları, Vol. 42 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Obezite,depresyon,kaygı,problem  çözme  becerileri,yeme farkındalığı ; Obesity,depression,anxiety,problem solving-skills,mindful eating

Bireylerin vücut ağırlıklarının sağlıklı olup olmadığının belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biri olan beden kitle indeksindeki (BKİ) artış obeziteye işaret etmektedir. Obezite yaygınlığı giderek artan bir halk sağlığı sorunudur. Bu nedenle gelişiminde etkili olan psikolojik faktörlerin belirlenmesi hem  önleme  hem  de  tedavi  sürecine  katkıda  bulunabilir.  Bu  çalışmada  BKİ ile  problem  çözme  becerileri,  duygudurum  belirtileri  (depresyon  ve  kaygı) ve  yeme  farkındalığı  arasındaki  ilişkilerin  incelenmesi  amaçlanmıştır.  18-65 yaş arası toplam 619 katılımcıdan veri toplamak amacıyla Demografik Bilgi Formu, Yeme Farkındalığı Ölçeği-30, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve  Problem  Çözme  Envanteri  kullanılmıştır.  Öncelikli  olarak,  katılımcılar BKİ’ye göre obezitesi olan ve olmayan bireyler olarak iki gruba ayrılmıştır. Bu iki grubun verileri anksiyete, depresyon, problem çözme becerileri ve yeme farkındalığı  puanlarının  farklılaşıp  farklılaşmadığını  tespit  etmek  amacıyla karşılaştırılmıştır. Ardından problem çözme becerisi, depresyon, anksiyete ve yeme farkındalığının alt boyutlarının BKİ’yi yordayıcılığı test edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre obezitesi olmayan bireyler obezitesi olanlara göre düşünmeden yeme,  duygusal  yeme,  yeme  kontrolü,  bilinçli  beslenme  ve  enterferans  alt boyutlarından daha yüksek; farkındalık alt boyutundan ise daha düşük puan almışlardır.  Ayrıca  obezitesi  olmayan  grupta  depresyon  ve  kaygı  belirtileri anlamlı  olarak  daha  düşüktür  ve  problem  çözme  becerileri  daha  yüksektir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizine göre yaş, eğitim düzeyi, problem çözme becerileri,  depresyon  belirtileri  ve  yeme  farkındalığının  alt  boyutları  BKİ’yi yordamaktadır.  Dahası,  yaş,  eğitim  düzeyi  ve  depresif  semptomlar  kontrol edildikten  sonra  dahi  yeme  farkındalığının  alt  boyutlarının  BKİ’yi  pozitif yönde yordadığı belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları depresyon belirtilerinin, yetersiz problem çözme becerilerinin ve sorunlu yeme davranışlarının vücut ağırlığındaki artışa katkıda bulunabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, yapılan tedavi çalışmalarında bu faktörlerin göz önünde bulundurulması yararlı olabilir.

Body mass index (BMI) is commonly used as a determinant of healthy weight, with high values being suggestive of obesity – a highly prevalent public health problem. Identifying the underlying psychological factors of high BMI is critical for preventing and treating obesity. The present study addresses this issue by exploring the relationships BMI has with problem-solving skills, mood symptoms (depression and anxiety), and mindful eating. A demographic information form, the Mindful Eating Questionnaire-30, the Hospital Anxiety and Depression Scale, and the Problem Solving Inventory were used to collect data from 619 study participants aged 18–65 years. First, the participants were divided into two groups based on their BMIs as those who are considered obese and those who are not. The data from the two groups were compared to identify any differences in their anxiety, depression, problem-solving skills, and mindful eating scores. In the next stage, their problem-solving skills, depression, anxiety, and sub-dimensions of mindful eating were tested with regard to being able to predict their BMI. The results revealed that the non-obese individuals scored higher in the sub-dimensions of mindful eating, emotional eating, eating control, conscious eating, and interference and lower in the sub-dimension of awareness compared to the obese individuals. In addition, the non-obese individuals showed fewer symptoms of depression and anxiety and had better problem-solving skills compared to the obese group. The hierarchical regression analysis showed that age, education level, problem-solving skills, depressive symptoms, and the sub-dimensions of mindful eating predict BMI. Moreover, the sub-dimensions of mindful eating were found to positively predict BMI, even when controlling for age, education, and depressive symptoms. The present study has thus identified the detrimental role that depressive symptoms, insufficient problem-solving skills, and problematic eating behaviors have regarding increased BMI. As a result, taking these factors into consideration is thought to be able to benefit prevention and treatment studies.