hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ziya Gökalp’in “Felsefe Dersleri” Üzerine
On Ziya Gökalp’s Philosophy Courses
Yazar: Bircan, Ufuk
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Ziya Gökalp,Felsefe,Mantık,Metafizik,Ahlak,Psikoloji,Dil ; Ziya Gökalp,Philosophy,Logic,Metaphysics,Morality,Psychology,Language

Çağdaş Türk Düşünürlerinden ZiyaGökalp’in en kapsamlı eseri “Felsefe Dersleri”dir. Altı alt başlığından birisiBilim ve Felsefe olup makalenin konusuyla ilgilidir. Bilim ve Felsefebaşlığında Gökalp’in, Genç Kalemler ve Yeni Hayat gibi dergi ve gazetelerdekibilim ve felsefe yazılarını geliştirerek ele aldığı görülmektedir. Diğer altbaşlıklar Psikoloji, Dil ve Sanat, Mantık, Ahlak ve Metafizikşeklindedir. Ahlak incelemesinde, toplumsal ve siyasal öğretileri hem analitikhem de ahlak felsefesi temelinde irdelemiştir. Metafiziği ise madde, Allah veruh görüşleriyle tartışmıştır. Gökalp bilgiyi; yaratıcı bilgi ve yaratılmış bilgi olarakikiye ayırmıştır. Ona göre yaratıcı bilgi ilmin hakikatleri araştırırkenkullandığı faal usullerdir. Birtakım düşünürler Gökalp'in ayrımının temelindesömürgecilik karşıtı bir tepkinin bulunduğunu düşünmektedirler. Gökalp salt birteorisyen olmanın ötesinde verdiği derslerle bilgi ile hayat arasında bir köprükurmayı amaçlamıştır. O, ilkokuldan üniversite eğitimine kadar tartışmaya,sorumluluğa, özgürlüğe ve rekabete dayalı bir felsefi eğitim sistemioluşturmaya çalışmıştır.

The most comprehensive work ofZiya Gökalp, one of the contemporary Turkish thinkers, is “Felsefe Dersleri”. One of the sixsubheadings is Science and Philosophy and is related to the subject of thearticle. In the title of Science and Philosophy, it is seen that Gökalp handlesscience and philosophy writings in journals and newspapers such as “GençKalemler” and “Yeni Hayat”. Other subheadings are Psychology, Language and Art,Logic, Morality and Metaphysics. He examined social and political doctrines onthe basis of both analytic and moral philosophy. He discussed metaphysics withmatter, God, and spirit. Gökalp divided knowledge into two as creativeknowledge and created knowledge. According to him, creative knowledge is theactive procedures used in researching the truths. A team of thinkers think thatthere is an anti-colonial reaction on the basis of Gökalp's distinction. Beyondbeing a mere theorist, with courses, Gökalp aimed to establish a bridge betweenknowledge and life. He tried to establish a system of philosophical educationbased on discussion, responsibility, freedom and competition from primary touniversity education.
Yahudilerin Osmanlı İmparatorluğuna Gelişi ile Türkiye Cumhuriyeti’nin İlan Edildiği Tarihsel Sürece Kadar Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Durumların Araştırılmasına Yönelik Tarihsel Bir Yaklaşım
A Historical Approach To The Investigation Of The Contributions Of Jews By The Socio-Economical Aspects Between Their Migration To Ottoman Empire and The Proclamation Of The Turkish Republic
Yazar: Özdemir, Ahmet
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Yahudi,Yahudi Göçü,Osmanlı İmparatorluğu,Toplum,Ekonomi ; Jewish,Jewish Immigration,Ottoman Empire,Society,Economy

M.S. 70 senesinde GeneralTitus’un, Kudüs’ü ele geçirmesi ve ikinci kez yapılan Süleyman Mabedi’niyıkmasından sonra, Yahudilerin gemilerle Avrupa’ya götürülmesi ve dünyanın hertarafına göç etmeleriyle, Yahudi Diaspora yaşamı başlamaktaydı. Hıristiyanlık,Roma İmparatorluğu’nun resmi dini olunca, Yahudilere karşı baskı ve zulümlerartmıştı. Avrupa’da ticaretin yabancılar eliyle yürütülmesi noktasında,Yahudilerin ekonomideki etkileri çoğalmıştı ve X. yüzyılda Asya ile Avrupaarasında en önemli ekonomik bağı oluşturabilmişlerdi. XI. yüzyıldan sonra BatıAvrupa’da ulus devletlerin kurulması ve kapitalizmin gelişmesiyle birlikte,Yahudileri, ticari faaliyetlerden uzaklaştırma amacına istinaden birçok Avrupaülkesi dini sebepleri öne sürerek, Yahudileri sürgün etme politikasıizlemişlerdir. Bu sürgünler nedeniyle Yahudiler, o zamanın etkili gücüdurumundaki Türk Dünyası’na ve Osmanlı İmparatorluğuna sığınmışlardır.Böylelikle Yahudiler, Osmanlı imparatorluğunun çöküşünden TürkiyeCumhuriyeti’nin ilan edildiği döneme kadar sosyal ve ekonomik olarak rahatyaşama imkânına kavuşmuşlardır. Bu makale, belirtilen dönemdeki Yahudilerin,sosyo-ekonomik yönden katkılarının incelenmesini ve Yahudi inancıyla iktisadikonular arasındaki ilişkinin ortaya konmasını amaçlamaktadır.

Jewish Diaspora life began at 70AD, after General Titus had captured Jerusalem and destroyed the second templeof Solomon. Meanwhile, Jews were transported to Europe by ships and migrated toall parts of the world. When Christianity became the official religion of the RomanEmpire, the pressure and oppression of the Jews had increased. At the point ofconducting trade in Europe by foreigners, the effects of the Jews on theeconomy had increased and they were able to form the most important economic linkbetween Asia and Europe in the X. century. After the XI. century, some Europeancountries agreed to expel the Jews, with the aim of removing them fromcommercial activities, with the development of capitalism linked to the nationstates of Western Europe. Due to these exiles, the Jews had taken refuge in theTurkish World and the Ottoman Empire, which were the most powerful power ofthat time. Thus until the collapse of the Ottoman Empire and the proclaimationof theRepublic of Turkey, the Jews had been able to have a comfortable livingopportunity socially and economically. This paper aims to examine thesocio-economic contributions of the Jews in the mentioned period and to revealthe relationship between the Jewish faith and economic issues.
Doğu Hıristiyanlarının Arapça’yı Yazı Dili Olarak Benimseme Sürecinde Gösterdikleri Farklı Yaklaşımlara Genel Bir Bakış
An Overview of the Differing Attitudes of Eastern Christians During the Process of Adopting Arabic as the Literary Language
Yazar: İçöz, Ayşe
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Arabic Speaking Christians,Eastern Chistianity,Melkite,Nestorian,Jacobite ; Arapça Konuşan Hıristiyanlar,Doğu Hıristiyanlığı,Melkâî,Nasturî,Yakubî

Fetihler neticesinde Ortaçağ’da İslam egemenliği altına giren Hıristiyangrupların Arapça’yı yazı dili olarak benimsemeleri 8. yüzyıl’dan 11. yüzyılakadar süren yaklaşık üç asırlık bir süreyi kapsamaktadır. Bu süreçte Arapçaeserler veren Hıristiyan yazarlar dili kullanma açısından farklı yaklaşımlarsergilediler. Bu makale Hıristiyan yazarların Arapça’yı yazı dili olarakbenimseme sürecinde bu dilin İslam dini ile olan bağlantısının farkında olupolmadıklarını ve bu farkındalığın Arapça’yı benimseme noktasında gösterdikleriyaklaşımlar üzerinde ne denli belirleyici olduğunu değerlendirmeyiamaçlamaktadır.  Eserler incelendiğindebu farkındalığın bazı Hıristiyan yazarların Arapça’ya olan yaklaşımlarınıetkilediği görülmektedir.

For  Medieval Christians who fellunder the Islamic rule, the process of adopting Arabic as the literary languagetook place in the span of three hundred years from the 8th to the 11th century.Christians who wrote in Arabic showed different approaches towards using thelanguage. This article studies whether those Christian authors were aware ofthe connection between the Arabic language and Islam during this process andhow this awareness influenced their attitudes. Their writings show that someauthors were conscious of the link between Islam and the Arabic language andthis had an impact on their use of the language.
Elmalılı Hamdi Efendi’nin Bazı Tasavvufi Görüşleri
Some Sufistic Views of Elmalılı Hamdi Effendi
Yazar: Yıldız, Muhammed Ali
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Tasawwuf,Tawheed,Universe,Heart,Reason ; Tasavvuf,Tevhit,Âlem,Kalp,Akıl

Bu makalede,genel olarak Elmalılı Hamdi Efendi’nin bazı tasavvufi görüşleri elealınmaktadır. Elmalılı Hamdi Efendi’nin tasavvufi görüşlerine geçmeden öncehayatı ve eserlerinden kısaca bahsedilmektedir. Daha sonra ise tevhit başlığıaltında Allah, âlem ve vahdet-i vücut hakkındaki görüşleri ele alınmaktadır. Bukavramların dışında kalp, akıl ve nefis kavramları çerçevesindeki tasavvufigörüşleri irdelenmekte ve en sonunda çalışma kapsamında ulaşılan sonuçlara yerverilmektedir.

In this article,some sufistic opinion by Elmalılı Hamdi is to be handled in general. ElmalılıHamdi 's life and works will be briefly mentioned before he changes to hismystical views. Then, under the name of Allah, the title of allhit, the worldand the head of the worship is addressed. Apart from these concepts, there is aplace in the heart, mind and exquisite, together Sufism is examined there, andfinally there is room for the results achieved in the study area.
Yeni Bir Sahih Hadis Tanımı Önerisi
A New Proposal of Sahih Hadith Definition
Yazar: Çiftçi, Mehmet Emin
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Hadith,Sahih,Esnad,Text,Narrator ; Hadis,Sahih,İsnad,Metin,Ravi

Klasik sahih hadis tanımı“Adâlet ve zabt sahibi ravilerin muttasıl birsenedle rivayet ettikleri şâz ve illetli olmayan hadistir” şeklindedir.Bu tanım hadisin birinci bölümü olan senedkısmı ile ilgili problemleri büyük ölçüde çözmüştür. Fakat hadisin ikinci kısmıolan metin konusu için böyle bir şey söylemek mümkün değildir. Bunlardan hareketle karşı karşıya olduğumuz sahih hadistanımı problemini çözmeye katkı sağlayacak yeni bir tanım önerisindebulunulmuştur. Yapılan yeni sahih hadis tanımında kasik tanımın kriterleri yanında ayrıcaKur’an’a ve ma’rûf (meşhur ve mütevatir) sünnete, İslam’ın genel esaslarına,insanlığın ulaşmış olduğu bilimsel verilere, akıl, icmâ’ ve umûmu'l-belvâya, tarihi verilere,dil kurallarına ve Hz. Peygamber’in misyonu ve konumuna uygun olması gibi kriterler de yeralmıştır.

The definition ofthe sahıh hadith that is “the hadithwhich is not obligatory and not obligatory is narrated by the narrators of hadith  who are the owner of the zabt and the rawswith a muttasil deed”. This definition haslargely solved the problems related to the first part of the hadith, the senedpart. But it is not possible to say such a thing for the text of the secondpart of the hadith. We have proposed a new definition that will contribute tosolving the problem of authentic hadith that we are facing. In additionto the criteria of the definition of the new authentic hadith, besides thecriteria of the definition of the verb, the Qur'an and the charity (the famousand the ruling) are the Sunnah, the general principles of Islam, the scientificdata reached by humanity, the reason, the icma 'and the umumü'l-belvaya,historical data, language rules and the criteria of the Prophet's mission andposition were included.
İmâm Buhârî’nin Sahîh’ine Kaynaklık Bakımından İmâm Mâlik’in Muvatta’sı (Tahrîc, Mukâyese ve Tahlîl)
Imam Malik’s Muwatta In Terms of The Source To Imam Bukhari’s Sahih (Tahkrij, Comparison and Analysis)
Yazar: Durmuş, Üzeyir
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Hadis,Buhârî,Mâlik,el-Câmiʿu’s-ṣaḥîḥ,el-Muvatta,Rivâyet ; Hadith,Bukhārī,Mālik,al-Jāmiʿ as-ṣaḥīḥ,al-Muwaṭṭa,Narration

İmâm Mâlik’in Muvatta’sı İmâm Buhârî’nin Sahîh’inin önemlikaynaklarından biridir. Buhârî eserinde Mâlik’ten 696 rivâyet aktarmıştır. Burivâyetlerin yaklaşık %84’ü, Abdullâh b. Yûsuf et-Tinnîsî, İsmâîl b. Ebû Üveysve Abdullah b. Mesleme tarikiyle nakledilmiştir. Buhârî’nin Mâlik’ten rivâyetteilk tercihi Mâlik’in talebesi Abdullâh b. Yûsuf et-Tinnîsî’dir. Buhârî’ninTinnîsî’den rivâyetleri Mâlik’ten naklettiği toplam rivâyetin yaklaşık %43’ünüoluşturmaktadır. Buhârî, Mâlik’ten hem talebeleri, hem talebelerinin talebelerihem de talebelerinin talebelerinin talebeleri vasıtasıyla hadis nakletmeklebirlikte doğrudan onun talebelerinden aldığı rivâyetler, Mâlik’ten aktardığırivâyetlerin yaklaşık %94’ünü oluşturmaktadır. Buhârî’nin Mâlik’ten rivâyetleriMuvatta’nın Leysî, Şeybânî, Zührî, Ka’nebî, Hadesânî, Abdurrahmân b. Kâsım,Abdullâh b. Vehb ve Ali b. Ziyâd rivâyetlerinde araştırıldığında 35 tanesihariç kalanının bu nüshalarda yer aldığı görülmüştür. Buhârî’nin Mâlik’tenrivâyetlerinin çoğu Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî rivâyetinde yer almaktadır.

Muwaṭṭa of Imām Mālik is one of the importantsources of the Sahīh of Imām Bukhārī. Bukhārī narrated 696 narrations fromMālik. About %84 of these narratives was transferred from Abdullāh b. Yūsufat-Tannīsī, İsmāʿīl b. Abū Uvays and Abdullāh b. Maslamah. The first preferenceof Bukhārī from Mālik on the narration is at-Tannīsī. Bukhārī narratives fromhim constitute approximately %43 of the total narratives from Mālik. Bukhārīnarrated hadiths from Mālik through his students, students of his students andstudents of his students, but Bukhārī’s narrations from Mālik his directstudents are about %94 of the total narratives from Mālik. Narrations ofBukhārī from Mālik when searched in the Muwaṭṭa's narrations, itwas observed that the remaining 35 of them were included in these narrations.Most of the narrations of Bukhārī from Mālik are located in narration ofal-Laysī.
Fasih Ahmed Dede’nin Gazellerinde “Ateş”
Fire in Fasih Ahmed Dede’s Gazelles
Yazar: Önce, Nergiz
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Ateş,Fasih Ahmed Dede,Gazel,Dört Unsur,Mazmun ; Fire,Fasih Ahmed Dede,Gazelle,Four Elements,Poetic Theme

Ateş, tarihi süreçte bazen çokça yüceltilip tanrılaştırılmış,etrafında çeşitli inanç ve kültler oluşturulmuş kimi zaman varlık âleminin özüolarak benimsenmiştir. Dolayısıyla ateşe derin anlamlar yüklenmiş, özellikleriçeşitli benzetim ve mecazlara konu olmuştur. Divan şairleri kaynağını hayattanve insandan alan şiirlerinde ateş unsurunu farklı açılardan ele almış vezamanla ateşle ilgili mazmunlar oluşturmuşlardır. 17. yüzyılın önemli divanşairlerinden Fasih Ahmed Dede bunlardan biridir. Bu çalışmada, Fasih AhmedDede’nin gazellerinde kullanılan ateş sözcüğü, çeşitli kavramlarla olanilişkisi açısından yedi alt başlık halinde incelenmiştir. Söz konusu incelemeyapılırken divan şiirinde ateşe dair kullanılan klasik mazmunların yanındatasavvufî açıdan görülebilen anlam farklılıklarına da değinilmiştir. 

Throughout historic process, firesometimes has been exalted and divinized much, beliefs and cults were formedaround it, from time to time it was indigenised as the core of existenceuniverse. Thus deeper meanings were attributed to fire, its features weresubjected to various analogies and metaphors. In their poems which are originatedfrom life and human, divan poets approached to the factor of fire fromdifferent perspectives and in time composed poetic themes related to the fire.One of the important divan poets of 17th century, Fasih Ahmed Dede is anexample to this. In this study, the word fire used in Fasih Ahmed Dede'sgazelles is analyzed with its relation with various notions under sevensubheadings. While analyzing the point in question, besides classical poeticthemes related to fire used in divan poetry, semantic differences that may beseen in a sufistic point of view are also mentioned.
On Dokuzuncu Yüzyılda Güney Afrika’da Bir Osmanlı Alimi Ebubekir Efendi
Abubakr Effendi: An Ottoman Scholar in South Africa in the Nineteenth Century
Yazar: Yıkmaz, Yusuf
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Ebubekir Efendi,Güney Afrika,Osmanlı Devleti,Ümit Burnu,Cape Town ; Abubakr Effendi,South Africa,Ottoman Empire,Cape of Good Hope,Cape Town

Güney Afrika veÜmit Burnu 15. asrın sonlarından itibaren; Portekiz, Hollanda, İngiltere gibiBatılı ülkelerin sömürgesi olmuş ve bulunduğu coğrafi konum sebebiyle desömürgecilerin dikkatini her daim üzerine çekmiştir. Bölgede yaşayanMüslümanların varlığının ise 16. asra kadar dayandığı bilinmektedir. YineOsmanlı Devleti’nin 16. asır ve sonrasında Uzakdoğu, Cava ve Güney Afrikadolayları ile ilgilendiği ve ilişki kurmaya çalıştığı bilinmektedir. OsmanlıDevleti’nin bu bölge ile doğrudan ilişkisi ise 19. asırda bölge Müslümanhalkının ve İngiltere’nin talepleri üzerine Osmanlı Devleti’nin EbubekirEfendi’yi göndermesiyle gerçekleşmiştir. Çeşitli dini konularda ihtilafa düşenve kendi aralarında çatışan Müslümanlar çareyi İngiltere aracılığı ileOsmanlı’dan bir alim istemekte bulmuşlardı. Bu gelişmeler üzerine GüneyAfrika’ya gönderilen Ebubekir Efendi 1862 yılında Cape Town’a ulaşmış veMüslüman halk arasındaki ihtilafları çözmeye çalışmıştır. Güney Afrikatarihinde Osmanlı Devleti’nin ve gönderdiği Ebubekir Efendi’nin izleri bugündahi canlılığını korumaktadır. Ebubekir Efendi’nin yolculuğu ve Ümit Burnu’ndayaptığı faaliyetler Osmanlı Devleti’nin bölgeye yönelik etkilerini anlamakbakımından önem arz etmektedir.

Since the end ofthe 15th century, South Africa and Cape of Hope has become a colony of Westerncountries such as Portugal, Netherland and the United Kingdom, and it hasalways kept the attention of the colonists due to its geographical location. Itis known that the existence of the Muslim population in the region dates backto the 16th century. It is known that the Ottoman Empire was interested in theFar East, Javanese and South Africa regions in the 16th century and then tryingto establish a relationship. The direct relationship between the Ottoman Empireand South Africa in the 19th century, upon the request of the Muslim people andEngland, was formed by sending Abubakr Effendi. The Muslims, who have been inconflict with various religious issues have found the remedy to ask a scholarfrom the Ottoman Empire through England. After all, Abubakr Effendi reachedCape Town in 1862 and tried to resolve the conflicts among the Muslim people.The traces of the Ottoman Empire and the Abubakr Effendi are still alive inSouth African history. Abubakr Effendi's journey and the activities heperformed at the Cape of Good Hope provide important clues for understandingthe effects of the Ottoman Empire on the region.
Psikolojik Ayrıcalık: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması
Psikolojik Ayrıcalık: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması
Yazar: Aksoy Kürü, Seval
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 20 No. 44, 2021
Anahtar kelimeler: Psikolojik ayrıcalık,ölçek uyarlama,örgütsel davranış

Bu çalışma, Campbell ve arkadaşları (2004) tarafından geliştirilmiş olan Psikolojik Ayrıcalık Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması kapsamında geçerlilik ve güvenirlik değerine ilişkin bulguları içermektedir. Ölçek uyarlama çalışması iki farklı örneklemden (n1= 206, n2= 255) edinilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler neticesinde, ölçeğin orijinal ölçekteki faktör yapılanmasına uygun bir biçimde tek boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, kişiliğin karanlık üçlüsü ölçeğinden yararlanılarak, ölçeğin ölçüt bağımlı geçerliliği test edilmiştir. Güvenilirlik analizleri neticesinde birinci örneklem için 0,849; ikinci örneklem için 0,857 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, uyarlaması yapılan psikolojik ayrıcalık ölçeğinin Türkiye örgütsel davranış alanında geçerli ve güvenilir nitelikte olduğunu göstermiştir.

Bu çalışma, Campbell ve arkadaşları (2004) tarafından geliştirilmiş olan Psikolojik Ayrıcalık Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması kapsamında geçerlilik ve güvenirlik değerine ilişkin bulguları içermektedir. Ölçek uyarlama çalışması iki farklı örneklemden (n1= 206, n2= 255) edinilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler neticesinde, ölçeğin orijinal ölçekteki faktör yapılanmasına uygun bir biçimde tek boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, kişiliğin karanlık üçlüsü ölçeğinden yararlanılarak, ölçeğin ölçüt bağımlı geçerliliği test edilmiştir. Güvenilirlik analizleri neticesinde birinci örneklem için 0,849; ikinci örneklem için 0,857 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, uyarlaması yapılan psikolojik ayrıcalık ölçeğinin Türkiye örgütsel davranış alanında geçerli ve güvenilir nitelikte olduğunu göstermiştir.
Kurumsal Teori Perspektifinden EFQM Modelinin Stratejik İKY Üzerine Etkisi, Ampirik Bir Çalışma
Kurumsal Teori Perspektifinden EFQM Modelinin Stratejik İKY Üzerine Etkisi, Ampirik Bir Çalışma
Yazar: Çoban, Mehmet; Uzunçarşılı, Ülkü
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 20 No. 45, 2021
Anahtar kelimeler: EFQM Modeli,Mükemmellik Modelleri,Stratejik İKY,Eş Biçimlilik

Stratejik İKY, kuruluşlarda sürdürülebilir rekabet avantajı sağlanması için insan faktörünün işletme süreçlerinde en önemli faktör olarak görülmesini önermektedir. Bu süreçler arasında işletmelerde uygulanan kalite mükemmelliği süreçleri de bulunmaktadır. İlk kez yapılan bu çalışmanın amacı Türkiye’deki kuruluşlarda EFQM modeli kullanımı ile Stratejik İKY uygulamaları arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. EFQM modeli uygulayan ve uygulamayan 260 işletmenin orta, üst düzey yönetici ve genel müdürlerine bir anket yapılmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de EFQM modelinin yayılımı konusunda tek yetkili kuruluş olan Türkiye Kalite Derneği (KalDer)’nin toplam 732 üyesinden 260 işletme araştırmaya katılmıştır. Stratejik İKY ile ilgili sonuçlara kurumsal teori açısından bakıldığında, EFQM modelinin kullanılmasıyla araştırmada seçilen stratejik İKY uygulamaları arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur (H1). EFQM modeli kullanma süresi ile seçilen stratejik insan kaynakları uygulamaları arasında yine pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur (H2). Bu araştırma sonuçları, EFQM modeli kullanılmasının işletmelere kurumsal düzeyde katkı yapabileceğini göstermektedir. Ancak işletmelerin kalite kültürünü içselleştirmek yerine şekilciliğe kaçarak normatif ve özellikle baskıcı eş biçimlilik sebebiyle kalite mükemmelliği modellerini benimsemiş olma riski de dikkate alınmalıdır.

Stratejik İKY, kuruluşlarda sürdürülebilir rekabet avantajı sağlanması için insan faktörünün işletme süreçlerinde en önemli faktör olarak görülmesini önermektedir. Bu süreçler arasında işletmelerde uygulanan kalite mükemmelliği süreçleri de bulunmaktadır. İlk kez yapılan bu çalışmanın amacı Türkiye’deki kuruluşlarda EFQM modeli kullanımı ile Stratejik İKY uygulamaları arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. EFQM modeli uygulayan ve uygulamayan 260 işletmenin orta, üst düzey yönetici ve genel müdürlerine bir anket yapılmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de EFQM modelinin yayılımı konusunda tek yetkili kuruluş olan Türkiye Kalite Derneği (KalDer)’nin toplam 732 üyesinden 260 işletme araştırmaya katılmıştır. Stratejik İKY ile ilgili sonuçlara kurumsal teori açısından bakıldığında, EFQM modelinin kullanılmasıyla araştırmada seçilen stratejik İKY uygulamaları arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur (H1). EFQM modeli kullanma süresi ile seçilen stratejik insan kaynakları uygulamaları arasında yine pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur (H2). Bu araştırma sonuçları, EFQM modeli kullanılmasının işletmelere kurumsal düzeyde katkı yapabileceğini göstermektedir. Ancak işletmelerin kalite kültürünü içselleştirmek yerine şekilciliğe kaçarak normatif ve özellikle baskıcı eş biçimlilik sebebiyle kalite mükemmelliği modellerini benimsemiş olma riski de dikkate alınmalıdır.