hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kamu Yayın Kuruluşları Faaliyet Raporlarının Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Değerlendirmesi: Türkiye ve Seçilmiş Ülkeler
Transparency and Accountability Assessment of Public Broadcasters Annual Reports: Turkey and Selected Countries
Yazar: Demir, Uğur; Akdogan, Nalan
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 79 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Şeffaflık ve Hesap verebilirlik,Kurumsal yönetişim,Finansal raporlama,Finansal olmayan raporlama,KİT’lerde açıklık ; Corporate Governance,Transparency,Accountability,SOEs

Ekonomik ve politik hedefleriyle kamu kurumları toplum için önemli bir yere sahiptir ve ekonomideki ağırlıklarının artması beklenmektedir. Kamu kuruluşlarındaki temsil maliyetinin ekonomik işleyişe zarar vermemesi için kurumsal yönetim kapsamında yer alan şeffaflık ve hesap verebilirlik vazgeçilmezdir. Çalışmada kamu kurumlarının yayınladığı faaliyet raporları ile ulaşılan şeffaflık ve hesap verebilirlik düzeyini ölçmek amacıyla KİT’lerde Açıklık Ölçeği oluşturulmuştur. Ölçek, örnek olarak alınan kamu yayın kuruluşları ABC, BBC ve TRT faaliyet raporlarına uygulanmıştır. ABC ve BBC’nin şeffaflık ve hesap verebilirlik düzeyleri yüksekken TRT’nin düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, TRT’nin OECD tarafından yayınlanan KİT’ler için Kurumsal Yönetim Kılavuzu ile Uluslararası Finansal Raporlama Standartları kapsamında raporlaması gereken unsurlar tespit edilmeye çalışılmıştır.

With their economic and political goals, public institutions have an important place for the society and their weight in the economy is expected to increase. Transparency and accountability within the scope of corporate governance are indispensable so that the agency cost in public institutions does not harm the economic functioning. In this study, the Openness Scale in SOEs was created to measure the level of transparency and accountability achieved with the annual reports published by public institutions. The scale was applied to the annual reports of the public broadcasters ABC, BBC and TRT, which were taken as sample. While ABC and BBC have high levels of transparency and accountability, TRT has been found to be low. In this context, the aspects that TRT should report within the scope of the Corporate Governance Guide for SOEs published by OECD, and International Financial Reporting Standards were tried to be determined.
Kitap incelemesi: Eski Doğu Neresidir ve Nedir?
Kitap incelemesi: Eski Doğu Neresidir ve Nedir?
Yazar: Ayman Güler, Birgül
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 77 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Doğu,İlkçağ,Tarih

Kitap hakkında bir açıklama ve tanıtım yapılmadığı, neyin çevirisi olduğu bilgisi verilmediği için, okuyucu, ilk basımın 2008’de yapılmış olduğuna bakarak, güncel bir incelemeye kavuştuğu umuduyla okumaya başlıyor. Ancak kısa bir süre sonra, bu dipnotsuz ve kaynakçasız kitabın eski çağı başka bir zaman diliminden ve bugün üzerine pek de canlı tartışmalar yapılmayan kuramsal sorunlar çerçevesinde anlattığını fark ediyor. Bu arada tarama yaptığınızda, gerçekte çevirinin Türkçe olarak ilk kez 1987 yılında Verso tarafından basıldığını da öğreniyorsunuz.

Kitap hakkında bir açıklama ve tanıtım yapılmadığı, neyin çevirisi olduğu bilgisi verilmediği için, okuyucu, ilk basımın 2008’de yapılmış olduğuna bakarak, güncel bir incelemeye kavuştuğu umuduyla okumaya başlıyor. Ancak kısa bir süre sonra, bu dipnotsuz ve kaynakçasız kitabın eski çağı başka bir zaman diliminden ve bugün üzerine pek de canlı tartışmalar yapılmayan kuramsal sorunlar çerçevesinde anlattığını fark ediyor. Bu arada tarama yaptığınızda, gerçekte çevirinin Türkçe olarak ilk kez 1987 yılında Verso tarafından basıldığını da öğreniyorsunuz.
Klientalizmin Weberyan Bir Okuması ve Rasyonel Bir Örnek Olarak Orta Asya Türk Geleneğinde Nökerlik
Klientalizmin Weberyan Bir Okuması ve Rasyonel Bir Örnek Olarak Orta Asya Türk Geleneğinde Nökerlik
Yazar: Özel, Mesut
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 79 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Klientalizm,Liyakat,Orta Asya-Türk devlet geleneği,Nökerlik,Siyaset sosyolojisi

Klientalizmin farklı formlarına da işaret eden değişik adlandırmalarına bakıldığında bu ilişkiye kaynaklık eden ağırlıklı olarak modern öncesi patrimonyalist ve partikülarist temellerin; kültürel, geleneksel bir boyutu olduğu görülebilmektedir. Himaye edenin geleneksel kodlarla beslenen karizması bu toplumsal ilişki tipinin kültürel açıdan irdelenmesinin önemli açılımlar sunacağını vaat etmektedir. Bu ilişki sistemi asimetrik bir ilişkidir ve dolayısıyla bir otoriteye de işaret etmektedir. Bu bağlamda klientalizm olgusu, otorite konusunda değerlendirmelerine en çok başvurulan düşünürlerden biri olan M. Weber’in otorite analizi izleğinden değerlendirilmeye çalışılmıştır.Farklı bağlamlarda farklı klientalist ilişki tiplerine işaret eden ve dolayısıyla bir kavram karmaşası halini almış konu; temel kavram ve adlandırmaların incelenmesi ile başlayarak, konunun otorite perspektifinden bir okumasıyla devam ettirilmiştir. Klientalist uygulamalara en yaygın çözüm önerisi olarak sunulan liyakat konusu büyük ve kadim bir uygarlığa sahip Orta Asya-Türki devlet ve toplum geleneği bağlamında değerlendirilmiş ve bu yaklaşımla bir Orta Asya geleneği olarak nökerlik yönetim/ilişki sistemiyle, liyakatin Orta Asya-Türki toplum ve devlet anlayışı/işleyişindeki köklerine işaret edilmeye çalışılmıştır.

Klientalizmin farklı formlarına da işaret eden değişik adlandırmalarına bakıldığında bu ilişkiye kaynaklık eden ağırlıklı olarak modern öncesi patrimonyalist ve partikülarist temellerin; kültürel, geleneksel bir boyutu olduğu görülebilmektedir. Himaye edenin geleneksel kodlarla beslenen karizması bu toplumsal ilişki tipinin kültürel açıdan irdelenmesinin önemli açılımlar sunacağını vaat etmektedir. Bu ilişki sistemi asimetrik bir ilişkidir ve dolayısıyla bir otoriteye de işaret etmektedir. Bu bağlamda klientalizm olgusu, otorite konusunda değerlendirmelerine en çok başvurulan düşünürlerden biri olan M. Weber’in otorite analizi izleğinden değerlendirilmeye çalışılmıştır.Farklı bağlamlarda farklı klientalist ilişki tiplerine işaret eden ve dolayısıyla bir kavram karmaşası halini almış konu; temel kavram ve adlandırmaların incelenmesi ile başlayarak, konunun otorite perspektifinden bir okumasıyla devam ettirilmiştir. Klientalist uygulamalara en yaygın çözüm önerisi olarak sunulan liyakat konusu büyük ve kadim bir uygarlığa sahip Orta Asya-Türki devlet ve toplum geleneği bağlamında değerlendirilmiş ve bu yaklaşımla bir Orta Asya geleneği olarak nökerlik yönetim/ilişki sistemiyle, liyakatin Orta Asya-Türki toplum ve devlet anlayışı/işleyişindeki köklerine işaret edilmeye çalışılmıştır.
Avrupa’da Sol-Popülizmin İktidar Deneyimi: Syriza ve Podemos
Avrupa’da Sol-Popülizmin İktidar Deneyimi: Syriza ve Podemos
Yazar: Yıldırım, Yavuz
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 77 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Yunanistan,İspanya,Liberal demokrasi,Avrupa siyaseti,Toplumsal hareketler

Popülizm hakkında, demokrasilerin otoriterleşmesi tartışmasıyla ilgi kurularak, hem teorik açıdan hem de çeşitli ülke örnekleriyle pek çok çalışma yapıldı. Önceki dönemlerde genellikle Latin Amerika üzerinden anlaşılan bu tartışma, Avrupa kanadında ise aşırı-sağ eğilimlerle birlikte ele alınmaktadır. Bu çalışmada farklı olarak sol-popülist eğilimler sahip Syriza’nın ve Podemos’un partileşme ve hükümet ortağı olma süreçleri aktarılmıştır. Çalışmada öncelikle sağ ve sol-popülizmin teorik zeminleri ve söylemsel farklılıkları, yakın dönem çalışmalara odaklanarak, genel çerçevesiyle analiz edilmiştir. Devamında iki parti üzerinden solpopülist siyasetin hükümet deneyimi anlatılmıştır. Çalışmanın temel sorusu, sol popülist eğilime sahip hareketlerin partileşme ve hükümet olma sürecinde ne düzeyde değişime uğradığıdır. Gerek Syriza gerekse Podemos ülkelerindeki ana akım siyasetin işleyişini önemli ölçüde değiştirememiştir. Ancak partilerin kendilerini yeniden konumlandırmaları, demokratik tartışmayı yeniden gündeme getirmeleri ve siyasal tartışmaların genel seyrini etkilemeleri açısından belirleyici aktörlere dönüşmüştür. Sonuç olarak yazıya konuolan partilerin radikal öğelerden sıyrılıp merkez siyasetin oyuncusu olsa bile demokratik işleyişte pratik ve normatif dönüşümlere yol açtığı vurgulanabilir.

Popülizm hakkında, demokrasilerin otoriterleşmesi tartışmasıyla ilgi kurularak, hem teorik açıdan hem de çeşitli ülke örnekleriyle pek çok çalışma yapıldı. Önceki dönemlerde genellikle Latin Amerika üzerinden anlaşılan bu tartışma, Avrupa kanadında ise aşırı-sağ eğilimlerle birlikte ele alınmaktadır. Bu çalışmada farklı olarak sol-popülist eğilimler sahip Syriza’nın ve Podemos’un partileşme ve hükümet ortağı olma süreçleri aktarılmıştır. Çalışmada öncelikle sağ ve sol-popülizmin teorik zeminleri ve söylemsel farklılıkları, yakın dönem çalışmalara odaklanarak, genel çerçevesiyle analiz edilmiştir. Devamında iki parti üzerinden solpopülist siyasetin hükümet deneyimi anlatılmıştır. Çalışmanın temel sorusu, sol popülist eğilime sahip hareketlerin partileşme ve hükümet olma sürecinde ne düzeyde değişime uğradığıdır. Gerek Syriza gerekse Podemos ülkelerindeki ana akım siyasetin işleyişini önemli ölçüde değiştirememiştir. Ancak partilerin kendilerini yeniden konumlandırmaları, demokratik tartışmayı yeniden gündeme getirmeleri ve siyasal tartışmaların genel seyrini etkilemeleri açısından belirleyici aktörlere dönüşmüştür. Sonuç olarak yazıya konuolan partilerin radikal öğelerden sıyrılıp merkez siyasetin oyuncusu olsa bile demokratik işleyişte pratik ve normatif dönüşümlere yol açtığı vurgulanabilir.
Türk Dış Politikasında Statü Arayışı: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Geçici Üyeliği (1951-52, 1954-55, 1961, 2009-2010)
Türk Dış Politikasında Statü Arayışı: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Geçici Üyeliği (1951-52, 1954-55, 1961, 2009-2010)
Yazar: Kumek, İbrahim
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 77 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: BM Güvenlik Konseyi,Ontolojik güvenlik,Statü arayışı,Türk dış politikası,Tanınma pratikleri

Devletler uluslararası politikada güç arayışında oldukları gibi, aynı zamanda statü arayışındadırlar. Uluslararası örgütlerde etkin roller üstlenmek arzu ettikleri statüye ulaşmalarında önemli bir pratiktir. Bu çalışmada, Türkiye’nin 1951-52, 1954-55, 1961 ve 2009-2010 dönemlerinde üstlendiği Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeliklerinin temel motivasyonu sorgulanmaktadır. Uluslararası sistemin yapısı, devletin göreli güç kapasitesi, tehdit algıları ve karar vericilerin dış politika yönelimleri dikkate alınarak, Türkiye’nin üyelik dönemlerindeki seçim kampanyalarına, oy tercihlerine ve performanslarına bakılmaktadır. İlk üç dönemde ‘Batı kampının eşit ve saygın bir üyesi’ ve ‘iyi ve yararlı bir müttefik’ olarak görülme, 2009- 2010 döneminde ise ‘merkez ülke’ ve ‘oyun kurucu’ olma arzularının temel motivasyonu teşkil ettiği iddia edilmektedir. Her iki dönemde statü kimliğini oluşturan ‘muasır medeniyetler seviyesine ulaşma’ hedefi süreklilik gösterirken, medeniyet tasavvurunda farklılıklar tespit edilmiştir. Konstrüktivist yaklaşım çerçevesinde konuyu tarihsel, yapısal ve sosyal bağlamı içinde değerlendirerek Türk dış politikasının farklı dönemlerini karşılaştırması bakımından literatüre katkı sağlanmaktadır.

Devletler uluslararası politikada güç arayışında oldukları gibi, aynı zamanda statü arayışındadırlar. Uluslararası örgütlerde etkin roller üstlenmek arzu ettikleri statüye ulaşmalarında önemli bir pratiktir. Bu çalışmada, Türkiye’nin 1951-52, 1954-55, 1961 ve 2009-2010 dönemlerinde üstlendiği Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeliklerinin temel motivasyonu sorgulanmaktadır. Uluslararası sistemin yapısı, devletin göreli güç kapasitesi, tehdit algıları ve karar vericilerin dış politika yönelimleri dikkate alınarak, Türkiye’nin üyelik dönemlerindeki seçim kampanyalarına, oy tercihlerine ve performanslarına bakılmaktadır. İlk üç dönemde ‘Batı kampının eşit ve saygın bir üyesi’ ve ‘iyi ve yararlı bir müttefik’ olarak görülme, 2009- 2010 döneminde ise ‘merkez ülke’ ve ‘oyun kurucu’ olma arzularının temel motivasyonu teşkil ettiği iddia edilmektedir. Her iki dönemde statü kimliğini oluşturan ‘muasır medeniyetler seviyesine ulaşma’ hedefi süreklilik gösterirken, medeniyet tasavvurunda farklılıklar tespit edilmiştir. Konstrüktivist yaklaşım çerçevesinde konuyu tarihsel, yapısal ve sosyal bağlamı içinde değerlendirerek Türk dış politikasının farklı dönemlerini karşılaştırması bakımından literatüre katkı sağlanmaktadır.
Osmanlı Gazeteciliği ve Ahaliye Ulaşmak, Ahaliyi Görünür Kılmak: Tasvir-i Efkâr Örneği
Osmanlı Gazeteciliği ve Ahaliye Ulaşmak, Ahaliyi Görünür Kılmak: Tasvir-i Efkâr Örneği
Yazar: Karagöz Kızılca, Gül
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 78 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Tasvir-i Efkâr,Osmanlı gazeteciliği,Ahali,Tanzimat,Devletin yükümlülükleri

Osmanlı İmparatorluğu’nda gazetecilik görece geç bir tarihte başlamıştır. Bununla birlikte, Osmanlı gazetecileri ilk günden itibaren büyük bir hevesle ahalinin sesi oldukları iddiasıyla gazete çıkarmışlardır. Tanzimat reformları çerçevesinde sözü verilen haklara dayanarak, ilk Osmanlı gazetecileri, Bâbıali’nin halkına karşı sorumluluklarını tanımlamaya çalışmışlardır. Aynı zamanda çıkarttıkları gazetelerle, Osmanlı ahalisine, söz konusu haklarını tanıtmışlardır. Bu çalışmada, ilk Osmanlı gazetecilerinin gazetecilik anlayışı ele alınmaktadır. Bunun için Tasvir-i Efkâr gazetesinin Şinasi’nin yönetimi altında çıkan 1862-1865 yılları arasına odaklanılmıştır. Şinasi, geniş kitlelere ulaşmak için sade ve ulaşılabilir bir dille gazetesini çıkarmıştır. Makale, Şinasi yönetimindeki Tasvir-i Efkâr’ın, gazetecilik üslubuyla ve halkın haklarını savunarak Osmanlı ahalisini görünür kıldığını göstermeyi amaçlamaktadır. Şinasi, ardıllarına sıradan halkın dilek ve şikayetlerinin dillendirildiği bir gazetecilik mirası bırakmıştır

Osmanlı İmparatorluğu’nda gazetecilik görece geç bir tarihte başlamıştır. Bununla birlikte, Osmanlı gazetecileri ilk günden itibaren büyük bir hevesle ahalinin sesi oldukları iddiasıyla gazete çıkarmışlardır. Tanzimat reformları çerçevesinde sözü verilen haklara dayanarak, ilk Osmanlı gazetecileri, Bâbıali’nin halkına karşı sorumluluklarını tanımlamaya çalışmışlardır. Aynı zamanda çıkarttıkları gazetelerle, Osmanlı ahalisine, söz konusu haklarını tanıtmışlardır. Bu çalışmada, ilk Osmanlı gazetecilerinin gazetecilik anlayışı ele alınmaktadır. Bunun için Tasvir-i Efkâr gazetesinin Şinasi’nin yönetimi altında çıkan 1862-1865 yılları arasına odaklanılmıştır. Şinasi, geniş kitlelere ulaşmak için sade ve ulaşılabilir bir dille gazetesini çıkarmıştır. Makale, Şinasi yönetimindeki Tasvir-i Efkâr’ın, gazetecilik üslubuyla ve halkın haklarını savunarak Osmanlı ahalisini görünür kıldığını göstermeyi amaçlamaktadır. Şinasi, ardıllarına sıradan halkın dilek ve şikayetlerinin dillendirildiği bir gazetecilik mirası bırakmıştır
İl Özel İdaresi İle Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı: Karşılaştırılmalı Nitel Bir Çalışma
COMPARATIVE QUALITATIVE ANALYSIS ON SPECIAL PROVINCIAL ADMINISTRATIONS AND DEPARTMENTS OF INVESTMENT MONİTORİNG AND COORDİNATİON
Yazar: Tosun, Mustafa; Ural Uslan, Yurdanur
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 78 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Special Provincial Administrations,Law No. 6360,The Departments of İnvestment Monitoring And Coordination,Turkish Public Administration,Centralization ; İl Özel İdaresi,6360 Sayılı Kanun,Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,Türk Kamu Yönetimi,Merkezileşme

2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı kanunla birlikte idari yapıda, mali sistemde, siyasal coğrafyada önemli değişiklikler olmuştur. Bu önemli değişikliklerden biri de büyükşehir olan illerde il özel idarelerinin kaldırılıp yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının (YİKOB) kurulmasıdır. Büyükşehir olan illerde il özel idarelerinin kaldırılıp YİKOB’ların kurulması, YİKOB’ların il özel idarelerinin devamı olduğu yönünde tartışmalara neden olmaktadır. 2016 yılında YİKOB’lara tüzel kişilik kazandırılması ve yeni büyükşehir belediyelerinin kurulması ihtimali bu tartışmaları farklı bir boyuta taşımaktadır.Bu çalışma, il özel idareleri ile YİKOB’ları mevcut yapı, işleyiş ve sorunları yönünden karşılaştırarak, YİKOB’ların Türk kamu yönetimi sistemi içerisindeki yerini anlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda Uşak İl Özel İdaresi ve Manisa YİKOB’daki katılımcılar ile nitel görüşme tekniğinden yararlanılarak il özel idareleri ve YİKOB’ların kurum algısı, görev, yetki ve sorumlulukları, teşkilat ve mali yapısı, hizmet sunumu, merkezileşme ve yerelleşme boyutu, tanınma problemi ile ilgili konular üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.

With the Law No. 6360, there have been significant changes in the administrative structure, financial system and political geography. One of these important changes is the abolition of special provincial administrations in metropolitan provinces and the establishment of departments of investment, monitoring and coordination (YIKOB). The abolition of special provincial administrations in metropolitan provinces and the establishment of YIKOBs created a perception that YIKOBs are the continuation of special provincial administrations. This perception has been moved to a different dimension, especially with the acquisition legal personality of YIKOBs.In this study, aim to understand the place of YIKOBs in the Turkish public administration system by comparing these two institutions in terms of their current structure, functioning and problems. In this context, the perception of the institution, duties, authorities and responsibilities, organizational and financial structure, service delivery, centralization and localization dimension, recognition problem of special provincial administrations and YIKOBs were analyzed and evaluated comparatively by using the qualitative interview technique with the participants in Uşak Special Provincial Administration and Manisa YIKOB.
Covid-19 Döneminde Yönetim Alanında Gerçekleştirilen Araştırmalar ve Geleceğe Yönelik Öngörüler
Covid-19 Döneminde Yönetim Alanında Gerçekleştirilen Araştırmalar ve Geleceğe Yönelik Öngörüler
Yazar: Ağçay, Ferhst; Güleryüz, İlkay; Kurt Yılmaz, Benan; Sürgevil Dalkılıç, Olca
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 77 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Covid-19,Yönetim,Bibliyometrik analiz,Nitel araştırma

Covid-19 salgınının ürettiği ekonomik ve sosyal krizler, dünya genelinde sağlıktan ticarete birçok alanda yönetsel süreçlerin aksamasına yol açarak kısa ve uzun vadede yönetim uygulamalarının değişimini gerektirmiştir. Bu araştırmanın amacı Covid-19 salgın sürecinin yönetim alanına etkileri, alan araştırmalarının gelişim eğilimleri, yönetim alanında yapılan ve yapılacak araştırmaların odak noktalarını belirlemektir. Bu kapsamda çalışma süresince Covid-19’un yönetim alanında oluşturacağı etkileri bütüncül bir açıdan ortaya koymak, önemli noktaların fark edilmesini ve anlamlandırılmasını sağlamak için nicel ve nitel analiz birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Covid-19 salgını etkilerinin yönetilebilmesi için sağlam ve sürdürülebilir yönetim stratejilerinin oluşturulması, değişen çalışma ve yaşam kalıpları doğrultusunda uzaktan çalışma, ileri teknoloji ve dijitalleşme uygulamalarının arttırılması, performans değerleme ve denetimde yeni kriterlerbelirlenmesi, kriz yönetimi ve liderlik süreçlerinin gözden geçirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca Covid19 salgınının yarattığı iş ve özel yaşam alanındaki değişiklikler doğrultusunda, bireylerin örgütsel bağlılığı, örgütsel adaptasyon süreçleri ve motivasyonları konularında yeni çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Covid-19 salgınının ürettiği ekonomik ve sosyal krizler, dünya genelinde sağlıktan ticarete birçok alanda yönetsel süreçlerin aksamasına yol açarak kısa ve uzun vadede yönetim uygulamalarının değişimini gerektirmiştir. Bu araştırmanın amacı Covid-19 salgın sürecinin yönetim alanına etkileri, alan araştırmalarının gelişim eğilimleri, yönetim alanında yapılan ve yapılacak araştırmaların odak noktalarını belirlemektir. Bu kapsamda çalışma süresince Covid-19’un yönetim alanında oluşturacağı etkileri bütüncül bir açıdan ortaya koymak, önemli noktaların fark edilmesini ve anlamlandırılmasını sağlamak için nicel ve nitel analiz birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Covid-19 salgını etkilerinin yönetilebilmesi için sağlam ve sürdürülebilir yönetim stratejilerinin oluşturulması, değişen çalışma ve yaşam kalıpları doğrultusunda uzaktan çalışma, ileri teknoloji ve dijitalleşme uygulamalarının arttırılması, performans değerleme ve denetimde yeni kriterlerbelirlenmesi, kriz yönetimi ve liderlik süreçlerinin gözden geçirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca Covid19 salgınının yarattığı iş ve özel yaşam alanındaki değişiklikler doğrultusunda, bireylerin örgütsel bağlılığı, örgütsel adaptasyon süreçleri ve motivasyonları konularında yeni çalışmalar yapılması önerilmektedir.
Osmanlı Devleti’nde Coğrafya ve Mali Kapasite
Geography and Fiscal Capacity in the Ottoman Empire
Yazar: Yıldırım, Sadullah
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 78 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Fiscal capacity,Geography,Ottoman State,Accounting books ; Mali kapasite,Coğrafya,Osmanlı Devleti,Muhasebe defteri

Bu çalışma mali kapasite ile coğrafya arasındaki ilişkiyi Osmanlı Devleti özelinde incelemektedir. Vergi elde etme sürecinde ortaya çıkabilecek işlem maliyetleri üzerinden geliştirilen teorik çerçeve ışığında, merkezi devletin erişiminin zor olduğu yerlerdeki vergi tabanlarının tımar kesimine, buna karşın kolay olduğu yerlerdeki vergi tabanlarının ise merkezi devlete ayrılması gerektiği çıkarsanmıştır. Bu hipotezi test etmek için ise kaza düzeyinde gelirlerin merkez, tımar ve vakıf-mülk arasında nasıl pay edildiği bilgisini içeren 1530 yılı muhasebe defterleri ile işlem maliyetlerini yansıtma potansiyeline sahip coğrafi değişkenler olan yükselti, orman yoğunluğu, nehre mesafe yağış, sıcaklık, toprağın tarıma elverişliliği, enlem, İstanbul’a, ticaret yollarına, ana yollara ve askeri yollara olan mesafe değişkenleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları yükselti ve orman yoğunluğu değişkeninin tımara giden payı artırırken merkezi devlete giden payı azalttığını göstermektedir.Bununla birlikte İstanbul’a olan mesafe arttıkça ilginç bir şekilde merkeze ayrılan payın arttığı ama vakıf-mülk kesimine ayrılan oransal payın ise azaldığı görülmektedir. İstanbul’a olan mesafe ile tımara ayırılan pay arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

This paper examines the impact of geography on fiscal capacity in the Ottoman Empire. Developing an argument based on transaction costs associated with revenue raising, it argues that while the tax bases in places where the access of the central government is easy will be allocated for the center, the tax bases in the places where it is difficult will be left for the local administrative units. For an empirical analysis the paper uses information from accounting books of 1530 regarding the revenue allocation across the central government, timar and vakif-mulk in a given district. Results show that increased elevation is negatively associated with the central government’s share of total revenue while it is positively associated with the timar’s share. Moreover, as the distance to Istanbul increases, the fraction of total revenue that goes to timar and surprisingly to the central government increases while the fraction allocated for vakif-mulk decreases.