Melih Cevdet Anday’ın Mikado’nun Çöpleri  Oyununda Anlatı Yapısı: Binbir Gece Masalları  ve Hikâye Anlatıcılığı
One Thousand and One Nights and Storytelling: Narrative Structure in Melih Cevdet Anday’s Play Mikado’nun Çöpleri
Yazar: Yıldırım Sağlam, Bahar
Dergi: Konservatoryum, Vol. 8 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Applied Theatre ; Uygulamalı Tiyatro ; Binbir Gece Masalları,Mikado’nun Çöpleri,hikâye anlatıcılığı,tiyatro,oyun ; One Thousand and One Nights,Mikado’nun Çöpleri,storytelling,theater,play

Binbir  Gece  Masalları’nda  Şehrazad,  Şehriyar’a  bin  bir  gece  boyunca  hikâye  anlatır.   Hikâye   anlatıcılığı   Şehrazad   ile   Şehriyar   arasındaki   bir   oyundur.   Şehrazad hikâye anlattığı her gece bir gün daha yaşama hakkı elde eder. Melih Cevdet Anday’ın Mikado’nun Çöpleri oyununda da hikâye anlatıcılığı Şehrazad ve  Şehriyar  arasındaki  gibi  bir  oyuna  dönüşür.  Bir  kış  gecesi  bir  araya  gelen  Erkek  ve  Kadın  kendilerini  birbirlerine  sırayla  hikâye  anlattıkları  bir  oyunun  içinde bulur. Mikado’nun Çöpleri’nde hikâye anlatma arzusu ile hikâyeyi yıkma arzusu bir arada ilerler. Anlatıcı ile dinleyici arasındaki alışveriş kesintiye uğrar.  Erkek  ve  Kadın  birbirine  gerçek  mi  yalan  mı  olduğu  belli  olmayan  hikâyeler  anlatır. Mikado’nun Çöpleri oyununda hikâyeler olasılıklara dönüşür, belirsizleşir. Erkek  ve  Kadın  anlatılan  hikâyeleri  şüphe  ile  dinler.  Oyun  hikâye  anlatıcılığı  geleneğini yapısöküme uğratır. Anlatma eylemini alaya alır. Hikâyeleri anlamsız, içi  boşalmış  harflere,  göstergelere  dönüştürür.  Oyunda  hikâyeleri  dinlememe,  merakla dinlemeye dönüşür. Anlatıcı anlatmanın hazzını yaşar. Anlatıyı aniden keser,  dinleyicisini  bekletir;  onu  etkilemeye,  şaşırtmaya,  heyecanlandırmaya  çalışır. Hikâyeler; yalanla, hileyle, alayla örülür. Bu bağ sebebiyle Melih Cevdet Anday’ın Mikado’nun Çöpleri oyununda anlatının yapısı, Binbir Gece Masalları ve hikâye  anlatıcılığı  çerçevesinde  incelenecektir.  Makalede  Binbir  Gece  Masalları  ve  hikâye  anlatıcılığı  üzerinde  durulacak  ardından  Melih  Cevdet  Anday’ın  Mikado’nun  Çöpleri  oyununda Binbir  Gece  Masalları  ve  hikâye  anlatıcılığının  nasıl dönüştürüldüğü irdelenecektir.

In One  Thousand  and  One  Nights,  Scheherazade  tells  Shahryar  stories  for  a  thousand  and  one  nights.  Storytelling  is  a  game  between  Scheherazade  and  Shahryar.  Every  night  she  tells  a  story,  Scheherazade  gets  the  right  to  live  one  more  day.  In  Melih  Cevdet  Anday’s  play  Mikado’nun  Çöpleri,  storytelling  is  turned  into  a  game  like  that  between  Scheherazade  and  Shahryar.  Getting  together  on  a  winter  night,  Man  and  Woman  find  themselves  involved  in  a  game in which they tell each other one story after another. The desire to tell a story goes hand in hand with the desire to destroy the story in Mikado’nun Çöpleri. The exchange between the narrator and the listener is interrupted. The Man and the Woman tell each other stories that are not known to be true or false. In the play, stories turn into possibilities and become ambiguous. They reveal suspicion. The Man and the Woman listen to the stories with doubt. The play deconstructs the tradition of storytelling. It mocks the act of narration. It turns stories into meaningless, hollow letters and  signs.  In  Mikado’nun  Çöpleri,  not  listening  to  the  stories  turns  into  listening  with  curiosity.  The  narrator  experiences  the  pleasure of telling. He suddenly interrupts the narrative, makes his audience wait, and tries to influence, surprise, and excite the audience. In the play, the stories are woven together with lies, deceit, and sarcasm. Due to this correlate , this paper examines the  narrative  structure  in  Anday’s  Mikado’nun  Çöpleri  within  the  framework  of  One  Thousand  and  One  Nights  and  storytelling.  One  Thousand  and  One  Nights  and  the  subject  of  storytelling  are  discussed,  followed  by  an  investigation  of  how  Anday’s  play  Mikado’nun Çöpleri transforms One Thousand and One Nights and storytelling.