TEPEBAŞI BAHÇESİ’NİN İSTANBUL ŞEHREMANETİNE DEVRİ MESELESİ
THE ISSUE OF THE TRANSFER OF THE TEPEBAŞI GARDEN TO THE MUNICIPALITY OF ISTANBUL
Yazar: Tuna, Serkan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 69, 2021
Anahtar kelimeler: Ali Haydar Bey,İstanbul Şehremaneti Mustafa Fevzi Efendi,Şeriye ve Evkaf Vekâleti,Tepebaşı Bahçesi ; Ali Haydar Bey,Istanbul Municipality,Mustafa Fevzi Efendi,Ministry of Sharia and Foundations,Tepebaşı Garden

Tepebaşı Bahçesi, Altıncı Daire-i Belediye tarafından 24 Temmuz 1880’de hizmete açılmıştır. Ancak bu bölgenin mezarlık olduğunu öne sürerek bir dava açan Evkaf Nezareti bu davayı 1914 yılında kazanmıştır. Ne var ki mahkeme kararında bahçenin sadece arsası Evkaf Nezaretine verilmiştir. Bahçe üzerinde yapılan yapılar ise İstanbul Şehremanetinin mülkiyetinde kalmıştır. Bu durum uzun bir süre devam edecek bir soruna yol açmış ve iki kurum arasındaki anlaşmazlık 1923 yılına kadar çözülemeden devam etmiştir. 1923 yazında, İstanbul İcra Dairesi, Tepebaşı Bahçesi’nin Evkaf İdaresine devredilmesi yönünde tebligatlarda bulununca anlaşmazlık yeni bir aşamaya gelmiştir. Bu gelişmeye karşın, iki kurum arasındaki anlaşmazlığın devam etmesi üzerine devreye Dâhiliye Vekâleti ile Şeriye ve Evkaf Vekâleti girmiştir. Bu çerçevede arsa ile yapıların değerlerini belirlemek için özel bir komisyon kurulmuştur. Komisyonun belirlediği değerler üzerinden kısa bir süre görüş ayrılığı yaşanmışsa da, imzalanan sözleşmeyle anlaşmazlık çözülmüştür. Buna göre İstanbul Şehremaneti, Tepebaşı Bahçesi’ni 450 bin liraya satın almıştır. Bu bedelin 100 bin lirasının peşin, kalan kısmının da yedi eşit taksitte ödenmesine karar verilmiştir. Bu gelişme, İstanbul basınındaki kimi yazarların yanı sıra Belediye Meclisindeki bazı üyeler tarafından mali ve sosyal gerekçeler öne sürülerek eleştirilmiştir. Buna karşın, sözleşme koşulları resmî olarak onaylanmış ve 100 bin liralık ödeme gerçekleştirilmiştir. Böylece uzun bir döneme yayılan Tepebaşı Bahçesi anlaşmazlığı bir uzlaşmayla sona ermiştir.

Tepebaşı Garden was put into service on July 24, 1880 by the Sixth Municipal Office. However, the Ministry of Foundations, which filed a lawsuit claiming that this area was a cemetery, won this case in 1914. However, in the court decision, only the land of the garden was given to the Ministry of Foundations. The buildings in the garden remained under the property of Istanbul Municipality. This situation caused a problem that would continue for a long time and the conflict between the two institutions continued unresolved until 1923. In the summer of 1923, the dispute reached a new level when the Istanbul Enforcement Office notified the transfer of Tepebaşı Garden to the Foundations Administration. Despite this development, the Ministry of Internal Affairs and the Ministry of Sharia and Foundations entered the circuit upon the continuation of the conflict between the two institutions. In this context, a special commission established to determine the values of the land and buildings. Although there was a short period of disagreement over the values determined by the commission, disagreement was resolved with the signed contract. Accordingly, Istanbul Municipality bought the Tepebaşı Garden for 450 thousand liras. However it decided to pay 100 thousand liras of this amount in cash and the remaining part in seven equal installments. This development has been criticized by some members of the Municipal Council, as well as by some writers in the Istanbul press, on financial and social grounds. On the other hand, the terms of the contract were officially approved and a payment of 100 thousand liras were paid. Thus, Tepebaşı Garden conflict, which spread over a long period, ended with a compromise.