Fatih-Harbiye Uyarlamarı Etrafında  Romandan Televizyona Uyarlama Meselesi
The Issue Of Adaptation From Novel To Television  Around The Novel Fatih-Harbiye
Yazar: Samsakçı, Mehmet; Karaçam, Şeyma Gül
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları, Vol. 20 No. 20, 2019
Anahtar kelimeler: Uyarlama,göstergebilim,televizyon,Fatih-Harbiye,Peyami Safa ; Adaptation,audience,semiotic analysis method,the novel Fatih-Harbiye,Peyami Safa

Peyami Safa’nın, ilk baskısı 1931 yılında yapılan Fatih-Harbiye romanı, iki ana mekân üzerinden doğu-batı çatışmasını anlatır. Safa, ana karakteri Neriman’ın Fatih ve Harbiye semtleri arasında gidip gelişlerini ve bu esnada yaşadığı değişim ve dönüşümleri simgesel bir biçimde okuyucuya sunar. Hayatları boyunca doğu kültürü ile yoğrulan ve erken Cumhuriyet döneminde doğu ve batı arasında sıkışan insanlara Safa, böyle bir ortamda batıyı hatasız, günahsız, bütünüyle doğru kabul ederek doğuya tümden düşman olmanın müthiş bir bocalamaya sebep olacağını, doğuyu inkâr etmeden de batılılaşmanın mümkün olabileceğini romanı üzerinden okuyucuya aktarma arzusundadır.1990 ve 2013 yılında yapılan Fatih-Harbiye uyarlamalarında romana iki ayrı pencereden bakılmıştır. 1990 yılı yapımı uyarlamada romanı olduğu gibi alma yolunu tercih edilirken 2013 tarihli uyarlamada orijinal metinden ilham alarak yeni bir hikâye kurgulama yapılmıştır.Bu çalışma, Fatih-Harbiye uyarlamaları örneği üzerinden televizyon izleyicisinin uyarlama meselesine yaklaşımını ortaya koymaktadır. Romanın 1990 ve 2013 yılı yapımları, sosyal ve kültürel hayattaki değişimlerin uyarlamaya etkisi, izleyici beklentileri, reyting kaygısı gibi meseleler tartışılarak göstergebilimsel çözümleme yöntemi ışığında incelenmiştir.PeyamiSafa’nın, ilk baskısı 1931 yılında yapılan Fatih-Harbiye romanı, iki anamekân üzerinden doğu-batı çatışmasını anlatır. Safa, ana karakteri Neriman’ınFatih ve Harbiye semtleri arasında gidip gelişlerini ve bu esnada yaşadığıdeğişim ve dönüşümleri simgesel bir biçimde okuyucuya sunar. Hayatları boyuncadoğu kültürü ile yoğrulan ve erken Cumhuriyet döneminde doğu ve batı arasındasıkışan insanlara Safa, böyle bir ortamda batıyı hatasız, günahsız, bütünüyledoğru kabul ederek doğuya tümden düşman olmanın müthiş bir bocalamaya sebepolacağını, doğuyu inkâr etmeden de batılılaşmanın mümkün olabileceğini romanıüzerinden okuyucuya aktarma arzusundadır.1990ve 2013 yılında yapılan Fatih-Harbiye uyarlamalarında romana iki ayrıpencereden bakılmıştır. 1990 yılı yapımı uyarlamada romanı olduğu gibi almayolunu tercih edilirken 2013 tarihli uyarlamada orijinal metinden ilham alarakyeni bir hikâye kurgulama yapılmıştır.Bu çalışma, Fatih-Harbiye uyarlamaları örneği üzerindentelevizyon izleyicisinin uyarlama meselesine yaklaşımını ortaya koymaktadır.Romanın 1990 ve 2013 yılı yapımları, sosyal ve kültürel hayattaki değişimlerinuyarlamaya etkisi, izleyici beklentileri, reyting kaygısı gibi meseleler tartışılarakgöstergebilimsel çözümleme yöntemi ışığında incelenmiştir.

The novel, Fatih-Harbiye by Peyami Safa which was first published in 1931, describes the east-west conflict between two central districts of Istanbul. Safa presents the changes that Neriman the main character of the novel experienced during her commuting between Fatih and Harbiye. Safa addresses people who grew up in a kind of environment influenced by east culture and faced the conflict caused by the difference between east and west culture after the very first years of the proclamation of the republic. His message to these people is that accepting the western culture as a complete true would be wrong, and the adaptation to the west by ignoring the east culture could cause a massive disaster for their lives. He also added that it is possible to adapt west culture without denying the east one, and that would be the best way to do.In the TV series adaptations that were in 1990 and 2013, the novel was approached from two different perspectives. There are two types of adaptation: the method chosen for the first adaptation was transposition which is transferring the original text without making any changes; the second adaptation was presented using analogy method that is producing a new story from the original book.This study reveals the approach of viewers to the Fatih-Harbiye novel adaptations and discusses the expectations of the audience, ratings of the series and the effects of the changes between 1990 and 2013 in the social and cultural life to the novel.The novel, Fatih-Harbiye by PeyamiSafa which was first published in 1931, describes the east-west conflict betweentwo central districts of Istanbul. Safa presents the changes that Neriman themain character of the novel experienced during her commuting between Fatih andHarbiye. Safa addresses people who grew up in a kind of environment influencedby east culture and faced the conflict caused by the difference between eastand west culture after the very first years of the proclamation of the republic.His message to these people is that accepting the western culture as a completetrue would be wrong, and the adaptation to the west by ignoring the eastculture could cause a massive disaster for their lives. He also added that itis possible to adapt west culture without denying the east one, and that wouldbe the best way to do.In the TVseries adaptations that were in 1990 and 2013, the novel was approached fromtwo different perspectives. There are two types of adaptation: the methodchosen for the first adaptation was transposition which is transferring theoriginal text without making any changes; the second adaptation was presentedusing analogy method that is producing a new story from the original book.This study reveals the approach of viewers to the Fatih-Harbiye noveladaptations and discusses the expectations of the audience, ratings of theseries and the effects of the changes between 1990 and 2013 in the social andcultural life to the novel.