Yazma Sürecinde Öğretmen Desteği Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Teacher Support in the Writing Process Scale: A Validity and Reliability Study
Yazar: Aslan, Serkan
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2026
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Yazma eğitimi,öğretmen desteği,ölçek geliştirme,ilkokul ; writing instruction,teacher support,scale development,elementary school

Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin yazma sürecinde algıladıkları öğretmen desteğini geçerli ve güvenilir biçimde ölçebilecek bir ölçek geliştirmektir. Bu doğrultuda geliştirilen Yazma Sürecinde Öğretmen Desteği Ölçeği (YSÖDÖ), yazma sürecinde öğretmenin sunduğu desteği öğrenci algısına dayalı ve süreç temelli bir yaklaşımla değerlendirmeyi hedeflemektedir. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle kapsamlı bir madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleri doğrultusunda madde formu gözden geçirilmiş ve uygulama sonrası psikometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla ilk aşamada açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmış; Promax eğik döndürme ile yürütülen analiz sonucunda başlangıçta 17 maddeden oluşan taslak formun 11 maddeye indirgenerek iki faktörlü bir yapı sergilediği belirlenmiştir. Faktörler içerik bütünlüğü ve kuramsal temsiliyet dikkate alınarak duygusal-motivasyonel destek ve genel öğretimsel destek ile yapılandırılmış rehberlik ve geri bildirim biçiminde adlandırılmıştır. İki faktörün birlikte açıkladığı toplam varyans oranı %47,51 olup sosyal bilimlerde önerilen yeterlik düzeyini karşılamaktadır. Maddelere ilişkin faktör yüklerinin .49–.86 aralığında değişmesi, göstergelerin ilgili örtük yapıları yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermiştir. AFA ile elde edilen iki faktörlü yapı, bağımsız bir örneklemde doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile sınanmıştır. Maddelerin sıralama yapısı ve çok değişkenli normallik varsayımının karşılanmaması nedeniyle DFA’da WLSMV kestirim yöntemi kullanılmış; model uyumunun yüksek olduğu belirlenmiştir (χ²/sd = 1.83, CFI = .978, TLI = .974, RMSEA = .046, SRMR = .040). Standartlaştırılmış faktör yükleri .54–.72 aralığındadır. Güvenirlik analizlerinde genel ölçek için Cronbach’s Alpha = .84 ve McDonald’s Omega = .83 bulunmuş; alt boyutlarda Alpha değerleri .67–.79, Omega katsayıları ise .71–.78 aralığında hesaplanmıştır. Bulgular, YSÖDÖ’nün yazma sürecinde öğretmen desteğini iki boyutta değerlendiren, geçerlik ve güvenirlik açısından genel olarak yeterli kanıtlar sunan ve uygulamada kullanılabilecek bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

This study aimed to create a valid and reliable instrument to assess fourth-grade elementary students’ perceptions of teacher support during the writing process. To this end, the Teacher Support in the Writing Process Scale (TSWPS) was developed to evaluate teacher support from a student-based and process-oriented perspective. The scale development process involved the construction of an initial item pool grounded in the relevant literature, expert review of the draft items, and subsequent psychometric analyses based on empirical data. To examine construct validity, exploratory factor analysis (EFA) was conducted using principal axis factoring with Promax oblique rotation, which reduced the initial 17-item draft to an 11-item structure with two related factors. Based on conceptual coherence and theoretical considerations, the factors were labelled Emotional-Motivational and General Instructional Support and Structured Guidance and Feedback. Together, these two factors accounted for 47.51% of the total variance, exceeding the commonly accepted minimum threshold in the social sciences. Factor loadings ranged from .49 to .86, suggesting that the items adequately represented their respective latent constructs. The two-factor structure obtained through the EFA was subsequently tested using confirmatory factor analysis (CFA) on an independent sample. Given the ordinal nature of the items and the violation of the multivariate normality assumption, the WLSMV (weighted least squares mean and variance adjusted) estimator was employed. The CFA results demonstrated an excellent model fit to the data (χ²/df = 1.83, CFI = .978, TLI = .974, RMSEA = .046, SRMR = .040). Standardised factor loadings ranged between .54 and .72, further supporting the construct validity of the measurement model. Reliability analyses were conducted using Cronbach’s alpha and McDonald’s omega coefficients. The results indicated strong internal consistency for the overall scale (α = .84, ω = .83). For the subscales, Cronbach’s alpha values ranged from .67 to .79. In contrast, omega coefficients ranged from .71 to .78. The findings indicate that the TSWPS is a measurement tool that evaluates teacher support in the writing process across two dimensions, providing overall sufficient evidence regarding validity and reliability, and is suitable for practical application.