KÜLTÜREL VE YARATICI ENDÜSTRİLERDE ÇALIŞAN SANAT ÜRETİCİLERİNİN FİKRÎ MÜLKİYET HAKKI KONUSUNDA DENEYİMLERİ VE GÖRÜŞLERİ
KÜLTÜREL VE YARATICI ENDÜSTRİLERDE ÇALIŞAN SANAT ÜRETİCİLERİNİN FİKRÎ MÜLKİYET HAKKI KONUSUNDA DENEYİMLERİ VE GÖRÜŞLERİ
Yazar: Ulusoy, Tolga
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 24 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Intellectual Property,Cultural and Creative Industries,Art Worker,Full-Time Work,Freelance Work. ; Fikrȋ Mülkiyet,Kültürel ve Yaratıcı Endüstriler,Sanat Üreticisi,Tam-Zamanlı Çalışma,Freelance Çalışma.

Kültürel ve yaratıcı endüstrilerin tanımlanmasında en önemli konulardan biri fikrî mülkiyet konusudur. Yaratıcı ve kültürel endüstrilerin farklı tanımlarında telif hakları, oldukça sık vurgulanmış olmasına rağmen uygulamada telif haklarının bu endüstrilerde önemsizleştiği görülmektedir. Çalışmada kültürel ve yaratıcı endüstrilerin farklı sektörlerinde çalışmış yirmi iki sanat üreticisiyle görüşülmüştür. Görüşülen sanat üreticilerinin telif hakları konusunda görüşleri, kültürel ve yaratıcı endüstriler içerisinde yaşadıkları deneyimler ve yaşanılan sorunlara karşı geliştirdikleri çözümler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Telif hakları konusunu belirleyen en önemli husus, kültürel ve yaratıcı endüstriler içerisinde yer alan sanat üreticilerinin çalışma biçimleridir. Kültürel ve yaratıcı endüstrilerde tam-zamanlı ve freelance olarak iki çalışma biçimi ön plana çıkmaktadır. Bu iki çalışma biçiminde telif hakları bağlamında farklı sorunlar gözlemlenmektedir. Tam-zamanlı çalışmada üretilen kültür ürünü, şirket mülkü sayılırken sanat üreticilerinin emekleri görünmez kılınmaktadır. Freelance çalışmada ise sanat üreticileri telif haklarını mücadele ederek kazanmak durumunda kalmaktadırlar. Makalede iki çalışma biçimindeki fikri mülkiyet çerçevesinde ortaya çıkan ortak ve farklı sorunlar, sanat üreticilerinin deneyimlerinin irdelenmesine dayanarak ortaya konulacaktır.

One of the most important issues in defining the cultural and creative industries is the intellectual property. Although copyrights are frequently emphasized in different definitions of creative and cultural industries, in practice, copyrights accepted as insignificant. In this article, twenty-two art workers who worked in different sectors of the cultural and creative industries were interviewed. The thoughts of the interviewed art workers about copyright issues, experiences in the cultural and creative industries, and the solutions developed for problems experienced are tried to be explained. The most important issue that defines the copyright issue is the working styles of art producers in the sector of cultural and creative industries. In the cultural and creative industries two work forms which are full-time and freelance are mainly seen Different problems are observed in terms of copyright in these two work styles. While the cultural product produced in full-time work is considered as company property, the labor of art workers is ignored. In freelance work, art workers must win their copyright rights by fighting. In the article, common and different problems that occur within the framework of intellectual property in these two work models will be revealed based on the examination of the experiences of art workers.