YİRMİ BİRİNCİ YÜZYILIN YAZI SANATINDA  (KALİGRAFİDE) YENİ YAKLAŞIMLAR
YİRMİ BİRİNCİ YÜZYILIN YAZI SANATINDA  (KALİGRAFİDE) YENİ YAKLAŞIMLAR
Yazar: Çoban, Gözde; Pehlivan, Serdar
Dergi: Akademik Sanat, Vol. 5 No. 10, 2020
Anahtar kelimeler: Çağdaş Yazı Sanatı

Kaligrafi, dünyanın farklı yerlerinden birçok yazı stilini kapsayan geniş bir terimdir. Bazı kaligrafi formları mürekkebe batırılmış bir fırça kullanılarak oluşturulurken, diğerlerinde metalik veya sivri uçlu bir kalem kullanılmaktadır. Genellikle ikibin yılından sonra yaratılan modern kaligrafide ise sanatçıların kendi serbest biçimli el yazılarından ve geleneksel araçların yanı sıra bilgisayar teknolojilerini kullanarak özgün stillerini türettikleri görülür. Son yıllarda kaligrafların harf formlarını araştırıp yeniden tanımlamasıyla beraber kaligrafinin başlı başına bir sanat formu haline geldiği görülmektedir. Bazı kaligraflar geleneksel yazı sanatı kurallarını artık sorgulamaya başlamışlardır. Hatta tek biçimli ve katı düzenli bir kaligrafi yapısından çıkarak, harflere ve kelimelere daha heyecan verici, kişilik kazandırılan, serbest formda ve özgün bir hale dönüşen çalışmalar yapmaktadırlar. Bu da yaratıcılığı desteklemekte ve tamamen bir kuralsızlığın olmadığını, aslında her kaligrafın kendi yazı sanatının kuralını kendisinin belirlediğini göstermektedir. XXI. yüzyılda kaligraflar, sanatçılar ve tasarımcılar farklı kültürlerden etkilenmekte ve bu etkileri kendi kültürleri ile yoğurarak çalışmalarına  yansıtmaktadırlar.XXI. yüzyılda yazı sanatının, kendini ifade etmek ve deneysel çalışmalar yapmak için yeterli potansiyele sahip bir alan olduğu görülmektedir. Bu yüzyılda kaligraflar estetik tarzlarını ve kişiliklerini yansıtmak için, çevrelerindeki her şeyden ilham alarak canlı renkler, cesur düzenlemeler ve yenilikçi malzemeler kullanarak çoğunlukla kendi alfabelerini oluşturmuşlardır. Özgün harf formlarını yaratmanın doğru ve yanlış yolları olduğu klişesi geçerliliğini yitirmiştir. Grafiti sanatından her yıl oluşturulan binlerce dijital yazı tipine ve blogosferde el yazılarının patlamasına kadar, tipografideki mevcut eğilimlerde açıkça görülmektedir. Bugünün deneyimli kaligraflarının bir çoğu, meslektaşlarının birbirinden farklı kaligrafi stillerini tanımlayabilmektedirler. Geleneksel kaligrafiden farklı olarak günümüz modern kaligraflarının stilleri kendilerine özgün yaklaşımlarıyla diğerlerinden kolaylıkla ayırt edilebilmektedir.Yazının kültürler içindeki gelişimi incelendiğinde çeşitli yazı stillerinin ortaya çıkışı ve değişimleri izlenebilmektedir. Yazı stillerinin gelişimi ile birlikte kaligrafinin önemli bir kültürel iletişim aracı olarak kullanıldığı ve kültürle birlikte değiştiği ve dönüştüğü görülmektedir. Kültürlerin aktarılmasında önemli bir etkiye sahip olan kaligrafi, estetik unsurlar taşıyarak el yazısında kültürlere özgünlük katmaktadır. Bu makalede günümüz yazı sanatında kullanılan yeni teknoloji ve yöntemler ele alınmıştır. Teknolojinin tasarıma dahil olması ve teknolojik araçlardaki hızlı gelişim çeşitli kaligrafi sanatçılarını da etkilemiştir. Bu makalede literatur taramasına dayalı olarak, XXI. yüzyılın yazı sanatı konusunda yeni yaklaşımlar geliştiren ve çalışmalarıyla uluslararası boyutta ön plana çıkan kaligrafi sanatçılarını kapsayan görsel taraması yapılmış, nitel araştırma ve betimsel değerlendirmelere dayalı olarak yapılan inceleme sonucu Denis Brown, Loredana Zega, Stefan Sagmeister ve Luca Barcellona’nın kaligrafi çalışmaları ele alınmıştır.

Kaligrafi, dünyanın farklı yerlerinden birçok yazı stilini kapsayan geniş bir terimdir. Bazı kaligrafi formları mürekkebe batırılmış bir fırça kullanılarak oluşturulurken, diğerlerinde metalik veya sivri uçlu bir kalem kullanılmaktadır. Genellikle ikibin yılından sonra yaratılan modern kaligrafide ise sanatçıların kendi serbest biçimli el yazılarından ve geleneksel araçların yanı sıra bilgisayar teknolojilerini kullanarak özgün stillerini türettikleri görülür. Son yıllarda kaligrafların harf formlarını araştırıp yeniden tanımlamasıyla beraber kaligrafinin başlı başına bir sanat formu haline geldiği görülmektedir. Bazı kaligraflar geleneksel yazı sanatı kurallarını artık sorgulamaya başlamışlardır. Hatta tek biçimli ve katı düzenli bir kaligrafi yapısından çıkarak, harflere ve kelimelere daha heyecan verici, kişilik kazandırılan, serbest formda ve özgün bir hale dönüşen çalışmalar yapmaktadırlar. Bu da yaratıcılığı desteklemekte ve tamamen bir kuralsızlığın olmadığını, aslında her kaligrafın kendi yazı sanatının kuralını kendisinin belirlediğini göstermektedir. XXI. yüzyılda kaligraflar, sanatçılar ve tasarımcılar farklı kültürlerden etkilenmekte ve bu etkileri kendi kültürleri ile yoğurarak çalışmalarına  yansıtmaktadırlar.XXI. yüzyılda yazı sanatının, kendini ifade etmek ve deneysel çalışmalar yapmak için yeterli potansiyele sahip bir alan olduğu görülmektedir. Bu yüzyılda kaligraflar estetik tarzlarını ve kişiliklerini yansıtmak için, çevrelerindeki her şeyden ilham alarak canlı renkler, cesur düzenlemeler ve yenilikçi malzemeler kullanarak çoğunlukla kendi alfabelerini oluşturmuşlardır. Özgün harf formlarını yaratmanın doğru ve yanlış yolları olduğu klişesi geçerliliğini yitirmiştir. Grafiti sanatından her yıl oluşturulan binlerce dijital yazı tipine ve blogosferde el yazılarının patlamasına kadar, tipografideki mevcut eğilimlerde açıkça görülmektedir. Bugünün deneyimli kaligraflarının bir çoğu, meslektaşlarının birbirinden farklı kaligrafi stillerini tanımlayabilmektedirler. Geleneksel kaligrafiden farklı olarak günümüz modern kaligraflarının stilleri kendilerine özgün yaklaşımlarıyla diğerlerinden kolaylıkla ayırt edilebilmektedir.Yazının kültürler içindeki gelişimi incelendiğinde çeşitli yazı stillerinin ortaya çıkışı ve değişimleri izlenebilmektedir. Yazı stillerinin gelişimi ile birlikte kaligrafinin önemli bir kültürel iletişim aracı olarak kullanıldığı ve kültürle birlikte değiştiği ve dönüştüğü görülmektedir. Kültürlerin aktarılmasında önemli bir etkiye sahip olan kaligrafi, estetik unsurlar taşıyarak el yazısında kültürlere özgünlük katmaktadır. Bu makalede günümüz yazı sanatında kullanılan yeni teknoloji ve yöntemler ele alınmıştır. Teknolojinin tasarıma dahil olması ve teknolojik araçlardaki hızlı gelişim çeşitli kaligrafi sanatçılarını da etkilemiştir. Bu makalede literatur taramasına dayalı olarak, XXI. yüzyılın yazı sanatı konusunda yeni yaklaşımlar geliştiren ve çalışmalarıyla uluslararası boyutta ön plana çıkan kaligrafi sanatçılarını kapsayan görsel taraması yapılmış, nitel araştırma ve betimsel değerlendirmelere dayalı olarak yapılan inceleme sonucu Denis Brown, Loredana Zega, Stefan Sagmeister ve Luca Barcellona’nın kaligrafi çalışmaları ele alınmıştır.