Lars Johanson’un Ardından Bir Değerlendirme ve İki Başyapıtı
In Memory of Lars Johanson: An Evaluation and His Two Masterpieces
Yazar: Demir, Nurettin
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2026
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; Lars Johanson,dilbilim,Türkoloji,Turkic,Türkçe ; Lars johanon,Turkology,Linguistics,Turkic,Turkish

Lars Johanson’un vefatının ardından kaleme alınan bu yazı, onun Türkolojiyi geleneksel filolojik sınırlarından çıkararak modern dilbilimsel bir disipline dönüştüren öncü rolünü ve akademik mirasını ele almaktadır. 24 Kasım 2025’te aramızdan ayrılan Johanson, özellikle Mainz Üniversitesi'nde kurduğu ekol ile dünyanın dört bir yanından gelen bilim insanları için merkezi bir figür olmuştur. Yazıda, Johanson’un bilimsel kariyerinin zirvesi olarak nitelendirilen iki eseri ayrıntılı olarak tanıtılmaktadır: Turkic (2021): Türk dillerini bir bütün olarak ele alan, yaklaşık 1000 sayfalık bu başyapıt, tek bir yazarın kaleminden çıkmış en kapsamlı sistematik genel bakışı sunar. Eser, Türk dillerini tipolojik ve karşılaştırmalı bir perspektifle, modern dil tasvir yöntemlerini kullanarak inceler. ETLO (Encyclopedia of Turkic Languages and Linguistics Online): Johanson’un baş editörlüğünde hazırlanan bu dijital sözlük, Türkoloji mirasını dijital çağa taşıyan, sürekli güncellenen kolektif bir vizyonun ürünüdür. Metin, akademik değerlendirmelerin yanı sıra Johanson’un genç akademisyenlere verdiği samimi desteği ve "kod kopyalama" gibi kuramsal yeniliklerini de vurgulamaktadır. Yazının sonunda sunulan kapsamlı liste ise Johanson’un danışmanlığında yetişen ve bugün pek çok ülkede "Mainz Ekolü"nü temsil eden akademisyenlerin izini sürmektedir. Bu çalışma, Johanson’un sadece yazdıklarıyla değil, kurduğu uluslararası ağ ve yetiştirdiği öğrencilerle Türkolojinin geleceğine yön vermeye devam edeceğini tescil etmektedir.

This article, written following the passing of Lars Johanson, examines his pioneering role in transforming Turkology from a traditional philological discipline into a modern linguistic one and explores his enduring academic legacy. Johanson, who passed away on November 24, 2025, served as a central figure for scholars worldwide, particularly through the "Mainz School" he established at Johannes Gutenberg University.The text provides a detailed analysis of two monumental works considered the pinnacle of Johanson’s scientific career: Turkic. This masterpiece, spanning nearly 1000 pages, offers the most comprehensive systematic overview of the Turkic language family ever written by a single author. It examines Turkic languages through typological and comparative perspectives using modern descriptive methods.Encyclopedia of Turkic Languages and Linguistics Online (ETLO): Prepared under Johanson’s editorship-in-chief, this digital repository represents a collective vision that carries the heritage of Turkology into the digital age through a dynamic, continuously updated structure.Beyond academic evaluations, the article highlights Johanson’s theoretical contributions—such as the "code-copying" model—and his sincere support for young researchers. The comprehensive list appended to the work traces the scholars trained under his supervision who now represent the "Mainz School" across various countries. This study concludes that Johanson will continue to shape the future of Turkology through his publications, the international networks he built, and the generations of scholars he mentored.