Kriz mi, Fırsat mı? Avrupa Birliği Güvenlik Politikalarının Rusya-Ukrayna Savaşı Ekseninde Değişen Dinamikleri
Kriz mi, Fırsat mı? Avrupa Birliği Güvenlik Politikalarının Rusya-Ukrayna Savaşı Ekseninde Değişen Dinamikleri
Yazar: Turpçu, Murat; Kaya, Tuğba
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Avrupa Birliği,Güvenlik,Rusya-Ukrayna Savaşı,NATO,Trump Yönetimi

Avrupa Birliği, İkinci Dünya Savaşı’nın bitimiyle kurulan ve birçok alanda kıta devletleri arasında iş birliği sağlayan köklü bir örgüttür. Birlik üyesi devletler ekonomik, dış politika ve güvenlik olmak üzere üç temel alanda işbirliğine önem vermektedir. Kurulduğu günden bu yana üye sayısını artırarak sınırlarınI genişleten örgüt ekonomik ve dış politikasında ortak bir tavır sergilemiş; ancak güvenlik alanında aynı başarıyı gösterememiştir. Geçmişte birliğin güvenliğini sağlamak amacıyla Ortak Dış Politika ve Güvenlik Politikası (ODGP) ile Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) gibi girişimlerde bulunulmuştur fakat istenilen başarıya ulaşılamamıştır. Avrupa Birliği üyesi devletler kendi güvenliklerini elde etmek için bir örgüt kurmak yerine NATO şemsiyesi altında kalmayı tercih etmiştir. Ancak son yıllarda Avrupa Birliği’nin güvenlik politikasında geçmişteki tutumunu terk ettiği görülmektedir. Özellikle 2022 yılında Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa kıtasının ortasında kendini göstermesi bu değişimde önemli etkiye sahiptir. Bu çalışma, Avrupa Birliği’nin güvenlik politikasında yaşana değişim sürecini iç ve dış dinamikler olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel analiz yöntemlerinden doküman analizine başvurularak bilimsel makaleler, AB belgeleri ve raporları incelenmiştir.  Bu doğrultuda AB güvenlik politikasının hangi yönde ilerlediği ve sürdürülebilirliği üzerine incelemelerde bulunulmuştur. Ayrıca çalışmada Avrupa’nın değişen güvenlik politikasının ardında yatan iç ve dış dinamikler üzerinde durulmuştur. İç dinamiklerin başında göç ve mülteci krizi ile Avrupa da yükselen sağ rejimler yer alırken dış dinamiklerde “Stratejik Özerklik”, “Rusya-Ukrayna Savaşı” ve “Trump Yönetimi” ele almaktadır.

Avrupa Birliği, İkinci Dünya Savaşı’nın bitimiyle kurulan ve birçok alanda kıta devletleri arasında iş birliği sağlayan köklü bir örgüttür. Birlik üyesi devletler ekonomik, dış politika ve güvenlik olmak üzere üç temel alanda işbirliğine önem vermektedir. Kurulduğu günden bu yana üye sayısını artırarak sınırlarınI genişleten örgüt ekonomik ve dış politikasında ortak bir tavır sergilemiş; ancak güvenlik alanında aynı başarıyı gösterememiştir. Geçmişte birliğin güvenliğini sağlamak amacıyla Ortak Dış Politika ve Güvenlik Politikası (ODGP) ile Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) gibi girişimlerde bulunulmuştur fakat istenilen başarıya ulaşılamamıştır. Avrupa Birliği üyesi devletler kendi güvenliklerini elde etmek için bir örgüt kurmak yerine NATO şemsiyesi altında kalmayı tercih etmiştir. Ancak son yıllarda Avrupa Birliği’nin güvenlik politikasında geçmişteki tutumunu terk ettiği görülmektedir. Özellikle 2022 yılında Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa kıtasının ortasında kendini göstermesi bu değişimde önemli etkiye sahiptir. Bu çalışma, Avrupa Birliği’nin güvenlik politikasında yaşana değişim sürecini iç ve dış dinamikler olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel analiz yöntemlerinden doküman analizine başvurularak bilimsel makaleler, AB belgeleri ve raporları incelenmiştir.  Bu doğrultuda AB güvenlik politikasının hangi yönde ilerlediği ve sürdürülebilirliği üzerine incelemelerde bulunulmuştur. Ayrıca çalışmada Avrupa’nın değişen güvenlik politikasının ardında yatan iç ve dış dinamikler üzerinde durulmuştur. İç dinamiklerin başında göç ve mülteci krizi ile Avrupa da yükselen sağ rejimler yer alırken dış dinamiklerde “Stratejik Özerklik”, “Rusya-Ukrayna Savaşı” ve “Trump Yönetimi” ele almaktadır.