hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İBN ÂŞÛR’UN ET-TAHRÎR VE’T-TENVÎR ADLI TEFSİRİNDE HURÛF-I MUKATTAA’YA YAKLAŞIMI
Ibn Ashour's Approach to Hurūf Muqattaa in His Tafsir Al-Tahrir Wa’l-Tanwir
Yazar: Marangozoğlu, İzzet
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Tefsir,İbn Âşûr,et-Tahrîr ve’t-Tenvîr,Hurûf-ı Mukattaa,Tehaddî. ; Tafsir,Ibn Āshūr,al-Tahrīr wa’l-Tanwīr,Hurūf Muqattaa,Tahaddi

Kur’an-ı Kerim’de yirmi dokuz surenin başında besmeleden sonra hurûf-ı mukattaa adı verilen ve alfabedeki adlarıyla teker teker okunan harfler bulunmaktadır. Bu harfler nazil oldukları ilk günden beri insanların dikkatlerini çekmiş ve bunlarla tam olarak neyin kastedildiği merak edilmiştir. Bazıları bu harfleri, manasını Allah’tan başkasının bilemeyeceği müteşabihattan saymıştır. Bazıları da Kur’an’ın anlaşılır apaçık bir dille nazil olması sebebiyle bu harflerin de manalarının bilinebileceğini söylemiş ve bunların anlamına dair birçok görüş ileri sürmüştür. Yakın dönem ulemasından Tunuslu müfessir et-Tâhir b. Âşûr (1879-1973) da otuz ciltlik et-Tahrîr ve’t-tenvîr adlı eserinde bu harflerle ilgili yaklaşımları yirmi bir görüşte toplamıştır. Bu çalışmada İbn Âşûr’un gerek Bakara suresinin girişinde gerekse tefsirinin diğer yerlerinde hurûf-ı mukattaa ile ilgili görüş ve analizleri ele alınacaktır. Bu bağlamda İbn Âşûr’un hurûf-ı mukattaa konusunda kendinden öncekilerin tekrarı mahiyetinde görüşler ileri sürmekten kaçınarak bu harflerin retorik, pedagojik ve karşıtlara meydan okuyup onları aciz bırakma (tehaddî) yönünü önceleyen özgün tutumuna dikkat çekilecektir.

At the beginning of twenty-nine chapters (surah) in the Qur’an, there are letters called hurūf muqatta’a “disjoined letters” after the Bismillah Islamic phrase and read one by one with their names in the alphabet. These letters have attracted people’s attention since the first day they were revealed, and their exact meaning has been a matter of curiosity. Some have counted these letters as mutashabihat (cognate) whose meanings cannot be known by anyone but Allah. Some of them said that the meanings of these letters can be known because the Qur’an was revealed in an understandable and clear language, and they put forward many opinions about their meanings. Tunisian mufassir (exegete) al-Tāhir Ibn Āshūr’s (1879-1973) gathered the approaches related to these letters in twenty-one views in his thirty-volume work called al-Tahrīr wa’l-Tanwīr. In this study, Ibn Āshūr’s views and analyses - both at the beginning of the surah of al-Baqara and in other parts of his tafsir - on hurūf muqatta’a will be discussed. Thus, the author’s approach to issues such as the composition, pronunciation, writing of these letters, their ratio to other dialects and their existence as separate verses will be tried to determine. In this context, Ibn Āshūr’s unique attitude, which prioritizes the rhetorical, pedagogical, and incapacitating (tahaddi) aspect of these letters by avoiding the repetition of the previous ones on the subject of hurūf muqatta’a will be pointed out.
NUER TOPLUMUNDA EVLİLİK VE HAYALET EVLENME GELENEĞİ
Marriage and Ghost Marriage Tradition in Nuer Society
Yazar: Aslanoğlu, Ayhan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Dinler Tarihi,Nuer,Evlilik,Atalar,Hayalet Evlilik ; History of Religions,Marriage,Ancestors,Ghost Marriage

Aile olmak, tüm toplumlarda görülen ortak özelliklerden biridir. Aile olmanın ilk basamağı ise evliliktir. Aynı zamanda geçiş dönemlerinden biri olan evlilik, Afrika yerel inançlarında sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. “Evlenmez ve çocuk sahibi olmazsan mezarına kim içki döker” sözü, Nuer toplumunda evlenmenin ve çocuk sahibi olmanın ne kadar değerli olduğunun en önemli göstergesidir. Nuerler arasında evliliğin genel olarak ön hazırlıklar, nişan, düğün, nihayete erdirme şeklinde bazı aşamaları vardır. Nuer toplumunda çocuk doğmadan evlilik tam olarak tamamlanmış sayılmamaktadır. Nuerler arasında normal evliliklerin yanı sıra hayalet evlenme ve levirat gibi uygulamalar da görülmektedir. Hayalet evlilikteki amaç, “babasoylu” bir soy şeceresi ortaya koymak ve hatırlanmaktır. Hayalet evlilik uygulamasında maddi ve manevi açıdan ölen kişinin haklarını devam ettirmek esastır. Bu evlilik sonucu doğan çocuk, ölen kişinin çocukları olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, Nil havzasında yer alan Nuer toplumunun evlilikle ilgili inançları ve ata ruhlarıyla bağlantılı bir şekilde devam ettirdikleri hayalet evlenme geleneğini, Dinler Tarihi açısından ortaya koymak amaçlanmıştır.

Being a family is one of the common features seen in all societies. The first step of being a family is marriage. Marriage, which is also one of the transitional periods, is frequently encountered in African local beliefs. The phrase “who will pour liquor on your grave if you do not marry and have children” is the most important indicator of how valuable it is to get married and have children in Nuer society. Among the Nuer, there are some stages of marriage in general, such as preliminary preparations, engagement, wedding, and consummation. In Nuer society, marriage is not considered fully completed unless a child is born. Among the Nuer, in addition to normal marriages, practices such as ghost marriage and levirate are also seen. The purpose of a ghost marriage is to establish a "patrilineal" pedigree and to be remembered. In the practice of ghost marriage, it is essential to maintain the rights of the deceased in material and moral terms. The child born as a result of this marriage is accepted as the children of the deceased. In this study, it is aimed to reveal the marriage related beliefs of the Nuer community in the Nile basin and the ghost marriage tradition, which they continue in connection with the ancestral spirits, in terms of the History of Religions
KLASİK EDEBİYATIMIZDA MÜNÂCÂT VE ABDULLAH BOSNEVÎ’NİN MENSUR ARAPÇA MÜNÂCÂTI
Munajat in Our Classıcal Literature and Prose Arabic Munajat of Abdullah Bosnevi
Yazar: Karakuş, Yasin; Ünverdi, Şehmus
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Classical Literature,Abdullah Bosnevi,Munajat,Arabic,Translation ; Klasik Edebiyat,Abdullah Bosnevî,Münâcât,Arapça,Tercüme.

İnsanoğlu Allah’tan her türlü isteğini onun “Bana dua edin, kabul edeyim.” emri üzerine dua yoluyla dile getirir. Bu istek dünyevi ve uhrevi birçok sebebe dayanmaktadır. Bu isteği dile getirirken de tüm samimiyeti ve acziyeti ile yüce Yaratan’ı çeşitli sıfatlarla metheder. Bu dile getirişlerin sanatsal bir ifade şekli de münâcât dediğimiz türlerdir. Bir sanat eseri olan ancak sanatçının sanat endişesini bir kenara koyarak tüm samimiyetiyle kaleme aldığı münâcâtlar, klasik edebiyatımızda pek çok sanatçı tarafından ya bir eserin içinde ya da müstakil olarak manzum ve mensur şekillerde yazılmıştır. Az sayıda örneğine rastladığımız mensur münâcâtlardan biri de Abdullah Bosnevî’nin Arapça kaleme aldığı müstakil münâcâttır. Abdullah Bosnevî, 17. yüzyıl Osmanlı âlimlerinden olup “Şârih-i Füsûs” olarak meşhur olmuş ve doğduğu yere nispetle “Bosnevî” diye tanınmıştır. Çalışmamızda klasik edebiyatımızdaki münâcât türü, Abdullah Bosnevî ve eserleri hakkında kısaca bilgi verilecek, Abdullah Bosnevî’ye ait olan Arapça münâcâtın tercümesi ve tahlili yapılacaktır.

Mankind expresses all kinds of requests from Allah through prayer upon the command "Pray for me and I will receive it". This desire is based on many earthly and otherworldly reasons. While expressing this request, he praises Allah with various attributes. An artistic expression of these expressions is the genres we call munajat. Munajats have been written in verse and prose by many artists in our Classical literature, either in a work or independently. One of the prose munajats is the independent munajat written by Abdullah Bosnevî in Arabic. Abdullah Bosnevi, one of the 17th century Ottoman scholars, became famous as "Şârih-i Füsûs" and was known as "Bosnevi". In our study, brief information will be given about the type of munajat in our classical literature, Abdullah Bosnevi and his works, and the translation and analysis of the Arabic munajat belonging to Abdullah Bosnevi will be made.
KUTADGU BİLİG’DE PEYGAMBERLİK
The Prophethood in Kutadgu Bilig
Yazar: Karagöz, Nail; Avazbek Kızı, Ayturgan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Kelâm,,Yusuf Has Hâcib,Kutadgu Bilig,Peygamberlik,Hanefî-Mâtürîdîlik ; Kalam,Yusuf Has Hacib,Hanafi-Maturidism,Kutadgu Bilig,Prophethood

Bu çalışma, Kutadgu Bilig çerçevesinde Yusuf Has Hâcib’in Peygamberlik kurumuna bakışını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kutadgu Bilig, Türk düşünce tarihinin temel kaynakları arasındadır. Bu eserde Yusuf Has Hâcib kendine özgü şiirsel üslubuyla dinî konulardaki görüşlerini ortaya koymuştur. Onun görüşlerinden hareketle Türk din anlayışının temel özellikleri tespit edilebilir. Yusuf Has Hâcib, eserinde İslam Dini’ne dair pek çok görüşünü edebi bir üslupla yansıtmıştır. Bunlar arasında itikadî konular da yer almaktadır. Peygamberlik kurumu hakkındaki görüşleri özellikle dikkate değerdir. Bu bakımdan çalışmamızda eser ve yazar hakkında bilgi verildikten sonra Yusuf Has Hâcib’in peygamberlik tasavvuruna yer verilmiş, Hz. Muhammed’i diğer peygamberlerden üstün kılan özellikleri, kendisine ve sülalesinden gelenlere saygısı ele alınmıştır. Onun Peygamber, Ehl-i Beyt ve sahabe konusundaki görüşlerinin Hanefi-Mâtürîdî yorum biçimini yansıttığı görülmektedir. Çalışmamız, literatür taraması, kaynak analizi, karşılaştırma ve değerlendirme metotlarıyla ele alınmıştır.

This study aims to reveal Yusuf Has Hacib's view of the institution of Prophethood within the framework of Kutadgu Bilig. Kutadgu Bilig is among the main sources of the history of Turkish thought. In this work, Yusuf Has Hacib revealed her views on religious issues with his unique poetic style. Based on his views, the basic features of the Turkish understanding of religion can be determined. Yusuf Has Hacib reflected many of his views on the Religion of Islam in a literary style in his work. Among these, there are also theological issues. His views on the institution of prophethood are particularly noteworthy. In this respect, in our study, after giving information about the work and the author, Yusuf Has Hacib's vision of prophethood is included; the features that made the prophet Muhammad superior to other prophets and his respect for himself and his descendants were discussed. It is seen that his views on the Prophet, Ahl-i Bayt and Companions reflect the Hanafi-Maturidi interpretation. Our study has been actualized with literature review, source analysis, comparison and evaluation methods
HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SANCAK KULLANIMI VE SANCAKTARLIK YAPAN SAHÂBÎLER
Use of Banner During The Prophet’s Reign and The Companis who Served as Bannerbearer
Yazar: Tekin, Feridun
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: İslâm tarihi,Gazve,Seriyye,Sancak,Sancaktar ; History of Islam,Ghazwa,Sariyya,Banner,Bannerbearer

Bir devlet veya milleti oluşturan gruplar tarih boyunca kendilerini ifade edebilmek için değişik bayraklar edinmişlerdir. Bu bayraklar o topluluklar için bir varoluş, bir aidiyet, bir simge ve bir farkındalık oluşturmuştur. Sancak veya bayraklar sadece elle tutulan gözle görülen bir nesne değil aynı zamanda taşımış olduğu mana itibarıyla bir değer ifade etmişlerdir. Bayrak sayesinde insanlar bir araya gelmiş; aynı hedef ve amaç için ortak hareket etme imkânı bulmuştur. İslâm öncesi dönemde Araplar arasında bayrak ve sancak için özel bir teşkilat kurulmuştur. Livâ teşkilatı olarak adlandırılan bu yapı savaşlar öncesinde harekete geçer, savaş bitinceye kadar komutanın denetim ve gözetiminde olurdu. Hz. Peygamber, Medine döneminde gazve ve seriyyelerde sancak açmış, bu maksatla değişik sahabeleri görevlendirmiştir. Resûlullah (s) sancak vereceği sahâbîlere özenle seçerek kendilerine vazifeler vermiştir. Sancaktar olan sahâbîler sancak taşımanın sorumluluğu ve yüksek motivasyonla görevlerini icra etmişlerdir.

Groups forming a state or nation have acquired different flags throughout history to express themselves. These flags have created an existence, a belonging, a symbol and an awareness for those communities. Banners or flags are not only an object that can be seen with the hand, but also expressed a value in terms of the meaning it carries. Thanks to the flag, people came together; found the opportunity to act jointly for the same goal and purpose. In the pre-Islamic period, a special organization was established among the Arabs for flags and banners. This structure, called the Livâ organization, would take action before the wars and would be under the control and supervision of the commander until the end of the war. During the Medina period, the Prophet opened a banner in ghazva and sariyyas and appointed different companions for this purpose. The Messenger of Allah (pbuh) carefully selected the Companions to whom he would give the banner and assigned duties to them. Companions who became standard bearers performed their duties with the responsibility of carrying the banner and with high motivation.
ETKİLENDİĞİ VE ETKİLEDİĞİ USULCÜLER BAĞLAMINDA İMÂMÜ’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ
Imam al-Haramayn al-Juwayni in the Context of the Jurists He Influenced and was Influenced by
Yazar: Demirboğa, Selman
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 23 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Usul al-Fıqh,Theologian Jurists,Juwayni,Bâqillânî ; Fıkıh Usulü,Kelamcı Usulcüler,Cüveynî,Bâkıllânî

İmâmü’l-Haremeyn el-Cüveynî’yi (ö. 478/1085) yazdığı eserler ile Şâfiî usulcüler içerisinde kelamcı usul anlayışının başta gelen isimleri arasında saymak mümkündür. Usule dair el-Burhân fî usûli’l-fıkh adlı eseri kelamcılar metodu ile yazılan temel eserlerden biri olarak kabul edilmiştir. Cüveynî’nin usul anlayışının oluşumunda Bâkıllânî (ö. 403/1013), İbn Fûrek (ö. 406/1015) ve Ebû İshâk el-İsferâyînî (ö. 418-1027) gibi kelamcı usulcülerin etkisi olduğunu söylemek mümkündür. Bunların içinde özellikle Bâkıllânî’nin özel bir yere sahip olduğu söylenebilir. Cüveynî’nin usul anlayışının şekillenmesinde rol oynayan bu usulcülerin temel ortak noktası, Eş’arî kelamcı usulcülerden olmalarıdır. Cüveynî, bahsi geçen usulcülerin etkisinde kalmakla birlikte kendisinden sonra da birçok usulcüyü etkilediği görülmektedir. Söz konusu etki görüşlerini kabul etme şeklinde olduğu gibi eserlerini şerh etme olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu makalenin amacı, Cüveynî’nin etkilendiği, görüşlerine büyük önem verdiği ve etkilediği usulcüleri el-Burhân özelinde incelemektir. Bu minvalde Cüveynî’nin kelamcı usulcüler arasında durduğu yer tespit edilmeye çalışılacaktır.

It is possible to count Juwayni as the most important representative of the theological method understanding among the Shafi'i scholars with the works he wrote. His work, al-Burhân fî usûli'l-fiqh, on the method has been accepted as one of the basic works written with the method of theologians. It is possible to say that theological scholars such as Bâqillânî, Ibn Fûrak and Abû İshâq al-Isferâyînî had an impact on the formation of Juwayni's understanding of methodology. Although Juwaynî remained under the influence of the aforementioned scholars, it is seen that he influenced many scholars after him. The interaction in question appears in the form of accepting his views, as well as annotating his works. The aim of this article is to analyze the jurists that Juwaynî influenced and that were influenced by, in the context of al-Burhan.
ERİL TOPLUMUN DİŞİL DİNDAR DİNAMİKLERİ: İLAHİYAT FAKÜLTELERİNDE KIZ ÖĞRENCİLERİN İSLAM ANLATISI  (SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ)
Female Religious Dynamics of Male Society: Islamic Narrator of Female Students at Faculties of Theology (Sivas Cumhuriyet University Example)
Yazar: Erdiç, Şaban
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Sociology of religion,faculty of theology,modernization,gender,male society,feminine religiosity ; Din sosyolojisi,ilahiyat fakültesi,modernleşme,toplumsal cinsiyet,eril toplum,dişil dindarlık

Bu yazı ilahiyat fakültesinde okuyan kız öğrencilerin topluma eril katkıları bağlamında İslam anlatılarını incelemektedir. Konu katılımcıların İslam’da kadının mirası, şahitliği, erkek karşısındaki statüsü ve erkeğin aynı anda çok eşle evliliğine yönelik olarak verdiği cevaplardan hareketle anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada kız öğrencilerin eril topluma sağladıkları katkı ile onların toplumsal kökenleri, aile çevreleri, okullaşma süreçleri, dinsel ve politik etkileşimleri arasında ilişkiler kurulmuştur. Bu hipotezler çerçevesinde makalenin temel amacı ilahiyatçı kadının eril topluma din üzerinden sağladığı katkının arka planındaki ontolojik ve epistemolojik kurguları açığa çıkarmaktır. Bu sebeple yarı yapılandırılmış sorular üzerinden bir örneklem grupla görüşme yapılarak yönetilen araştırma, metodolojik olarak tarihsel sosyoloji bağlamında bir “örnek olay incelemesi” şeklinde ele alınmıştır. Veriler kuramsal olarak mikro-sosyolojinin toplumla ilgili farklı perspektifleri üzerinden bir tartışmaya tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda, ilahiyat okuyan kızların benliklerini ve özel alanlarını güçlü bir şekilde kamusal ve toplumsal alanlara göre belirledikleri, çok büyük oranda eril bir toplum tasarımı ile gündelik hayata katıldıkları görülmüştür.

This article examines the Islamic narratives of female students studying at the faculty of theology in the context of their masculine contributions to society. The subject has been tried to be understood from the answers given by the participants about the inheritance of women in Islam, their testimony, their status against men and the man’s polygamous marriage at the same time. In the study, relations were established between the contribution of female students to the masculine society and their social origins, family circles, schooling processes, religious and political interactions. Within the framework of these hypotheses, the main purpose of the article is to reveal the ontological and epistemological fictions in the background of the contribution of the theologian woman to the masculine society through religion. The research is methodologically handled as a “case study” in the context of historical sociology. As a result of the study, it was seen that the girls studying theology determined their selves according to public and social areas.
AİLE BİRLİĞİNİN TEMSİLİ BAĞLAMINDA KAVVÂMLIK SIFATININ TÜRK AİLE HUKUKUNA YANSIMASI
REFLECTİON OF THE “QAWWAM” ATTRİBUTE TO TURKİSH FAMİLY LAW İN THE CONTEXT OF REPRESENTATİON OF FAMİLY UNİTY
Yazar: Sali Duman, Vildan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: İslâm Hukuku,Kavvâmlık,Aile Reisliği,Kadın ve Erkek,Eşitlik. ; Islamic Law,Qawwam,Family Presidency,Men and Women,Equality

Aile birliğinin kurulmasını sağlayan kadın ve erkeğin, bu birliği müreffeh bir şekilde devam ettirebilmesi için belirli kurallar çerçevesinde hareket etmesi öngörülmektedir. Nisâ sûresi 34. âyette tanımlandığı şekliyle erkeklerin kadınlardan bazı konularda üstün olması ve ailenin nafakasını temin etme yükümlülüğünden dolayı, ailede erkeğin kadın üzerinde kavvâm olması genel kabul görürken, farklı bakış açıları da bulunmaktadır. İslâm aile hukukunda erkeğin ‘kavvâm’ olması, eski Türk aile hukukunda ‘aile reisliği’ ile karşılığını bulurken, yeni Türk Medenî Kanunu ile yerini ‘ev başkanlığı’na bırakmıştır. Bu değişimin gerekçesini kadın-erkek eşitliğinin sağlanması düşüncesi oluşturmaktadır. Anayasa’nın 10. maddesinde sayılan farklılıklara göre, kadın ve erkek arasındaki mutlak eşitlik, ayırım yapılmamasını gerektirirken, İslâm hukukunda kadın ve erkeğin yaratılış ve kabiliyetlerdeki farklılıklarına dayanarak adalet esasına dayalı hükümler konmaktadır.  Türk aile hukukundaki bu düzenleme ile pek çok hükümde kadın, erkekle aynı hak ve sorumluluğa sahip olmaktadır. Bu durum ise aile birliğinin temsilinde problem çıkması halinde çözümü zorlaştıran durumlara sebep olmaktadır.

It is envisaged that the men and women who establish family unity must act within the framework of certain rules to maintain this unity in a prosperous way. As it is defined in the 34th verse of the chapter of Nisa, the fact that men are superior to women in some matters and that men have the obligation to provide alimony is generally accepted, while there are different points of view. While the man’s being ‘qawwam’ in Islamic Family Law was equivalent to ‘head of the family’ in the old Turkish Family Law, it was replaced by the ‘head of the house’ with the new Turkish Civil Code. The reason for this change is the idea of ensuring gender equality. According to the differences enumerated in article 10 of the Constitution, absolute equality between men and women requires non-discrimination; in Islamic law, provisions based on justice are made based on the differences in the creation and abilities of men and women. Accordingly, in many provisions, women will have the same rights and responsibilities as men. This situation causes something which complicates the solution in case of problems in the representation of family unity.
KAYSERİLİ ŞEYH REFÂHÎ'NİN “KENZU’R-RUMÛZ Fİ’T-TASAVVUF” ADLI ESERİ VE TASAVVUFÎ AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
An Investigation into the Masterpiece Entitled “Kenzu’r-rumûz fi’t-tasavvuf” by Şeyh Refâhî from Kayseri Province and Its Evaluation in Terms of Sufizm
Yazar: Aslan, Nasi; Aslan, Şenel
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 22 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Tasavvuf,Şeyh Refâhî,“Kenzu’r-Rumûz”. ; Sufism,Sheikh Refahi,Kenzur Rumuz

Bu çalışmada Osmanlı döneminde Kayseri’de yaşamış Şeyh Refâhî’ye ait  “Kenzu’r-Rumuz fi’t-Tasavvuf” adlı eserinin tanıtımı ve bu eser çerçevesinde Şeyh Refâhî’nin tasavvufî görüşlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Söz konusu eser, mesnevi tarzında manzum olarak kaleme alınmış yazma bir eser olup bilinen tek nüshası da Leipzig Üniversitesi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Bu nüsha üzerindeki kayıttan eserin Şeyh Refahî’ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Onun bu eseri, genel olarak Hüseynî Sâdât el-Gûrî’ye ait Farsça yazılmış bir eser olan “Kenzü’r-rumûz" adlı tasavvufî konuların ele alındığı eserin tercümesi konumundadır. Ancak eser incelendiğinde bunun doğrudan bir tercüme olmadığı, Refahî tarafından bir kısım ekleme ve çıkarmaların yapıldığı, özellikle kafiye ve ses fonetiği gözetilerek büyük bir ustalıkla manzum eser şeklinde sunulduğu görülmektedir. Günümüzde sadece bir adet yazma nüshası bulunan ve daha önce üzerinde geniş çaplı bir akademik çalışmanın bulunmadığı bu manzum eserin tanıtımının yapılmasının önemli olduğu kanaatindeyiz. Böylece tasavvuf alanında çalışmalara da bir zenginlik katılmış olacaktır.

In this study, it is aimed to introduce the book “Kenzur Rumuz fit Tasavvuf” by Sheikh Refahi who lived in Kayseri during the Ottoman period and to reveal the mystical views of Sheikh Refahi within the framework of this work. This work is a manuscript written in verse in masnavi style, and the only known copy is in the Leipzig University Library. According to records on this copy, it is understood that it belongs to Sheikh Refahi. This work of his is a translation of the work titled “Kenzur rumuz”, written in Persian, belongs to Hüseyni Sadat el-Guri and deals with mystical subjects. However, when the work is examined, it is seen that it is not a direct translation; some additions and eliminations were made by Refahi, and it was presented expertly as a verse work, especially in terms of rhyme and phonetics. We believe that it is substantial to publicise this verse work as there is only one manuscript copy today and there has not been an extended academic study on it before. By this way, there will be more content-rich studies in tasawwuf field.