KÖMÜRCÜZÂDE MEHMET EFENDİ'NİN HÜZZAM MAKAMINDA, BESTE FORMUNDA "ALDIM HAYAL-İ PERÇEMİN EY MÂH DÎDEME" MISRA'IYLA BAŞLAYAN ÖRNEKLEMİNDE "BEKİR SIDKI SEZGİN TAVRI"
KÖMÜRCÜZÂDE MEHMET EFENDİ'NİN HÜZZAM MAKAMINDA, BESTE FORMUNDA "ALDIM HAYAL-İ PERÇEMİN EY MÂH DÎDEME" MISRA'IYLA BAŞLAYAN ÖRNEKLEMİNDE "BEKİR SIDKI SEZGİN TAVRI"
Yazar: Çağdaş, Ahmet Nuri
Dergi: Akademik Sanat, Vol. 4 No. 8, 2019
Anahtar kelimeler: KLASİK TÜRK MÛSİKÎSİ,ÜSLÛP,TAVIR,SÖZLÜ ESER İCRÂCILIĞI,BEKİR SIDKI SEZGİN

KlâsikTürk Mûsikîsi icrâcılığında, bu mûsikînin geleneksel ilkelerini bilmek ve bubilinç doğrultusunda eser icrâ etmek gerekmektedir. Sözlü eser icrâcılığının en önemli ilkelerinden birisi, üstâdlartarafından belli sistemlerle günümüze kadar aktarılmış olan Klâsik Türk Mûsikîsiüslûp ve tavrıdır.  Bu üslûbu doğruanlayıp bir tavır benimseyen, uygulayan icrâcılar ve eğitmenler, Türk Mûsikîsininsözlü eser icrâcılığındaki üslûp ve tavrınınyeni nesillere de doğru bir şekilde aktarımını sağlamaktadırlar. Bu bağlamdageçmişten günümüze kayıtları elimize ulaşmış sözlü eser icrâcılarımızın öndegelen isimlerinden, üstâd Bekir Sıdkı Sezgin’i dinlemek, anlamak ve anlatabilmekçok önemlidir. Bekir Sıdkı Sezgin’in bugün tavrı en çok benimsenen icrâcılardanoluşu, onun tavrının somut ifadelerle gelecek nesil icrâcılara aktarılmasıbakımından önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışmamız günümüz Klâsik TürkMûsikîsi icrâcılarına yol göstermeyi amaçlanmaktadır. BekirSıtkı Sezgin’in din-dışı Türk Mûsikîsi’ndeki tavrını ortaya koyabilmek amacıylaçalışmamızda Kömürcüzâde Mehmet Efendi’nin Hüzzam makamında “Aldım hayâl-iperçemin ey mâh dîdeme" mısra'ıyla başlayan bestesi tercih edilmiş; BekirSıdkı Sezgin’in gerek derslerinde, gerekse icrâlarındadikkat çektiği hususlar göz önüne alınarak icrâda kullanılan süsleme tekniklerive nüanslar incelenmiş, eserin güftesi ile ilişkilendirilerek analiziyapılmıştır. Sonuçolarak; üstâd Bekir Sıdkı Sezgin’in süsleme teknikleri ve nüanslarında çarpmatekniğini farklı yapılarda kullandığı, kelime telaffuzlarında her sesi özenletınlattığı, genellikle uzun değerdeki perde kalışlarında tercî sanâtınıkullandığı ve icrâ sırasında kelime bütünlüğünü bozmayıp, anlam bütünlüğünü sağladığıtespit edilmiştir.

KlâsikTürk Mûsikîsi icrâcılığında, bu mûsikînin geleneksel ilkelerini bilmek ve bubilinç doğrultusunda eser icrâ etmek gerekmektedir. Sözlü eser icrâcılığının en önemli ilkelerinden birisi, üstâdlartarafından belli sistemlerle günümüze kadar aktarılmış olan Klâsik Türk Mûsikîsiüslûp ve tavrıdır.  Bu üslûbu doğruanlayıp bir tavır benimseyen, uygulayan icrâcılar ve eğitmenler, Türk Mûsikîsininsözlü eser icrâcılığındaki üslûp ve tavrınınyeni nesillere de doğru bir şekilde aktarımını sağlamaktadırlar. Bu bağlamdageçmişten günümüze kayıtları elimize ulaşmış sözlü eser icrâcılarımızın öndegelen isimlerinden, üstâd Bekir Sıdkı Sezgin’i dinlemek, anlamak ve anlatabilmekçok önemlidir. Bekir Sıdkı Sezgin’in bugün tavrı en çok benimsenen icrâcılardanoluşu, onun tavrının somut ifadelerle gelecek nesil icrâcılara aktarılmasıbakımından önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışmamız günümüz Klâsik TürkMûsikîsi icrâcılarına yol göstermeyi amaçlanmaktadır. BekirSıtkı Sezgin’in din-dışı Türk Mûsikîsi’ndeki tavrını ortaya koyabilmek amacıylaçalışmamızda Kömürcüzâde Mehmet Efendi’nin Hüzzam makamında “Aldım hayâl-iperçemin ey mâh dîdeme" mısra'ıyla başlayan bestesi tercih edilmiş; BekirSıdkı Sezgin’in gerek derslerinde, gerekse icrâlarındadikkat çektiği hususlar göz önüne alınarak icrâda kullanılan süsleme tekniklerive nüanslar incelenmiş, eserin güftesi ile ilişkilendirilerek analiziyapılmıştır. Sonuçolarak; üstâd Bekir Sıdkı Sezgin’in süsleme teknikleri ve nüanslarında çarpmatekniğini farklı yapılarda kullandığı, kelime telaffuzlarında her sesi özenletınlattığı, genellikle uzun değerdeki perde kalışlarında tercî sanâtınıkullandığı ve icrâ sırasında kelime bütünlüğünü bozmayıp, anlam bütünlüğünü sağladığıtespit edilmiştir.