Mevlid Bibliyografyası
Mevlid Bibliyografyası
Yazar: Çulfaz, Şevval Sena
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 31, 2023
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; İslâmi Türk Edebiyatı,Bibliyografya,Mevlid,Süleyman Çelebi,Mevlid Kültürü

İslam edebiyatlarının ortak türlerinden biri olan mevlid, şüphesiz ki İslamî Türk edebiyatında diğer edebiyatlara nazaran ayrı bir öneme sahip olmuştur. İslamî Türk edebiyatının en zengin türlerinden biri olan mevlid’in edebiyatımızda ilk örneği XV. yüzyılda Ahmedî tarafından verilse de mevlid, Süleyman Çelebi’nin Vesîletü’n-necât adlı eseriyle özdeşleşmiştir. Çelebi, eseriyle kendinden sonra yazılan mevlidler üzerine etki etmiş ve edebiyatımızda güçlü bir mevlid külliyatının oluşumuna katkı sağlamıştır.    Gerek edebiyatımızda gerekse kültürümüzde önemli bir yere sahip olan “Mevlid” hakkında geçmişten günümüze birçok çalışma yapılmış ve hâlen yapılmaktadır. Yapılan yayınlar yalnızca edebiyat sahasını kapsayan çalışmalarla sınırlı kalmamış; tarih, musiki, ilahiyat, sosyoloji gibi çeşitli sahalarda da mevlid konulu yayınlar yapılmış/yapılmaktadır. Yapılan bu yayınların yanı sıra bunları bir arada göstermeyi hedefleyen akademik çalışmalar da yapılmıştır.Bu çalışmada da mevlidler hakkında yapılan çalışmalar içerisinde herhangi bir alan sınırlandırılması yapılmamış, her alandan mevlidlerle ilgili yapılan yayınların tek bir çatı altında toplandığı genel bir “Mevlid” bibliyografyası oluşturulması hedeflenmiştir. Bibliyografya oluşturulurken yalnızca Türk diliyle yazılmış mevlidlere dair çalışmalara yer verilmiş; çalışmanın dili Türkçe bile olsa mevlid Türk dili dışında bir dilde yazılmışsa bibliyografyaya dâhil edilmemiş ancak Türkçe bir mevlidle veya mevlid konusuyla ilgili yabancı dilde yapılan çalışmalar bibliyografyaya dâhil edilmiştir. Çalışmamız; “Kitaplar”, “Makaleler”, “Kitap Bölümleri”, “Bildiriler”, “Tezler”, “Ansiklopedi Maddeleri” başlıkları altında tasnif edilmiştir.

İslam edebiyatlarının ortak türlerinden biri olan mevlid, şüphesiz ki İslamî Türk edebiyatında diğer edebiyatlara nazaran ayrı bir öneme sahip olmuştur. İslamî Türk edebiyatının en zengin türlerinden biri olan mevlid’in edebiyatımızda ilk örneği XV. yüzyılda Ahmedî tarafından verilse de mevlid, Süleyman Çelebi’nin Vesîletü’n-necât adlı eseriyle özdeşleşmiştir. Çelebi, eseriyle kendinden sonra yazılan mevlidler üzerine etki etmiş ve edebiyatımızda güçlü bir mevlid külliyatının oluşumuna katkı sağlamıştır.    Gerek edebiyatımızda gerekse kültürümüzde önemli bir yere sahip olan “Mevlid” hakkında geçmişten günümüze birçok çalışma yapılmış ve hâlen yapılmaktadır. Yapılan yayınlar yalnızca edebiyat sahasını kapsayan çalışmalarla sınırlı kalmamış; tarih, musiki, ilahiyat, sosyoloji gibi çeşitli sahalarda da mevlid konulu yayınlar yapılmış/yapılmaktadır. Yapılan bu yayınların yanı sıra bunları bir arada göstermeyi hedefleyen akademik çalışmalar da yapılmıştır.Bu çalışmada da mevlidler hakkında yapılan çalışmalar içerisinde herhangi bir alan sınırlandırılması yapılmamış, her alandan mevlidlerle ilgili yapılan yayınların tek bir çatı altında toplandığı genel bir “Mevlid” bibliyografyası oluşturulması hedeflenmiştir. Bibliyografya oluşturulurken yalnızca Türk diliyle yazılmış mevlidlere dair çalışmalara yer verilmiş; çalışmanın dili Türkçe bile olsa mevlid Türk dili dışında bir dilde yazılmışsa bibliyografyaya dâhil edilmemiş ancak Türkçe bir mevlidle veya mevlid konusuyla ilgili yabancı dilde yapılan çalışmalar bibliyografyaya dâhil edilmiştir. Çalışmamız; “Kitaplar”, “Makaleler”, “Kitap Bölümleri”, “Bildiriler”, “Tezler”, “Ansiklopedi Maddeleri” başlıkları altında tasnif edilmiştir.