Okul Öncesi Eğitimde Bir Eylem Araştırması: Öğretmenin Müzik Etkinlikleri Nasıl Geliştirilebilir?
Okul Öncesi Eğitimde Bir Eylem Araştırması: Öğretmenin Müzik Etkinlikleri Nasıl Geliştirilebilir?
Yazar: Rudvan, Rana; Dikici Sığırtmaç, Ayperi
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Child Development Education ; Çocuk Gelişimi Eğitimi ; okul öncesi,müzik etkinlikleri,eylem araştırması,bütünleştirilmiş etkinlik,öğrenme merkezleri

Bu çalışmada okul öncesi eğitimde müzik etkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasının özgürleştirici, geliştirici, eleştirel modeliyle gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda müzik etkinliklerini geliştirmeyi isteyen bir okul öncesi öğretmeniyle çalışılmıştır.  Adana ili Seyhan İlçesi’ndeki MEB’e bağlı bir ilkokulun anasınıfında gerçekleştirilen çalışmada, öğretmenle 23 oturumda bir araya gelinip dört farklı eylem döngüsünden oluşan 16 eylem planı gerçekleştirilmiştir. Eylem öncesinde; öğretmenin müzik etkinlikleriyle ilgili mevcut durumunu ortaya koymak için görüşmeler yapılmıştır. Farklı günlerde üç müzik etkinliği gözlemlenmiştir. Eylem sürecinde; her eylem planı uygulanıp izlenmiş (gözlem yoluyla), yansıtıcı değerlendirmeler (araştırmacı ile öğretmenin görüşmeleri) yapılmış ve bu değerlendirmelere dayanarak bir sonraki eylem planına amaçlar belirlenerek geçilmiştir. Her döngüye ait belirlenen amaçlar gerçekleştirildikten sonra bir sonraki döngüye geçiş yapılmıştır. Eylem sonrasında; eylem öncesinde yapılan görüşmenin soruları öğretmene tekrar sorularak süreçteki ilerlemenin ortaya konmasıyla süreç tamamlanmıştır. Öğretmenin kullandığı kaynaklar, hazırlanan planlar, öğretmen ve araştırmacı günlükleri de verilere dahil edilmiştir. Elde edilen tüm veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, eylem öncesinde öğretmenin müzik etkinlikleriyle ilgili bilgi yetersizliği olduğu bunun öğretmenin müzik etkinliklerine yönelik tutumlarını etkilediği, eylem sürecinde bilgi arttıkça, uygulamaları geliştikçe tutumunun da olumlu yönde geliştiği görülmüştür. Öğretmenin Okul Öncesi Eğitimi Programı’nı öğrenme merkezleri, bütünleştirilmiş etkinlik, vb. konularda kolaylaştırıcı gördüğü ancak bu konuda desteğe, daha çok uygulama örneklerine ihtiyaç duyduğu, müzik etkinlik türleri ve yaklaşımlarıyla ilgili Türkçe kaynakları yetersiz gördüğü sonuçlar arasındadır. Müzik etkinlik ve yaklaşımlarını uygulamak için öğretmenin uzman olmasına gerek olmadığı, araştırmalar ve destekle etkinlikleri uygulayabileceği, müzik merkezi dahil öğrenme merkezlerinin düzenlenmesinin az bir çabayla gerçekleşebileceği araştırmanın önemli sonuçları arasındadır.

Bu çalışmada okul öncesi eğitimde müzik etkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasının özgürleştirici, geliştirici, eleştirel modeliyle gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda müzik etkinliklerini geliştirmeyi isteyen bir okul öncesi öğretmeniyle çalışılmıştır.  Adana ili Seyhan İlçesi’ndeki MEB’e bağlı bir ilkokulun anasınıfında gerçekleştirilen çalışmada, öğretmenle 23 oturumda bir araya gelinip dört farklı eylem döngüsünden oluşan 16 eylem planı gerçekleştirilmiştir. Eylem öncesinde; öğretmenin müzik etkinlikleriyle ilgili mevcut durumunu ortaya koymak için görüşmeler yapılmıştır. Farklı günlerde üç müzik etkinliği gözlemlenmiştir. Eylem sürecinde; her eylem planı uygulanıp izlenmiş (gözlem yoluyla), yansıtıcı değerlendirmeler (araştırmacı ile öğretmenin görüşmeleri) yapılmış ve bu değerlendirmelere dayanarak bir sonraki eylem planına amaçlar belirlenerek geçilmiştir. Her döngüye ait belirlenen amaçlar gerçekleştirildikten sonra bir sonraki döngüye geçiş yapılmıştır. Eylem sonrasında; eylem öncesinde yapılan görüşmenin soruları öğretmene tekrar sorularak süreçteki ilerlemenin ortaya konmasıyla süreç tamamlanmıştır. Öğretmenin kullandığı kaynaklar, hazırlanan planlar, öğretmen ve araştırmacı günlükleri de verilere dahil edilmiştir. Elde edilen tüm veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, eylem öncesinde öğretmenin müzik etkinlikleriyle ilgili bilgi yetersizliği olduğu bunun öğretmenin müzik etkinliklerine yönelik tutumlarını etkilediği, eylem sürecinde bilgi arttıkça, uygulamaları geliştikçe tutumunun da olumlu yönde geliştiği görülmüştür. Öğretmenin Okul Öncesi Eğitimi Programı’nı öğrenme merkezleri, bütünleştirilmiş etkinlik, vb. konularda kolaylaştırıcı gördüğü ancak bu konuda desteğe, daha çok uygulama örneklerine ihtiyaç duyduğu, müzik etkinlik türleri ve yaklaşımlarıyla ilgili Türkçe kaynakları yetersiz gördüğü sonuçlar arasındadır. Müzik etkinlik ve yaklaşımlarını uygulamak için öğretmenin uzman olmasına gerek olmadığı, araştırmalar ve destekle etkinlikleri uygulayabileceği, müzik merkezi dahil öğrenme merkezlerinin düzenlenmesinin az bir çabayla gerçekleşebileceği araştırmanın önemli sonuçları arasındadır.