hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ATATÜRK’ÜN PERSPEKTİFİNDEN TBMM VE 1921 TARİHLİ TEŞKİLÂT-I ESÂSİYE KANUNU
FROM ATATÜRK’S WINDOW THE TGNA AND 1921 DATED CONSTITUTION
Yazar: Demir, Enes Mert
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; National Struggle,Mustafa Kemal Pasha (Ataturk),The Turkish Grand National Assembly,Constitution,(Teşkilat-ı Esâsiye),Republic. ; Millî Mücadele,Mustafa Kemal Paşa (Atatürk),TBMM,Anayasa,(Teşkilât-ı Esâsiye),Cumhuriyet.

Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı toprakları, birçok cihetten işgal edilmiş; başkent İstanbul’un da resmen işgaliyle hükûmet işlevsiz bırakılmıştır. Bunun üzerine, Millî Mücadele Hareketi’nin öncülüğünde Ankara’da Büyük Millet Meclisi (TBMM) 23 Nisan 1920’de açılmıştır. Kritik bir dönemde önemli görevler üstlenen TBMM, 20 Ocak 1921’de egemenliğin millete ait olduğunu resmileştiren Teşkilât-ı Esâsiye’yi yürürlüğe koymuş; böylece Cumhuriyet’e giden yolu da açmıştır.Bu kapsamda makalede, Millî Mücadele’nin icra organı TBMM’nin üstlendiği fonksiyon ile hazırladığı Teşkilât-ı Esâsiye’nin yeri ve önemi, bu mücadelenin lideri Mustafa Kemal Paşa’nın (Atatürk) perspektifinden ele alınmıştır. Böylece Millî Mücadele’de TBMM ve Anayasasının, Cumhuriyete giden yoldaki belirleyici etkisinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Nitel analiz yöntemiyle hazırlanan çalışmanın kaynaklarını Atatürk’e ilişkin başvuru eserleri ile bu alandaki literatür ihtiva etmektedir.

Following the First World War, Ottoman territories were invaded from multiple directions and the government was rendered dysfunctional by the outright occupation of the capital, Istanbul. Thereafter, the Grand National Assembly (TBMM) was established in Ankara on April 23, 1920 under the leadership of the National Struggle Movement. Having assumed important tasks amidst this period of crisis, on January 20, 1921, the Grand National Assembly enacted the Organization-ı Esâsiye, which declared that sovereignty belonged to the nation, thus paving the way to the Republic.In this article, the role and importance of the TBMM, the executive body of the National Struggle, and its Constitution are discussed from the perspective of Mustafa Kemal Atatürk, the leader of this struggle, and its impact on the road to the Republic is presented. The sources of the study, which has been prepared using qualitative analysis, includes references on Atatürk and relevant literature in this field.
II. DÜNYA SAVAŞINDAN SONRA ÇIKAN KISA ÖMÜRLÜ İSLAMCI BİR DERGİ: DOĞAN GÜNEŞ (1947-1948)
A SHORT-LIFE ISLAMIC MAGAZİNE AFTER II. WORLD WAR: DOĞAN GÜNEŞ (1947-1948)
Yazar: Kırmıt, Ömer Faruk
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Doğan Güneş Magazine,İnönü Period,Islamist Magazines,Islamism,II. World War II. ; Doğan Güneş Dergisi,İnönü Dönemi,İslamcı Dergiler,İslamcılık,II. Dünya Savaşı.

İslamcı düşüncenin yayılmasında, İslamcı dergiler lokomotif görevini üstlenmişlerdir. 1946 tarihinde çok partili yaşama geçildikten sonra 1946-1950 aralığında yayımlanan pek çok dergiden biri olan “Doğan Güneş” dergisinin genel olarak incelenmesi çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı derginin karakteristik özelliklerini ortaya koyarak, temel nitelikleriyle tanıtmaktır. Hangi konulara değinerek, neleri ön plana çıkardığını belirlemektir. Doğan Güneş Dergisi, 16 Ağustos 1947 tarihindeki ilk sayısıyla İstanbul’da yayın hayatına başlamıştır. Ağustos 1947-Mart 1948 tarihleri arasında toplamda 10 sayı neşredilmiştir. Dergide, araştırma konusu çerçevesinde tarama yöntemiyle, malzeme doküman incelemesi tekniği kullanılmış ve derginin bütün sayıları bu şekilde incelenmiştir.Doğan Güneş Dergisi, 7 ay gibi çok kısa bir zaman sürmüş, kendini yeteri kadar tanıtamamış ve kendine has bir okuyucu kitlesi oluşturamamıştır. Dergide, siyasi ve dini kişiler şiddetli bir şekilde eleştirilmiştir.  Çalışmanın sonucunda, derginin yayımlandığı süreç içinde çekinmeden ele aldığı konuları cesur bir şekilde yazması yönüyle, kendinden sonra gelen İslamcı dergilere rol model olduğu söylenebilir.

Islamist magazines have taken on the role of locomotive in the spread of Islamist thought. The subject of the study is the general examination of the "Doğan Güneş" magazine, which is one of the many magazines published between 1946-1950 after the transition to multi-party life in 1946. The aim of the study is to introduce the characteristics of the journal with its basic features. It is to determine which subjects are mentioned and what they bring to the forefront. Doğan Güneş Magazine started its publication life in Istanbul with its first issue on 16 August 1947. A total of 10 issues were published between August 1947 and March 1948. In the journal, the scanning method and the material document analysis technique were used within the framework of the research subject and all the issues of the journal were examined in this way.Doğan Güneş Magazine lasted a very short time like 7 months, could not introduce itself sufficiently and could not create a unique readership. Political and religious figures were severely criticized in the magazine. As a result of the study, it can be said that the journal has been a role model for the Islamist journals that came after it, in that it boldly wrote about the issues it dealt with without hesitation during the period of its publication.
TÜRKİYE’DE CUMHURİYET’İN İLÂNI VE AVUSTRALYA BASININA YANSIMALARI
THE DECLARATION OF THE REPUBLIC IN TURKEY AND ITS REFLECTIONS ON THE AUSTRALIAN PRESS
Yazar: Özcan, Orhan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Ankara's Becoming the Capital,,Australian Press,Mustafa Kemal Ataturk,Proclamation of the Republic,Republic of Turkey ; Ankara'nın Başkent Olması,Avustralya Basını,Cumhuriyetin İlanı,Mustafa Kemal Atatürk,Türkiye Cumhuriyeti.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanı Türk kamuoyunda olduğu üzere uluslararası basında da geniş biçimde yer almıştır. Çalışma, Avustralya basınında Ankara’nın başkent olması ve Türkiye’de Cumhuriyetin ilanına yer vermiştir. Araştırma, Avustralya basınında Türkiye’de cumhuriyetin ilan edileceği söylentilerinin başladığı 29 Eylül 1923 tarihinden başlamakla birlikte 29 Ekim 1923’te Türkiye’de Cumhuriyetin kabulü ve sonrasındaki haberlere yer vermiştir. Çalışmada, araştırma yöntemi olarak kaynak taraması, sınıflandırma, çözümleme, tenkit ve sentez sırası izlenmekle birlikte 29 Eylül-2 Kasım 1923 tarihleri arasında Avustralya basınında elli farklı gazete ve yetmiş beş habere yer verilmiştir. İlgili haberler, duyuru ve yorum kategorileri altında Türkiye’de Cumhuriyetin ilanı ve sonrası olmak üzere iki farklı çerçevede değerlendirilmiştir.

The proclamation of the Republic of Turkey was widely covered in the international press as well as in Turkish public opinion. The study examines Ankara's becoming the capital and the proclamation of the republic in Turkey in the Australian press. The study deals with the news starting from September 29, 1923, when rumors of the proclamation of the republic in Turkey began in the Australian press, to October 29, 1923, when the republic was proclaimed in Turkey and afterward. In the study, following as a research method literature review, classification, analysis, criticism, and synthesis, seventy-five news from fifty different newspapers were included in the Australian press between September 29 and November 2, 1923. The news items were evaluated under the categories of the announcement and comment in two different frameworks the proclamation of the republic in Turkey and its aftermath.
ATATÜRK DÖNEMİ KILIK KIYAFET DÜZENLEMELERİ VE  TOPLUM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
ATATÜRK PERİOD COSTUME REGULATİONS AND THEİR EFFECTS ON  SOCİETY
Yazar: Yıldırım, Tuncay
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Kılık Kıyafet,Atatürk,Batılılaşma,Modernleşme,Kültür,Şapka,Psikoloji,Sosyoloji ; Atatürk,Westernization,Modernization,Culture,Hat,Psychology,sociology

Kılık kıyafet; insanların tutum ve davranışları üzerinde önemli bir göstergedir. İklim,coğrafya, tabiat şartları, dini inanışlar, kültürel değerler kılık kıyafeti etkileyen unsurlardır.Ayrıca, Kılık kıyafet insanların, mevkiini, cinsiyetini, milliyetini, bölgesini, ait olduğukabilesini, medeniyetini, inanç, duygu ve düşüncesini de ortaya koymaktadır.Mustafa Kemal Atatürk Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduktan sonra toplum düzeninideğiştiren köklü inkılâpları hayata geçirmiştir. Bunlardan biride Kılık Kıyafet inkılâbıdır.Kılık kıyafet inkılâbının amacı toplumu çağdaşlaştırmak, dış görünüşü ile de modernleştirmekolduğu kadar bu dönemde kıyafetteki karmaşayı da ortadan kaldırmaktır. Atatürkgerçekleştirdiği inkılâpları, Osmanlı İmparatorluğunu geri bıraktıran doğu zihniyetinideğiştirmek için araç olarak kullanmıştır. Kılık kıyafet inkılâbının halka benimsetilmesi debunun bir örneğidir. Zihniyetin değiştirilmesi insanların tutum ve davranışlarının yanikültürel değerlerinin değiştirilmesi demektir. Kültür değişiminde ise kimliğin, özgünlüğün vebütünlüğün değiştirilmemesi önem arz etmektedir.Bu çalışmada; Eski Türklerden Atatürk döneminin sonuna kadar geçen sürede kılıkkıyafette yapılan reformlar, değişiklikler ile çıkarılan kanunlar ve yöntemler konu edinilmişbu inkılâp gerçekleştirilirken kişi ve toplum üzerindeki psikolojik ve sosyolojik etkileri elealınmıştır.

Attire; is an important indicator on peopele’s attitudes anda behaviors. Climate,geography, natural condiations,religious beliefs, cultural values are the factors affecting thedress. İn addition, clothing reveals people’s position, gender, nationality, region, tribe,civilization, belief, emotion and thought.After Mustafa Kemal Atatürk founded the Tukish Republic he implemented radicalreforms that changed the social order. One of them is the Dress Revolution. The aim of the dress reform was to modernize the society, to modernize its appearance, as well as toeliminate the confusion in clothing in this period. Atatürk used his reforms as a tool to changethe eastern mentality that held back the Ottoman Empire. The adoption of the dress reform bythe public is an example of this. Changing the mentality means changing peopel’s attitudesand behaviors, that is, their cultural values. İn culture change, it is important not to changethe identity, originality and integrity.İn this study; The reforms, changes and the laws and methods enacted from the oldTurks until the ende of the Atatürk period were discussed, while the psychological andsociological effects on the person and society were discussed.
MUHALİF BASININ PENCERESİNDEN ÖNCESİ VE SONRASIYLA BÜYÜK TAARRUZ
THE GREAT OFFENSIVE BEFORE AND AFTER FROM THE PERSPECTIVE OF THE OPPOSITION PRESS
Yazar: Yaşar, Hakan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; BÜYÜK TAARRUZ,AYDEDE,ISLAHAT,PEYAMI SABAH ; GREAT OFFENSIVE,AYDEDE,ISLAHAT,PEYAMI SABAH

Milli Mücadele Dönemi’nde, 26 Ağustos 1922’de, Türk Ordusunun genel saldırısıyla başlayıp 18 Eylül 1922’de işgalci Yunan ordusunun Anadolu’yu tamamen terk etmesiyle sonuçlanan Büyük Taarruz, Türk İstiklâl Harbi’nin en önemli safhalarından birini teşkil eder. Zira Büyük Taarruz, Yunan işgaline son vererek İstiklal Harbi’nin kesin bir askerî sonuca ulaşmasını sağlamıştır. Ayrıca Mustafa Kemal Paşa’nın başkumandanlığında kazanılan 30 Ağustos Başkumandanlık Meydan Muharebesi onun Millî Mücadele içerisindeki liderliğini pekiştirmiştir. Şimdiye kadar Büyük Taarruz’u siyasî ve askerî açıdan ele alan çalışmalarda kaynak olarak daha çok Millî Mücadele’yi her açıdan destekleyen gazete ve dergiler kullanılmış, muhalif basının söz konusu sürece ilişkin tutumu bütüncül olarak çok fazla ele alınmamıştır.  Bu çalışmada ise pek çoğu işgal kuvvetleri tarafından desteklenen ve Millî Mücadele’ye muhalif olan gazete ve dergilerin penceresinden Büyük Taarruz ele alınmaktadır. Muhalif basının öncesi ve sonrasıyla Büyük Taarruz’u nasıl değerlendirdiğini tespit etmeyi amaçlayan bu çalışma, bahsedilen gazete ve dergilerin Büyük Taarruz’la birlikte Millî Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa’ya dair bir yayın politikası değişikliğine gidip gitmediği de ortaya koymaya çalışmaktadır.

During the National Struggle Period, the Great Offensive, which started on August 26, 1922 with the general attack of the Turkish Army and ended on September 18, 1922 with the complete departure of the occupying Greek army from Anatolia, constitutes one of the most important phases of the Turkish War of Independence. Because the Great Offensive put an end to the Greek occupation and brought the War of Independence to a definitive military conclusion. In addition, the August 30th Battle of the Commander-in-Chief, which was won under Mustafa Kemal Pasha's command, reinforced his leadership in the National Struggle. Until now, the studies on the Great Offensive from a political and military perspective have mostly used newspapers and magazines that supported the National Struggle in every aspect as sources, and the attitude of the opposition press towards the process in question has not been dealt with in a holistic manner.  This study, on the other hand, deals with the Great Offensive from the perspective of newspapers and journals, many of which were supported by the occupation forces and opposed to the National Struggle. Aiming to determine how the opposition press evaluated the Great Offensive before and after, this study also tries to reveal whether these newspapers and magazines changed their editorial policy regarding the National Struggle and Mustafa Kemal Pasha with the Great Offensive.
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA SAĞ VE SOL CENAHTA MİLLİYETÇİLİK VE HÜMANİZM ANLAYIŞI: TÜRK YURDU DERGİSİ İLE YURT VE DÜNYA DERGİSİ EKSENİNDE BİR KARŞILAŞTIRMA
The Understanding of Nationalism and Humanism on the Right and Left Wings during the Second World War: Comparison of Türk Yurdu and Yurt ve Dünya Magazine
Yazar: Seyhan, Özlem
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 74, 2024
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; humanism,, Maxsizm,nationalism,racism,socialism. ; Hümanizm,,ırkçılık,milliyetçilik,sosyalizm,marksizm

II. Dünya Savaşı yıllarında dünyayı meşgul eden faşizm ve sosyalizm gibi ideolojilerin yükselişe geçmesiyle birlikte ırkçılık, milliyetçilik ve hümanizm tartışmaları Türkiye'de entelektüel bir zeminde irdelenmeye başlanmıştır. Türkiye’yi ve dünyayı yakından ilgilendiren bu meseleler farklı dünya görüşüne sahip aydınlar tarafından kimi zaman şiddetle reddedilirken kimi zaman da sempati ile karşılanmıştır. Bu bağlamda Türk Yurdu dergisi milliyetçiliği savunmuş, Yurt ve Dünya dergisi ise hümanizm ve kültürel evrimi desteklemiştir. Bu dergilerin görüşleri ülkenin solcu ve sağcı olarak nitelendirilen iki ayrı kutbunu temsil etmiştir. Her iki dergi de özellikle ırkçılık, milliyetçilik ve insaniyetçiliğe dair kendi görüşlerini açıklayarak diğerinin Türk milleti için ne denli tehlikeli fikirler benimsediğini kanıtlamaya çalışmıştır. Öte yandan hemen her konuda zıt fikirlere sahip gibi görünen yazarlar memleketin kalkınması, medeni bir seviyeye ulaşması ve uluslararası camiada etkinlik kazanmanın gerekliliği gibi pek çok konuda birleşmişlerdir. Bu bağlamda Türkiye’deki iki farklı kutbun II. Dünya Savaşı yıllarının getirdiği konjonktür içerisinde milletlerin geleceğine olan bakışı oldukça dikkate değerdir.

With the rise of ideologies such as fascism and socialism that preoccupied the world during World War II, discussions on racism, nationalism and humanism began to be examined on an intellectual basis in Turkey. These issues, which closely concern Turkey and the world, have sometimes been violently rejected and sometimes sympathized by intellectuals with different worldviews. In this context, Türk Yurdu journal advocated nationalism, while Yurt ve Dünya magazine supported humanism and cultural evolution. The views of these journals represented two different poles of the country, characterized as leftist and rightist. Both journals tried to prove how harmful the other's ideas were for the Turkish nation by explaining their views on racism, nationalism and humanitarianism. On the other hand, the authors, who seem to have opposing opinions on almost every issue, were united on many issues such as the development of the country, the need to reach a civilized level, and the necessity of gaining influence in the international community. In this context, the view of the two different poles in Turkey on the future of nations in the conjuncture of World War II is quite remarkable.
TÜRKİYE'DE 2000-2023 DÖNEMİNDE YAPILAN MEVZUAT DEĞİŞİKLİKLERİ KAPSAMINDA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ VE KADININ STATÜSÜ
GENDER EQUALITY AND THE STATUS OF WOMEN IN THE SCOPE OF LEGISLATIVE CHANGES IN TÜRKİYE DURING THE PERIOD 2000-2023
Yazar: Özmen, Yaşar Pınar
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 74, 2024
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Kadın Hakları,Kadın Hareketi,Kadın Politikaları,Toplumsal Cinsiyet Eşitliği,Türk Hukuk Mevzuatı ; Gender Equality,Turkish Legal Legislation,Women,Women,Women

Hukukun temel ilkeleri kadınların toplumsal cinsiyete dayalı yaşamlarıyla çeliştiğinde, kadınların deneyimlerini dikkate alarak yapılan yasal reformların kadının toplumsal statüsü açısından büyük önem arz ettiği açıktır. Bu çalışmada öncelikle Türkiye’deki kadın hareketlerinin gelişimine kısaca değinilmekte ve Türkiye’de CEDAW’ın kabul edilmesinden sonra hızlanan ve özellikle 2000’ler sonrasında sonuç vermeye başlayan mevzuat değişiklikleri toplumsal cinsiyet eşitliği olgusu temelinde incelenmektedir. Hukuk mevzuatında kadınlarla ilgili düzenlemeler hukuk ve kadın çalışmaları alanında özel bir ilgi alanı olmuş ve yapılan değişiklikler ayrı ayrı incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı 2000-2023 yılları arasındaki dönemde yenilenen ve değiştirilen mevzuatı birbirileri ile ilişkileri bağlamında topyekûn bir analize tabi tutup toplumsal cinsiyet eşitliği açısından Türk hukuk mevzuatının ruhunu tanımlamaktır. Araştırmanın temel sorusu Türk hukuk mevzuatında kadının birey olarak toplumsal hayattaki ve geleneksel olarak toplumsal yapıda büyük önem atfedilen aile içindeki eş veya anne olarak rolleri arasında nasıl bir ilişki kurulduğudur. Mevzuat değişikliklerinin ne kadar etkili olduğuna ilişkin bir kaynak olarak ve kadının toplumsal konumundaki değişimini görebilmek açısından istatistiksel veriler değerlendirilmiştir.

When the basic principles of law conflict with women's gender-based lives, it is clear that legal reforms taking into account women's experiences are of great importance for the social status of women. In this study, first, the development of women's movements in Türkiye is briefly mentioned and the legislative changes that accelerated after the adoption of CEDAW in Türkiye and started to yield results especially after the 2000s are examined based on gender equality. Regulations about women in legal legislation have been a special interest in the field of law and women's studies, and the changes made are examined separately. This study aims to analyze the revised and amended legislation between 2000-2023 in the context of their relations with each other and define the spirit of Turkish legal legislation in terms of gender equality. The main question of the research is how to establish a relationship between the roles of women as individuals in social life and as wives or mothers in the family, which is traditionally attributed to great importance in the social structure in Turkish legal legislation. Statistical data have been evaluated as a source of how effective the legislative changes are and to see the change in the social position of women.
RUS TÜRKİSTANI’NDA SON OSMANLI CİHADININ YANSIMALARI
Reflections of the Last Ottoman Jihad in Russian Turkestan
Yazar: Aydın, Yusuf
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 74, 2024
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Cihat,Türkistan,Panislamizm,Alman propagandası,Pantürkizm ; Jihad,Turkestan,Pan-Islamism,German Propaganda,Pan-Turkism

Osmanlı Devleti, Kasım 1914’te Almanların baskısıyla ilan ettikleri cihad-ı ekber’i ajanları vasıtasıyla bütün İslam âlemine olduğu gibi, Rus Türkistan’ına da teşmil ettiler. Ancak Germano-Türklerin harbin sonlarında mağlubiyete uğramaları neticesinde Osmanlı cihadının pratikte bir başarı şansı kalmadı. Bu cihat ilanı Osmanlıların neşrettikleri son ve başarısız cihadı oldu. Ancak, Rus Türkistan’ında Bolşevik ihtilalini nisbeten hızlandırması, Türkiye’nin menfaatine oldu.

In November 1914, under the pressure of the Germans, the Ottoman Empire declared the 'Greater Jihad', which, through their agents, was extended not only across the entire Islamic world but also to Russian Turkestan. However, the defeat of the Germano-Turks towards the end of the war meant that the Ottoman jihad stood little chance of practical success. This declaration of jihad became the last and unsuccessful one disseminated by the Ottomans. Nevertheless, in Russian Turkestan, it relatively accelerated the Bolshevik Revolution, which ultimately proved beneficial for Turkey