hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Modern Şiirde Yapısalcı Okuma
Modern Şiirde Yapısalcı Okuma
Yazar: Muhammed İbrahim, Desûki İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011
Anahtar kelimeler: Yapısalcılık, Cenevre Dil Ekolü, Mahmud Dervîş

Bu araştırmada Yapısalcılık Metodu teorik ve pratik açıdan ele alınmıştır. Teorik bölüm yapısalcılık metodunun doğuşunda payı bulunan dil ekollerini konu edinmekte olup, bu ekoller sırasıyla Cenevre Dil Ekolü, Rus Şekilciliği, Prag Dil Topluluğu, Kopenhag Ekolü ile Amerikan Ekolü ve Yeni Eleştiri ekolleridir. Teorik bölümün ele aldığı diğer konular ise Losun Goldman’ın yapısalcılık metoduna sosyal karakter açıdan yaptığı katkı ve Arap eleştirisinin yapısalcılık metoduna bakış açısıdır. Uygulama bölümünde ise Filistinli şair Mahmud Derviş’in “Âne li’ş-şâir en yaktul nefseh=Şairin Kendini Öldürme Zamanı Geldi” ve “Bitâkatu huviyye=Kimlik Kartı” adlı şiirleri ele alınarak bu şiirler yapısalcılık metoduna göre incelenmiştir.

Bu araştırmada Yapısalcılık Metodu teorik ve pratik açıdan ele alınmıştır. Teorik bölüm yapısalcılık metodunun doğuşunda payı bulunan dil ekollerini konu edinmekte olup, bu ekoller sırasıyla Cenevre Dil Ekolü, Rus Şekilciliği, Prag Dil Topluluğu, Kopenhag Ekolü ile Amerikan Ekolü ve Yeni Eleştiri ekolleridir. Teorik bölümün ele aldığı diğer konular ise Losun Goldman’ın yapısalcılık metoduna sosyal karakter açıdan yaptığı katkı ve Arap eleştirisinin yapısalcılık metoduna bakış açısıdır. Uygulama bölümünde ise Filistinli şair Mahmud Derviş’in “Âne li’ş-şâir en yaktul nefseh=Şairin Kendini Öldürme Zamanı Geldi” ve “Bitâkatu huviyye=Kimlik Kartı” adlı şiirleri ele alınarak bu şiirler yapısalcılık metoduna göre incelenmiştir.
HASSÂN B. SÂBİT
HASSÂN B. SÂBİT
Yazar: &#039;arafat, W.; Tülücü, Süleyman
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011
Anahtar kelimeler: Hassân b. Sâbit, Hazrec kabilesi, Yesrib, Medîne, Hz. Peygamber, Safvân b. el-Mu„attıl

Hassân b. Sâbit b. el-Münzir b. Harâm, Yesrib (daha sonra Medîne)‟deki Hazrec kabilesinden, geleneksel olarak Hz. Peygamber‟in “resmî şairi” (poet laureate) olarak tanınmış, daha doğru olarak, İslâm‟ın doğuşu ile ilişkilendirilmiş olan birkaç şairin en ünlüsü ve Câhiliyye [dönemin]‟de de şöhret kazanmış olan biri. Yesrib‟de doğdu. Gençliğinde Hîre ve Şam‟a seyahat etti. Gassânî ve Lahmî hükümdarlarına methiyeler yazdı. Sonra Medîne‟ye yerleşti, burada, Hz. Muhammed‟in gelmesinden sonra İslâm‟ı kabul etti ve onu müdafaa etmek için şiirler yazdı. Sık sık şiir yarışmalarını kazanan, zamanın en iyi şairlerinden biri idi. İlk Müslümanların, İslâm öncesi kabiliyetlerini İslâm davası için nasıl kullanabildikleri hususunda önde gelen bir örnekti. Hz. Peygamber ona cariyesi Sîrîn‟i verdi. Hassân‟ın, bir vesile şiirde istidat gösteren bir kızı ve birçok kaynağa göre, Sîrîn‟den, babası gibi tahrik edici fakat bir şair olarak ne Hassân‟ın kabiliyetini ne de onun uzun ömürlülüğünü paylaşan „Abdurrahmân [isimli] bir oğlu vardı. Hassân‟ın Dîvân‟ı, İbn Habîb‟in nüshasında (recension), farklı konularda 228 şiiri ihtiva eder ve uzun bir zaman dilimi içinde birçok baskısı yapılmıştır.

Hassân b. Sâbit b. el-Münzir b. Harâm, Yesrib (daha sonra Medîne)‟deki Hazrec kabilesinden, geleneksel olarak Hz. Peygamber‟in “resmî şairi” (poet laureate) olarak tanınmış, daha doğru olarak, İslâm‟ın doğuşu ile ilişkilendirilmiş olan birkaç şairin en ünlüsü ve Câhiliyye [dönemin]‟de de şöhret kazanmış olan biri. Yesrib‟de doğdu. Gençliğinde Hîre ve Şam‟a seyahat etti. Gassânî ve Lahmî hükümdarlarına methiyeler yazdı. Sonra Medîne‟ye yerleşti, burada, Hz. Muhammed‟in gelmesinden sonra İslâm‟ı kabul etti ve onu müdafaa etmek için şiirler yazdı. Sık sık şiir yarışmalarını kazanan, zamanın en iyi şairlerinden biri idi. İlk Müslümanların, İslâm öncesi kabiliyetlerini İslâm davası için nasıl kullanabildikleri hususunda önde gelen bir örnekti. Hz. Peygamber ona cariyesi Sîrîn‟i verdi. Hassân‟ın, bir vesile şiirde istidat gösteren bir kızı ve birçok kaynağa göre, Sîrîn‟den, babası gibi tahrik edici fakat bir şair olarak ne Hassân‟ın kabiliyetini ne de onun uzun ömürlülüğünü paylaşan „Abdurrahmân [isimli] bir oğlu vardı. Hassân‟ın Dîvân‟ı, İbn Habîb‟in nüshasında (recension), farklı konularda 228 şiiri ihtiva eder ve uzun bir zaman dilimi içinde birçok baskısı yapılmıştır.
İBRAHİM CANAN’IN ANISINA BİR PANORAMA
İBRAHİM CANAN’IN ANISINA BİR PANORAMA
Yazar: Şanlı, Ayşe Elif
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011
Anahtar kelimeler: i anlatırdı O’nu…

azami verimlilikte kullanırdı. Yürüyüşü aceleci, duruşu telaşlı, kafasının içi hep dolu,  gözleri hep araştırmacıydı. Uzatmadı işi, doğrudan Rasullah’a (s.a.v) yöneldi, O’nu  anladı, O’nu anlattı. Çok az insanın bir ömre sığdırabileceği eserleri sığdırdı ömrüne.  Öyle bereketli hazinelerden içti ki suyunu, kafasında projeler yumak yumak birikmiş,  ilmek ilmek işlenmişti. Hafızasında, herkese verecek bir fikir, bir iş paketi mevcuttu.  Mimar, şehir plancı, idareci, avukat, politikacı, sosyolog, öğretmen, doktor, mühendis  kim olursa olsun, yanından farklı bir vizyon ve misyon üstlenerek ayrılırdı

azami verimlilikte kullanırdı. Yürüyüşü aceleci, duruşu telaşlı, kafasının içi hep dolu,  gözleri hep araştırmacıydı. Uzatmadı işi, doğrudan Rasullah’a (s.a.v) yöneldi, O’nu  anladı, O’nu anlattı. Çok az insanın bir ömre sığdırabileceği eserleri sığdırdı ömrüne.  Öyle bereketli hazinelerden içti ki suyunu, kafasında projeler yumak yumak birikmiş,  ilmek ilmek işlenmişti. Hafızasında, herkese verecek bir fikir, bir iş paketi mevcuttu.  Mimar, şehir plancı, idareci, avukat, politikacı, sosyolog, öğretmen, doktor, mühendis  kim olursa olsun, yanından farklı bir vizyon ve misyon üstlenerek ayrılırdı
HZ. İBRAHİM DİYARINDA BİR İBRAHİM
HZ. İBRAHİM DİYARINDA BİR İBRAHİM
Yazar: Dilek, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011

Üniversitede huzursuzluklar çıkmaya başlamıştı. Aslında şimdi dönüp o günlere  baktığımda bu temiz ruhlu insanları birbirine düşürmek için birilerinin gizli açık  müdahalede bulunduklarını anlamaktayım. Bu yüzden üniversite yönetimi, hocanın  süresini uzatmadı ve İbrahim Hocam, üç yıllık kısa bir süre Şanlıurfa ilim-fikir ve  manevi hayatına hizmetten yurt dışındaki aynı manadaki hizmetlere kaderin sevkiyle  tayin olmuş oldu. Aslında oldukça üzülmüştü. İnsanın alıştığı bir yerden ayrılmasının  üzüntüsünü, Paris‟te bir tek odada altı yıl kaldıklarını ama oradan ayrılırken bile ne  kadar çok üzüldüklerini anlatarak dile getirmişti. 1996 yılında Azerbaycan Kafkas  Üniversitesi‟ne Rektör olarak gitmiş ve oradan da Marmara Üniversitesi İlahiyat  Fakültesi‟ne geçiş yapmıştı

Üniversitede huzursuzluklar çıkmaya başlamıştı. Aslında şimdi dönüp o günlere  baktığımda bu temiz ruhlu insanları birbirine düşürmek için birilerinin gizli açık  müdahalede bulunduklarını anlamaktayım. Bu yüzden üniversite yönetimi, hocanın  süresini uzatmadı ve İbrahim Hocam, üç yıllık kısa bir süre Şanlıurfa ilim-fikir ve  manevi hayatına hizmetten yurt dışındaki aynı manadaki hizmetlere kaderin sevkiyle  tayin olmuş oldu. Aslında oldukça üzülmüştü. İnsanın alıştığı bir yerden ayrılmasının  üzüntüsünü, Paris‟te bir tek odada altı yıl kaldıklarını ama oradan ayrılırken bile ne  kadar çok üzüldüklerini anlatarak dile getirmişti. 1996 yılında Azerbaycan Kafkas  Üniversitesi‟ne Rektör olarak gitmiş ve oradan da Marmara Üniversitesi İlahiyat  Fakültesi‟ne geçiş yapmıştı
Prof.Dr. İbrahim Canan Hatırasına Panelinin Konuşmaları
Prof.Dr. İbrahim Canan Hatırasına Panelinin Konuşmaları
Yazar: Özsoy, Abdulvahap
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011

yoğunlukta devam etmiş, çok sayıda panel, konferans ve seminer vermiştir.  Yazma faaliyetlerine de devam eden hocamızın, Erzurum’dan gittikten  sonra kaleme aldığı eserlerinden bazıları şunlardır: Fetullah Gülen’in Sünnet  Anlayışı, Makine Ve Çarkları’ (komünist sistemi incelediği ve kömünizm etkisi  altındaki Türkiye’yi değerlendirdiği Fransız araştırmacı Michel Heller’den çeviri), Hz.  Peygamberin Sünnetinde Tıp, Peygamber Yıldızları Sahabe Dünyası, Krizin Sabahı,  Bediüzzaman’ın Fikri Programı, Hz. İbrahim’den Mesajlar, Alevilik-Sünnilik  Meseleleri

yoğunlukta devam etmiş, çok sayıda panel, konferans ve seminer vermiştir.  Yazma faaliyetlerine de devam eden hocamızın, Erzurum’dan gittikten  sonra kaleme aldığı eserlerinden bazıları şunlardır: Fetullah Gülen’in Sünnet  Anlayışı, Makine Ve Çarkları’ (komünist sistemi incelediği ve kömünizm etkisi  altındaki Türkiye’yi değerlendirdiği Fransız araştırmacı Michel Heller’den çeviri), Hz.  Peygamberin Sünnetinde Tıp, Peygamber Yıldızları Sahabe Dünyası, Krizin Sabahı,  Bediüzzaman’ın Fikri Programı, Hz. İbrahim’den Mesajlar, Alevilik-Sünnilik  Meseleleri
PROF. DR. İBRAHİM CANAN KÜTÜB-İ SİTTE MUHTASARI TERCÜME VE ŞERHİ (TERCÜME VE ŞERH KISMI) AKÇAĞ YAYINLARI, ANKARA 1988 (II-XVIII Cilt)
PROF. DR. İBRAHİM CANAN KÜTÜB-İ SİTTE MUHTASARI TERCÜME VE ŞERHİ (TERCÜME VE ŞERH KISMI) AKÇAĞ YAYINLARI, ANKARA 1988 (II-XVIII Cilt)
Yazar: Özçelik, Harun
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2011

Sünen-i İbn Mâce’de yer aldığı halde Teysîru’l-Vusûl’da bulunmayan hadisleri de  ilave edip onları tercüme ve şerh ederek Hadis Ansiklopedisi Kütüb-i Sitte adlı eserini  meydana getirmiştir. Teysîru’l-Vusûl’da 5987 hadis bulunmaktadır. İbn Mâce’nin  ziyadeleri yani İbn Mâce’nin Süneninde bulunduğu halde bu altı kitapta bulunmayan  hadis sayısı ise 1351’dir. Böylece Hadis Ansiklopedisi adlı kitap, 7338 hadisi ve  onların Türkçe’ye tercüme ve şerhlerini ihtiva etmiştir

Sünen-i İbn Mâce’de yer aldığı halde Teysîru’l-Vusûl’da bulunmayan hadisleri de  ilave edip onları tercüme ve şerh ederek Hadis Ansiklopedisi Kütüb-i Sitte adlı eserini  meydana getirmiştir. Teysîru’l-Vusûl’da 5987 hadis bulunmaktadır. İbn Mâce’nin  ziyadeleri yani İbn Mâce’nin Süneninde bulunduğu halde bu altı kitapta bulunmayan  hadis sayısı ise 1351’dir. Böylece Hadis Ansiklopedisi adlı kitap, 7338 hadisi ve  onların Türkçe’ye tercüme ve şerhlerini ihtiva etmiştir
Osmanlı Döneminde Mısır’da Yaşam (Kuşkular ve Cevaplar)
Osmanlı Döneminde Mısır’da Yaşam (Kuşkular ve Cevaplar)
Yazar: Abdullatif, İyd Fethi
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Osmanlı, Kural, Mısır, Kültür, Arap Edebiyatı

Bu çalışma, Osmanlı döneminden, yazarlarından, bilginlerinden ve önde gelen şahsiyetlerinden bahseden tarihî ve edebî kaynaklardan yararlanarak, Mısır’da siyasî, iktisadî, sosyal yaşamı ve kendileriyle alakalı şüpheler öne sürülen tarihî ve kültürel şahsiyetleri ele almaktadır. Bu konunun seçilme sebebi, birçok önemli şahsiyetin olmasına rağmen araştırmacıların bu dönemi görmezlikten gelmeleridir. Oysaki birçok tarihçi Arap edebiyat tarihine katkı sağlayan bu önemli figürlere övgüler yağdırmıştır.

Bu çalışma, Osmanlı döneminden, yazarlarından, bilginlerinden ve önde gelen şahsiyetlerinden bahseden tarihî ve edebî kaynaklardan yararlanarak, Mısır’da siyasî, iktisadî, sosyal yaşamı ve kendileriyle alakalı şüpheler öne sürülen tarihî ve kültürel şahsiyetleri ele almaktadır. Bu konunun seçilme sebebi, birçok önemli şahsiyetin olmasına rağmen araştırmacıların bu dönemi görmezlikten gelmeleridir. Oysaki birçok tarihçi Arap edebiyat tarihine katkı sağlayan bu önemli figürlere övgüler yağdırmıştır.
BÂBERTÎ’NİN BÜTÜNCÜL İNSAN ANLAYIŞININ MODERN DÜNYADAKİ YERİ VE ÖNEMİ
BÂBERTÎ’NİN BÜTÜNCÜL İNSAN ANLAYIŞININ MODERN DÜNYADAKİ YERİ VE ÖNEMİ
Yazar: İmaoğlu, Tuncay; Yazoğlu, Ruhattin
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Bâbertî, Ruh, Akıl, Kalp, İslâm Düşüncesi, Batı Düşüncesi

Bâbertî’nin insanla ilgili düşünceleri oldukça önemlidir. O, insana bütüncül bir perspektifle bakmaktadır. Bâbertî düşüncesinde insan, ne modern düşüncede olduğu gibi salt akıl varlığı, ne de Kıta Avrupası felsefesinde olduğu gibi salt duygu varlığıdır. Bâbertî, ruh, nefs, kalp ve akıl arasında bağlar olduğunu belirterek, bunlardan sadece birinden hareketle insanı tanımlamamaktadır. Ona göre insan, nefs, akıl, ruh ve kalbiyle insandır. İnsana yönelik bu bütüncül yaklaşım, modern dünyada önem arz etmektedir.

Bâbertî’nin insanla ilgili düşünceleri oldukça önemlidir. O, insana bütüncül bir perspektifle bakmaktadır. Bâbertî düşüncesinde insan, ne modern düşüncede olduğu gibi salt akıl varlığı, ne de Kıta Avrupası felsefesinde olduğu gibi salt duygu varlığıdır. Bâbertî, ruh, nefs, kalp ve akıl arasında bağlar olduğunu belirterek, bunlardan sadece birinden hareketle insanı tanımlamamaktadır. Ona göre insan, nefs, akıl, ruh ve kalbiyle insandır. İnsana yönelik bu bütüncül yaklaşım, modern dünyada önem arz etmektedir.
İSLÂM’DA EVLİLİK VE EŞ SEÇİMİNDE DİNDARLIĞIN TERCİH EDİLMESİ
İSLÂM’DA EVLİLİK VE EŞ SEÇİMİNDE DİNDARLIĞIN TERCİH EDİLMESİ
Yazar: Yatkın, Nihat
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Evlilik, Aile, Eş Seçimi, Dindarlık, Din Eğitimi

İslâm, fıtrata uygun bir din olma özelliği ile insanoğlunun fıtrî duygularının meşru yollardan tatmin edilmesine müsaade etmiş ve ona bunun yollarını göstermiştir. Evlilik, fıtrî duygulardan birçoğunun tatmin edilmesinde önemli bir kurumdur. Bu makalede, evliliğin gereği ve öneminden bahsedilerek, sağlam bir aile temelinin ana unsuru olan eş seçiminde, Hz. Peygamber‟in teşvik ettiği dindarlığın tercih edilmesi, çocukların iyi yetiştirilmesi ve din eğitimlerinde dindar annenin rolü üzerinde durulmuştur.

İslâm, fıtrata uygun bir din olma özelliği ile insanoğlunun fıtrî duygularının meşru yollardan tatmin edilmesine müsaade etmiş ve ona bunun yollarını göstermiştir. Evlilik, fıtrî duygulardan birçoğunun tatmin edilmesinde önemli bir kurumdur. Bu makalede, evliliğin gereği ve öneminden bahsedilerek, sağlam bir aile temelinin ana unsuru olan eş seçiminde, Hz. Peygamber‟in teşvik ettiği dindarlığın tercih edilmesi, çocukların iyi yetiştirilmesi ve din eğitimlerinde dindar annenin rolü üzerinde durulmuştur.
ENGELS’İN MATERYALİZMİ VE DİN ELEŞTİRİSİ
ENGELS’İN MATERYALİZMİ VE DİN ELEŞTİRİSİ
Yazar: Aydeniz, Hüsnü
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Friedrich Engels, Din, İdealizm, Materyalizm, Diyalektik Materyalizm, Tarihsel Materyalizm

Birçok düşünür, düşünce tarihinin, idealizme dayanan anlayışlar ile materyalizme dayanan anlayışların mücadelesi ekseninde ilerlediğini savunmaktadır. Özellikle modern dönemde materyalizmin geçirdiği evrimin, hem düşünce alanında hem de pratik hayatta etkin bir rol üstlendiği göz ardı edilmemesi gereken bir gerçektir. Bu anlamda, materyalist düşünürlerin geleneksel yapıya, özellikle de dine yönelttiği eleştirilerin dikkatle incelenmesi gerekir. Materyalist düşüncenin en önemli teorisyenlerinden olan Friedrich Engels, materyalizme kazandırdığı bakış açısı, dine yönelttiği eleştiriler ve geniş kesimler tarafından kendisine gösterilen ilgi nedeniyle, dikkat çekici bir figürdür. Bu nedenle, bu çalışma Friedrich Engels’in genel düşünceleri ve dine yönelik yaklaşımlarını ele almayı amaçlamaktadır.

Birçok düşünür, düşünce tarihinin, idealizme dayanan anlayışlar ile materyalizme dayanan anlayışların mücadelesi ekseninde ilerlediğini savunmaktadır. Özellikle modern dönemde materyalizmin geçirdiği evrimin, hem düşünce alanında hem de pratik hayatta etkin bir rol üstlendiği göz ardı edilmemesi gereken bir gerçektir. Bu anlamda, materyalist düşünürlerin geleneksel yapıya, özellikle de dine yönelttiği eleştirilerin dikkatle incelenmesi gerekir. Materyalist düşüncenin en önemli teorisyenlerinden olan Friedrich Engels, materyalizme kazandırdığı bakış açısı, dine yönelttiği eleştiriler ve geniş kesimler tarafından kendisine gösterilen ilgi nedeniyle, dikkat çekici bir figürdür. Bu nedenle, bu çalışma Friedrich Engels’in genel düşünceleri ve dine yönelik yaklaşımlarını ele almayı amaçlamaktadır.
İSLAM’IN İLK DÖNEMLERİNDEKİ UYGULAMALAR EKSENİNDE KAMUSAL BİR GELİR OLARAK ZEKÂT
İSLAM’IN İLK DÖNEMLERİNDEKİ UYGULAMALAR EKSENİNDE KAMUSAL BİR GELİR OLARAK ZEKÂT
Yazar: Dumlu, Emrullah
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Zekât, Zekât Oranı, Kamu, Kamusal Gelir

Bu çalışmanın amacı, dinî, ahlâkî, iktisadî ve sosyal boyutları bulunan zekâtın hukukî boyutunu yani vergi olma boyutunu incelemektir. Çalışmada temel hareket noktası olarak, İslam’ın ilk dönemlerindeki uygulamalar esas alınmış ve bu çerçevede zekâtın kamusal bir gelir olma özelliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda ilk etapta zekâtın kamuya ait bir gelir olduğu nass bağlamında temellendirilmeye çalışılmış ve buna ilişkin ilk döneme ait uygulama örnekleri sunulmuştur. Akabinde ise zekât gelirlerinde uygulanacak genel esaslar üzerinde durulmuştur.

Bu çalışmanın amacı, dinî, ahlâkî, iktisadî ve sosyal boyutları bulunan zekâtın hukukî boyutunu yani vergi olma boyutunu incelemektir. Çalışmada temel hareket noktası olarak, İslam’ın ilk dönemlerindeki uygulamalar esas alınmış ve bu çerçevede zekâtın kamusal bir gelir olma özelliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda ilk etapta zekâtın kamuya ait bir gelir olduğu nass bağlamında temellendirilmeye çalışılmış ve buna ilişkin ilk döneme ait uygulama örnekleri sunulmuştur. Akabinde ise zekât gelirlerinde uygulanacak genel esaslar üzerinde durulmuştur.
DİNÎ TECRÜBENİN NESNELLİĞİ ÜZERİNE
DİNÎ TECRÜBENİN NESNELLİĞİ ÜZERİNE
Yazar: Hemşinli, Hakan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Dini tecrübe, nesnellik, mistik, Tanrı, bilgi

Dini tecrübe, hem felsefe hem de ilahiyat alanında tartışılan önemli bir konudur. Dini tecrübenin önemi, Tanrı-insan-alem ilişkisini canlı tutmasından kaynaklanır. Herhangi bir dini tecrübe yaşayan insan, bu tecrübenin sonucunda ondan etkilenir, hayatına yön vermeye ve hayatını düzene sokmaya başlar. Ayrıca dini tecrübe, dinin maneviyat boyutunu oluşturarak dinin dinamik bir yapı içinde devam etmesini sağlar. Bu çalışmada dini tecrübenin mahiyeti, özellikleri ve imkânı ele alınmıştır. Böyle bir tecrübe yaşayan insanın yoğun duygu halinin psikolojik sorunlarla ilgisinin olup olmadığı, bu tecrübenin başkalarına aktarılması ve özellikle de dini tecrübenin nesnel bir bilgi sunma problemi üzerinde durulmuştur.

Dini tecrübe, hem felsefe hem de ilahiyat alanında tartışılan önemli bir konudur. Dini tecrübenin önemi, Tanrı-insan-alem ilişkisini canlı tutmasından kaynaklanır. Herhangi bir dini tecrübe yaşayan insan, bu tecrübenin sonucunda ondan etkilenir, hayatına yön vermeye ve hayatını düzene sokmaya başlar. Ayrıca dini tecrübe, dinin maneviyat boyutunu oluşturarak dinin dinamik bir yapı içinde devam etmesini sağlar. Bu çalışmada dini tecrübenin mahiyeti, özellikleri ve imkânı ele alınmıştır. Böyle bir tecrübe yaşayan insanın yoğun duygu halinin psikolojik sorunlarla ilgisinin olup olmadığı, bu tecrübenin başkalarına aktarılması ve özellikle de dini tecrübenin nesnel bir bilgi sunma problemi üzerinde durulmuştur.
İSLAM MUHAKEME HUKUKUNDA İZ BİLİMİ (KRİMİNALİSTİK) VE ADLİ TIP ÇALIŞMALARINI ANIMSATAN BAZI UYGULAMALAR
İSLAM MUHAKEME HUKUKUNDA İZ BİLİMİ (KRİMİNALİSTİK) VE ADLİ TIP ÇALIŞMALARINI ANIMSATAN BAZI UYGULAMALAR
Yazar: Turan, M.fatih
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Hukuk, Delil, Nesep, İz Bilimi, Adli Tıp

Günümüzde iz bilimi ve adli tıp vasıtasıyla elde edilen veriler, maddi hakikati ortaya çıkarmada ve nizalara son vermede muhakeme hukukunun vazgeçilmez unsurları olmuştur. Hakkı ispat eden, olayla ilgisi olup, olayı yansıtan, akla uygun her türlü araç ve vasıtanın delil olarak değerlendirildiği İslâm Hukuku, kriminalistik ilminin daha ortaya çıkmadığı, tıp ilminin bugünkü seviyede gelişmediği bir dönemde ortaya çıkmıştır. Ancak İslâm Muhakeme Hukukunda günümüz kriminal ve adli tıp çalışmalarını anımsatan bazı uygulamalar ile davaların çözümlenmesine çalışıldığı görülmektedir. Kaynaklardaki bilgilerden, gerek Hz. Peygamber (s.a.v)’in, gerekse Hulefâ-i Râşidîn’in ve bazı kadıların muhakeme esnasında günümüz kriminalistik ve adlî tıp çalışmalarına benzer bir takım metotları denediği anlaşılmaktadır. Fıkıhta da muhakeme esnasında bu tarz metotlarla hüküm vermenin mümkün olup olmadığı tartışılmış, karşı görüşte olan İslam âlimleri, bu tür metotların şüphe ve hatadan arî olmadığı şeklinde endişelerini dile getirmişlerdir. İslam Hukuku kaynaklarındaki günümüz iz bilimi ve adli tıp uygulamalarını anımsatan örneklerin basit olduğu görünse de, o günün imkânlarıyla olayın çözümlenmeye çalışılması, iz bilimi ve adli tıpa gösterilecek önemi yansıtabilecek niteliktedir.

Günümüzde iz bilimi ve adli tıp vasıtasıyla elde edilen veriler, maddi hakikati ortaya çıkarmada ve nizalara son vermede muhakeme hukukunun vazgeçilmez unsurları olmuştur. Hakkı ispat eden, olayla ilgisi olup, olayı yansıtan, akla uygun her türlü araç ve vasıtanın delil olarak değerlendirildiği İslâm Hukuku, kriminalistik ilminin daha ortaya çıkmadığı, tıp ilminin bugünkü seviyede gelişmediği bir dönemde ortaya çıkmıştır. Ancak İslâm Muhakeme Hukukunda günümüz kriminal ve adli tıp çalışmalarını anımsatan bazı uygulamalar ile davaların çözümlenmesine çalışıldığı görülmektedir. Kaynaklardaki bilgilerden, gerek Hz. Peygamber (s.a.v)’in, gerekse Hulefâ-i Râşidîn’in ve bazı kadıların muhakeme esnasında günümüz kriminalistik ve adlî tıp çalışmalarına benzer bir takım metotları denediği anlaşılmaktadır. Fıkıhta da muhakeme esnasında bu tarz metotlarla hüküm vermenin mümkün olup olmadığı tartışılmış, karşı görüşte olan İslam âlimleri, bu tür metotların şüphe ve hatadan arî olmadığı şeklinde endişelerini dile getirmişlerdir. İslam Hukuku kaynaklarındaki günümüz iz bilimi ve adli tıp uygulamalarını anımsatan örneklerin basit olduğu görünse de, o günün imkânlarıyla olayın çözümlenmeye çalışılması, iz bilimi ve adli tıpa gösterilecek önemi yansıtabilecek niteliktedir.
HARFÎ VE TEFSİRÎ TERCÜMENİN İŞLEVSELLİĞİ VE AKTÜEL DEĞERİ
HARFÎ VE TEFSİRÎ TERCÜMENİN İŞLEVSELLİĞİ VE AKTÜEL DEĞERİ
Yazar: Bilgin, Abdulcelil
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 33, 2011
Anahtar kelimeler: Kur’ân, Tercüme, Harfi Tercüme, Tefsiri Tercüme

Usûlü’t-Tefsir ve Ulûmu’l Kur’ân ile ilgili eserlerde, Kur’ân’ın başka dillere çevirisi incelendiğinde genel olarak iki tür çeviriden bahsedildiği görülmektedir: Harfî ve tefsirî tercüme… Müellifler, harfi tercümenin, çeşitli nedenlerle, Kur’ân-ı Kerim için mümkün olamayacağını ittifakla kabul ederken; en uygun yöntemin, daha işlevsel ve kolay olduğu gerekçesiyle tefsirî tercüme olduğunu belirtirler. Bizce de Kur’ân’ı başka dile çevirme konusunda harfî tercüme işlevsel bir değere sahip değildir; ancak tefsirî tercüme de gerektiği kadar işlevsel ve aktüel bir değere ulaşamamıştır. Nitekim Kur’ân’ın Türkçe çevirilerine baktığımızda; birçok mealde, tefsirî tercüme yönteminin işlevsel bir değer kazanamadığını; önemli oranda harfî tercüme yönteminin uygulandığını, ama başarılı olunamadığını görürüz.

Usûlü’t-Tefsir ve Ulûmu’l Kur’ân ile ilgili eserlerde, Kur’ân’ın başka dillere çevirisi incelendiğinde genel olarak iki tür çeviriden bahsedildiği görülmektedir: Harfî ve tefsirî tercüme… Müellifler, harfi tercümenin, çeşitli nedenlerle, Kur’ân-ı Kerim için mümkün olamayacağını ittifakla kabul ederken; en uygun yöntemin, daha işlevsel ve kolay olduğu gerekçesiyle tefsirî tercüme olduğunu belirtirler. Bizce de Kur’ân’ı başka dile çevirme konusunda harfî tercüme işlevsel bir değere sahip değildir; ancak tefsirî tercüme de gerektiği kadar işlevsel ve aktüel bir değere ulaşamamıştır. Nitekim Kur’ân’ın Türkçe çevirilerine baktığımızda; birçok mealde, tefsirî tercüme yönteminin işlevsel bir değer kazanamadığını; önemli oranda harfî tercüme yönteminin uygulandığını, ama başarılı olunamadığını görürüz.