hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
{-mAk} vardı ve {-mAk} varmış YAPILARININ KİPLİK ANLAMLARI ÜZERİNE
On The Modality Meanings of {-mAk} vardı and {-mAk} varmış
Yazar: Dinar, Talat
Dergi: Gazi Türkiyat No. 32, 2023
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Anlam,kiplik,{-mAk} vardı,{-mAk} varmış,olasılık,istek,gereklilik ; Meaning,modality,{-mAk} vardı,{-mAk} varmış,possibility,desire,necessity

Felsefe ve mantığın uzun zamandır konu edindiği ancak dilbilimde henüz yeni sayılabilecek bir zamanda inceleme alanı bulmuş olan kiplik, başlangıçta eylemin bildirdiği anlamsal alanlar olarak değerlendirilmiştir. Ancak tümcede anlam belirleyicisi olarak sadece eylemin yeterli olmayacağı daha geniş bir perspektiften yaklaşılması gerektiği anlayışı kipliğin daha kapsamlı bir inceleme alanı bulmasına imkan tanımıştır. Yapılan kiplik çalışmalarında zaman zaman kiplik anlam yansıtan biçimbirimler, sözlükbirimler ele alınmış zaman zaman da kipliğin anlamsal sınıflamaları yapılmaya çalışılmıştır. Ancak yapılan bu çalışmalar henüz yeterli değildir. Kipliğin geniş bir anlamsal alanı kapsaması ve anlamın sistematik çözümlemelerinin zorluğu kiplik işaretleyicileri üzerine ayrıntılı çalışmaları zorunlu kılar. Bu doğrultuda bu makalede Türkçede kiplik işaretleyicileri olarak değerlendirdiğimiz, eylemsi eki {-mAk}, var adı, ek-eylemin görülen ve öğrenilen geçmiş zamanı kalıplaşması neticesinde oluşmuş {-mAk} vardı ve {-mAk} varmış yapıları üzerinde durulmuştur. Türkçe Ulusal Derlemi ve çeşitli edebî eserlerden tespit edilen örnekler üzerinden yapılan değerlendirmelerde {-mAk} vardı ve {-mAk} varmış yapılarının olasılık, istek, gereklilik vb. anlam alanlarını yansıttığı tespit edilmiştir.

Modality, which has been the subject of philosophy and logic for a long time, but has found an area of study at a time that can be considered new in linguistics, was initially considered as the semantic fields declared by the verb. However, the understanding that the verb should not be sufficient as a determinant of meaning in the sentence and that it should be approached from a wider perspective has enabled the modality to find a more comprehensive field of study. In the modality studies, morphemes and lexicons reflecting the modal meaning were discussed at times, and semantic classifications of modality were tried to be made at times. However, these studies are not enough yet. The fact that modality covers a wide semantic field and the difficulty of systematic analysis of meaning necessitates detailed studies on modality markers. In this respect, in this article, {-mAk} vardı and {-mAk}varmış structures formed as a result of  the verbal suffix {-mAk}, the noun var, the (seen) and (learned) past tense of the copula, which we consider as modality markers in Turkish, are emphasized. In the evaluations made on the samples determined from the Turkish National Corpus and various literary works, it has been determined that the {-mAk} vardı and {-mAk}varmış structures reflect the fields of possibility, desire, necessity and similar meanings.
BİLGE KAĞAN'IN VASİYETİ
The Tastement of Bilge Kağan
Yazar: Börekçi, Hüseyin
Dergi: Gazi Türkiyat No. 32, 2023
Anahtar kelimeler: Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan) ; Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı) ; The Tastement of Bilge Kağan,Ahmet Taşağıl,The Empire Of Göktürk,Bilge Kağan,Kül Tegin,Tonyukuk. ; Bilge Kağan’ın Vasiyeti,Ahmet Taşağıl,Göktürk Devleti,Bilge Kağan,Kül Tegin,Tonyukuk

Türk adının tarihte ilk defa geçtiği devlet olan Göktürk Devleti her ne kadar geçmişte hak ettiği önemi göremese de günümüzde daha tanınır ve bilinir durumdadır. Bilge Kağan, Kül Tegin ve Tonyukuk başta olmak üzere yüzlerce yazıt, Orta Asya’nın kalbinde, Türklüğün en eski yazıtları olmaları münasebetiyle tarihi açıdan büyük önem arz etmektedir. Bu kitap, Türk tarihi ve kültürü açısından büyük önem arz eden bu yazıtları esas alarak, Göktürk tarihini, Göktürk devlet yapısını ve kitabeleri anlatmaktadır. Kitabın yazarı Prof.Dr. Ahmet Taşağıl’ın, Göktürk Devleti’nin hüküm sürdüğü zaman dilimine ve coğrafyaya hâkim olması, kitabın önemini arttırmaktadır. Yazar bu eserde, hem Göktürk tarihini güzel incelemiş, hem de yazıtları Bilge Kağan’ın fikir yapısıyla iyi tahlil etmiştir. Genel Türk Tarihine hâkim bir yazar olan Taşağıl, okuyucuyu boğmadan güzel bir anlatım ile kitabelerle ilgili bilgileri aktarmıştır.Kitap, üç bölümden meydana gelmiştir. Birinci bölümde I. Göktürk Devleti, ikinci bölümde II. Göktürk Devleti, üçüncü bölümde ise anıtlar anlatılmıştır. Ayrıca kitabın sonunda anıtların fotoğrafları da kitaba eklenmiştir.

The Empire of Göktürk is the first empire that used the name of Türk in the history. Hundreds of incriptions, that are on the Central Asia, are crucial for Turkish history, like Bilge Kağan, Kül Tegin ve Tonyukuk inscriptions. This book, is narrating history of Göktürk, state structure and inscriptions by basing on these instiptions, which are crucial for Turkish history and culture. The author of the book Prof.Dr. Ahmet Taşağıl, is a master about the timeline of the Empire of Göktürk and its geographical area and these factors make the book more important. In the book the author, not only write the history of the Empire of Göktürk, but also analysized the mindset of the Bilge Kağan, by basing on inscriptions. The author of the book Taşağıl, is proffessor in the general Turkish History and writes the inscriptions by uncerebrally.The book consist of three parts. The book arrate us, in the first part The Empire of I. Göktürk, secand part The Empire of II. Göktürk and the last part inscriptions. Alsoat the end of the book, there are the photos of the inscriction.
ANA HATLARIYLA ALMANYA TÜRKOLOJİSİ
Şenlik, A. Ş. (2021). Ana Hatlarıyla Almanya Türkolojisi. RumeliYA Yayıncılık, 98 s. ISBN: 978-605-70154-8-8.
Yazar: Uluscu, Gizem
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 0 No. 33, 2023
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Türkoloji,Almanya,Türkolog,Alman Türkoloji Tarihi,Almanya’daki Türkoloji Araştırmaları ; Turkology,Germany,Turcologist,History of German Turcology,Turcology Studies in Germany

Almanya’nın Türkoloji çalışmalarında önemli bir yeri vardır. Almanya’da 19. yüzyıldan itibaren şarkiyat araştırmaları artmış, 20. yüzyıldan itibaren ise Türkoloji müstakil bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Bugün de Almanya’da Türkoloji araştırmaları yürüten birçok kuruluş ve enstitü bulunmaktadır. Almanya’daki Türkoloji çalışmaları ve bu alanda eğitim veren kuruluşlar hakkında bilgi veren eserler de kaleme alınmıştır. Ahmet Şefik Şenlik tarafından hazırlanan Ana Hatlarıyla Almanya Türkolojisi adlı kitapla bu çalışmalara bir yenisi daha eklenmiştir. Ana Hatlarıyla Almanya Türkolojisi adlı kitap, ‘Türk-Alman münasebetleri’, ‘Türkologlar ve Türklerle ilgili çalışmalar’, ‘Kurumlarda Türkoloji’, ‘Süreli Yayınlar’ ve ‘Sonuç’ bölümü olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır.  Kitap, Türk-Alman ilişkileri, Almanya’da Türkolojinin gelişimi, Almanya’da yetişmiş Türkologların Türkolojiye katkıları, Almanya’da Türkoloji eğitimi veren enstitü ve kuruluşlar ve Almanya’da yayımlanan Türkolojiyle ilgili süreli yayınlar hakkında bilgi vermek amacıyla 2021 yılında yayımlanmıştır. Bu yazıda söz konusu kitabın tanıtımı yapılacaktır.

Germany has an important place in Turcology studies. Oriental studies have increased in Germany since the 19th century. Since the 20th century, Turcology has become an independent research field. Today, there are many organizations and institutes carrying out Turcology research in Germany. There are also works that provide information about Turkology studies in Germany and the institutions providing education in this field. A new one has been added to these studies with the book prepared by Ahmet Şefik Şenlik titled German Turcology with Its Main Lines The book titled German Turcology with Its Main Lines, prepared by Ahmet Şefik Şenlik, consists of five chapters: 'Turkish-German relations', 'Turcologists and studies on Turks', 'Turcology in Institutions', 'Periodic Publications' and 'Conclusion'. The book was published in 2021 to provide information about Turkish-German relations, the development of Turcology in Germany, the contributions of Turcologists trained in Germany, institutes and organizations that provide Turcology education in Germany, and periodical publications about Turcology published in Germany. This article will introduce the book in question.
ORTA ÇAĞ'DA ANTİK MİRASIN MUHAFAZASI: CASSIODORUS'UN VIVARIUM MANASTIRI ÜZERİNE BİR TARTIŞMA
The Preservation of Ancient Heritage in the Middle Ages: A Discussion on Cassiodorus's Vivarium Monastery
Yazar: Göktepe, Bedia
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 0 No. 33, 2023
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Cassiodorus,Institutiones,Vivarium manastırı,liberal sanatlar,Augustinus ; Cassiodorus,Institutiones,Vivarium monastery,liberal arts,Augustinus

Bu çalışma, klasik mirasın kurtarıcısı olarak bilinen Cassiodorus’un Orta Çağ kültürü üzerindeki etkisi ve İtalya’nın Calabria bölgesinde kurduğu Vivarium manastırı hakkında bilgi vermektedir. Cassiodorus, Roma İmparatorluğu’nun son dönemlerinde yaşamış ve İtalya’da Ostrogot idaresi altında idari görevlerde bulunmuş bir kişidir. Ancak siyasi kariyerinden sonra hayatını manastır yaşamına adayan Cassiodorus, bu manastırda hem dini hem de seküler eserlerin kopyalanması ve korunması için çalışmalar yürütmüştür. Çalışmada, Cassiodorus’un bu manastırı kurarken ne gibi amaçlar güttüğü, kütüphanesinde yer alan klasik eserlerin hangileri olduğu ve neden bu eserleri seçtiği gibi sorulara cevap aranmaktadır. Ayrıca, Cassiodorus’un Vivarium manastırının Avrupa’daki diğer manastırlara bir model teşkil edip etmediği, eserlerinin kimler tarafından okunduğu ve kullanıldığı gibi sorulara cevap bulmak amaçlanmaktadır.  Cassiodorus çağdaşı keşişler ve kendisiyle ilgili ortaya konulan teoriler mukayese edilerek onun Antik Yunan ve Roma klasik mirasının korunması ve sürdürülmesindeki etkisi ve öneminin ne olduğu açıklanmaya çalışılacaktır.   Çalışma, Cassiodorus'un Orta Çağ kültürü üzerinde değerli ve önemli bir rol oynadığı, ancak onun klasik mirasın kurtarıcısı olarak görmenin abartılı olduğu sonucuna varmaktadır.

This study provides information about the influence of Cassiodorus, known as the savior of the classical heritage, on medieval culture and the Vivarium monastery he founded in Calabria, Italy. Cassiodorus lived in the late Roman Empire and held administrative posts in Italy under Ostrogothic rule. However, after his political career, Cassiodorus devoted his life to monastic life and worked for the copying and preservation of both religious and secular artifacts in this monastery. This study seeks to answer questions such as what Cassiodorus' aims were when he founded this monastery, which classical works were in his library, and why he chose these works. It also aims to find answers to questions such as whether Cassiodorus' Vivarium monastery served as a model for other monasteries in Europe, and by whom his works were read and used.  By comparing Cassiodorus with his contemporary monks and the theories about him, we will try to explain his influence and importance in the preservation and maintenance of the classical heritage of Ancient Greece and Rome.   The study concludes that Cassiodorus played a valuable and important role in medieval culture, but that it is exaggerated to see him as the savior of the classical heritage.
İRAN’DA MODERNLEŞMENİN AYAK SESLERİ MİRZA MELKUM HAN VE FAALİYETLERİ
THE FOOTSTEPS OF MODERNIZATION IN IRAN MIRZA MELKUM KHAN AND HIS ACTIVITIES
Yazar: Kesin, Tuğçe Nur
Dergi: Gazi Türkiyat No. 32, 2023
Anahtar kelimeler: İRAN,MİRZA MELKUM HAN,iRAN TARİHİ,İRAN MODERNLEŞMESİ,MİKAİL DEVEBAKAN ; MIRZA MELKUM KHAN,PERSİAN,MIRZA MELKUM KHAN,HISTORY OF PERSİAN,MODERNIZATION OF IRAN,MİKAİL DEVEBAKAN

İran, ilk çağlardan itibaren sahip olduğu coğrafi, beşeri ve stratejik imkânlardan dolayı birçok kavim ve hükümdarın dikkatini çekmiştir. Zaman içerisinde İran, Part ve Sasani medeniyetlerine ev sahipliği yapmış, Bizans’ın fethetmek istediği ülkelerden biri olmuştur. İslâm fetihleri ile Arapların egemenliğine giren bu coğrafya cazibe merkezi olarak varlığını sürdürmüştür. Geçmişten günümüze gerek coğrafi yakınlık sebebiyle gerekse kültürel açıdan Türklerin en çok temas ettiği ülkelerin başında gelen İran, kültürünün yanında tarihi paydaş olması yönüyle de Türk tarihçilerinin araştırma alanlarının başında gelmiştir. Prof. Dr. Yılmaz Karadeniz’in İran Tarihi 1700-1925 isimli çalışması İran tarihi çalışanların başucu kitabı niteliğinde sayılmaktadır. Bunun yanında Ervand Abrahamian’in Modern İran Tarihi, Gene R. Garthwaite’in İran Tarihi ve Mihail Sergeyeviç İvanov’un editörlüğünde hazırlanan İran Tarihi -En Eski Çağlardan Yirminci Yüzyıla- gibi kitaplar da çeviri yoluyla Türkçeye kazandırılan dikkate değer çalışmalardandır.

İran, ilk çağlardan itibaren sahip olduğu coğrafi, beşeri ve stratejik imkânlardan dolayı birçok kavim ve hükümdarın dikkatini çekmiştir. Zaman içerisinde İran, Part ve Sasani medeniyetlerine ev sahipliği yapmış, Bizans’ın fethetmek istediği ülkelerden biri olmuştur. İslâm fetihleri ile Arapların egemenliğine giren bu coğrafya cazibe merkezi olarak varlığını sürdürmüştür. Geçmişten günümüze gerek coğrafi yakınlık sebebiyle gerekse kültürel açıdan Türklerin en çok temas ettiği ülkelerin başında gelen İran, kültürünün yanında tarihi paydaş olması yönüyle de Türk tarihçilerinin araştırma alanlarının başında gelmiştir. Prof. Dr. Yılmaz Karadeniz’in İran Tarihi 1700-1925 isimli çalışması İran tarihi çalışanların başucu kitabı niteliğinde sayılmaktadır. Bunun yanında Ervand Abrahamian’in Modern İran Tarihi, Gene R. Garthwaite’in İran Tarihi ve Mihail Sergeyeviç İvanov’un editörlüğünde hazırlanan İran Tarihi -En Eski Çağlardan Yirminci Yüzyıla- gibi kitaplar da çeviri yoluyla Türkçeye kazandırılan dikkate değer çalışmalardandır.
İSTEMİ YABGU VE HÜSREV ANUŞİRVAN ARASINDAKİ İPEK YOLU HÂKİMİYET MÜCADELESİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
an Evaluation on the Silk Road Struggle Between Istemi Yabghu and Khosrow Anoushirvan
Yazar: Toğay, Ali Hüseyin
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 0 No. 33, 2023
Anahtar kelimeler: Pre-Islamic Turkish History ; İslam Öncesi Türk Tarihi ; İstemi Yabgu,Hüsrev Anuşirvan,İpek Yolu,Soğd,Bizans,Akhun ; Istemi Yabghu,Khosrow Anoushirvan,Silk Road,Sogd,Byzantium,White Huns

Bu çalışma, İstemi Yabgu ile Hüsrev Anuşirvan arasındaki İpek Yolu hâkimiyet mücadelesine yoğunlaşmaktadır. Sasaniler ve Göktürkler arasındaki ilk siyasi ve ticari temaslar, Orta Asya bölgesinde İpek Yolu güzergâhındaki bazı önemli ticari şehirleri elinde tutan Akhunların bertaraf edilmesi üzerine başlamıştır. İki devlet arasında varılan mutabakat sonucunda, Akhun devletine karşı savaş ilan edilmiş ve bu savaş sonucunda Akhunlara ağır darbe indirilerek, toprakları mezkûr devletler arasında paylaştırılmıştır. Ancak iki devlet arasındaki bu dostluk, çok kısa süre sonra İpek Yolu egemenliği nedeniyle bozulmuştur. Çin'den başlayıp Orta Asya bölgesinde birden fazla güzergâhı izleyen Tarihi İpek Yolu sırayla; İran, Irak, Suriye, Anadolu ve oradan Avrupa’ya kadar uzanan küresel bir ticaret ağını oluşturmaktaydı. Bu ticaret ağını ele geçirmek isteyen Göktürk ve Sasani devletleri birbirleri ile kıyasıya mücadele içerisine girmişlerdir. Bahsedilen bu mücadele, Ötüken’den Tisfon’a hatta Konstantinopolis’e kadar geniş bir alanı kapsamıştır. Göktürkler ve Sasaniler arasındaki çatışmalara dâhil olan Bizans da, Göktürkler ile yaptıkları geçici bir ittifak sayesinde ezeli rakibi olan Sasanileri güç durumda bırakma fırsatını yakalamasına rağmen bu konuda başarılı bir politika takip edememiştir.

This study aims to focus on the silk road domination struggle between Istemi Yabghu and Khosrow Anoushirvan. The first political and commercial contacts between the Sassanids and the Göktürks started with the elimination of the White Huns, who held some important commercial cities on the silk road route in the Central Asia region. consequently the agreement reached between the two states, war was declared against the Akhun state and as a result of this war, the White Huns were dealt a heavy blow and their lands were divided among the aforementioned states. However, this friendship between the two states was soon destroyed by the silk Road dominance. The historical Silk Road, the gates from China, formed a global trade network that followed more than one route in the Central Asian region, stretching from Iran, Iraq, Syria, Anatolia and from there to Europe in the region. Göktürk and Sassanid states, who wanted to seize this trade network, entered into a fierce struggle with each other. This struggle covered a wide area from Ötüken to Ctesiphon and even to Constantinople. Even though Byzantium, which was involved in the conflicts between the Göktürks and the Sassanids, had the opportunity to put their arch-rival Sassanids in a difficult situation thanks to a temporary alliance with the Göktürks, they could not follow a successful policy in this regard.
BİR ŞEHNAZ OYUN PİYESİNİN ŞEKERPARE FİLMİNE UYARLANIŞINDAKİ KURGUSAL DEĞİŞİMLERİN KARAKTERLERE YANSIMASI
The Reflections Of Fictional Changes On The Characters In The Adaptation Of Bir Sehnaz Oyun To Sekerpare Film
Yazar: Eyan, Bilginç
Dergi: Gazi Türkiyat No. 34, 2023
Anahtar kelimeler: Contemporary Drama Studies ; Çağdaş Tiyatro Çalışmaları ; Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Bir Şehnaz Oyun,Şekerpare,Turgut Özakman,Theatre,Film ; Bir Şehnaz Oyun,Şekerpare,Turgut Özakman,Tiyatro,Film

Tiyatral metinlerin sinemaya uyarlanmış formlarını incelemek tiyatro ve edebiyatın, sinema ile ilişkisini hem görünür kılar hem de bu iki alan arasındaki farkları belirginleştirir. Söz konusu farklılıklar, doğal olarak birçok kez uyarlama metnin, asıl esere göre birtakım değişimler yaşamasını gerektirir. Bu değişimlerden en çok etkilenen yapı unsurlarından biri de kişiler dünyasıdır. Bu durum Türk Edebiyatı’nda da birçok kez varlık gösteren bir yapıya sahiptir. 1983 yılında Turgut Özakman’ın yazmış olduğu “Bir Şehnaz Oyun” isimli tiyatro oyunu, aynı dönemde Yavuz Turgul’un senaryolaştırmasıyla birlikte “Şekerpare” ismiyle sinema filmi olarak uyarlanmıştır. Yapılan uyarlama neticesinde özellikle karakterler çerçevesinde hem yapısal ve teknik hem de karakteristik açılardan birçok değişim ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, tiyatral bir anlatı olan “Bir Şehnaz Oyun” isimli piyes ve sinemasal bir kurgu olan “Şekerpare” isimli sinema filminin şahıs kadroları arasında karşılaştırmalı bir inceleme yapılmış ve orijinal eserin sinema filmine aktarımı sırasında karakterlere yansıdığı gözlemlenen değişimlerin gerekçeleri, her iki formun da gereklilikleri doğrultusunda analiz edilmiştir.

Studying the forms of theatrical texts adapted to cinema both makes the relationship of theater and literature with cinema visible and decrees the differences between these two fields. These differences naturally often require the adaptation to undergo some changes compared to the original work. One of the building elements most affected by these changes is the characters This situation has a structure that exists many times in Turish Literature.  In 1983, the theater play “Bir Şehnaz Oyun”, written by Turgut Özakman, was adapted as a motion picture under the name “Şekerpare” with the screenplay by Yavuz Turgul at the same time. As a result of the adaptation, many changes have emerged both structurally, technically and characteristically, especially within the framework of the characters. In this study, a comparative examination was made between the individual cast of the play “Bir Şehnaz Oyun”, which is a theatrical narrative, and the film “Şekerpare”, which is a cinematic fiction. the reasons for the changes observed to be reflected in the characters during the transfer of the original work to the motion picture have been analyzed in accordance with the requirements of both forms.
AZERBAYCAN’DA BAĞIMSIZLIĞA ADANMIŞ BİR ÖMÜR  FETHALİ HAN HOYSKİ (1875-1920)
A Life Dedicated to Independence in Azerbaijan  Fethali Khan Hoyski (1875-1920)
Yazar: Akarslan, Zeynep
Dergi: Gazi Türkiyat No. 34, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Fethali Khan Hoyski,Azerbaijan,Caucasia,independence ; Fethali Han Hoyski,Azerbaycan,Kafkasya,bağımsızlık

1828 yılında imzalanan Türkmençay Antlaşması ile toprakları kuzey ve güney olmak üzere ikiye ayrılan Azerbaycan, bu tarihten 1918 yılına kadar Çarlık Rusya egemenliği altında varlığını sürdürdü. Çarlık Rusya’da 1917 yılında meydana gelen Bolşevik İhtilali uzun yıllardır Rusya egemenliği altında yaşayan milletlerin bağımsızlığı için umut ışığı oldu. Bu dönemde Azerbaycan’ın bağımsızlığı için mücadele eden isimlerden biri de Fethali Han Hoyski’dir. Cafer Kulu Han neslinden gelen Fethali Han Hoyski, eğitimini Moskova’da aldıktan sonra 2. Rus Devlet Duması’nda Azerbaycan’ı temsil etmiş, daha sonra Transkafkasya Seymi’nde önce eğitim işleri ile ilgilenmiş ardından Adalet Bakanı olarak görev yapmıştır. Bir avukat olarak siyasi kariyerine başladığı ilk günden itibaren hak eşitliği, özgürlük ve adalet kavramlarının savunucusu olan Fethali Han, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin 1918-1920 yılları arasındaki kısa bağımsızlık döneminin ilk Başbakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı ve Adalet Bakanıdır. Bu çalışma, Fethali Han Hoyski’nin nesli ve Azerbaycan siyasi tarihindeki yeri ve öneminin anlaşılması açısından arşiv belgeleri ve dönemin kaynakları ışığında oluşturulmuştur.

Azerbaijan, whose lands were divided into two as north and south with the Treaty of Turkmenchay signed in 1828, continued its existence under the rule of Tsarist Russia from this date until 1918. The Bolshevik revolution that took place in Tsarist Russia in 1917 was a beacon of hope for the independence of the nations that had been under Russian rule for many years. In this period, one of the names who struggled for the independence of Azerbaijan is Fethali Khan Khoyski. Fethali Han Hoyski, who is from the generation of Cafer Kulu Khan, received his education in Moscow and went to II. He represented Azerbaijan in the Russian State Duma, then in the Transcaucasian Seym he first dealt with educational affairs and then served as the Minister of Justice. Fethali Khan, who has been a defender of the concepts of equality of rights, freedom and justice since the first day he started his political career as a lawyer, is the first Prime Minister, Minister of Foreign Affairs, Minister of Internal Affairs and Minister of Justice of the Republic of Azerbaijan in the short independence period between 1918-1920. This study has been discussed in the light of archival documents and sources of the period in order to understand the place and importance of Fethali Khan Khoyski in the political history of Azerbaijan.