Çaylarımızda ve Demlerinde Demir, Bakır, Kurşun, Civa Miktarları ve Deme Geçme Oranları Üzerinde Araştırmalar
Distribution of Iron, Copper, Lead and Mercury in Turkish Teas and Liquors (in Turkish)
Yazar: Gürses, Ömer Lütfi; Artık, Nevzat
Dergi: Gıda, Vol. 7 No. 5, 2015

Dünyada sudan sonra en fazla çay içilmektedir. Ülkemizde çay yetiştiriciliği gerçek anlamda 1939 yılında başlamış ve 1963 yılına kadar çay ithal etme durumunda iken halen mamul çay ihraç edebilen bir ülke durumuna gelinmiştir.  Son yıllarda diğer ülkelerin mamul çaylarında mineral madde miktarları ve bunların çay demine geçme oranları üzerinde durulduğu ve araştırmalar yapıldığı görülmektedir. Bu araştırıcılar çeşitli yabancı ülke çaylarında ve değişik demleme usulleri ile çalışmışlardır.  Bu araştırmada çaylarımızda (33 örnek) ve bunlardan elde olunan demlerde demir, bakır, kurşun ve civa miktarları üzerinde çalışılmış ve ülkemizde uygulanan genel demleme usulüne göre elde olunan demlere geçme oranları saptanmıştır. Örneklerin nem, kuru madde ve toplam mineral madde (kül) miktarları da saptanmıştır.  Nem oranları %5.30-7.86 arasında bulunmuştur.  Toplam mineral madde miktarları nemli ağırlıkta %3.70-6.05 ve kurumaddede %3.91-6.46 arasında bulunmuştur.  Hazırlanan demlerin 8’inde kurşun bulunmamış, 25’inde 0.1 ppm’den az kurşun bulunmuştur ve demlerin tümünde civa bulunmamıştır.  Demir miktarları nemli ağırlıkta genelde (toz çaylar hariç) 54-577 ppm arasında bulunmuştur. Kurumaddede demir miktarları genelde 57.86-616.90 ppm arasındadır. Deme geçen demir miktarları 3.5-12.5 ppm arasında ve deme demir geçiş oranları %0.53-13.89 arasında bulunmuştur.  Bakır miktarları 38-134 ppm arasında bulunmuştur. Kurumaddede bakır miktarları 41.24-142.96 ppm arasında bulunmuştur. Deme geçen bakır miktarları 2.28-21.36 ppm arasında ve deme bakır geçiş oranları %4.40-28.10 arasında bulunmuştur.

Dünyada sudan sonra en fazla çay içilmektedir. Ülkemizde çay yetiştiriciliği gerçek anlamda 1939 yılında başlamış ve 1963 yılına kadar çay ithal etme durumunda iken halen mamul çay ihraç edebilen bir ülke durumuna gelinmiştir.  Son yıllarda diğer ülkelerin mamul çaylarında mineral madde miktarları ve bunların çay demine geçme oranları üzerinde durulduğu ve araştırmalar yapıldığı görülmektedir. Bu araştırıcılar çeşitli yabancı ülke çaylarında ve değişik demleme usulleri ile çalışmışlardır.  Bu araştırmada çaylarımızda (33 örnek) ve bunlardan elde olunan demlerde demir, bakır, kurşun ve civa miktarları üzerinde çalışılmış ve ülkemizde uygulanan genel demleme usulüne göre elde olunan demlere geçme oranları saptanmıştır. Örneklerin nem, kuru madde ve toplam mineral madde (kül) miktarları da saptanmıştır.  Nem oranları %5.30-7.86 arasında bulunmuştur.  Toplam mineral madde miktarları nemli ağırlıkta %3.70-6.05 ve kurumaddede %3.91-6.46 arasında bulunmuştur.  Hazırlanan demlerin 8’inde kurşun bulunmamış, 25’inde 0.1 ppm’den az kurşun bulunmuştur ve demlerin tümünde civa bulunmamıştır.  Demir miktarları nemli ağırlıkta genelde (toz çaylar hariç) 54-577 ppm arasında bulunmuştur. Kurumaddede demir miktarları genelde 57.86-616.90 ppm arasındadır. Deme geçen demir miktarları 3.5-12.5 ppm arasında ve deme demir geçiş oranları %0.53-13.89 arasında bulunmuştur.  Bakır miktarları 38-134 ppm arasında bulunmuştur. Kurumaddede bakır miktarları 41.24-142.96 ppm arasında bulunmuştur. Deme geçen bakır miktarları 2.28-21.36 ppm arasında ve deme bakır geçiş oranları %4.40-28.10 arasında bulunmuştur.