Miti Yeniden Okumak: Hamlet ve Yılanı Öldürseler’de Atasal Lanetler ve Kültürlerarası Trajediler
Myth Revisited: Ancestral Curses and Cross-Cultural Tragedy in Hamlet and To Crush the Serpent
Yazar: Aykaç, Ömer Aytaç
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 24 [BAHAR 2026], 2025
Anahtar kelimeler: Comparative and Transnational Literature ; Karşılaştırmalı ve Ulusötesi Edebiyat ; Hamlet,Yılanı Öldürseler,William Shakespeare,Yaşar Kemal,Mitoloji ; Hamlet,To Crush the Serpent,William Shakespeare,Yaşar Kemal,Mythology

Bu çalışma, Hamlet ve Yılanı Öldürseler eserlerinin, zamansal ve mekânsal farklılıklarına rağmen birçok tematik ve yapısal ortaklık barındırdığını ortaya koymakta ve bu eserleri yoğunlukla mitolojik bağlamları çerçevesinde yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. William Shakespeare’in Hamlet adlı eseri, 17. yüzyılın başlarında yazılmış ve Danimarka prensi Hamlet’in trajik öyküsünü ele alan bir tiyatro oyunuyken Yaşar Kemal’in 1976 yılında yayımlanan Yılanı Öldürseler romanı ise Türkiye’nin Çukurova bölgesinde, Anavarza yakınlarında bir köyde yaşayan Hasan isimli bir çocuğun acı dolu hikâyesini anlatmaktadır. Her ne kadar Yılanı Öldürseler bir roman olarak kaleme alınmış olsa da gerek biçimsel yapısı gerekse tematik ve içerik özellikleriyle Yunan tragedyasının karakteristik unsurlarını barındırır. Coğrafya, dönem ve kültürel bağlamlar bakımından iki eser arasında büyük farklılıklar bulunmasına rağmen, onları ortak temalar etrafında birleştiren birçok unsur dikkat çekmektedir. Her iki eserde de trajedi türünün belirgin özellikleri baskın bir şekilde işlenmiştir. Hamlet’teki hayalet baba motifi ile Yılanı Öldürseler’de trajik kahramanın gözünde düşmanlaştırılan ve yılanla özdeşleştirilen anne figürü, bu benzerliklerden yalnızca birkaçıdır. Ayrıca, her iki eser de Yunan tragedyalarının vazgeçilmez mitolojik ögelerine, dini sembollere ve tarihsel göndermelere sıkça başvurur. Orestes miti, Oedipus Kompleksi, yılan motifi, ataerkil toplum yapısı, intikam, namus cinayeti, günahkâr kadın ve kurban edilmiş çocuk temaları öne çıkan ortak unsurlardır. Söz konusu çalışma, bu ortaklıklar ve farklılıklardan yola çıkarak ardalanında mitolojik bir bağlantı bulunan bu iki eseri aynı potada buluşturmayı amaçlamaktadır.

This study aims to display the thematic and structural convergences of two specific works, Hamlet and Yılanı Öldürseler. It demonstrates how the two works converge on multiple levels despite temporal and spatial extremes. The paper focuses on mythological dimensions and seeks to provide a renewed analysis of these enduring works. William Shakespeare’s Hamlet, written in the early 17th century, is a theatrical work depicting the tragic story of Prince Hamlet of Denmark on the other hand, Yaşar Kemal’s Yılanı Öldürseler (To Crush the Serpent), published in 1976, narrates the sorrowful tale of Hasan, a boy living in a village near Anavarza in the Çukurova region of Turkey. Although Yılanı Öldürseler is written in the form of a novel, it incorporates thematic, formal, and structural features that reflect the essence of Greek tragedy. Despite significant differences in geography, period, and cultural context, the two works share numerous thematic and structural elements. Both texts prominently feature the defining characteristics of tragedy. The ghostly father motif in Hamlet and the mother figure in Yılanı Öldürseler, who is equated with the serpent and perceived as an enemy by the tragic hero, exemplify notable parallels. Moreover, both works frequently draw upon mythological narratives common to Greek tragedies, as well as religious and historical references. Key shared themes include the myth of Orestes, the Oedipus complex, the serpent motif, patriarchal societal structures, revenge, honor killings, sinful women, and sacrificed children. Based on these commonalities and differences, this study aims to bring together these two works with a mythological connection in the background.