Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Investigating the Relationship between Empathic Tendencies and Altruistic Behaviors of Middle School Students
Yazar: Kutluca, Volkan
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Middle School,Empathy,Altruist,Relationship ; Ortaokul,Empati,Özgeci,İlişki

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin empatik eğilimleri ile özgeci davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla gerçekleştirilen araştırmada küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır ve katılımcılar ise ortaokulda öğrenimine devam eden 173’ü kız, 206’sı erkek olmak üzere toplam 379 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın yürütülmesinde ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, KA-Sİ Empatik Eğilim Ölçeği Çocuk Formu ve Çocuklar İçin Özgecilik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise SPSS 27.0 paket programı ve istatistiksel tekniklerden normallik analizi, Bağımsız Örneklemler T-Testi, bağımsız örneklemler için Tek Faktörlü Varyans Analizi, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ortaokul öğrencilerinin empatik eğilim puanları ile özgeci davranış puanları arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur aynı zamanda empatik eğilimlerin özgeci davranışın önemli bir açıklayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Empatik eğilim ve özgeci davranış puanlarının kız öğrencilerin lehine anlamlı şekilde farklılaştığı bununla birlikte yaş veya sınıf düzeyi düştükçe özgeci davranışların arttığı tespit edilmiştir. Sosyoekonomik açıdan ise ortaokul öğrencilerinin empatik eğilimlerinde ve özgeci davranışlarında ise anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ilgili alan yazın ışığında tartışılarak sonuç ve önerilerde bulunulmuştur.

This study investigates the relationship between empathic tendencies and altruistic behaviors among middle school students. A total of 379 students (173 girls and 206 boys) from a middle school in Kırıkkale participated in the study, selected through cluster sampling. The research employed a relational survey model. Data were gathered using a personal information form, the KA-SI Empathic Tendency Scale – Child Form, and the Altruism Scale for Children. Data analysis was performed using SPSS 27.0, employing statistical methods such as normality tests, Independent Samples t-Test, One-Way ANOVA, Pearson Correlation Coefficient, and Simple Linear Regression. Results showed a significant positive correlation between empathic tendencies and altruistic behaviors. Moreover, empathic tendencies were found to be a significant predictor of altruistic behavior. Gender-based differences were observed, with girls scoring higher in both empathy and altruism. Additionally, altruistic behaviors were more pronounced among younger students and those in lower grade levels. However, no significant differences were found in empathic or altruistic tendencies based on socio-economic status. The findings are discussed in relation to existing literature, and recommendations are provided to support future research and educational practices aimed at fostering empathy and altruism in adolescents.