DEDE KORKUT'TAKİ KIYAN GÜCÜ
Kiyan Gucu In Dede Korkut
Yazar: Eyüboğlu, Dursun Can
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 15 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: South-West (Oghuz) Turkic Dialects and Literatures ; Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Medieval Folk Culture ; Ortaçağ Halk Kültürü ; Dede Korkut,Salur Kazan,Karacuk Coban,Kiyan Gucu,Demir Gucu ; Dede Korkut,Salur Kazan,Karacuk Çoban,Kıyan Gücü,Demir Gücü

Destanlar hem tarihle hem edebiyatla ilişkili anlatım/söylem türüdür. Tarihi çok eskilere dayanan Türkler zengin bir destan geleneğine sahiptir. Dede Korkut Destanlarının Türk destanları içerisinde önemli bir yeri vardır. Dede Korkut Destanları eski Türk yaşamının bir yansımasıdır. Dede Korkut Destanları, Türk tarihi, coğrafyası, dili, edebiyatı, kültürü, sanatı ve daha birçok konu hakkında önemli bilgiler içermektedir. Dede Korkut’ta birçok kişi adı geçmektedir. Dede Korkut’ta adı geçen kişilerden biri de Karacuk Çoban’ın kardeşi Kıyan Gücü’dür. Kıyan Gücü’nün adı Dede Korkut Kitabı’nda bir boyda geçmektedir. Karacuk Çoban, güçlü, mert bir Oğuz yiğididir. Karacuk Çoban’ın kardeşleri Kıyan Gücü ve Demür Gücü, ağabeylerinin yanında yer almış, kendilerinden kaç kat fazla sayıda düşman ordusuyla kahramanca mücadele etmişlerdir. Bu bakımdan Kıyan Gücü ve Demür Gücü de güçlü, mert Oğuz yiğitleridir. Karacuk Çoban ve kardeşleri Kıyan Gücü ve Demür Gücü arasında örnek bir bağlılık vardır. Kıyan Gücü’nün isminin Kıy, Kıyan, Kyat, Kayı boyları ile ilişkili olduğu düşünülebilir. Adında güç kelimesi bulunan Kıyan Gücü’nün güçlü bir Oğuz alpı olduğu söylenebilir. Kazan’ın Derbent (Demirkapı)’teki on bin koyununa çobanlık yapan Karacuk Çoban’ın yanında bulunan kardeşi Kıyan Gücü’nün de çobanlık mesleğini yaptığı söylenebilir. Bu makalede, Dede Korkut’taki Kıyan Gücü; adı, ailesi ve Dede Korkut’taki yeri incelenmiştir. Kıyan Gücü hakkındaki bilgiler bir araya getirilmiş, yorumlanmış, genel bir değerlendirme yapılmıştır. Böylece bu kişinin/karakterin/tipin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Epics are related to both history and literature. Turks have a rich epic tradition. Dede Korkut Epics have an important place in Turkic epics. Dede Korkut Epics are a reflection of ancient Turkic life. Dede Korkut Epics contain important information about Turkic history, geography, language, literature, culture, art and many more. Many people are mentioned in Dede Korkut. One of the people mentioned in Dede Korkut is Karacuk Coban’s Brother, Kiyan Gucu. Kiyan Gucu’s name is mentioned in one epic in The Book of Dede Korkut. Karacuk Coban is a strong, brave Oghuz man. Karacuk Coban’s brothers, Kiyan Gucu and Demur Gucu, stood by their brothers and fought heroically against the enemy army, which was many times more than themselves. Kiyan Gucu and Demur Gucu are also strong, brave Oghuz men. There is an exemplary devotion between Karacuk Coban and his brothers Kiyan Gucu and Demur Gucu. There are some characters named Kiyan in Oghuzname. It can be thought that the name Kiyan Gucu is related to Kiy, Kiyan, Kyat, Kayi tribes. It can be said that Kiyan Gucu, whose name contains the word power, is a powerful Oghuz hero. It can be said that Kiyan Gucu, the brother of Karacuk Coban, who was a shepherd of Kazan for ten thousand sheep in Derbent (Demirkapi), was also a shepherd. In this article, Kiyan Gucu in Dede Korkut; his name, family and place in Dede Korkut is examined. Information about Kiyan Gucu has been compiled, interpreted and a general evaluation has been made. In this way, it is aimed to contribute to a better understanding of this person/character/type.