ESKİ TÜRK İNANÇLARININ ERZURUM TAVUK VE TURNA BARINDAKİ İZLERİ
ESKİ TÜRK İNANÇLARININ ERZURUM TAVUK VE TURNA BARINDAKİ İZLERİ
Yazar: Gerek, Zinnur
Dergi: Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 32, 2015
Anahtar kelimeler: Shamanism, Totemism, Turkish Folk Dances, Erzurum Bars ; Şamanizm, Totemizm, Türk Halk Dansları, Erzurum Barları

Sosyokültürel yaşam içerisinde halk dansları, ana unsurların geleceğe taşınması ve geçmişe ışık tutması bakımından çok önemlidir. Özellikle içinde barındırdığı ritüeller, hareket, müzik ve ritim zenginliği ile toplumun karakterini anlatan önemli bir kültür varlığıdır. Türk Halk danslarının kaynağı ve nasıl geliştiği hususunda kesin bilgiler mevcut olmamakla birlikte bazı bilimsel ipuçları ölçülü ve sınırlı bir değerlendirme yapabilmemize, bir kanıya varmamıza yardımcı olmaktadır. Türklerin eski yurdu Orta Asya’nın ve şamanlığın, Anadolu Kültürü üzerinde geniş ölçüde izleri bulunmaktadır. Dolayısıyla halk dansların yapısal özellikleri incelendiğinde özellikle şaman ve totem inancının varlığı yoğun bir şekilde hissedilmektedir. Toplum ve kültür kavramları söz konusu olduğunda, inanç kavramı tabii olarak gündeme gelmektedir. Çünkü hayatımız ve yaşayışımız üzerinde tarih boyunca dini inançlar ve bunlara dayalı uygulamalar bütün kültürlerde etkili olmuş ve olmaya da devam edecektir. Bu çalışmada, eski Türk inançlarının günümüz halk danslarındaki izleriyle, yeni biçimleri tespit ve tasvir edilerek, aralarındaki etkileşimlerin sonuçları irdelenmiştir. Öncelikle tavuk ve turnanın inanç sistemi içerisindeki varlığı ve de etki alanları incelenerek ortaya konulmuştur. Barlardaki ritüellerin eski inançların kalıntıları olduğu kanaatinden hareketle Şamanizm ve totemizmin izleri özellikle tavuk ve turna barı üzerinden sürülmüştür.

Folk dances have very significant role in socio-cultural life in respect of bringing light to the past and transferring the core elements to the future. They are important cultural riches which reflect the characteristics of the society with its rituals, action, music and rhythm. Şaman geleneğinin ve şamanların törenlerdeki türlü uygulamalarının ayrıntılı incelenmesi sonucunda, bugünkü Türk halk danslarının arka planı daha iyi anlaşılabilecek incelenmesi sonucunda, bugünkü Türk halk danslarının arka planı daha iyi anlaşılabilecek ve halk danslarının kaynağı konusunda daha ilgi çekici düşünceler üretilebilecektir. Çünkü ve halk danslarının kaynağı konusunda daha ilgi çekici düşünceler üretilebilecektir. Çünkü Şamani kültür geleneği, İç Asya topraklarındaki Türk boylarının hemen hepsinin yaşayış Şamani kültür geleneği, İç Asya topraklarındaki Türk boylarının hemen hepsinin yaşayış tarzında derin izler bırakmış uygulamalar bütününden meydana gelmektedir. Şamani tarzında derin izler bırakmış uygulamalar bütününden meydana gelmektedir. Şamani kültürün o derin etkilerine, Türklerin yaşamakta olduğu her coğrafyada bugün bile kültürün o derin etkilerine, Türklerin yaşamakta olduğu her coğrafyada bugün bile rastlamak mümkündür (Güven, 2013: 1). rastlamak mümkündür (Güven, 2013: 1). Şaman geleneğinin ve şamanların törenlerdeki türlü uygulamalarının ayrıntılı Şaman geleneğinin ve şamanların törenlerdeki türlü uygulamalarının ayrıntılı Bu görüş çok güçlü kültürel kimlik kodlarına dayanmaktadır. Örneğin dans ve Bu görüş çok güçlü kültürel kimlik kodlarına dayanmaktadır. Örneğin dans ve Şamanizm inanç yapısı içerisinde şamanlar; sosyal, kültürel ve dini hayata yön Şamanizm inanç yapısı içerisinde şamanlar; sosyal, kültürel ve dini hayata yön  birisi bar kelimesinde gizlidir. Bar şamanın Although there is not certain information about the source and development of Although there is not certain information about the source and development of Turkish Folk Dances, some scientific clues help us in order to carry out limited evaluation and make a comment about them. Central Asia which is the former homeland of Turks and shamanism have great Central Asia which is the former homeland of Turks and shamanism have great influence on Anatolian culture. Thus, when structural features of folk dances are analyzed, particularly the belief of shaman and totem are intensively felt. The concept of belief is an inseparable part of the concepts of society and culture. Because, throughout the history, religious beliefs and practices based on them have been influential on on all cultures and this will go on so. In this study, traces of old Turkish beliefs in today’s folk dances and their new In this study, traces of old Turkish beliefs in today’s folk dances and their new forms are determined and portrayed thus the result of interactions between them are examined. Firstly the existence of hen and Crane in the system of beliefs and their sphere of influence are put forth by analyzing them. Especially, the traces of shamanism and totemism are studied in Erzurum Bar of hen and Crane from the point of view that rituals in barsa re the remains of old beliefs