Susam bitkisinin çimlenme ve fide gelişimi üzerine kurşun klorür’ün (PbCl2) etkisi
Effect of lead chloride (PbCl2) on germination and seedling development of sesame plant
Yazar: Gedik, Osman; Kıllı, Fatih; Körük, Nurdan Gül
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Botany (Other) ; Bitki Bilimi (Diğer) ; Forestry Sciences (Other) ; Ormancılık (Diğer) ; Heavy metal,Germination,Lead chloride,Sesame ; Ağır metal,Çimlenme,Kurşun klorür,Susam

Susam (Sesamum indicum L.), endüstri bitkileri arasında çok önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada susam tohumlarına, çevre kirleticilerden biri olan kurşun (PbCl2) ağır metal vericisinin farklı dozları uygulanarak çimlenme ve fide gelişim özellikleri incelenmiştir. İki farklı susam çeşidi (Kepsut-99 ve Hatipoğlu) ve 0 mg L-1 (Kontrol), 5 mg L-1, 10 mg L-1, 20 mg L-1, 40 mg L-1, 80 mg L-1, 160 mg L-1, 320 mg L-1 olmak üzere 8 farklı PbCl2 dozu uygulanmıştır. Hazırlanan petri kaplarının tabanları çift katlı filtre kâğıdı ile kaplanmış ve her petri kabına kendi dozundan 10 ml konsantrasyon sıvısı eklenmiştir. Her petri kabına 50 adet tohum ekilmiş olup petri kapları parafilm ile kapatılarak inkübatöre yerleştirilmiştir. Daha sonra 24 oC sıcaklıkta 12 saat karanlık ve 12 saat aydınlık olacak şekilde programlanan inkübatöre petri kapları yerleştirilmiştir. Çalışmadaki ölçümler denemenin kurulumundan on dört gün sonra alınmıştır. Buna göre; çimlenme oranı bakımından susam çeşitleri arasında fark görülmezken radikula yaş ve kuru ağırlık, plumula kuru ağırlık ve fide kuru ağırlık dışındaki incelenen tüm özelliklerde Hatipoğlu çeşidi daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Dozlar açısından incelendiğinde PbCl2 konsantrasyonlarının artışına bağlı olarak incelenen özelliklerin değerlerinde azalma görülmüştür. Çeşit x doz interaksiyonu bakımından incelenen parametrelerin bakıldığında çeşitlerin PbCl2 dozlarına olan toleransları farklılık göstermiştir.

Sesame (Sesamum indicum L.) has a very important place among industrial plants. In this study, different doses of lead (PbCl2), one of the environmental pollutants, heavy metal donor were applied to sesame seeds to investigate their germination and seedling development characteristics. Two different sesame varieties (Kepsut-99 and Hatipoğlu) and 8 different PbCl2 doses were applied; 0 mg L-1 (Control), 5 mg L-1, 10 mg L-1, 20 mg L-1, 40 mg L-1, 80 mg L-1, 160 mg L-1, 320 mg L-1. The bottoms of the prepared petri dishes were covered with double-layered filter paper and 10 ml of concentration liquid from its own dose was added to each petri dish. Fifty seeds were sown in each petri dish and the petri dishes were covered with parafilm and placed in the incubator. Then, petri dishes were placed in the incubator, which was programmed to be 12 hours dark and 12 hours light at 24 oC. The measurements in the study were taken fourteen days after the experiment was set up. Accordingly; while there was no difference between sesame varieties in terms of germination rate, Hatipoğlu variety had higher values in all examined traits except radicle fresh and dry weight, plumula dry weight and seedling dry weight. When examined in terms of doses, a decrease was observed in the values of the examined traits due to the increase in PbCl2 concentrations. When the examined parameters in terms of variety x dose interaction were examined, the tolerances of the varieties to PbCl2 doses differed.