hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Uluslararası ticarette ekonomik özgürlüğün rolü: Bir yapısal eşitlik modellemesi
The role of economic freedom in international trade: A structural equation modeling
Yazar: Elverdi, Sevgi
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; International Trade,Economic Freedom,Structural Equation Modeling (SEM) ; Uluslararası Ticaret,Ekonomik Özgürlük,Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM)

Uluslararası ticaret, ülkelerin ekonomik büyüme ve kalkınmalarında önemli bir araçtır. Bundan dolayı, uluslararası ticareti etkileyen faktörlerin incelenmesi de ayrıca önem taşımaktadır. Yapılan bu çalışmada, ülkeler için önemli bir refah göstergesi olarak değerlendirilen ekonomik özgürlüğün, uluslararası ticaret üzerindeki rolü incelenmektedir. Çalışmanın amacı, ekonomik özgürlük değişkeninin, uluslararası ticaret üzerindeki etkisini ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırma modeli kurgulanmış ve analiz etmek üzere Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) tekniği kullanılmıştır. Analiz, ekonomik özgürlük endeksi hesaplamasında yer alan ve verisi olan 123 dünya ülkesi üzerinde yapılmıştır. Zaman aralığı tek bir yıldan oluşmakta ve 2021 yılı verilerini kapsamaktadır. YEM analizi sonuçlarına göre; model uyum testi sonuçları eşik değerler arasındadır. Kuramsal model, veri seti tarafından doğrulanmıştır. Modeldeki ilişkilerin analizi açısından, ekonomik özgürlüğün, uluslararası ticaret üzerindeki etkisi pozitif (α=0.58) ve anlamlı (p<0.05) çıkmıştır. Bulgular, ekonomik özgürlüğün, uluslararası ticareti olumlu etkilediği yönündedir. Bu sonuca göre, ülkelerin, uluslararası ekonomik faaliyetleri artırıcı kararları almak suretiyle, ekonomik özgürlük alanını genişletmeleri, uluslararası ticaret kazançlarını da artıracaktır.

International trade is an important instrument in the economic growth and development of countries. Therefore, it is also important to examine the factors which affect international trade. In this study, the role of economic freedom which is considered as an important indicator of welfare for countries, on international trade is examined. The aim of the study is to measure the effect of economic freedom variable on international trade. For this purpose, the research model was constructed and the Structural Equation Modeling (SEM) technique was used to analyze it. The analysis was carried out on 123 world countries that are included in the calculation of the economic freedom index and have data. The time period consists of a single year and covers the data for 2021. According to the results of SEM analysis; model fit test results are between the threshold values. The theoretical model has been validated by the dataset. In terms of the analysis of the relations in the model, the effect of economic freedom on international trade was positive (α=0.58) and significant (p<0.05). The findings are that economic freedom positively affects international trade. According to this result, countries' expanding the area of economic freedom by taking decisions to increase international economic activities will also increase their international trade earnings.
Panel veri analizi ile döngüsel ekonominin kaynak verimliliğine etkisinin analizi
Analysis of the effect of circular economy on resource efficiency with panel data analysis
Yazar: Köroğlu, Abdulkadir; Yavuz, Oğuzhan
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; sürdürülebilirlik,döngüsel ekonomi,kaynak verimliliği,geri dönüşüm,atık yönetimi,sustainability,circular evonomy,resource efficiency,recycle,waste management ; sustainability,circular evonomy,resource efficiency,recycle,waste management

Avrupa ülkelerinin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında temel uygulama alanlarının başında döngüsel ekonomi kavramı gelmektedir. Geri dönüşüm, tamir edilerek veya yeniden üretim olarak ifade edebileceğimiz döngüsel ekonomi süreci, işletmeler açısından gelecek nesillerin kaynaklarına dokunmadan günümüzün ihtiyaçlarına cevap verebilmek amacıyla temel anahtar olarak görülmektedir. Dolayısıyla, kaynak verimliliğinin artırılması da ülke ekonomilerinin en temel görevi haline gelmiştir. Çalışmada, döngüsel ekonominin kaynak verimliliği üzerindeki etkisi panel veri analizi ile ölçülmüştür. Seçilmiş Avrupa ülkelerinin 2010 ile 2021 yılları arasındaki verileri kullanılarak atık üretimi, katı atık üretimi, biyoyakıt atıklarının geri dönüşümü ve belediye atıklarının geri dönüşüm faaliyetlerinin kaynak verimliliğinin artırılmasında etkisi incelenmiştir. Araştırma sonuçlarından, katı atık üretimi, biyoyakıt atıklarının geri dönüşümü ve belediye atıklarının geri dönüşüm faaliyetlerinin kaynak verimliliği üzerinde etkili olduğu anlaşılmıştır.

The concept of circular economy is at the forefront of the main implementation areas for European countries to achieve their sustainable development goals. The circular economy process (recycling, repairing or remanufacturing) is the basic key for firms to respond to today's needs without using the resources of future generations. Therefore, increasing resource efficiency has become the most fundamental task of national economies. In the study, the effect of the circular economy on resource efficiency was measured by panel data analysis. Using the data of selected European countries between 2010 and 2021, the effect of waste generation, solid waste generation, recycling of biofuel waste and recycling of municipal waste on increasing resource efficiency was examined. From the results of the research, it was concluded that the production of solid waste, recycling of biofuel waste and recycling of municipal waste have an impact on resource efficiency.
Sosyal medya pazarlamasının tüketici davranışlarına etkisi ve öğretmenlere yönelik nitel bir araştırma
The effect of social media marketing on consumer behavior and qualitative research for teachers
Yazar: Arslan, Emrah; Beğendik, Behiye
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Social Media,Purchasing Process,Digital Marketing,Consumer Behavior,Internet ; Sosyal Medya,Satın Alma Süreci,Dijital Pazarlama,Tüketici Davranışları,İnternet

Dijitalleşme sadece iş yapış biçimlerini değiştirmekle kalmamış, insanların yaşam biçimlerine de etki etmiştir. Tüketiciler, sosyal medya uygulamalarında hatırı sayılır bir zaman geçirmektedir. Tüketicinin var olduğu her ortama faaliyetlerini taşımak zorunda olan işletmeler, sosyal medyada aktif olarak yer almaktadır. Bu çalışmada sosyal medyanın tüketici davranışları üzerindeki etkileri araştırmak amacıyla, öğretmenler üzerinde nitel analiz uygulanmıştır. Tüketici davranışlarını hedonik değer ve faydacı değer olarak iki farklı boyuta ayıran çalışmada kullanıcıların sosyal medyaya karşı tutumu ise erişim kolaylığı, kaynak güvenilirliği ve kaynak çekiciliği olarak üç boyutta incelenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin sosyal medya araçları ve tüketim alışkanlarında çoğunlukla “faydacı değer”i gözeten tüketici davranışını benimsedikleri anlaşılmaktadır. Katılımcılar açısından kaynağın güvenilirlik seviyesi arttıkça kaynak çekiciliğinin de aynı oranda arttığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bağımlılık ve sadakat kavramları incelendiğinde ise sadakat kavramının kaynak güvenliği ve kaynak erişim kolaylığı ile bağlantılı olduğu görülmektedir. Tüketicilerin ilgili sosyal medya kaynağına güven duydukça ve sosyal medya kanalına yönelik erişim kolaylığı arttıkça, tüketim sürecinde sadakat gösterdikleri görülmüştür.

Digitalization has not only changed the way of doing business but has also affected people's lifestyles. Consumers spend a considerable amount of time on social media applications. Businesses, which have to carry their activities to every environment where the consumer exists, are actively involved in e social media. In this study, qualitative analysis was applied on teachers to investigate the effects of social media on consumer behavior. In the study, which divides consumer behavior into two different dimensions as hedonic value and utilitarian value, users' attitudes towards social media were examined in three dimensions as ease of access, resource reliability and resource attractiveness. The results of the research show that teachers mostly adopt consumer behavior that considers "utilitarian value" in social media tools and consumption habits. It is concluded that as the reliability level of the source increases for the participants, the attractiveness of the source increases at the same rate. When the concepts of dependency and loyalty are analyzed, it is seen that the concept of loyalty is related to resource security and ease of access. It has been observed that consumers show loyalty in the consumption process as they trust the relevant social media source and as the ease of access to the social media channel increases.
Kişilik özelliklerinin internet bağımlılığı ve işten sıkılma ile ilişkisinde iş tatmininin ve örgütsel yalnızlığın aracılık rolü
The mediating role of job satisfaction and organizational loneliness in the relationship of personality traits with ınternet addiction and job boredom
Yazar: Ayan, Batuhan; Sökmen, Alptekin
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Kişilik Özellikleri,İnternet Bağımlılığı,Örgütsel Yalnızlık,İş Tatmini ; Personality,Internet Addiction,Organizational Loneliness,Job Satisfaction,Job Boredom

Bu araştırmanın amacı, kişilik özelliklerinin internet bağımlılığı ve işten sıkılma ile ilişkisinde iş tatmininin ve örgütsel yalnızlığın aracılık rolünü incelemektir. Araştırmaya, Ankara’da çalışan 360 kamu personeli katılmıştır.  Anket çalışması, çevrimiçi anket formu ve anket formunun fiziksel dağıtımı ile yapılmıştır.  Araştırma verileri, korelasyon ve regresyon analizleri ile incelenmiştir. Yapılan analizlere göre iş tatminin ve örgütsel yalnızlığın kişilik özellikleri ile internet bağımlılığı ve kişilik özellikleri ile işten sıkılma arasındaki ilişkide kısmi aracı etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; çalışanların kişilik özellikleri işyerinde internet bağımlılığını etkilemekte, çalışanların iş tatminindeki artış kısmen internet bağımlılığını azaltmakta ve çalışanların örgütsel yalnızlığındaki artış ise kısmen internet bağımlılığını artırmaktadır. Diğer bir sonuç ise çalışanların kişilik özellikleri işten sıkılmayı etkilemekte, çalışanların iş tatminindeki artış kısmen işten sıkılmayı azaltmakta ve çalışanların örgütsel yalnızlığındaki artış ise kısmen işten sıkılmayı artırmaktadır.

The purpose of this study is to examine the mediating role of job satisfaction and organizational loneliness in the relationship between personality traits and internet addiction and job boredom. 360 public personnel working in Ankara participated in the research. The survey was conducted with the online survey form and physical distribution of the survey form. Research data were examined with correlation and regression analyses. According to the results of regression analysis it is revealed that job satisfaction and organizational loneliness have a partial mediating effect between personality traits and internet addiction, personality traits and job boredom. According to the analysis results; the personality traits of employees affect internet addiction in the workplace, the increase in employees' job satisfaction partially reduces internet addiction, and the increase in employees' organizational loneliness partially increases internet addiction. Another result is that the personality characteristics of employees affect job boredom, the increase in employees' job satisfaction partially reduces job boredom, and the increase in employees' organizational loneliness partially increases job boredom.
Türkiye’de takipteki kredilerin banka kredi verme davranışına etkisi
The effect of nonperforming loans (NPL) on bank lending behavior in Türkiye
Yazar: Teke İlhan, Sibel; Gökçe, Atilla
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; NPL,Loans,Tukish Banking Sector ; : takipteki krediler,krediler,Türk bankacılık sektörü

Bu çalışmada; Türk bankacılık sisteminde, takipte yer alan sorunlu kredilerdeki değişimin kredi verme davranışını ne yönde etkilediği konusu araştırılmıştır. Yapılan analizde Türkiye’de faaliyet gösteren mevduat bankalarının 2012-2022 yıllarına ait çeyrek dönem verileri kullanılmıştır. Örneklem olarak aktif büyüklüğün %83’ünü temsil eden 10 mevduat bankası seçilmiştir. Oluşturulan ekonometrik modelde bankaya özel değişkenler (ROA, ROE) ve ülkeye özel değişkenler (GSYH, tüketici kredisi faiz oranı) kullanılmıştır. Zaman boyutunun 40, yatay-kesit boyutunun 10 olduğu, 400 gözlemli panel veri seti kullanılarak ekonometrik tahminler gerçekleştirilmiştir. Ekonometrik bulgular, Türkiye’de takipteki kredi oranındaki artış ile kredi verme isteği arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu yönündedir. Buna göre, incelenen dönem itibariyle takipteki kredi rakamındaki artışın, bankaların kredi verme isteğini zayıflattığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer ifadeyle, bankacılık sektöründeki takipteki kredi bakiyesindeki artışın, kredi değişim oranı üzerindeki negatif etkisi açıkça görülmektedir. Özellikle kriz dönemlerinde yüksek takip bakiyeleri ile karşı karşıya kalan bankaların, kredi verme konusunda daha temkinli davrandıkları ve kredi artış hızlarını bilinçli olarak zayıflattıkları bilinmektedir.

In this study; It has been investigated how the change in non-performing loans (NPL) in the Turkish banking system affects  lending behavior. In the analysis, quarterly data of deposit banks operating in Turkey for the years 2012-2022 were used. 10 deposit banks representing 83% of the active size were selected as a sample. Bank-specific variables (ROA, ROE) and country-specific variables (GDP, consumer loan interest rate) were used in the created econometric model. Econometric estimations were made using a panel data set with 400 observations, with a time dimension of 40 and a cross-section dimension of 10. Econometric findings indicate that there is a negative relationship between the increase in the non-performing loan rate and lending behavior in Turkey. Accordingly, it was concluded that the increase in NPL (non-performing loans) weakened banks' willingness to lend. In other words, the negative effect of the increase in the non-performing loan balance in the banking sector on the loan turnover rate is clearly seen. It is known that banks, faced with high non-performing balances, especially during crisis periods, are more cautious about granting loans and consciously slow down their loan growth rate.
Yatırım harcamaları ve dış ticaretin sigortacılık sektörü üzerindeki rolü: Türkiye’den ampirik kanıtlar
The role of investment expenditures and foreign trade on the insurance sector: Empirical evidence from Türkiye
Yazar: Göksu, Serkan
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; A-ARDL,sigortacılık sektörü,yatırım harcamaları,dış ticaret ; A-ARDL,insurance sector,investment expenditure,foreign trade

Son yıllarda sigortacılık sektöründe kayda değer ilerlemeler yaşanmasına rağmen Türkiye, sigorta penetrasyon oranı açısından OECD içerisinde en düşük yoğunluğa sahip ülke olarak dikkat çekmektedir. Dolayısıyla Türkiye için sigortacılık sektörü üzerinde etkili olabilecek faktörlerin belirlenmesi önemlidir. Bu bağlamda çalışma, yatırım harcamaları ve dış ticaretin sigortacılık sektörü üzerindeki olası etkilerine odaklanmaktadır. Değişkenler arasındaki ilişki, 1983-2021 dönemine ilişkin verilerle A-ARDL eşbütünleşme ve Toda-Yamamoto nedensellik testleri vasıtasıyla sınanmaktadır. Ampirik bulgular şu şekildedir: (i) Yatırım harcamaları, dış ticaret ve sigortacılık sektörü eşbütünleşiktir. (ii) Yatırım harcamaları ve dış ticaret, sigortacılık sektörünü uzun dönemde pozitif, kısa dönemde negatif etkilemektedir. (iii) Uzun dönemli katsayıların etki büyüklüğü kısa dönemli katsayılardan daha baskındır. (iv) Sigortacılık sektörüyle yatırım harcamaları ve dış ticaret değişkenleri arasında ayrı ayrı çift yönlü nedensellik ilişkileri vardır. Bu sonuçlar, Türkiye’de sigortacılık sektörü için geri besleme hipotezinin geçerli olduğunu ampirik olarak kanıtlamaktadır. Bu bulgular değişkenlerin birbirleriyle etkileşim içinde olduğuna ve karşılıklı olarak birbirlerini şekillendirebileceğine işaret eder.

Türkiye ranks last in the OECD regarding the insurance penetration rate. Therefore, it is crucial to determine the factors that are effective on the insurance industry in Türkiye. In this context, the study focuses on the possible effects of foreign trade and investment expenditure on the insurance industry. It tests the relationship between the variables with data for the 1983-2021 period with A-ARDL cointegration and the Toda-Yamamoto causality test. The empirical findings are: (i) Investment expenditure, foreign trade, and the insurance industry are cointegrated. (ii) Investment expenditure and foreign trade affect the insurance industry positively in the long-run but negatively in the short-run. (iii) The impact size of the long-run coefficients is more dominant than the short-run coefficients. (iv) There are bidirectional causality relationships between the variables. These results prove the validity of the feedback hypothesis for the insurance industry in Türkiye. These findings show that the variables interact with each other.
Türkiye’de bölgesel düzeyde kapsayıcı büyüme indeksi
Inclusive growth index at the regional level in Türkiye
Yazar: Berber, Metin; Yıldız, Büşra; Yılmaz, Mücahid Samet
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Finance and Investment (Other) ; Finans ve Yatırım (Diğer) ; kapsayıcı büyüme,McKinley kapsayıcı büyüme indeksi,kapsayıcılık ; inclusive growth,McKinley inclusive growth index,inclusiveness

Kapsayıcı büyüme konusunda sağlanan başarı sadece ülkeler arasında değil ülkelerin kendi coğrafi bölgelerinde bile farklılık gösterebilmektedir. Bu nedenle günümüz dünyasında bölgesel kalkınma politikaları oluştururken kapsayıcı büyüme farklılıklarını da minimize edecek politikaların dizayn edilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu yaklaşımdan hareketle, bölgeler arasındaki kapsayıcılık farklılıklarını ortaya koymak amacıyla McKinley’in (2010) çalışması referans alınarak 2014 ve 2021 yılları için Türkiye ve İBBS Düzey 2 alt bölgeleri bağlamında kapsayıcı büyüme indeksleri oluşturulmuştur. McKinley’nin kapsayıcı büyüme indeksini oluşturmak için kullandığı göstergelerden yola çıkılarak her bir alt bölge için 10 değişken belirlenmiş, bu değişkenlerden hareketle 2014 ve 2021 yılları için kapsayıcı büyüme indeksi hesaplanmıştır. Bunun neticesinde Türkiye geneli için kapayıcı büyüme indeksi 2014 yılına kıyasla 2021 yılında artış göstermiştir. Bölgesel düzeyde ise 2014’te en kapsayıcı bölgenin TR10 (İstanbul), 2021 yılında TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) olduğu tespit edilirken, 2014 yılında kapsayıcılığı en kötü olan bölgenin TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkâri), 2021’de ise TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) olduğu tespit edilmiştir. İlgili dönemde kapsayıcı büyüme performanslarındaki iyileşme ve gerilemeler bölgeler bazında farklılaşmaktadır.

Success in inclusive growth may vary between countries and even within their geographical regions. For this reason, while creating regional development policies in today's world, it has become inevitable to design policies that minimize inclusive growth differences. Based on this approach, inclusive growth indices were created in the context of Turkey NUTS Level 2 sub-regions for 2014 and 2021, taking McKinley's (2010) study as a reference to reveal the differences in inclusiveness between regions. Based on the indicators used by McKinley to create the inclusive growth index, 10 variables were determined for each sub-region, and based on these variables, the inclusive growth index was calculated for 2014 and 2021. As a result, the inclusive growth index for Turkey  increased in 2021 compared to 2014. At the regional level, it was determined that the most inclusive region was TR10 (Istanbul) in 2014 and TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) in 2021, while the region with the worst inclusiveness in 2014 was TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkâri), and TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) in 2021. Improvements and declines in inclusive growth performances in the relevant period differ on a regional basis.
Finansal tabloların karşılaştırılabilirliği ve denetim ücreti: Türkiye’ye ilişkin bulgular
Financial statement comparability and audit fee: Evidence from Turkiye
Yazar: Terzi, Serkan
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Financial statement,comparability,audit fee ; Finansal tablo,karşılaştırılabilirlik,denetim ücreti

Bu çalışmada finansal tabloların karşılaştırılabilirliğinin denetim ücretine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, Borsa İstanbul’da 2020-2022 döneminde işlem gören 186 şirketin verileri temin edilmiştir. Veriler, Eikon data stream ve Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)’ndan toplanmıştır. Araştırma hipotezini test etmeden önce çoklu bağlantı sorunu olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma hipotezinin test edilmesi için OLS regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre finansal tabloların karşılaştırılabilirliği ile denetim ücreti arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Buna göre finansal tabloların karşılaştırılabilirlik özellikleri, denetim ücretini etkilememektedir. Ayrıca şirket büyüklüğü ve dört büyük denetim şirketi ile denetim ücreti arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Bu çalışmanın literatüre katkısı, Türkiye’de yapılan ilk çalışma olması ve finansal tabloların karşılaştırılabilirlik ile denetim ücreti arasında bir ilişkinin bulunamamasıdır.

This study examines the impact of financial statement comparability on audit fee. For this purpose, data of 186 companies traded on Borsa Istanbul in the 2020-2022 periods were obtained. Data was collected from Eikon datastream and the Public Disclosure Platform (KAP). Before testing the research hypothesis, multicollinearity problems were examined. OLS regression analysis was used to test the research hypothesis. According to the findings, no significant relationship was found between financial statement comparability and the audit fee. Accordingly, financial statement comparability features of financial statements do not affect the audit fee. In addition, a significant and positive relationship was found between company size and the big 4 audit companies and audit fee. The contribution of this study to the literature is that this study is the first study conducted in Turkiye and that there is no relationship between the comparability of financial statements and the audit fee.