ERZURUM’DA ANIT ESERLERE YANSIYAN TÜRK KADINI İMGESİ
ERZURUM’DA ANIT ESERLERE YANSIYAN TÜRK KADINI İMGESİ
Yazar: Zencirkıran, Ayşegül; Berkli, Yunus
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 89, 2022
Anahtar kelimeler: Türk kadını,Türk sanatı,Erzurum,İmge,Heykel

Türk medeniyetinde kadın, oldukça saygın bir konuma sahiptir. Kadının bu konumunadair izler, sözlü anlatımlar ve yazılı belgeler ile günümüze kadar ulaşmıştır. Destanlardışında en eski örnek ise ilk yazılı eserler olan Orhun kitabelerinde karşımıza çıkmaktaolup, İlbilge Hatun ile İlteriş Kağan herhangi bir cinsiyet eşitsizliği olmadan toplumunkurtarıcısı olarak zikredilmektedirler. Bu vazifeyi İlbilge Hatunun halefi olan Türk kadınları da başarı ile üstlenmiş, yaşamın her alanında etkin rol almışlardır. Türk kadınınınvatana hizmet veren aktif faaliyetleri, Erzurum şehrinin sanat eserlerine de aksetmiştir.Kamusal alanlarda heykel, mimari ve rölyefler üzerinde betimlenen Türk kadınları bilhassa asker-savaşçı kimlikleri ile karşımıza çıkmaktadır. Düşman karşısında erkekler ileaynı saflarda hatta kimi zaman onlardan önde mücadele etmiş Nene Hatun, Kara Fatmagibi isimler bir gurur nişanesi ve vefa göstergesi olarak yaşatılmaktadır. Ayrıca dini mimariye örnek teşkil eden türbeler de kendi dönemlerinde topluma öncülük etmiş kadınlara ait olmaları bakımından oldukça önemlidir. “Erzurum’da Anıt Eserlere YansıyanKadın İmgesi” başlıklı makale kapsamında Erzurum şehir merkezinde yer alan Nene Hatun heykelleri ve rölyefleri, Gaziler ve Şehitler Anıtı ve rölyefleri, Erzurum’un KahramanÇocukları Rölyefi, Osmanlı-Rus Harbi, Ermeni mezalimi ve Kurtuluş Savaşı’nı anlatanisimsiz rölyef, Şehit Öğretmen Anıtı, Rabia Hatun Türbesi, Cimcime Sultan Türbesi veAne Hatun Türbesi kadın imgeleri bakımından konumuza dâhil olmaktadır. Türk kadınıkarakteristiğini yansıtan bu sanat eserleri, çalışmamız çerçevesinde belgelenmenin yanısıra kadın hakkında çıkarımda bulunmayı amaçlamaktadır.

Türk medeniyetinde kadın, oldukça saygın bir konuma sahiptir. Kadının bu konumunadair izler, sözlü anlatımlar ve yazılı belgeler ile günümüze kadar ulaşmıştır. Destanlardışında en eski örnek ise ilk yazılı eserler olan Orhun kitabelerinde karşımıza çıkmaktaolup, İlbilge Hatun ile İlteriş Kağan herhangi bir cinsiyet eşitsizliği olmadan toplumunkurtarıcısı olarak zikredilmektedirler. Bu vazifeyi İlbilge Hatunun halefi olan Türk kadınları da başarı ile üstlenmiş, yaşamın her alanında etkin rol almışlardır. Türk kadınınınvatana hizmet veren aktif faaliyetleri, Erzurum şehrinin sanat eserlerine de aksetmiştir.Kamusal alanlarda heykel, mimari ve rölyefler üzerinde betimlenen Türk kadınları bilhassa asker-savaşçı kimlikleri ile karşımıza çıkmaktadır. Düşman karşısında erkekler ileaynı saflarda hatta kimi zaman onlardan önde mücadele etmiş Nene Hatun, Kara Fatmagibi isimler bir gurur nişanesi ve vefa göstergesi olarak yaşatılmaktadır. Ayrıca dini mimariye örnek teşkil eden türbeler de kendi dönemlerinde topluma öncülük etmiş kadınlara ait olmaları bakımından oldukça önemlidir. “Erzurum’da Anıt Eserlere YansıyanKadın İmgesi” başlıklı makale kapsamında Erzurum şehir merkezinde yer alan Nene Hatun heykelleri ve rölyefleri, Gaziler ve Şehitler Anıtı ve rölyefleri, Erzurum’un KahramanÇocukları Rölyefi, Osmanlı-Rus Harbi, Ermeni mezalimi ve Kurtuluş Savaşı’nı anlatanisimsiz rölyef, Şehit Öğretmen Anıtı, Rabia Hatun Türbesi, Cimcime Sultan Türbesi veAne Hatun Türbesi kadın imgeleri bakımından konumuza dâhil olmaktadır. Türk kadınıkarakteristiğini yansıtan bu sanat eserleri, çalışmamız çerçevesinde belgelenmenin yanısıra kadın hakkında çıkarımda bulunmayı amaçlamaktadır.