İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ İNGİLİZ-FRANSIZ-TÜRK İTTİFAKININ FRANSIZ BASININA YANSIMALARI (1939)
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ İNGİLİZ-FRANSIZ-TÜRK İTTİFAKININ FRANSIZ BASININA YANSIMALARI (1939)
Yazar: Sönmez, Şinasi
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 16 No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: İskenderun Sancağı,Hatay Sorunu,Fransız Basını,Almanya,Suriye,Üçlü İttifak

Lozan Antlaşması’ndan sonra Türk-Fransız ilişkilerinde mevcut ekonomik ve siyasisorunlar yapılan anlaşmalar sonucunda çözüme kavuşturuldu. Türkiye Cumhuriyetiiki savaş arası dönemde mevcut sorunlarını ülkelerle anlaşmalar yoluyla çözümekavuşturduktan sonra otuzlu yıllardan itibaren sınır güvenliğini bölgesindekidengeleri gözeterek, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi ittifaklarla sağlamayoluna gitti. Fransa’nın yönetimi altında tuttuğu Suriye’de yaptığı düzenlemelerdeİskenderun Sancağını Suriye’ye bağlamak istemesiyle 1936 yılında iki ülke arasında“Hatay Sorunu” ortaya çıktı. İskenderun Sancağını topraklarının bir parçası olarakgören Türkiye, bir takım zorluklara rağmen 1939 yılında amacına ulaştı. İkinciDünya Savaşı’nın yaklaştığı 1936-1939 yılları arasında Avrupa’da meydana gelengelişmeler Türk-Fransız yakınlaşmasını zorunlu kılıyordu. Fransa, yenidenkarşısına dikilen Almanya ile başa çıkmasının yolu Boğazları kontrol eden Türkiyeile yakınlaşmaktan geçiyordu. Doğu Akdeniz’de ve Suriye topraklarında varlığınısürdürebilmek, İngiltere ile ortak hareket edebilmenin yolu Türkiye ile yapacağıdostluk ve ittifak anlaşmasından geçtiğini biliyordu.Türk Fransız ilişkilerinin son üçyıllık inişli çıkışlı sürecinde sağ ve sol ayrımı olmaksızın bütün Fransız basınınındikkati önceden yapılan anlaşmaları yok sayan Almanya’nın izlediği yayılmacıpolitikadaydı. Basın Hatay sorununun ortaya çıktığı ilk dönemde yaptığıdeğerlendirmelerde Türkiye’nin İskenderun Sancağı ile ilgili isteklerine eleştirelyaklaşıyor. Suriyelileri gücendirmemenin yollarının aranmasını tavsiye ediyordu.Fakat Almanya ve İtalya’nın başlattığı işgaller Fransa’yı Türkiye ve İngiltere ileyakınlaşmasının gereklilikleri basında daha sık işlenmeye başlandı. Üçlü İttifakınimzalandığı 1939 ve sonrasında Fransız dergi ve gazetelerinde Türkiye ve Türklerleilgili içeriği dostluk olan yazı ve yorumlar sıkça yer alıyordu.

Lozan Antlaşması’ndan sonra Türk-Fransız ilişkilerinde mevcut ekonomik ve siyasisorunlar yapılan anlaşmalar sonucunda çözüme kavuşturuldu. Türkiye Cumhuriyetiiki savaş arası dönemde mevcut sorunlarını ülkelerle anlaşmalar yoluyla çözümekavuşturduktan sonra otuzlu yıllardan itibaren sınır güvenliğini bölgesindekidengeleri gözeterek, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi ittifaklarla sağlamayoluna gitti. Fransa’nın yönetimi altında tuttuğu Suriye’de yaptığı düzenlemelerdeİskenderun Sancağını Suriye’ye bağlamak istemesiyle 1936 yılında iki ülke arasında“Hatay Sorunu” ortaya çıktı. İskenderun Sancağını topraklarının bir parçası olarakgören Türkiye, bir takım zorluklara rağmen 1939 yılında amacına ulaştı. İkinciDünya Savaşı’nın yaklaştığı 1936-1939 yılları arasında Avrupa’da meydana gelengelişmeler Türk-Fransız yakınlaşmasını zorunlu kılıyordu. Fransa, yenidenkarşısına dikilen Almanya ile başa çıkmasının yolu Boğazları kontrol eden Türkiyeile yakınlaşmaktan geçiyordu. Doğu Akdeniz’de ve Suriye topraklarında varlığınısürdürebilmek, İngiltere ile ortak hareket edebilmenin yolu Türkiye ile yapacağıdostluk ve ittifak anlaşmasından geçtiğini biliyordu.Türk Fransız ilişkilerinin son üçyıllık inişli çıkışlı sürecinde sağ ve sol ayrımı olmaksızın bütün Fransız basınınındikkati önceden yapılan anlaşmaları yok sayan Almanya’nın izlediği yayılmacıpolitikadaydı. Basın Hatay sorununun ortaya çıktığı ilk dönemde yaptığıdeğerlendirmelerde Türkiye’nin İskenderun Sancağı ile ilgili isteklerine eleştirelyaklaşıyor. Suriyelileri gücendirmemenin yollarının aranmasını tavsiye ediyordu.Fakat Almanya ve İtalya’nın başlattığı işgaller Fransa’yı Türkiye ve İngiltere ileyakınlaşmasının gereklilikleri basında daha sık işlenmeye başlandı. Üçlü İttifakınimzalandığı 1939 ve sonrasında Fransız dergi ve gazetelerinde Türkiye ve Türklerleilgili içeriği dostluk olan yazı ve yorumlar sıkça yer alıyordu.