Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Bilimsel Okuryazarlık Ölçeği Adaptasyon Çalışması
Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Bilimsel Okuryazarlık Ölçeği Adaptasyon Çalışması
Yazar: Şahin, Feride; Ateş, Salih
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Bilimsel Okuryazarlık,Konu Değeri,Öz-yeterlik,Epistemolojik İnanç

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerine yönelik olarak Fives, Huebner, Bırnbaum, Nicolich (2014) tarafından geliştirilen BilimselOkuryazarlık Ölçeğinin (BOÖ) Türkçeye adaptasyon çalışmasıyapılmıştır. Bu ölçme aracı bünyesinde iki ölçeği barındırmaktadır. Bunlardanbirincisi tek faktörlü yapıya sahip Sergilenen Bilimsel Okuryazarlık(BO-S) testi;  ikincisi üç faktörlüyapıya sahip Bilimsel Okuryazarlık Motivasyon ve İnançlar (BO-Mİ) ölçeğidir.Ölçek, dilsel eşdeğerlik çalışmasının ardından, geçerlik ve güvenirlikçalışmasının yapılması amacıyla Ankara ili merkezilçelerindeki 7. sınıfta öğrenim gören toplam 500 öğrenciye uygulanmıştır. Her iki ölçeğin yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA)tekniği kullanılarak incelenmiştir. BO-S için yapılan analizler sonucu testteki10, 11, 15 ve 16. soruların BO-S’nun Türkçeye uyarlanan yapısının geçerligöstergesi olmadığı bulunmuştur. Bu sorular için gerekli görülen düzeltmeleryapılmış ve test başlangıçtaki örnekleme benzer 823 kişiden oluşan yeni bir örneklemeuygulanmıştır. Yapılan [1]DFA analizlerineticesinde, uyum iyiliği kriterleri testin tek faktörlü yapısının kabuledilebilir olduğunu ancak 16. sorunun BO-S’nun Türkçe versiyonunun yapısınıngeçerli göstergesi olmadığını göstermiştir. Alan uzmanları ile yapılangörüşmeler neticesinde 16. soru testten çıkarılmıştır. Testin Cronbach’s Alphaiç tutarlılık katsayısı 0.67 olarak bulunmuştur. BO-Mİ için yapılan DFAanalizleri sonucunda uyum iyiliği kriterleri ölçeğin yapısının kabul edilebilir olduğunu göstermektedir. BO-Mİ Cronbach’s Alpha iç tutarlıkkatsayısı, konu değeri alt boyu için 0.70, bilimsel okuryazarlık öz-yeterliğiiçin 0.70 ve bilime yönelik epistemolojik inançlar için 0.86 olarakbulunmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak BOÖ’nin Türkçeyeuyarlanan formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğuna karar verilmişolup belirtilen düzeydeki öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeylerininölçülmesinde kullanılabileceği düşünülmektedir.*Bumakalenin içeriği, “Bilim OkuryazarlığıÖlçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması” başlığı altında XIII. UlusalFen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’nde sözlü bildiri olaraksunulmuştur.

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerine yönelik olarak Fives, Huebner, Bırnbaum, Nicolich (2014) tarafından geliştirilen BilimselOkuryazarlık Ölçeğinin (BOÖ) Türkçeye adaptasyon çalışmasıyapılmıştır. Bu ölçme aracı bünyesinde iki ölçeği barındırmaktadır. Bunlardanbirincisi tek faktörlü yapıya sahip Sergilenen Bilimsel Okuryazarlık(BO-S) testi;  ikincisi üç faktörlüyapıya sahip Bilimsel Okuryazarlık Motivasyon ve İnançlar (BO-Mİ) ölçeğidir.Ölçek, dilsel eşdeğerlik çalışmasının ardından, geçerlik ve güvenirlikçalışmasının yapılması amacıyla Ankara ili merkezilçelerindeki 7. sınıfta öğrenim gören toplam 500 öğrenciye uygulanmıştır. Her iki ölçeğin yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA)tekniği kullanılarak incelenmiştir. BO-S için yapılan analizler sonucu testteki10, 11, 15 ve 16. soruların BO-S’nun Türkçeye uyarlanan yapısının geçerligöstergesi olmadığı bulunmuştur. Bu sorular için gerekli görülen düzeltmeleryapılmış ve test başlangıçtaki örnekleme benzer 823 kişiden oluşan yeni bir örneklemeuygulanmıştır. Yapılan [1]DFA analizlerineticesinde, uyum iyiliği kriterleri testin tek faktörlü yapısının kabuledilebilir olduğunu ancak 16. sorunun BO-S’nun Türkçe versiyonunun yapısınıngeçerli göstergesi olmadığını göstermiştir. Alan uzmanları ile yapılangörüşmeler neticesinde 16. soru testten çıkarılmıştır. Testin Cronbach’s Alphaiç tutarlılık katsayısı 0.67 olarak bulunmuştur. BO-Mİ için yapılan DFAanalizleri sonucunda uyum iyiliği kriterleri ölçeğin yapısının kabul edilebilir olduğunu göstermektedir. BO-Mİ Cronbach’s Alpha iç tutarlıkkatsayısı, konu değeri alt boyu için 0.70, bilimsel okuryazarlık öz-yeterliğiiçin 0.70 ve bilime yönelik epistemolojik inançlar için 0.86 olarakbulunmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak BOÖ’nin Türkçeyeuyarlanan formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğuna karar verilmişolup belirtilen düzeydeki öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeylerininölçülmesinde kullanılabileceği düşünülmektedir.*Bumakalenin içeriği, “Bilim OkuryazarlığıÖlçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması” başlığı altında XIII. UlusalFen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’nde sözlü bildiri olaraksunulmuştur.