hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKÇEDE SON SESTE GÖRÜLEN ÜNLÜ TÜREMELERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
TÜRKÇEDE SON SESTE GÖRÜLEN ÜNLÜ TÜREMELERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Yalçın, Süleyman
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Turkish, derivation, derivation at the end voice, epenthesis of vowels ; Türkçe, ses türemesi, son seste türeme, ünlü türemesi

Ses türemesi, sözcüklerin asıllarında bulunmayan ünlü veya ünsüz bir sesin türemesi olayıdır. Bu türemeler sözcüklerin ön, iç ve son seslerinde görülmektedir. Konumuzu oluşturan son sesteki türemelere bakıldığında bu tür türemelerin çoğunlukla ünlüler üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Son seste türemiş olduğu düşünülen ünlüler, bilim adamları tarafından çok çeşitli sebeplere dayandırılmıştır. Fakat bu konuda tam bir mutabakata varılamamıştır. Bazı araştırmacılar son sesteki ünlüleri gereksiz bir şekilde ortaya çıkan okutma ünlülerine bağlarken bazı araştırmacılar ise birincil uzun ünlülerin kısalmasına, son sesteki ünsüz çiftlerine veya türeyen ünlünün bir türeme olmadan sözcüğün aslına ait bir unsur oluşuna bağlamaktadırlar.Bu çalışma son seste görülen ünlü türemelerinin gerçek bir türeme olup olmadığının ve eğer türemeyse bile bağlı bulunduğu asıl nedenin ne olduğunun tespit edilmesini amaçlamaktadır.

Epenthesis is derivation of a vowel or a consonant that is not present in a word. Epenthesis is seen in the beginning, internal and end of a word. When last sound epenthesis are regarded, it is observed that those epenthesises are denser in vowels
{-mAĠIn} ZARF-FİİL EKİ ÜZERİNE
{-mAĠIn} ZARF-FİİL EKİ ÜZERİNE
Yazar: Salan, Erkan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Converb Suffix {-mAİIn}, Structure, Usage, Function

Türkçe, zarf-fiil ekleri bakımından zengin bir dildir. Türkçede bir kısım zarf-fiil ekleri, en eski yazılı kaynaklardan bugüne asıl zarf-fiil ekleri (-(I)p, -ken vb.) olarak kullanılmıştır. Öte yandan bir kısım zarf-fiil ekleri de Türkçenin tarihî gelişim süreci içerisinde zamanla farklı eklerin birleşip kalıplaşmasıyla oluşmuştur. Farklı eklerin birleşmesiyle oluşan bu zarf-fiil eklerinden biri de {-mAĠIn} ekidir. Bu çalışmada, {-mAk} isim-fiil ekinin {-I-n} vasıta durumu ekiyle birleşip kalıplaşması sonucu oluşmuş {-mAĠIn} zarf-fiil eki ele alınmıştır. {-mAĠIn} ekinin Uygur Türkçesi döneminden 20. yüzyıl başlarına kadar amaç, niteleme ve sıklıkla da sebep işlevinde kullanıldığı ortaya konmuştur. Çoğunlukla Anadolu sahasında -özellikle Osmanlı Türkçesi döneminde- kullanılmış olan bu ekin sahip olduğu baskın işlevden hareketle sebep zarf-fiil eki olarak adlandırılabileceği önerilmiştir.

Turkish is a rich language in terms of converb suffixes. In Turkish, some converb suffixes have been used as main converb suffixes (-(I)p, -ken etc.) from the very beginning of Turkish literature. On the other hand, some converb suffixes have gradually developed into becoming inflexible of different suffixes through the historical development of Turkish. {-mAİIn} is one such suffix which is a merger of two suffixes; the infinitive suffix {mAk} and instrumental suffix {-I-n}. In this study, from Uighur Turkish period to early 20th century the use of {-mAİIn} was analysed and it was found that the suffix was used in functions of purpose, state and, most abundantly, cause. Since the most dominant function of this suffix which used generally -especially in Classic Ottoman Turkish- in Anatolian field seems to bu cause, it is entitled to be named cause converb suffix
ḲUDA / ĠUDA SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE
ḲUDA / ĠUDA SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE
Yazar: Sarıca, Bedri
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Ḳuda / Şuda, dünür, lehçe, ağız, akrabalık ; Ḳuda / Şuda, in laws, dialect, local dialect, relationship

Anadolu ağızları söz varlığı üzerinde yapılan çalışmalar, başka ülkelerde yaşayan Türk topluluklarının dilinde de birçok ortak nokta olduğunu göstermektedir. Evlilik yoluyla kurulan akrabalıkta kullanılan ‘dünür’ ve ‘kız istemeye giden aracı kişi’ anlamında olan ḳuda ülkemizde özellikle Tatar göçmenlerinde ve Doğu Anadolu ağızlarında görülür. İlk olarak Mukaddimetü・l-Edeb’de tespit edilen ḳuda sözcüğünün Moğolca yoluyla dilimize geçtiği anlaşılmaktadır. Günümüz Türk lehçelerinde dünür karşılığı olarak genellikle ḳuda kullanılmaktadır. Oğuz lehçeleri arasında Anadolu ve Gagavuz Türkçelerinde dünür tercih edilmektedir. Doğu Anadolu ağızlarında yer yer ḳuda / ġoda / ġuda sözcükleri görülse de bunlar İlhanlı sonrası Moğol ve Tatarların etkisiyle ağızlara yerleşmiş biçimlerdir.

Studies done on vocabulary of Anatolian dialects indicate that there is a great deal of similarities between the vocabularies of the Turkic communities living in other countries. For instance, the word ḳuda used in matrimonial kinship means in law and mediator who goes to the girl’s family to ask for marriage can especially be seen among Tatar immigrants and in Eastern Anatolian dialects in Turkey. Ḳuda, first encountered in Mukaddimetü’lEdeb, seems to be originated in Mongolian. In today’s modern Turkish dialects spoken outside Turkey usually the word ḳuda is used for in laws. Anatolian and Gagavuz branches of Oguz dialects prefer the word dünür. Even though, occasionally ḳuda / Şoda / Şuda are used throughout Eastern Anatolian dialects, they inhabited in those dialects with Mongol and Tatar effect after the İlhanlı state
TERS DİZİM SÖZLÜKLERİNİN TÜRK DİLİ ÇALIŞMALARINDAKİ YERİ VE ÖNEMİ
TERS DİZİM SÖZLÜKLERİNİN TÜRK DİLİ ÇALIŞMALARINDAKİ YERİ VE ÖNEMİ
Yazar: Kuş, Bahri
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Inverted syntagma, Turkishness research studies, dictionary, morpheme ; Ters dizim, Türklük Bilgisi, sözlük, biçim birimi

Ters dizim; abece sırasından farklı olarak, kelimelerin son harflerinden başlamak üzere yeniden sıralanmasını ifade eden bir kavramdır. Farklı veya aynı görevdeki sesteş eklerin alt alta gelecek şekilde dizilmesi, sondan eklemeli olan Türkçenin dizin ve dizim ilişkisi açısından gramer özelliklerinin ortaya konulmasına imkân tanıdığı için son derece önemlidir. Bu yöntem önemli ölçüde zaman tasarrufu sağlaması yanında Türkçenin ekleme ile ilgili incelik ve kurallarının ayrıntılı olarak görülmesine, hangi eklerin ne tür kelimeler türettiği bilgisinin sağlanmasına ve bu bilgilerin denetlenmesine yardımcı olmaktadır. Birkaç çalışma dışında örneği bulunmayan ters dizim sözlükleri, kural dışı olduğu düşünülen örneklerin de bir arada görülmesini sağlayacağından yabancı dil olarak Türkçenin öğretilmesinde de yardımcı olacaktır.

Unlike the order of “abece”, inverted syntagma is a concept that states reordering the letters by beginning from the last letters. Ranking of homonym affixes, whose mission is the same or different, one under the other is very important because it makes grammatical characteristics presented in terms of Turkish’s indexical and syntagma relation which is an agglutinative language. Besides it provides time saving, this method helps to realize nuancy and rules about addition of Turkish in detail, enable to know what kind of words are created by which affixes and evaluating this information. Inverted syntagma, whose examples are very few, is going to help to teach Turkish because it will make it possible to see the examples all together which are thought as irregular
RİSÂLETÜ’N-NUSHİYYE’DE BAĞLAMA BAĞLI YAKIN ANLAMLI ÇİFTLER
RİSÂLETÜ’N-NUSHİYYE’DE BAĞLAMA BAĞLI YAKIN ANLAMLI ÇİFTLER
Yazar: Dinçer Bahadır, Şaziye
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Yunus Emre, Risâletü’n-Nushiyye, pairs with similar meanings

Yunus Emre tarafından kaleme alınmış olan Risâletü’n-Nushiyye, taşıdığı edebî değer yanında dil araştırmacıları için de önemli bir araştırma malzemesi niteliğindedir. Eserde yaklaşık olarak 440 kadar Arapça, 160 kadar Farsça sözcük vardır. Arapça ve Farsça tamlamaların sayısı ise oldukça azdır. Eserde bir diğer dikkat çeken şey ise eskicil (arkaik) olarak kabul edebileceğimiz Türkçe sözcüklerdir. Bir dilde, birbirine yakın anlamda birçok sözcüğün bulunması o dilin zenginliğini, işlenmişliğini gösteren özelliklerdendir. Bu amaçla, Erdoğan Boz tarafından hazırlanan eserin dizin kısmı taranarak birbirine yakın anlamlı olan çiftler tespit edilmeye çalışılacaktır.Tespit edilecek olan bu yakın anlamlı çiftlerin tercih nedenlerinin; şairin biçimsel yönden vezin ve kafiyeye uyma kaygısı ve içerik (anlam) yönünden nüans farklılıklarını ortaya koyma isteği tartışılacaktır.

Risâletü’n-Nushiyye, written by Yunus Emre, is an important research material for linguistics besides its great literary value. In that literary work, there are about 440 Arabic and about 160 Persian words. On the other hand, Arabic and Persian noun phrases are very few in that work. Another important feature of the work is that there are also some Turkish words which can be admitted as archaic
HAMDULLAH HAMDÎ’NİN YÛSUF U ZELÎHÂ MESNEVİSİNDEKİ “اكرمى مثواه ” İBARESİ ÜZERİNE
HAMDULLAH HAMDÎ’NİN YÛSUF U ZELÎHÂ MESNEVİSİNDEKİ “اكرمى مثواه ” İBARESİ ÜZERİNE
Yazar: Üstün, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Yûsuf u Zelîhâ, Hamdullah Hamdî, 15th century, egri mi meŝvāh, ekrimį meŝvāh

15. yüzyılda Hamdullah Hamdî tarafından telif edilen Yûsuf u Zelîhâ Mesnevisi Anadolu sahasının ilk edebî değer taşıyan eseridir. Mesnevide dil açısından Eski Anadolu Türkçesi niteliklerinin yanı sıra Klasik Osmanlı Türkçesine ait özellikleri de görmek mümkündür. Özellikle Arapça ve Farsçaya ait kalıp ifadelerin, ayet ve hadislerin bu dillere ait şekillerle kullanımı söz konusudur. Bu kullanımlardan birisi de “اكرمىمثواه” ibaresidir. Bu çlışada, ilgili ibare üerine daha öce yapıan “egri mi meŝvā” değrlendirmesine karşıfarklıbir okuma ve anlamlandıma yaklaşıısergilenmişve “ekrimįmeŝvā” sonucuna ulaşımışı.

Yûsuf u Zelîhâ Masnavi, compiled by Hamdullah Hamdî in 15th century, is the first literary work carrying value of the Anatolian area. It is possible to see the characteristics of classical Ottoman Turkish as well as the qualities of Old Anatolian Turkish in terms of language in masnavi. In particular, the use of the expression patterns concerning Arabic and Persian, the verses and hadiths with the ways concerning these languages is available. One of these uses is the phrase “ﻩﺍﻭﺜﻣ ﻰﻣﺮﻛﺍ”. In this study, a different approach of reading and interpretation has been demonstrated opposed to the “egri mi meŝvāh” assessment made on the relevant phrase before and the “ekrimį meŝvāh” result has been reached
KAZAKÇADA RENK KAVRAMI VE RENKLER
KAZAKÇADA RENK KAVRAMI VE RENKLER
Yazar: Özdemir, Aşur
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015

Umumi Türk medeniyetinin bir parçası olan Kazak dili ile kültürü, renkler ve bunlara yüklenen anlamlar açısından oldukça zengindir. Bu yazıda Kazakçadaki renkler ile bu renklerin Kazak kültür ve medeniyetindeki yansımaları ele alınmıştır. Yazıda öncelikle renk kavramını karşılayan Kazakça kelimeler ile bunların Türk dillerindeki karşılıkları üzerinde durulmuştur. Sonra renk adları harf sırasına göre anlam, köken ve kültür bakımlarından incelenmiştir. Renk adları verilirken kelimenin Eski Türkçeden günümüze değin Türk dillerindeki görünüşleri de ortaya konmuştur. Renk adlarının yeri geldikçe Ural-Altay dillerindeki biçimlerine değinilmiştir. Ayrıca akraba olan ve olmayan dillerdeki verintiler üzerinde durulmuştur. Her renk adının köken bilgisini ortaya koymak için gayret sarf edilmiştir. Yazıda renklerin Türkiye Türkçesindeki tam karşılıkları da tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrı bir inceleme konusu olduğundan sadece belli başlı at donları çalışmaya dâhil edilmiştir. Makale hazırlanırken bilhassa Kazakça ve Rusça kaynaklardan faydalanılmış, bunun yanında Türkçe, İngilizce, Özbekçe, Türkmence, Tatarca, Başkurtça kaynaklara da başvurulmuştur.

Umumi Türk medeniyetinin bir parçası olan Kazak dili ile kültürü, renkler ve bunlara yüklenen anlamlar açısından oldukça zengindir. Bu yazıda Kazakçadaki renkler ile bu renklerin Kazak kültür ve medeniyetindeki yansımaları ele alınmıştır. Yazıda öncelikle renk kavramını karşılayan Kazakça kelimeler ile bunların Türk dillerindeki karşılıkları üzerinde durulmuştur. Sonra renk adları harf sırasına göre anlam, köken ve kültür bakımlarından incelenmiştir. Renk adları verilirken kelimenin Eski Türkçeden günümüze değin Türk dillerindeki görünüşleri de ortaya konmuştur. Renk adlarının yeri geldikçe Ural-Altay dillerindeki biçimlerine değinilmiştir. Ayrıca akraba olan ve olmayan dillerdeki verintiler üzerinde durulmuştur. Her renk adının köken bilgisini ortaya koymak için gayret sarf edilmiştir. Yazıda renklerin Türkiye Türkçesindeki tam karşılıkları da tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrı bir inceleme konusu olduğundan sadece belli başlı at donları çalışmaya dâhil edilmiştir. Makale hazırlanırken bilhassa Kazakça ve Rusça kaynaklardan faydalanılmış, bunun yanında Türkçe, İngilizce, Özbekçe, Türkmence, Tatarca, Başkurtça kaynaklara da başvurulmuştur.
KLÂSİK TÜRK EDEBİYATINDA TENASÜH İNANCI İZLERİ
KLÂSİK TÜRK EDEBİYATINDA TENASÜH İNANCI İZLERİ
Yazar: Karaköse, Saadet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Dead, Earth, Ash, Eternity

Tenasüh, ruhun bir bedenden başka varlıklara geçmesidir. Edebî eserlere yansıyan tenasüh inancının gelişmesinde ebediyet arayışı hâkimdir. Semaî kitaplarda yer alan bir âlemden başka bir âleme geçişten bahseden ayetler ve peygamber mucizeleri, zamanla halk muhayyilesinde ebediyet çağrışımları oluşturmuştur. Bu çağrışımlar sayesinde kitabî kıssalar ve kişiler hakkında dönüşümü konu alan rivayetler oluşturulmasına yol açmıştır. Evliya menkıbeleri, ilkel inanç sistemlerinin öğretileri de zaten insan zihninde mevcut olan ebediyet arayışı doğrultusunda tenasüh inancını geliştirmiştir. Halk edebiyatımızda çok daha fazla örneği bulunan dönüşüm, Klâsik edebiyatımızda ölümden sonraki varoluşu ihsas ettirme yönüyle işlenir. Klâsik edebiyatımızda ölüm, bir başka boyuta geçiş olarak algılandığı için, korku ile algılanmaz. Ölüm sonrası ruhun başka bir boyuta geçişin yanında başka bir varlığa dönüşme inancı da mevcuttur. Bu inançta menkıbe ve diğer ölüm ritüellerinin etkisi de bulunmaktadır. Âşık ölümden sonra toprağa karışarak sevgilinin kapısına rüzgâr tarafından taşınır. Mezarında biten otlar sevgili adını söyler. Aşk ateşiyle yanarak ölürse küllerinden yeniden doğarak ölümsüzlüğe ulaşır.

Reencarnation means passing of a spirit from one body to other body. Some verses where the four sacred books stated passing from sphere to another sphere and miracles of prophets effected people on belief of transformations. Spread of reencarnation’s belief inwihich literature effects human being to live eternally. Altough Turkish Folkloric literature has a lot of transformation tales in Turkısh Classical Literature dead never being perceived finish of life contrary belived passing of spirit from life dimension to another dimension. But effect of reencarnation belief also had processed in literature via of some miracles, legends of dervishes and effects of primitive beliefs. From dead lover grown up being a grass on ground or a smelling rosa. If lover dead via of burning in love fire he being immortal around rose from his ashes
SEVGİLİYE VE DOST(LAR)A MEKTUPLAR: MÜNŞEÂT-I NAHîFî
SEVGİLİYE VE DOST(LAR)A MEKTUPLAR: MÜNŞEÂT-I NAHîFî
Yazar: Ekinci, Ramazan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Süleyman Nahîfî, Münşeât, Letter, XVIIIth century

Nahîfî mahlaslı şairlerin en meşhuru olan ve edebiyat tarihimizde “Mesnevi Mütercimi” unvanıyla bilinen Mehmed Süleyman Nahîfî (?-1738), bir asra yaklaşan uzun bir ömür sürmüş; bu süre içerisinde çeşitli devlet görevlerinde (yeniçerilik, sefir kâtipliği, şıkk-ı sânî defterdarlığı vb.) bulunmanın yanı sıra, hem nazım hem de nesir alanında birçok eser kaleme almıştır. Hayatı, sanatı ve eserleriyle alâkalı birçok makale yazılan, tez hazırlanan Nahîfî’nin mensur telifatından Münşeât, bugüne kadar pek bilinmeyen ve üzerinde fazla bir çalışma yapılmayan mektuplardan meydana gelmektedir. Farklı zamanlarda yazılmış sekiz mektuptan oluşan Münşeât’taki beş mektup, şairin sevdiğine yazdığı âşıkâne söyleyiş ve edebî ifadelerle yüklü samimi hislerini yansıtmaktadır. Geriye kalan üç mektuptan ikisini bir dostuna veya dostlarına yazdığı, diğerini ise hüner gösterme maksadıyla kaleme aldığı düşünülmektedir. Münşeât’ta yer alan şiirlerin (1’i Farsça olan 18 müfred, 17 beyitlik bir kıta, tamamlanmamış 4 gazel, biri Hamamnâme olan 2 gazel) hiçbirinin şairin Dîvân’ında yer almaması, eserin kıymetini daha da artırmaktadır. Bu makalede Nahîfî’nin Münşeât’ı incelenecek; metnin nüsha(ları) ve muhtevası hakkında ayrıntılı bilgi verilecektir. Çalışmanın sonunda şairin hayatı ve edebî şahsiyetine yönelik bazı yeni bilgilerin bulunduğu Münşeât’ın transkripsiyonlu metni verilecektir.

Among the most well-known poets who uses the pen name of Nahîfî is Mehmed Süleyman Nahîfî. In our literary history he is known as “translator of Masnavi” (died in 1738). He lived a long life nearly acentury and during his life he served as various stste officials. (janissary, ambassador clerk, şıkk-ı sânî official who heads a provincial treasury) In addition he produced many literary Works both in the field of verse and prose. There are many articles and thesis about his life, art and Works. However the Münşeât, which is written in prose, includes unknown and unstudied literary letters. Münşeât contains 8 letters which are written in different times. Among these five them reflects the poets sincere feelins with amorous and literary statements. Two of the remaining three are written to a friend and the last one ia thought to be written for the purpose of demonstrating his skills. None of the poems in Münşeât take part in his Dîvân, as a result of this the value the work increases.(one in persian language consists of 17 mufred, one stanza with 17 couplets, unfinished 4 gazhel, 2 gazhel one of which is Hammâmnâme) In this article the Münşeât of Nahîfî wiil be examined and detailed information about the dittos and contents of the text will be presented. At the end of this study the transcriptional text of Münşeât, which contains information about the life and literary figüre of the poet, will be introduced
EŞREFOĞLU RÛMÎ’NİN İKİ GAZELİNDE ‘DURUM ANLATIMI’ ÜZERİNE BİR OKUMA DENEMESİ
EŞREFOĞLU RÛMÎ’NİN İKİ GAZELİNDE ‘DURUM ANLATIMI’ ÜZERİNE BİR OKUMA DENEMESİ
Yazar: Erbay, Nazire
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Esrefoglu Rumi, ghazals, case expression ; Eşrefoğlu Rûmî, gazel, durum anlatımı

Klasik Türk şiirinin en çok kullanılan nazım şekli gazellerde, konu bakımından çeşitlilik söz konusudur. Ayrıca bazı gazellerin anlatım şekli diğer edebî türlerden faydalanılarak şekillendirilir. Eşrefoğlu Rûmî’nin gazellerinde öğretici üslup ön plandadır. Rûmî’nin gazelleri tasavvuf içeriklidir. Bu çalışmada, Eşrefoğlu Rûmî’nin iki gazelinde ele alınan konuyu işleyişteki farklılık tespit edilerek, bu gazellerdeki ‘durum anlatımı’ üzerine değerlendirme çalışması yapılmaktadır.

The most widely used form of classical Turkish poetry in verse ode is concerned in terms of diversity issues. In addition, expression of some ghazal form is shaped by benefiting from other genres
ŞEYH GALİB’İN ŞERH-İ CEZİRE-İ MESNEVİ’SİNE DAİR BAZI TESPİTLER
ŞEYH GALİB’İN ŞERH-İ CEZİRE-İ MESNEVİ’SİNE DAİR BAZI TESPİTLER
Yazar: Babür, Yusuf
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Mawlana and Masnavi, Sheikh Galib, annotation, Şerh-i Cezire-i Masnavi

Mesnevi-i Manevi müellifi Mevlana Celaleddin-i Rumi (öl. 1273), özellikle Anadolu coğrafyasında yüzyıllar boyunca etkisini hissettirmiştir. Manevi nasihatlerini temsilî hikâyelerle ve Fars diliyle aktarmış olması dolayısıyla Türkçenin konuşulduğu Anadolu’da, Mevlana’nın Mesnevi’sinin tercüme ve şerh edilmesi ihtiyacı hâsıl olmuştur. Bu sebeple pek çok ilim erbabı ve Mevlevi şeyhi, Mesnevi üzerinde tercüme ve şerh çalışmaları yapmıştır. Bu çalışmalardan biri de Mevlevi şeyhlerinden olan Yenicevardarlı Sinaneddin Yusuf-ı Sineçak (öl. 1546) tarafından kaleme alınmıştır. Mesnevi’den seçilmiş tevhid içerikli beyitleri ihtiva eden, Sineçak’a ait Cezire-i Mesnevi adındaki bu eser, Mevleviler arasında rağbet görmüştür. Öyleki Cezire-i Mesnevi’ye pek çok şerhler yazılmıştır. Cezire-i Mesnevi şerhlerinin en meşhurunu ise Şeyh Galib (öl. 1799) yapmış ve bu çalışmasına Şerh-i Cezire-i Mesnevi adını vermiştir. Ancak Şerh-i Cezire-i Mesnevi hakkında bilgi veren bazı kaynaklar, bu eser hakkında birtakım yanılmalara düşmektedirler. Bu yazıyla yanılgının nedeni tespit edilmeye çalışılmış ve bu eser hakkındaki doğru bilgi verilmiştir.

The writer of Mesnevi-i Manevi Mevlana Celaleddin-i Rumi (d. 1273), influenced particularly Anatolian geography through the centuries. Mesnevi was required to be translated and annotated in Anatolia where Turkish is spoken, for the reason that Mevlana narrated his moral advices with imaginative stories and by using Persian language. Therefore many cognoscenti of science and Mevlevi sheikhs studied on translation and annotation of Mesnevi. One of these studies was written by Sinaneddin Yusuf-ı Sineçak (d. 1546) from Yenicevardar who was one of the Mevlevi sheikhs. Cezire-i Mesnevi of Sineçak which comprises tawhid oriented couplets selected from Mesnevi gained recognition among Mevlevi sheikhs. Moreover, many annotations were written for Cezire-i Mesnevi. The most celebrated annotation of Cezire-i Mesnevi was written by Şeyh Galib (d. 1799) and named his work as Şerh-i Cezire-i Mesnevi. However some sources which inform about Şerh-i Cezire-i Mesnevi make some mistakes about this work. In this article, the reason of these mistakes is tried to be determined and right information is confirmed