Veri Zarflama Yöntemi İle Tarım işletmelerinde Pamuk Üretim Faaliyetinin Etkinliğinin Ölçülmesi
Measurement of Production Efficiency of Cotton Production  with Data Envelopment Analysis
Yazar: Aktürk, Duygu; Kıral, Taner
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 08 No. 03, 2002
Anahtar kelimeler: pamuk üretiminde teknik etkinlik, ölçek etkinli ğ i,veri zarflama yöntemi ; technical efficiency in cotton production, scale efficiency, data envelopment analysis

Bu çal ışman ı n amac ı , pamuk üretimi yapan tar ı m işletmelerinde pamuk üretim faaliyetinin etkinlik ölçüm ve  analizlerini yapmakt ı r. Bu kapsamda, Veri Zarflama Yöntemi ile teknik ve ölçek etkinliklerini hesaplamak amaçlanm ışt ı r.  Araşt ı rmada Söke Ovas ı 'nda tabakal ı tesadüfi örnekleme yöntemi ile 165 adet örnek i şletme belirlenmiş ve araşt ı rma  verilen bu işletmelerden derlenmi ştir. Incelenen işletmelerde veri zarflama yöntemiyle hesaplanarak bulunan sonuçlara  göre; teknik olarak etkin i şletme say ı s ı 20 dir %100,00 . 165 işletmenin teknik etkinlik ortalamas ı %83,90 olarak  belirlenmiştir. incelenen pamuk işletmelerinde hesaplanan etkinliklerin, arazi büyüklük grubuna, e ğ itim düzeylerine ve  yerleşim yerlerine göre ortalamalar ı aras ı nda fark olup olmad ığı Kruskal-Wallis test istatisti ğ i ile test edilmi ştir. Arazi  büyüklük gruplar ı itibariyle, ölçek etkinli ği hariç diğer etkinliklerde küçük i şletmelerin di ğ er işletmelerden istatistiki olarak  farkl ı olduğ u bulunmu ştur. İşletme sahiplerinin e ğ itim düzeylerine göre hesaplanan etkinliklerde, yüksek ö ğretim mezunu  olanlar ı n teknik ve saf teknik etkinlikleri daha yüksek, ortaö ğ retim mezunu olanlar ı n ise ölçek etkinli ğ inin yüksek olduğ u  belirlenmiştir. Ancak yap ı lan test sonucu e ğ itim düzeyleri aras ı nda istatistik olarak önemli bir fark bulunamam ışt ı r.  Yerleş im yerlerine göre hesaplanan etkinliklerde, ilçe merkezinde oturanlar ı n teknik ve saf teknik etkinlikleri köyde  oturanlara oranla daha yüksek, ölçek etkinli ği aç ı s ı ndan ise ilçede ya şayanları n daha uygun ölçekte üretim yapt ı kları  belirlenmiştir. Ancak yap ı lan testler sonucunda ilçede veya köyde oturma aras ı nda teknik ve ölçek etkinlikleri aç ı s ı ndan  istatistiki olarak fark bulunamam ışt ı r. Bununla beraber, köyde ve ilçe merkezinde oturman ı n saf teknik etkinli ğe etkisi  bulunmaktad ı r

The purpose of this study is to measure and to analyze the efficiency of cotton production activities on  cotton producing farms. The goals of this study were focused on assessing data envelopment analysis, and on the  technical and scale efficiency of cotton-production activities. One hundred and sixty-five representative cotton-producing  farms were selected in the Söke Valley through a stratified random sampling method and then the relevant data were  collected on the production activities of these selected farms. According to data envelopment analysis carried out  considering all inputs, the number of farms found to be technically efficient was 20. The average technical efficiency of  the 165 farms was calculated to be 83.90%. Differences between average efficiencies of the cotton-producing farms  were evaluated using the Kruskal-Wallis test. Ali efficiency measures of the small-sized farms except for scale  efficiency were found to be statistically different from farms of other sizes. When farms were grouped according to the  educational levels of their owners, technical and pure technical efficiency measures were observed to be higher for  farms whose owners were university graduates, but scale efficiency was found to be higher on farms owned by high  school graduates. Nonetheless the differences in these efficiency measures grouped according to educational levels  were not found to be statistically significant. When efficiency measures are assessed in terms of the location of the farm  settlement, technical and pure technical efficiency measures are observed to be greatest in urban locations, while scale  efficiency was higher in the villages. Statistical comparisons showed no significant differences between technical and  scale efficiencies according to settlement location, but significant differences were found in pure technical efficiency  measures.