Otizmli Çocuğu Olan Anne-Babaların Evlilik Uyumu ve Duygu Düzenleme Güçlükleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Examining the Relationship between the Marriage Adjustment and Emotion Regulation Difficulties of Parents with Autism
Yazar: Naz, Nurhan
Dergi: İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Family Psychology ; Aile Psikolojisi ; Duygu Düzenleme,Evlilik Uyumu,Otizm,OSB,Duygu Düzenleme Güçlüğü ; Emotion Regulation,Marital Adjustment,Autism,ASD,Emotional Dysregulation

Amaç: Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların sayısındaki artış, bu ailelerin karşılaştığı psikososyal zorlukları daha yakından incelemeyi gerekli kılmaktadır. OSB tanılı çocukların yoğun bakım ihtiyacı, ebeveynlerin hem bireysel ruh sağlığını hem de evlilik ilişkilerini etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, ebeveynlerin duygu düzenleme becerilerinin evlilik uyumu üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar, literatürde sınırlıdır. Mevcut çalışma bu boşluğu doldurmayı ve hem bilimsel hem de uygulamalı müdahale çalışmalarına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, ebeveynlerin bireysel düzeydeki duygu düzenleme becerileri ile evlilik ilişkilerindeki uyum düzeylerini inceleyerek hem psikopatolojik hem de ilişkisel bir bağlamda yeni veriler sunmayı amaçlamaktadır. Literatürde sınırlı sayıda çalışma bu iki değişkeni birlikte incelemiştir. Bu araştırma, klinik psikoloji alanında müdahale çalışmalarına temel oluşturabilecek bulgular sunması açısından önem taşımaktadır.Yöntem: Araştırma, İstanbul’da ikamet eden ve rastgele seçilen ebeveynlerle yürütülmüştür. Örneklem grubunu, OSB tanılı 40 çocuğun ebeveynleri ve OSB tanısı bulunmayan 40 çocuğun ebeveynleri oluşturmuştur. Katılımcılara Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Evlilik Uyumu Ölçeği uygulanmıştır. Nicel veriler karşılaştırmalı ve korelasyon analizleriyle değerlendirilmiştir.Bulgular: OSB tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin duygu düzenlemede anlamlı düzeyde daha fazla güçlük yaşadığı bulunmuştur. Ayrıca, bu grubun evlilik uyumu düzeylerinin, OSB tanısı olmayan çocukların ebeveynlerine göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Duygu düzenleme güçlüğü ile ilişki tarzı arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki gözlemlenmiştir; duygu düzenleme güçlüğü arttıkça daha az uyumlu ilişki tarzları sergilendiği belirlenmiştir. Öte yandan, farkındalık düzeyindeki artış, evlilik ve genel uyum düzeylerinin yükselmesiyle ilişkili bulunmuştur. Bireylerin kişisel hedeflere yönelik baskı hissetmeleri ise evlilik uyumunu olumsuz yönde etkilemiştir.Sonuç: Elde edilen bulgular, OSB tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin hem bireysel hem de ilişkisel düzeyde daha fazla psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Duygu düzenleme becerileri ve farkındalık düzeyi, evlilik uyumu üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır.

Aim: The increase in the number of people diagnosed with autism spectrum disorder, the psychosocial problems faced by these families necessitate a more detailed examination. ASD, known children's intensive care needs, both individual and individual mental health and a wide range of their marriages. In this way, studies examining the distribution of changes in the emotional regulation of relationships on marriages are available in the literature. It provides to fill the existing study pieces and contribute to the amount of both recorded and applied interventions. This study provides new data on both psychopathological and relational flexibility by examining the emotional regulation of individuals at the individual level and the levels of adjustment in marriages. A limited number of studies in the literature have examined these two variables together. This research is important in terms of presenting findings that can form the basis of the number of interventions in the field of clinical psychology.Method: The study was carried out with randomly selected parents residing in Istanbul. The sample consisted of 40 parents of children diagnosed with ASD and 40 parents of children without such a diagnosis. Participants completed the Difficulties in Emotion Regulation Scale and the Marital Adjustment Scale. Quantitative data were analyzed using comparative and correlational statistical methods.Results: Findings revealed that parents of children with ASD experienced significantly greater difficulties in emotion regulation. In addition, their marital adjustment levels were found to be lower than those of parents without children diagnosed with ASD. A significant negative correlation was observed between difficulties in emotion regulation and relationship style, indicating that higher levels of emotional dysregulation were associated with less adaptive relationship styles. Furthermore, increased mindfulness was associated with higher levels of marital and overall adjustment. Conversely, experiencing pressure related to personal goals was found to negatively impact marital adjustment.Conclusion: The results suggest that parents of children with ASD have a greater need for psychological support at both individual and relational levels. Emotion regulation abilities and mindfulness levels play a critical role in enhancing marital adjustment.