Türkiye'nin Uluslararası Göç Rejiminde İnsani İkamet İzninin İstisnai Niteliği ve Analizi
The Exceptional Nature and Analysis of Humanitarian Residence Permit in Turkey's International Migration Regime
Yazar: Utar, Sibel
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: International Migration ; Uluslararası Göç ; Law on Foreigners and International Protection,International migration,Regular migration,Types of residence permits,Humanitarian residence permit. ; Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu,Uluslararası göç,Düzenli göç,İkamet izni türleri,İnsani ikamet izni

Jeopolitik konumu nedeniyle önemli göç yollarının kesişiminde yer alan Türkiye, 2000’li yıllardan itibaren uluslararası göç hareketlerinin önemli hedef ülkelerinden biri haline gelmiştir. Bu durum uluslararası göçün etkin bir şekilde yönetilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar ve Avrupa Birliği müktesebatı ile uyumlu bir yasa olan 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK), 2013 yılında yürürlüğe girmiştir. YUKK kapsamında uluslararası göçmenlerin Türkiye’deki ikametleri, kalış amaçlarına göre altı farklı ikamet izni türü altında düzenlenmiştir. Bu çalışma, Türkiye’nin uluslararası göçle ilgili mevzuatında ilk kez YUKK kapsamında düzenlenmiş olan insani ikamet iznini analiz etmeyi amaçlamaktadır. İnsani gerekçelerle verilen bu ikamet izni hem verilme şartları hem de düzenlenme biçimi ile istisnai bir nitelik taşımaktadır. Re’sen düzenlenen bir ikamet türü olan insani ikamet izninin hangi sebeplerle verilebileceği çalışma kapsamında ayrıntılı bir şekilde ele alınacaktır. Yasal düzenlemelerdeki ve uygulamadaki çelişkiler ile karşılaşılan sorunların analizi de çalışmanın temel hedeflerinden biridir. Çalışma aynı zamanda insani ikamet izni ile tanınan hakların kapsamını değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Due to its geopolitical position at the crossroads of significant migration routes, Turkey has emerged as a significant destination country for international migration movements since the early 2000s. This development has necessitated the effective management of international migration. In this context, the Law No. 6458 on Law on Foreigners and International Protection (LFIP), enacted in 2013, was designed to align with the international treaties to which Turkey is a party, as well as the European Union acquis. Within the framework of LFIP, the residence of international migrants in Turkey has been categorized and regulated under six distinct types of residence permits, determined by the purpose of stay. This study focuses on analyzing the humanitarian residence permit, an exceptional category of residence permit introduced for the first time into Turkey’s migration legislation under LFIP. Issued on humanitarian grounds, this permit has exceptional nature in both its issuance criteria and its regulatory framework. As a residence permit granted ex officio, this research examines in detail the specific conditions under which humanitarian residence permits may be issued. Furthermore, one of the central objectives of this study is to critically analyze the inconsistencies and challenges encountered within the legal provisions and their practical implementation. The study also aims to assess the scope of rights granted under the humanitarian residence permit.