SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİYOLOJİ ÖZ-YETERLİK ALGILARI
SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİYOLOJİ ÖZ-YETERLİK ALGILARI
Yazar: Özbaş, Serap
Dergi: Asian Journal of Instruction (E-AJI), Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Biology self-efficacy, primary school pre-service teachers ; Biyoloji öz-yeterliği, sınıf öğretmeni adayları

Öğretmen öz-yeterliği, öğretmenin mesleğini başarılı bir şekilde gerçekleştirebilmesi için kendisinin yeterlikleri ile ilgili algısıdır (Bandura, 2005). Öğretmen öz-yeterliği; ders etkinlikleri, uygun öğrenme ortamı hazırlama, öğretim yöntemleri ve değerlendirme teknikleri gibi bir dizi okul faaliyetlerini etkilemektedir. Bu nedenle öğretmenin mesleki yeterlilikleri ile ilgili araştırmalar yapılırken; bu görevleri yerine getirebilme ile ilgili algıları dikkate alınması gereklidir. Çalışmada, sınıf öğretmeni adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarını belirlemek ve bazı değişkenlere (cinsiyet, sınıf düzeyi) göre karşılaştırmak hedeflenmiştir. Çalışmada öğretmen adaylarının biyoloji alanına özgü öz-yeterlik algılarını belirleyerek alana katkı sağlaması beklenilmektedir. Örneklem grubu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde özel bir üniversitenin Sınıf Öğretmenliği Programı’nda öğrenim gören 58 üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Tarama modelinde yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak, “Biyoloji Öz-Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek, 5’li Likert tipinde derecelendirilmiş, “biyoloji metotları”, “biyoloji/diğer fen derslerine genelleme ve bilgilerin analizi” ve “biyoloji kavramlarının ve becerilerinin uygulanması” olmak üzere 3 boyut içermekte ve 23 maddeden oluşmaktadır. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, ortalama, standart sapma ve t testi teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre, öğretmen adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarına yönelik verdikleri yanıtların ortalaması 3.57 (ss: 0.61)’dir. T testi analizlerine göre kadın ve erkek öğretmen adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarının benzer olduğu görülmüştür. Fakat dördüncü sınıf ve üçüncü sınıf öğretmen adaylarının biyoloji kavramlarının ve becerilerinin uygulanmasına yönelik öz-yeterlik algıları arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir. Bununla birlikte dördüncü sınıf ve üçüncü sınıf öğretmen adaylarının biyoloji metotları ile biyoloji/diğer fen derslerine genelleme ve bilgilerin analizine ilişkin algıları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının biyoloji öz-yeterlik algılarının oldukça yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Bu sonuca göre araştırmaya katılan öğretmen adaylarının gelecekte iyi bir biyoloji öğretimini gerçekleştirmek için kendilerine inandıkları söylenebilir.  Cinsiyet öz-yeterlik üzerinde önemli bir rol almaz iken; sınıf düzey biyoloji kavramlarının ve becelerilerinin uygulanmasına yönelik öz-yeterlik üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Öz-yeterlik algısı, evrensel bir kanı değildir ve kişilerin/grupların özellikleri, deneyimleri, bireysel farklılıklar ile ilişkili olarak değişebilir (Bandura, 2005). Anahtar sözcükler: Biyoloji öz-yeterliği, sınıf öğretmeni adayları

Teacher self-efficacy is their own opinion of teachers about their proficiencies to perform their profession successfully (Bandura, 2005). Teacher self-efficacy affect a range of school activities such as lesson activities, preparing appropriate learning environment, and teaching methods and evaluation techniques. Therefore, it has to be taken into consideration which is related to teachers’ opinions about fulfilling their duties while doing research to fulfil professional duties of teachers with qualifications. The aim of this study is to determine the levels of perceived biology self-efficacy of primary school pre-service teachers and to compare it according to gender and grade levels. The study group is primary school pre-service teachers at a private university and teaching at the third and fourth grades in TRNC. Fifty-eight third- and fourth-grade students responded to the questionnaire. A descriptive survey method, utilizing the “Biology Self-Efficacy Scale” was used in this study. This scale was a 5 Likert type with 23 items in three factors: “methods of biology”, “generalization to other biology/science courses and analyzing data”, and “application of biological concepts and skills”. The data have been analyzed by using the techniques of descriptive statistics, analysis of reliability coefficient, and t test. According to the descriptive result the average value of the levels of primary school preservice teachers’ perceived biology self-efficacy is 3.57 (df.: 0.61). The results of t test revealed significant differences between third- and fourth grades on factor of “application of biological concepts and skills. But results of t test did not significant differences between males and females on biology self-efficacy. It is demonstrated that primary school pre-service teachers is a high self-efficacy level of biology teaching. This state can be said that these teacher candidates believe in their capabilities to implement good biology teaching in the future. The grade plays a role in self-efficacy of application of biological concepts and skills, but the gender does not play in biology self-efficacy. As the perceived self-efficacy is not a universal belief, and is an important feature of persons. Therefore the difference in self-efficacy may be related to the properties of the variables, as individual differences, self-reflection, and experiences (Bandura, 2005)