İlkokul Türkçe Ders Kitaplarında Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurları
Intangible Cultural Heritage Elements in Primary School Turkish Textbooks
Yazar: Karagöz, Beytullah; Çakmak, Tolga
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Primary school,Turkish textbook,intangible cultural heritage,UNESCO intangible cultural heritage list,intangible cultural heritage Turkey national inventory ; İlkokul,Türkçe ders kitabı,somut olmayan kültürel miras,UNESCO somut olmayan kültürel miras listesi,somut olmayan kültürel miras Türkiye ulusal envanteri

Bu çalışmada ilkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan somut olmayan kültürel miras unsurlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Belirlenen yöntem çerçevesinde araştırma verilerinin toplanmasında UNESCO ile Kültür ve Turizm Bakanlığının Ulusal Envanterlerindeki somut olmayan kültürel miras unsurları ölçüt olarak alınmıştır. Araştırma bulgularına göre, Türkçe kitaplarında yer alan somut olmayan kültürel miras ögelerinin dağılımına bakıldığında dilin somut olmayan kültürel mirasın aktarılmasında bir araç işlevi gören masal anlatma geleneği (52) ile toplumsal uygulamalar alanında yer alan bayram geleneklerinin (ulusal ve dinî bayramlar) (48) en sık ele alınan ögeler olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarında ilkokul Türkçe ders kitaplarında toplam 647 ögenin yer aldığı ve somut olmayan kültürel miras unsurlarına en fazla üçüncü sınıf ders kitabında yer verildiği anlaşılmıştır. Bilim ve Teknoloji temasında somut olmayan kültürel miras ögelerinin daha az yer aldığı belirlenmiştir. Gösteri sanatları alanında yer alan Karagöz’ün ise en az yer verilen öge olduğu görülmüştür. Genel bir değerlendirme sonucunda doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar ile gösteri sanatlarının incelenen kitaplarda en az işlenen alanlar olduğu anlaşılmıştır.

This study aims to examine the intangible cultural heritage elements in primary school Turkish textbooks. Within this purpose, this study utilised from document analysis method. Within the framework of the determined method, the intangible cultural heritage elements in the UNESCO intangible cultural heritage list and the National Inventories of the Ministry of Culture and Tourism were taken into account as criteria for collecting research data. According to the findings of the research, when the distribution of intangible cultural heritage elements in Turkish textbooks is examined, it has been determined that the most frequently discussed elements are the tradition of telling tales (52), which functions as a tool for transferring intangible cultural heritage through language, and holiday traditions (national and religious holidays) (48), which are in the field of social practices. From the point of view the results of the research, it has been figured out that a total of 647 elements were included in primary school Turkish textbooks and intangible cultural heritage elements were mostly included in the third grade textbook. It has been determined that intangible cultural heritage elements were less common in the Science and Technology theme. It has been observed that the Karagöz play in the field of performing arts was the least included item.