hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
SURİYE GÖÇÜNÜN TÜRKİYE’NİN KENTLEŞME SÜREÇLERİNE ETKİLERİ: GAZİANTEP KENTİ ÖRNEĞİ
SURİYE GÖÇÜNÜN TÜRKİYE’NİN KENTLEŞME SÜREÇLERİNE ETKİLERİ: GAZİANTEP KENTİ ÖRNEĞİ
Yazar: Lale, Leyla
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Suriye,Gaziantep,Göç,Kentleşme

2011 yılında Suriye’de ortaya çıkan iç karışıklık ve savaş Suriye halkının çevre ülkelere göç etmesine yol açmış, Suriye’ye en yakın ülke olması nedeniyle bu durum en çok Türkiye’yi etkilemiştir. Çalışmanın amacı Suriye göçünün Gaziantep’in kentleşme sürecine ve yerel yönetimlerin faaliyetlerine etkisini ortaya koymaktadır. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş olup, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Göç Yönetimi Şube Müdürü ile görüşülmüştür. Türkiye’nin “Açık Kapı Politikası” uygulayarak kapılarını Suriyelilere açması hem Türkiye hem de Suriyeliler için yeni ve uzun bir sürecin  başlangıcı olmuştur. Özellikle Gaziantep kenti gibi Türkiye’nin güney sınırındaki kentler bu süreçten diğer kentlere göre daha çok etkilenmişlerdir. Eylül 2022 yılı itibariyle üç buçuk milyondan fazla Suriyeli (3.654.866) “geçici koruma statüsüyle” ülkemizde bulunmaktadır. Geçici koruma altındaki Suriyelilerin nüfus yoğunluğu ve “geçici koruma sürecinin” uzaması yerel halkı huzursuz etmekte, kentsel hizmet ihtiyacını arttırmakta ve Gaziantep’in kentleşme sürecini, sosyal yaşamını ve ekonomik durumunu olumsuz etkilemektedir. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Göç Yönetimi Şube Müdürü ile yapılan görüşme bu etkilerin boyutunun ortaya konulmasına katkı sağlamıştır.

2011 yılında Suriye’de ortaya çıkan iç karışıklık ve savaş Suriye halkının çevre ülkelere göç etmesine yol açmış, Suriye’ye en yakın ülke olması nedeniyle bu durum en çok Türkiye’yi etkilemiştir. Çalışmanın amacı Suriye göçünün Gaziantep’in kentleşme sürecine ve yerel yönetimlerin faaliyetlerine etkisini ortaya koymaktadır. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş olup, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Göç Yönetimi Şube Müdürü ile görüşülmüştür. Türkiye’nin “Açık Kapı Politikası” uygulayarak kapılarını Suriyelilere açması hem Türkiye hem de Suriyeliler için yeni ve uzun bir sürecin  başlangıcı olmuştur. Özellikle Gaziantep kenti gibi Türkiye’nin güney sınırındaki kentler bu süreçten diğer kentlere göre daha çok etkilenmişlerdir. Eylül 2022 yılı itibariyle üç buçuk milyondan fazla Suriyeli (3.654.866) “geçici koruma statüsüyle” ülkemizde bulunmaktadır. Geçici koruma altındaki Suriyelilerin nüfus yoğunluğu ve “geçici koruma sürecinin” uzaması yerel halkı huzursuz etmekte, kentsel hizmet ihtiyacını arttırmakta ve Gaziantep’in kentleşme sürecini, sosyal yaşamını ve ekonomik durumunu olumsuz etkilemektedir. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Göç Yönetimi Şube Müdürü ile yapılan görüşme bu etkilerin boyutunun ortaya konulmasına katkı sağlamıştır.
OKUMA AKICILIĞI VE ANLAMA BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE OKUMA STRATEJİLERİ VE YÖNTEMLER
OKUMA AKICILIĞI VE ANLAMA BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE OKUMA STRATEJİLERİ VE YÖNTEMLER
Yazar: Sözen, Nurhüda
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Akıcı Okuma,Anlama,Okuma Stratejileri ve Yöntemler

Okuma ve anlama yalnızca öğrenim hayatında değil yaşamımızın genelinde yarallanacağımız temel becerilerdendir. Bu becerinin nitelikli olarak geliştirilmesi ve zihinsel süreçlerde etkin olarak kullanılabilmesi için erken yaşlardan itibaren okuma ve okuduğunu anlama becerilerini geliştirecek stratejilere ve yöntemlere yönelik uygulamalı eğitimlere ihtiyaç vardır. Okuma yöntemleri ve okuma stratejilerine yönelik eğitimler; öğrencilerimizin okuma becerilerini geliştirmelerine, anlama ulaşmalarına, metni kavramalarına ve metni ilgiyle okumalarına yardımcı olur. Bu araştırmada; ulusal ve uluslararası alanyazında yer alan, okuma stratejileri ve yöntemleri incelenerek, uygulama süreçlerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Bu kapsamda: "Tekrarlı Okuma", "Yankılayıcı Okuma", "Koro Okuma", "Eşli Okuma", "Prozodik Okuma", "Rehberli Okuma", "Hataları Tespit Etme ve Düzeltme", "Problem Çözme",  "Kavrama İçin Okuma", "Ön Bilgileri Aktifleştirme", "Tahmin Etme", "Zihinsel İmajlar Oluşturma", "Çıkarımda Bulunma", "Soru Üretme", "Öz-Gözetim", "Özet Oluşturma", "Öz-Düzenleme", "Kelime Tekrar Tekniği", "Okuma Tiyatroları", "Kavram Haritaları ve Grafik Örgütlemeler" başlıkları altında, okuma stratejileri ile yöntemler  îzah edilmiştir.

Okuma ve anlama yalnızca öğrenim hayatında değil yaşamımızın genelinde yarallanacağımız temel becerilerdendir. Bu becerinin nitelikli olarak geliştirilmesi ve zihinsel süreçlerde etkin olarak kullanılabilmesi için erken yaşlardan itibaren okuma ve okuduğunu anlama becerilerini geliştirecek stratejilere ve yöntemlere yönelik uygulamalı eğitimlere ihtiyaç vardır. Okuma yöntemleri ve okuma stratejilerine yönelik eğitimler; öğrencilerimizin okuma becerilerini geliştirmelerine, anlama ulaşmalarına, metni kavramalarına ve metni ilgiyle okumalarına yardımcı olur. Bu araştırmada; ulusal ve uluslararası alanyazında yer alan, okuma stratejileri ve yöntemleri incelenerek, uygulama süreçlerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Bu kapsamda: "Tekrarlı Okuma", "Yankılayıcı Okuma", "Koro Okuma", "Eşli Okuma", "Prozodik Okuma", "Rehberli Okuma", "Hataları Tespit Etme ve Düzeltme", "Problem Çözme",  "Kavrama İçin Okuma", "Ön Bilgileri Aktifleştirme", "Tahmin Etme", "Zihinsel İmajlar Oluşturma", "Çıkarımda Bulunma", "Soru Üretme", "Öz-Gözetim", "Özet Oluşturma", "Öz-Düzenleme", "Kelime Tekrar Tekniği", "Okuma Tiyatroları", "Kavram Haritaları ve Grafik Örgütlemeler" başlıkları altında, okuma stratejileri ile yöntemler  îzah edilmiştir.
ENDÜSTRİ 4.0 VE LOJİSTİK 4.0 KAPSAMINDA AKILLI DEPO SİSTEMLERİ
ENDÜSTRİ 4.0 VE LOJİSTİK 4.0 KAPSAMINDA AKILLI DEPO SİSTEMLERİ
Yazar: Genç, Emine; Tunalı, İbrahim
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Endüstri 4.0,Lojistik 4.0,Akıllı Depo Sistemleri

Endüstri 4.0 hayatın her alanında oluşturduğu etki ile bir devrim olarak kabul edilmektedir. Endüstri 4.0 işletmelerin üretim, yönetim, lojistik, satınalma ve depo gibi birçok alanında aktif bir şekilde kullanılmaktadır ve birçok alanda olduğu gibi depo yönetim süreçlerinde de etkisi çok fazla olmuştur. Günümüzde depolar ürünlerin saklandığı alanlar olmanın dışında, müşteri taleplerine hızlı cevap verebilmek için hizmet sağlayan merkezler haline gelmiştir. İşletmelerin ürünlerini zamanında sevk etmeleri, üretimi hızlandırmaları, mamul, yarı mamul ve hammaddelerini daha etkin yönetebilmeleri, depolama maliyetlerini minimuma indirmeleri ve maksimum verimlilik sağlamaları için Endüstri 4.0 teknolojisinin sunduğu akıllı depo sistemlerini kullanmaları kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmada Endüstri tarihinin gelişimi, buna bağlı olarak Endüstri 4.0’ın lojistik sektörünün gelişimini ne yönde etkilediği ve lojistik sektörünün gelişimine bağlı olarak akıllı depo sistemlerinin bileşenleri ve kullanımı sonrası avantajları ile dezavantajlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmada, Endüstri 4.0 ve ona bağlı olarak gelişen Lojistik 4.0 kavramları ve akıllı depo sistemleri hakkında kapsamlı literatür taraması gerçekleştirilmiştir.

Endüstri 4.0 hayatın her alanında oluşturduğu etki ile bir devrim olarak kabul edilmektedir. Endüstri 4.0 işletmelerin üretim, yönetim, lojistik, satınalma ve depo gibi birçok alanında aktif bir şekilde kullanılmaktadır ve birçok alanda olduğu gibi depo yönetim süreçlerinde de etkisi çok fazla olmuştur. Günümüzde depolar ürünlerin saklandığı alanlar olmanın dışında, müşteri taleplerine hızlı cevap verebilmek için hizmet sağlayan merkezler haline gelmiştir. İşletmelerin ürünlerini zamanında sevk etmeleri, üretimi hızlandırmaları, mamul, yarı mamul ve hammaddelerini daha etkin yönetebilmeleri, depolama maliyetlerini minimuma indirmeleri ve maksimum verimlilik sağlamaları için Endüstri 4.0 teknolojisinin sunduğu akıllı depo sistemlerini kullanmaları kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmada Endüstri tarihinin gelişimi, buna bağlı olarak Endüstri 4.0’ın lojistik sektörünün gelişimini ne yönde etkilediği ve lojistik sektörünün gelişimine bağlı olarak akıllı depo sistemlerinin bileşenleri ve kullanımı sonrası avantajları ile dezavantajlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmada, Endüstri 4.0 ve ona bağlı olarak gelişen Lojistik 4.0 kavramları ve akıllı depo sistemleri hakkında kapsamlı literatür taraması gerçekleştirilmiştir.
YAZMA NUSHALARINDAKİ FARKLIKLAR VE HADİS METİNLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:"EBU DAVUD’UN SUNENİ ÖRNEĞİ"
اختلاف النُّسخ الحديثية وأثرها على المتون "سُنن أبي داود أُنموذجًا"
Yazar: Jıjeh, Yousef
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Hadis,İmam Ebu Davud,Es- sünen Kitabı,Nüsha,ihtilaflar. ; الحديث الشريف، الإمام أبو داود، كتاب السُّنن، النُّسخ، الاختلافات. ; Prophetic tradition,Imam Abu Dawud,Sunan book,Copies,Differences.

Ebu Davud’un Sünen adlı kitabı, alimler nezdinde yüksek bir değer kazanmıştır.ve o altı temel hadis kitabının üçüncüsüdür. İbn Tabarzad’ın Sünen nüshası gibi Ebu Davud’un Süneninin bazı nüshaları da ilim dünyasında önem arz etmektedir. Çünkü Irakî ve İbn Hacer gibi bu nüshayı okumuşlar ve not almışlar. O nüsha alimlerin kabul ettiğine göre Ebu Davud’dan Lülüî’nin rivayetidir. Önceden Mağrip ülkesinde Ebu Ali el-Gassâni el-Ciyâni’nin nüshası vardı. Fakat o diğer bir rivayet silsilesinin kolları olan İbn Dase, İbn Arabi ve er-Remlî’nin rivayet tarikidir. Fakat farklı nedenlerden dolayı bu nüshalarda pek çok farklılığın olması gayet doğaldır. Mesela el-Lü’lüî’nin hazır bulunduğu hadis rivayetinde İbn Dase’nin olmaması bu farklılıklardandır. Bunun tam tersi durumda olmuştur. Yine Sünen rivayetlerindeki “يتقفرون ويتفقرون ويتقعرون” lafızlarda ve benzerlerinde olduğu gibi kelime benzerlikleri de bundan dolayıdır. Aynı şekilde hadis rivayetlerini yazan nasihlerin yazılarında da kitap bablarının sıralanışında aynı farklılıklar bulunmaktadır.  Bu çalışma bu farklılıkları, nedenlerini ve etkilerini gösterecektir

لقد حظي كتاب السنن لأبي داود بعناية فائقة بين العلماء، ولا غرْوَ فهو ثالث الأصول الستة، وأغناها من حيث الفقه، وإن بعض نسخ سنن أبي داود نالت من الاعتناء ما لم ينله غيرها كنسخة ابن طبرزد، إذ ما من عالم كبير إلا وقرأ تلك النسخة بعينها، وعليها خطوطهم وسماعاتهم، كالعراقي وابن حجر وغيرهم، وهي معتمد العلماء من رواية اللؤلؤي عن أبي داود، ومِن قبلِها في بلاد المغرب نسخةُ أبي علي الغساني الجياني لكنها من طريقٍ آخر هو طريق ابن داسه وابن الأعرابي والرملي عن أبي داود، لكن من الطبيعي أن يكون بين هذه النسخ بعض المغايرات لأسباب عدة، منها أن ما حضره اللؤلؤي مثلاً لم يحضره ابن داسه والعكس صحيح، ومنها تشابه اللفظة في الرسم، كمثل: يتقفرون ويتفقرون ويتقعرون، وما شابه ذلك، ومنها سبْق وهمِ بعض النساخ، ومنها عمل يد الناسخ في ترتيب أبواب الكتاب إلى غير ذلك، وإن هذا البحث ليجلِّي بفضل الله هذه المغايرات وأثرَها وأسبابَها.
Z KUŞAĞINDA YER ALAN ÖĞRENCİLERİN SPORA YÖNELİK TUTUMLARI VE BUNA ETKİ EDEN FAKTÖRLER
Z KUŞAĞINDA YER ALAN ÖĞRENCİLERİN SPORA YÖNELİK TUTUMLARI VE BUNA ETKİ EDEN FAKTÖRLER
Yazar: Başkan, Aytekin Hamdi; Başkan, Asiye Hande
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Z kuşağı,Spor,Tutum,Öğrenci,Tez

Bu çalışmanın amacı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi’nde bulunan spora karşı tutumların tezlerini araştırmak, sistematik bir şekilde derlemek ve z kuşağı öğrencilerinin spora karşı tutumlarını etkileyen faktörlerin neler olduğunu incelemektir. Çalışmanın hedefi öğrencilerin geçmiş yaşantıları, aile durumları, içinde bulundukları şartlar ve gelecekten beklentileri gibi değişkenlerin öğrencilerin spora bakış açılarını nasıl etkilediklerini tespit etmektir. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda, 1990- 2021 yılları arasında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi’nde bulunan yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. Spora karşı tutum ile ilgili olan 57 tez incelenerek, araştırmanın amacına uygun doküman sağlanmaya çalışılmıştır. Yazılan tezlerde en çok çalışılan örneklem grubunun öğrenciler olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; z kuşağı öğrencilerinin spora karşı tutumlarında; cinsiyet, sınıf düzeyi, lisanslı spor yapma durumu, lise türü, okul sporlarına katılma durumlarına göre farklılaştığı tespit edilmiştir.

Bu çalışmanın amacı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi’nde bulunan spora karşı tutumların tezlerini araştırmak, sistematik bir şekilde derlemek ve z kuşağı öğrencilerinin spora karşı tutumlarını etkileyen faktörlerin neler olduğunu incelemektir. Çalışmanın hedefi öğrencilerin geçmiş yaşantıları, aile durumları, içinde bulundukları şartlar ve gelecekten beklentileri gibi değişkenlerin öğrencilerin spora bakış açılarını nasıl etkilediklerini tespit etmektir. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda, 1990- 2021 yılları arasında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi’nde bulunan yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. Spora karşı tutum ile ilgili olan 57 tez incelenerek, araştırmanın amacına uygun doküman sağlanmaya çalışılmıştır. Yazılan tezlerde en çok çalışılan örneklem grubunun öğrenciler olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; z kuşağı öğrencilerinin spora karşı tutumlarında; cinsiyet, sınıf düzeyi, lisanslı spor yapma durumu, lise türü, okul sporlarına katılma durumlarına göre farklılaştığı tespit edilmiştir.
ÖĞRETMENLERİN EMPATİ BECERİLERİ İLE SINIF YÖNETİMİ BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İLGİLİ LİTERATÜR BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
ÖĞRETMENLERİN EMPATİ BECERİLERİ İLE SINIF YÖNETİMİ BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İLGİLİ LİTERATÜR BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Yazar: Dinçel, Öznur; Çetin, Reşat; Berker, Selda
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Empati,Empati Becerileri,Sınıf Yönetimi,Öğretmen

İnsanlar günlük yaşantılarında kimi zaman beden dillerini sözsüz iletişim olarak kullanma eğilimi gösterirler. Böyle zamanlarda empatik olabilmek için sözsüz iletişim becerilerinin de güçlü olması gerekmektedir. Kişilerin gerçek duygularını, fikirlerini anlayabilmek için öncelikle sözlü olmayan iletişimin (beden ve yüz hareketleri) iyi anlaşılması gerekir, bunun için de empati becerisine sahip olunması gereklidir. Empati göz yanılgılarını, duyguları ve ahlaki duyguları açıklamaya yardımcı olur. Empati sayesinde davranışların ve duyguların aynı seviyeye gelmesi sağlanır. Empatinin içgüdüsel bir önemi vardır. Empati ilk olarak psikoloji alanında varlığını göstermiştir ve empati kurmada başarılı olunduğunda, yapılan terapinin de başarılı sonuçlandığı ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmalara göre, empati eğitiminin verildiği ülkelerde bireylerin yaşantılarının olumlu olarak etkilendiği gözlemlenmiştir. Empatinin insan yaşamı üzerinde olumlu etkileri vardır ve empati bütünsel bir süreçtir. Empatinin sadece ilişki ve davranışlarda değil öğrenmede de çok önemli bir etkiye sahip olduğu varsayıldığında, bu etkinin öğretmenler tarafından gösterilen empati seviyesine bağlı olması beklenir. Bu bağlamdan yola çıkılarak araştırmanın amacı ilgili öğretmenlerin empati becerileri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin ilgili literatür bağlamında incelenmesidir.

İnsanlar günlük yaşantılarında kimi zaman beden dillerini sözsüz iletişim olarak kullanma eğilimi gösterirler. Böyle zamanlarda empatik olabilmek için sözsüz iletişim becerilerinin de güçlü olması gerekmektedir. Kişilerin gerçek duygularını, fikirlerini anlayabilmek için öncelikle sözlü olmayan iletişimin (beden ve yüz hareketleri) iyi anlaşılması gerekir, bunun için de empati becerisine sahip olunması gereklidir. Empati göz yanılgılarını, duyguları ve ahlaki duyguları açıklamaya yardımcı olur. Empati sayesinde davranışların ve duyguların aynı seviyeye gelmesi sağlanır. Empatinin içgüdüsel bir önemi vardır. Empati ilk olarak psikoloji alanında varlığını göstermiştir ve empati kurmada başarılı olunduğunda, yapılan terapinin de başarılı sonuçlandığı ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmalara göre, empati eğitiminin verildiği ülkelerde bireylerin yaşantılarının olumlu olarak etkilendiği gözlemlenmiştir. Empatinin insan yaşamı üzerinde olumlu etkileri vardır ve empati bütünsel bir süreçtir. Empatinin sadece ilişki ve davranışlarda değil öğrenmede de çok önemli bir etkiye sahip olduğu varsayıldığında, bu etkinin öğretmenler tarafından gösterilen empati seviyesine bağlı olması beklenir. Bu bağlamdan yola çıkılarak araştırmanın amacı ilgili öğretmenlerin empati becerileri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin ilgili literatür bağlamında incelenmesidir.
FAHRETTİN ER-RÂZÎ’NİN KIRÂAT ANLAYIŞI
FAHRETTİN ER-RÂZÎ’NİN KIRÂAT ANLAYIŞI
Yazar: Kaya, Orhan
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Âyet,Kırâat,Râzî,Tefsir,Tefsîri Kebîr. ; Âyet,Kırâat,Râzî,Tefsir,Tefsîri Kebîr. ; Âyet,Kırâat,Râzî,Tefsir,Tefsîri Kebîr. ; Âyet,Kırâat,Râzî,Tefsir,Tefsîri Kebîr.

Bu makalede, tefsir ilminin önemli şahsiyetleri arasında yer alan Fahrettin er-Râzî’nin Tefsîr-i Kebîr’i esas alınarak Râzî’nin kırâatlere bakış açısı, kırâatleri inceleyiş metodu ve genel manada kırâat anlayışı ele alınmıştır. Aynı şekilde Fahrettin er-Râzî ve Tefsîri Kebîr’i çerçevesinde farklı müfessirlerin kırâat okumalarının âyetlerin manaları üzerindeki tesirleri de yer yer ele alınmıştır. Bu çalışma, Râzî ve Tefsîr-i Kebîr dahilinde sınırlı bir alanda irdelenen kırâat konusunun, onun tefsir metoduyla ilişkili olduğu gerçeğinden hareket edilerek oluşturulmuştur.  Kırâatlerin birtakım tasavvur ve temayülleri ortaya koyduğunu ileri süren anlayış, Râzî ve diğer müfessirlerin eserlerinden hareketle tayin ve tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada önce Râzî ve kıraatlerle ilgili verileri elde etmek, bunların analizlerini yapmak ve daha sonra Kur’ân ve âyetlerdeki ilişkisini ortaya koymak ve bir senteze ulaşmak şeklinde literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. İzlenen yöntem neticesinde Râzî’nin Tefsîri Kebîr’de esas aldığı kırâatle kelâmî ve fıkhî meselelerle ilgili birtakım çıkarımlar ve hükümlere ulaşmayı amaçladığı görülmüştür. Kısaca kırâatte meydana gelen farklılıkların, manaya yansıdığı, farklı anlamların ortaya çıkmasına yol açtığı sonucuna varılmıştır.

Bu makalede, tefsir ilminin önemli şahsiyetleri arasında yer alan Fahrettin er-Râzî’nin Tefsîr-i Kebîr’i esas alınarak Râzî’nin kırâatlere bakış açısı, kırâatleri inceleyiş metodu ve genel manada kırâat anlayışı ele alınmıştır. Aynı şekilde Fahrettin er-Râzî ve Tefsîri Kebîr’i çerçevesinde farklı müfessirlerin kırâat okumalarının âyetlerin manaları üzerindeki tesirleri de yer yer ele alınmıştır. Bu çalışma, Râzî ve Tefsîr-i Kebîr dahilinde sınırlı bir alanda irdelenen kırâat konusunun, onun tefsir metoduyla ilişkili olduğu gerçeğinden hareket edilerek oluşturulmuştur.  Kırâatlerin birtakım tasavvur ve temayülleri ortaya koyduğunu ileri süren anlayış, Râzî ve diğer müfessirlerin eserlerinden hareketle tayin ve tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada önce Râzî ve kıraatlerle ilgili verileri elde etmek, bunların analizlerini yapmak ve daha sonra Kur’ân ve âyetlerdeki ilişkisini ortaya koymak ve bir senteze ulaşmak şeklinde literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. İzlenen yöntem neticesinde Râzî’nin Tefsîri Kebîr’de esas aldığı kırâatle kelâmî ve fıkhî meselelerle ilgili birtakım çıkarımlar ve hükümlere ulaşmayı amaçladığı görülmüştür. Kısaca kırâatte meydana gelen farklılıkların, manaya yansıdığı, farklı anlamların ortaya çıkmasına yol açtığı sonucuna varılmıştır.
TÜRKİYE’DE DEMOKRASİ İLE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA-YAMAMOTO NEDENSELLİK TESTİ
TÜRKİYE’DE DEMOKRASİ İLE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA-YAMAMOTO NEDENSELLİK TESTİ
Yazar: Kapçak, Servet
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Türkiye,Demokrasi,Doğrudan Yabancı Yatırımlar,Toda Yamamoto nedensellik Testi

Doğrudan yabancı yatırımlar gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümeye katkı sağlayan temel kaynaklardan biridir. Bu bağlamda ev sahibi ülkeye doğrudan yabancı yatırımların girişini belirleyen faktörler önemli konular arasında yer almaktadır. Aynı zamanda doğrudan yabancı yatırımlar sermaye oluşumun en önemli faktörlerden birini oluşturmaktadır. Ev sahibi ülke doğrudan yabancı yatırımların girişini artırabilmek için gerekli politikalar oluşturabilir. Diğer taraftan bir ülkenin kalkınmışlığını gösteren ve doğrudan yabancı yatırımları ev sahibi ülkeye akışını sağlayan demokrasi önemli bir kurumsal faktördür. Bu sebeple ülkelerde demokrasi kültürünün oluşması o ülkeyi yabancı sermaye için bir cazibe merkezi haline getirebilir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de demokrasi ile doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmada ADF ve PP testleri kullanılarak değişkenlerin durağanlık seviyeleri incelenmiş ve serilerin birinci farkında durağan oldukları bulunmuştur.  Ayrıca 1980-2021 dönemini kapsayacak şekilde veriler kullanılmış ve değişkenlerin yönünü belirlemek için Toda-Yamamoto yöntemi uygulanmıştır. Toda-Yamamoto nedensellik sonucuna göre demokrasi ile doğrudan yabancı yatırımlar arasında çift yönlü nedenselliğin varlığı tespit edilmiştir.

Doğrudan yabancı yatırımlar gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümeye katkı sağlayan temel kaynaklardan biridir. Bu bağlamda ev sahibi ülkeye doğrudan yabancı yatırımların girişini belirleyen faktörler önemli konular arasında yer almaktadır. Aynı zamanda doğrudan yabancı yatırımlar sermaye oluşumun en önemli faktörlerden birini oluşturmaktadır. Ev sahibi ülke doğrudan yabancı yatırımların girişini artırabilmek için gerekli politikalar oluşturabilir. Diğer taraftan bir ülkenin kalkınmışlığını gösteren ve doğrudan yabancı yatırımları ev sahibi ülkeye akışını sağlayan demokrasi önemli bir kurumsal faktördür. Bu sebeple ülkelerde demokrasi kültürünün oluşması o ülkeyi yabancı sermaye için bir cazibe merkezi haline getirebilir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de demokrasi ile doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmada ADF ve PP testleri kullanılarak değişkenlerin durağanlık seviyeleri incelenmiş ve serilerin birinci farkında durağan oldukları bulunmuştur.  Ayrıca 1980-2021 dönemini kapsayacak şekilde veriler kullanılmış ve değişkenlerin yönünü belirlemek için Toda-Yamamoto yöntemi uygulanmıştır. Toda-Yamamoto nedensellik sonucuna göre demokrasi ile doğrudan yabancı yatırımlar arasında çift yönlü nedenselliğin varlığı tespit edilmiştir.