Türkiye’de Sosyal Sigorta Sisteminin Sürdürülebilirliği: Aktif ve Pasif Sigortalı Nüfusun Gelişimi Üzerinden Bir Değerlendirme
The Sustainability of the Social Insurance System in Türkiye: An Assessment Based on the Development of the Active and Passive Insured Population
Yazar: Günaltay, Meliha Meliş; Korkut, Gülsüm; Oktar, Merve Nur; Işıkçelik, Ferda
Dergi: İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Sustainable Development ; Sürdürülebilir Kalkınma ; Öngörü,Sigorta,Sosyal Güvenlik,Sürdürülebilirlik,Yaşlanma ; Forecasting,Insurance,Social Security,Sustainability,Ageing

Amaç: Araştırmanın amacı Türkiye’de sosyal sigorta sisteminin sürdürülebilirliğini, aktif ve pasif sigortalı nüfusun gelişimi ile bunun mali etkileri açısından değerlendirmektir.Yöntem: Araştırma, 2019-2024 döneminde Sosyal Güvenlik Kurumu verileri kullanılarak yürütülmüştür. Aktif ve pasif sigortalı sayıları ve gelir gider dengesindeki eğilimler zaman serisi yöntemleriyle analiz edilmiş; bu eğilimler doğrultusunda 2025-2030 dönemine ilişkin tahminler trend analizi modeli ve Autoregressive Integrated Moving Average modeli kullanılarak yapılmıştır.Bulgular: Aktif/pasif oranı, 2019’da 1,7 iken 2023’te 1,9’dan 2024’te 1,45’lere gerilemiştir. Araştırma bulguları 2025’te 1,64 olan bu oranın 2030’da trend analizi modeline göre 1,52 ve Autoregressive Integrated Moving Average modeline göre 1,26’ya düşeceğini öngörmektedir. 2025 yılında yaklaşık -0,6 trilyon TL düzeyinde olan bütçe açığının, trend öngörüsüne göre 2030 yılında -6,9 trilyon TL’ye, Autoregressive Integrated Moving Average öngörüsüne göre ise -7,8 trilyon TL’ye ulaşacağı tahmin edilmektedir.Sonuçlar: Her iki tahmin yöntemi de aktif/pasif sigortalı sayısı ve gelir gider dengesinde belirgin bir bozulmaya işaret etmektedir.  Bu doğrultuda, aktif/pasif sigortalı oranındaki düşüşe, pasif sigortalıya kıyasla aktif sigortalı büyüme oranının düşüklüğüne ve aktif/pasif oranındaki düşüşün sosyal sigorta sisteminin finansal sürdürülebilirliğine olumsuz etkisine yönelik araştırma hipotezleri doğrulanmıştır. Bu kapsamda, sosyal sigorta sisteminin sürdürülebilirliğini tehdit eden demografik değişimlere yönelik yapılan öngörünün, sosyal sigorta politikalarının planlanmasında göz önüne alınması faydalı olacaktır.

Aim: The objective of this study is to assess the sustainability of the social insurance system in Turkey, with particular reference to the evolution of the active and passive insured population and its financial implications. Method: The research was conducted using Social Security Institution data from 2019–2024. Time series methods were used to analyze the number of active and passive insured persons and trends in the income-expenditure balance. Based on these trends, forecasts for 2025–2030 were made using a trend analysis model and an Autoregressive Integrated Moving Average model. Results: The support ratio was 1.7 in 2019. It decreased to 1.9 in 2023 and further to 1.45 in 2024. The research findings indicate that the ratio, which was 1.64 in 2025, is predicted to decrease to 1.52 according to the trend analysis model and 1.26 according to the autoregressive integrated moving average model by 2030. The budget deficit, approximately -0.6 trillion TL in 2025, is forecast to reach -6.9 trillion TL in 2030 according to the trend forecast and -7.8 trillion TL according to the Autoregressive Integrated Moving Average forecast.Conclusion: The findings of both forecasting methods indicate a considerable deterioration in the support ratio and the revenue-expenditure balance. In this particular context, research hypotheses concerning the decline in the support ratio, the comparatively low growth rate of active insured individuals compared to passive insured individuals, and the negative impact of the decline on the financial sustainability of the social insurance system have been confirmed. In this particular context, it would be advantageous to consider forecasts regarding demographic changes that jeopardize the sustainability of the social insurance system when devising social insurance policies.