Üvey Aileye Sahip Gençlerde Aile Aidiyeti: Nitel Bir Analiz
Üvey Aileye Sahip Gençlerde Aile Aidiyeti: Nitel Bir Analiz
Yazar: Aslantürk, Hüsnünur; Kaya Kılıç, Ayten
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 24 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Üvey aile,ailenin anlamı,aile aidiyeti

Boşanma oranlarındaki artış ve yeniden evliliğe bakış açısındaki değişimin sonuçlarından biri olan tekrar evlenmelerle birlikte yeni aileler kurulmakta ve üvey ebeveynli aile yapıları oluşmaktadır. Günümüzde giderek daha fazla sayıda genç, çocukluk hayatları süresi içinde üvey aile yaşam düzenlemeleri içinde yer almakta; aileye ve ait olma hissine ilişkin deneyimlerini bu aile yapısı içinde yaşamaktadır. Bu çalışmada üvey aileye sahip gençlerin aileye ve aile aidiyetine ilişkin düşünce ve deneyimlerinin ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Nitel araştırma yönteminde tasarlanan bu çalışmada yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 10 gençle derinlemesine görüşmeler yapıldı. Çalışmada elde edilen bulgularda; gençler tarafından ailenin anlamının sevgi ve birliktelik kavramlarıyla ifade edildiği; genel aile tanımlamasında biyolojik anne, baba ve çocuklardan oluşan çekirdek aile yapısının tanımlanmasına karşın kendi ailelerine ilişkin tanımlamalarda, ebeveyn/lerin yeniden evlenme sürecinin, üvey ebeveynle ve velayeti almayan ebeveynle ilişkilerin belirleyici olduğu görüldü. Annelerin yeniden evliliğinde toplumsal baskılardan kurtulma, yaşamın kolaylaşması ve yalnızlıktan kurtulma düşüncelerinin, babaların yeniden evliliğinde evdeki düzenin devam ettirilmesi, yaşamın kolaylaşmasına yönelik düşüncelerin evliliğin onaylanmasında etkili olduğu saptandı. Üvey aile yaşamında üvey ebeveyn ile kurulan olumsuz ilişkinin ve ailede üvey kardeş varlığının aileyi kabullenme konusunda gençleri olumsuz etkilediği belirlendi. Üvey ebeveynle ilişkilerin gençlerde aile aidiyetinin belirleyicisi olduğu ve aile üyeleriyle birlikte düzenli yapılan aktiviteler, bayram, mezuniyet gibi önemli günlerde beraber olmanın katılımcıların aile aidiyeti hissetmeleri konusunda önemli olduğu belirlendi. Çalışma sonucunda üvey aile üyeleri arasındaki iletişimi arttırıcı programların düzenlenmesi, yeniden evlenme sürecinde profesyoneller tarafından sunulacak aile danışmanlığına ilişkin hizmetlerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Boşanma oranlarındaki artış ve yeniden evliliğe bakış açısındaki değişimin sonuçlarından biri olan tekrar evlenmelerle birlikte yeni aileler kurulmakta ve üvey ebeveynli aile yapıları oluşmaktadır. Günümüzde giderek daha fazla sayıda genç, çocukluk hayatları süresi içinde üvey aile yaşam düzenlemeleri içinde yer almakta; aileye ve ait olma hissine ilişkin deneyimlerini bu aile yapısı içinde yaşamaktadır. Bu çalışmada üvey aileye sahip gençlerin aileye ve aile aidiyetine ilişkin düşünce ve deneyimlerinin ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Nitel araştırma yönteminde tasarlanan bu çalışmada yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 10 gençle derinlemesine görüşmeler yapıldı. Çalışmada elde edilen bulgularda; gençler tarafından ailenin anlamının sevgi ve birliktelik kavramlarıyla ifade edildiği; genel aile tanımlamasında biyolojik anne, baba ve çocuklardan oluşan çekirdek aile yapısının tanımlanmasına karşın kendi ailelerine ilişkin tanımlamalarda, ebeveyn/lerin yeniden evlenme sürecinin, üvey ebeveynle ve velayeti almayan ebeveynle ilişkilerin belirleyici olduğu görüldü. Annelerin yeniden evliliğinde toplumsal baskılardan kurtulma, yaşamın kolaylaşması ve yalnızlıktan kurtulma düşüncelerinin, babaların yeniden evliliğinde evdeki düzenin devam ettirilmesi, yaşamın kolaylaşmasına yönelik düşüncelerin evliliğin onaylanmasında etkili olduğu saptandı. Üvey aile yaşamında üvey ebeveyn ile kurulan olumsuz ilişkinin ve ailede üvey kardeş varlığının aileyi kabullenme konusunda gençleri olumsuz etkilediği belirlendi. Üvey ebeveynle ilişkilerin gençlerde aile aidiyetinin belirleyicisi olduğu ve aile üyeleriyle birlikte düzenli yapılan aktiviteler, bayram, mezuniyet gibi önemli günlerde beraber olmanın katılımcıların aile aidiyeti hissetmeleri konusunda önemli olduğu belirlendi. Çalışma sonucunda üvey aile üyeleri arasındaki iletişimi arttırıcı programların düzenlenmesi, yeniden evlenme sürecinde profesyoneller tarafından sunulacak aile danışmanlığına ilişkin hizmetlerin geliştirilmesi önerilmektedir.