SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN
SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN
Yazar: Çalışır, Gülsüm; Uncu, Gonca
Dergi: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), Vol. 3 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Efsane,Mardin,Şahmeran,Kültürel Miras,Sözlü Kültür

“Mardin,Türkiye’nin güneydoğusunda ülkenin en eski kentlerinden biri. Gökyüzüne komşubir kalenin eteklerine kurulmuş bir Taşkent.” MurathanMunganÖZETİnsanlık varolduğu günden bu yana iletişim vardır. İletişimin devamlılığı da yine insanınvaroluşuyla birlikte sözlü kültür ile sağlanmıştır. İnsanlık henüz yazmayı veteknolojiyi kullanmayı öğrenmeden, konuşmayı öğrenmiştir. En eski iletişimşeklidir sözlü iletişim. Bu anlamda sözlü iletişim ile sözlü kültür arasındasıkı bir bağ bulunmaktadır. Aralarındaki harmoni, günümüze kadar kültürün veiletişimin taşınmasında etken olmuştur. İnsanlığın binlerce yıllık mirası,yaşamı, deneyimleri, gelenek ve görenekleri; kısacası geçmişi, sözlü kültürünsözlü iletişimle kurulan bağı sonucunda bugüne ulaşmıştır. Mezopotamyatoprakları üzerine kurulu olan Mardin, kuruluşundan bugüne pek çok uygarlığa evsahipliği yapmıştır. Bu durum ona kültürel zenginlik kazandırmıştır. Söz konusuzenginlik ise dünden bugüne sözlü kültürün uzantısı olan sözlü iletişimleaktarılarak gelmiştir. Sözlü kültür unsurları arasında yer alan efsanelerin,mitolojilerin en güzel örneğini de Şahmeran oluşturmaktadır. Şahmeran veCamısab/Tahmasp arasındaki imrenilecek aşkı anlatan efsane, sözlü kültürün enönemli örneklerinden birisini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacını sözlükültürün bir çıktısı olan Şahmeran efsanesinde yer verilen hikâyedeki sözlüiletişim unsurlarını göstermek oluşturmaktadır. Şahmeran efsanenin detaylı birşekilde incelenmesi sonucunda, adı geçen efsanede sözlü iletişim öğelerininsıklıkla kullanıldığı belirlenmiştir. Efsanede özellikle sözlü iletişimin biruzantısı olarak kişilerarası iletişimin varlığı dikkat çekmektedir. Çünküefsanenin anlatımı boyunca karşılıklı konuşmaların yer aldığı görülmektedir. Budurum da sözlü kültürün bir öğesi olan efsanede iletişim için gerekli zemininsözel olarak gerçekleştirildiğini göstermektedir. Bu bağlamda sözlü kültür vesözlü iletişim arasındaki anlamlı harmoniden söz etmek mümkündür. Böylelikle buçalışmada bir yöreye ait olan sözlü kültür örneklerinin sözlü iletişim iledünden bugüne taşındığını Mardin’e özgü Şahmeran efsanesi üzerindenörneklendirerek, açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Efsane, Mardin, Şahmeran, KültürelMiras, Sözlü Kültür, Sözlü İletişim.

“Mardin,Türkiye’nin güneydoğusunda ülkenin en eski kentlerinden biri. Gökyüzüne komşubir kalenin eteklerine kurulmuş bir Taşkent.” MurathanMunganÖZETİnsanlık varolduğu günden bu yana iletişim vardır. İletişimin devamlılığı da yine insanınvaroluşuyla birlikte sözlü kültür ile sağlanmıştır. İnsanlık henüz yazmayı veteknolojiyi kullanmayı öğrenmeden, konuşmayı öğrenmiştir. En eski iletişimşeklidir sözlü iletişim. Bu anlamda sözlü iletişim ile sözlü kültür arasındasıkı bir bağ bulunmaktadır. Aralarındaki harmoni, günümüze kadar kültürün veiletişimin taşınmasında etken olmuştur. İnsanlığın binlerce yıllık mirası,yaşamı, deneyimleri, gelenek ve görenekleri; kısacası geçmişi, sözlü kültürünsözlü iletişimle kurulan bağı sonucunda bugüne ulaşmıştır. Mezopotamyatoprakları üzerine kurulu olan Mardin, kuruluşundan bugüne pek çok uygarlığa evsahipliği yapmıştır. Bu durum ona kültürel zenginlik kazandırmıştır. Söz konusuzenginlik ise dünden bugüne sözlü kültürün uzantısı olan sözlü iletişimleaktarılarak gelmiştir. Sözlü kültür unsurları arasında yer alan efsanelerin,mitolojilerin en güzel örneğini de Şahmeran oluşturmaktadır. Şahmeran veCamısab/Tahmasp arasındaki imrenilecek aşkı anlatan efsane, sözlü kültürün enönemli örneklerinden birisini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacını sözlükültürün bir çıktısı olan Şahmeran efsanesinde yer verilen hikâyedeki sözlüiletişim unsurlarını göstermek oluşturmaktadır. Şahmeran efsanenin detaylı birşekilde incelenmesi sonucunda, adı geçen efsanede sözlü iletişim öğelerininsıklıkla kullanıldığı belirlenmiştir. Efsanede özellikle sözlü iletişimin biruzantısı olarak kişilerarası iletişimin varlığı dikkat çekmektedir. Çünküefsanenin anlatımı boyunca karşılıklı konuşmaların yer aldığı görülmektedir. Budurum da sözlü kültürün bir öğesi olan efsanede iletişim için gerekli zemininsözel olarak gerçekleştirildiğini göstermektedir. Bu bağlamda sözlü kültür vesözlü iletişim arasındaki anlamlı harmoniden söz etmek mümkündür. Böylelikle buçalışmada bir yöreye ait olan sözlü kültür örneklerinin sözlü iletişim iledünden bugüne taşındığını Mardin’e özgü Şahmeran efsanesi üzerindenörneklendirerek, açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Efsane, Mardin, Şahmeran, KültürelMiras, Sözlü Kültür, Sözlü İletişim.