KADIN SAĞLIĞININ KORUNMASINDA KEGEL EGZERSİZLERİNİN ÖNEMİ VE EBELİK YAKLAŞIMI
KADIN SAĞLIĞININ KORUNMASINDA KEGEL EGZERSİZLERİNİN ÖNEMİ VE EBELİK YAKLAŞIMI
Yazar: Demir, Rukiye; Taşpınar, Ayten
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Kadın sağlığı,Pelvik taban,Pelvik taban kusurları

Başlık:KADIN SAĞLIĞININ KORUNMASINDA KEGEL EGZERSİZLERİNİN ÖNEMİ VE EBELİK YAKLAŞIMIÖzet:Yıllardan beri pelvik kaslarınkuvvetlendirilmesi için yapılan kegel egzersizleri pelvik tabandisfonksiyonları sonucu ortaya çıkabilecek sorunları önlemekte, kadınlarınyaşam kalitelerini arttırmaktadır. Pelvik taban disfonksiyonu olan kadınlardaüriner ve boşaltım sistemi bozuklukları, pelvik organ prolapsusu, kronik pelvikağrı, gebelik, doğum, doğum sonu görülen sorunlar, seksüel problemler sıkyaşanmaktadır. Pelvik taban yetersizlikleri sonucu ortaya çıkan burahatsızlıklar son yıllarda artmış olmasına bağlı olarak kegel egzersizlerininyapılması büyük bir önem kazanmakta olup, ebelerin bu konudaki rolü vesorumlulukları da her geçen gün artmaktadır. Ebeler, kadınların pelvik tabanyetersizliklerinden korunma, tanılama ve tedavi aşamalarında yanlarında olmalı,egzersiz için doğru kasların pelvik kasların nasıl doğru kasıldığını öğreterek,kadının egzersizleri günlük egzersiz programına dâhil edip ömür boyu devametmesine teşvik etmelidir. Bu derlemede kadın sağlığının korunmasında kegelegzersizlerinin önemi ve ebelik yaklaşımları literatür doğrultusundaincelenmiştir.Anahtar kelimeler:   Kadın sağlığı, Pelviktaban, Pelvik taban kusurları Destekleyen kurumlar:-Kaynakça:Akgün G. 40 YaşÜzeri Kadınlarda Üriner İnkontinansın Görülme Sıklığı ve Yaşam Kalitesi ÜzerineEtkisinin Belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Edirne: TrakyaÜniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2009. 90.Abrams P, Cardozo L, Fall M, Griffiths D, Rosier P, Ulmsten U,Van Kerrebroeck P, Victor A, Wein A. Standardisation Sub-Committee of theInternational Continence Society; The Standardisation of Terminology in Lower UrinaryTract Function: Report from the Standardisation Sub-committee of theInternational Continence Society. Urology 2003, 61, 37-49.Ahmed HM, OsmanVA, Al-Alaf SK, Al-Tawil NG. Prevalence of Urinary Incontinence and ProbableRisk Factors in a Sample of Kurdish. Sultan Qaboos University Med J 2013;(13)2: 269-274.Bayramova S. Gebelikte ÖnerilenKegel Egzersizlerinden Pelvik Taban Kaslarına, Alt Üriner Sistem Semptomlarınave Yaşam Kalitesi Üzerine Olan Etkilerinin Araştırılması. Tıpta Yayınlanmamış UzmanlıkTezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2008. 82.Bo K. Pelvic Xoor Muscle Training in Treatment of Female StresUrinary İncontinence, Pelvic Organ Prolapse and Sexual Dysfunction. World JUrology 2012; 30: 437-443.Bo K. PelvicoreTechnique Exercise DVD. Book Reviews. Section on Women’s Health, AmericanPhysical Therapy Association 2010; 34(3):119-122.Bekdemir Ö.Vajinal Doğum Yapan Kadınlarda Postpartum Perineal Ağrının Değerlendirilmesi, YayınlanmamışYüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü;2013.Baybek H, OflaslıF, Peke Ö. Muğla Devlet Hastanesinde Yatan Gebelerin Doğum Sonu EgzersizlerHakkındaki Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2003; 7(2): 28-34.Berzuk K. AStrong Pelvic Floor: How Nurses Can Spread The Word. Nurs Womens Health 2007;11(1): 54-61.Beşen AM,Yeşiltepe OÜ. Yaşlı Kadınlarda Jinekolojik Sorunlar ve Bakım Yaklaşımları.Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2013; 6(1): 1-7. Beji NK, Ozbas A,Aslan E, Bilgic D, Erkan HA. Overview of The Social Impact of Urinary Incontinencewith a Focus on Turkish Women. Urology Nurs 2010; 30(6): 327-334.Cavkaytar S,Kokanali MK, Topçu HO, Aksakal OS, Doğanay M. Effect of Home-Based KegelExercises on Quality of Life in Women With Stress and Mixed Urinary Incontinence.J Obstet Gynaecol 2015; 35(4): 407-410.de Oliveira C,Lopes MA, Carla Longo e Pereira, Zugaib M. Effects of Pelvic Flor MuscleTraining During Pregnancy. Clinics 2007; 62(4): 439-446.Dinç A,  Beji Kızılkaya N,  Yalçın O. Effect of Pelvic  Flor Muscle  Exercises in Treatment andPrevention of Urinary Incontinence During Pregnancy and Postpartum Period. TheInternational Urogynecological Journal 2009; 20(10): 209-223.Dönmez S, KavlakO. Gebelikte Pelvik Taban Kas Egzersizleri.Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2014; 3(1): 45-9. Duman N, Elbaş N.65 Yaş ve Üstündeki Kadınların Kadın Sağlığına Yönelik Sorunlarının veEtkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Türk Geriatri Dergisi 2009; 12(2): 62-71.Erbaba H, PınarG. Postpartum Perineal TravmanınÖnlenmesi ve Yönetimine İlişkinGüncel Yaklaşımlar. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2016;13(3): 272-281. Eryılmaz HY.Pelvik Bozukluklar, In: Kadın Sağlığı (İkinci baskı), A. Şirin, O. Kavlak(Eds.) Nobel Tıp Kitapevleri, ISBN:978-605-335-176-4, İstanbul, 2015:s:122-140.Fitchett JR,Bhatta S, Sherpa TY, Malla BS, Fitchett EJ, Samen A, Kristensen S. Non-surgialİnterventions for Pelvic Organ Prolapse in Rural Nepal: A ProspectiveMonitoring and Evaluation Study. JRSM Open 2015; 6(12): 2-10.GünalpS, Özyüncü Ö, Salman C. Ürojinekoloji In: Temel Kadın Hastalıkları ve DoğumBilgisi, Ayhan A, Durukan T, Günalp S, Gürgan T, Önderoğlu LS, Yaralı H ve Ark.(Edit). Ankara, Güneş Tıp Kitabevleri 2008: 7-26. Halsam J. Pelvik FloorMuscle Exercises.  Journal of NursingTimes 2003; 99(1): 54-55.Herderschee R,Hay-Smith EJC, Herbison GP, Roovers JP, Heineman MJ. Feedback or Biofeedback toAugment Pelvic Floor Muscle Training for Urinary Incontinence in Women. TheCochrane Collaboration 2011; 7: 1-30.Hay-Smith E.J.C,Dumoulin C. Pelvic Floor Muscle Training Versus no Treatment, or InactiveControl Treatments, for Urinary Incontinence in Women (Cochrane Review). TheCochrane Library Oxford 2007;1-38.Hagen S, Stark D, Glazener C, Sinclair L, Ramsay I. A RandomizedControlled Trial of Pelvic Floor Muscle Training for Stages I and II PelvicOrgan Prolapse. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunct 2009; 20:  45-51.Harvey MA. Pelvic Flor Exercises During and After Pregnency: A SistematicReview Of Their Role in Preventing Pelvic Floor Dysfunction. J Obstet GynaecolCan 2003; 25(6):  487-498.Ko PC, Liang CC, ChangSD, Lee JT, Chao AS, Cheng PJ. A Randomized Controlled Trial of AntenatalPelvic Floor Exercises to Prevent and Treat Urinary Incontinence.  International Urogynecology Journal 2011;22(1):  17-22.KahyaoğluSH. Gebelik ve Doğumun Pelvik Taban Yetersizlikleri Üzerine Etkisi: Önlenmesive Korumada Hemşirenin Rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi2015;4(2) :  292-304.Kandadai P, O’Dell K ve Saini J. Correct Performance of Pelvic MuscleExercises in Women Reporting Prior Knowledge. Female Pelvic Med Reconstr Surg2015; 21(3): 135-140.Kahyaoğlu SH.Pelvik Taban Kas Aktivitesi ve İşeme Fonksiyonları Üzerine Etkisi. YayınlanmamışDoktora Tezi. Edirne: TrakyaÜniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2012. 135.Kızılkaya Beji N.Ürojinekolojide Hemşirelik Yaklaşımı. Türkiye Klinikleri J Int Med Sci 2005; 1(45): 52-55.Kocaöz S. GebelikDöneminde Stres Üriner İnkontinansı Önlemeye Yönelik Uygulanan Pelvik Taban KasEgzersizlerinden Doğum Sonrası Etkinliğinin İncelenmesi. Yayınlanmamış DoktoraTezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2007.Lemos A, Impieride Souza A, Gomes Ferreira ALC, Figueiroa JN, Cabral-Filho JE. Do PerinealExercises During Pregnancy Prevent the Development of Urinary Incontinence? ASystematic Review. InternationalJournal of Urology 2008;15(10): 875-880.Lamin E, ParrilloLM, Lewman DK, Smith AL. Pelvic Floor Muscle Training: Under Utilization in theUSA. Curr Urol Rep 2016; 17(2) :1-10.Laycock J, HaslamJ. Pelvic Floor Muscle Exercise in the Treatment of Urinary Incontinence.Therapeutic Management of Incontinence and Pelvic Pain Pelvic Organ Disorders.London: Springer-Verlag 2002;63- 72.Morkved S. PelvicFloor Muscle Training During Pregnancy and After Delivery. Current Women’s Health Reviews 2007; 3(1): 55-62.Meston CM, HullE, Levin RJ, Sipski M. Disorders of Orgasm in Women. J Sex Med 2004; 1(1) : 66-68.Mete S. DoğumÖncesi Eğitim. In: Kadın Sağlığı Kitabı (Birinci baskı), A. Şirin & O.Kavlak (Eds.) Bedray Yayıncılık, İzmir, ISBN:978-605-5989-07-1, 2008:501-515.Nazarpour S,Simbar M, Ramezani T, Alavi MH. Effect of Sex Education and Kegel Exercises onthe Sexual Function of Postmenopausal Women: A Randomize Clinical Trial. J SexMed 2017; 14(7): 959-967.ParkSH, Kang CB, Jang SY, Kim BY. Effect of Kegel Exercise to Prevent Urinary andFecal Incontinance in Antenatal and Postnatal Women: Systematik Rewiew. J KoreanAcad Nurs 2013; 43(3) : 420-430. Pantazis K,Freeman RM. Investigation and Treatment of Urinary Incontinence. CurrentObstetrics & Gynaecology 2006;16: 344-352.Sarıcı DY. Ürinerİnkontnans Tedavisinde Pelvik Taban Egzersizleri Nöromodülasyon-Biofeedbackİçin Evde Egzersiz Eğitim Uygulaması Kısa Dönem Sonuçları. YayınlanmamışUzmanlık Tezi. İstanbul: Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve AraştırmaHastanesi I. Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği; 2009. 110.Sanders J, PetersTJ, Campbell R. Techniques to Reduce Perineal Pain During Spontaneous VaginalDelivery and Perineal Suturing: a UK Survey of Midwifery Practice. Midwifery2005; 21(2):154-160. Sayıner FD.Prenatal Perineal Masajın Vaginal Doğumlarda Etkinliği. Florence NightingaleHemşirelik Dergisi 2007; 15(60):146-154.Shafik A.Treatment of Urinary and Fecal Incontinence with Functional MagneticStimulation. Urology 2004; 63: 210-1.Şahin N. Kadınlarda Postpartum Dönemde Cinsel Yaşam.Zeynep Kamil Tıp Bülteni 2009; 40(3): 125-130.Yüce T. AşırıMesane Sendromu Tedavisinde Antikolinerjikler ile Ağırlıklı Vajinal Koniler ileYaptırılan Pelvik Taban Kas Egzersizlerinin Etkisinin Karşılaştırılması. YayınlanmamışTıpta Uzmanlık Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2010. 88.Yalçın H,Tekin M. Gebelikte Egzersizler Hakkında Gebelerin Bilgi DüzeyininDeğerlendirilmesi. International Journal of Human Sciences 2013; 10(1): 24-33.Yıldız N. Stres Tipi İdrar Kaçırması Olan Kadınlarda Optimal Pelvik Taban KasEğitim Programları. Kadın ve İşlevsel Üroloji Dergisi 2014; 2: 39-52.YaşarH, Özkan L, Tepeler A. Kadınlarda Cinsel Fonksiyon Bozukluklarına Güncel Yaklaşım. Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi 2010; 1(3):235-240. World HealtyOrganization (WHO). Postnatal Exercises,  In: PocketBook Of Hospital carefor mothers Guıdelınes For Management Of CommonMaternal Conditions. 2017: 444.Wilson PD, Bo K,Hay- Smith J, Nygaard I, Staskin D, Wyman J, et al. Commitee 10, ConservativeTreatment in Women. In: Abrams P, Khoury S, Wein A, editors. Incontinence. 2nded. United Kingdom, Health Publications Ltd, 2002. s 571-624.

Başlık:KADIN SAĞLIĞININ KORUNMASINDA KEGEL EGZERSİZLERİNİN ÖNEMİ VE EBELİK YAKLAŞIMIÖzet:Yıllardan beri pelvik kaslarınkuvvetlendirilmesi için yapılan kegel egzersizleri pelvik tabandisfonksiyonları sonucu ortaya çıkabilecek sorunları önlemekte, kadınlarınyaşam kalitelerini arttırmaktadır. Pelvik taban disfonksiyonu olan kadınlardaüriner ve boşaltım sistemi bozuklukları, pelvik organ prolapsusu, kronik pelvikağrı, gebelik, doğum, doğum sonu görülen sorunlar, seksüel problemler sıkyaşanmaktadır. Pelvik taban yetersizlikleri sonucu ortaya çıkan burahatsızlıklar son yıllarda artmış olmasına bağlı olarak kegel egzersizlerininyapılması büyük bir önem kazanmakta olup, ebelerin bu konudaki rolü vesorumlulukları da her geçen gün artmaktadır. Ebeler, kadınların pelvik tabanyetersizliklerinden korunma, tanılama ve tedavi aşamalarında yanlarında olmalı,egzersiz için doğru kasların pelvik kasların nasıl doğru kasıldığını öğreterek,kadının egzersizleri günlük egzersiz programına dâhil edip ömür boyu devametmesine teşvik etmelidir. Bu derlemede kadın sağlığının korunmasında kegelegzersizlerinin önemi ve ebelik yaklaşımları literatür doğrultusundaincelenmiştir.Anahtar kelimeler:   Kadın sağlığı, Pelviktaban, Pelvik taban kusurları Destekleyen kurumlar:-Kaynakça:Akgün G. 40 YaşÜzeri Kadınlarda Üriner İnkontinansın Görülme Sıklığı ve Yaşam Kalitesi ÜzerineEtkisinin Belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Edirne: TrakyaÜniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2009. 90.Abrams P, Cardozo L, Fall M, Griffiths D, Rosier P, Ulmsten U,Van Kerrebroeck P, Victor A, Wein A. Standardisation Sub-Committee of theInternational Continence Society; The Standardisation of Terminology in Lower UrinaryTract Function: Report from the Standardisation Sub-committee of theInternational Continence Society. Urology 2003, 61, 37-49.Ahmed HM, OsmanVA, Al-Alaf SK, Al-Tawil NG. Prevalence of Urinary Incontinence and ProbableRisk Factors in a Sample of Kurdish. Sultan Qaboos University Med J 2013;(13)2: 269-274.Bayramova S. Gebelikte ÖnerilenKegel Egzersizlerinden Pelvik Taban Kaslarına, Alt Üriner Sistem Semptomlarınave Yaşam Kalitesi Üzerine Olan Etkilerinin Araştırılması. Tıpta Yayınlanmamış UzmanlıkTezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2008. 82.Bo K. Pelvic Xoor Muscle Training in Treatment of Female StresUrinary İncontinence, Pelvic Organ Prolapse and Sexual Dysfunction. World JUrology 2012; 30: 437-443.Bo K. PelvicoreTechnique Exercise DVD. Book Reviews. Section on Women’s Health, AmericanPhysical Therapy Association 2010; 34(3):119-122.Bekdemir Ö.Vajinal Doğum Yapan Kadınlarda Postpartum Perineal Ağrının Değerlendirilmesi, YayınlanmamışYüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü;2013.Baybek H, OflaslıF, Peke Ö. Muğla Devlet Hastanesinde Yatan Gebelerin Doğum Sonu EgzersizlerHakkındaki Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2003; 7(2): 28-34.Berzuk K. AStrong Pelvic Floor: How Nurses Can Spread The Word. Nurs Womens Health 2007;11(1): 54-61.Beşen AM,Yeşiltepe OÜ. Yaşlı Kadınlarda Jinekolojik Sorunlar ve Bakım Yaklaşımları.Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2013; 6(1): 1-7. Beji NK, Ozbas A,Aslan E, Bilgic D, Erkan HA. Overview of The Social Impact of Urinary Incontinencewith a Focus on Turkish Women. Urology Nurs 2010; 30(6): 327-334.Cavkaytar S,Kokanali MK, Topçu HO, Aksakal OS, Doğanay M. Effect of Home-Based KegelExercises on Quality of Life in Women With Stress and Mixed Urinary Incontinence.J Obstet Gynaecol 2015; 35(4): 407-410.de Oliveira C,Lopes MA, Carla Longo e Pereira, Zugaib M. Effects of Pelvic Flor MuscleTraining During Pregnancy. Clinics 2007; 62(4): 439-446.Dinç A,  Beji Kızılkaya N,  Yalçın O. Effect of Pelvic  Flor Muscle  Exercises in Treatment andPrevention of Urinary Incontinence During Pregnancy and Postpartum Period. TheInternational Urogynecological Journal 2009; 20(10): 209-223.Dönmez S, KavlakO. Gebelikte Pelvik Taban Kas Egzersizleri.Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2014; 3(1): 45-9. Duman N, Elbaş N.65 Yaş ve Üstündeki Kadınların Kadın Sağlığına Yönelik Sorunlarının veEtkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Türk Geriatri Dergisi 2009; 12(2): 62-71.Erbaba H, PınarG. Postpartum Perineal TravmanınÖnlenmesi ve Yönetimine İlişkinGüncel Yaklaşımlar. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2016;13(3): 272-281. Eryılmaz HY.Pelvik Bozukluklar, In: Kadın Sağlığı (İkinci baskı), A. Şirin, O. Kavlak(Eds.) Nobel Tıp Kitapevleri, ISBN:978-605-335-176-4, İstanbul, 2015:s:122-140.Fitchett JR,Bhatta S, Sherpa TY, Malla BS, Fitchett EJ, Samen A, Kristensen S. Non-surgialİnterventions for Pelvic Organ Prolapse in Rural Nepal: A ProspectiveMonitoring and Evaluation Study. JRSM Open 2015; 6(12): 2-10.GünalpS, Özyüncü Ö, Salman C. Ürojinekoloji In: Temel Kadın Hastalıkları ve DoğumBilgisi, Ayhan A, Durukan T, Günalp S, Gürgan T, Önderoğlu LS, Yaralı H ve Ark.(Edit). Ankara, Güneş Tıp Kitabevleri 2008: 7-26. Halsam J. Pelvik FloorMuscle Exercises.  Journal of NursingTimes 2003; 99(1): 54-55.Herderschee R,Hay-Smith EJC, Herbison GP, Roovers JP, Heineman MJ. Feedback or Biofeedback toAugment Pelvic Floor Muscle Training for Urinary Incontinence in Women. TheCochrane Collaboration 2011; 7: 1-30.Hay-Smith E.J.C,Dumoulin C. Pelvic Floor Muscle Training Versus no Treatment, or InactiveControl Treatments, for Urinary Incontinence in Women (Cochrane Review). TheCochrane Library Oxford 2007;1-38.Hagen S, Stark D, Glazener C, Sinclair L, Ramsay I. A RandomizedControlled Trial of Pelvic Floor Muscle Training for Stages I and II PelvicOrgan Prolapse. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunct 2009; 20:  45-51.Harvey MA. Pelvic Flor Exercises During and After Pregnency: A SistematicReview Of Their Role in Preventing Pelvic Floor Dysfunction. J Obstet GynaecolCan 2003; 25(6):  487-498.Ko PC, Liang CC, ChangSD, Lee JT, Chao AS, Cheng PJ. A Randomized Controlled Trial of AntenatalPelvic Floor Exercises to Prevent and Treat Urinary Incontinence.  International Urogynecology Journal 2011;22(1):  17-22.KahyaoğluSH. Gebelik ve Doğumun Pelvik Taban Yetersizlikleri Üzerine Etkisi: Önlenmesive Korumada Hemşirenin Rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi2015;4(2) :  292-304.Kandadai P, O’Dell K ve Saini J. Correct Performance of Pelvic MuscleExercises in Women Reporting Prior Knowledge. Female Pelvic Med Reconstr Surg2015; 21(3): 135-140.Kahyaoğlu SH.Pelvik Taban Kas Aktivitesi ve İşeme Fonksiyonları Üzerine Etkisi. YayınlanmamışDoktora Tezi. Edirne: TrakyaÜniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2012. 135.Kızılkaya Beji N.Ürojinekolojide Hemşirelik Yaklaşımı. Türkiye Klinikleri J Int Med Sci 2005; 1(45): 52-55.Kocaöz S. GebelikDöneminde Stres Üriner İnkontinansı Önlemeye Yönelik Uygulanan Pelvik Taban KasEgzersizlerinden Doğum Sonrası Etkinliğinin İncelenmesi. Yayınlanmamış DoktoraTezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2007.Lemos A, Impieride Souza A, Gomes Ferreira ALC, Figueiroa JN, Cabral-Filho JE. Do PerinealExercises During Pregnancy Prevent the Development of Urinary Incontinence? ASystematic Review. InternationalJournal of Urology 2008;15(10): 875-880.Lamin E, ParrilloLM, Lewman DK, Smith AL. Pelvic Floor Muscle Training: Under Utilization in theUSA. Curr Urol Rep 2016; 17(2) :1-10.Laycock J, HaslamJ. Pelvic Floor Muscle Exercise in the Treatment of Urinary Incontinence.Therapeutic Management of Incontinence and Pelvic Pain Pelvic Organ Disorders.London: Springer-Verlag 2002;63- 72.Morkved S. PelvicFloor Muscle Training During Pregnancy and After Delivery. Current Women’s Health Reviews 2007; 3(1): 55-62.Meston CM, HullE, Levin RJ, Sipski M. Disorders of Orgasm in Women. J Sex Med 2004; 1(1) : 66-68.Mete S. DoğumÖncesi Eğitim. In: Kadın Sağlığı Kitabı (Birinci baskı), A. Şirin & O.Kavlak (Eds.) Bedray Yayıncılık, İzmir, ISBN:978-605-5989-07-1, 2008:501-515.Nazarpour S,Simbar M, Ramezani T, Alavi MH. Effect of Sex Education and Kegel Exercises onthe Sexual Function of Postmenopausal Women: A Randomize Clinical Trial. J SexMed 2017; 14(7): 959-967.ParkSH, Kang CB, Jang SY, Kim BY. Effect of Kegel Exercise to Prevent Urinary andFecal Incontinance in Antenatal and Postnatal Women: Systematik Rewiew. J KoreanAcad Nurs 2013; 43(3) : 420-430. Pantazis K,Freeman RM. Investigation and Treatment of Urinary Incontinence. CurrentObstetrics & Gynaecology 2006;16: 344-352.Sarıcı DY. Ürinerİnkontnans Tedavisinde Pelvik Taban Egzersizleri Nöromodülasyon-Biofeedbackİçin Evde Egzersiz Eğitim Uygulaması Kısa Dönem Sonuçları. YayınlanmamışUzmanlık Tezi. İstanbul: Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve AraştırmaHastanesi I. Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği; 2009. 110.Sanders J, PetersTJ, Campbell R. Techniques to Reduce Perineal Pain During Spontaneous VaginalDelivery and Perineal Suturing: a UK Survey of Midwifery Practice. Midwifery2005; 21(2):154-160. Sayıner FD.Prenatal Perineal Masajın Vaginal Doğumlarda Etkinliği. Florence NightingaleHemşirelik Dergisi 2007; 15(60):146-154.Shafik A.Treatment of Urinary and Fecal Incontinence with Functional MagneticStimulation. Urology 2004; 63: 210-1.Şahin N. Kadınlarda Postpartum Dönemde Cinsel Yaşam.Zeynep Kamil Tıp Bülteni 2009; 40(3): 125-130.Yüce T. AşırıMesane Sendromu Tedavisinde Antikolinerjikler ile Ağırlıklı Vajinal Koniler ileYaptırılan Pelvik Taban Kas Egzersizlerinin Etkisinin Karşılaştırılması. YayınlanmamışTıpta Uzmanlık Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2010. 88.Yalçın H,Tekin M. Gebelikte Egzersizler Hakkında Gebelerin Bilgi DüzeyininDeğerlendirilmesi. International Journal of Human Sciences 2013; 10(1): 24-33.Yıldız N. Stres Tipi İdrar Kaçırması Olan Kadınlarda Optimal Pelvik Taban KasEğitim Programları. Kadın ve İşlevsel Üroloji Dergisi 2014; 2: 39-52.YaşarH, Özkan L, Tepeler A. Kadınlarda Cinsel Fonksiyon Bozukluklarına Güncel Yaklaşım. Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi 2010; 1(3):235-240. World HealtyOrganization (WHO). Postnatal Exercises,  In: PocketBook Of Hospital carefor mothers Guıdelınes For Management Of CommonMaternal Conditions. 2017: 444.Wilson PD, Bo K,Hay- Smith J, Nygaard I, Staskin D, Wyman J, et al. Commitee 10, ConservativeTreatment in Women. In: Abrams P, Khoury S, Wein A, editors. Incontinence. 2nded. United Kingdom, Health Publications Ltd, 2002. s 571-624.