hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi
İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Yazar: Yıldız, Yeşim
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; İslam hukuku,Kuvvet kullanma,Cihad,Siyer,İnsancıl hukuk

Günümüzde uluslararası hukuk sistemi tüm ulusal hukuk sistemlerinden bağımsız olarak varlığını sürdürmektedir. Ancak, modern uluslararası hukukun Vestfalya Barış Andlaşması sonrasında inşa edilmesi, uluslararası hukukun Anglosakson hukuk sistemi ve Kara Avrupası hukuk sistemi ile yetişen hukukçular tarafından geliştirilmesi sonucunu oluşturmuştur. Bu sebeple, İslam hukuk sisteminin uluslararası hukuku ilgilendiren konulara ilişkin getirdiği anlayış yeteri kadar bilinmemektedir. Eylemlerini İslam hukuku ile meşrulaştırmak isteyen militan grupların dayandıkları gerekçelerin aslında İslam hukukuna uygun olup olmadığının tespiti önem arz etmektedir. Çalışmada, İslam hukukunda kuvvet kullanımına ilişkin kurallar incelenmiştir. İslam hukuku kuvvet kullanmaya ancak başka hiçbir çıkar yolun kalmadığı durumda ve meşru müdafaa hali ile zulme uğrayan veya kendini savunamayacak durumda olanların savunulmasında izin vermektedir. Klasik anlamda kuvvet kullanma hakkına sahip olan tek müessese ise devlettir. Oldukça ender koşullarda önleyici meşru müdafaaya da başvurmak mümkündür. Kuvvet kullanımını haklı gösteren durumların oluşması halinde ise devlet, bu hakkı askeri gereklilik, insancıllık, orantılılık ve ayrım gözetmeye ilişkin kısıtlamalar çerçevesinde kullanabilecek ve barış seçeneğine her daim açık olacaktır.

Günümüzde uluslararası hukuk sistemi tüm ulusal hukuk sistemlerinden bağımsız olarak varlığını sürdürmektedir. Ancak, modern uluslararası hukukun Vestfalya Barış Andlaşması sonrasında inşa edilmesi, uluslararası hukukun Anglosakson hukuk sistemi ve Kara Avrupası hukuk sistemi ile yetişen hukukçular tarafından geliştirilmesi sonucunu oluşturmuştur. Bu sebeple, İslam hukuk sisteminin uluslararası hukuku ilgilendiren konulara ilişkin getirdiği anlayış yeteri kadar bilinmemektedir. Eylemlerini İslam hukuku ile meşrulaştırmak isteyen militan grupların dayandıkları gerekçelerin aslında İslam hukukuna uygun olup olmadığının tespiti önem arz etmektedir. Çalışmada, İslam hukukunda kuvvet kullanımına ilişkin kurallar incelenmiştir. İslam hukuku kuvvet kullanmaya ancak başka hiçbir çıkar yolun kalmadığı durumda ve meşru müdafaa hali ile zulme uğrayan veya kendini savunamayacak durumda olanların savunulmasında izin vermektedir. Klasik anlamda kuvvet kullanma hakkına sahip olan tek müessese ise devlettir. Oldukça ender koşullarda önleyici meşru müdafaaya da başvurmak mümkündür. Kuvvet kullanımını haklı gösteren durumların oluşması halinde ise devlet, bu hakkı askeri gereklilik, insancıllık, orantılılık ve ayrım gözetmeye ilişkin kısıtlamalar çerçevesinde kullanabilecek ve barış seçeneğine her daim açık olacaktır.
Kambiyo Senetlerinde Asıl Borçlu Lehine Aval Verenin Sorumluluğunun TTK m. 702/I Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Kambiyo Senetlerinde Asıl Borçlu Lehine Aval Verenin Sorumluluğunun TTK m. 702/I Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Yazar: Sarıkaya, Merve
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Commercial Law (Other) ; Ticaret Hukuku (Diğer) ; Aval,Avalist,Asıl Borçlu,Başvurma Borçlusu,Sorumluluk

Avalin hükümlerini düzenleyen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 702/1’de “aval veren kişinin kimin için taahhüt altına girmiş ise aynen onun gibi sorumlu olacağı” düzenlenmektedir. Doktrinde “aynen onun gibi sorumlu” olma ile ne ifade edildiği tartışılmaktadır. Bazı müellifler hükmü, avalist ile lehine aval verdiği kimsenin sorumluluğunun şekli kapsamını da aşarak maddi yönden özdeş olduğu şeklinde yorumlamakta; buradan hareketle asıl borçlunun avalistlerinin asıl borçlu, başvurma borçlularının avalistlerinin ise başvurma borçlusu sıfatını aldığını savunmaktadırlar. Asıl borçlunun avalistini asıl borçlu kabul etmek, senedin ödeme için doğrudan avaliste ibraz edilmesini ve ödenmeme durumunda başvurma hakkının kullanılabilmesini mümkün kılmaktadır. Yine bu kabul, yalnızca asıl borçluya yöneltilebilecek birtakım taleplerin onun avalistine de yöneltilebilmesinin önünü açacaktır. Bu çalışmada yalnızca, kambiyo senedinin asıl borçlusunun avalistlerinin, “kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olması” ile ne kastedildiği, avalin kambiyo hukukuna has özellikleri ışığında tespit edilmeye çalışılacak, bunun sonucunda asıl borçlunun avalistinin asıl borçlu olup olmadığı ile sorumluluğunun çerçevesi ile şartları ortaya konulacaktır. Avalistin sorumluluğunun maddi kapsamının tespiti ise bu çalışmanın konusu dışındadır.

Avalin hükümlerini düzenleyen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 702/1’de “aval veren kişinin kimin için taahhüt altına girmiş ise aynen onun gibi sorumlu olacağı” düzenlenmektedir. Doktrinde “aynen onun gibi sorumlu” olma ile ne ifade edildiği tartışılmaktadır. Bazı müellifler hükmü, avalist ile lehine aval verdiği kimsenin sorumluluğunun şekli kapsamını da aşarak maddi yönden özdeş olduğu şeklinde yorumlamakta; buradan hareketle asıl borçlunun avalistlerinin asıl borçlu, başvurma borçlularının avalistlerinin ise başvurma borçlusu sıfatını aldığını savunmaktadırlar. Asıl borçlunun avalistini asıl borçlu kabul etmek, senedin ödeme için doğrudan avaliste ibraz edilmesini ve ödenmeme durumunda başvurma hakkının kullanılabilmesini mümkün kılmaktadır. Yine bu kabul, yalnızca asıl borçluya yöneltilebilecek birtakım taleplerin onun avalistine de yöneltilebilmesinin önünü açacaktır. Bu çalışmada yalnızca, kambiyo senedinin asıl borçlusunun avalistlerinin, “kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olması” ile ne kastedildiği, avalin kambiyo hukukuna has özellikleri ışığında tespit edilmeye çalışılacak, bunun sonucunda asıl borçlunun avalistinin asıl borçlu olup olmadığı ile sorumluluğunun çerçevesi ile şartları ortaya konulacaktır. Avalistin sorumluluğunun maddi kapsamının tespiti ise bu çalışmanın konusu dışındadır.
Rekabet Yasağı ve  İş Sözleşmesinin Kesin Geçersizliğinin Yasağa Etkisi
Non-Competition and  Effect of the Invalidity of the Labour Contract on the Prohibition
Yazar: Gemici Filiz, Beste
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; Employment Contract,Non–Competition Obligation,Turkish Code of Obligations,Invalidity of the Employment Contract ; İş Sözleşmesi,Rekabet Etmeme Borcu,Türk Borçlar Kanunu,İş Sözleşmesinin Kesin Geçersizliği

Sadakat borcu iş sözleşmesinde açıkça kararlaştırılmasa da her iş sözleşmesinde geçerli olan bir borç iken işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra işvereni ile rekabet etmemesi tarafların bunu açıkça kararlaştırması hâlinde söz konusu olmaktadır. Bu anlamda rekabet etmeme borcu iş sözleşmesi sona erdikten sonra hüküm ve sonuçlarını doğurmaktadır. Bu çalışmada iş sözleşmesi sona erdikten sonrasına yönelik olarak taraflarca kararlaştırılan rekabet yasağı ve iş sözleşmesinin kesin geçersizliğinin yasağa etkisi ele alınacaktır. Söz konusu çalışmanın esas konusu iş sözleşmesinin kesin geçersizliğinin rekabet yasağına etkisi olduğundan bu çalışmada rekabet yasağının kapsam ve koşulları ile iş sözleşmesinin geçersiz olması durumunda rekabet yasağının bundan nasıl etkileneceğine odaklanılacaktır. Bu nedenle rekabet yasağına aykırılığın sonuçları ve rekabet yasağının sona ermesi konularına değinilmeyecektir.

Even if the duty of loyalty is not explicitly stipulated in the employment contract, it is an obligation that applies to every employment contract. On the other hand, the obligation not to compete with the employer after the termination of the employment contract arises when the parties explicitly agree on it. In this sense, the non-compete obligation takes effect and produces its consequences after the termination of the employment contract. This study will focus on the non-compete clause agreed upon by the parties after the termination of the employment contract and the effect of the invalidity of the employment contract on the non-compete clause. Since the main subject of this study is the effect of the definitive invalidity of the employment contract on the non-compete obligation, the study will focus on the scope and conditions of the non-compete clause, as well as how the non-compete obligation is affected when the employment contract is deemed invalid. Therefore, the consequences of violating the non-compete clause and the termination of the non-compete obligation will not be addressed.
Hakaret Suçu Yönünden Önödeme
Prepayment for the Crime of Insult
Yazar: Şare, Ersin
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; Önödeme,Hakaret,Şeref,Sosyal Medya,Karşılıklı Hakaret ; Prepayment,Insult,Honor,Social Media,Reciprocal Insult

Hem sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçunun yargısal makamlara getirdiği iş yüküne çare olmak hem de sosyal medyada hakarete uğramak için çaba gösterip uzlaştırma kurumu yoluyla menfaat temin etmeye çalışan kişileri engellemek için TCK’nın 125/2 maddesinde düzenlenen ileti yoluyla hakaret suçu ile TCK’nın 125/3-b, 125/3-c ve 125/4 maddelerinde düzenlenen hakaret suçunun nitelikli hâlleri, 7531 sayılı Kanun ile uzlaştırma kapsamından çıkarılmış ve önödeme kapsamına alınmıştır. Her hakaret soruşturmasında, hiçbir işlem yapmadan doğrudan önödeme kurumunun işletilmesi, artık mağdurun değil devletin bu işten gelir elde etmeye başlaması gibi bir sonucu doğurabilecektir. Önödeme uygulanmadan önce isnat edilen fiilin hakaret olup olmadığı tespit edilmeli ve bu tespit yapılırken evrensel ifade özgürlüğü ölçütleri göz önünde bulundurulmalıdır. Kişi hakkında soruşturma evresindeyken kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da kovuşturma evresindeyken mahkûmiyet hükmü dışında bir karar verilecek ise önödeme uygulanmamalıdır.

In order to both remedy the workload imposed on judicial authorities by the crime of insult committed on social media and to prevent individuals who make an effort to be insulted on social media and try to gain benefits through the conciliation institution, the crime of insult via message regulated in Article 125/2 of the TCK and the qualified cases of the crime of insult regulated in Articles 125/3-b, 125/3-c and 125/4 of the TCK were removed from the scope of conciliation by Law No. 7531 and included in the scope of prepayment. In every insult investigation, applying the prepayment institution directly without taking any action may result that starting to earn income from this businessin the state, not the victim no longer. Before applying prepayment, firstly it should be determined whether the act attributed is an insult and universal freedom of expression criteria should be taken into consideration when making this determination.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının Tehlike Sorumluluğu
RISK LIABILITY OF CRYPTO ASSET SERVICE PROVIDERS
Yazar: Başoğlu Kapancı, Başak
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Tort Law ; Haksız Muamele Hukuku ; Crypto asset,Crypto asset Service Providers,Risk Liability,Torts,Capital Markets Law ; Kripto Varlık,Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları,Tehlike Sorumluluğu,Haksız Fiil Sorumluluğu,Sermaye Piyasası Kanunu

Kripto varlık sektörüne yönelik yasal düzenlemeler, ulusal ve uluslararası düzeyde artan bir öneme sahiptir. Türkiye’de bu alandaki önemli bir gelişme, “Kripto Varlık Yasası” adıyla anılan 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un yürürlüğe girmesidir. Söz konusu düzenlemenin temel amacı, müşteri varlıklarının korunmasını sağlamak, kara para aklanmasını ve terörizmin finansmanını önlemek olmakla birlikte 7518 sayılı Kanun, aynı zamanda kripto varlık hizmet sağlayıcılarının hukuki sorumluluğunu da Türk Borçlar Kanunu’nun 71. maddesine atıf yaparak düzenlemiştir. Bu çalışma, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının hukuki sorumluluğunu, Türk Borçlar Kanunu’nun 71. maddesi kapsamında ele alarak ilgili düzenlemenin uygulanabilirliği ve olası etkilerini tartışmayı amaçlamaktadır.

Legal regulations for the crypto asset sector are of increasing importance both at national and international levels. An important development in this field in Turkey is the enactment of Law No. 7518 on Amendments to the Capital Markets Law so called “Cryto Assets Law”. While the main purpose of this regulation is to ensure the protection of customer assets and prevent money laundering and terrorism financing, Law No. 7518 also regulates the legal liability of crypto asset service providers by referring to Article 71 of the Turkish Code of Obligations. This paper aims to discuss the practical applicability and possible effects of the relevant regulation by addressing the legal liability of crypto asset service providers within the scope of Article 71 of the Turkish Code of Obligations.
Tanzimat Dönemi Osmanlı Hukuku’nda Resmi Belgede Sahtecilik Suçu
The Crime of Forgery of Official Documents in Ottoman Law in the Tanzimat Period
Yazar: Atasoy, Abdussamed
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Resmi belge,Sahte belge,Sahtecilik suçu,Taklit,1858 ceza kanunnamesi. ; Official document,False document,crime of forgery,Imitation,Criminal code of 1858.

Sahtekarlık suçunun içerisinde yer alan resmi belgede sahtecilik suçu, ilk medeniyetlerden itibaren kamu düzenini ve kamu güvenliğini bozan bir suç olarak dikkatleri çekmiştir. Bu sebeple devletler, ağır yaptırımlar ile bu suçu önlemeye çalışmışlardır. Osmanlı Devleti’nde de özellikle Tanzimat dönemi ceza kanunnamelerinde bu suça yer verilmiş ve suçun önüne geçilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda 1840, 1851 ve 1858 Ceza Kanunnamelerinde resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. 1840 ve 1851 Ceza Kanunnamelerinde mezkur suç detaylı olarak düzenlenmemiştir. Ancak 1858 Ceza Kanunnamesinde sahtecilik suçuna müstakil bir fasıl ayrılmıştır. Bu kanunnamede resmi belgede sahtecilik suçu hakkında detaylı düzenlemeler yer almaktadır. Tazir suçu olarak İslam hukuku kapsamında kendisine yer bulan suç türü, Tanzimat döneminde yalnızca ceza kanunnamelerinde değil Askeri Ceza Kanunu, Reji Nizamnamesi, marka ve patente ilişkin nizamnameler gibi farklı kanun ve nizamnamelerde de düzenlenmiştir. Tanzimat dönemi Osmanlı uygulaması incelendiğinde az sayıda istisna dışında ilgili kanunda yer alan müeyyidelerin tatbik edildiği anlaşılmaktadır. Bu konuda genel olarak kanunilik ilkesine dikkat edildiği ifade edilebilir.

The crime of forgery in official documents, which is included in the crime of forgery, has attracted attention as a crime that disrupts public order and public security since the first civilizations. For this reason, states have tried to prevent this crime with heavy sanctions. In the Ottoman Empire, especially in the criminal codes of the Tanzimat period, this crime was included and the crime was tried to be prevented. In this context, regulations on the crime of forgery in official documents were made in the Criminal Codes of 1840, 1851 and 1858. The 1840 and 1851 Criminal Codes did not regulate the crime in detail. However, in the 1858 Criminal Code, a separate article was devoted to the crime of forgery. This code contains detailed regulations on the crime of forgery in official documents. This type of crime, which found its place within the scope of Islamic law as a crime of tazir, was regulated not only in criminal codes but also in different laws and regulations such as the Military Criminal Code, the Regulation on Reji, and the regulations on trademarks and patents during the Tanzimat period. When the Ottoman practice during the Tanzimat period is analyzed, it is understood that the sanctions in the relevant law were applied with a few exceptions. In this regard, it can be stated that the principle of legality was generally observed.
İsviçre Anonim Şirketler Hukuku 2020 Tarihli “Büyük Revizyonu”nun Değerlendirilmesi ve Türk Anonim Şirketler Hukuku Açısından İncelenmesi
İsviçre Anonim Şirketler Hukuku 2020 Tarihli “Büyük Revizyonu”nun Değerlendirilmesi ve Türk Anonim Şirketler Hukuku Açısından İncelenmesi
Yazar: Pulaşlı, Hasan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Corporations and Associations Law ; Şirketler ve Dernekler Hukuku ; Abzockerei,Lex Minder,pay sermayesi,sermaye bandı,sadakatli paylar,kadın kotası,anonim şirket büyük revizyonu

İsviçre anonim şirketler hukukundaki “büyük revizyon” süreci, 2005 yılında hazırlanan bir “Öntasarı” (Vor-Entwurf) ile başlamış ve 15 yıl sonra, 19 Haziran 2020’de parlamentoda kabul edilerek tamamlanmıştır. Bu süreçte, payları borsada işlem gören anonim şirketlerin yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerinin mali haklarına ilişkin olarak Thomas Minder’in öncülüğünde başlatılan “Soyguna Karşı Halk İnisiyatifi” (Volksinitiative gegen die Abzockerei) kapsamında yapılan halk oylaması sonucunda, 3 Mart 2013’te İsviçre Federal Anayasası’nın (Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft) 95. maddesinin 3. fıkrasında değişiklik öngören “Minder İnisiyatifi” teklifi kabul edilmiştir. Bu nedenle, başlangıçtaki Ön-Tasarı süreç içerisinde farklı evrelere dönüşmekle birlikte, hukuki açıdan olumlu bir şekilde sonuçlanmıştır.  Bu çalışmada, söz konusu “büyük revizyon”un geçmişi ve son “yasalaşmış şekli”, Gerekçe’deki (Botschaft) açıklamalar ve İsviçre öğretisindeki görüşler ışığında değerlendirilmiştir. Ayrıca, İsviçre Borçlar Kanunu’ndaki anonim şirketlere ilişkin hükümlerin, Türk anonim şirket hukukunun temel kaynaklarından biri olması nedeniyle, gerekli görüldüğü ölçüde ve de lege ferenda ilkeleri doğrultusunda Türk Ticaret Kanunu açısından da incelenmiştir.

İsviçre anonim şirketler hukukundaki “büyük revizyon” süreci, 2005 yılında hazırlanan bir “Öntasarı” (Vor-Entwurf) ile başlamış ve 15 yıl sonra, 19 Haziran 2020’de parlamentoda kabul edilerek tamamlanmıştır. Bu süreçte, payları borsada işlem gören anonim şirketlerin yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerinin mali haklarına ilişkin olarak Thomas Minder’in öncülüğünde başlatılan “Soyguna Karşı Halk İnisiyatifi” (Volksinitiative gegen die Abzockerei) kapsamında yapılan halk oylaması sonucunda, 3 Mart 2013’te İsviçre Federal Anayasası’nın (Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft) 95. maddesinin 3. fıkrasında değişiklik öngören “Minder İnisiyatifi” teklifi kabul edilmiştir. Bu nedenle, başlangıçtaki Ön-Tasarı süreç içerisinde farklı evrelere dönüşmekle birlikte, hukuki açıdan olumlu bir şekilde sonuçlanmıştır.  Bu çalışmada, söz konusu “büyük revizyon”un geçmişi ve son “yasalaşmış şekli”, Gerekçe’deki (Botschaft) açıklamalar ve İsviçre öğretisindeki görüşler ışığında değerlendirilmiştir. Ayrıca, İsviçre Borçlar Kanunu’ndaki anonim şirketlere ilişkin hükümlerin, Türk anonim şirket hukukunun temel kaynaklarından biri olması nedeniyle, gerekli görüldüğü ölçüde ve de lege ferenda ilkeleri doğrultusunda Türk Ticaret Kanunu açısından da incelenmiştir.
Kayıt Kabul Davalarında Yasal İcra Vekâlet Ücretinin  Anaparaya Eklenmesi Gerekir Mi?
Kayıt Kabul Davalarında Yasal İcra Vekâlet Ücretinin  Anaparaya Eklenmesi Gerekir Mi?
Yazar: Akın, Mustafa
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Civil Procedure Law ; Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku ; İflâs,İcra Vekâlet Ücreti,Kayıt Kabul Davası

İflas tasfiye sürecinin hukuka uygun tamamlanabilmesi açısından kayıt kabul davasının önemi yadsınamaz bir gerçektir. Kayıt kabul davalarında ise kimi zaman, alacağa esas bir icra takibi söz konusu olmaktadır. Bu takibin derdest olduğu aşamada, iflas kararı verildikten sonra artık kayıt kabul davaları gündeme gelebilmektedir. Kayıt kabul davaları nedeniyle masaya kaydı gereken miktarın hesaplanması aşamasında, yasal icra vekâlet ücretinin anaparaya eklenmemesi yönünde Yargıtay'ın genel uygulaması uzun yıllardan beri devam etmektedir. Ancak az sayıda da olsa farklı yönde Yargıtay kararları mevcuttur. Halihazırda, bu konudaki Yargıtay'ın genel uygulamasını bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemeleri genel olarak dikkate almaktadır. Kayıt kabul davalarının red veya kabulü durumunda hükmedilmesi gereken vekâlet ücreti ile ilgili doktrinde tartışmalar bulunduğu halde, masaya kaydı gereken miktarın hesaplanması aşamasında yasal icra vekâlet ücretinin anaparaya eklenmesinin gerekip gerekmediği noktasında doktrinde tartışmanın yaşanmadığı gözlemlenmektedir. Bu makalede olan hukuk ve olması gereken hukuk açısından bu konu ele alınacaktır.

İflas tasfiye sürecinin hukuka uygun tamamlanabilmesi açısından kayıt kabul davasının önemi yadsınamaz bir gerçektir. Kayıt kabul davalarında ise kimi zaman, alacağa esas bir icra takibi söz konusu olmaktadır. Bu takibin derdest olduğu aşamada, iflas kararı verildikten sonra artık kayıt kabul davaları gündeme gelebilmektedir. Kayıt kabul davaları nedeniyle masaya kaydı gereken miktarın hesaplanması aşamasında, yasal icra vekâlet ücretinin anaparaya eklenmemesi yönünde Yargıtay'ın genel uygulaması uzun yıllardan beri devam etmektedir. Ancak az sayıda da olsa farklı yönde Yargıtay kararları mevcuttur. Halihazırda, bu konudaki Yargıtay'ın genel uygulamasını bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemeleri genel olarak dikkate almaktadır. Kayıt kabul davalarının red veya kabulü durumunda hükmedilmesi gereken vekâlet ücreti ile ilgili doktrinde tartışmalar bulunduğu halde, masaya kaydı gereken miktarın hesaplanması aşamasında yasal icra vekâlet ücretinin anaparaya eklenmesinin gerekip gerekmediği noktasında doktrinde tartışmanın yaşanmadığı gözlemlenmektedir. Bu makalede olan hukuk ve olması gereken hukuk açısından bu konu ele alınacaktır.
Usul Hukuku Açısından Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinden Doğan Davalarda Üçüncü Kişinin Hukuki Durumu
Usul Hukuku Açısından Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinden Doğan Davalarda Üçüncü Kişinin Hukuki Durumu
Yazar: Şahan, Gökhan; Çağlak, Merve
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Civil Procedure Law ; Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku ; Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi,Üçüncü kişiler,Usul hukuku,Davaya müdahale,Kesin hükmün iptali

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, arsa sahibi ile yüklenici arasında kurulan ve yalnızca taraflar arasında değil, üçüncü kişiler üzerinde de etkiler doğurabilen sözleşmelerdir. Bağımsız bölüm edinen kişiler, alacaklılar ve alt yükleniciler gibi üçüncü kişiler, bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenebilmektedir. Bu çerçevede, üçüncü kişilerin hukuki durumları özellikle doktrinde maddi hukuk bakımından ele alınmış olmakla birlikte, usul hukuku açısından da değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Zira bu kişiler, medeni usul hukukunun sunduğu müdahale ve kesin hükme karşı koyma gibi yollarla haklarını koruma imkanına sahiptir. Bu çalışma, üçüncü kişilerin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden doğan davalardaki hukuki konumlarını, özellikle usul hukuku bağlamında ele almayı amaçlamaktadır.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, arsa sahibi ile yüklenici arasında kurulan ve yalnızca taraflar arasında değil, üçüncü kişiler üzerinde de etkiler doğurabilen sözleşmelerdir. Bağımsız bölüm edinen kişiler, alacaklılar ve alt yükleniciler gibi üçüncü kişiler, bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenebilmektedir. Bu çerçevede, üçüncü kişilerin hukuki durumları özellikle doktrinde maddi hukuk bakımından ele alınmış olmakla birlikte, usul hukuku açısından da değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Zira bu kişiler, medeni usul hukukunun sunduğu müdahale ve kesin hükme karşı koyma gibi yollarla haklarını koruma imkanına sahiptir. Bu çalışma, üçüncü kişilerin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden doğan davalardaki hukuki konumlarını, özellikle usul hukuku bağlamında ele almayı amaçlamaktadır.