İSLAMCI DERGİLERDE CİNSİYET KİMLİĞİ VE MODERNLEŞME: KADIN KİMLİĞİ DERGİSİ ÖRNEĞİ
GENDER IDENTITY AND MODERNIZATION IN ISLAMIC MAGAZINES: THE CASE OF KADIN KİMLİĞİ MAGAZINE
Yazar: Ahnas, Mehmet Ozan
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Sociology of Religion,Islamism,Women,Identity,Modernisation ; Din Sosyolojisi,islamcılık,kadın çalışmaları,kimlik,modernleşme

Kadın kimliği, sosyolojide ve toplumsal cinsiyet çalışmalarında önemli bir tartışma alanına işaret etmektedir. Bu tartışmalar kadının kamusal ve özel alandaki rolüne, modernleşmesine, tüketim ve moda kültürüne, cinsiyet rollerine kadar birçok alanı kapsamaktadır. Araştırmanın amacı Kadın Kimliği dergisindeki İslamcı kadın yazarların modernleşme ve kadın kimliği hakkındaki görüş ve tutumlarının irdelenmesidir.1995-1999 yılları arasında aylık yayımlanan Kadın Kimliği dergisinin modernleşme tartışmalarına sık sık yer vermesi bu dergiyi araştırma için önemli bir veri kaynağı haline getirmektedir. Dergi içeriklerinden derinlikli bilgi setlerine ulaşılmak istendiği için çalışmada nitel araştırma ve doküman analizi yöntemi kullanılmaktadır. Araştırmada derginin dosya konuları incelenmekte, İslamcı düşünce geleneğinde kadına biçilen roller ve dini referanslar üzerinden bir içerik analizi yapılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın problem ettiği esas mesela, dergide modernleşme eleştirisinin nasıl yapıldığına ve kadın kimliğinin hangi dini referanslarla inşa edildiğine dair örüntülerin açığa çıkarılmasıdır. Dergide modernleşmenin karşısında inşa edilen kadın kimliğine ilişkin bütüncül bir bakışın olmadığı söylenebilir. Eğitimli ve çalışan kadınlara hitap eden dergide kadının çalışması desteklense de kamusal alanın tamamen erkeklere tahsis edildiği görülmektedir. İslamcı dergileri ele alan çalışmalarda kadının çalışma hayatındaki konumu, feminizmle ilişkisi gibi meseleler irdelense de modernleşme karşısında İslamcı kadın kimliğinin nasıl tezahür ettiği konusu bakir bir tartışma olgusu olarak göze çarpmaktadır. Bu da çalışmayı özgün kılmakta, literatürü bu yönüyle katkılar sunması beklenmektedir.

Women's identity has been a critical area of discussion in sociology and gender studies, encompassing various topics such as women’s roles in the public and private spheres, modernisation, consumption and fashion culture, and gender roles. The aim of the research is to examine the views and attitudes of Islamist women writers in Kadın Kimliği magazine on modernisation and women's identity. Kadın Kimliği, which was published monthly between 1995-1999, frequently engaged in modernisation debates making it an important data source for this research. In order to reach in-depth information sets from the contents of the magazine, qualitative research and document analysis method were used in the study. The study examines the editorial themes, analyzing the roles assigned to women within Islamic thought traditions and the religious references shaping female identity through content analysis. In this direction, the main problem of the research is to reveal the patterns of how the criticism of modernisation is made in the magazine and with which religious references the female identity is constructed. Findings suggest that the magazine does not present a cohesive or unified perspective on Islamic female identity in opposition to modernization. While the magazine—targeting educated and working women—supports women's participation in the workforce, it also reflects a gendered public-private divide, where the public sphere remains predominantly male-dominated. While existing studies on Islamic magazines have explored women’s employment, feminism, and gender roles, the ways in which Islamic female identity manifests in opposition to modernization remain underexplored. This study aims to contribute to the literature by addressing this gap, offering new insights into the construction of Islamic women’s identity in the context of modernization.