hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Öğretmenlerin Program Okuryazarlığı ve Öğretme Motivasyonlarına İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi
A Review of Studies on Teachers’ Program Literacy and Teaching Motivation
Yazar: Salgut, Kaan; Yetim, Hale
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Curriculum and Instration (Other) ; Eğitim Programları ve Öğretim (Diğer) ; Curriculum literacy,Teaching motivation,Document Analysis,Educational Sciences ; Program okuryazarlığı,Öğretme motivasyonu,Doküman Analizi,Eğitim Bilimleri

Bu çalışma, öğretmenlerin program okuryazarlığı ve öğretme motivasyonlarına ilişkin yapılan bilimsel araştırmaları incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, literatür taraması sonucu ulaşılan çalışmaların detaylı biçimde ele alınarak analiz edilmesiyle tamamlanmıştır. Bulgular ulaşılan çalışmalar analiz edilerek elde edilmiştir. 2019-2024 yılları arasında yayınlanmış program okuryazarlığı ile ilgili toplam 21 makale ve tez incelenmiştir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular anlamlandırılarak yüzde (%) ve frekans (f) tablolarına aktarılarak sunulmuştur. Araştırma sonucunda incelenen çalışmaların büyük bir kısmının nicel yöntemlerle yapıldığı, çalışma grubu olarak çoğunlukla branş ayrımına gitmeksizin öğretmenlerin seçildiği ve çeşitli ölçeklerin veri toplama aracı olarak kullanıldığı sonucuna varılmıştır. Çalışmaların büyük bir kısmının makale (18), az sayıda ise tez çalışması (3) olduğu görülmüştür. Doküman analizi sonucunda, alanda öğretim programı okuryazarlığı ve öğretme motivasyonu konularında yüksek lisans ve doktora düzeyinde tez çalışmalarının yetersiz olduğu ve branş bazlı araştırmaların yapılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, alandaki eksikliğin giderilmesi ve gelecekte yapılacak araştırmalara katkı sağlanması amacıyla yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

This study was conducted to examine the body of scientific research on teachers’ program literacy and teaching motivation. The study was completed through an in-depth analaysis of the works identified via a comprehensive literature review. The findings were derived from the analysis of the accessed studies. A total of 21 articles and theses related to program literacy, published between 2019 and 2024, were examined. The results obtained from the research were interpreted and presented in percentage (%) and frequency (f) tables. The analysis indicated that the majority of the studies were conducted using quantitative methods, with teacher participants generally selected without differentiation by subject area, and various scales employed as data collection tools. Most of the examined studies were articles (18), while a smaller number were theses (3). Document analysis revealed that there is a lack of master’s and doctoral level thesis studies on curriculum literacy and teaching motivation, and that research based on specific subject areas is limited. These findings underscore the need for further research to fill these gaps and to contribute to the advancement of the field.
Üniversite Öğrencileri Arasında Phubbing: Akıllı Telefon ve Sosyal Medya Uygulamaları Kullanımı
Phubbing Among College Students: Smartphone and Social Media Application Usage
Yazar: Şen Montazerirad, Buket; Bek, Hafiz
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Higher Education Studies (Other) ; Yükseköğretim Çalışmaları (Diğer) ; Phubbing,akıllı telefon,sosyal medya uygulamaları,üniversite öğrencileri ; Phubbing,smartphone,social media apps,college students

“Phubbing” kavramı, insanların birbirleri ile yüz yüze konuştuğu sırada akıllı telefonları ile etkileşime geçmesi olarak, teknolojinin kullanımı ve insan hayatına yansıması bağlamında son yıllarda literatüre eklenmiştir. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin cinsiyeti, bulunduğu üniversite ve bölüm çerçevesinde Phubbing davranışlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelindedir. Bu bağlamda çalışmada, Uşak Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü öğrencilerinden 10'u ve Munzur Üniversitesi Çocuk Gelişimi bölümü öğrencilerinden 10'u her sınıf düzeyinde katılım sağlanabilmesi ve gönüllülük bağlamında seçilmiştir. Üniversite öğrencilerinin Phubbing davranışlarını ve phubbinge maruz kalma durumlarını belirlemek amacıyla da katılımcılara yarı yapılandırılmış 10 soru yöneltilerek veriler toplanmıştır. Elde edilen verilere göre üniversite öğrencileri, arkadaşları dışarıda buluşmaya davet ettiğinde ve arkadaşlarıyla birlikteyken akıllı telefonlarından sosyal medya hesaplarına giriş yaptıklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar, yüz yüze buluşmalar esnasında konuşulurken bir başka arkadaşının telefonuna odaklandığını ve konuşulanları dinlemediğini yani Phubbing davranışında bulunduğunu fark ettiğini belirtmiştir.

The concept of “Phubbing” has been added to the literature in recent years as people interacting with their smartphones while talking face to face, in the context of the use of technology and its reflection on human life. This study aimed to reveal the Phubbing behaviors of college students within the framework of their gender, university and department. The study is a screening model of qualitative research methods. In this context, 10 students from Uşak University Guidance and Psychological Counseling Department and 10 students from Munzur University Child Development Department were selected in the study to ensure participation at every grade level and voluntarily. In order to determine the Phubbing behaviors of college students and their exposure to phubbing, data were collected by asking 10 semi-structured questions to the participants. According to the data obtained, college students stated that they logged into their social media accounts from their smartphones when they invited their friends to meet outside and when they were with their friends. The participants stated that they noticed that another friend focused on their phone and did not listen to what was being said during face-to-face meetings, in other words, they were engaging in Phubbing behavior.
Türkiye ve G8 Ülkelerinin İhracat Taşıma Maliyetlerinin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri İle Analizi
Analysis of Export Transport Costs of Turkey and G8 Countries with Multi-Criteria Decision Making Methods
Yazar: Öçal, Bora
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Logistics ; Lojistik ; International Trade (Other) ; Uluslararası Ticaret (Diğer) ; Transport,Logistics,Export,Entropy,Grey Relational Analysis. ; Gri İlişkisel Analiz.,Taşımacılık,Lojistik,İhracat,Entropi

Ülkelerin taşımacılık şekillerinin maliyet yapıları, küresel rekabet açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, büyük ekonomilere sahip G8 ülkeleri ve gelişen bir ekonomiye sahip olan Türkiye’nin ihracat taşımalarında kullandıkları taşımacılık şekillerinin birim taşıma maliyetlerini, çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleri ile analiz ederek, bu ülkeleri taşıma maliyetleri açısından değerlendirmektir. Çalışmada, ülkelerin taşıma şekillerine göre 2016-2021 yıllarına ait ihracat taşımalarının maliyet verileri kullanılmıştır. Çalışma kapsamında taşıma şekillerinin önem ağırlıkları, Entropi yöntemi ile analiz edilmiş ve elde edilen önem ağırlıklarına göre ülkeleri, taşıma maliyetleri açısından değerlendirmek için Gri ilişkisel Analiz yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda kriter ağırlığı en yüksek olan taşımacılık şeklinin diğer modlar olduğu tespit edilmiştir. Gri İlişkisel Analiz yöntemi sonucunda ise taşıma maliyetleri açısından en başarılı ülkenin Rusya, en başarısız ülkenin ise Japonya olduğu tespit edilmiştir.

The cost structures of the transport modes of countries are of critical importance in terms of global competition. The aim of this study is to analyse the unit transport costs of the modes of transport used in the export transport of G8 countries with large economies and Turkey, which has a developing economy, by using Entropy and Grey Relational Analysis methods from multi-criteria decision-making methods and to evaluate these countries in terms of transport costs. In the study, the cost data of export transports for the years 2016-2021 according to the transport modes of the countries were used. Within the scope of the study, the importance weights of the modes of transport were analysed by Entropy method and Grey relational Analysis method was applied to evaluate the countries in terms of transport costs according to the obtained importance weights. As a result of the study, it was determined that the mode of transport with the highest criterion weight was other modes. As a result of the Grey Relational Analysis method, it was determined that the most successful country in terms of transport costs is Russia and the least successful country is Japan.
İlerleme mi Yeniden Üretim mi? Annelik, Bakım Emeği ve Çalışma Yaşamında Feminist Hakların Çelişkili Sonuçları
Progress or Reproduction? Motherhood, Care Work, and the Contradictory Outcomes of Feminist Rights in Working Life
Yazar: Güneş, Hüseyin Nihat
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Women's Rights,Maternity Leave,Breasfeeding Leave,Critical Feminism,Custody Rights ; Kadın Hakları,Doğum İzni,Süt İzni,Eleştirel Feminizm,Velayet Hakkı

Bu çalışma, toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı yürütülen feminist mücadelenin tarihsel gelişimini ele alarak, başlangıçta ilerici kazanımlar olarak görülen bazı hak ve korumaların, tarihsel ve toplumsal bağlamından koparıldığında ataerkil normları yeniden üretebilme potansiyeline dikkat çekmektedir. Feminist dalgaların ve temel kuramsal yaklaşımların katkılarıyla incelenen doğum izni, emzirme izni, esnek çalışma düzenlemeleri, koruyucu iş yasaları ve regl izni gibi hakların, kadınların iş gücüne katılımını desteklemekle birlikte, kadını öncelikle “doğal bakıcı” veya “kırılgan” olarak konumlandırarak geleneksel cinsiyet rollerini pekiştirebildiği görülmektedir. Araştırmanın bulguları, feminist politikanın statik olmadığını, kazanılmış hakların dahi eşitlikçi sonuçlar doğurup doğurmadığının sürekli olarak sorgulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Gerçek toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanabilmesi için, yalnızca yeni haklar elde etmek değil, mevcut düzenlemelerin ataerkil yapılarla nasıl ilişkilenebileceğini eleştirel bir bakışla değerlendirmek gerekmektedir. Bu bağlamda çalışma, feminist kazanımların mutlak değil, dönüştürülebilir olduğuna ve toplumsal normların dönüşümüyle birlikte yeniden tasarlanması gerektiğine vurgu yapmaktadır.

This study examines the historical development of the feminist struggle against gender inequality, highlighting how certain rights and protections—initially regarded as progressive gains—can paradoxically reproduce patriarchal norms when removed from their historical and social context. By analyzing key feminist waves and theoretical approaches, the research shows that rights such as maternity leave, breastfeeding breaks, flexible working arrangements, protective labor laws, and menstrual leave, while designed to support women’s participation in the workforce, can also reinforce traditional gender roles by positioning women primarily as “natural caregivers” or “fragile subjects.” The findings reveal that feminist politics should not be viewed as static; even well-established rights must be continually questioned to assess whether they produce genuinely equal outcomes. Achieving real gender equality requires not only gaining new rights but also critically evaluating how existing policies interact with patriarchal structures. In this regard, the study emphasizes that feminist gains are not absolute but must be redefined and restructured in line with the transformation of underlying social norms.
Mizojini ve Siber Şiddet: Uygulama, Mağduriyet ve Meşrulaştırma
Misogyny And Cyberbullying: Practice, Victimization, And Legitimization
Yazar: Temelli Uzun, Ecenur; Demircan, Y. Tunç
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Social Policy (Other) ; Sosyal Politika (Diğer) ; Mizojini,Toplumsal cinsiyet,Siber şiddet,Siber şiddeti meşrulaştırma ; Misogyny,Gender,Cyber violence,Legitimation of cyber violence

Bu çalışmada kadına yönelik düşmanlık olarak tanımlanan mizojininin ve ek olarak çelişik cinsiyetçiliğin siber şiddet uygulama, siber mağduriyet ve siber şiddeti meşrulaştırma üzerindeki olası etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Ek olarak çeşitli Erkek Evreni gruplarına ait olmanın siber şiddete etkisi de ele alınmıştır. Analizler 365 kişinin verisi ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemin (ort=31,30±9,65) %59,2’sini kadınlar, %40,8’ini ise erkekler oluşturmaktadır. Çalışmada hem siber şiddeti hem de siber şiddet mağduriyetini ölçmeyi hedefleyen Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri II ile Siber Şiddeti Meşrulaştırma Ölçeği, Mizojini Ölçeği, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği ve sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. Yapılan regresyon analizleri sonucunda mizojininin çeşitli değişkenlerle birlikte, siber şiddeti uygulama, siber şiddet mağduriyeti ve siber şiddeti meşrulaştırmayı anlamlı olarak yordadığı görülmektedir. Ek olarak, Erkek Evreni gruplarına dahil olmanın, siber şiddet davranışları üzerinde etkili olabileceği görülmüştür. Elde edilen bulgular ulusal ve uluslararası alanyazın çerçevesinde değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.

This study aimed to examine the potential impact of misogyny, defined as hostility towards women, and ambivalent sexism on cyber violence perpetration, cyber victimization, and cyber violence legitimization. Additionally, the impact of belonging to various male population groups on cyber violence was also examined. Analyses were conducted with data from 365 individuals. The sample (mean=31.30±9.65) consisted of 59.2% women and 40.8% men. The study utilized Revised Cyber Bullying Inventory II, which aims to measure both cyber violence and cyber violence victimization, Justification of Cyber-Harassment Scale, Misogyny Scale, Ambivalent Sexism Inventory, and sociodemographic information form. Regression analyses revealed that misogyny, along with various variables, significantly predicted the perpetration of cyberviolence, cyberviolence victimization, and legitimization of cyberviolence. Furthermore, it was observed that belonging to the Male Universe groups may have an impact on cyber-violent behavior. The findings were evaluated and discussed within the framework of national and international literature.
Üniversite Öğrencilerinin Saldırganlık Düzeylerinin Sosyo-Demografik Faktörler Açısından İncelenmesi
Investigation of University Students' Aggression Levels in Terms of Socio-Demographic Factors
Yazar: Küçük Can, Kevser; Yavuz, Ercan
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 4, 0
Anahtar kelimeler: Demography (Other) ; Demografi (Diğer) ; Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Saldırganlık,saldırganlık türleri,şiddet. ; aggression,types of aggression,violence.

Üniversite öğrencileri arasındaki saldırganlık düzeylerini anlamak, ergenlik dönemindeki bu önemli sosyal sorunu anlaşılmasına yardımcı olabilir. Bu tür araştırmalar, saldırgan davranışlara ilişkin risk faktörlerinin belirlenmesinde ve bu faktörlerin davranışı nasıl etkilediğinin anlaşılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu, önleme ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesini sağlamaktadır. Ayrıca sosyo-demografik faktörlerin saldırganlık düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek, sosyal bilimlerin genel bilgisine katkıda bulunabilir. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri ve bazı sosyo-demografik özelliklerle ilişkisi araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Kırşehir’de 2021-22 yılında öğrenim gören 570 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilere sosyo-demografik bilgi formu ve Buss- Perry tarafından geliştirilen Türkçe’ye Madran (2012) tarafından uyarlanan Saldırganlık Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS Windows 25.0 programı kullanılarak bağımsız gruplar için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (Anova) testi uygulanmıştır. Araştırma sonucuna göre cinsiyet, yaş, bölüm, medeni durumu, eğitim durumu arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.

Understanding levels of aggression among university students can help to understand this important social problem in adolescence. Such research plays an important role in identifying risk factors for aggressive behavior and understanding how these factors influence behavior. This enables the development of prevention and intervention strategies. In addition, examining the effect of sociodemographic factors on aggression levels can contribute to the general knowledge of social sciences. In this study, the aggression levels of university students and their relationship with some sociodemographic characteristics were investigated. The study group of the research consists of 570 students studying in Kırşehir in 2021-22. Sociodemographic information form and the Aggression Scale developed by Buss-Perry and adapted into Turkish by Madran (2012) were applied to the students. The data obtained in the study were analyzed by using SPSS Windows 25.0 program, t-test for independent groups and one-way analysis of variance (Anova) test. According to the results of the study, significant differences were found between gender, age, department, marital status, and educational status.
OKUL GÜVENLİK ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ
DEVELOPING THE SCHOOL SAFETY SCALE
Yazar: Akan, Durdağı; Zengin, Mevsim
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; School safety,safe climate,student achievement,student safety,violence,validity,reliability ; Okul güvenliği,güvenli iklim,Öğrenci başarısı,,Öğrenci güvenliği,Şiddet

Okul güvenliği, çalışanları tarafından, her türlü tehlikelerden uzak tutularak güvenliğin sağlanmasını, pozitif insan ilişkileri ve güvenli iklim ortamı oluşturarak öğretmen ve öğrencilerin güvenliğe ilişkin kaygılarının azaltılmasını vurgulamaktadır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı, okul güvenlik düzeyini belirleme ölçeğini geliştirmektir. Ölçek, kapsamlı bir literatür taramasına dayalı olarak ve uzman görüşleri doğrultusunda geliştirilen taslak formun Van ili ve ilçelerinde görevli önce 210, daha sonra 415 öğretmen üzerinde uygulanmasıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği için faktör analizi tekniği olan temel bileşenler analizi uygulanmış, belirlenen yapı ayrıca doğrulayıcı faktör analizi ile doğrulanmıştır. Güvenirlik çalışması için Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Ayrıca her bir maddenin ayırt ediciliği için madde toplam korelasyonlarına bakılmıştır. ‘‘Okul Güvenlik Ölçeği  (OGÖ) olarak adlandırılan ölçeğin eğitim örgütlerinde öğretmenlerin kurumlarına ilişkin güvelik düzeyini ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 27 maddeden oluşan ölçek durumsal, eylemsel/olgusal, önlemsel ve içsel olmak üzere dört faktörlü çıkmıştır. Ölçek beşli derecelendirmeli Likert tipinde bir katılım ölçeğidir.

School safety highlights ensuring safety through avoidance of any dangers by school staff, and decreasing teacher-student anxiety about safety through positive interpersonal relationship establishment and creating a safe climate. In this context, the purpose of this study was to develop a scale to determine school safety level. The scale was developed following the application of a draft form which was based on a comprehensive literature review and expert views to primarily 210 teachers and 415 later, employed in schools of Van province and districts. Principal component analysis, a factor analysis technique, was employed for the construction validity of the scale and the determined construction was also confirmed by confirmatory factor analysis. Cronbach Alpha coefficient was calculated for reliability study. Moreover, item total correlations were examined for item discrimination of each one. It was concluded that the scale, which was named as “the School Safety Scale” (SSS), was a valid, reliable measurement tool to be employed to measure school safety by teachers in educational institutions. The 27-item scale had the following four factors: situational, actual/phenomenal, preventive and internal. The scale was a five point Likert-type agreement scale.
DAVRANIŞSAL KETLENME, SOSYAL İÇEDÖNÜKLÜK, UTANGAÇLIK VE SOSYAL İLGİSİZLİK ÜZERİNE BİR DERLEME
A REVIEW OF BEHAVIORAL INHIBITION, SOCIAL WITHDRAWAL, SHYNESS AND SOCIAL DISINTEREST
Yazar: Metin Aslan, Özge
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 15 No. 57, 2015
Anahtar kelimeler: Family and Household Studies ; Aile ve Hanehalkı Çalışmaları ; Behavioral inhibition,social withdrawal,shyness,early childhood ; Davranışsal ketlenme,sosyal içe dönüklük,utangaçlık,erken çocukluk dönemi

Davranışsal ketlenme çocuğun yeni çevrelere veya yabancı insanlara karşı gösterdiği kaçınma davranışı olarak tanımlanan bir mizaç türüdür. Bebeklik döneminde ilk belirtileri ortaya çıkan ve erken çocukluk döneminde devam eden davranışsal ketlenme bireyin daha sonraki gelişim dönemlerinde de etkili olmaktadır. Özellikle ileriki gelişim dönemlerinde devam etmesi sosyal kaygı bozukluklarına neden olduğu bilinmektedir. Sunulan derleme çalışması ile özellikle yabancı literatürde “behavirol inhibition”,“social withdrawal”,“shyness” “social disinterest” olarak geçen kavramların Türkçe’ye uygun tanımlarını yapmak ve bu konuda yabancı literatürde yer alan çalışmaları biraraya getirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ele alınan bu derleme makalesi üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde davranışsal ketlenme, sosyal içe dönüklük, utangaçlık ve sosyal ilgisizlik kavramların tanımları güncel yabancı alanyazınında yer alan ilgili kuramlarla açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde davranışsal ketlenme, sosyal içe dönüklük, utangaçlık ve sosyal ilgisizliği etkileyen başlıca faktörler, biyolojik, bağlanma, cinsiyet, ebeveyn tutumları ve kültür başlıklarında incelenmiştir. En son bölümde ise Türkye’de bu alanda erken çocukluk döneminde yapılan araştırmaların azlığına dikkat çekilmiştir.

Behavior inhibition is a temperament that has been defined as an avoidance behavior responsive to novel and unfamiliar events. Behavior inhibiton’s first indications emerge in infancy and continue to early childhood that has an impact on later individual development stages. It is known to cause social anxiety disorder in later stages of child development. The aim of this review is to define “behavirol inhibition”,“social withdrawal”,“shyness” “social disinterest” in international liteature according to Turkish and bring together studies in international liteature on this subject. To that end, the present review article consists of three parts. In the first part, behavioral inhibition, social withdrawal, shyness and social disinterest definitions are explained with related theories in contemporary international literature. In the second part, the main factors affecting behavioral inhibition, social withdrawal, shyness and social disinterest are examined according to biological, attachment, gender, parental attitudes and culture. In the last part, we drew attention to studies in this field and discussed behavioral inhibition, social withdrawal, shyness and social disinterest results having effects on future development along with solutions in early childhood.