Bir Yeniden Hegemonikleştirme Hamlesi Olarak 12 Mart Döneminde Reform Siyaseti ve Başarısızlığı
Bir Yeniden Hegemonikleştirme Hamlesi Olarak 12 Mart Döneminde Reform Siyaseti ve Başarısızlığı
Yazar: Subaşi, Erol
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 43 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Hegemonya,reform,ulusal-popüler,toplumsal taban,12 Mart 1971 Muhtırası

12 Mart 1971 Muhtırası Türkiye siyasi hayatının önemli dönemeçlerinden birini oluşturur.Yine de 27 Mayıs 1960 Darbesi ve 12 Eylül 1980 Darbeleri ile karşılaştırıldığındahakkında yapılan çalışma sayısı şaşırtıcı derecede azdır. Bu azlığın bir sonucu olarak12 Mart 1971 Rejimi döneminde sıkça tartışılan ancak bir türlü netice alınamayanreform çabalarının ilk anda neden gündeme geldiği, neden uzun süreler tartışıldığı vesonuç olarak nasıl başarısız olduğu gibi sorular yanıtsız kalmıştır. Bu çalışma 12 Mart1971 Muhtırası dönemine damgasını vuran güvenlik ve reform temalarından ikincisineodaklanmaktadır. Bu çalışmadaki temel argüman 12 Mart 1971 Muhtırası sırasında vesonrasında gündeme gelen reform temasının esas itibariyle 27 Mayıs 1960 Darbesisonucu uygulamaya sokulan sosyal hakçı-Keynesçi hegemonya projesinden kopankitlelerin yeniden içerilebilmesi stratejisi olarak ortaya konduğudur. Ne var ki bureform stratejisi burjuvazinin çeşitli fraksiyonları, ordu üzerinde Genelkurmay BaşkanıMemduh Tağmaç ve Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay etkisi ve sağ siyasal aktörlerinoluşturduğu güvenlikçi blok tarafından geri püskürtüldü. Dolayısıyla 12 Mart 1971Rejimi içindeki tek hegemonyacı momenti oluşturma potansiyeline sahip olan reformçabası akamete uğratıldı. Bu durum 12 Mart 1971 Rejiminin ulusal-popülere referanslatâbi sınıflar nezdinde benimsenebilme olanağını da ortadan kaldırmış oldu. Böylece12 Mart 1971 Muhtırası, söz gelimi 27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 Darbelerindebaşarılmış olan kimi toplumsal kesimlerin desteğini alma noktasında başarısız oldu.Toplumsal tabandan yoksun bir şekilde, bürokratik bir düzlemde, devletin kurumsalmimarisi içindeki düzenlemeler ile yetinmek zorunda kaldı. Bu hegemonya kaybıizleyen dönemde kitlelerin daha radikal sol ve sağ projelere savrulmalarına neden oldu.

12 Mart 1971 Muhtırası Türkiye siyasi hayatının önemli dönemeçlerinden birini oluşturur.Yine de 27 Mayıs 1960 Darbesi ve 12 Eylül 1980 Darbeleri ile karşılaştırıldığındahakkında yapılan çalışma sayısı şaşırtıcı derecede azdır. Bu azlığın bir sonucu olarak12 Mart 1971 Rejimi döneminde sıkça tartışılan ancak bir türlü netice alınamayanreform çabalarının ilk anda neden gündeme geldiği, neden uzun süreler tartışıldığı vesonuç olarak nasıl başarısız olduğu gibi sorular yanıtsız kalmıştır. Bu çalışma 12 Mart1971 Muhtırası dönemine damgasını vuran güvenlik ve reform temalarından ikincisineodaklanmaktadır. Bu çalışmadaki temel argüman 12 Mart 1971 Muhtırası sırasında vesonrasında gündeme gelen reform temasının esas itibariyle 27 Mayıs 1960 Darbesisonucu uygulamaya sokulan sosyal hakçı-Keynesçi hegemonya projesinden kopankitlelerin yeniden içerilebilmesi stratejisi olarak ortaya konduğudur. Ne var ki bureform stratejisi burjuvazinin çeşitli fraksiyonları, ordu üzerinde Genelkurmay BaşkanıMemduh Tağmaç ve Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay etkisi ve sağ siyasal aktörlerinoluşturduğu güvenlikçi blok tarafından geri püskürtüldü. Dolayısıyla 12 Mart 1971Rejimi içindeki tek hegemonyacı momenti oluşturma potansiyeline sahip olan reformçabası akamete uğratıldı. Bu durum 12 Mart 1971 Rejiminin ulusal-popülere referanslatâbi sınıflar nezdinde benimsenebilme olanağını da ortadan kaldırmış oldu. Böylece12 Mart 1971 Muhtırası, söz gelimi 27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 Darbelerindebaşarılmış olan kimi toplumsal kesimlerin desteğini alma noktasında başarısız oldu.Toplumsal tabandan yoksun bir şekilde, bürokratik bir düzlemde, devletin kurumsalmimarisi içindeki düzenlemeler ile yetinmek zorunda kaldı. Bu hegemonya kaybıizleyen dönemde kitlelerin daha radikal sol ve sağ projelere savrulmalarına neden oldu.