Aile Aidiyeti ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişkide Öz-Anlayışın Aracılık Rolü
The Mediating Role of Self-Compassion in the Relationship Between Family Belonging and Healthy Lifestyle Behaviors
Yazar: Özdemir, Hatice Deniz
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Psychology Education ; Psikoloji Eğitimi ; Family Belonging,Healthy Lifestyle Behaviors,Mediator Role,Self-compassion,Psychological Behavior ; Aile Aidiyeti,Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları,Aracı Rol,Öz-anlayış,Psikolojik Davranış

Bu çalışmanın amacı, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının gelişiminde etkili olduğu düşünülen aile aidiyetini değerlendirmek ve öz-anlayışın bu ilişkideki aracılık etkisini incelemektir. Trakya Üniversitesi Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışmada Aile Aidiyeti, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Öz-Anlayış Ölçekleri kullanılmıştır. Trakya Üniversitesi öğrencilerinden e-posta yoluyla toplanan verilerin betimsel analizleri IBM SPSS 22.0 programı ile değerlendirilmiştir. Aile aidiyeti  ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkide öz-anlayışın aracılık rolü LİSREL 8.80 ile incelenmiştir. Çalışmada, aile aidiyeti ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve öz-anlayış arasında orta düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca öz-anlayış ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında da orta düzeyde pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. Yapısal model ile aile aidiyeti ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkide öz-anlayışın aracılık rolü incelendiğinde öz-anlayışın kısmı aracı etkisine sahip olduğu görülmüştür. Çalışma bulguları, yüksek öz-anlayış düzeyinin, aile aidiyeti düşük bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının oluşturulmasında umut verici bir etken olabileceğini ortaya koymuştur. Çalışma sonuçlarını yorumlarken dikkate alınması gereken sınırlamalar bulunmaktadır. Araştırmanın yalnızca öğrenciler üzerinde çevrim içi ortamda gerçekleştirilmiş olması, verilerin öz bildirim ölçekleri ile ve sınırlı bir sürede toplanmış olması bulguların genellenebilirliğini sınırlamıştır. Bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını artırmak için öz-anlayış düzeylerini artıracak çalışmalara, eğitimlere ve uygulamalara öncelik verilmesi önerilmektedir.

The aim of this study was to evaluate the role of family belonging in the development of healthy lifestyle behaviours and to examine the mediating effect of self-compassion within this relationship. Ethical approval was obtained from the Trakya University Ethics Committee. Employing a descriptive and cross-sectional design, the study utilized the Family Belonging, Healthy Lifestyle Behaviours, and Self-Compassion  Scales. Data were collected online via email from students of Trakya University and analysed using IBM SPSS 22.0 for descriptive statistics. Structural equation modelling was conducted with LISREL 8.80 to test the mediating effect. Results from the measurement model revealed a weak but significant positive relationship between family belonging, healthy lifestyle behaviours, and self-compassion. Additionally, a moderate positive relationship was identified between self-compassion and healthy lifestyle behaviours. Structural model analysis indicated that self-compassion partially mediated the relationship between family belonging and healthy lifestyle behaviours. These findings suggest that enhancing self-compassion may foster healthy lifestyle behaviours even among individuals with low levels of family belonging. However, the study has limitations: It was conducted exclusively online with a student sample, data were obtained through self-report measures, and the sample size was relatively limited. These factors should be taken into consideration when interpreting the results. The fact that the research was conducted exclusively online with students, that the data were collected through self-report scales, and that the study was carried out within a limited timeframe has restricted the generalizability of the findings. It is recommended to prioritize interventions, trainings, and practices aimed at enhancing self-compassion levels in order to promote healthy lifestyle behaviours in individuals.