ERZURUM KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI KİRAZ ÇEŞİTLERİNİN FENOLOJİK VE POMOLOJİK ÖZELLİKLERİ / THE PHENOLOGİCAL AND POMOLOCICAL CHARACTERİSTICS OF SVVEET CHERRY CULTIVARS UNDER ERZURUM CONDİTİONS
ERZURUM KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI KİRAZ ÇEŞİTLERİNİN FENOLOJİK VE POMOLOJİK ÖZELLİKLERİ / THE PHENOLOGİCAL AND POMOLOCICAL CHARACTERİSTICS OF SVVEET CHERRY CULTIVARS UNDER ERZURUM CONDİTİONS
Yazar: Pırlak, Lütfi; Bolat, İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 32 No. 2, 2010

ÖZET: Erzurum ilinin Uzundere ilçesinde 1996-97 yıllarında yapılan bu çalışmada S kiraz, çeşidinin (Kırdar, Akşehir Napolyonu,Salihli, Sapıkısa. Yerii) fenolojik ve pomolojık özellikleri incelenmiştir.incelenen çeşitlerde tam çiçeklenme Nisan ortası ile Mayıs başlarında gerçekleşmiş ve ortalama I hafta sürmüştür. Çeşitlerde hasatHaziran ayının ortaları ile sonlarında başlamıştır. En erken hasat olumuna gelen çeşit her iki yılda da Kırdar, en geççi çeşit ise AkşehirNapolyonu olmuştur. Meyve iriliği en fazla olan çeşit Akşehir Napolyonu. en az olan çeşitler İse Kırdar ve Yerli olarak bulunmuştur.Çeşitlerde C vitamini (Askorbik asil) içeriği 5.94-8.10 mg/100 g. toplam asit % 0.65-0.98. SÇKM 9612.10-16.90 arasındadeğişmiştir. Duyusal analiz sonucunda en fazla görünüm puanını Akşehir Napojyonu. en fazla tat puanını Yerli ve Akşehir Napolyonu,en fazla aroma puanını da Akşehir Napolyonu çeşitleri almıştır. Gövde kesil alanı başına en fazla verim 1996 yılında Yerli, 1997'de iseAkşehir Napolyonu çeşitlerinden elde edilmiştir.Bu sonuçlara göre Çoruh vadisinde denenen 5 kiraz çeşidinin herhangi bir problemle karşılaşılmadan yetişebileceği söylenebilir.Ancak&raquo; bunlar arasından ilkbaharın geç don tehlikesini atlatması bakımından diğer çeşitlerden geç çiçek açan, meyve iriliği görünümü,lezzeti ve verimi bakımından diğer çeşitlerden üstün özellikler gösteren Akşehir Napolyonu çeşidinin araştırma bölgesi için öncelikletavsiye edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kiraz, Fenoloji, Pomoloji.THE PHENOLOGİCAL AND POMOLOCICAL CHARACTERİSTICS OF SVVEET CHERRY CULTIVARS UNDER ERZURUMCONDİTİONS SUMMARY: The objective of this study vvas to determine phenological and pomological properties of 5 svveet cherıy cultivars (Kırdar,Akşehir Napolyonu, Salihli, Sapıkısa, Yerli) in Uzundere vicinity of Erzurum during 1996-1997.Full bloom of the cultivars occured betvveen the middle of April and beginning of May. and lasted for a week on average, vvhilethe harvest started betvveen the middle and end of the June. The earliest svveet cherry cultivar vvas Kırdar but the latest vvas AkşehirNapolyonu during bothyears. Akşehir Napolyonu had the largest fruit size while Kırdar and Yerli had the smallest. İn these cultivars,vitamin C vvas betvveen 5.94 and 8.10 mg/100 g, total acidity 0.65-0.98 % and tolal solible solids 12.10-16.90İn the sensoıy evalualion, Akşehir Napolyonu received the highest score of appearance, taste and aroma score vvhile Yerli had thehighest taste score. Yield per trunk cross section area vvas highest in Yerli in 1996 vvhile Akşehir Napolyonu gave the highestyield in1997.According to the results of this study, 5 svveet cherry cultivars studied could be cultivated vvithout any problems in Çoruh valley.Hovvever, Akşehir Napolyonu could be more preferably owlng to ils late bloom after the late spring frosls. ils fruit size. appearance.taste and aroma. itsyield vvas also higher compared to the other cultivars.Key Words: Svveet Cherry, Phenology, Pomology.GİRİŞAnavatanı Güney Kafkasya, Hazar denizi

ÖZET: Erzurum ilinin Uzundere ilçesinde 1996-97 yıllarında yapılan bu çalışmada S kiraz, çeşidinin (Kırdar, Akşehir Napolyonu,Salihli, Sapıkısa. Yerii) fenolojik ve pomolojık özellikleri incelenmiştir.incelenen çeşitlerde tam çiçeklenme Nisan ortası ile Mayıs başlarında gerçekleşmiş ve ortalama I hafta sürmüştür. Çeşitlerde hasatHaziran ayının ortaları ile sonlarında başlamıştır. En erken hasat olumuna gelen çeşit her iki yılda da Kırdar, en geççi çeşit ise AkşehirNapolyonu olmuştur. Meyve iriliği en fazla olan çeşit Akşehir Napolyonu. en az olan çeşitler İse Kırdar ve Yerli olarak bulunmuştur.Çeşitlerde C vitamini (Askorbik asil) içeriği 5.94-8.10 mg/100 g. toplam asit % 0.65-0.98. SÇKM 9612.10-16.90 arasındadeğişmiştir. Duyusal analiz sonucunda en fazla görünüm puanını Akşehir Napojyonu. en fazla tat puanını Yerli ve Akşehir Napolyonu,en fazla aroma puanını da Akşehir Napolyonu çeşitleri almıştır. Gövde kesil alanı başına en fazla verim 1996 yılında Yerli, 1997'de iseAkşehir Napolyonu çeşitlerinden elde edilmiştir.Bu sonuçlara göre Çoruh vadisinde denenen 5 kiraz çeşidinin herhangi bir problemle karşılaşılmadan yetişebileceği söylenebilir.Ancak&raquo; bunlar arasından ilkbaharın geç don tehlikesini atlatması bakımından diğer çeşitlerden geç çiçek açan, meyve iriliği görünümü,lezzeti ve verimi bakımından diğer çeşitlerden üstün özellikler gösteren Akşehir Napolyonu çeşidinin araştırma bölgesi için öncelikletavsiye edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kiraz, Fenoloji, Pomoloji.THE PHENOLOGİCAL AND POMOLOCICAL CHARACTERİSTICS OF SVVEET CHERRY CULTIVARS UNDER ERZURUMCONDİTİONS SUMMARY: The objective of this study vvas to determine phenological and pomological properties of 5 svveet cherıy cultivars (Kırdar,Akşehir Napolyonu, Salihli, Sapıkısa, Yerli) in Uzundere vicinity of Erzurum during 1996-1997.Full bloom of the cultivars occured betvveen the middle of April and beginning of May. and lasted for a week on average, vvhilethe harvest started betvveen the middle and end of the June. The earliest svveet cherry cultivar vvas Kırdar but the latest vvas AkşehirNapolyonu during bothyears. Akşehir Napolyonu had the largest fruit size while Kırdar and Yerli had the smallest. İn these cultivars,vitamin C vvas betvveen 5.94 and 8.10 mg/100 g, total acidity 0.65-0.98 % and tolal solible solids 12.10-16.90İn the sensoıy evalualion, Akşehir Napolyonu received the highest score of appearance, taste and aroma score vvhile Yerli had thehighest taste score. Yield per trunk cross section area vvas highest in Yerli in 1996 vvhile Akşehir Napolyonu gave the highestyield in1997.According to the results of this study, 5 svveet cherry cultivars studied could be cultivated vvithout any problems in Çoruh valley.Hovvever, Akşehir Napolyonu could be more preferably owlng to ils late bloom after the late spring frosls. ils fruit size. appearance.taste and aroma. itsyield vvas also higher compared to the other cultivars.Key Words: Svveet Cherry, Phenology, Pomology.GİRİŞAnavatanı Güney Kafkasya, Hazar denizi