Limon servi (Cupressus Macrocarpa) odununun seçili özelliklerinin belirlenmesi ve diğer bazı ağaç türü odunları ile karşılaştırılması
Determination of selected properties of lemon cypress (Cupressus macrocarpa) wood and comparison with some other wood species
Yazar: Çavuş, Vedat; Bal, Bekir Cihad; Narlıoğlu, Nasır
Dergi: Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, Vol. 21 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Wood Physics and Mechanics ; Ahşap Fiziği ve Mekaniği ; Limon servi,fiziksel özellikler,mekanik özellikler,kimyasal özellikler ; Lemon cypress,physical properties,mechanical properties,chemical properties

Bir ağacın odununun kullanım alanı belirlenirken; yüzey rengi ve dokusu gibi fiziksel özelliklerinin yanı sıra, kimyasal ve mekanik özellikleri gibi temel odun özelliklerinin de dikkate alınması gerekmektedir. Odun türleri, kullanım amacına göre seçilmektedir; taşıyıcı yapılarda mekanik dayanımı yüksek olan türler, iç dekorasyonda ise estetik görünümü ön planda olan türler tercih edilmektedir. Bu çalışmada, odun kokusu nedeniyle Limon servisi (Cupressus Macrocarpa Goldcrest) olarak adlandırılan ağaç türünün bazı fiziksel (yoğunluk, teğet genişleme, radyal genişleme ve boyuna genişleme), kimyasal (ekstraktif, hemiselüloz, holoselüloz ve alfaselüloz) ve mekanik özellikleri (eğilme direnci, elastikiyet modülü, vida tutma direnci ve statik sertlik) araştırılmıştır. Yapılan testler sonunda, fiziksel özelliklerden tam kuru yoğunluk 0,439 g/cm3, teğet yönde genişleme %6,1, radyal yönde genişleme %4,4 ve boyuna yönde genişleme %0,3, hacmen genişleme %10,8, lif doygunluk noktası %24,7 ve su alma miktarı %103 (suya daldırma sonrası) olarak elde edilmiştir. Eğilme direnci 61,3 N/mm2, eğilmede elastikiyet modülü 6189 N/mm2, ortalama değerleri elde edilmiştir. Teğet, radyal ve enine yüzeylerde statik sertlik ortalama değerleri sırasıyla 27,6, 25,7 ve 48,7 N/mm2 ve vida tutma kapasitesi değerleri ise 20,7, 17,1 ve 15,1 N/mm2 olarak belirlenmiştir. Kimyasal analizler sonrasında odunun holoselüloz oranı %69,36, alfaselüloz oranı %41,61, hemiselüloz oranı %27,75 ve ekstratif madde oranı ise %3,41 olarak hesaplanmıştır. Testlerden elde edilen verilere göre; en yüksek vida tutma kapasitesi teğet yüzeyde, en yüksek statik sertlik değeri ise enine yüzeyde tespit edilmiştir.

When deciding where to use the wood of a tree, attention should be paid to important wood properties such as surface color, texture, and smell, as well as physical, chemical, and mechanical properties. Those with high mechanical performance are preferred for load-bearing applications and those that give an aesthetically pleasing appearance are preferred for interior decoration. This study investigated some physical (density, tangential, radial, and longitudinal swelling), some chemical (extractive, hemicellulose, holocellulose, and alphacellulose) and mechanical properties (bending strength, modulus of elasticity, screw holding capacity, static hardness) of a wood species called Lemon cypress (Cupressus macrocarpa Goldcrest) due to its wood odor. As a result of the tests, average values of 439 kg/m3 oven-dried density, 6,1% tangential swelling, 4,4% radial swelling and 0,3% longitudinal swelling, 10,8% volumetric swelling, 24,7% fiber saturation point and 103% water absorption (after water soaking) were obtained from physical properties. Bending resistance 61,3 2 N/mm2, modulus of elasticity 6189 N/mm2, average values were obtained. The average values of static hardness on the tangential, radial, and transverse surfaces were 27.6, 25.7, and 48.7, and screw holding capacity values were 20.7, 17.1, and 15.1 respectively. Chemical analysis showed that the holocellulose of the wood was 69.36%, alphacellulose was 41.61%, hemicellulose content was 27.75% and extractive matter content was 3.41%. Based on the data obtained from the tests, the highest screw-holding capacity was determined on the tangential surface and the static hardness value was determined in the transverse surface.