Türkiye’de Kuyumculuk Kapsamında İstanbul Gümüş Eşya İşleme Sanatı
Within the Scope of Jewelry in Turkiye Istanbul Silverware Working Art
Yazar: Şekerci, Haldun
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2025
Anahtar kelimeler: Traditional Turkish Arts (Other) ; Geleneksel Türk Sanatları (Diğer) ; Crafts ; El Sanatları ; Silverware,Jewelry,Handicrafts,Metal ; Gümüş esya,Kuyumculuk,El sanatları,Maden

Türklerin milli sanat olarak benimsedikleri alanlardan olan maden sanatları ve bu alana bağlı alt dallardan birisi de kuyumculuk kapsamındaki gümüş eşya işleme sanatıdır. Bu araştırma, İstanbul’da yapılan gümüş eşya sanatını kuyumculuk sanatı kapsamında, gümüş eşya sanatının gelişimi ve durumu vurgulanarak, sanatın ustalar ve üretim teknikleri ile ürün boyutu üzerine odaklanarak alansal çalışmaları açıklamaktadır. Amaç, gümüş eşya işleme sanatını odağına alarak Türkiye’deki ana merkezlerden olan İstanbul’daki gümüş eşya işleme sanatına yaklaşım ile toplumun odağına yerleşmek ile bilgilendirmektir. Yöntem olarak, nitel araştırma tekniklerinden betimsel yöntem kullanılmıştır. Bu doğrultuda literatür taraması yapılmış ve makalenin verileri meydana getirilmiştir. Literatürde bulunmayan özgün bilgiler saha çalışması yapılarak elde edilmiştir. Çalışmaya uygun gümüş eşya sanatına dair görsel ögeler dahil edilerek makalenin içeriği görsel anlatım şeklinde ayrıntılanmıştır. Bulgular, basılı yayınlar dışında 2013-2024 yılları arasında İstanbul’daki gümüş eşya işleme sanatıyla uğraşılan Kapalıçarşı’daki hanlardaki atölyeler ve buradaki ustalardan elde edilen verilerden oluşmaktadır. Bu sanatın, tarihi, günümüzdeki durumu, ustaları, mevcut üretim kapasiteleri, toplumsal sosyal etkileri, yaşanılan olumsuz durumlar konularında özgün veri sağlamaktadır. Sonuç olarak düzenli veriler kapsamında kuyumculuk bağlamında Türkiye’deki gümüş eşya sanatının geçmiş, mevcut durumu, gelecekteki olası durumu üzerinde alan ilgilerine bilgiler sunmakta ve bu alanın önemi vurgulanarak kültür alanlarımız içerisinde önemli bir yerde done olduğu varsayılarak konu tartışılmaya çalışılmıştır.

This research explains the silverware art made in Istanbul within the scope of jewelry art, emphasizing the development and status of silverware art, and focusing on the masters, production techniques and product size of the art. The aim is to inform the society by focusing on the art of silverware processing in Istanbul, which is one of the main centers in Turkey, by placing it in the center. As a method, the descriptive method, one of the qualitative research techniques, was used. In this direction, a literature review was conducted and the data of the article was created. Original information not found in the literature was obtained by conducting field work. The findings consist of data obtained from the workshops in the inns of the Grand Bazaar in Istanbul where silverware processing art is dealt with between 2013-2024, in addition to printed publications, and from the masters there. As a result, with regular data, information is provided to field interests on the past, current status and possible future status of silverware art in Turkey, and the importance of this field is emphasized and an attempt is made to discuss the important issue within our cultural areas.