Milli Mücadele’de Stratejik Bir Merkez: Eskişehir
A Strategic Center in the Turkish War of Independence: Eskişehir
Yazar: Kaya, Murat
Dergi: Atatürk Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Milli Mücadele,Kuva-yı Milliye,Eskişehir ; Turkish War of Independence,National Forces,Eskişehir

The Ottoman Empire’s defeat in the First World War affected Eskişehir, as it did the whole of Anatolia. Under the Armistice of Mondros, British forces occupied Eskişehir on 22 January 1919. The residents of Eskişehir closely followed national developments during this period. The rapid spread of the occupation heightened national sentiment in the city. Following the occupation of İzmir on 15 May 1919, a protest meeting held in Odunpazarı constituted one of the earliest and most significant expressions of these sentiments. The patriotism of Eskişehir’s residents strengthened the National Forces in the city, and this strength contributed to ending the British occupation of Eskişehir, which lasted 423 days. However, the Greek army’s advance into the interior drew Eskişehir into the war. Some important battles between the Turkish and Greek armies took place in and around Eskişehir. In the İnönü Battles, the advantage lay with the Turkish army, while in the Battles of Kütahya and Eskişehir the advantage shifted to the Greek army. Following this setback, Turkish forces withdrew from Eskişehir, and a new period of occupation began, this time by Greek forces. Greek control continued until the Great Offensive. This study aims to outline Eskişehir’s strategic position in the Turkish War of Independence by evaluating, in broad terms, the city’s experience of two successive occupations.

Osmanlı Devleti’nin Cihan Harbi’nden yenilgiyle ayrılması Anadolu’nun dört bir yanını olduğu gibi Eskişehir’i de etkiledi. Mondros Mütarekesi hükümleri uyarınca İngilizler 22 Ocak 1919 tarihinde Eskişehir’i işgal etti. Eskişehirliler bu dönemde ülkenin içinde bulunduğu durumu yakından takip ediyordu. Ülkenin hızla işgal edilmesi Eskişehir halkının milli duygularının artmasına neden oluyordu. 15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir’in işgal edilmesinin ardından Odunpazarı’nda düzenlenen protesto mitingi Eskişehirlilerin milli duygularının dışavurumunun ilk ve en önemli örneklerinden birisi oldu. Eskişehirlilerin vatansever duyguları şehirdeki Kuva-yı Milliye’nin gücünü artırıyordu. Bu güç sayesinde 423 gün devam eden şehirdeki İngiliz işgali sona erdi. Fakat Yunan ordusunun Anadolu’nun içlerine doğru ilerlemesi Eskişehir’i savaşın içine çekiyordu. Türk ve Yunan ordusunun en büyük çatışmaları Eskişehir ve çevresinde yaşandı. İnönü savaşlarında (6-10 Ocak 1921 ve 23-31 Mart 1921) muvaffak olan güç Türk ordusuydu. Kütahya-Eskişehir savaşlarında (10-24 Temmuz 1921) ise galip gelen taraf Yunan ordusu oldu. Türk ordusu bu yenilginin ardından Eskişehir’den geri çekildi ve Eskişehir halkı için bu sefer Yunan işgali günleri başladı. Büyük Taarruz’a kadar Eskişehir’de Yunan egemenliği devam etti. Bu çalışmada Milli Mücadele yıllarında iki defa işgale uğrayan Eskişehir’in durumu genel hatları değerlendirilerek, Eskişehir’in Milli Mücadele’deki stratejik konumu ortaya koymak hedeflenmektedir