Isıtma dönemi için bina birim alan, kişi başı karbondioksit ve kükürtdioksit miktarlarının hesaplanması: İzmir Örneği
Isıtma dönemi için bina birim alan, kişi başı karbondioksit ve kükürtdioksit miktarlarının hesaplanması: İzmir Örneği
Yazar: Ertürk, Mustafa
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; : Optimum yalıtım kalınlığı,enerji tasarrufu,ısıtma dönemi birim alan karbondioksit  miktarı,ısıtma dönemi birim alan kükürtdioksit  miktarı,ısıtma dönemi kişi başı karbondioksit miktarı,ısıtma dönemi kişi başı kükürtdioksit miktarı

Fosil kaynaklı yakıtların çevreye verdiği zarar oldukça yüksektir. Hava kirliliği her yıl 3 milyona yakın insanın ölümüne neden olmaktadır. Bu değer, dünyadaki yıllık ölüm oranının % 5’ine karşılık gelmektedir. İzmir’de yer alan konutlar Türkiye’deki toplam konut stokunun %6.6’sı seviyesindedir. Literatürde il bazında konutların yıllık yakıt ve elektrik tüketimi resmi olarak kayıt altına alınan verilerle sera gazı emisyonları hesaplamaları yapılmaktadır. Bu hesaplamalarda ısınma, sıcak su, ev tipi eşyaların (buzdolabı, klima, çamaşır ve bulaşık  makinası, ütü, fırın vb) tükettiği enerji ayrımı yapılmamaktadır. Bu çalışmada İzmir ili için farklı duvar tipi, yakıt ve yalıtım malzemeleri göz önüne alınarak ısıtma amaçlı enerji gereksinimi ve kişi başı emisyonlar yeni bir yöntem kullanılarak hesaplanmıştır. İncelen yakıtlar sırasıyla doğalgaz ve ithal kömür’dür. Yalıtım malzemesi olarak sıkıştırılmış polistiren (XPS), genleştirilmiş polistiren (EPS) ve taş yünü incelenmiştir. Duvar tipi olarak dıştan yalıtımlı duvar (1TDYD) ve sandviç duvar (2TSD) incelenmiştir. Isıtma dönemi birim alandan salınan karbondioksit miktarı (IDBASCM) ve ısıtma dönemi birim alandan salınan kükürdioksit miktarı (IDBASKM) duvar, yakıt ve yalıtım malzemesi cinsine göre ve yalıtımsız olarak karşılaştırılmaları yapılarak OYK’nın çevre ve enerji üzerindeki etkisi ilk defa İzmir için yapılarak literatüre kazandırılmıştır. Farklı yakıt, izolasyon malzemesi ve duvar şekline bağlı olarak enerji talebi ve IDBASCM azalmanın %76 seviyesine ulaşabileceği belirlenmiştir. Isıtma dönemi kişi başı karbondioksit miktarı (IDKBCM) ve ısıtma dönemi kişi başı kükürtdioksit miktarı (IDKBKM)) olmak üzere  iki yeni yaklaşım daha  getirilmiştir. 1TDYD’da XPS ile OYK’na göre ve  yakıt olarak kömür  kullanılması durumunda;  IDKBCM’nın  836 kg/kişi yıl, IDKBKM yalıtımsız bir dairede 7196  kg kişi/ ısıtma dönemi, OYK’na göre 1727 kg kişi/ ısıtma dönemi hesaplanmıştır.

Fosil kaynaklı yakıtların çevreye verdiği zarar oldukça yüksektir. Hava kirliliği her yıl 3 milyona yakın insanın ölümüne neden olmaktadır. Bu değer, dünyadaki yıllık ölüm oranının % 5’ine karşılık gelmektedir. İzmir’de yer alan konutlar Türkiye’deki toplam konut stokunun %6.6’sı seviyesindedir. Literatürde il bazında konutların yıllık yakıt ve elektrik tüketimi resmi olarak kayıt altına alınan verilerle sera gazı emisyonları hesaplamaları yapılmaktadır. Bu hesaplamalarda ısınma, sıcak su, ev tipi eşyaların (buzdolabı, klima, çamaşır ve bulaşık  makinası, ütü, fırın vb) tükettiği enerji ayrımı yapılmamaktadır. Bu çalışmada İzmir ili için farklı duvar tipi, yakıt ve yalıtım malzemeleri göz önüne alınarak ısıtma amaçlı enerji gereksinimi ve kişi başı emisyonlar yeni bir yöntem kullanılarak hesaplanmıştır. İncelen yakıtlar sırasıyla doğalgaz ve ithal kömür’dür. Yalıtım malzemesi olarak sıkıştırılmış polistiren (XPS), genleştirilmiş polistiren (EPS) ve taş yünü incelenmiştir. Duvar tipi olarak dıştan yalıtımlı duvar (1TDYD) ve sandviç duvar (2TSD) incelenmiştir. Isıtma dönemi birim alandan salınan karbondioksit miktarı (IDBASCM) ve ısıtma dönemi birim alandan salınan kükürdioksit miktarı (IDBASKM) duvar, yakıt ve yalıtım malzemesi cinsine göre ve yalıtımsız olarak karşılaştırılmaları yapılarak OYK’nın çevre ve enerji üzerindeki etkisi ilk defa İzmir için yapılarak literatüre kazandırılmıştır. Farklı yakıt, izolasyon malzemesi ve duvar şekline bağlı olarak enerji talebi ve IDBASCM azalmanın %76 seviyesine ulaşabileceği belirlenmiştir. Isıtma dönemi kişi başı karbondioksit miktarı (IDKBCM) ve ısıtma dönemi kişi başı kükürtdioksit miktarı (IDKBKM)) olmak üzere  iki yeni yaklaşım daha  getirilmiştir. 1TDYD’da XPS ile OYK’na göre ve  yakıt olarak kömür  kullanılması durumunda;  IDKBCM’nın  836 kg/kişi yıl, IDKBKM yalıtımsız bir dairede 7196  kg kişi/ ısıtma dönemi, OYK’na göre 1727 kg kişi/ ısıtma dönemi hesaplanmıştır.