Bebeklerde Dijital Teknoloji Kullanımı ve Dijital Ebeveynlik Davranışları Ölçeklerinin Geliştirilmesi
Development of Digital Technology Usage and Digital Parenting Behavior Scales for Babies
Yazar: Harmandar Ergül, Dilara; Işıkoğlu, Nesrin
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 25 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Early Childhood Education ; Okul Öncesi Eğitim ; Child Development Education ; Çocuk Gelişimi Eğitimi ; Dijital ebeveynlik,Dijital teknoloji kullanımı,Bebekler,Ölçek geliştirme ; Digital parenting,Digital technology usage,Infants,Toddlers,Scale development

Bu çalışmada, 0-36 aylık bebeklerin dijital teknolojileri kullanımlarını ve anne-babalarının dijital ebeveynlik davranışlarını değerlendirmeye yönelik iki ölçeğin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini kotalı örneklemeyle ulaşılan 0-36 aylık çocuğu olan çalışma grubu I ve II olmak üzere toplam 711 anne-baba oluşturmuştur. Alanyazın tarandıktan sonra Bebeklerde Dijital Teknoloji Kullanımı Ölçeği (BDTKÖ) ve Dijital Ebeveynlik Davranışları Ölçeği (DEDÖ) için ölçek maddeleri oluşturulmuştur. Bu süreçte farklı uzmanlık alanlarından toplam 20 uzmandan görüş alınmıştır. Araştırmanın geçerlik ve güvenirlik çalışmaları iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk olarak çalışma grubu I’i oluşturan 352 ebeveyn üzerinden açımlayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu II’yi oluşturan farklı 359 ebeveyn üzerinden ise doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Sonuçlar Bebeklerde Dijital Teknoloji Kullanımı Ölçeğinin iki boyut ve yedi maddelik, Dijital Ebeveynlik Davranışları Ölçeğinin ise beş boyut ve 25 maddelik geçerli ölçekler olduğunu göstermiştir. Güvenirlik çalışmaları kapsamında Cronbach’s alpha iç tutarlık katsayıları hesaplanmış, madde-toplam korelasyonuna dayalı ve %27 alt-üst gruplara dayalı madde analizleri gerçekleştirilmiştir. BDTKÖ güvenirliği için Cronbach’s alpha değerleri 0,91 ve 0,82 olarak bulunmuştur. DEDÖ ölçek toplam Cronbach’s alpha değeri ise 0,92’dir. Ayrıca ölçek boyutları arası korelasyon analizi yapılmıştır. Son olarak Dijital Ebeveynlik Davranışları Ölçeği toplam puan ve alt boyutlarına göre kesme noktaları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar her iki ölçeğin de 0-36 aylık çocuğu olan ebeveynlere uygulanabilecek geçerli ve güvenilir ölçme araçları olduğunu göstermektedir.

This study aimed to develop two scales to measure the use of digital technologies among 0-36-month-old babies and their parents' digital parenting behaviors. A total of 711 parents, including study group I and II, with children aged 0-36 months, who were reached by quota sampling, participated in the study. After reviewing the literature, scale items for the Baby Digital Technology Usage Scale (BDTUS) and the Digital Parenting Behaviors Scale (DPBS) were developed. At this stage, a total of 20 experts from different fields of expertise were consulted. The validity and reliability studies were conducted in two stages. First, exploratory factor analysis was performed on 352 parents constituting study group I. Secondly, confirmatory factor analysis was conducted on a different set of 359 parents constituting study group II. The results showed that the BDTUS had two dimensions and seven items, and the DPBS had five dimensions and 25 items. Within the scope of reliability studies, Cronbach's alpha internal consistency coefficients were calculated, and item analyses based on item-total correlation and 27% lower-upper groups were conducted. The internal consistency coefficients for BDTUS are 0.91, and 0.82. The Cronbach's alpha value for the DPBS is 0.92. In addition, correlation analysis was conducted between the scale dimensions. Finally, cut-off points were determined according to the total score and sub-dimensions of the Digital Parenting Behaviors Scale. The results show that both scales are valid and reliable measurement tools that can be applied to parents with children aged 0-36 months.