Azerbaycan Tiyatrosunda Adil İsgandarov’un Yönetmenlik Anlayışı
Adil Isgandarov’s Understanding of Stage Direction at the Azerbaijan Theater
Yazar: Azizov, Vagif
Dergi: Konservatoryum, Vol. 8 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Applied Theatre ; Uygulamalı Tiyatro ; Azerbaijani theater,Adil İsgandarov,Stage director ; Azerbaycan Tiyatrosu,Adil İsgandarov,Yönetmenlik

Bu   makalede,   Azerbaycan   Tiyatrosunun   tarihsel   evrimi   içerisinde,   Adil   İsgandarov’un yönetmen olduğu döneme kadar içinde bulunduğu disiplinsiz çalışma ortamları ele alınarak aynı zamanda Azerbaycan Tiyatro Okulunun da kurucusu olan İsgandarov’un bu bağlamda tiyatro sanatına katkıları ve sanat yaşamının   değerlendirilmesi   amaçlanmaktadır.   Milli   Drama   Tiyatrosu’nda   yarattığı görkemli sahnelemelerine ithafen bir dahi olarak nitelendirilmektedir. İsgandarov,    1936’da    Moskova’da    eğitimini    tamamladıktan    ve    Bakü’ye    döndükten  kısa  süre  sonra  baş  yönetmenliğe,  ardından  tiyatronun  genel  sanat yönetmenliğine terfi etmiştir. Birbiri ardına sahneye koyduğu eserlerle Azerbaycan tiyatrosunu, ülkenin (SSCB’nin) en gelişmiş tiyatroları seviyesine yükseltmiştir.   1938   yılında   S.   Vurgun’un   “Vagif ”   dramının   sahnelenmesi,   Azerbaycan edebi ortamında büyük beğeni toplamış ve İsgandarov, Onursal Sanat  Çalışanı  unvanı  ile  ödüllendirilmiştir.  1943  yılında  ise  S.  Vurgun’un  “Ferhat  ve  Şirin”  oyunu  rejisiyle  Azerbaycan  Cumhuriyeti’nin  Halk  Sanatçısı  unvanına  layık  görülmüştür.  Adil  İsgandarov’un,  Anvar  Mammadkhanlı’nın  “Doğunun Sabahı” eserini sahnelerken ortaya koyduğu reji, kariyerinin doruk noktası  olarak  görülür.  Çünkü,  bu  oyun  ile  Adil  İsgandarov’a  SSCB  Devlet  Ödülü  (Stalin  Ödülü)  verilmiştir.  Bunların  yanı  sıra,  A.  Korneychuk’un  “Polad  Qartal” (“Plato Krechet”), M. İbrahimov’un “Hayat”, C. Cabbarlı’nın “Aydın” piyesi ve  farklı  pek  çok  yazarın  eserini  başarıyla  sahneye  koymuştur.  Bu  makalede,  çeşitli  kaynaklardan  yola  çıkılarak  yapılan  incelemede,  Adil  İsgandarov’un  sadece  reji  alanında  değil  bütün  olarak  Azerbaycan  tiyatrosuna  yeni  bir  disiplin getirdiği anlaşılmaktadır.

This  article  aims  to  evaluate  the  artistic  life  of  Adil  Isgandarov,  the  founder  of the Azerbaijan Theater School, by considering the undisciplined working environments  in  which  Adil  İsgandarov  was  a  director  within  the  historical  evolution  of  Azerbaijan  Theater.  He  is  described  as  a  genius  in  reference  to  his  magnificent  staging  which  he  created  in  the  National  Drama  Theater.  After  completing  his  education  in  Moscow  and  returning  to  Baku  in  1936,  Isgandarov was promoted to head director and then general artistic director of  the  theater.  With  the  plays  he  staged  one  after  another,  he  raised  the  theater  of  Azerbaijan  to  the  level  of  one  of  the  most  developed  theaters in  the  country  (USSR)  and  was  rewarded  by  the  government.  In  addition  to  these  achievements,  he  successfully  staged  A.  Korneychuk’s Polad  Qartal  (Plato  Krechet),  M.  İbrahimov’s  Hayat,  C.  Cabbarlı’s  Aydın,  and  many  different  authors’  works.  In  this article, based on various sources, it is argued that Adil İsgandarov brought a new discipline not only to the field of stage direction but also to the wider context of Azerbaijani theater as a whole.