SERDAR ÖZKAN’IN KAYIP GÜL ADLI YAPITINDAKİ GÜL TEŞBİHİNİN FRANSIZCA ÇEVİRİSİ LA ROSE RETROVEE’DE  KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ
SERDAR ÖZKAN’IN KAYIP GÜL ADLI YAPITINDAKİ GÜL TEŞBİHİNİN FRANSIZCA ÇEVİRİSİ LA ROSE RETROVEE’DE  KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ
Yazar: Şahbaz Uluşahin, Esra
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 42 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: KARŞILAŞTIRMALI ÇEVİRİ ÇÖZÜMLEMESİ,ÇEVİRMEN KARARLARI,ÇEVİRİDE KÜLTÜREL FARKLILIKLAR,KÜLTÜREL UNSURLARIN ÇEVİRİSİ,EŞDEĞERLİK

Çeviribilimin inceleme ve uygulama alanlarından biri olançeviri eleştirisi basit tanımıyla kaynak metnin dokusunun erek metinde nasılşekillendiğini karşılaştırmalı olarak inceler. Diğer bir deyişle kaynak metneözgü unsurların anlamsal ve dilsel karşılıklarının çevirmenin seçimlerinieleştirel bağlamda ele alarak, hedef metine nasıl aktarıldığını çözümler. Sonyıllarda özellikle Türkçe’nin yabancılara öğretilmesi konusunda artan ülkelerarası anlaşmalar, diğer toplumların Türkçe’ye, Türk edebiyatına ilgisiniarttırmıştır. Bu ilginin sonucunda diğer dillere çevrilen yapıtlarımız da artışgöstermekte ve dilimiz, kültürümüz, edebiyatımız çeviri aracılığıyla diğertoplumlara tanıtılmaktadır. Bir milleti temsil eden çeviri yapıtlar vetemsilciler olan çevirmenler de çeviri eleştirmenleri tarafından mercek altınaalınmaktadır. Bu bağlamda karşılaştırmalı çeviri çözümlemesi yöntemiyle kaynakyapıt ‘Serdar Özkan’ın Kayıp Gül adlıyapıtında teşbih olarak kullanılan ‘gül’ sözcüklerinin geçtiği mistiksöylemlerin İngilizce’den çevrilen, çalışmada erek yapıt olarak ele aldığımızFransızca La Rose Retrouvée’de nasılşekillendiğini, çevirmen kararlarını, kaynak okurda uyanan hislerin erek okurdada uyanıp uyanamayacağı yaklaşımıyla incelemeye alacağız. Yazar Serdar Özkan’ınyapıtında gül etrafında oluşturduğu teşbihler karşılaştırmalı çözümlemeyapabilmek için kaynak metinden seçeceğimiz kesitleri oluşturmaktadır. Buçalışmada amaç çeviri çözümlemesi yöntemine bilimsel anlamda bir örnek sunmakve gül teşbihi etrafında gelişen mistik söylemlerin anlamsal karşılıklarınınçevirmen kararıyla erek yapıttaki eşdeğerleri göstermektir. Tasavvufi bir dilkullanan yazarın yapıtta kullandığı gül teşbihiyle vurgulamak istediği Allah,Hz. Muhammed sevgisi, insanın içindeki iman, dervişler yani genel ifadeyle diniunsurlardır. Çevirmen biçemsel ve anlamsal açıdan eşdeğerliği sağlasa dahi,kültürel kodlardaki farklılıklardan dolayı erek okurda aynı hissi uyandırmanınzorluğunu örneklerle göstermeye çalışacağımız bu çalışmada, çevirmenin dizgeseltercihlerini biçemsel, anlamsal açıdan ele alacağız. 

Çeviribilimin inceleme ve uygulama alanlarından biri olançeviri eleştirisi basit tanımıyla kaynak metnin dokusunun erek metinde nasılşekillendiğini karşılaştırmalı olarak inceler. Diğer bir deyişle kaynak metneözgü unsurların anlamsal ve dilsel karşılıklarının çevirmenin seçimlerinieleştirel bağlamda ele alarak, hedef metine nasıl aktarıldığını çözümler. Sonyıllarda özellikle Türkçe’nin yabancılara öğretilmesi konusunda artan ülkelerarası anlaşmalar, diğer toplumların Türkçe’ye, Türk edebiyatına ilgisiniarttırmıştır. Bu ilginin sonucunda diğer dillere çevrilen yapıtlarımız da artışgöstermekte ve dilimiz, kültürümüz, edebiyatımız çeviri aracılığıyla diğertoplumlara tanıtılmaktadır. Bir milleti temsil eden çeviri yapıtlar vetemsilciler olan çevirmenler de çeviri eleştirmenleri tarafından mercek altınaalınmaktadır. Bu bağlamda karşılaştırmalı çeviri çözümlemesi yöntemiyle kaynakyapıt ‘Serdar Özkan’ın Kayıp Gül adlıyapıtında teşbih olarak kullanılan ‘gül’ sözcüklerinin geçtiği mistiksöylemlerin İngilizce’den çevrilen, çalışmada erek yapıt olarak ele aldığımızFransızca La Rose Retrouvée’de nasılşekillendiğini, çevirmen kararlarını, kaynak okurda uyanan hislerin erek okurdada uyanıp uyanamayacağı yaklaşımıyla incelemeye alacağız. Yazar Serdar Özkan’ınyapıtında gül etrafında oluşturduğu teşbihler karşılaştırmalı çözümlemeyapabilmek için kaynak metinden seçeceğimiz kesitleri oluşturmaktadır. Buçalışmada amaç çeviri çözümlemesi yöntemine bilimsel anlamda bir örnek sunmakve gül teşbihi etrafında gelişen mistik söylemlerin anlamsal karşılıklarınınçevirmen kararıyla erek yapıttaki eşdeğerleri göstermektir. Tasavvufi bir dilkullanan yazarın yapıtta kullandığı gül teşbihiyle vurgulamak istediği Allah,Hz. Muhammed sevgisi, insanın içindeki iman, dervişler yani genel ifadeyle diniunsurlardır. Çevirmen biçemsel ve anlamsal açıdan eşdeğerliği sağlasa dahi,kültürel kodlardaki farklılıklardan dolayı erek okurda aynı hissi uyandırmanınzorluğunu örneklerle göstermeye çalışacağımız bu çalışmada, çevirmenin dizgeseltercihlerini biçemsel, anlamsal açıdan ele alacağız.