Özel Okullarda İnsan Kaynakları Yönetimi Olgunluğunun Belirlenmesi: Bir Analitik Rubrik Geliştirme Çalışması
Determining Human Resource Management Maturity in Private Schools: An Analytical Rubric Development Study
Yazar: Güvendi, M. Fatih; Alpaydın, Yusuf
Dergi: Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 63 No. 63, 2025
Anahtar kelimeler: Education Management ; Eğitim Yönetimi ; Career Counseling ; Kariyer Danışmanlığı ; Teacher Education and Professional Development of Educators ; Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi ; Human Resource Management,HRM Maturity,Rubric Development,Private Schools ; İnsan Kaynakları Yönetimi,İKY Olgunluğu,Rubrik Geliştirme,Özel Okullar

Bu çalışma, özel okullarda insan kaynakları yönetimi (İKY) olgunluğunu değerlendirmek üzere bir analitik rubrik geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, rubriklerin İKY süreçlerini sistematik ve şeffaf bir şekilde değerlendirme kapasitesinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda, literatür taraması sonucunda İKY’nin temel işlevlerini kapsayan 15 ölçüt belirlenmiş ve bu ölçütler “yok”, “zayıf”, “yeterli” ve “iyi” şeklinde derecelendirilmiştir. Rubrik geliştirme süreci literatür taraması, ölçütlerin belirlenmesi, performans düzeylerinin tanımlanması, uzman görüşlerinin alınması ve geçerlik-güvenirlik analizlerinin yapılması aşamalarından oluşmuştur. Araştırmada, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ve Kocaeli’de faaliyet gösteren 13 özel okulda İK süreçlerini yöneten personel ve yöneticilerle yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler rubrik kullanılarak analiz edilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda kapsam geçerliği Lawshe tekniği ile değerlendirilmiş ve kapsam geçerlik indeksi (KGİ = 0,90) olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik analizinde ise Miles ve Huberman’ın (1994) uyuşum yüzdesi formülü kullanılmış ve kodlayıcılar arası uyum oranı %90 olarak bulunmuştur. Bulgular, geliştirilen rubriğin İKY süreçlerini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Yapılan analizler sonucunda, 5 okul “iyi”, 4 okul “yeterli” ve 4 okul “zayıf” İK olgunluk düzeyine sahip olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, geliştirilen rubriğin özel okulların İK süreçlerini iyileştirme konusunda yapılandırılmış bir değerlendirme aracı sunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, uygun şartlar sağlandığında bu modelin devlet okullarına da uyarlanabilir olduğu öngörülmektedir.

This study aims to develop an analytical rubric to assesss human resource management (HRM) maturity in private schools. The study utilizes rubrics for their ability to systematically and transparently assess HRM processes. Accordingly, a literature review was conducted to identify 15 criteria covering the core functions of HRM, which were categorized as “none,” “weak,” “enough,” and “good.” The rubric development process consisted of literature review, criteria selection, definition of performance levels, expert consultations, and validity-reliability analyses. In the 2024-2025 academic year, structured interviews were conducted with HR personnel and managers in 13 private schools in Istanbul and Kocaeli, and the collected data were analyzed using the rubric. To ensure content validity, the Lawshe technique was applied, yielding a content validity index (CVI) of 0.90. For reliability, Miles and Huberman’s (1994) inter-coder agreement formula was used, resulting in a 90% agreement rate. The findings indicate that the developed rubric is a valid and reliable tool for evaluating HRM processes. The analysis revealed that 5 schools had a "good" maturity level, 4 schools had a "enough" level, and 4 schools had a "weak" level. The results suggest that the developed rubric provides a structured assessment tool to improve HRM processes in private schools. Additionally, it is anticipated that this model could be adapted for public schools under suitable conditions.