TERÖRİST REHABİLİTASYONU VE RADİKALLEŞMEDEN DÖNÜŞ: BİR MODEL ÖNERİSİ
TERRORIST REHABILITATION AND DERADICALIZATON:  A MODAL PROPOSAL
Yazar: Avcı, Engin
Dergi: Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Radikalleşmeyle mücadele,Terörizmle mücadele,Ceza Adalet Sistemi,Terörist rehabilitasyonu,Radikalleşmeden dönüş ; Counter-radicalization,Counter-terrorism,Criminal Justice System,Terrorist rehabilitation,Deradicalization

Siyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik boyutları olan terörizmle mücadele birçok kurumun katılımını öngörmekle birlikte, uygulama çoğunlukla askerlere ve/veya kolluk personeline bırakılmaktadır. Asker ve kolluk açısından ise teröristlerin etkisiz hâle getirilmesi veya yakalananların adli makamlara teslim edilmesiyle görevin tamamlandığı düşünülmektedir. Bu yönüyle, teröristlerin rehabilitasyonu ve yeniden topluma kazandırma ile radikalleşmeden dönüş konuları hem uygulamada hem de akademik anlamda en az tercih edilen araştırma konuları arasında yer almaktadır. Bunun en önemli nedenlerinden biri veri toplamadaki zorluk olmakla birlikte, asıl nedenin tutuklanan veya hüküm giyen teröristlerin mücadelede saf dışı bırakıldıkları yönündeki genel ve yanlış algı olduğu ileri sürülebilir. Bu nedenle Ceza Adalet Sistemi içerisinde tutukluların rehabilitasyonu ile yeniden topluma kazandırılmaları konusundaki çabalar radikalleşmeyle ve terörizmle mücadelede hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, terörizm ve şiddet içeren radikalleşmeyle mücadelede çerçevesinde terörist rehabilitasyonu ve radikalleşmeden dönüş yaklaşımları özelinde uygulanabilir bir model geliştirmektir. Bu maksatla, öncelikle terörizmle ve radikalleşmeyle mücadele konusundaki kavramsal tartışmalara ilişkin genel bir çerçeve çizilmiştir. Daha sonra, Ceza Adalet Sistemi (CAS) Modeli, hükümlü, tutuklu ve terörist rehabilitasyonuna ilişkin uluslararası ve ulusal yasal düzenlemelere ve bazı örnek uygulamalara değinilmiştir. Son olarak, terörist rehabilitasyonu ve radikalleşmeden dönüşe odaklanan bir model çerçevesinde çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Even though the counterterrorism, which has political, social, cultural and economic dimensions, necessitate the participation of various institutions, the main actors to be charged with the implementation of the counter terrorism strategies are soldiers and/or law enforcement personnel. From the security perspective, the soldiers and law enforcement personnel think that the mission is over, once terrorists killed or handed over to the judicial institutions. So, deradicalization, terrorist rehabilitation and reintegration as a research subject both in implementation and academic area, rarely find place in terrorism studies. While one of the reasons is difficulties in data gathering, it can be argued that the real reason is the common and erroneous perception or belief which is that the terrorists are eliminated after being convicted or punished. For this reason, the activities related to terrorist rehabilitation and reintegration within the Criminal Justice System perspective is vital in counterterrorism and struggle against violent radicalization. The aim of this study is to develop a feasible model in the fight against terrorism and radicalization, focused on terrorist rehabilitation and de-radicalization. To this end, initially, a general framework has been drawn on conceptual discussions about the counterterrorism and counter-radicalization. Thereafter, Criminal Justice System (CAS) Model, national and international legal arrangements on rehabilitation of terrorists, convicts and detainees, and exemplary practices are discussed. Lastly, some solutions have been proposed within a model that focuses on terrorist rehabilitation and de-radicalization.