Perge Antik Kenti (Aksu -Antalya) Çevresinde Paleocoğrafya-Jeoarkeoloji Araştırmalarının İlk Sonuçları
Preliminary Results of Paleocographical - Geoarcheological Research Around the Perge Ancient City (Aksu - Antalya)
Yazar: Karadaş, Aylin; İlhan, Rifat; Vardar, Serdar; Öner, Ertuğ; Çokay Kepçe, Sedef
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 32 No. Cumhuriyet&#039;in 100. Yılı Özel Sayısı, 2023
Anahtar kelimeler: Physical Geography ; Fiziki Coğrafya ; Perge,Paleogeography,Geoarchaeology ; Perge,Paleocoğrafya,Jeoarkeoloji

Pamphylia kentlerinden biri olan Perge, Antalya Ovası’nda kıyıdan 12 km içeride Aksu ve Düden çayları arasında yer alır. Kentin yerleşme tarihi Geç Neolitik-Kalkolitik dönemde başlamakla birlikte Hellenistik dönem öncesine ait bilgiler azdır. Perge, Hellenistik dönemden itibaren bölgesel olarak önem kazanmış ve Pamphylia’nın öne çıkan kentlerinden biri olmuştur. Roma döneminde ise en parlak dönemini yaşamıştır. Antik kaynaklara göre kentin yakınından geçen Aksu Çayı’nın ulaşıma elverişli olması kıyıdan uzak bir yerleşme olmasına rağmen deniz ticaretinin önem kazanmasını ve kentin zenginleşmesini sağlamıştır. Perge Antik Kenti’nin yer aldığı Aksu Ovası’nda Holosen’de meydana gelen kıyı çizgisi değişikliklerinin ortaya konması ve Antik Perge Limanı’nın yerinin belirlenmesi amacıyla önceki yıllarda delgi sondaj yöntemi ile çalışmalar yürütülmüş ve Orta Holosen’de denizin Boztepe’ye kadar sokulduğu ifade edilmiştir. Bu çalışmada önceki çalışmalarda eksik görülen noktalarda yeni sondajlar yapılarak Perge Antik Kenti çevresinde Holosen kıyı çizgisi değişikliklerinin yeni sondaj verileri ile daha detaylı olarak ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Aksu Ovası’nda 5 adet yeni sondaj yapılmıştır. Yeni sondaj verileri, Orta Holosen’de transgresyon sırasında yükselen deniz sularının Boztepe’den yaklaşık 2 km kadar daha kuzeye ilerlediğini ortaya koymuştur.

Perge, one of the ancient city of Pamphylia, is located in Antalya Plain, 12 km inland from the coast, between the Aksu and Düden streams. Although the settlement history of the city started in the Late Neolithic-Chalcolithic period, not enough information could be obtained about the pre-Hellenistic period. Perge has gained regional importance since the Hellenistic period and has become one of the prominent cities of Pamphylia. It experienced its flourishing period during the Roman period. According to ancient sources, the navigability of Aksu Stream, passes near the city, enabled trading to gain importance and the city to become rich, even though it was a settlement far from the coast. In order to reveal the shoreline changes occurred in the Holocene in the Aksu Plain, where the Ancient City of Perge is located, and to determine the location of the Ancient Perge Port, studies were carried out in previous years using the vibracore drilling method. In previous studies it is stated that the sea had reached up to Boztepe during the Holocene. In this study, it was aimed to reveal the Holocene coastline changes around the Ancient City of Perge with new drilling data. For this purpose, 5 new vibracore drillings were made in Aksu Plain. New drilling data revealed that rising sea waters during the transgression in the Mid-Holocene had reached up approximately 2 km further north from Boztepe.