hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
FAALİYETE DAYALI MALİYETLEME YÖNTEMİNE GÖRE KALİTE MALİYETLERİNİN ÖLÇÜLMESİ - TEKSTİL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA
FAALİYETE DAYALI MALİYETLEME YÖNTEMİNE GÖRE KALİTE MALİYETLERİNİN ÖLÇÜLMESİ - TEKSTİL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA
Yazar: Topcu, Nuraydın
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Kalite maliyetleri, faaliyete dayalı maliyetleme

Küresel rekabet ortamında işletmelerin en önemli önceliği müşterilerin tatminini en yüksek seviyeye çıkarmak ve maliyetleri düşürmek olmalıdır. Bunu başarmanın yollarından birisi de üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini sürekli olarak geliştirmektir. Bu bağlamda kalite maliyetlerinin ölçülmesi, analizi ve işletme yönetimine rapor edilmesi hayati öneme sahiptir. Ancak, Türkiye’de uygulanan muhasebe sistemleri, kalite maliyetleri ile ilgili bilgileri zamanında işletme yönetimine sunmada yetersiz kalmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, daha doğru ve güvenilir bilgiler sağlayan faaliyete dayalı maliyetleme (FDM) yönteminin kalite maliyetlerinin ölçülmesinde Türkiye’de de uygulanabilirliğini araştırmaktır.

Küresel rekabet ortamında işletmelerin en önemli önceliği müşterilerin tatminini en yüksek seviyeye çıkarmak ve maliyetleri düşürmek olmalıdır. Bunu başarmanın yollarından birisi de üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini sürekli olarak geliştirmektir. Bu bağlamda kalite maliyetlerinin ölçülmesi, analizi ve işletme yönetimine rapor edilmesi hayati öneme sahiptir. Ancak, Türkiye’de uygulanan muhasebe sistemleri, kalite maliyetleri ile ilgili bilgileri zamanında işletme yönetimine sunmada yetersiz kalmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, daha doğru ve güvenilir bilgiler sağlayan faaliyete dayalı maliyetleme (FDM) yönteminin kalite maliyetlerinin ölçülmesinde Türkiye’de de uygulanabilirliğini araştırmaktır.
HAZIRLIK FAALİYETLERİ FIRSAT MALİYETLERİNİN ÜRETİM KARARLARINA ETKİSİ
HAZIRLIK FAALİYETLERİ FIRSAT MALİYETLERİNİN ÜRETİM KARARLARINA ETKİSİ
Yazar: Dursun, Adem; Öz, Yaşar
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Hazırlık faaliyetleri, hazırlık maliyetleri, fırsat maliyetleri, üretim kararları

Bu çalışmada, hazırlık faaliyetleri fırsat maliyetlerinin üretim kararlarına etkisi araştırılmaktadır. İşletmelerde üretim kararlarını etkileyen çok sayıda faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden birisi hazırlık faaliyetleri; diğeri hazırlık maliyetleridir. Hazırlık faaliyetleri, kullanılabilir kapasitenin kaybına yol açmakta ve üretim maliyetlerini artırmaktadır. Dolayısıyla hazırlık faaliyetleri, hem mamul karışım kararlarını hem de ürün parti büyüklüğünün belirlenmesine yönelik kararları etkilemektedir. Ayrıca bu faaliyetler, işletmelerde stok artışına sebep olmaktadır. Bu bakımdan hazırlık faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili maliyetlerin bilinmesi durumunda, işletmeler kârı maksimuma çıkaracak en uygun mamul karışımını belirleyebilecekler ve stok maliyetlerini azaltabileceklerdir. Ayrıca, yönetimin dikkatleri hazırlık faaliyetlerini azaltacak yatırımlar üzerinde yoğunlaşacaktır.

Bu çalışmada, hazırlık faaliyetleri fırsat maliyetlerinin üretim kararlarına etkisi araştırılmaktadır. İşletmelerde üretim kararlarını etkileyen çok sayıda faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden birisi hazırlık faaliyetleri; diğeri hazırlık maliyetleridir. Hazırlık faaliyetleri, kullanılabilir kapasitenin kaybına yol açmakta ve üretim maliyetlerini artırmaktadır. Dolayısıyla hazırlık faaliyetleri, hem mamul karışım kararlarını hem de ürün parti büyüklüğünün belirlenmesine yönelik kararları etkilemektedir. Ayrıca bu faaliyetler, işletmelerde stok artışına sebep olmaktadır. Bu bakımdan hazırlık faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili maliyetlerin bilinmesi durumunda, işletmeler kârı maksimuma çıkaracak en uygun mamul karışımını belirleyebilecekler ve stok maliyetlerini azaltabileceklerdir. Ayrıca, yönetimin dikkatleri hazırlık faaliyetlerini azaltacak yatırımlar üzerinde yoğunlaşacaktır.
İMALAT SANAYİNDEKİ KOBİ’LERİN AB’Yİ ALGILAMA DÜZEYLERİ: ERZURUM İLİ ÜZERİNE BİR SAHA ARAŞTIRMASI
İMALAT SANAYİNDEKİ KOBİ’LERİN AB’Yİ ALGILAMA DÜZEYLERİ: ERZURUM İLİ ÜZERİNE BİR SAHA ARAŞTIRMASI
Yazar: Güllülü, Uğur; Emsen, Ö. Selçuk; Aydemir, A. Fatih
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Bölgesel kalkınma, KOBİ, Avrupa Birliği, girişimcilik

Çalışmada ilk olarak NUTS-II düzeyinde bölgesel dengesizlik sorunsalının genelde Doğu Anadolu Bölgesi ve özelde de Ağrı, Van ve Erzurum alt bölgelerinde daha derin olduğu temel istatistiki verilerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha sonraki kısımda ise kalkınma-sanayileşme ifadelerine eş-anlı bakış açısından hareketle, Erzurum alt bölgesine AB tarafından KOBİ’lere yönelik uygulanacak programlar hakkında mevcut KOBİ’lerin bilinç düzeyi saha araştırmasıyla gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca KOBİ’lerin mevcut imkanları kullanabilme yetenekleri ortaya konulmaya çalışılmış ve girişimci algılamaları ile gelişme ilişkileri farklı bir boyutta değerlendirilmiştir.

Çalışmada ilk olarak NUTS-II düzeyinde bölgesel dengesizlik sorunsalının genelde Doğu Anadolu Bölgesi ve özelde de Ağrı, Van ve Erzurum alt bölgelerinde daha derin olduğu temel istatistiki verilerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha sonraki kısımda ise kalkınma-sanayileşme ifadelerine eş-anlı bakış açısından hareketle, Erzurum alt bölgesine AB tarafından KOBİ’lere yönelik uygulanacak programlar hakkında mevcut KOBİ’lerin bilinç düzeyi saha araştırmasıyla gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca KOBİ’lerin mevcut imkanları kullanabilme yetenekleri ortaya konulmaya çalışılmış ve girişimci algılamaları ile gelişme ilişkileri farklı bir boyutta değerlendirilmiştir.
FİNANSAL TABLOLARIN DENETİMİNDE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM: FİNANSAL TABLOLARIN SİGORTA ETTİRİLMESİ MODELİ
FİNANSAL TABLOLARIN DENETİMİNDE ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM: FİNANSAL TABLOLARIN SİGORTA ETTİRİLMESİ MODELİ
Yazar: Dursun, Adem
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Denetim, denetçiler, finansal tabloların denetimi

Finansal tabloları denetlemenin metodolojisi, finansal tabloların hazırlandığı muhasebe sürecini mesleki standartlara uygun olarak incelemek ve finansal tabloların dürüstlüğü hakkında bir görüşe ulaşmaktır. Finansal tablolarla ilgili bu tür bir görüşün güvenilirliği, işletme yönetiminin dürüstlüğüne ve denetçilerin bağımsız davranmasına bağlıdır. Ancak, son yıllarda dünyada ve ülkemizde ortaya çıkan muhasebe skandalları ve bu skandallara denetçilerin isimlerinin karışması, hem finansal tablolara hem de denetim görüşlerine güveni sarsmıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, büyük ölçüde güven esasına dayanan finansal tablolarla ilgili denetim görüşünün verilmesinin yerine, olabilecek hatalı veya eksik bilgilere karşı finansal tabloların sigorta ettirilmesi modelinin uygulanabilirliğini araştırmaktır.

Finansal tabloları denetlemenin metodolojisi, finansal tabloların hazırlandığı muhasebe sürecini mesleki standartlara uygun olarak incelemek ve finansal tabloların dürüstlüğü hakkında bir görüşe ulaşmaktır. Finansal tablolarla ilgili bu tür bir görüşün güvenilirliği, işletme yönetiminin dürüstlüğüne ve denetçilerin bağımsız davranmasına bağlıdır. Ancak, son yıllarda dünyada ve ülkemizde ortaya çıkan muhasebe skandalları ve bu skandallara denetçilerin isimlerinin karışması, hem finansal tablolara hem de denetim görüşlerine güveni sarsmıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, büyük ölçüde güven esasına dayanan finansal tablolarla ilgili denetim görüşünün verilmesinin yerine, olabilecek hatalı veya eksik bilgilere karşı finansal tabloların sigorta ettirilmesi modelinin uygulanabilirliğini araştırmaktır.
BİR ŞEYİN, BAŞKA HER ŞEYDEN AYIRT EDİLEBİLİRLİĞİNİ SAĞLAYAN İLKE: BİREYLEŞİM (ARİSTOTELES, A. THOMAS, D. SCOTUS, LEİBNİZ)
BİR ŞEYİN, BAŞKA HER ŞEYDEN AYIRT EDİLEBİLİRLİĞİNİ SAĞLAYAN İLKE: BİREYLEŞİM (ARİSTOTELES, A. THOMAS, D. SCOTUS, LEİBNİZ)
Yazar: Çevikbaş, Sebahattin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Metafizik, gerçekten varolan şey, çokluk, birey olma, bireyleşim, madde, form/nitelik, buluk, özdeşlik, ayırt edilemezlerin özdeşliği

Metafiziğin gerçekliğin doğasına ilişkin çözümlemelerinin sonucunda ortaya çıkan birçok probleminden biri de bireyleşim problemidir. Bir şey diğer bütün varlıklardan, ve özellikle de aynı türden olan diğer varlıklardan ne ile ayırt edilir? Bu soru, genel olarak iki farklı şekilde cevaplanır: şeyler ya maddeleriyle ya da formlarıyla bireyleşirler. Örneğin şeyler, Aristoteles’e göre madde; Thomas Aquinas’a göre materia signata; Duns Scotus’a göre haecceitas; Leibniz’e göre bir şeyin tam kavramı ile bireyleşirler. Problemin çağdaş felsefedeki imaları oldukça farklıdır.

Metafiziğin gerçekliğin doğasına ilişkin çözümlemelerinin sonucunda ortaya çıkan birçok probleminden biri de bireyleşim problemidir. Bir şey diğer bütün varlıklardan, ve özellikle de aynı türden olan diğer varlıklardan ne ile ayırt edilir? Bu soru, genel olarak iki farklı şekilde cevaplanır: şeyler ya maddeleriyle ya da formlarıyla bireyleşirler. Örneğin şeyler, Aristoteles’e göre madde; Thomas Aquinas’a göre materia signata; Duns Scotus’a göre haecceitas; Leibniz’e göre bir şeyin tam kavramı ile bireyleşirler. Problemin çağdaş felsefedeki imaları oldukça farklıdır.
FÂRÂBÎ’DE İNSAN - DEVLET İLİŞKİSİ
FÂRÂBÎ’DE İNSAN - DEVLET İLİŞKİSİ
Yazar: Kars, Zübeyr
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Farabi, Medine/ Devlet, Er-Reisü’l Evvel/İlk Başkan, Eksik ve Tam Topluluklar

Farabi’ye göre siyaset; bilimdir, sanattır ve bilgeliktir. İnsan siyasi bir varlıktır. Tek başına yaşayamaz. İnsan, en üst siyasi teşkilat olan devleti kurabilecek kabiliyettedir. O, siyaset bilimini, bilgeliğini ve sanatını hem insanın tabii/doğal hayatı ve hem de toplumsal hayatıyla ilgili doğuştan gelen yetenekleri, kazanımları ve birikimleri üzerine kurar. Onun siyaset anlayışı insan merkezlidir. İnsan toplulukları, devlet kuracak siyasi kurum ve kuruluşları tamamlayamazsa bu topluluk eksik topluluk olarak kalır. Tam topluluk olunca medine/il/devlet kurulur. Devletlerin yapısı ve amacı farklılık arz etmektedir. Siyasi düzen kainat düzeninin bir benzerliğini gösterir. Devlet kuruluş amacıyla erdemli ya da erdemsiz olur. Devletin amacını belirleyen o devleti kuran devlet başkanını görüş ve düşüncesidir. Siyasetin temel amacı, insanın kalıcı en yüce mutluluğu temel almalıdır. Devleti ilk kuran kişi Reisü’l evvel / İlk Başkan’dır. Erdemlilik amacı üzerine kurulan devlet, El- Medinetü’l Fazıla/ Erdemli devlettir ve bu devletin kurucusu da er- Reisü’l Fazıla/Erdemle Başkan adını alır. Bu devletin kuruluşuna ve kurumsallaşmasına katkıda bulunan birey, aile, köy, kent erdemlilik sıfatını alır. Erdemsiz devletler de kendi arasında çok çeşitli adlarla adlandırılmaktadır.

Farabi’ye göre siyaset; bilimdir, sanattır ve bilgeliktir. İnsan siyasi bir varlıktır. Tek başına yaşayamaz. İnsan, en üst siyasi teşkilat olan devleti kurabilecek kabiliyettedir. O, siyaset bilimini, bilgeliğini ve sanatını hem insanın tabii/doğal hayatı ve hem de toplumsal hayatıyla ilgili doğuştan gelen yetenekleri, kazanımları ve birikimleri üzerine kurar. Onun siyaset anlayışı insan merkezlidir. İnsan toplulukları, devlet kuracak siyasi kurum ve kuruluşları tamamlayamazsa bu topluluk eksik topluluk olarak kalır. Tam topluluk olunca medine/il/devlet kurulur. Devletlerin yapısı ve amacı farklılık arz etmektedir. Siyasi düzen kainat düzeninin bir benzerliğini gösterir. Devlet kuruluş amacıyla erdemli ya da erdemsiz olur. Devletin amacını belirleyen o devleti kuran devlet başkanını görüş ve düşüncesidir. Siyasetin temel amacı, insanın kalıcı en yüce mutluluğu temel almalıdır. Devleti ilk kuran kişi Reisü’l evvel / İlk Başkan’dır. Erdemlilik amacı üzerine kurulan devlet, El- Medinetü’l Fazıla/ Erdemli devlettir ve bu devletin kurucusu da er- Reisü’l Fazıla/Erdemle Başkan adını alır. Bu devletin kuruluşuna ve kurumsallaşmasına katkıda bulunan birey, aile, köy, kent erdemlilik sıfatını alır. Erdemsiz devletler de kendi arasında çok çeşitli adlarla adlandırılmaktadır.
ERGENLİKTE TOPLUMSAL UYUM SORUNLARI
ERGENLİKTE TOPLUMSAL UYUM SORUNLARI
Yazar: Avcı, Müjdat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Ergenlik, Uyum, Uyumsuzluk, Aile, Eğitim

İnsan yaşamının önemli dönemlerinden biri olan ergenlik çağı, genç açısından birçok sorunun da yaşandığı bir dönemdir. Biyolojik, psikolojik değişme ve gelişmeler sonucunda ortaya çıkan sorunlara, aile, okul ve arkadaş çevresinde yaşanan toplumsal sorunların da eklenmesi, ergenlik çağını sıkıntılı bir dönem haline getirmektedir. Sağlıklı ilişkiler sisteminin yer aldığı bir toplumun oluşabilmesi ve ergenlik çağında yaşanan sıkıntıların “döneme özgü geçici sorunlar” olarak kalabilmesi için, bu sorunların gence en az zarar verebilecek şekilde başta aile olmak üzere, toplumsal çevrenin desteğiyle çözülmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada gençlerin toplumsal uyumlarına etki eden faktörlerin neler olduğu belirlenerek çözüm yolları önerilmeye çalışılmıştır.

İnsan yaşamının önemli dönemlerinden biri olan ergenlik çağı, genç açısından birçok sorunun da yaşandığı bir dönemdir. Biyolojik, psikolojik değişme ve gelişmeler sonucunda ortaya çıkan sorunlara, aile, okul ve arkadaş çevresinde yaşanan toplumsal sorunların da eklenmesi, ergenlik çağını sıkıntılı bir dönem haline getirmektedir. Sağlıklı ilişkiler sisteminin yer aldığı bir toplumun oluşabilmesi ve ergenlik çağında yaşanan sıkıntıların “döneme özgü geçici sorunlar” olarak kalabilmesi için, bu sorunların gence en az zarar verebilecek şekilde başta aile olmak üzere, toplumsal çevrenin desteğiyle çözülmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada gençlerin toplumsal uyumlarına etki eden faktörlerin neler olduğu belirlenerek çözüm yolları önerilmeye çalışılmıştır.
CUMHURİYET DÖNEMİNDE NÜFUS HAREKETLERİNİN FONKSİYONU
CUMHURİYET DÖNEMİNDE NÜFUS HAREKETLERİNİN FONKSİYONU
Yazar: Kaştan, Yüksel
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Cumhuriyet, dönem, nüfus, hareket, fonksiyon

Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne geçişte nüfus ülkenin en önemli meselelerinden birini oluşturmaktaydı. Çünkü Osmanlı Devleti Trablusgarb Savaşı’ndan Türk Kurtluş Savaşı’na kadar devamlı savaşlarda hem sınırlarını hem de nüfusunu önemli ölçüde kaybetmişti. Ülkede Türk Kurtuluş Savaşı’nda da nüfus kaybı devam etmiştir. Bu süreç sonrasında Cumhuriyetin başlarında ülke nüfusu 13.464.564’tür. Bu nüfusun yaklaşık % 75’i köylerde yaşamakta, çoğunluğunu da çocuk, kadın, yaşlı ve gaziler oluşturmaktaydı. Ülkede Cumhuriyetin niteliklerinin halka benimsetilebilmesi için şehir nüfusunun arttırılması, ülke ekonominin iyileştirilebilmesi için tarlalarda çalışacak ve üretim yapabilecek daha fazla nüfusa ihtiyacı bulunmaktaydı. Bu çalışmada Cumhuriyet başında ülkeniz nüfusu ve süreç içerinde yapılan nüfus sayımlarında gerçekleşen nüfus artışı ile nüfus yoğunluğu incelenmiş, bu nüfus artışı içerisindeki dalgalanmalar ve nedenleri araştırılarak bölgeler arası göç hareketleri ve şehirleşme sürecinin beraberinde getirdiği meseleler ele alınmıştır.

Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne geçişte nüfus ülkenin en önemli meselelerinden birini oluşturmaktaydı. Çünkü Osmanlı Devleti Trablusgarb Savaşı’ndan Türk Kurtluş Savaşı’na kadar devamlı savaşlarda hem sınırlarını hem de nüfusunu önemli ölçüde kaybetmişti. Ülkede Türk Kurtuluş Savaşı’nda da nüfus kaybı devam etmiştir. Bu süreç sonrasında Cumhuriyetin başlarında ülke nüfusu 13.464.564’tür. Bu nüfusun yaklaşık % 75’i köylerde yaşamakta, çoğunluğunu da çocuk, kadın, yaşlı ve gaziler oluşturmaktaydı. Ülkede Cumhuriyetin niteliklerinin halka benimsetilebilmesi için şehir nüfusunun arttırılması, ülke ekonominin iyileştirilebilmesi için tarlalarda çalışacak ve üretim yapabilecek daha fazla nüfusa ihtiyacı bulunmaktaydı. Bu çalışmada Cumhuriyet başında ülkeniz nüfusu ve süreç içerinde yapılan nüfus sayımlarında gerçekleşen nüfus artışı ile nüfus yoğunluğu incelenmiş, bu nüfus artışı içerisindeki dalgalanmalar ve nedenleri araştırılarak bölgeler arası göç hareketleri ve şehirleşme sürecinin beraberinde getirdiği meseleler ele alınmıştır.
XVIII. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA ÇILDIR EYÂLETİ VE İDARECİLERİ
XVIII. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA ÇILDIR EYÂLETİ VE İDARECİLERİ
Yazar: İnbaşı, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Çıldır, İshak Paşa, Gürcistan, Doğubayazıt, Ağrı Dağı, Ararat, Nuh’un Gemisi

Osmanlı-İran harpleri sırasında 1 Temmuz 1579’da kurulan Çıldır Eyâleti, Atabeylerin idaresine verilmişti. XVII. yüzyılda sancak sayısı 14 ile 20 arasında değişmiş, XVIII. yüzyılda ise 21 sancağa kadar yükselmiştir. 1750-1800 yılları arasında sancak sayısı 21’dir. Bu dönemde 9 vali görev yapmıştır. Bunlar içerisinde en uzun görev yapan vali 19 yıl ile Süleyman Paşa’dır. Valiler içerisinde ismi geçen İshak Paşa, Doğubayazıt’ta bulunan saraya adı verilen kişidir. Onun tarihi şahsiyeti üzerindeki çalışmalar oldukça yenidir

Osmanlı-İran harpleri sırasında 1 Temmuz 1579’da kurulan Çıldır Eyâleti, Atabeylerin idaresine verilmişti. XVII. yüzyılda sancak sayısı 14 ile 20 arasında değişmiş, XVIII. yüzyılda ise 21 sancağa kadar yükselmiştir. 1750-1800 yılları arasında sancak sayısı 21’dir. Bu dönemde 9 vali görev yapmıştır. Bunlar içerisinde en uzun görev yapan vali 19 yıl ile Süleyman Paşa’dır. Valiler içerisinde ismi geçen İshak Paşa, Doğubayazıt’ta bulunan saraya adı verilen kişidir. Onun tarihi şahsiyeti üzerindeki çalışmalar oldukça yenidir
XVIII. YÜZYILDA OSMANLIDA BİR ZÜMRENİN ALT-KÜLTÜR GRUBUNA DÖNÜŞMESİ: KÜLHANBEYLERİ
XVIII. YÜZYILDA OSMANLIDA BİR ZÜMRENİN ALT-KÜLTÜR GRUBUNA DÖNÜŞMESİ: KÜLHANBEYLERİ
Yazar: Demirtaş, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Başıboş, nüfus, aykırı bir sınıf, Başkent İstanbul, tedbir, külhanbeyi

İstanbul’un Türk hâkimiyetine girmesinden sonra toplumun her kesiminden insanlar ilgi göstermiş ve buraya yerleşerek şehrin nüfusunu arttırmışlardır. Bunun bir sonucu olarak İstanbul’un demografik yapısı karmaşık bir hale gelmiş ve bundan kaynaklanan sorunlar artmıştır. Başkent İstanbul’da soruna yol açan kesimlerin başında külhanbeyleri gelmekteydi. Herhangi bir işle uğraşmayıp başkasının sırtından geçinen, kaba davranışlarıyla toplumu huzursuz eden külhanbeyleri, başıboş bir hayat yaşamaktaydılar. Kendilerine özgü hayat tarzları, kılık-kıyafetleri, konuşma biçimleri ve davranışlarıyla aykırı bir sınıf olan külhanbeylerini ıslah etmek için, merkezi hükümet onlarla sürekli mücadele etmiş ve çeşitli tedbirler almak zorunda kalmıştır. Buna rağmen külhanbeyleri tarihin her döneminde devlet idarecileri için sorun olmaya devam etmişlerdir.

İstanbul’un Türk hâkimiyetine girmesinden sonra toplumun her kesiminden insanlar ilgi göstermiş ve buraya yerleşerek şehrin nüfusunu arttırmışlardır. Bunun bir sonucu olarak İstanbul’un demografik yapısı karmaşık bir hale gelmiş ve bundan kaynaklanan sorunlar artmıştır. Başkent İstanbul’da soruna yol açan kesimlerin başında külhanbeyleri gelmekteydi. Herhangi bir işle uğraşmayıp başkasının sırtından geçinen, kaba davranışlarıyla toplumu huzursuz eden külhanbeyleri, başıboş bir hayat yaşamaktaydılar. Kendilerine özgü hayat tarzları, kılık-kıyafetleri, konuşma biçimleri ve davranışlarıyla aykırı bir sınıf olan külhanbeylerini ıslah etmek için, merkezi hükümet onlarla sürekli mücadele etmiş ve çeşitli tedbirler almak zorunda kalmıştır. Buna rağmen külhanbeyleri tarihin her döneminde devlet idarecileri için sorun olmaya devam etmişlerdir.
AZERBAYCAN’DA NEVRUZ KUTLAMALARI
AZERBAYCAN’DA NEVRUZ KUTLAMALARI
Yazar: Adıgüzel, Sedat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Nevruz, Danatma, Hodu-hodu, Hahışta

Türk milletine ait önemli bir kültürel değer olan Nevruz bayramı bütün Türk dünyasında olduğu gibi Azerbaycan Türkleri arasında da coşkuyla kutlanan bir bayram olmaya devam etmektedir. Sovyetler Birliği’nin kültürel ve milli değerleri yok etmeye yönelik baskılarına rağmen Azerbaycan Türkleri Nevruz bayramını bütün gelenekleri ile günümüze kadar taşımayı başarabilmişlerdir. Geçmişleri çok eskilere dayanan geleneklerden ve kutlamalardan büyük bir kısmı günümüzde de yaşatılmaktadır. Danatma, Hodu-hodu ve Hahışta bu bayramda uygulanan geleneklerden bazılarıdır.

Türk milletine ait önemli bir kültürel değer olan Nevruz bayramı bütün Türk dünyasında olduğu gibi Azerbaycan Türkleri arasında da coşkuyla kutlanan bir bayram olmaya devam etmektedir. Sovyetler Birliği’nin kültürel ve milli değerleri yok etmeye yönelik baskılarına rağmen Azerbaycan Türkleri Nevruz bayramını bütün gelenekleri ile günümüze kadar taşımayı başarabilmişlerdir. Geçmişleri çok eskilere dayanan geleneklerden ve kutlamalardan büyük bir kısmı günümüzde de yaşatılmaktadır. Danatma, Hodu-hodu ve Hahışta bu bayramda uygulanan geleneklerden bazılarıdır.
LİSE DÜZEYİNDE EĞİTİM GÖREN ÖĞRENCİLERİN DEMOKRATİK TUTUMLARINA İŞBİRLİKÇİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİSİNİN İNCELENMESİ
LİSE DÜZEYİNDE EĞİTİM GÖREN ÖĞRENCİLERİN DEMOKRATİK TUTUMLARINA İŞBİRLİKÇİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Şimşek, Ufuk; Doymuş, Kemal; Şimşek, Ümit; Özdemir, Yavuz
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: İşbirlikçi Öğrenme Metodu, demokratik tutum, Geleneksel Öğrenme Metodu

Bu çalışmada işbirlikçi ve geleneksel öğretim yöntemleri olmak üzere değişik iki öğretim yöntemi kullanılarak şehirde ve kırsal yerleşmelerde öğrenim gören öğrencilerin demokratik tutumlarında meydana gelebilecek değişiklikler araştırılmıştır. Araştırma Erzurum ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ikisi merkez lise ve diğer ikisi de kırsal kesimdeki lise olmak üzere toplam dört lise seçilmiştir. Merkez ve kırsal alandaki liselerin birer tanesi işbirlikçi öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu, diğerleri ise geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmaya başlamadan önce işbirlikçi öğrenme yönteminin uygulanmış olduğu deney grupları ile geleneksel yöntemin uygulanmış olduğu kontrol grupları arasında demokratik tutum açısından ön test sonuçlarına göre anlamlı bir fark görülmemiştir. Çalışma bittikten sonra aynı test tüm gruplara son test olarak uygulanmıştır. Uygulama sonunda yöntemler arasında demokratik tutum geliştirme açısından istatistiki olarak anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir.

Bu çalışmada işbirlikçi ve geleneksel öğretim yöntemleri olmak üzere değişik iki öğretim yöntemi kullanılarak şehirde ve kırsal yerleşmelerde öğrenim gören öğrencilerin demokratik tutumlarında meydana gelebilecek değişiklikler araştırılmıştır. Araştırma Erzurum ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ikisi merkez lise ve diğer ikisi de kırsal kesimdeki lise olmak üzere toplam dört lise seçilmiştir. Merkez ve kırsal alandaki liselerin birer tanesi işbirlikçi öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu, diğerleri ise geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmaya başlamadan önce işbirlikçi öğrenme yönteminin uygulanmış olduğu deney grupları ile geleneksel yöntemin uygulanmış olduğu kontrol grupları arasında demokratik tutum açısından ön test sonuçlarına göre anlamlı bir fark görülmemiştir. Çalışma bittikten sonra aynı test tüm gruplara son test olarak uygulanmıştır. Uygulama sonunda yöntemler arasında demokratik tutum geliştirme açısından istatistiki olarak anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir.