Sağlık Çalışanlarına Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması
Sağlık Çalışanlarına Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması
Yazar: Ertan, Büşra; Yıldırım, Ahmet; Islıcık, Büşra; İlksöz, Pelin
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 12 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Social Psychology ; Sosyal Psikoloji ; Ölçek geliştirme,Tutum,Sağlık çalışanları

Son yıllarda Türkiye’de sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin artmasıyla bu şiddetin arkasındaki motivasyonu anlamak adına etkili olabileceği varsayılan değişkenlerden birinin tutum olabileceği düşünülerek bu çalışmada sağlık çalışanlarına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Alanda sağlık çalışanlarının hastalıklara, aile içi şiddete ve hasta haklarına yönelik tutumunu ölçen birçok tutum ölçeği olmasına rağmen sağlık çalışanlarına yönelik tutumu ölçen bir ölçme aracının olmamasının alandaki eksikliğe dikkat çekerek katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ölçek maddelerini hazırlama aşamasında kartopu örnekleme ile ulaşılan 40 kişiye internet ortamı üzerinden sağlık çalışanları hakkında birtakım sorular sorulmuş ve bu kişilerden sağlık çalışanlarına yönelik şiddet ve sağlık çalışanlarına ilişkin tutum hakkında kompozisyon yazmaları istenmiştir. Kompozisyonlar nitel araştırma yaklaşımıyla incelenmiş ve taslak maddeler oluşturulmuştur. Daha sonra oluşturulan taslak maddelerin uygunluğuna ilişkin uzman görüşü alınmış ve 30 maddelik 4’lü Likert tipi bir ölçek ortaya konulmuştur. Hazırlanan bu ölçek internet üzerinden katılımcılara sunulmuştur. Katılımcılar 18-64 yaş aralığında değişen 17 farklı ilden toplamda 256 kişiden oluşmaktadır. Maddelerin geçerlik ve güvenirlik analizleri için sırasıyla Temel bileşenler analizi ve Cronbach alfa katsayısına ilişkin hesaplamalar yapılmıştır. Cronbach alfa katsayısı .857 olarak hesaplanmış ve elde edilen katsayının iç tutarlılık anlamında güvenirliğe kanıt sunduğu değerlendirilmiştir. Yapılan Temel bileşenler analizi sonucunda “sağlık çalışanlarına yüklenen sorumluluk” ve “sağlık çalışanlarına verilen değer” olmak üzere iki boyut oluşmuştur. Buna ek olarak her iki boyutta da yük veren iki madde ölçeğin taslak formundan tek tek çıkarılarak analiz tekrarlanmıştır. Bu iki maddenin ölçek taslağından çıkarılması sonucunda ise yirmi sekiz maddelik geçerli ve güvenilir bir ölçek ortaya konulmuştur.

Son yıllarda Türkiye’de sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin artmasıyla bu şiddetin arkasındaki motivasyonu anlamak adına etkili olabileceği varsayılan değişkenlerden birinin tutum olabileceği düşünülerek bu çalışmada sağlık çalışanlarına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Alanda sağlık çalışanlarının hastalıklara, aile içi şiddete ve hasta haklarına yönelik tutumunu ölçen birçok tutum ölçeği olmasına rağmen sağlık çalışanlarına yönelik tutumu ölçen bir ölçme aracının olmamasının alandaki eksikliğe dikkat çekerek katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ölçek maddelerini hazırlama aşamasında kartopu örnekleme ile ulaşılan 40 kişiye internet ortamı üzerinden sağlık çalışanları hakkında birtakım sorular sorulmuş ve bu kişilerden sağlık çalışanlarına yönelik şiddet ve sağlık çalışanlarına ilişkin tutum hakkında kompozisyon yazmaları istenmiştir. Kompozisyonlar nitel araştırma yaklaşımıyla incelenmiş ve taslak maddeler oluşturulmuştur. Daha sonra oluşturulan taslak maddelerin uygunluğuna ilişkin uzman görüşü alınmış ve 30 maddelik 4’lü Likert tipi bir ölçek ortaya konulmuştur. Hazırlanan bu ölçek internet üzerinden katılımcılara sunulmuştur. Katılımcılar 18-64 yaş aralığında değişen 17 farklı ilden toplamda 256 kişiden oluşmaktadır. Maddelerin geçerlik ve güvenirlik analizleri için sırasıyla Temel bileşenler analizi ve Cronbach alfa katsayısına ilişkin hesaplamalar yapılmıştır. Cronbach alfa katsayısı .857 olarak hesaplanmış ve elde edilen katsayının iç tutarlılık anlamında güvenirliğe kanıt sunduğu değerlendirilmiştir. Yapılan Temel bileşenler analizi sonucunda “sağlık çalışanlarına yüklenen sorumluluk” ve “sağlık çalışanlarına verilen değer” olmak üzere iki boyut oluşmuştur. Buna ek olarak her iki boyutta da yük veren iki madde ölçeğin taslak formundan tek tek çıkarılarak analiz tekrarlanmıştır. Bu iki maddenin ölçek taslağından çıkarılması sonucunda ise yirmi sekiz maddelik geçerli ve güvenilir bir ölçek ortaya konulmuştur.