Sera Gazı Salınımı ve Çevre Kirliliğinin Azaltılması Yönünden Yemlik Baklagillerin Önemi
Mitigating Effects of Forage Legumes on Greenhouse Gases Emission and Some Pollutants
Yazar: Acar, Zeki; Can, Mehmet; Aşçı, Özlem Önal; Gülümser, Erdem; Kaymak, Gülcan; Ayan, İlknur
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Kirlilik,Baklagil,Küresel ısınma,Sera gazı ; Forage legumes,GHG,Global warming,Pollution

Nüfus, şehirleşme oranı ve gelir artışı gibi nedenlerle yüksek kaliteli gıdalara (özellikle hayvansal gıdalar)olan talep dünya genelinde artmaktadır. Bu artışın gelecek yıllarda da sürmesi beklenmektedir. Bu durum gıdaüretiminin artırılması ve çevresel yönden sürdürülebilir bir sisteme oturtulması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.Son yüzyılda, atmosferdeki CO2 düzeyi yaklaşık 100 ppm, dünyanın ortalama ısısı 0.9 oC ve deniz suyu seviyesi 20cm kadar yükselmiştir. Hayvancılık faaliyetleri, tarımsal kimyasallar, çeltik tarımı, tarımda kullanılan makinalar veanız yakma gibi bazı tarımsal faaliyetler önemli düzeyde sera gazı salınımına neden olmaktadır. Yürütülen birçokaraştırmanın sonuçlarına göre, ekim nöbeti sistemlerinde ve hayvan beslemede yemlik baklagillerin kullanılması,sera gazı salınımı ve çevresel kirliliği önemli oranda azaltmaktadır. Bitkisel üretimde en sınırlayıcı elementazottur ve tarımda kullanılan azotlu gübrelerin üretiminde çok yüksek oranda sera gazı salınımına neden olanfosil yakıtlar kullanılmaktadır. Azotlu gübrelerin yerine, simbiyotik yolla N2 bağlayan baklagillerin tarım sisteminedahil edilmesi, daha çevre dostu ve sürdürülebilir bir uygulamadır. Baklagiller simbiyotik yolla yılda hektara 100-380 kg N bağlayabilme yeteneğindedirler. Hayvancılık, sindirim sistemi fermentasyonu, atık gübreler ve diğerüretim faaliyetleri sırasında ortaya çıkan CO2, CH4 ve N2O nedeniyle, tarımsal kökenli sera gazı salınımının enönemli kaynağıdır. Yemlik baklagillerin hayvan rasyonlarına katılması verimliliği artırırken, aynı zamanda et ve sütüretiminde CH4 ve N2O salınımını azaltmakta ve karbon tutumunu da artırmaktadır. Dünya genelinde antropojenikCH4 salınımının yaklaşık % 21-25’i hayvan sindirim sisteminde üretilmektedir. Bazı yemlik baklagiller bünyelerindetanen ve polifenoloksidaz gibi ikincil metabolitler bulundururlar. Bu maddeler hayvanın sindirim sisteminde metanoluşumunu azaltırlar ve ayrıca sindirilemeyen azotu idrar yerine dışkıya yönlendirirler. İdrardaki N hızlıca N2O’yadönüşüp, sera gazı olarak atmosfere geçerken, dışkıdaki azot organik madde olarak toprakta depolanır. Çayır-meraalanlarının ana bileşenlerinden olan yemlik baklagiller toprak-bitki-hayvan-atmosfer sisteminin farklı aşamalarındaçok önemli katkı sağlarlar.

The demand for high quality foods is increasing due to increase of urbanization, population anddisposable income. Thus increased global food production is required and this increase must be achieved throughenvironmentally sustainable production systems. It is a fact that CO2 concentration of atmosphere about 100 ppm,average global temperature about 0.9 oC, and sea level about 20 cm increased in the last century. Some agriculturalactivities such as, enteric fermentation, agricultural chemicals, paddy farm, agricultural machines and burning ofstubble causes highly greenhouse gases (GHG) emission. Regard the results of studies, forage legumes used incrop rotation and livestock feeding decreases GHG emissions and pollute of natural sources. Currant agriculturalproduction is highly N limited, while the provision of industrial N is largely based on fossil energy with its associatedemission of GHG. Thus, substitution of industrial N fertilizer with N derived from legumes’ symbiotic N2 fixationis an important contribution to more environmental friendly and resource efficient agricultural systems. Livestockproduction is a significant source of GHG emissions, generating CO2, CH4 and N2O from enteric fermentation,manure management and other production activities. Inclusion of forage legumes in ruminant diets can potentiallyimprove productivity while at the same time reducing the C footprint of meat and milk production through reducedCH4 and N2O emissions as well as enhanced C sequestration. Several forage legumes possess plant secondarymetabolites that include tannins and polyphenoloxidase. In the rumen, these secondary metabolites protect proteinsfrom degradation and ruminants excrete less urinary N but more fecal N. This is important because the urinary Nis quickly converted to ammonia and N2O which induces environmental problems. There is evidence that foragelegumes, as components of mixed grass-legume swards, can provide multiple benefits to agriculture by acting atdifferent stages in the soil-plant-animal-atmosphere system.