hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Lazerle metal toz ergitme prosesinde kalıntı gerilmelerin mikro girinti tekniği ile incelenmesi
INVESTIGATION OF RESIDUAL STRESSES BY MICRO INDENTATION IN SELECTIVE LASER MELTING
Yazar: Yasa, Evren; Poyraz, Özgür
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Toz yatağında lazerle eklemeli (katmanlı) imalat,Inconel 625,Kalıntı gerilmeler,Mikro girinti ; Laser powder bed fusion,Inconel 625,Residual stresses,Micro indentation

Toz yatağında lazerle eklemeli (katmanlı) imalat ile metal malzemeden fonksiyonel parça üretimi yaygınlaşmakta ve geniş malzeme spektrumu sayesinde çok sayıda endüstri tarafından tercih edilmektedir. Bununla beraber konvansiyonel imalat yöntemlerine göre daha az olgunlaşmış olan Lazerle Metal Toz Ergitme (LAM) prosesi açısından aşılması gereken bazı kısıtlamalar söz konusudur. Yüksek ergime-katılaşma hızına sahip prosesteki temel problemlerden biri kalıntı (artık) gerilmelerdir. Farklı sayıdaki kalıntı gerilme ölçüm yöntemleri arasında, mikro girinti tekniği yeni yatırım ihtiyacı olmaması açısından avantajlıdır. Bu makalede LAM prosesi ile üretilmiş, bir nikel süperalaşımı olan ve havacılıkta yaygın olarak kullanılan Inconel 625 malzemedeki kalıntı gerilmeleri mikro girinti tekniği ile tespit edilmiştir. Elde edilen değerlerin, literatürde aynı teknik ile incelenmiş diğer nikel süperalaşımlarla uyumlu olduğu görülmüştür.

Selective Laser Melting (SLM) of functional parts production from metals are becoming widespread and are preferred by many industries thanks to their wide material portfolio. However, there are still challenges that need to be overcome for the emerging SLM process which is relatively immature in comparison to conventional manufacturing methods. One of the main challenges for the process is the high melting-solidification rate resulting in residual stresses. Among the different number of residual stress measurement techniques, micro indentation has the advantage of not requiring new investments. In this article, residual stresses of SLMed Inconel 625, which is a nickel superalloy widely used in aerospace, were investigated by the micro indentation technique. The values obtained were found to be compatible with other nickel superalloy studies available in the literature.
Mikro tornalama işleminde kesme kuvveti katsayılarının mekanistik ve nümerik modelleme ile tespiti
Determination of cutting force coefficients with mechanistic and numerical modelling in micro turning process
Yazar: Hasçelik, Ahmet; Aslantaş, Kubilay
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; mikro tornalama,ortogonal kesme,mekanistik modelleme,sonlu elemanlar analizi ; micro turning,orthogonal cutting,mechanistic modelling,finite element analysis,Ti6Al4V

Mikro tornalama işlemi, mikro silindirik parçaların imalatında kullanılan bir mikro işleme yöntemidir. Talaş derinliği ve ilerleme değeri çok küçük olması nedeniyle, iş parçasının tane boyutuna yakın değerlerinde kesme işlemleri yapılabilmektedir. Bu durumda, kesme kuvvetleri sadece iş parçasının türüne değil, aynı zamanda tane boyutuna, yüzeydeki artık gerilmelere ve tane yönlenmesine göre değişkenlik gösterir. Bu çalışmada mikro tornalama işleminde kesme kuvvetlerinin mekanistik modellemesi gerçekleştirilmiştir. Kesme deneyleri ortogonal şartlarda gerçekleştirilmiş ve iş parçası olarak Ti6Al4V alaşımı kullanılmıştır. Çalışmada farklı ilerleme değerleri kullanılarak kesme kuvveti katsayıları elde edilmiştir. Ayrıca çalışmada kullanılan DEFORM 2D ticari yazılımı ile nümerik modelleme yapılmış, kesme kuvveti katsayıları mekanistik model ile karşılaştırılmıştır. Kuvvet katsayılarının birbirleri ile uyumlu olduğu gözlenmiş, bu çalışmada kullanılan iş parçası ve takım çifti için kesme ve kenar kuvveti katsayıları elde edilmiştir. Sonuçların doğrulanmasını yapmak adına, elde edilen kesme ve kenar kuvveti katsayıları kullanılarak, farklı ilerleme değerleri ve yanaşma açılarında kesme kuvvetleri hesaplanmış ve bu sonuçlar arasındaki farkın kabul edilebilir düzeyde olduğu saptanmıştır.

Micro turning is a micro machining method used in the manufacture of micro cylindrical parts. Because of the depth of cut and the feed rate is very small, cutting operations can be made at the values close to the grain size of the workpiece. In this case, the cutting forces vary not only according to the type of workpiece, but also according to grain size, residual stresses on the surface and grain orientation. In this study, mechanistic modelling of cutting forces in micro turning operation is performed. Cutting tests were carried out under orthogonal conditions and Ti6Al4V alloy was used as the workpiece. Cutting force coefficients were obtained by using different feed values. In addition, numerical modelling was performed with DEFORM 2D commercial software used in the study and cutting force coefficients were compared with mechanistic model. It was observed that the force coefficients were compatible with each other and cutting and edge force coefficients were obtained for the work piece and tool pair used in this study. In order to verify the results, using the obtained cutting and edge force coefficients, the cutting forces were calculated at different feed rates and approach angles, and the difference between these results was found to be at an acceptable level.
Pirinanın yüksek kükürtlü linyitlerle birlikte kabarcıklı akışkan yatakta yakılması ve sinterleşme probleminin incelenmesi
Pirinanın yüksek kükürtlü linyitlerle birlikte kabarcıklı akışkan yatakta yakılması ve sinterleşme probleminin incelenmesi
Yazar: Çelikler, Cansu; Varol, Murat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Pirina,Topaklaşma,Birlikte yakma,Linyit,Kabarcıklı akışkan yatak

Yatak malzemesinin topaklaşması, alkali içeriği yüksek biyokütlelerin akışkan yatak yakma sistemlerinde yakılması sırasında görülen bir işletme problemidir. Çalışmada biyokütle olarak yüksek alkali içeriği nedeniyle pirina kullanılmıştır. Topaklaşmayı önlemek amacıyla pirina Türk linyitleri ile birlikte yakılmıştır. Yanma deneyleri, 100 mm iç çapa, 1800 mm yüksekliğe sahip laboratuvar ölçekli kabarcıklı bir akışkan yatak yakma sisteminde gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonunda dip külleri, dip küllerinin elementel içeriği ve fazlarının belirlenmesi için X-Işını Floresans (XRF), Taramalı Elektron Mikroskobu-Enerji Dağılımlı X-ışını Spektroskopisi (SEM-EDS), Elektron Prob Mikro Analiz (EPMA) ve X-Işını Dağılımı (XRD) analizlerine tabi tutulmuştur. Birlikte yakma deneylerinde herhangi bir işletme problemi görülmemiştir. Birlikte yakma deneylerinden elde edilen dip küllerinde erime noktası düşük bileşiklere rastlanmamıştır. Bu durum, kullanılan linyitlerin yüksek kükürt içerikleri (Tunçbilek: %1,64; Çan: %4,51) ile açıklanmaktadır. Yüksek alkali içeriğine sahip pirinanın kükürt içeriği yüksek linyitlerle birlikte yakılması Potasyum Silikat oluşumunu engellemiş ve akabinde dip külünün topaklaşmasına mani olmuştur. Pirina ve Çan linyiti karışım deneyi için dip külünde potasyum elementi KAlSiO4 formunda görülmüştür.

Yatak malzemesinin topaklaşması, alkali içeriği yüksek biyokütlelerin akışkan yatak yakma sistemlerinde yakılması sırasında görülen bir işletme problemidir. Çalışmada biyokütle olarak yüksek alkali içeriği nedeniyle pirina kullanılmıştır. Topaklaşmayı önlemek amacıyla pirina Türk linyitleri ile birlikte yakılmıştır. Yanma deneyleri, 100 mm iç çapa, 1800 mm yüksekliğe sahip laboratuvar ölçekli kabarcıklı bir akışkan yatak yakma sisteminde gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonunda dip külleri, dip küllerinin elementel içeriği ve fazlarının belirlenmesi için X-Işını Floresans (XRF), Taramalı Elektron Mikroskobu-Enerji Dağılımlı X-ışını Spektroskopisi (SEM-EDS), Elektron Prob Mikro Analiz (EPMA) ve X-Işını Dağılımı (XRD) analizlerine tabi tutulmuştur. Birlikte yakma deneylerinde herhangi bir işletme problemi görülmemiştir. Birlikte yakma deneylerinden elde edilen dip küllerinde erime noktası düşük bileşiklere rastlanmamıştır. Bu durum, kullanılan linyitlerin yüksek kükürt içerikleri (Tunçbilek: %1,64; Çan: %4,51) ile açıklanmaktadır. Yüksek alkali içeriğine sahip pirinanın kükürt içeriği yüksek linyitlerle birlikte yakılması Potasyum Silikat oluşumunu engellemiş ve akabinde dip külünün topaklaşmasına mani olmuştur. Pirina ve Çan linyiti karışım deneyi için dip külünde potasyum elementi KAlSiO4 formunda görülmüştür.
Karmaşık verileri sınıflandırabilen çok merkezli çok yüzlü konik sınıflandırıcılar
Karmaşık verileri sınıflandırabilen çok merkezli çok yüzlü konik sınıflandırıcılar
Yazar: Sağlamlar, Halil
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çok yüzlü konik sınıflandırıcılar,çok merkezli çok yüzlü konik sınıflandırıcılar,kernel SVM,sınıflandırma

Çok yüzlü konik sınıflandırıcılar destek vektör makineleriyle karşılaştırıldığında başarısıyla ve basitliği korumasıyla ön plana çıkmaktadır. Bu sınıflandırıcılarda bir tepe noktası olan koni fonksiyonu kullanılmaktadır. İyi seçilmiş bir tepe noktası bir bölgede toparlanan pozitif verilerin sıkıca çevrelenebilmesini sağlar. Aynı sınıfa ait pozitif verilerin farklı bölgelerde öbeklendiği durumlarda ise tek bir sınıflandırıcı yeterli olmamakta, birden fazla sınıflandırıcıya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada tek bir sınıflandırıcı kullanarak farklı bölgelerde öbeklenen pozitif verileri sınıflandırmak amacıyla çok merkezli çok yüzlü konik sınıflandırıcı (MCPCC) yöntemi geliştirilmiştir. Karşılaştırma yapabilmek için önerilen sınıflandırıcı ve benzer yöntemlerle deneyler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda MCPCC yönteminin başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.

Çok yüzlü konik sınıflandırıcılar destek vektör makineleriyle karşılaştırıldığında başarısıyla ve basitliği korumasıyla ön plana çıkmaktadır. Bu sınıflandırıcılarda bir tepe noktası olan koni fonksiyonu kullanılmaktadır. İyi seçilmiş bir tepe noktası bir bölgede toparlanan pozitif verilerin sıkıca çevrelenebilmesini sağlar. Aynı sınıfa ait pozitif verilerin farklı bölgelerde öbeklendiği durumlarda ise tek bir sınıflandırıcı yeterli olmamakta, birden fazla sınıflandırıcıya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada tek bir sınıflandırıcı kullanarak farklı bölgelerde öbeklenen pozitif verileri sınıflandırmak amacıyla çok merkezli çok yüzlü konik sınıflandırıcı (MCPCC) yöntemi geliştirilmiştir. Karşılaştırma yapabilmek için önerilen sınıflandırıcı ve benzer yöntemlerle deneyler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda MCPCC yönteminin başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.
Boylu ardıç (Juniperus excelsa M. Bieb) meyvelerinde silibinin ve rutin bileşenlerinin deneysel tasarım metodu kullanılarak sokshlet özütleme şartlarının belirlenmesi
Boylu ardıç (Juniperus excelsa M. Bieb) meyvelerinde silibinin ve rutin bileşenlerinin deneysel tasarım metodu kullanılarak sokshlet özütleme şartlarının belirlenmesi
Yazar: Nuralın, Levent; Gürü, Metin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Silibinin,rutin trihidrat,boylu ardıç,sokshlet ekstraksiyonu,yüzey cevap deneysel tasarım

Bu çalışmada Ardıç bitkisi meyvelerinden deneysel tasarım yöntemiyle tasarlanan ekstraksiyon deneyleri gerçekleştirilmiş ve ekstraktlar içerisindeki Silibinin ve Rutin bileşiklerinin miktarları araştırılmıştır. Ardıç bitkisi geleneksel tıpta yüz yıllardır tedavi amaçlı olarak kullanıldığı için bilimsel çalışmalarda üzerinde araştırmaların yoğunlukla yapılan bir bitkidir. Geleneksel tıpta idrar söktürücü, iltihap önleyici, ağrı kesici, karaciğer koruyucu, anti mikrobiyal ve anti bakteriyel etkileri bilinmektedir. Bağımsız parametreler olan Etanol/su oranı ve özütleme süresinin aktif madde verimlerine etkisi, Design Expert 11 (Demo) programı kullanılarak tasarlanmış ve araştırılmıştır. Soxhlet yöntemi için özütte bulunan silibinin ve rutin etken maddelerinin maksimum miktarını veren matematiksel modeller elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen modellerin önerdiği optimum çalışma koşulları ile deneysel sonuçların uyumlu olduğu görülmüştür. Deneysel çalışmaların sonucu olarak ardıç meyvelerinde en yüksek silibinin ve rutin miktarları sırasıyla 17,9 μg/g ve 261,8 μg/g bulunmuştur.

Bu çalışmada Ardıç bitkisi meyvelerinden deneysel tasarım yöntemiyle tasarlanan ekstraksiyon deneyleri gerçekleştirilmiş ve ekstraktlar içerisindeki Silibinin ve Rutin bileşiklerinin miktarları araştırılmıştır. Ardıç bitkisi geleneksel tıpta yüz yıllardır tedavi amaçlı olarak kullanıldığı için bilimsel çalışmalarda üzerinde araştırmaların yoğunlukla yapılan bir bitkidir. Geleneksel tıpta idrar söktürücü, iltihap önleyici, ağrı kesici, karaciğer koruyucu, anti mikrobiyal ve anti bakteriyel etkileri bilinmektedir. Bağımsız parametreler olan Etanol/su oranı ve özütleme süresinin aktif madde verimlerine etkisi, Design Expert 11 (Demo) programı kullanılarak tasarlanmış ve araştırılmıştır. Soxhlet yöntemi için özütte bulunan silibinin ve rutin etken maddelerinin maksimum miktarını veren matematiksel modeller elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen modellerin önerdiği optimum çalışma koşulları ile deneysel sonuçların uyumlu olduğu görülmüştür. Deneysel çalışmaların sonucu olarak ardıç meyvelerinde en yüksek silibinin ve rutin miktarları sırasıyla 17,9 μg/g ve 261,8 μg/g bulunmuştur.
Çok boyutlu sırt çantası problemi için adaptif ikili yapay arı kolonisi algoritması (AİYAK)
Çok boyutlu sırt çantası problemi için adaptif ikili yapay arı kolonisi algoritması (AİYAK)
Yazar: Durgut, Rafet; Aydin, Mehmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Sırt çantası problemi,Yapay Arı Kolonisi,İkili YAK,Adaptif YAK

Optimizasyon algoritmalarının etkinlik ve verimliliği çözüm uzayında aktif arama/keşif ve hızlı hareket etme kabiliyetlerine bağlıdır. Bir algoritmada “arama” ve “kullanma” kabiliyetleri kullanılan komşuluk operatörleri ile doğrudan ilgilidir. Bu kabiliyetleri arttırmak için birden fazla komşuluk operatörü arama süreci içerisinde dâhil edilebilir. Bu çalışmadan çok boyutlu sırt çantası probleminin çözümü için üç adet komşuluk operatörü içeren adaptif ikili yapay arı kolonisi kullanımı önerilmiştir. Çok boyutlu sırt çantası problemi birçok uygulama alanına sahip olan bir NP-zor problemdir. Özellikle büyük boyutlu problem örneklerinin makul sürelerde çözülmesi oldukça güçtür. Önerilen algoritmaya ait en iyi parametre yapılanmasının belirlenmesi için ilk olarak parametre ayarlama deneysel çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Önerilen algoritmanın başarısı ve literatürdeki dört farklı yöntem ile üç farklı problem kümesi üzerinde istatistiksel karşılaştırmaları yapılmıştır. Önerilen algoritmanın literatürdeki diğer yöntemlerden daha başarılı sonuçlar ürettiği gösterilmiştir.

Optimizasyon algoritmalarının etkinlik ve verimliliği çözüm uzayında aktif arama/keşif ve hızlı hareket etme kabiliyetlerine bağlıdır. Bir algoritmada “arama” ve “kullanma” kabiliyetleri kullanılan komşuluk operatörleri ile doğrudan ilgilidir. Bu kabiliyetleri arttırmak için birden fazla komşuluk operatörü arama süreci içerisinde dâhil edilebilir. Bu çalışmadan çok boyutlu sırt çantası probleminin çözümü için üç adet komşuluk operatörü içeren adaptif ikili yapay arı kolonisi kullanımı önerilmiştir. Çok boyutlu sırt çantası problemi birçok uygulama alanına sahip olan bir NP-zor problemdir. Özellikle büyük boyutlu problem örneklerinin makul sürelerde çözülmesi oldukça güçtür. Önerilen algoritmaya ait en iyi parametre yapılanmasının belirlenmesi için ilk olarak parametre ayarlama deneysel çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Önerilen algoritmanın başarısı ve literatürdeki dört farklı yöntem ile üç farklı problem kümesi üzerinde istatistiksel karşılaştırmaları yapılmıştır. Önerilen algoritmanın literatürdeki diğer yöntemlerden daha başarılı sonuçlar ürettiği gösterilmiştir.
Zarf tipi Lityum iyon batarya hücreleri için farklı soğutma uygulamalarının sayısal incelenmesi
Zarf tipi Lityum iyon batarya hücreleri için farklı soğutma uygulamalarının sayısal incelenmesi
Yazar: Kök, Ceyda; Alkaya, Alkan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; elektrikli araçlar,zarf tipi lityum iyon batarya,batarya ısıl yönetim sistemi,ısı dağılımı,batarya soğutma sistemleri

Bu çalışmada, sayısal simülasyonlara dayalı olarak Hibrit Elektrikli Araçlar (HEA) ve Elektrikli Araçlarda (EA) kullanılan zarf tipi Lityum-iyon bataryaların farklı deşarj oranlarındaki termal davranışı ve performansı incelenmiştir. Sayısal simülasyon, hücre deşarj davranışını analiz etmek ve ısıl performansını araştırmak için çift potansiyel çok ölçekli- çok boyutlu pil modelini kullanan geleneksel yazılım paketi aracılığıyla yapılmıştır. Bataryanın maruz kaldığı yükler arttıkça sıcaklığın arttığı ve düzensiz ısıl dağılımının olduğu gözlenmiştir. Gerçekleştirilen modelin bataryaların homojen ısıl dağılımlarının sağlanması için batarya ısıl yönetim sistemlerinde kullanılabilecek doğrulukta olduğu görülmüştür.  Soğutma sistemlerinin üç metotlarından olan hava, sıvı ve faz değişim materyalleri ile soğutma deşarj durumundaki bataryaya uygulanmış ve performansları karşılaştırılmıştır. Soğutma sistemlerinin performansları karşılaştırıldığında bataryayı hava ile % 1, 11, sıvı ile % 3, FDM ile % 1, 33 oranında soğuttuğundan dolayı simülasyon sonuçlarının, ticari olarak da oldukça yaygın olan sıvı ile soğutma sisteminin diğerlerinden daha iyi soğuttuğu gerçeğini yansıtmıştır.

Bu çalışmada, sayısal simülasyonlara dayalı olarak Hibrit Elektrikli Araçlar (HEA) ve Elektrikli Araçlarda (EA) kullanılan zarf tipi Lityum-iyon bataryaların farklı deşarj oranlarındaki termal davranışı ve performansı incelenmiştir. Sayısal simülasyon, hücre deşarj davranışını analiz etmek ve ısıl performansını araştırmak için çift potansiyel çok ölçekli- çok boyutlu pil modelini kullanan geleneksel yazılım paketi aracılığıyla yapılmıştır. Bataryanın maruz kaldığı yükler arttıkça sıcaklığın arttığı ve düzensiz ısıl dağılımının olduğu gözlenmiştir. Gerçekleştirilen modelin bataryaların homojen ısıl dağılımlarının sağlanması için batarya ısıl yönetim sistemlerinde kullanılabilecek doğrulukta olduğu görülmüştür.  Soğutma sistemlerinin üç metotlarından olan hava, sıvı ve faz değişim materyalleri ile soğutma deşarj durumundaki bataryaya uygulanmış ve performansları karşılaştırılmıştır. Soğutma sistemlerinin performansları karşılaştırıldığında bataryayı hava ile % 1, 11, sıvı ile % 3, FDM ile % 1, 33 oranında soğuttuğundan dolayı simülasyon sonuçlarının, ticari olarak da oldukça yaygın olan sıvı ile soğutma sisteminin diğerlerinden daha iyi soğuttuğu gerçeğini yansıtmıştır.
Makine uygunluk kısıtlaması ve sıra bağımlı kurulum süresi ile özdeş olmayan paralel makine çizelgeleme problemi için tabu arama algoritması
A tabu search algorithm for the unrelated parallel machine scheduling problem with machine availability constraint  and sequence-dependent setup time
Yazar: Furugi, Ahad
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çizelgeleme,Özdeş Olmayan Paralel Makineler,Meta Sezgisel Algoritmalar,Tabu Arama Algoritması ; Scheduling,Unrelated Parallel Machines,Meta-Heuristic Algorithms,Tabu Search Algorithm

Paralel makine çizelgeleme problemlerinin birçok pratik ve endüstriyel uygulaması olup özellikle son yıllarda birçok araştırmacı tarafından araştırma konusu olmuştur. Ancak, bazen makineler, bakım işlemleri veya makine arızası gibi nedenlerden dolayı belirli bir süre devre dışı kalabilmekteler. Literatürde bu tip kısıtlamaları dikkate alan çalışmaların eksik olduğu bu çalışmanın motivasyon kaynağını oluşturmuştur. Bu çalışmada, özdeş olmayan paralel makine çizelgeleme problemi; makinelerin her zaman hazır olmayacağı ve bazı görevlerin yerine getiremeyeceği varsayımı ile ele alınmıştır. Ayrıca sıra bağımlı hazırlık süreleri de dikkate alınmıştır. Çalışmanın amacı toplam gecikme ve erken teslim sürelerini minimize etmektir. Problem için sunulan karma tam sayılı matematiksel model, GUROBI 9.0 çözücü ile çözülmüştür. Ele alınan problemin Np-zor yapısından dolayı büyük boyutlu problemlerin çözümü için tabu arama algoritması önerilmiştir. Deneysel sonuçlar, önerilen tabu arama algoritmanın iyi bir performansa sahip olduğunu göstermektedir.

Parallel machine scheduling problems have many practical and industrial applications and have recently been the subject of research by many researchers. However, sometimes machines can often be out of reach for a period of time for reasons such as machine failure and maintenance operations. The lack of studies in the literature considering such restrictions has been the motivation for this study. In this study, the unrelated parallel machine scheduling problem is discussed with the assumption that the machines will not always be ready and that some tasks will not be able to perform. In addition, sequence-dependent setup times were also taken into account. The objective function is to minimize total delays and early delivery times. A mixed integer mathematical model is presented for the problem and solved with the GUROBI 9.0 solver. Due to the NP-hard nature of the addressed problem, a tabu search algorithm is proposed for large scale problems. Experimental results show that the proposed tabu search algorithm has a good performance and efficiency.