İnsan Haklarının ve Temel Hakların Korunması İçin Sözleşme’nin Türkçe Çevirisi Sorunu
Problems with the Turkish Translations of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Rights
Yazar: Şirin, Tolga
Dergi: Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Çeviri,hukuk İngilizcesi,Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ; Translation,Legal English,European Convention on Human Rights

Bu çalışmanın amacı, resmî olarak İngilizce ve Fransızca dillerinde kaleme alınan İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunması  İçin  Avrupa  Sözleşmesi’nin  Türkçe  çevirilerini  analiz  etmektir.  Bu  konuda  dokuz  farklı  Türkçe  çeviri  tespit  edilmiştir.  Bunlardan  ilki,  1954  yılında  Resmî  Gazete’de  yayımlanan  metindir.  Günümüzde  konuşulan  Türkçeye  göre  güncelliğini  yitirmiş  olan  bu  metin,  uygulamada  neredeyse  hiç  kullanılmamaktadır.  İkincisi  İnsan  Hakları  Avrupa  Mahkemesinin  sitesinde  yayımlanan  metindir.  Kimin  tarafından  çevrildiği  bilinmeyen  bu  çeviri  günümüzde  en  yaygın  biçimde  kullanılan  metindir.  Yüksek  yargı  organlarının  kararlarında  ve  öğretide  sıklıkla  kullanılan  bu  metin,  çok  sayıda  Türkçe  dil  bilgisi  hatası  içermektedir.  Ayrıca  bazı  kavramlar  Türkçeye  tartışmalı  biçimde  çevrilmiştir.  Bu  sorunlar,  Sözleşme’nin yanlış anlaşılmasına neden olabilmektedir. Bu iki metnin dışında bir de çeşitli yazarların çevirdiği yedi farklı çeviri metni daha vardır. Bu değerli metinlerde de diğer metinlerde olduğu gibi bazı tartışmalı yönler vardır. Bu nedenle söz  konusu  çevirilerin  tamamının  analiz  edilmesi  gerekmektedir.  Makalenin  amacı  böyle  bir  analizde  bulunmaktır.  Bu  analizden  sonra  makalenin  sonuç  kısmında  bir  çeviri  önerisi  sunulmakta  Anayasa  Mahkemesine  farklı  disiplinlerden  uzmanların  katılacağı  bir  çalıştay  çağrısı  yapılmaktadır.  Böyle  bir  çalıştay  hem  metnin  içselleştirilmesi  hem  de  hukuk  uygulamasında standartlaşmanın sağlanmasına hizmet edecektir

This study analyzes Turkish translations of the Convention for Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, the official versions of which are in English and French. Nine different Turkish translations of this document have been identified.  The  first  of  these  translations  was  published  in  the  Official  Gazette  in  1954;  this  translation,  however,  is  rarely  used  in  practice.  The  second  translation  was  published  on  the  website  of  the  European  Court  of  Human  Rights  (ECtHR). This text, which is frequently cited in decisions of high judicial bodies and scholarly literature, contains many grammatical errors and mistranslated concepts. Additionally, the author of this translation is unknown. There are seven other  translations  that  have  been  completed  by  various  authors;  these  translations  also  contain  inconsistencies  and  semantic issues. This study undertakes in-depth analysis of the translations mentioned above. The concluding section of the article proposes a new translation and emphasizes the need for a workshop involving the Constitutional Court and experts from different disciplines. Such a workshop would serve both to internalize the text and to standardize the practice of law.