Türkiye ve Merkezi Asya Ülkeleri: Uluslararası Ticaretin Lojistik Performans Endeksine Etkisi
Türkiye and Central Asian Countries: The Impact of International Trade on the Logistics Performance Index
Yazar: Bozkurt, Tuba; Karaköy, Çağatay
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: International Logistics ; Uluslararası Lojistik ; Logistics,International Trade,Logistics Performance Index,Central Asian Countries ; Lojistik,Uluslararası Ticaret,Lojistik Performans Endeksi,Merkezi Asya Ülkeleri

1991’de Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra, Orta Asya Bölgesinde bulunan Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Türkiye, oluşan yeni dünya devletleriyle tarihten günümüze kadar süregelen kültür birliğine sahip olmanın yanı sıra gelişen olumlu ilişkilere de sahiptir. Yapılan bu araştırma ile Türkiye’nin ve Merkezi Asya ülkelerinin (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan) bazı ekonomik göstergelerinin (doğrudan yabancı yatırımlar, dış açıklık, brüt sermaye oluşumu) ve özgürlük değerlerinin (yatırım özgürlüğü ve ticaret özgürlüğü) Lojistik Performans Endeksi’ ne etkisi incelenmiştir. Türkiye ve Merkezi Asya ülkeleri arasındaki uluslararası ticaretin ve bu sürece hizmet eden lojistik sektörünün anahtar rol oynaması çalışmayı önemli kılmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde Merkezi Asya ülkeleri ile Türkiye arasında ki ticaret birliğinin öneminin artacağı bir gerçektir. Çalışmada yapılacak olan analizler ile bu sürece katkı sağlamak ta amaçlanmaktadır. Araştırmaya konu olan ülkelerin verilerine World Data ve Heritage Foundation veri kaynaklarından ulaşılmıştır. Elde edilen veriler ekonometrik analiz olan Tobit yöntemi ile analiz edilmiştir. Ulaşılan bulgulara göre; kontrol grubu değişkenleri olan ticaret özgürlüğü ve yatırım özgürlüğü değerlerinin Lojistik Performans Endeksini pozitif yönlü etkilediği gözlemlenmiştir.

After the dissolution of the Soviet Union in 1991, Azerbaijan, Kazakhstan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, and Tajikistan, located in the Central Asia region, declared their independence. Turkey, in addition to sharing a cultural unity with these newly emerged nations throughout history, also has developed positive relations with them. This research explores the impact of certain economic indicators (foreign direct investments, external openness, gross capital formation) and freedom values (investment freedom and trade freedom) of Turkey and Central Asian countries (Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, and Uzbekistan) on the Logistics Performance Index. The pivotal role of global commerce between Türkiye and Central Asian nations, along with the logistical sector supporting this process, makes the study significant. Over the historical course, the importance of the trade alliance between Central Asian countries and Turkey is expected to increase. The aim of the study is to contribute to this process through the conducted analyses. The data for the countries under examination in the study were acquired from World Data and Heritage Foundation sources. The collected data were scrutinized using the econometric Tobit method. According to the findings, it was observed that the control group variables, namely trade freedom and investment freedom values, positively influenced the Logistics Performance Index.