Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi
The Impact of Military Interventions in Türkiye on Democracy and Political Stability
Yazar: Geylani, Didem
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 88, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Political Stability,Democracy,Legitimacy,Türkiye ; Siyasal İstikrar,Demokrasi,Meşruiyet,Türkiye

Demokrasi, siyasal istikrar ve ekonomi arasında güçlü ilişki bulunmaktadır. Siyasal istikrar çok boyutlu bir olgudur. Siyasal istikrar demokrasi ve ekonomi ile doğrudan ilişkili olmakla birlikte ülkenin siyasi tarihi, seçim sistemi, siyasal rejimi, toplumsal dinamikleri de siyasal istikrara etki etmektedir. Siyasal istikrar hükümette kalma süresinin yanında sosyo-politik niteliğe sahip birçok olgunun etkin olduğu bir husustur. Uzun süreli hükümetler, bir ülkede yaşanan sınırlı yapısal değişimler, meşru anayasal düzenin varlığı, şiddetin olmaması ve demokratik katılım düzeyi gibi temel unsurlar siyasal istikrarı belirlemektedir. Bu çerçevede mezkûr çalışmada siyasal istikrar ile demokrasi arasında nasıl bir ilişki bulunduğu ve ekonomik ilerlemenin bu ilişkide oynadığı rol ele alınmaktadır. Ayrıca çalışmamızda Türkiye’de düzensiz hükümet değişikliklerinin gerçekleştiği 1960, 1971 ve 1980 askeri müdahaleleri ele alınmaktadır. Çalışmamızda metodolojik olarak kavramsal ve tarihsel analiz yapılarak, demokrasinin sadece bir yönetim biçimi değil, ekonomik ve siyasal istikrarın belirleyici unsuru olduğu iddia edilmiştir. Makalenin bulgularına göre, Türkiye’de demokrasi ve siyasal istikrar arasında pozitif bir korelasyon vardır. Nitekim çalışmada ele alınan askeri darbeler dahil ara rejim dönemlerinde, demokrasinin işleyişi yetersiz olup istikrarsız bir yapı arz etmektedir. Ayrıca demokrasinin en temel unsurlarından olan siyasi partiler ve seçim sistemlerinde yaşanan sorunlar, Türkiye’de demokratik istikrarsızlığa neden olmuştur.

There is a strong relationship between democracy, political stability, and economy. Political stability is a multidimensional phenomenon. While political stability is directly related to democracy and the economy, the country's political history, electoral system, political regime, and social dynamics also influence political stability. Political stability is a matter in which many socio-political factors are influential, in addition to the length of time a government remains in power. Long-term governments, limited structural changes in a country, the existence of a legitimate constitutional order, the absence of violence, and the level of democratic participation are fundamental elements that determine political stability. In this context, present study examines the relationship between political stability and democracy and the role that economic progress plays in this relationship. Furthermore, our study examines the 1960, 1971, and 1980 military interventions in Türkiye, which were periods of irregular government changes. Methodologically, our study employs conceptual and historical analysis, arguing that democracy is not merely a form of government but a determining factor of economic and political stability. According to the findings of the article, there is a positive correlation between democracy and political stability in Türkiye. Indeed, during the interim regimes, including the military coups examined in the study, the functioning of democracy was inadequate and unstable. Furthermore, problems experienced in political parties and electoral systems, which are among the most fundamental elements of democracy, have caused democratic instability in Türkiye.