hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kutsal’a Giden Yol: Dinler Tarihi’nde Bir Metodolojik Yaklaşım Veya Bir Bilim Olarak Din Fenomenolojisi
The Way To The Sacred: The Phenomenology Of Religion Either As A Methodological Approach In The History Of Religions Or As The Independent Discipline
Yazar: Alıcı, Mustafa
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: The Phenomenology of Religion, The Sacred, The Hermeneutics, The History of Religions, The Phenomeno ; Din Fenomenolojisi, Kutsal, Hermönetik, Din

Din Fenomenolojisi, dinlerde görülen şeyleri, yani kutsalın tezahürlerini anlamaya çalışan bir alandır. Bu makalede klasik dönemde çoğu kez Dinler Tarihi ile özdeşleşmiş görülmesine rağmen günümüzde fenomenleri inceleyen bir alan haline gelen Din Fenomenolojisi ele alınmıştır. Bu yönüyle bu disiplin, Dinler Tarihi’nin çok yönlü metodolojisini dinamik tutmakta ve ona yeni ve geniş hareket alanları sağlamaktadır.

The Phenomenology of Religion is seen as a field dealing what appears, that is, what manifests as sacred in religions. In this article we have taken up the discipline which has been understood as the idendical one to the History of Religions (Religionswissenschaft) in the past, however, today which is perceived as the specific field of religious the phenomena. In this respect this science gives new and dynamic paradigms to the multi-composite- methodology of the History of Religions
Din Adına Konuşmanın Fıkıh-Tefakkuh Açısından Değerlendirilmesi
The Evaluatıon Of Talkıng About Relıgıon In The Name Of It In The Context Of Fıqh-Tafaqquh
Yazar: Yıldız, Kemal
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Talking about Religion in the name of it, tablig, juridicial opinion (ijtihad), fatwa, judging (kada ; Din adına konuşmak, tebliğ, ictihad, fetvâ, kazâ, fıkıh, tefakkuh

Bu makalede, önce din adına konuşmanın beyan veya ictihad olduğu; "dinde fıkıh" terkibinden Allah'ın dinde murad ettiği anlayışın, "dinde tefakkuh" terkibinden ise bu anlayışın elde edilme çabasının kastedildiği üzerinde durulmuştur. Daha sonra dinin sahibinin fıkıh-tefakkuh kavramları çerçevesinde dini adına konuşma ile ilgili olarak koymuş olduğu bir takım ölçülere ulaşılmaya çalışılmıştır

In this article, first of all it is dealt with the fact that to talk about religion in the name of it, is the declaration (bayan) or juridical opinion (ijtihad), and it is surveyed also that the set of the words such as "the fıqh in religion" means here as "the understanding of what Allah has meant in religion", and the set of the words such as "the tafaqquh in religion" refers here to the achivement of this understanding itself. Later, it is tried also to get the some certain measures set by the Owner of the Religion dealing with the talking about religion in the name of it in the context of the fıqh-tafaqquh.
Küreselleşme, Ruh Sağlığı ve Din
Globalization, Mental Health and Religion
Yazar: Kula, Naci
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Globalization, Mental Health, Religion, Ethic ; Küreselleşme, Ruh Sağlığı, Din, Ahlak

Günümüzde bilgisayar, elektronik iletişim imkanları ve hızlı ulaşım araçları, aynı anda hem burada hem orada olabilmeyi, dolayısıyla “burası” ve “orası”, “iç” ve “dış”, “yakın” ve “uzak” ayırımlarının günlük yaşamımızda bir ayırımının kalmamasını sağladı. Bir bakıma küreselleşme, hem dünyanın küçülmesi hem de bir bütün olarak kavranması anlamına gelmektedir Bu nedenle yaşamımızda önemli bir yeri olan  ekonomik olduğu kadar, siyasal, teknolojik ve kültürel yönleriyle çok boyutlu bir olgu olarak değerlendirilen küreselleşmenin çevresiyle etkileşim içinde olan bireyin ruh sağlığıyla ne tür bir ilişkisi bulunmakta, onun ruh sağlığını nasıl etkilemekte olduğunun  ele alınması, zamanımızın önemli bir olgusu olan küreselleşmenin hayatımızdaki yansımalarını anlayabilmemize yardımcı ola-bilecektir. Aynı zamanda insanın hayatında önemli ölçüde bir başka olgu olan dinin de  küreselleşme ve ruh sağlığı ilişkisinde nasıl bir yeri vardır? Küreselleşme sürecinde bireyin ruh sağlığını korumada dinin ne tür fonksiyonu olabilir? vb. soruları da incelemek, din psikolojisi açısından günümüzün olgusu olan küreselleşmenin bireyle olan  ilişkisinde ferdin  ruh sağlığı yönüyle  dinin rolünü anlamamıza katkı sağlayacak hususlardan olabilecektir.

The widespread use of computers, electronic communication and high speed transportation vehicles have rendered meaningless the differences in the daily usage between the terms "here" and "there", "inside" and "outside", "near" and "far". From one perspective, globalization means the world both getting smaller and being conceived as the one whole thing. With its multi dimensional such as economic, political, technologic and cultural influences, globalization has important effects upon our lives. Therefore, the investigation of the relationship between globalization and mental health of individuals who are with interaction with their environment is a crucial factor to help us in understanding the reflections of globalization upon our lives. Another point to investigate is the place of the religion in the relationship between globalization and mental health. What is the function of the religion to protect the mental health of individuals during the globalization process? Providing solutions to this type of questions will contribute to our understanding of the role of the religion in regard to the mental health of the individuals in relation between globalization and individuals.
Büyük Selçuklular Döneminde Tefsir İlmî Ve Müfessirler
The Science Of Tafsir And Mufassirs In The Period Of Great Seljuqs
Yazar: Özgel, İshak
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Selçuklu, Tefsir Tarihi, Tefsir ; Seljuqs, tafsir, The History of Tafsir

Selçuklular, Türklerin İslâmiyeti kabul etmelerinin ardından, başta Nizamiye medreseleri olmak muhtelif ilmî ve kültürel faaliyetler ile İslâm medeniyetinin ve İslâmî ilimlerin oluşumu ve gelişimine önemli katkılar sağlamışlardır.   Bu dönemde tefsir ilminde de mühim gelişmeler yaşanmıştır. Tedvin dönemi birikimi, belirli bir tertip ve tasnif anlayışı ele alınmış, yeni tarz eserler telif edilmiştir.   Rivâyet tefsirinde, Vâhidî, Beğâvî, İ. Cevzî, İşârî tefsirde Kuşeyrî, Bilimsel tefsir’de Gazzâlî ve Râzî, Mutezile tefsirinde Zemahşerî, Şia tefsirinde Tûsî ve Tabersî gibi müfessirler, bu dönemde yetişmiş, çeşitli tefsir ekollerinin önemli örneklerini kaleme alarak kendilerinden sonraki nesillere kaynaklık etmişler, Tefsir yönelişlerinde çığır açmışlardır.

Following the convertion of the Turks to Islam, the Seljuqs made enormous efforts in the fields of culture and science to strength and expand the Islamic civilization. For this reason, the period concerned here deserves more attention concening the development of the Islamic sciences and particularly, that of the Qur`anic exegesis (tafsir).   When the tafsir books of the period are surveyed, it can be viewed that the Islamic heritage of the Qur`anic interpretation was revised and criticized in these works in which a new understanding of the classification of subjects apparently developed. As a result, the Seljuqs achieved to create a foundation for the next generations
Arap Dilbilim Çalışmalarında “Had/Tanım” Terimi Ve Er-Rummânî’nin “El-Hudud” Adlı Eseri
The Term Of Had/Definition In Arabic Linguistic Thinking And Ar-Rummani’s “Al-Hudud”
Yazar: Çıkar, Mehmet Şirin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: ar-Rummani, language, grammer, had/definition ; er-Rummânî, dil, nahiv, had/hudud

Ebu’l-Hasen Ali b. İsa er-Rummânî Arap dili çalışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Mu’tezili bir kelamcı olan er-Rummânî, mantık ilmiyle yakından ilgilenmiş, bu ilimden elde ettiği birikimi uğraştığı diğer dini ilimlere uygulamak istemiş ve bu yüzden yerilmiştir.  er-Rummânî’nin bu özelliğini en fazla öne çıkaran eserlerinden birisi de el-Hudud adlı eseridir. Nahiv ilminde kullanılan bazı terimlerin tanımlanmaya ihtiyaç duyduğunu belirtmiş ve bu ihtiyacı gidermeye çalışmıştır. Eser, Arap dil çalışmalarında, gerek içerik ve gerekse metot bakımından bir ilktir.

ar-Rummâni occupies a very important place in Arabic grammar works. He was closely interested in Greek logic, and wanted to apply what he had learnt to the other religious sciences, notably to the linguistics works. So, he was blamed.  “al-Hudud” is one of his books that shows us his interest in logic. He emphasized that some terms which were used in grammar needed to be defined and so he decided to define some of them. So, in terms of both its content and method, the book is the first among the Arabic grammar works.
Kur’ân’da Fıtrat Kavramı
The Concept Of “Fitrah” In Koran
Yazar: Kurt, Yaşar
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: fitrah, creation from nothing , skies, earth (universe), human being, capability. ; fıtrat, yoktan yaratma, gökler ve yer (kâinat), insan, kabiliyet

Bu makale, Kur’ân’da göklerin, yerin (kâinatın) ve insanın yaratılışının ilk safhasını ifade eden f-t-r ve türevlerinin, özellikle de fıtrat kavramının yorumlarını içermektedir. Söz konusu kavramlar lügatler, Kur’ân kelimeleri üzerine yapılan çalışmalar ve tefsirlerden istifade edilerek açıklanmıştır. Bunun yanında fıtrat kavramının bedi’, halk ve ce’ale gibi yaratılışın ilk safhalarının anlatıldığı diğer kelimelerle ilişkisine ayrıca yakın ilgisi olması nedeniyle fıtrat–hanif kavramları arasındaki münasebete yer verilmiştir. Konunun hadis boyutu ise; başta fıtrat hadisi olmak üzere içinde fıtrat kavramının geçtiği diğer hadislerle izah edilmeye çalışılmıştır. Son olarak Kur’ân’da f-t-r kökünden türeyen diğer ayetlerin yorumları ve fıtrat ayetine yapılan değerlendirmelere yer verilmiştir.

This article contains the vocable root of “f-t-r” which means first stage of genesis of the skies and the earth and the the human being, and its derivatives; especially the commentaries of the concept of “fitrah”. The mentioned concepts are explained with support of dictionaries and the Works on The Koranic words, and the commentaries of Koran (Tafsir Books). Furthermore, the relation between the concept of fitrah, and the words of “bad‘”, “halq” and “ca‘l”, which express the first stage of genesis is discussed. On the other hand the relationship between concepts of “fitrah” and “hanif” is accommodated in this work. As for traditional (hadith) dimension of subject, its clarification is tried by the “hadith of fitrah” primarily, and immediately after the other hadithes, in which the word of “fitrah” comes. Finally the commentaries of other Koranic Verses, which is derived from the root of “f-t-r” and the estimations about the Verse of fitrah are accommodated in this paper.
Sembolik Anlatımın Siyasal Bir Araç Olarak İşlevselleşmesi ve Bâtınî Mezheplerde Gizli Dil
Functionality Of Symbolic Expressıon As a Political Tool Mysterious Language In The Sects Of Batiniya
Yazar: Dalkılıç, Mehmet
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: sect, symlolism, Bâtiniya, dissimulation, Language ; mezhep, sembolizm, Bâtıniyye, takiyye, Dil

Dil, iletişimi sağlayan en önemli araçlardan biri olduğu gibi, başlangıcından beri insanın tanımında yer alan düşünen canlı ya da hayvan-ı natık terkibinde dilin toplumların teşekkülünde ve insanın insan olmasındaki işlevi ve belirleyici rolü vurgulanmıştır. Diller toplumların oluşmasındaki en önemli araç olmuş ve her toplum ya da toplum içindeki farklı kesimler kendilerince bir dil geliştirmesi neticesinde, bu yönüyle bazen genel içinde dar gurupların anlaşmasını sağlayan diller söz konusu olmuştur. Bunları iki esasta ele alabiliriz: Birincisi belirli bir gurubun sadece kendisinin anlayabildiği bir dil kullanımıdır. İkincisi ise, nesnel dilin ve anlatımın karşısına, zâhir-bâtın ayrımını esas alarak her kelimenin ve olgunun ardında görünenden başka bir anlamın bulunduğuna inanmaktır. Bunun en tipik örneği, İslam mezhepleri tarihinde Bâtınîlik olarak bilinen ve İslam toplumunun kültür ve siyaset hayatında derin etkiler bırakmış olan bir akımın tavrıdır. Bâtınîlik, belirli bir siyasal hedefi olan bir hareketin dînî metinleri siyasal amaçları için işlevselleştirmiştir ve buna bağlı olarak takiyye’yi bir sosyal davranış olarak geliştirmiştir. O halde sorun, sembolik anlatımın bir siyasal ve entelektüel hedefi gerçekleştirmede nasıl işlevselleştirildiğidir.

Language is one of the most crucial devices enabling the communication. The functionality of the language in configuration of societies, socialisation of humans and the role in designation have always been highlighted from the beginning of the discriptions on Human-beings, in the phrase of “animal that can speak” (hayvan-ı natık). Languages have always been the most important tool in the formation of the societies and all communities or different groups in the community have developed their language. With this regard, eventually, there sometimes exist languages enabling communications between narrow groups within public. We can classify them into two: the first is the using of a language by a certain group and beign  understood by himself only. Having based on Zahir –Batin (explicit-implicit) systematic classification,  the second, on the contrary of objective language and expression, is a believing that there exist a secret meaning  beyond a word and phenomenon. The most typical example of this is the attitude of a trend known as Batiniyya in the history of Islamic sects and had deep effects in the cultural and political life of the Islamic community. Batiniyya is a movement that has certain political aims and has functionalised religious text for the sake of these political ambitions and thus they developed takiyya as a social behaviour. Therefore, the problem is how the symbolic expression can be functionalised in enabling the political and intellectual aim.
Güven Ortamının Bir Toplum İçin Önemi  Ve Bunu Engelleyen Faktörler
The Importance Of Trust For A Socıety  And Factors Impedıng Trust In Socıety
Yazar: Müftüoğlu, Ömer
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: To trust, to believe, fear, ignorance, indefiniteness ; Güvenmek, inanmak, korku, bilgisizlik, belirsizlik.

Güven ortamının, toplumların devamı için önemi tartışılmazdır. Birbirine karşılıklı olarak güvenen insanların oluşturduğu toplumlar ancak pozitif değerler üretebilir ve bu tür toplumlar uzun süre sağlıklı şekilde ayakta kalabilir. Güven ortamını bozucu faktörler, aslında toplumun yıkılmasına yol açan faktörler olarak da görülebilirler. Çünkü güvensizlik ortamının devam ettiği toplumların ayakta kalabilmeleri güçtür. İman, insanın kendisine, Yaratıcısına ve başkalarına güvenmesini sağlar. İman edenlerin korkudan uzakta olmaları, yarınlarından endişe duymamaları ve bu düşünce dünyalarını başkalarıyla paylaşmaları sayesinde güvenli bir toplum oluşturulabilir ve yine bunların devamıyla, güvenli toplumun devamı sağlanabilir. Makalede güven ortamının bir toplum için önemi ele alınmakta ve güven ortamının oluşmasını engelleyen faktörler olarak belirlenen maddeler üzerinde konuşulmaktadır.

The importance of trust is unquestionable for the continuation of societies. The societies which are constructed by people who depend on each other can produce positive values and such societies can stand well for a long time. The factors which terminate trust in society can also be seen as the factors which cause the society to collapse because it is hard for the societies where trust is lost to stand. Belief leads person to trust on himself, his CREATOR, and others. A trustworthy society can be constructed by believers' being away from fear, not worrying about future, and sharing their these thoughts with others. And again with the permenance of these the continuation of the society can be provided. In the article the importance of trust in the society is handled and the factors which are thought to prevent the trust from being ensured are talked over
Geleneksel Alevîlikte İbadet Hayatı Ve Alevîlerin Temel İslâmî İbadetlere Yaklaşımları
The Prayer/Religious Life In The Traditional Alawism(Alawiyyun) And Their Approaches To The Basic Islamic Prayers
Yazar: Üçer, Cenksu
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014

Bu çalışma, Geleneksel Alevîlikteki ibadet telakkîlerini ele almaktadır. “Soya dayalı tarikatlar” şeklinde tanımlanabilecek Geleneksel Alevîlik, bütün telakkîlerini tasavvuf/tarikat hayatı kalıplarında anlamlandırmıştır. Bu durum ibadet hayatı göz önüne alındığında daha net ortaya çıkmaktadır. Bir zikir ayini olan “cem”i ibadet hayatlarının merkezine alan Alevîler, temel İslâmî ibadetler olarak bilinen namaz, oruç, hac vb. ibadetleri de kendilerince yorumlayarak bütün ibadet telakkîlerini tarikat hayatı kalıplarında şekillendirmişlerdir.

This paper deals with the practices of prayer in the traditional Alewism(Alawiyyun). The traditional Alewism(Alawiyyun) which can be labeled as “a sufi (dervish) order based on ancesrtry (lineage)” takes all its views/thoughts from mysticism/sufism (a dervish order). This situation is seen more clearly in their understanding and practicing of prayer. The Alawis who take “Cem/ Jam (Gathering)” which is a kind of reciting of God’s name (zıkr) as the center of their prayer life interpret all kinds of prayers such as daily prayers, fasting, pilgrimage to Mecca etc as known as the basic prayer of Islam in the frame of life of sufism (dervish order.)
Din Bilgini Mustafa Cansız’ın (1895/1975) Hayatı Ve Görüşleri
Din Bilgini Mustafa Cansız’ın (1895/1975) Hayatı Ve Görüşleri
Yazar: Günaydın, Mehmet
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Mustafa Cansız, Cansız Hoca, din bilgini, din eğitimi, karizma ; Mustafa Cansız, Cansız Hoca, religious scholar, education of religion, charisma

Bu makale, din bilgini Mustafa Cansız’ın (1895-1975) hayatı ve fikirlerini ortaya çıkarma amacına yönelik bir araştırmadır. Cansız Hoca lakaplı Mustafa Cansız, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde klasik medrese usulü ile tahsilini tamamlamış bir din bilginidir. Kendilerini farklı kılan en önemli özelliği, din bilimlerinin yanında derin felsefi kültüre sahip olması nedeniyle dinî meselelere farklı bakış açısı getirmesinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca güçlü bir şair ve bunun yanında mizahi yönünün olması onu ayrıcalıklı kılan özellikleridir.

The aim of this article is to give information about the life and ideas of Mustafa Cansız (1895-1975), who is one of the religious scholars in medreses (religious schools). His nickname is Cansız Hoca. He has different characteristics from the other religious scholars by deep knowledge in Islamic sciences, philosophy, poetry and joke.
Hadislere Güveni Teyit Etme Noktasında Hadis Alma Usûllerinden Sema Ve Kıraat Yolları
On The Point Of Confirmation Reliance To Traditions From Methods To Receive Traditions The Methods Semâ’ And Kıraeh
Yazar: Şıraz, M. Nazım
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Semâ’, Kıraeh, Transfer, Method, Reliability ; Semâ’, Kıraat, Rivâyet, Metot, Güvenilirlik

Hadis nakil işlemlerinde rivâyet şeklinin güvenilirliği, özel bir önem arz etmektedir. Zira, rivâyet şeklinin güvenilirliği, aynı zamanda hadislerin de güvenilirliğini ortaya koymaktadır. Rivâyetin güvenilirliğini tespitte de, hicri ilk üç asırda kullanılan hadis alma ve nakletme metotlarını ve bu metotlar için kullanılan ıstılahları doğru bir biçimde okumak, oldukça önemlidir. Istılahların tespiti doğru olarak yapılmazsa, hadise güven ve hadisi anlama noktasında herhangi bir ilerleme kaydetmek de mümkün olmayacaktır. Müslümanlar için önemli bir konuma sahip olan hadislerin, topluma intikal ettiği dönemde, hadis rivâyeti için kullanılan metotların gelişim sürecini sağlıklı bir biçimde ortaya koymak, aynı zamanda çeşitli çevrelerce hadisin menşeine ilişkin ileri sürülen bazı iddia ve şüphelerin de kaldırılmasına fayda sağlayacaktır.

Reliability of transfer method on the tradition transport proceedings propounds a specially importance because, reliability of transfer method at the same time propounds tradition reliability. About determination reliability of transfer, that used methods receive and transfer tradition on the first three centuries of the Hegira and for this methods that used expressions correctly to realize quite important. If the determination of expressions does not apply correctly on the point of the tradition reliance and the tradition to realize impossible to record any advance. On the period of time when traditions that have got a location important for Muslims have transmitted to society, to propound correctly process developing methods that used for transfer tradition, at the same time going to utilize be cleared off any claims and doubts that asserted related to source of tradition by different groups.
Kadın ve Erkeğin Şahitliği İle İlgili Naslardaki Düzenlemelerin İslam Hukukuna Yansımaları Üzerine Değerlendirme
Evaluations On The Reflections of Women’s and Men’s Witnessing On Islamic Law
Yazar: Dalgın, Nihat
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Witness, criminal cases, right cases, eye witness ; Şahit, ceza davaları, hak davaları, görgü şahidi

İslam hukukunda, kadınların şahitliğinin erkeklerinkine nazaran kuşku/şüphe içermesi sebebiyle, iki kadının şahitliğinin bir tam şahit olarak görülmesi, değişik yorumlara açık ayet ve hadislere dayandırılmaktadır.  Ceza davalarında kadınların şahitliğinin kabul edilmeyişi ise, bu davaların şüpheli delillerle ispat edilemeyecek olması ve sayıları ne kadar olursa olsun, kadınların şahitliğinin şüpheden uzak kalamayacağı şeklindeki kabule ve ilk dönemden beri uygulamanın bu şekilde olduğu yönündeki rivayetlere dayanmaktadır.  İlgili ayetleri ve rivayetleri gerek sosyolojik açıdan gerekse literal anlamda yeniden yorumlamaya tabi tutan günümüz araştırmacıları, kadının şahitliğiyle ilgili olarak, ilk dönem alimlerinin kabul ettiği düzenlemeden daha farklı bir düzenleme yapılabileceğini benimsemekte, İslam hukukunda genel kabul görmüş olan düzenlemenin büyük oranda içtihadî olduğunu savunmaktadırlar.

In Islamic law, women’s witnessing, comparing to men’s, is thought to be doubtful. Therefore, witnessing of two women is considered an acceptable complete witness, which is assumed to have been supported by various comments, ayahs and hadiths  In criminal law cases, unacceptability of women’s witnessing is based on the notion that their witnessing is not free from the doubt no matter how many women are involved in, and that it has been the general practice according to narrations since the early age.  Today, scholars who re-interpret the relevant ayahs and narrations about women’s witnessing in the light of sociology and literal meaning have an agreement on the new regulations which are different from those early scholars agreed on. They claim that the mentioned code of practice generally accepted in Islamic Law is a matter of interpretation to its full extent.