DİJİTAL EMEK BAĞLAMINDA SENDİKALAR
DİJİTAL EMEK BAĞLAMINDA SENDİKALAR
Yazar: İngeç, Ali Kerem
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 13 No. 37, 2024
Anahtar kelimeler: Labor Economics and Industrial Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri ; Dijital Emek,Toplum 4.0,Sendikalar,Platform İşçileri,Halkla İlişkiler

Sanayileşme, dijitalleşme ve internet teknolojilerindeki gelişmeler, toplumları günü-müzde bilgi toplumu olarak da bilinen “Toplum 4.0” aşamasına ulaştırmıştır. Toplum 4.0’da dijital teknolojiler ve internet, bireylerin günlük yaşamından iş dünyasına kadar tüm alanlara yayılmış, geniş çapta bir dönüşüme zemin hazırlamıştır. Eğitim, spor, sağlık gibi alanlarda hızla gerçekleşen bu dönüşümün, en köklü etkilerini gösterdiği alanlardan biri de çalışma hayatıdır. Dijital teknolojilerin ve internetin iş dünyasında aktif rol oynamaya başlamasıyla birlikte, “dijital çalışma” ve “dijital emek” gibi yeni kavramlar gündeme gelmiştir. Dijital çalışma platformları, geleneksel iş modellerine göre işveren ve çalışanları sanal ortamlarda bir araya getirerek esnek, bağımsız ve küresel çapta çalışma olanakları sunmaktadır. Bu yeni iş modelinde, çalışma mekan ve saat sınırları daha esnek bir hâl almış ve bireyler farklı coğrafyalarda çalışabilir hâle gelmiştir. Ancak, bu esneklik ve küresel erişim imkânlarının yanı sıra dijital çalışma biçimi, iş güvencesizliği, sürekli bir gelecek kaygısı, hak kayıpları, has gaspı ve emek sömürüsü gibi olumsuz sonuçlar da doğurmuştur.Bu çalışma, dijitalleşmenin getirdiği dönüşümler bağlamında “dijital emek” kavramına odaklanmaktadır. Çalışma, dijital platformlarda ya da dijital araçlar yoluyla gerçekleştirilen işlerin, çalışanlar için hangi riskleri barındırdığına vurgu yapmaktadır. Çalışmanın amacı, dijital çalışma platformları aracılığıyla faaliyet gösteren serbest çalı-şanların iş hayatında yaşadığı sorunları ve bu sorunların yarattığı sosyal etkileri detay-landırmaktır. Hukuki çözümler henüz geliştirilememişken dijital emekçilerin bu yeni çalışma düzeninde haklarını savunmaları için halkla ilişkiler uygulamaları önerilmekte-dir. Dijital emekçilerin yaşadığı problemlere yönelik sosyal sorumluluk projeleri, bu alanda alternatif bir çözüm fikri olarak öne çıkarılmıştır.

Sanayileşme, dijitalleşme ve internet teknolojilerindeki gelişmeler, toplumları günü-müzde bilgi toplumu olarak da bilinen “Toplum 4.0” aşamasına ulaştırmıştır. Toplum 4.0’da dijital teknolojiler ve internet, bireylerin günlük yaşamından iş dünyasına kadar tüm alanlara yayılmış, geniş çapta bir dönüşüme zemin hazırlamıştır. Eğitim, spor, sağlık gibi alanlarda hızla gerçekleşen bu dönüşümün, en köklü etkilerini gösterdiği alanlardan biri de çalışma hayatıdır. Dijital teknolojilerin ve internetin iş dünyasında aktif rol oynamaya başlamasıyla birlikte, “dijital çalışma” ve “dijital emek” gibi yeni kavramlar gündeme gelmiştir. Dijital çalışma platformları, geleneksel iş modellerine göre işveren ve çalışanları sanal ortamlarda bir araya getirerek esnek, bağımsız ve küresel çapta çalışma olanakları sunmaktadır. Bu yeni iş modelinde, çalışma mekan ve saat sınırları daha esnek bir hâl almış ve bireyler farklı coğrafyalarda çalışabilir hâle gelmiştir. Ancak, bu esneklik ve küresel erişim imkânlarının yanı sıra dijital çalışma biçimi, iş güvencesizliği, sürekli bir gelecek kaygısı, hak kayıpları, has gaspı ve emek sömürüsü gibi olumsuz sonuçlar da doğurmuştur.Bu çalışma, dijitalleşmenin getirdiği dönüşümler bağlamında “dijital emek” kavramına odaklanmaktadır. Çalışma, dijital platformlarda ya da dijital araçlar yoluyla gerçekleştirilen işlerin, çalışanlar için hangi riskleri barındırdığına vurgu yapmaktadır. Çalışmanın amacı, dijital çalışma platformları aracılığıyla faaliyet gösteren serbest çalı-şanların iş hayatında yaşadığı sorunları ve bu sorunların yarattığı sosyal etkileri detay-landırmaktır. Hukuki çözümler henüz geliştirilememişken dijital emekçilerin bu yeni çalışma düzeninde haklarını savunmaları için halkla ilişkiler uygulamaları önerilmekte-dir. Dijital emekçilerin yaşadığı problemlere yönelik sosyal sorumluluk projeleri, bu alanda alternatif bir çözüm fikri olarak öne çıkarılmıştır.