İZMİR KADİFEKALE (SMYRNA AKROPOLİSİ) BİZANS SARNICI BULUNTUSU (2015) SERAMİK ÖRNEĞİ IŞIĞINDA GEÇ BİZANS SIRLI SERAMİKLERİNDE HEKSAGRAM (DAVUD YILDIZI) SEMBOLÜ
İZMİR KADİFEKALE (SMYRNA AKROPOLİSİ) BİZANS SARNICI BULUNTUSU (2015) SERAMİK ÖRNEĞİ IŞIĞINDA GEÇ BİZANS SIRLI SERAMİKLERİNDE HEKSAGRAM (DAVUD YILDIZI) SEMBOLÜ
Yazar: Maktal Canko, Dilek
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 6, 2019
Anahtar kelimeler: Hexagram,Star of David,Seal of Solomon ; heksagram,Davud Yıldızı,Süleyman Mührü,Bizans seramiği,Genç Bizans Dönemi

İlk insanların simsiyah gecede yönlerini bulmalarını sağlayan bir kılavuz, günlerini aydınlatan bir yaşam kaynağı olan yıldızlar, ilahi rehberlik, koruyuculuk ve umudu simgeleyen son derece önemli semboller olmuşlardır. Hıristiyanlıkta yıldız motifi, ilahi rehberlik ve koruma sunan Beytüllahim Yıldızı ile sembolleştirilmiştir. İki eşkenar üçgenin düz ve ters olarak birbirine geçmeli bir şekilde üst üste yerleştirilmesiyle oluşturulan altı kollu yıldız sembolü, heksagram (Davud Yıldızı) olarak adlandırılmaktadır. Üst üste kesilmiş ve ayrılmaz bir şekilde birbirinin içine geçmiş iki üçgen, iyi ve kötünün dolayısıyla tüm zıtlıkların evrende sonsuz bir döngü ile birbirine bağlı olmasını simgeler. Zıtlıkların birliğini temsil eden heksagram, makrokosmosun sembolüdür. Sembole yüklenen anlamlar Kral Davud ve oğlu Süleyman efsaneleri ile birleşince kötülüklerden koruyan apotropeik bir motife dönüşmüştür. Eski çağlardan beri apotropeik anlamından dolayı en sık kullanılan motiflerden biri olan heksagram, Bizans sanatında da kullanılmıştır. Geç Bizans dönemi seramiklerinde bu sembol sıkça görülmektedir. Bu makalede heksagram motifiyle bezenen geç Bizans dönemi sırlı seramikleri belirlenerek motifin kullanımı incelenmiş, bezeme ve stil özelliklerine göre gruplandırılmıştır. İzmir Kadifekale Bizans sarnıcı 2015 kazısından ele geçen heksagram motifli seramik kaide parçası tanıtılmış, bu parçanın gruplanan Bizans sırlı seramiklerindeki yeri belirlenmiştir.

The stars have been very important for humans since the beginning of the humanity as a guide to find their way in the dark night and a source of life that enlighten their days. In Christianity, some of the stars has been symbolized with the Star of Bethlehem offering divine guidance and protection. The six-pointed star symbol which is formed by placing two equilateral triangles on top of each other in a straight and inverse manner is called hexagram ‘Star of David’. The two triangles which are overlapped and inseparably intertwined represent the ‘good and evil’ in cosmos with its all antimonies as infinite loop. The hexagram representing the unity of antimonies is the symbol of the macro cosmos. The meanings attributed to the symbol combined with the legends of King David and his son Solomon have transformed into an apotropaic symbol that protects from evil. Hexagram is one of the most frequently used symbols due to its apotropaic meaning since ancient times, has also been used in Byzantine art. The symbol was used frequently on Late Byzantine glazed wares. In this article, Byzantine glazed pottery finds with hexagram symbol was examined according to decoration and stylistic features. A glazed base fragment with hexagram found in a Byzantine cistern in 2015 Smyrna Kadifekale excavation was presented and its place in Byzantine pottery was examined.