Türkiye’de Takrîbü’l-Mezâhib Alanında Yapılan Çalışmaların Değerlendirilmesi
Türkiye’de Takrîbü’l-Mezâhib Alanında Yapılan Çalışmaların Değerlendirilmesi
Yazar: Tarik, Ramazan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Mezhep,Ehl-i Sünnet

19. asırdanitibaren İslam dünyasında Müslümanlar arasında meydana gelen parçalanma vebölünmelere karşı politikalar geliştirilemeye başlanmış bir takım kavramlarortaya atılmıştır. İslam Birliği, (Panislamism) bu kavramların ilki olupözellikle 20. Asrın ortalarına kadar bu kavramla alakalı çalışmalaryürütülmüştür. Ancak ortaya çıkan başarısızlıklar ve olumsuzluklar karşısındaİslam Birliği kavramı yerini takrîbü’l-mezâhib düşüncesine bırakmıştır.Özellikle 1945’ten itibaren Mısır merkezli olarak ortaya atılan ve Mısır’da “Dârû’t-TakrîbBeyne’l-Mezâhibi’l-İslâmiyye” adıyla kurumsallaşmıştır. İlmi, dini ve akademikbirçok çalışmaya imza atan bu kurum, ortaya çıkan siyasi ve dini nedenlerdendolayı 1960’tan itibaren derin bir sessizliğe bürünmüştür. Bu çalışmada,takrîbü’l-mezâhib düşüncesi ile ilgili olarak ülkemizde yapılan akademikçalışmalar farklı başlıklar altında tasnif edilerek tespit edilmeyeçalışılmıştır. Özellikle konu ile alakalı önem arz eden bazı çalışmalarlailgili dipnotlarda açıklayıcı bilgiler verilmiştir. Çalışmaların zaman aralığıtespit edilirken, düşüncenin resmi olarak ortaya çıkış tarihi baz alınmıştır.Bu tarihi belirlerken de -her ne kadar bazı kaynaklarda bu düşüncenin kökenininçok eskiye dayandığı ifade edilse de- takrîbü’l-mezâhib kavramının 1940’lıyıllarda Mısır’da dillendirildiği ve kavramlaşarak bir topluluk etrafındakurumsal bir kimliğe büründüğü zaman dilimi esas alınmıştır. Çalışma,takrîbü’l-mezâhib düşüncesinin tanımı ile başlayıp tarihsel süreci hakkındagenel bir girişten sonra ülkemizde yapılan çalışmaların başlıklar halindetasnif edilerek her birinin altına yapılan çalışmalar sıralanmak suretiyleyapılmıştır.

19. asırdanitibaren İslam dünyasında Müslümanlar arasında meydana gelen parçalanma vebölünmelere karşı politikalar geliştirilemeye başlanmış bir takım kavramlarortaya atılmıştır. İslam Birliği, (Panislamism) bu kavramların ilki olupözellikle 20. Asrın ortalarına kadar bu kavramla alakalı çalışmalaryürütülmüştür. Ancak ortaya çıkan başarısızlıklar ve olumsuzluklar karşısındaİslam Birliği kavramı yerini takrîbü’l-mezâhib düşüncesine bırakmıştır.Özellikle 1945’ten itibaren Mısır merkezli olarak ortaya atılan ve Mısır’da “Dârû’t-TakrîbBeyne’l-Mezâhibi’l-İslâmiyye” adıyla kurumsallaşmıştır. İlmi, dini ve akademikbirçok çalışmaya imza atan bu kurum, ortaya çıkan siyasi ve dini nedenlerdendolayı 1960’tan itibaren derin bir sessizliğe bürünmüştür. Bu çalışmada,takrîbü’l-mezâhib düşüncesi ile ilgili olarak ülkemizde yapılan akademikçalışmalar farklı başlıklar altında tasnif edilerek tespit edilmeyeçalışılmıştır. Özellikle konu ile alakalı önem arz eden bazı çalışmalarlailgili dipnotlarda açıklayıcı bilgiler verilmiştir. Çalışmaların zaman aralığıtespit edilirken, düşüncenin resmi olarak ortaya çıkış tarihi baz alınmıştır.Bu tarihi belirlerken de -her ne kadar bazı kaynaklarda bu düşüncenin kökenininçok eskiye dayandığı ifade edilse de- takrîbü’l-mezâhib kavramının 1940’lıyıllarda Mısır’da dillendirildiği ve kavramlaşarak bir topluluk etrafındakurumsal bir kimliğe büründüğü zaman dilimi esas alınmıştır. Çalışma,takrîbü’l-mezâhib düşüncesinin tanımı ile başlayıp tarihsel süreci hakkındagenel bir girişten sonra ülkemizde yapılan çalışmaların başlıklar halindetasnif edilerek her birinin altına yapılan çalışmalar sıralanmak suretiyleyapılmıştır.