MİMARİ TASARIM SÜRECİNDE MÜHENDİSLİK SORUNLARININ MİMARLAR AÇISINDAN İNCELENMESİ
MİMARİ TASARIM SÜRECİNDE MÜHENDİSLİK SORUNLARININ MİMARLAR AÇISINDAN İNCELENMESİ
Yazar: Özgan, Ercan; Çambel, Esra
Dergi: İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Tasarım Süreci,Mimari Tasarım,Betonarme Yapı Tasarımı,“Avan Proje

Mimaritasarımlar, farklı disiplinlerle (inşaat, makine, elektrik, harita, jeolojimühendisleri, peyzaj mimarı, iç mimar vb.) çalışılarak tamamlanmaktadır. Mimaritasarımlar, tasarım evrelerinden geçerek uygulama projesine dönüşmektedir.Mimari tasarım sürecinde disiplinler arası çalışmalara gereken önemverilmediğinde tasarım süreci sekteye uğramakta, zorunlu olarak tasarımdadeğişiklikler yapılmakta, tasarım süreci uzamakta zaman ve ekonomik kayıplar gibiöngörülmeyen sorunlara neden olmaktadır. Bu çalışmada, Mimarlığın disiplinlerarası bir çalışma gerektiren bir bilim ve sanat dalı olması nedeni ile Tasarımsürecinde karşılaşılan mühendislik sorunları mimarlık açısından incelenmiştir. Çalışma,betonarme yapıların uygulama projesi öncesindeki tasarım süreçlerinikapsamaktadır. Uygulama projesi öncesinde betonarme yapının tasarım sürecindegenel olarak Mimarın uyması gereken Mühendislik kriterleri inşaat mühendisliğikapsamında belirlenmiştir. Tasarımı yapılan projelerin Mühendislik kriterleriaçısından uygunlukları yapıyı oluşturan taşıyıcı elemanlar bazındadeğerlendirilmiştir (çatı, döşeme, kiriş, kolon, perde duvar, temel, merdiven vb.).Mühendislik kriterleri her bir taşıyıcı yapı elemanı için; İmar Kanunu, TS500Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları, Deprem Bölgelerinde YapılacakBinalar Hakkında Yönetmelik (2007 Deprem Yönetmeliği), ve İmar Yönetmeliklerigibi mevzuat şartları ve genel yaklaşımlara göre tespit edilmiştir. Çalışmada;Bolu ve Düzce’de görev yapan yetmiş üç mimarla yüz yüze görüşülmüş ve aynıkişilere anketler yapılarak yapı elemanları bazında sorunlar tespit edilmeyeçalışılmıştır. Elemanların yapı içerisindeki önem dereceleri ve kendi içindekiönem dereceleri öncelik sıralarına göre puanlandırılmıştır. Her bir yapıelemanının toplam yapı içerisindeki öncelik sıralamalarına göre önem puanlarıtespit edilmiştir. Sorunlar bu önem puanlarına göre belirlenmiş ve belirlenensorunların tasarım sürecinde çözülebilmesi, zaman-emek-ekonomi vb. kayıplarınminimuma indirilebilmesi için önerilerde bulunulmuştur.

Mimaritasarımlar, farklı disiplinlerle (inşaat, makine, elektrik, harita, jeolojimühendisleri, peyzaj mimarı, iç mimar vb.) çalışılarak tamamlanmaktadır. Mimaritasarımlar, tasarım evrelerinden geçerek uygulama projesine dönüşmektedir.Mimari tasarım sürecinde disiplinler arası çalışmalara gereken önemverilmediğinde tasarım süreci sekteye uğramakta, zorunlu olarak tasarımdadeğişiklikler yapılmakta, tasarım süreci uzamakta zaman ve ekonomik kayıplar gibiöngörülmeyen sorunlara neden olmaktadır. Bu çalışmada, Mimarlığın disiplinlerarası bir çalışma gerektiren bir bilim ve sanat dalı olması nedeni ile Tasarımsürecinde karşılaşılan mühendislik sorunları mimarlık açısından incelenmiştir. Çalışma,betonarme yapıların uygulama projesi öncesindeki tasarım süreçlerinikapsamaktadır. Uygulama projesi öncesinde betonarme yapının tasarım sürecindegenel olarak Mimarın uyması gereken Mühendislik kriterleri inşaat mühendisliğikapsamında belirlenmiştir. Tasarımı yapılan projelerin Mühendislik kriterleriaçısından uygunlukları yapıyı oluşturan taşıyıcı elemanlar bazındadeğerlendirilmiştir (çatı, döşeme, kiriş, kolon, perde duvar, temel, merdiven vb.).Mühendislik kriterleri her bir taşıyıcı yapı elemanı için; İmar Kanunu, TS500Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları, Deprem Bölgelerinde YapılacakBinalar Hakkında Yönetmelik (2007 Deprem Yönetmeliği), ve İmar Yönetmeliklerigibi mevzuat şartları ve genel yaklaşımlara göre tespit edilmiştir. Çalışmada;Bolu ve Düzce’de görev yapan yetmiş üç mimarla yüz yüze görüşülmüş ve aynıkişilere anketler yapılarak yapı elemanları bazında sorunlar tespit edilmeyeçalışılmıştır. Elemanların yapı içerisindeki önem dereceleri ve kendi içindekiönem dereceleri öncelik sıralarına göre puanlandırılmıştır. Her bir yapıelemanının toplam yapı içerisindeki öncelik sıralamalarına göre önem puanlarıtespit edilmiştir. Sorunlar bu önem puanlarına göre belirlenmiş ve belirlenensorunların tasarım sürecinde çözülebilmesi, zaman-emek-ekonomi vb. kayıplarınminimuma indirilebilmesi için önerilerde bulunulmuştur.