İKONOGRAFİ VE İKONOLOJİ YÖNTEMİ İLE FİKRET MUALLA SAYGI’NIN “YENİ HARFLERİ ÖĞRENEN KIZLAR” ADLI ESERİNİN ANALİZİ
İKONOGRAFİ VE İKONOLOJİ YÖNTEMİ İLE FİKRET MUALLA SAYGI’NIN “YENİ HARFLERİ ÖĞRENEN KIZLAR” ADLI ESERİNİN ANALİZİ
Yazar: Şirin, Bahar; Coşkun, Necla
Dergi: Akademik Sanat No. 19, 2022
Anahtar kelimeler: Erwin Panofsky,ikonografi,ikonoloji,FikretMualla

Bu çalışmada; Fikret Mualla Saygı’nın “Yeni Harfleri ÖğrenenKızlar” isimli eserini, Erwin Panofsky’nin “İkonografik veİkonolojik Sanat Eleştirisi” yöntemi bağlamında değerlendirmekamaçlanmıştır. Giriş bölümünde Fikret Mualla Saygı’nın hayatı,kişiliği ve sanatsal yaklaşımına ilişkin alanyazın taramalarına yerverilmiştir. Çalışmanın devamında ise; Fikret Mualla’nın İstanbuldönemine ait “Yeni Harfleri Öğrenen Kızlar” adlı eseriPanofsky’nin eser eleştiri yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.Eserin analizinde Panofsky’nin doğal anlam, uzlaşımsal anlam veiçsel anlam analiz basamakları takip edilmiş, yorumu düzelticiilkeler kapsamında ise biçem tarihi, tipler tarihi ve simgelertarihinden yararlanılmıştır. Bu çalışma sonucunda; Fikret MuallaSaygı’nın “Yeni Harfleri Öğrenen Kızlar” adlı eserinde, okumayazma ana teması altında; Cumhuriyet Dönemi ile birlikte kadınıntoplumdaki konumunun değişimine ve kentleşme olgusuna dikkatçekildiği görülmüştür. Eserdeki okuma yazma teması; yorumudüzeltici ilkeler çerçevesinde farklı siyasi, toplumsal ve kültürelkoşulları işaret eden eser örnekleri ile karşılaştırıldığında ise; Türktoplumunda kadınlara atfedilen edilgen konumun, CumhuriyetDönemi ile birlikte olumlu yönde değişmeye başladığı, kentleşmealgısının ve toplumsal dönüşüm olgusunun ön plana çıktığı ancaktüm bunların toplumun her kesiminde aynı ölçüde ve hızdayaşanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, esere konuedinilen okuma yazma temasının kültürel ve sosyal bağlama göreifade ediliş biçiminin ve anlamlarının değişebildiği ve çeşitlendiğigörülmüştür.

Bu çalışmada; Fikret Mualla Saygı’nın “Yeni Harfleri ÖğrenenKızlar” isimli eserini, Erwin Panofsky’nin “İkonografik veİkonolojik Sanat Eleştirisi” yöntemi bağlamında değerlendirmekamaçlanmıştır. Giriş bölümünde Fikret Mualla Saygı’nın hayatı,kişiliği ve sanatsal yaklaşımına ilişkin alanyazın taramalarına yerverilmiştir. Çalışmanın devamında ise; Fikret Mualla’nın İstanbuldönemine ait “Yeni Harfleri Öğrenen Kızlar” adlı eseriPanofsky’nin eser eleştiri yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.Eserin analizinde Panofsky’nin doğal anlam, uzlaşımsal anlam veiçsel anlam analiz basamakları takip edilmiş, yorumu düzelticiilkeler kapsamında ise biçem tarihi, tipler tarihi ve simgelertarihinden yararlanılmıştır. Bu çalışma sonucunda; Fikret MuallaSaygı’nın “Yeni Harfleri Öğrenen Kızlar” adlı eserinde, okumayazma ana teması altında; Cumhuriyet Dönemi ile birlikte kadınıntoplumdaki konumunun değişimine ve kentleşme olgusuna dikkatçekildiği görülmüştür. Eserdeki okuma yazma teması; yorumudüzeltici ilkeler çerçevesinde farklı siyasi, toplumsal ve kültürelkoşulları işaret eden eser örnekleri ile karşılaştırıldığında ise; Türktoplumunda kadınlara atfedilen edilgen konumun, CumhuriyetDönemi ile birlikte olumlu yönde değişmeye başladığı, kentleşmealgısının ve toplumsal dönüşüm olgusunun ön plana çıktığı ancaktüm bunların toplumun her kesiminde aynı ölçüde ve hızdayaşanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, esere konuedinilen okuma yazma temasının kültürel ve sosyal bağlama göreifade ediliş biçiminin ve anlamlarının değişebildiği ve çeşitlendiğigörülmüştür.