hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
KÖMÜR ÜRETİMİNE BAĞLI OLARAK KURULMUŞ BİR LİMAN: ZONGULDAK LİMANI
KÖMÜR ÜRETİMİNE BAĞLI OLARAK KURULMUŞ BİR LİMAN: ZONGULDAK LİMANI
Yazar: Karadeniz, Vedat; Çelikoğlu, Şaban
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 15 No. 24, 2011
Anahtar kelimeler: Zonguldak Limanı, denizyolu taşımacılığı, kömür, ihracat-ithalat

Zonguldak Limanı, Karadeniz Bölgesi’nin Batı Karadeniz Bölümü’nde Zonguldak kent yerleşim alanının kıyısında yer almaktadır. Batı Karadeniz’in Ereğli ve Bartın limanlarıyla birlikte üç önemli limanından biridir. Geçmişte yük ve yolcu taşımacılığının yapıldığı limanda günümüzde sadece yük taşımacılığı yapılmaktadır. Ancak sahada maden kömürü üretiminin azalmasına bağlı olarak yük taşımacılığı da son yıllarda oldukça gerilemiştir. Örneğin 2008 yılında limanda 680.328 ton yükleme-boşaltma yapılmıştır. Zonguldak Limanı Türkiye Taşkömürü Kurumu tarafından işletilmektedir. Direk Rıhtımı 1996 yılından itibaren “Gümrük Sahası” ve tırlar için otopark olarak tahsis edilerek Zonguldak Limanı ile Yalta Limanı (Ukrayna) arasında tarifeli Ro-Ro seferleri başlatılmıştır. Türkiye Taşkömürü Kurumu’ndaki işgücünün azalması sonucu kömür üretiminin üçüncü şahıslara kiralama yoluyla yaptırılarak bölge ekonomisine kısa vadede bir canlılık kazandırılması düşünülmektedir. Bu amaçla ülkemiz denizyolu taşımacılığında son yıllarda önemi giderek azalan Zonguldak Limanı’nın da yük trafiğinin artacağı beklenebilir.

Zonguldak Limanı, Karadeniz Bölgesi’nin Batı Karadeniz Bölümü’nde Zonguldak kent yerleşim alanının kıyısında yer almaktadır. Batı Karadeniz’in Ereğli ve Bartın limanlarıyla birlikte üç önemli limanından biridir. Geçmişte yük ve yolcu taşımacılığının yapıldığı limanda günümüzde sadece yük taşımacılığı yapılmaktadır. Ancak sahada maden kömürü üretiminin azalmasına bağlı olarak yük taşımacılığı da son yıllarda oldukça gerilemiştir. Örneğin 2008 yılında limanda 680.328 ton yükleme-boşaltma yapılmıştır. Zonguldak Limanı Türkiye Taşkömürü Kurumu tarafından işletilmektedir. Direk Rıhtımı 1996 yılından itibaren “Gümrük Sahası” ve tırlar için otopark olarak tahsis edilerek Zonguldak Limanı ile Yalta Limanı (Ukrayna) arasında tarifeli Ro-Ro seferleri başlatılmıştır. Türkiye Taşkömürü Kurumu’ndaki işgücünün azalması sonucu kömür üretiminin üçüncü şahıslara kiralama yoluyla yaptırılarak bölge ekonomisine kısa vadede bir canlılık kazandırılması düşünülmektedir. Bu amaçla ülkemiz denizyolu taşımacılığında son yıllarda önemi giderek azalan Zonguldak Limanı’nın da yük trafiğinin artacağı beklenebilir.
CARL ORTWIN SAUER VE KÜLTÜREL COĞRAFYA
CARL ORTWIN SAUER VE KÜLTÜREL COĞRAFYA
Yazar: Kayserili, Alperen
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 15 No. 24, 2011
Anahtar kelimeler: Carl Ortwin Sauer, Kültürel Coğrafya, Kültürel Peyzaj, Kültür Tarihi

Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren Amerikan coğrafyasındaki değişimin ele alındığı bu çalışmada, Amerikan kültürel coğrafyasının kurucusu ve Berkeley Ekolü temsilcilerinden Carl Ortwin Sauer’in hem kendinde hem de Amerikan coğrafyası içinde gerçekleştirdiği değişimler incelenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmayı gerçekleştirmek için hem Carl Ortwin Sauer’in eserlerinden bazıları incelenmiş hem de onun bilimsel anlayışını yansıtan ve hayatını anlatan eserlerden faydalanılmıştır. Sauer’in karşı çıktığı fikirler ve ona bağlı olarak gerçekleştirdiği çalışmalar da incelenmiştir. Aynı zamanda Sauer ve diğer bilim adamlarının kültürel peyzaj, kültürel coğrafya, kültür tarihi gibi kavramlara ait görüşleri üzerinde durulmuş ve Sauer’in eserlerinde ileri sürdüğü fikirler ve coğrafya ilmine yapmış olduğu, coğrafyayı bölgesel bütünlük içinde bir kültür tarihi olarak ele alması, disiplinler arası coğrafi çalışmalar yapması gibi katkıları değerlendirilmiştir.

Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren Amerikan coğrafyasındaki değişimin ele alındığı bu çalışmada, Amerikan kültürel coğrafyasının kurucusu ve Berkeley Ekolü temsilcilerinden Carl Ortwin Sauer’in hem kendinde hem de Amerikan coğrafyası içinde gerçekleştirdiği değişimler incelenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmayı gerçekleştirmek için hem Carl Ortwin Sauer’in eserlerinden bazıları incelenmiş hem de onun bilimsel anlayışını yansıtan ve hayatını anlatan eserlerden faydalanılmıştır. Sauer’in karşı çıktığı fikirler ve ona bağlı olarak gerçekleştirdiği çalışmalar da incelenmiştir. Aynı zamanda Sauer ve diğer bilim adamlarının kültürel peyzaj, kültürel coğrafya, kültür tarihi gibi kavramlara ait görüşleri üzerinde durulmuş ve Sauer’in eserlerinde ileri sürdüğü fikirler ve coğrafya ilmine yapmış olduğu, coğrafyayı bölgesel bütünlük içinde bir kültür tarihi olarak ele alması, disiplinler arası coğrafi çalışmalar yapması gibi katkıları değerlendirilmiştir.
OLUŞMUŞ ve AKTİVİTESİNİ SÜRDÜREN KARIŞIK TİP BİR HEYELAN: ELMALI-MADENKÖPRÜBAŞI (İSPİR-ERZURUM) HEYELANI, SORUNLAR ve ÖNERİLER
OLUŞMUŞ ve AKTİVİTESİNİ SÜRDÜREN KARIŞIK TİP BİR HEYELAN: ELMALI-MADENKÖPRÜBAŞI (İSPİR-ERZURUM) HEYELANI, SORUNLAR ve ÖNERİLER
Yazar: Kopar, İbrahim
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 15 No. 24, 2011
Anahtar kelimeler: Elmalı Heyelanı, Madenköprübaşı, İspir, Erzurum, Türkiye

Elmalı Heyelanı, Erzurum İli’nin İspir ilçesine bağlı Madenköprübaşı Beldesi’ne yaklaşık 1,5 km mesafedeki Elmalı Mahallesi sınırları içinde yer almaktadır. Heyelan Alt Kretase yaşlı çökel topluluğunun Bağların dere vadisine doğru kaymasıyla oluşmuştur. Eski bir tarihte meydana gelen ve günümüzde de aktivitesini sürdüren heyelan karışık tip kayma yapısı göstermektedir. Yaklaşık olarak 1,1 km2 yüzölçüme sahip heyelan sahasının doğu-batı doğrultusundaki uzunluğu 2050 m, kuzey-güney istikametindeki genişliği 590 m, kayan kütlenin kalınlığı ise 80 m dir. Jeomorfolojik olarak oluştuğu kesimi büyük ölçüde değiştiren ve eteğindeki Elmalı Mahallesine büyük zarar veren heyelan olayı, hala çözüm bekleyen önemli sosyo-ekonomik problemlere neden olmuştur.

Elmalı Heyelanı, Erzurum İli’nin İspir ilçesine bağlı Madenköprübaşı Beldesi’ne yaklaşık 1,5 km mesafedeki Elmalı Mahallesi sınırları içinde yer almaktadır. Heyelan Alt Kretase yaşlı çökel topluluğunun Bağların dere vadisine doğru kaymasıyla oluşmuştur. Eski bir tarihte meydana gelen ve günümüzde de aktivitesini sürdüren heyelan karışık tip kayma yapısı göstermektedir. Yaklaşık olarak 1,1 km2 yüzölçüme sahip heyelan sahasının doğu-batı doğrultusundaki uzunluğu 2050 m, kuzey-güney istikametindeki genişliği 590 m, kayan kütlenin kalınlığı ise 80 m dir. Jeomorfolojik olarak oluştuğu kesimi büyük ölçüde değiştiren ve eteğindeki Elmalı Mahallesine büyük zarar veren heyelan olayı, hala çözüm bekleyen önemli sosyo-ekonomik problemlere neden olmuştur.
LİSE COĞRAFYA DERSİ ÖĞRENME YAŞANTILARININ GERÇEKLEŞME DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ
LİSE COĞRAFYA DERSİ ÖĞRENME YAŞANTILARININ GERÇEKLEŞME DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ
Yazar: Sezer, Adem
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 15 No. 24, 2011
Anahtar kelimeler: Coğrafya, coğrafya öğretimi, öğrenme yaşantısı

Araştırmanın amacı, lise coğrafya dersi öğrenme yaşantılarının (eğitim durumları) gerçekleşme düzeyini belirlemektedir. Araştırma tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen 48 maddelik beşli likert tipi lise coğrafya dersi öğrenme yaşantıları gerçekleşme düzeyini belirleme ölçeğinin (anket formunun) çalışma grubuna uygulanması ile toplanmıştır. Çalışma grubu 2008-2009 öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Niğde Üniversitesi ve Artvin Çoruh Üniversitesi Eğitim Fakülteleri 1. Sınıfında öğrenim gören toplam 786 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, SPSS 13 istatistik programı ile t-testi, ANOVA (F) ve Scheffe teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; lise coğrafya dersi öğrenme yaşantılarının gerçekleşme düzeyi kısmen aralığında çıkmıştır. Öğrenme yaşantılarına ilişkin belirlenen beş alt boyuttan, öğretmen ve değerlendirme boyutları genellikle düzeyinde çıkarken, öğrenci, öğretim ilke ve yöntemleri ile öğretim teknoloji ve materyalleri boyutu kısmen düzeyinde çıkmıştır. Öğrenme yaşantıları üzerinde, öğrencinin cinsiyeti, mezun olduğu okul ve alan türü, yaşanılan coğrafi bölge, coğrafya dersine olan ilgi ve başarı düzeyinin bir faktör olduğu bulunmuştur.

Araştırmanın amacı, lise coğrafya dersi öğrenme yaşantılarının (eğitim durumları) gerçekleşme düzeyini belirlemektedir. Araştırma tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen 48 maddelik beşli likert tipi lise coğrafya dersi öğrenme yaşantıları gerçekleşme düzeyini belirleme ölçeğinin (anket formunun) çalışma grubuna uygulanması ile toplanmıştır. Çalışma grubu 2008-2009 öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Niğde Üniversitesi ve Artvin Çoruh Üniversitesi Eğitim Fakülteleri 1. Sınıfında öğrenim gören toplam 786 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, SPSS 13 istatistik programı ile t-testi, ANOVA (F) ve Scheffe teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; lise coğrafya dersi öğrenme yaşantılarının gerçekleşme düzeyi kısmen aralığında çıkmıştır. Öğrenme yaşantılarına ilişkin belirlenen beş alt boyuttan, öğretmen ve değerlendirme boyutları genellikle düzeyinde çıkarken, öğrenci, öğretim ilke ve yöntemleri ile öğretim teknoloji ve materyalleri boyutu kısmen düzeyinde çıkmıştır. Öğrenme yaşantıları üzerinde, öğrencinin cinsiyeti, mezun olduğu okul ve alan türü, yaşanılan coğrafi bölge, coğrafya dersine olan ilgi ve başarı düzeyinin bir faktör olduğu bulunmuştur.
KAYABEYLİ’NİN (BASKİL/ELAZIĞ) YER DEĞİŞTİRMESİNDE ETKİLİ OLAN DOĞAL OLAYLAR
KAYABEYLİ’NİN (BASKİL/ELAZIĞ) YER DEĞİŞTİRMESİNDE ETKİLİ OLAN DOĞAL OLAYLAR
Yazar: Sunkar, Murat
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 15 No. 24, 2011
Anahtar kelimeler: Baskil, Kayabeyli, Doğal felaketler, Kaya düşmeleri

Bu çalışmada, Kayabeyli (Baskil /Elazığ) köyünün yer değiştirmesinde etkili olan kaya düşmeleri, sel ve çığ olayları değerlendirilmiştir. Kırsal yerleşmelerin büyük bölümü yerleşme açısından elverişli olmayan alanlarda kurulduğu için zamanla terk edilmekte veya başka alana taşınmaktadır. Bu yer değiştirme üzerinde doğal felaketler ve ekonomik faktörler etkili olmaktadır. Baskil (Elazığ) ilçesine bağlı Kayabeyli (Rışvanuşağı) köyü de doğal olaylar sonucu yer değiştirmek zorunda kalmış bir kırsal yerleşmedir. Kayabeyli, Elazığ’ın batısında Hasan Dağı güney eteklerinde kurulmuştur. Köy, faylanma etkisine bağlı oluşan falez şeklindeki dik kayalık alanların önünde kurulduğu için kaya düşmeleri riski çok yüksektir. Meskenlerin eğimli yamaçların önünde birikinti yelpazesinin kök kesimine kurulması çığ ve taşkın riskini doğurmuştur. Bu yerleşmenin kuruluşunda doğal riskler göz ardı edildiği için uzun süre kaya düşmeleri, sel ve çığ olayları etkisinde kalmıştır. Kayabeyli’nin taşınmasında yanlış yer seçiminin yanında insanın doğal bitki örtüsünü tahrip etmesi de etkili olmuştur.

Bu çalışmada, Kayabeyli (Baskil /Elazığ) köyünün yer değiştirmesinde etkili olan kaya düşmeleri, sel ve çığ olayları değerlendirilmiştir. Kırsal yerleşmelerin büyük bölümü yerleşme açısından elverişli olmayan alanlarda kurulduğu için zamanla terk edilmekte veya başka alana taşınmaktadır. Bu yer değiştirme üzerinde doğal felaketler ve ekonomik faktörler etkili olmaktadır. Baskil (Elazığ) ilçesine bağlı Kayabeyli (Rışvanuşağı) köyü de doğal olaylar sonucu yer değiştirmek zorunda kalmış bir kırsal yerleşmedir. Kayabeyli, Elazığ’ın batısında Hasan Dağı güney eteklerinde kurulmuştur. Köy, faylanma etkisine bağlı oluşan falez şeklindeki dik kayalık alanların önünde kurulduğu için kaya düşmeleri riski çok yüksektir. Meskenlerin eğimli yamaçların önünde birikinti yelpazesinin kök kesimine kurulması çığ ve taşkın riskini doğurmuştur. Bu yerleşmenin kuruluşunda doğal riskler göz ardı edildiği için uzun süre kaya düşmeleri, sel ve çığ olayları etkisinde kalmıştır. Kayabeyli’nin taşınmasında yanlış yer seçiminin yanında insanın doğal bitki örtüsünü tahrip etmesi de etkili olmuştur.
AFYONKARAHİSAR İLİNDE İLLER ARASI GÖÇLERİN GELİŞMİŞLİK ENDEKSLERİYLE ANALİZİ
AFYONKARAHİSAR İLİNDE İLLER ARASI GÖÇLERİN GELİŞMİŞLİK ENDEKSLERİYLE ANALİZİ
Yazar: Yakar, Mustafa; Saraçlı, Sinan; Yazıcı, Hakkı
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 15 No. 24, 2011
Anahtar kelimeler: İller arası Göç, Gelişmişlik Endeksleri, Afyonkarahisar İli

Bu çalışma, Afyonkarahisar ilinde iller arası net göçlerin Türkiye’deki dağılımını çeşitli gelişmişlik endeksleri kullanılarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Buna göre ilin 1975-2000 döneminde iller arasında toplam net göçler ile DPT (2003) ve Ünal (2008) tarafından illere ait hesaplanan bazı gelişmişlik endekslerine ait değerler araştırmanın verilerini oluşturmaktadır. İllere göre net göç değerleri bağımsız değişkeni oluştururken, göçlere etkisi olduğu öngörülen gelişmişlik endeksleri bağımlı değişken olarak belirlenmiş ve istatistiksel analizi yapılmıştır. Sonuçta Afyonkarahisar ilindeki iller arası net göçler üzerinde en fazla sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksinin etkili olduğu görülmüştür. İlin net göç aldığı iller, daha düşük seviyede, net göç verilen iller ise daha yüksek seviyede gelişmişlik endeks değerine sahiptir.

Bu çalışma, Afyonkarahisar ilinde iller arası net göçlerin Türkiye’deki dağılımını çeşitli gelişmişlik endeksleri kullanılarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Buna göre ilin 1975-2000 döneminde iller arasında toplam net göçler ile DPT (2003) ve Ünal (2008) tarafından illere ait hesaplanan bazı gelişmişlik endekslerine ait değerler araştırmanın verilerini oluşturmaktadır. İllere göre net göç değerleri bağımsız değişkeni oluştururken, göçlere etkisi olduğu öngörülen gelişmişlik endeksleri bağımlı değişken olarak belirlenmiş ve istatistiksel analizi yapılmıştır. Sonuçta Afyonkarahisar ilindeki iller arası net göçler üzerinde en fazla sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksinin etkili olduğu görülmüştür. İlin net göç aldığı iller, daha düşük seviyede, net göç verilen iller ise daha yüksek seviyede gelişmişlik endeks değerine sahiptir.
ÇEVRECİ BARAJLARA GEÇMİŞTEN BİR ÖRNEK: TURNA (KEŞİŞ) GÖLÜ
ÇEVRECİ BARAJLARA GEÇMİŞTEN BİR ÖRNEK: TURNA (KEŞİŞ) GÖLÜ
Yazar: Elmacı, Süleyman
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 15 No. 24, 2011
Anahtar kelimeler: Çevreci baraj, Turna (Keşiş) Gölü, Van Gölü havzası

Ülkemizde özellikleri birbirinden farklı göller bulunmaktadır. Doğal ortamın bir parçası olarak bu göllerin ekosisteme önemli katkıları vardır. Ekosistemin bir parçası olan insan, içme, kullanma suyu ve tarımsal sulamada göllerden geçmişten günümüze yararlanmıştır. Tarihi açıdan bakıldığında bu amaçlarla faydalanılan belki en eski göl; Van Gölü havzasında 2544 m. yükseltideki Turna (Keşiş) Gölü’dür. 2800 yıl önce Urartular bu gölden çevresine zarar vermeden, suyunu artırarak yararlanma yoluna gitmişlerdir.

Ülkemizde özellikleri birbirinden farklı göller bulunmaktadır. Doğal ortamın bir parçası olarak bu göllerin ekosisteme önemli katkıları vardır. Ekosistemin bir parçası olan insan, içme, kullanma suyu ve tarımsal sulamada göllerden geçmişten günümüze yararlanmıştır. Tarihi açıdan bakıldığında bu amaçlarla faydalanılan belki en eski göl; Van Gölü havzasında 2544 m. yükseltideki Turna (Keşiş) Gölü’dür. 2800 yıl önce Urartular bu gölden çevresine zarar vermeden, suyunu artırarak yararlanma yoluna gitmişlerdir.
ANLAMI, TANIMI, KONUSU VE FELSEFESİ BAKIMINDAN COĞRAFYA ĠLMĠ HAKKINDA BAZI DÜŞÜNCELER
In Terms of Its Meaning, Definition, Subject and Philosophy Some Opinions on Science of Geography
Yazar: Doğanay, Hayati
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 16 No. 25, 2012
Anahtar kelimeler: Regional Studies ; Bölgesel Çalışmalar ; human,environment,geography ; insan, çevre, coğrafya

Felsefe, tarih, matematik gibi oluşum geçmişi en eski bilimlerden biri de coğrafya ilmidir. Yaklaşık M. Ö. III. yüzyıl sonlarından buyana g'egraph'e ya da geoprafica adı altında çalışmalar yapılmış olup, günümüz dünyasının hemen her ülkesinde, ilk öğretim ve orta öğretim kademelerinde eğitimi; yüksek öğretimde ise, araştırma ve uygulamaları yapılmaktadır. Bu bağlamda, ülkemizde de hiç olmazsa XX. Yüzyıl başlarından buyana coğrafyanın, hem eğitimi, hem de araştırmaları ve öğretimi yapılmaktadır. Ancak bu ilimde, örneğin esas tema, buna dayalı başlıca araştırma yöntemleri, düşünce ilkeleri ve ifade teknikleri gibi önemli bilimsel yöntem konuları üzerinde, araştırmacılar arasında henüz bir konsensus oluşamadığı göze çarpmaktadır. Sanırım bu önemli sorunda, ülkemizde bu ilmin kurucuları ve onların yetiştirdiği coğrafyacıların eserlerinde analiz ve sentez ettikleri fikirlerin, yeterince anlaşılamaması rol oynamaktadır. Esas tema ve yöntem konularına katkı yapacağı düşülen çalışmamızda; bu temel konu ile araştırma yöntemleri, düşünce ilkeleri ve ifade tekniklerinin, derli toplu bir biçimde sunulmasının, coğrafya öğretmenleri, lisans öğrencileri ve lisansüstü çalışmalar yapan araştırmacılara, sözü edilen sorunların aşılmasında, bir bakış ufku kazandıracağını düşüyorum.

Like philosophy, history and mathematics; geography is one the oldest sciences. from the end of the 3rd century B.C. to this day, studies under the name of gegraphe or geoprafica have been carried out. Today,in almost every country geography education is part of the curriculum in elementary and secondary schools, while research and applications related to geography are conducted in higher education. In this context, in Turkey education and research in geography together with the training of teachers of geography have been carried out, at least, since the beginning of the 20th century . However, it is evident in this science that there is no consensus among researchers as to the important issues related to the scientific method. For example, the main theme, certain research methods, principles of thought and the techniques of expression. In my opinion, the fact that in Turkey the ideas analyzed and synthesized by the founders of this science and the geographers raised by them in their studies are not sufficiently understood plays an important role in this serious problem. I am of the opinion that presenting the main issue and research methods, principles of thought and expression techniques in an ordered way in our study will contribute to the issues of the main theme and method will assist geographyteachers, undergraduate students and postgraduate researchers to develop a way of overcoming the above mentioned problems.
COĞRAFİ FAKTÖRLERİN AZ GELİŞMİŞLİK ÜZERİNE ETKİLERİ ve REFAHİYE (ERZİNCAN) ÖRNEĞİ
COĞRAFİ FAKTÖRLERİN AZ GELİŞMİŞLİK ÜZERİNE ETKİLERİ ve REFAHİYE (ERZİNCAN) ÖRNEĞİ
Yazar: Şahin, İbrahim Fevzi
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 16 No. 25, 2012
Anahtar kelimeler: Refahiye, Azgelişmişlik, göç

Türkiye’nin sosyal ve ekonomik açıdan az gelişmiş ilçelerinden biri de Refahiye’dir. Zaten Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Araştırması da (2004) bu durumu kanıtlar niteliktedir. Refahiye ilçesinin geri kalmasında; iklim, yeryüzü şekilleri ve deprem gibi olumsuz doğal çevre şartları başlıca rolü oynamıştır. Çünkü sözü edilen bu olumsuz faktörler sahada sanayi ve ticaret gibi sektörlerin gelişmemesinin en önemli nedenidir. Ayrıca eğitim, sağlık ve beslenme yetersizliği ile sosyal olaylar da bu durumu önemli ölçüde etkilemiştir. Tüm bu olumsuzlukların sonucu, yöre halkının önemli bir kısmı, başta büyük sanayi merkezleri olmak üzere, ülkenin çeşitli bölgelerine doğru göç etmektedir. Göç olayını yavaşlatmak ve yörenin sosyal ve ekonomik açıdan en azından belli bir seviyeye getirilebilmesi için, bir takım önlemlerin acilen alınması gerekmektedir. Kuşkusuz bunların başında sahadaki mevcut kaynakların en rasyonel şekilde kullanılması ve sahanın kırsal kalkınma planının hazırlanarak bir an önce uygulamaya konulması gerekmektedir.

Türkiye’nin sosyal ve ekonomik açıdan az gelişmiş ilçelerinden biri de Refahiye’dir. Zaten Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Araştırması da (2004) bu durumu kanıtlar niteliktedir. Refahiye ilçesinin geri kalmasında; iklim, yeryüzü şekilleri ve deprem gibi olumsuz doğal çevre şartları başlıca rolü oynamıştır. Çünkü sözü edilen bu olumsuz faktörler sahada sanayi ve ticaret gibi sektörlerin gelişmemesinin en önemli nedenidir. Ayrıca eğitim, sağlık ve beslenme yetersizliği ile sosyal olaylar da bu durumu önemli ölçüde etkilemiştir. Tüm bu olumsuzlukların sonucu, yöre halkının önemli bir kısmı, başta büyük sanayi merkezleri olmak üzere, ülkenin çeşitli bölgelerine doğru göç etmektedir. Göç olayını yavaşlatmak ve yörenin sosyal ve ekonomik açıdan en azından belli bir seviyeye getirilebilmesi için, bir takım önlemlerin acilen alınması gerekmektedir. Kuşkusuz bunların başında sahadaki mevcut kaynakların en rasyonel şekilde kullanılması ve sahanın kırsal kalkınma planının hazırlanarak bir an önce uygulamaya konulması gerekmektedir.
ERZURUM-KARS DEPREMİ (30 EKĠM 1983) İLE AŞKALE DEPREMLERİ (25–28 MART 2004) SONRASI İNŞA EDİLMİŞ OLAN AFET KONUTLARININ COĞRAFİ AÇIDAN KARŞILAŞTIRILMALARI
ERZURUM-KARS DEPREMİ (30 EKĠM 1983) İLE AŞKALE DEPREMLERİ (25–28 MART 2004) SONRASI İNŞA EDİLMİŞ OLAN AFET KONUTLARININ COĞRAFİ AÇIDAN KARŞILAŞTIRILMALARI
Yazar: Gök, Yaşar
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 16 No. 25, 2012
Anahtar kelimeler: Deprem, afet konutu, Erzurum-Kars Depremi, Aşkale Depremleri

Bu araştırma ile doğal afetler sonrası yeniden inşa edilen kırsal yerleşmeler ve konutlarının, yörelerin ve çağın şartlarına uygun olup olmadıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede Erzurum-Kars Depremi (30 Ekim 1983) ve Aşkale Depremleri (25–28 Mart 2004) sonrası yeniden inşa edilmiş olan kır yerleşmeleri ile konutları mukayeseli olarak incelenmiştir. Öncelikle her iki depremden sonra, yeniden inşa edilen köylerin yerleri ile konutlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Karşılaştırma sonucunda, Aşkale depremlerinden sonra inşa edilen konutların hem sosyal hayat, hem de çağdaşlık yönünden daha üstün oldukları tespit edilmiştir. Yine her iki afet konutlarının, yörenin geleneksel konutları ile mukayesesi yapılarak, afet konutlarının üstünlükleri ortaya konulmuştur. Sonuçta, hem Erzurum-Kars Depremi (30 Ekim 1983) sonrası, hem de Aşkale Depremleri (25–28 Mart 2004) sonrası inşa edilmiş olan afet konutlarının, geleneksel konutlarla mukayese edilemeyecek kadar üstünlükleri vardır. Ancak, Türkiye’de köy konutları sigorta kapsamına alınmadığından, ağır hasar gören köylerin yeniden inşasını Devlet üstlenmektedir. Bu itibarla, bundan sonra inşa edilecek konutların; yörelerin coğrafi özellikleri ile sosyo-ekonomik ve kültürel şartlarına uygun şekilde planlanmasının daha uygun olacağı kanaatindeyiz.

Bu araştırma ile doğal afetler sonrası yeniden inşa edilen kırsal yerleşmeler ve konutlarının, yörelerin ve çağın şartlarına uygun olup olmadıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede Erzurum-Kars Depremi (30 Ekim 1983) ve Aşkale Depremleri (25–28 Mart 2004) sonrası yeniden inşa edilmiş olan kır yerleşmeleri ile konutları mukayeseli olarak incelenmiştir. Öncelikle her iki depremden sonra, yeniden inşa edilen köylerin yerleri ile konutlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Karşılaştırma sonucunda, Aşkale depremlerinden sonra inşa edilen konutların hem sosyal hayat, hem de çağdaşlık yönünden daha üstün oldukları tespit edilmiştir. Yine her iki afet konutlarının, yörenin geleneksel konutları ile mukayesesi yapılarak, afet konutlarının üstünlükleri ortaya konulmuştur. Sonuçta, hem Erzurum-Kars Depremi (30 Ekim 1983) sonrası, hem de Aşkale Depremleri (25–28 Mart 2004) sonrası inşa edilmiş olan afet konutlarının, geleneksel konutlarla mukayese edilemeyecek kadar üstünlükleri vardır. Ancak, Türkiye’de köy konutları sigorta kapsamına alınmadığından, ağır hasar gören köylerin yeniden inşasını Devlet üstlenmektedir. Bu itibarla, bundan sonra inşa edilecek konutların; yörelerin coğrafi özellikleri ile sosyo-ekonomik ve kültürel şartlarına uygun şekilde planlanmasının daha uygun olacağı kanaatindeyiz.