hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Antimikrobiyal Peptidler ve Tıpta Kullanım Alanları
Antimicrobial Peptides and Their Medical Applications
Yazar: Akün, Suzan Elif; Kökbaş, Umut
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Antibiyotik Direnci,Antimikrobiyal Peptid,Bakteri ; Antibiotic Resistance,Antimicrobial Peptide,Bacteria

Bakterilerden insanlara birçok canlı organizmaları için antimikrobiyal peptidleri üretmektedir. Bakterilerin antibiyotiklere karşı gösterdiği direncin durdurulamaz boyuta gelmesinden sonra bakterilere karşı yeni nesil bir çözüm arayışına gidilmiştir. Bu çözüm arayışında antimikrobiyal peptidlerle yapılan çalışmalarda umut verici sonuçlar alınmıştır. Daha istenilen popülariteye ulaşılamasa da dirençli bakteriler karşısında antimikrobiyal peptidlerle istenilen sonuçlara ulaşılması umulmaktadır. Bu peptidler yediğimiz birçok gıdada doğal gıda koruyucusu olarak çok yaygın kullanılmasından antimikrobiyal kumaş geliştirilmesine kadar geniş bir alanda kullanılmaktadır. Şimdiden kanser dahil birçok hastalığa deva olabileceği klinik araştırmalarla ortaya konulmuştur.

It produces antimicrobial peptides for many living organisms, from bacteria to humans. After the resistance of bacteria against antibiotics has reached an unstoppable dimension, a new generation solution has been searched against bacteria. In the search for this solution, promising results have been obtained in studies with antimicrobial peptides. It is hoped to achieve desired results with antimicrobial peptides against resistant bacteria, although more desired popularity cannot be achieved. These peptides are widely used in many foods we eat as a natural food preservative, from antimicrobial fabric development. It has already been demonstrated by clinical research that it can cure many diseases, including cancer.
Büyüme ve Gelişim Döneminde Dental İmplant Tedavileri
Dental Implant Treatments in Growth and Development Period
Yazar: Senirkentli, Güler Burcu
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Dental Implants,Growth,Hypodontia ; Dental İmplantlar,Büyüme,Hipodonti

Büyüme gelişimi devam eden bireylerde diş eksikliği alveoler büyüme yetersizliği, fonksiyon ve fonasyonun olumsuz etkilenmesi ile birlikte psikolojik gelişimin de olumsuz etkilendiği istenmeyen estetik görünüme yol açmaktadır. Diş eksikliklerinin tedavisi için çocuklarda hareketli protezler ve geçici köprü restorasyonları kullanılmaktadır ancak bu seçeneklerin çocuklar tarafından kabul edilebilirliği çok zordur. Bunun yanında implant tedavisi erişkinlerde uzun yıllardır başarı ile uygulanmaktadır. Bu durum klinisyenleri çocuklarda da implant uygulamaları açısından cesaretlendirmiştir. Bu derlemede büyüme gelişimin değerlendirilmesi ve takibi ile çocuklarda implant uygulaması için ideal zamanlama prensiplerine odaklanılmıştır.

Teeth agenesis may cause alveolar growth deficiency, negatively affected function and phonation as well as an unwanted aesthetic appearance that negatively affects psychological development in individuals whose growth and development continues. In the treatment of tooth deficiencies, removable prostheses and temporary bridge restorations used in these children, but these options are difficult to be accepted by children. Besides implant treatment has been successfully performed in adults for many years. This situation has encouraged clinicians to apply implants in children. This review focuses on the evaluation and follow-up of growth and development, and the ideal timing principles for implant application in children.
Disfaji Rehabilitasyonunda Hemşirenin Rolü
Evidence-Based Practices in Dysphagia Rehabilitation
Yazar: Özbudak, Gizem; Özer, Serap
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Dysphagia,Rehabilitation,Evidence-based practices ; Disfaji,Rehabilitasyon,Kanıta Dayalı Uygulamalar

Yutma bozukluğu ya da yutma yeteneğinin kaybolması olarak tanımlanan disfaji, serebral korteksin yutma fonksiyonu ile ilişkili alanlarındaki lezyonlar veya nöromüsküler iletimdeki sorunlar nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Zamanla malnütrisyon, dehidratasyon, aspirasyon pnömonisi, hastanede yatış süresinin uzaması gibi komplikasyonlara ve ölüme yol açabilmektedir. Bu olumsuz sağlık sonuçlarının önlenmesi için erken tanı, tedavi ve etkin disfaji yönetimi gerekmektedir. Etkin disfaji yönetimi için de rehabilitasyon uygulamalarına gereksinim bulunmaktadır. Yutma fonksiyonunun iyileşmesinde önemli bir rol oynayan disfaji rehabilitasyonu için uygulamada çeşitli yöntemler ve egzersizler kullanılmaktadır. Disfajinin yönetimi multidisipliner olmakla birlikte, hastayla sık ve yakın temasta bulunan ve yutma güçlüklerini en iyi şekilde gözlemleyebilen ve tanımlayabilen ekip üyeleri hemşirelerdir. Hemşireler kanıta dayalı uygulamalar doğrultusunda bakım yönetimi sürecini yönlendirdiklerinde olumlu sağlık sonuçlarının elde edilmesine katkı sağlamaktadır. Bu derleme makalenin amacı; hemşirelerde disfaji kavramını ve yönetimini tanımlayarak bir farkındalık oluşturmak, güncel araştırma bulguları ile disfaji rehabilitasyonunun yararlarından bahsetmek, hemşirelerin kanıta dayalı rehabilitasyon girişimlerini multidisipliner ekip çalışması ile birlikte uygulamasını sağlamaktır.

Dysphagia defined as swallowing disorder or loss of swallowing ability, is caused by lesions in areas of the cerebral cortex associated with swallowing function or problems in neuromuscular transmission. In time, it can lead to complications such as malnutrition, dehydration, aspiration pneumonia, prolonged hospital stay, and death. Early diagnosis, treatment and effective dysphagia management are required to prevent these negative health consequences. Rehabilitation practices are needed for effective dysphagia management. Various methods and exercises are used in practice for dysphagia rehabilitation, which plays an important role in the recovery of swallowing function. Although the management of dysphagia is multidisciplinary, the team members who have frequent and close contact with the patient and can best observe and define swallowing difficulties are nurses. Nurses contribute to achieving positive health outcomes when they guide the care management process in line with evidence-based practices.The purpose of this review article; to create awareness by defining the concept and management of dysphagia in nurses, to talk about the benefits of dysphagia rehabilitation with current research findings, to enable nurses to implement evidence-based rehabilitation interventions with multidisciplinary teamwork.
Aile İçi Şiddetin Cinsellik Boyutu
Aile İçi Şiddetin Cinsellik Boyutu
Yazar: Cirban Ekrem, Ebru
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; aile içi şiddet,cinsellik,cinsel şiddet,kadın

Aile içi şiddet, aile içinde bireyin hayatının, bedeninin, psikolojik bütünlüğünün veya özgürlüğünün güç kullanılarak tehlikeye uğratılmasıdır. Aile içi şiddet türlerinden biri cinsel şiddettir. Cinsellik, bireyin içinde yaşadığı aile, toplum, kültür gibi etmenlerden ayrı düşünülemeyen bir olaydır. Kadınlar cinselliği bir rol/görev olarak algıladıkları için cinsel şiddeti ayırt edemiyor olabilirler. Bu derlemede, aile içi şiddet türlerinden biri olan cinsel şiddetin, cinsellik ve/veya cinsel yaşam ile ilişkisini incelenmek amaçlanmıştır.

Aile içi şiddet, aile içinde bireyin hayatının, bedeninin, psikolojik bütünlüğünün veya özgürlüğünün güç kullanılarak tehlikeye uğratılmasıdır. Aile içi şiddet türlerinden biri cinsel şiddettir. Cinsellik, bireyin içinde yaşadığı aile, toplum, kültür gibi etmenlerden ayrı düşünülemeyen bir olaydır. Kadınlar cinselliği bir rol/görev olarak algıladıkları için cinsel şiddeti ayırt edemiyor olabilirler. Bu derlemede, aile içi şiddet türlerinden biri olan cinsel şiddetin, cinsellik ve/veya cinsel yaşam ile ilişkisini incelenmek amaçlanmıştır.
COVID-19 Kliniği ve Yönetimi
Clinical Features and Managament of COVID-19
Yazar: Kuşçu, Ferit; Taşova, Yeşim
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 29 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COVID-19,SARS-CoV-2,klinik özellikler,,yönetim,tedavi ; COVID-19,,SARS-CoV-2,,clinical features,,management,,treatment

İlk kez 2019 yılının Aralık ayında Çin’in Wuhan eyaletinde viral pnömoni olarak ortaya çıkan COVID-19, Dünya genelinde milyonlarca insanı etkilemiş ve etkilemeye devam etmektedir. Hastalığın klinik belirti ve bulguları ön planda solunum sistemine ait olsa da birçok organ ve sistemi etkileyebileceği ve farklı klinik prezentasyonlar ile de ortaya çıkabileceği görülmüştür. Bu makalede COVID-19’un klinik özellikleri ve hastalığın yönetimi güncel literatür verileri ışığında anlatılmıştır.

COVID-19, which first appeared as a viral pneumonia in Wuhan province of China in December 2019, has affected and continues to affect millions of people worldwide. Although the clinical signs and symptoms of the disease mainly belong to the respiratory system, it has been observed that it may affect many organs and systems and may present with different clinical presentations. In this article, the clinical features of COVID-19 and the management of the disease are described in the light of current literature data.
COVID-19 Tanısı: Serolojik ve Moleküler Testler
COVID-19 Diagnosis: Serological and Molecular Tests
Yazar: Tanrıverdi, Elif Seren; Yakupoğulları, Yusuf; Otlu, Barış
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 29 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; SARS-CoV-2,COVID-19,RT-PCR,,seroloji,antikor ; SARS-CoV-2,COVID-19,,RT-PCR,serology,antibody.

İki bin yirmi yılı başından beri SARS-CoV-2 pandemisi nedeniyle milyonlarca insan COVID-19 hastalığına yakalanmış ve hayatını kaybetmiştir. Pozitif kişilerin erken tespiti, virüs yayılımını kontrol etmede kritik öneme sahiptir. Dolayısı ile hızlı, doğru ve aynı anda çok sayıda hastayı tarayabilecek tanı yöntemlerine gereksinim duyulmuştur. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bu amaçla moleküler ve serolojik testlerin rutin klinik tanıda kullanımını önermiştir. Gerçek zamanlı PCR yöntemi; yüksek duyarlılık ve özgüllük ile birkaç saatte sonuçlanma, viral yükü gösterebilme ve birçok farklı klinik numuneden testin çalışılabilmesi gibi özellikleri nedeniyle en çok kullanılan test yöntemi durumuna gelmiştir. Hastaların virüse karşı antikor cevabının değişken ve geç olması nedenleriyle COVID-19 tanısında serolojik testlerin etkinliği düşük kalmıştır. Her ne kadar rutin klinik tanıya henüz geçmemiş olsa da Loop-Mediated Isothermal Amplification (LAMP), CRISPR ve Dizileme yöntemlerinin SARS-CoV-2 tanısında kullanım potansiyeli görülmektedir. Bu derlemede, SARS-CoV-2 laboratuvar tanısında kullanılan testler; bu testlerin sunduğu avantaj ve sınırlılıklar mevcut veriler ışığında özetlenerek tıp uzmanlarının kullanımına sunulması amaçlanmıştır.

Since the beginning of 2020, millions of people have been caught in the COVID-19 disease and died due to the SARS-CoV-2 pandemic. Early detection of positive persons is critical in controlling the virus spread. Therefore, laboratory methods that are fast, accurate and capable of screening a large number of patients were required. For this purpose, the World Health Organization (WHO) has recommended the use of molecular and serological tests in routine clinical diagnosis. Real-time PCR has become the most used test method due to its high sensitivity and specificity, its ability to result in a few hours, to show viral load and to run tests from many different clinical samples. The efficiency of serological tests in the diagnosis of COVID-19 remained low due to the variable and late antibody response of the patients to the virus. Although the routine clinical diagnosis has not yet been made, Loop-Mediated Isothermal Amplification (LAMP), CRISPR and Sequencing methods have potentials for use in the diagnosis of SARS-CoV-2. In this review, the tests used in SARS-CoV-2 laboratory diagnosis, and the advantages and limitations of these test methods are summarized in the light of the available data and offered to use of medical professionals.
COVID-19 Bilgisayarlı Tomografi Bulguları: Sekiz Ayın Sonunda Öğrendiklerimiz
Chest CT in COVID-19: Lessons from Eight Months
Yazar: Köse, Sevgül; Soyupak, Süreyya
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 29 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COVID-19,ayırıcı tanı,tomografi,pnömoni ; COVID-19,differential diagnosis,computed tomography,pneumonia

COVID-19 pandemisi 21. yüzyılın en büyük halk sağlığı problemi olarak kabul edilmiştir. Tanıda altın standart olarak kabul edilen RT-PCR testinin doğruluğu %65 olması nedeniyle hastaların triyajında , tanı ve komplikasyonlar açısından takibinde toraks BT büyük önem kazanmışıtr.Retrospektif ağırlıklı yapılan çalışmalarda COVID-19 pnömonisinin tipik BT bulguları ağırlıklı olarak periferal, subplevral yerleşimli, sıklıkla bilateral buzlu cam opasiteleri ve konsolidasyon olarak tanımlanmıştır. Radyologların tipik bulguları iyi bilmesi ayırıcı tanı ve tedavi açısından önemlidir. BT raporlamada ortak bir dil kullanmak klinisyen ve radyologlar arasındaki iletişimi, hastaların optimal yönetimini sağlayacaktır.

Covid-19 pandemic has been recognized as the biggest public health problem of the 21. century. RT-PCR test is the gold standard in the diagnosis of COVID-19, but the sensitivity of this test can barely reach to 65% in the literature. In most cases mortality related to pulmonary complications. Therefore, Thorax CT has gained great interest in the diagnosis, triage of patients, diagnosis, and follow-up in terms of complications.In retrospective studies, typical CT findings of COVID-19 pneumonia were reported as peripheral, subpleural, often bilateral ground-glass opacities, and consolidation. During the decision-making process, Radiologists need to know the typical findings to help clinicians to make differential diagnosis and treatment planning. Using a common language in CT reporting seems to be of utmost importance to guarantee the optimal management of these patients.
COVID-19’da Pulmoner Rehabilitasyon
Pulmonary rehabilitation in COVID-19
Yazar: Güzel, Rengin; Başaran, Sibel
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 29 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COVID-19,rehabilitasyon,, pulmoner rehabilitasyon ; COVID-19,rehabilitation,pulmoner rehabilitation

COVID-19, akciğer hasarı başta olmak üzere tüm vücutta birden fazla doku ve organda tutulumla karakterize yeni bir hastalıktır. Bazı hastalarda pulmoner fibrozisin yanısıra kalp, karaciğer, böbrek, sinir ve bağışıklık sistemlerinde uzun süreli işlev bozuklukları olabilir. Akut dönemde rehabilitasyon mümkün ve güvenli olduğunda düşünülmelidir. Yatarak tedavi edilmiş COVID-19 hastalarında uzun süreli dizabilite olasılığı göz önüne alınarak taburculuk sonrası dönemde ayaktan pulmoner rehabilitasyon planlanmalıdır. Pulmoner rehabilitasyonun hedefleri dispneyi iyileştirmek, işlevi geri kazandırmak, engelliliği en aza indirgemek, anksiyeteyi azaltmak ve yaşam kalitesini iyileştirmektir.

COVID-19 is a new disease characterized by lung damage and involvement of multiple tissues and organs in the whole body. Some patients may have long-term impairment and dysfunctions in the heart, liver, kidney, nervous and immune systems, as well as pulmonary fibrosis. In the acute stage, rehabilitation should be considered when possible and safe. Considering the possibility of long-term disability in patients hospitalized for COVID-19, outpatient pulmonary rehabilitation should be planned in the post-discharge period. The goals of pulmonary rehabilitation are to improve dyspnea, restore function, minimize disability, reduce anxiety and improve quality of life.
Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde COVID-19 Enfeksiyonu: Korunma ve Kontrol Önerileri
COVID-19 Infection in Primary Health Care: Prevention and Control Recommendations
Yazar: Özer, Zeliha Yelda; Özcan, Sevgi
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 29 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Birinci basamak sağlık hizmetleri,,COVID-19,korunma ve kontrol ; Primary health care,COVID-19,prevention and control

Enfeksiyonun önlenmesi ve kontrol edilmesine yönelik uygulamaların sağlık hizmetlerinin sürdürülmesinde ve enfeksiyonun toplum üzerindeki etkilerini azaltmada kritik öneme sahip olduğu bilinmektedir. Gerek enfeksiyon zincirininin kırılmasına yönelik uygulamalarda,  gerekse hastaların pandemi sürecinde ihtiyaç duydukları diğer sağlık hizmetlerinin karşılanmasında birinci basamak sağlık hizmetlerinin rolü tartışılmazdır. Bu makalede birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumunda COVID-19 enfeksiyonunun önlenmesi ve kontrolüne yönelik güncel öneriler üç başlık altında (sağlık çalışanlarına, çalışma ortamına, sunulan sağlık hizmetlerine ve hizmet alanlara yönelik öneriler) gözden geçirilmiştir.

It is known that practices for the prevention and control of infection are critical in maintaining healthcare services and reducing the effects of infection on society. The role of primary healthcare services is indisputable both in practices aimed at breaking the infection chain and in meeting other healthcare services that patients need during the pandemic process. In this article, current recommendations for the prevention and control of COVID-19 infection in the delivery of primary health care services are reviewed under three headings (recommendations for healthcare professionals, working environment, healthcare services and service users).
COVID-19: Hastanede Enfeksiyon Kontrol Önlemleri
COVID 19: Infection Control Measures at the Hospital
Yazar: Ertürk, Damla; Candevir, Aslıhan
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 29 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COVID-19,enfeksiyon kontrol önlemleri,kişisel koruyucu ekipman ; COVID-19,infection control measures,personal protective equipment

Sağlık kuruluşları COVID-19 kesin ve olası vakalarının en yüksek olduğu yerlerdir. Hastane içerisinde triyajın hızlı ve doğru uygulanması, hastaların uygun ortamlarda izolasyonunun sağlanması ve kişisel koruyucu ekipmanın doğru kullanılması sağlık çalışanı ve COVID-19 olmayan hastaların korunması açısından önemli olacaktır. Refakatçilerin mümkün olduğunca kabul edilmemesi ve hastane içerisindeki herkesin maske kullanımının sağlanması gerekmektedir. COVID-19 bulaşının önlenmesi için temel önlemler maske, fiziksel mesafe ve el hijyendir. Bu rutin enfeksiyon kontrol önlemlerinin yanında hastaya yapılan işleme ve bulaş yoluna yönelik alınacak önlemler de COVID-19 bulaş riskini azaltacaktır.

Healthcare institutions are places with the highest rate of confirmed and suspicious cases of COVID-19. Fast and accurate triage in the hospital, ensuring the isolation of patients in appropriate environments and the correct use of personal protective equipment will be important for the protection of healthcare workers and patients without COVID-19. Attendants should not be accepted as much as possible and it should be ensured that, everyone in the hospital wears a mask in healthcare institutions. The main routine infection control measures to prevent COVID-19 transmission are wearing a mask, social distance and hand hygiene. In addition to these routine infection control measures, the procedure specific measures taken according to the route of transmission will also reduce the risk of COVID-19 transmission.
İmmünsüprese Hastalarda COVID-19
COVID 19 in Immunocompromised Patients
Yazar: Mete, Ayşe Özlem; Kömür, Süheyla
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 29 No. Özel Sayı, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COVID-19,immünsüpresyon,kanser ; COVID-19,immunosupression,cancer

COVID-19 pandemisi tüm dünya çapında geniş kitleleri etkilemiştir. Mortalite oranları yaşlılarda ve/veya eşlik eden hastalık varlığında %15’lere ulaşmıştır. İmmünsüpresif hastalarda mevsimsel solunum yolu viral enfeksiyonlarda viral atılımın daha uzun, pnömoni riskinin daha fazla ve mortalitenin daha yüksek olduğu bilinmektedir. İmmünsüpresif hastalarda COVID-19 seyiri ile ilgili veriler de zaman içinde birikmiştir. İmmünsüpresif hasta kavramı çok geniş olduğundan bu yazıda özellikle solid kanser, solid organ transplantı, hematolojik kanser ve HIV enfeksiyonlu bireyler ele alınacaktır.

The COVID-19 pandemic has affected large populations around the world. Mortality rates have reached 15% in the elderly and / or in the presence of concomitant diseases. It is known that viral excretion is longer, the risk of pneumonia is higher, and mortality is higher in seasonal respiratory viral infections in immunosuppressive patients. Data on the course of COVID-19 in immunosuppressed patients have also accumulated over time. Since the concept of immunosuppressive patients is very wide, solid cancer, solid organ transplant, hematologic cancer and HIV-infected individuals will be discussed in this article.