Ekstrem Sıcaklık Analizi: Marmara Bölgesi Örneği
Ekstrem Sıcaklık Analizi: Marmara Bölgesi Örneği
Yazar: Çoruk, Birsu; Acar, Zahide
Dergi: Disaster Science and Engineering, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; İklim değişkenliği,Ekstrem sıcaklık,Homojenlik analizi,Marmara bölgesi

Günümüzde, insanın çevreye müdahaleleri ile gerçekleşen antropojenik değişimler küresel ölçekteki en önemli sorunlardandır. Çalışmanın konusu, iklim değişikliği/değişkenliği çerçevesinde ekstrem hava olaylarının alansal ve zamansal değişkenliğinin özelliklerini değerlendirmektir. Bu kapsamda, Marmara Bölgesi özelindeki meteoroloji istasyonlarının sıcaklık verileri ekstrem sıcaklıklar kapsamında analiz edilmiştir. Marmara Bölgesi, coğrafi konumu nedeniyle önemli iklimsel açıdan önemli bir geçiş alanıdır ve bölge jeomorfolojik olarak da farklılıkları içerisinde barındırır. Çalışma kapsamında kullanılan veriler Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından sağlanmıştır. Sıcaklık verilerinin homojenliği, Pettitt, Buishand Sıra ve Standart Normal Homojenlik Testleri ile sınanmıştır. Ardından ETCCDMI (İklim değişikliği Belirleme, Görüntüleme ve İndis Uzman Grubu) tarafından belirlenen indisler hesaplanmıştır. Homojenlik analizleri kapsamında, sıcaklık verilerinde belirli yıllarda kırılmalar tespit edilmiştir. Kırılmalar, 1997-98 yılları ile 2006-2007 dönemlerinde gözlemlenmiştir. Bunların nedenleri arasında, kullanılan istasyonlara doğal olmayan müdahaleler, veri setlerinin ölçümlerindeki değişimler, şehirleşme gibi unsurların etkileri sayılabilir. Ayrıca, etkilerini ekstrem sıcaklıklarda sıklıkla görmeye başladığımız iklimsel değişkenlik verilerdeki homojenliğin bozulmasına neden olmaktadır. Ekstrem sıcaklık indislerinin sonuçlarında alansal ve zamansal (mevsimsel) değişmeler gözlenmiştir. Çalışma alanı içerisinde özellikle şehir/kır farkı belirgindir. Şehirleşmenin açık bir şekilde gözlendiği; İstanbul, Bursa ve Balıkesir gibi istasyonlarda sıcak gün ve gece sayıları yüksek iken, kırsal alanlarda azdır. Bu kapsamda da sınırlar içerisinde dar alanda değişkenlikler belirgindir. Özellikle serin günler ve serin geceler yaz ve kış mevsimlerinde oldukça az yaşanmaktadır. Bunun yerine sıcak gün ve sıcak gece indislerinde belirgin bir artış egemendir.

Günümüzde, insanın çevreye müdahaleleri ile gerçekleşen antropojenik değişimler küresel ölçekteki en önemli sorunlardandır. Çalışmanın konusu, iklim değişikliği/değişkenliği çerçevesinde ekstrem hava olaylarının alansal ve zamansal değişkenliğinin özelliklerini değerlendirmektir. Bu kapsamda, Marmara Bölgesi özelindeki meteoroloji istasyonlarının sıcaklık verileri ekstrem sıcaklıklar kapsamında analiz edilmiştir. Marmara Bölgesi, coğrafi konumu nedeniyle önemli iklimsel açıdan önemli bir geçiş alanıdır ve bölge jeomorfolojik olarak da farklılıkları içerisinde barındırır. Çalışma kapsamında kullanılan veriler Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından sağlanmıştır. Sıcaklık verilerinin homojenliği, Pettitt, Buishand Sıra ve Standart Normal Homojenlik Testleri ile sınanmıştır. Ardından ETCCDMI (İklim değişikliği Belirleme, Görüntüleme ve İndis Uzman Grubu) tarafından belirlenen indisler hesaplanmıştır. Homojenlik analizleri kapsamında, sıcaklık verilerinde belirli yıllarda kırılmalar tespit edilmiştir. Kırılmalar, 1997-98 yılları ile 2006-2007 dönemlerinde gözlemlenmiştir. Bunların nedenleri arasında, kullanılan istasyonlara doğal olmayan müdahaleler, veri setlerinin ölçümlerindeki değişimler, şehirleşme gibi unsurların etkileri sayılabilir. Ayrıca, etkilerini ekstrem sıcaklıklarda sıklıkla görmeye başladığımız iklimsel değişkenlik verilerdeki homojenliğin bozulmasına neden olmaktadır. Ekstrem sıcaklık indislerinin sonuçlarında alansal ve zamansal (mevsimsel) değişmeler gözlenmiştir. Çalışma alanı içerisinde özellikle şehir/kır farkı belirgindir. Şehirleşmenin açık bir şekilde gözlendiği; İstanbul, Bursa ve Balıkesir gibi istasyonlarda sıcak gün ve gece sayıları yüksek iken, kırsal alanlarda azdır. Bu kapsamda da sınırlar içerisinde dar alanda değişkenlikler belirgindir. Özellikle serin günler ve serin geceler yaz ve kış mevsimlerinde oldukça az yaşanmaktadır. Bunun yerine sıcak gün ve sıcak gece indislerinde belirgin bir artış egemendir.