Mesleki Ahlâktan İş Etiğine; Kamuda Değerler Dönüşümü
Mesleki Ahlâktan İş Etiğine; Kamuda Değerler Dönüşümü
Yazar: Bozan, Mahmut
Dergi: Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 10 No. 20, 2019
Anahtar kelimeler: Ahlâk,Ahlâki Değerler,Etik,Etik İlkeler

Asırlara damga vuran gücün renginegöre her asırda bir meta revaç bulur. Eğer baskın gücün dayandığı değerlerhakkı esas alıyorsa sosyal yapıda bunun yansımaları da ona göre müsbet olaraktezahür eder. Yok, eğer gücü esas alıyor ve kuvvete öncelik veriyorsatoplumdaki etkileri de hakkaniyetin geri plâna itilmesi şeklinde olur. OsmanlıBarışı olarak bilinen ve Osmanlı Devleti’nin dünyada belirleyici güç olduğudönemde güç hakka ram oluyor, fazilet menfaati önceliyordu. Yardımlaşma sadeceİslâm’la sınırlı kalmıyor, meyvelerini tüm insanlığa uzatıyor; hayat isegüçlülere yaşama hakkı verirken, zayıfları doğal seleksiyona uğratan bir savaşolmaktan çıkıyordu. Dünyada ahlâki değerler güç kazanıyor, nefsi tatmin olaraközetlenebilecek zevkçilik veya hedonizm yerini değerleri yücelten hüdaperestliğeve ruhi olgunluğa bırakıyordu. Osmanlı Devleti temsil ettiği değerlerlebirlikte geri çekilmeye başlayınca, dünya siyasetinde Batı ve Batımedeniyetinin değerleri öne çıkmaya başladı. Batı medeniyeti ise dayandığıfelsefi değerler itibariyle arzî ve arızi özellikler taşıdığından seküler birdünyayı önceledi. Yâni hakkı değil, kuvveti esas aldı. Faziletin yerinemenfaati, kardeşliğin yerine ırk birliğini koydu. Artık hayat bir savaş meydanıidi. Zayıfın her şeyi güçlünün ganimeti olacak; güçlü yaşayacak, zayıf yokolacaktı. Dünyaya nizam veren bu iki anlayıştan ikincisi maalesef Batı ilesınırlı kalmadı, Batının gücüne ve medeniyetine perestiş eden ülkelertarafından da kabul görüp taklit edilmeye başlandı. Türkiye de bu tuzağa düşenülkelerden biri olarak amme hizmeti görenlerin önce yeminlerinde, daha sonradamevzuatlarında “ahlâki değerler” çıkarılarak onun yerine “seküler ilkeler”ikame edildi. Sonuç olarak dünyada ve ülkemizde kamu hizmetinde hak ve adaletintemini zorlaşırken; haksızlık, yolsuzluk ve benzeri gayrı meşru işler önlenemezhale geldi. Dış kontrolü esas alan seküler anlayışın, vicdani iç kontrolü ihmalettiği müddetçe de başarılı olması mümkün gözükmemektedir.

Asırlara damga vuran gücün renginegöre her asırda bir meta revaç bulur. Eğer baskın gücün dayandığı değerlerhakkı esas alıyorsa sosyal yapıda bunun yansımaları da ona göre müsbet olaraktezahür eder. Yok, eğer gücü esas alıyor ve kuvvete öncelik veriyorsatoplumdaki etkileri de hakkaniyetin geri plâna itilmesi şeklinde olur. OsmanlıBarışı olarak bilinen ve Osmanlı Devleti’nin dünyada belirleyici güç olduğudönemde güç hakka ram oluyor, fazilet menfaati önceliyordu. Yardımlaşma sadeceİslâm’la sınırlı kalmıyor, meyvelerini tüm insanlığa uzatıyor; hayat isegüçlülere yaşama hakkı verirken, zayıfları doğal seleksiyona uğratan bir savaşolmaktan çıkıyordu. Dünyada ahlâki değerler güç kazanıyor, nefsi tatmin olaraközetlenebilecek zevkçilik veya hedonizm yerini değerleri yücelten hüdaperestliğeve ruhi olgunluğa bırakıyordu. Osmanlı Devleti temsil ettiği değerlerlebirlikte geri çekilmeye başlayınca, dünya siyasetinde Batı ve Batımedeniyetinin değerleri öne çıkmaya başladı. Batı medeniyeti ise dayandığıfelsefi değerler itibariyle arzî ve arızi özellikler taşıdığından seküler birdünyayı önceledi. Yâni hakkı değil, kuvveti esas aldı. Faziletin yerinemenfaati, kardeşliğin yerine ırk birliğini koydu. Artık hayat bir savaş meydanıidi. Zayıfın her şeyi güçlünün ganimeti olacak; güçlü yaşayacak, zayıf yokolacaktı. Dünyaya nizam veren bu iki anlayıştan ikincisi maalesef Batı ilesınırlı kalmadı, Batının gücüne ve medeniyetine perestiş eden ülkelertarafından da kabul görüp taklit edilmeye başlandı. Türkiye de bu tuzağa düşenülkelerden biri olarak amme hizmeti görenlerin önce yeminlerinde, daha sonradamevzuatlarında “ahlâki değerler” çıkarılarak onun yerine “seküler ilkeler”ikame edildi. Sonuç olarak dünyada ve ülkemizde kamu hizmetinde hak ve adaletintemini zorlaşırken; haksızlık, yolsuzluk ve benzeri gayrı meşru işler önlenemezhale geldi. Dış kontrolü esas alan seküler anlayışın, vicdani iç kontrolü ihmalettiği müddetçe de başarılı olması mümkün gözükmemektedir.