Dedem Korkut Kitabı Bibliyografyası Üzerine Bir Deneme (Türkiye’deki Yayınlar 1916-2013)  Kitap Tanıtımı
Dedem Korkut Kitabı Bibliyografyası Üzerine Bir Deneme (Türkiye’deki Yayınlar 1916-2013)  Kitap Tanıtımı
Yazar: Yılmaz, Meltem
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Dedem Korkut Kitabı Bibliyografyası Üzerine Bir Deneme (Türkiye’deki Yayınlar 1916-2013)  Kitap Tanıtımı

Türk tarihi ve Türk kültürünün en büyük eserlerinden birisi olan DedemKorkut Kitabı, Oğuzların destanî nitelikteki hikâyelerini anlatan birmecmuadır. Kitap adını, içerisindeki boyları / destanî hikâyeleri anlattığıbelirtilen “Korkut” adlı bir Türk ozanından alır. Dedem Korkut Kitabı’nın hâkimteması, yaşantısı, töresi, inançlarıile yaşadığı coğrafya içerisinde yerleşik düzene geçmiş kimi uluslarlakahramanca mücadele eden göçebe Oğuzların hayatıdır. Muhtevasıbakımından adeta Türklerin genetik kodlarının yer aldığı bu kitabın değeri,Profesör M. Fuad Köprülü tarafından “Bütün Türk edebiyatını terazinin birgözüne, Dede Korkut’u öbür gözüne koysanız yine Dede Korkut ağır basar” ifadesiile vurgulanmıştır.Sözlü gelenekte oluştuğu düşünülen ve halkın belleğinde yüzyıllarcanesilden nesile aktarılan destanî hikâyeler, XV. yüzyılın son çeyreğinde yazıyageçirilir. Bugün elimizde biri Dresden diğeri de Vatikan’da olmak üzere ikinüshası vardır. Dresden nüshası 1815 yılında Heinrich Friedrich Von Dieztarafından kaleme alınan bir incelme yazısıyla bilim dünyasına tanıtılır.Kitabın, Türkiye’deki ilk neşri ise bulunuşundan yüz yıl sonra 1916 yılındaKilisli Muallim Rifat tarafından yapılır. 1916’dan günümüze eser birçokaraştırıcı tarafından bilimsel ölçütlere uygun bir kitap halinde neşredilmiş veeser pek çok yönden araştırma konusu edilerek, üzerinde yüzlerce makaleyayımlanmıştır. Türk kültürü içerisinde oldukça önemlibir yere sahip olan Dedem Korkut Kitabı üzerinde yapılan çalışmalardan biri detanıtımını yaptığımız bibliyografya kitabıdır. Kitap, Ahi Evran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Salahaddin Bekkitarafından hazırlanır. Bekki’nin 1916’dan 30 Nisan 2014’e kadar Dedem KorkutKitabı’nı konu alan Türkiye kaynaklı toplam 1638 künyeyi içeren bu kitabı, 2015yılının Ocak ayında Berkan Yayınevi tarafından Dedem Korkut Kitabı Bibliyografyası Üzerine Bir Deneme (Türkiye’dekiYayınlar 1916-2013) adı ile yayımlanır.Bir kitabın kalbi kapağındadır. Çünkükitapla okuyucuyu buluşturan ilk unsur kapaktır. Dolayısıyla kitabın içeriğinegeçmeden önce kapağı üzerinde durmak gerekir. Bibliyografya kitabının kapağınıntasarımı Mehmet Fidancı, tasarımı ise Biçer Yıldırım tarafından yapılmıştır.Kitabın kapağına, Dedem Korkut Kitabı’nın Dresden nüshasının ilk sayfasıbasılmıştır. Nesihle yazılmış olan Dresden nüshasının kapak sayfasınınortasında “Kitâb-ı Dedem Korkud ‘alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân (Oğuzboyunun/Oğuzların diliyle Dedem Korkud Kitabı)” ibaresi ve bunun altındastilize edilmiş bir yazı ve mühür biçimi verilmek istenmiş bir monogram, sağüst köşesinde “târih-i vefât-ı ‘Osman sene 993” kaydı ile kitaplailişkisi olmayan birtakım yazılar vardır. Bibliyografya kitabının adı “Kitâb-ıDedem Korkud ‘alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân“ başlığının üzerine beyaz,yazarının adı ise kapakta yer alan monogramın hemen üzerine siyah vurgu ileyazılmıştır. Ayrıca kapağın alt kısmına, Dedem Korkut boylarında (destanîhikâyelerinde) yer alan kahramanların yiğitliğini, savaşçı kişiliğini ve göçebekültürünü yansıtan temsili atlı Oğuz Alp’i basılmıştır.Bibliyografya kitabının dışından içinedoğru asıl yolculuk başlandığında kitap, “Giriş s.13-21”, “Bibliyografya s.22-169” ve “Dizinler s.169-233” gibi kısımlarla beraber üç ana bölümden oluşur.Salahaddin Bekki kitabının ön sözünde,bibliyografya çalışmalarını toplumsal hafızayı korumaya yönelik kıymetliçalışmalar olarak değerlendirir ve bu çalışmaların az olmasını ya daumursanmamasını toplumsal hafızanın zayıflığına bağlar. Yapmış olduğu özelbibliyografya kitabını da toplumsal hafızanın yenilenmesine katkı sağlamak veDedem Korkut Kitabı üzerine yapılan çalışmaları toplu olarak görebileceğimizözel bir bibliyografya çalışmasının eksikliğini gidermek amacıyla oluşturduğunubelirtir.Çalışmanın “Giriş” bölümünde DedeKorkut ve kitabı hakkında temel bilgilere yer verilir. “Bibliyografya”bölümünde yer alan künyeler, “tezler (yüksek lisans ve doktora tezleri)”, “kitaplar”, “makaleler ve diğer yazılar” ile “bildiriler” sırası gözetilerekkendi içerisinde yazar soyadına göre sıralanarak ve numaralandırılarak verilir.Bibliyografya kitabında yer alan künyelere ulaşılan kaynaklar ise“Bibliyografik Kaynaklar s.167-169” başlığı altında aktarılır. “Dizinler”bölümünde ise, bibliyografyanın kullanımını kolaylaştırmak için, “yazar-çevirmen-hazırlayan-aktaran-resimleyen adları dizini”, “konu dizini”, “kitap vetez adları dizini”, “makale, bildiri ve diğer yazı adları dizini” ile  “süreli yayın ve diğer eser adları dizini”başlıkları altında verilir. DedemKorkut Kitabı Bibliyografyası Üzerine Bir Deneme (Türkiye’deki Yayınlar1916-2013) adlı kitabın yazarı, bibliyografyasında yer alankünyeleri bibliyografya hazırlama konusunda oluşmuş temel ilkelere uyarakaktarır, tespit ettiği künyeleri de özen ve dikkat ile araştırıp, başkakaynaklardan da doğrulayarak çalışmasına dâhil eder. Dedem Korkut Kitabı içinde, kültürümüze, gelenek ve göreneklerimizedair pek çok bilgiyi bulabileceğimiz güncelliğinden fazla bir şey kaybetmemişbir kültür hazinesidir. Türk dünyası, kültürü, edebiyatı ve tarihi için büyükbir değer taşıyan Dedem Korkut Kitabı, bilim âlemine tanıtıldığı ilk gündenberi yerli ve yabancı pek çok araştırmacı ve mütercimin ilgisini çekerekonların çalışma konusu olmuştur. Bu çalışmalardan sadece Türkiye’de (1916-2013arasında) yapılanlarının künyelerinin yer aldığı tanıtımını yaptığımızbibliyografya kitabı bir kültür hazinesi etrafında teşekkül eden çalışmalaraulaşmamızı sağlayan en kapsamlı çalışma olduğu için elbette takdire şayandır.Ama asıl takdir edilmesi gereken şey, bibliyografya kitabı yazarının bu çalışmayıyapmaktaki temel amacı, yani toplumsal hafızayı yenileme bilincidir.

Türk tarihi ve Türk kültürünün en büyük eserlerinden birisi olan DedemKorkut Kitabı, Oğuzların destanî nitelikteki hikâyelerini anlatan birmecmuadır. Kitap adını, içerisindeki boyları / destanî hikâyeleri anlattığıbelirtilen “Korkut” adlı bir Türk ozanından alır. Dedem Korkut Kitabı’nın hâkimteması, yaşantısı, töresi, inançlarıile yaşadığı coğrafya içerisinde yerleşik düzene geçmiş kimi uluslarlakahramanca mücadele eden göçebe Oğuzların hayatıdır. Muhtevasıbakımından adeta Türklerin genetik kodlarının yer aldığı bu kitabın değeri,Profesör M. Fuad Köprülü tarafından “Bütün Türk edebiyatını terazinin birgözüne, Dede Korkut’u öbür gözüne koysanız yine Dede Korkut ağır basar” ifadesiile vurgulanmıştır.Sözlü gelenekte oluştuğu düşünülen ve halkın belleğinde yüzyıllarcanesilden nesile aktarılan destanî hikâyeler, XV. yüzyılın son çeyreğinde yazıyageçirilir. Bugün elimizde biri Dresden diğeri de Vatikan’da olmak üzere ikinüshası vardır. Dresden nüshası 1815 yılında Heinrich Friedrich Von Dieztarafından kaleme alınan bir incelme yazısıyla bilim dünyasına tanıtılır.Kitabın, Türkiye’deki ilk neşri ise bulunuşundan yüz yıl sonra 1916 yılındaKilisli Muallim Rifat tarafından yapılır. 1916’dan günümüze eser birçokaraştırıcı tarafından bilimsel ölçütlere uygun bir kitap halinde neşredilmiş veeser pek çok yönden araştırma konusu edilerek, üzerinde yüzlerce makaleyayımlanmıştır. Türk kültürü içerisinde oldukça önemlibir yere sahip olan Dedem Korkut Kitabı üzerinde yapılan çalışmalardan biri detanıtımını yaptığımız bibliyografya kitabıdır. Kitap, Ahi Evran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Salahaddin Bekkitarafından hazırlanır. Bekki’nin 1916’dan 30 Nisan 2014’e kadar Dedem KorkutKitabı’nı konu alan Türkiye kaynaklı toplam 1638 künyeyi içeren bu kitabı, 2015yılının Ocak ayında Berkan Yayınevi tarafından Dedem Korkut Kitabı Bibliyografyası Üzerine Bir Deneme (Türkiye’dekiYayınlar 1916-2013) adı ile yayımlanır.Bir kitabın kalbi kapağındadır. Çünkükitapla okuyucuyu buluşturan ilk unsur kapaktır. Dolayısıyla kitabın içeriğinegeçmeden önce kapağı üzerinde durmak gerekir. Bibliyografya kitabının kapağınıntasarımı Mehmet Fidancı, tasarımı ise Biçer Yıldırım tarafından yapılmıştır.Kitabın kapağına, Dedem Korkut Kitabı’nın Dresden nüshasının ilk sayfasıbasılmıştır. Nesihle yazılmış olan Dresden nüshasının kapak sayfasınınortasında “Kitâb-ı Dedem Korkud ‘alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân (Oğuzboyunun/Oğuzların diliyle Dedem Korkud Kitabı)” ibaresi ve bunun altındastilize edilmiş bir yazı ve mühür biçimi verilmek istenmiş bir monogram, sağüst köşesinde “târih-i vefât-ı ‘Osman sene 993” kaydı ile kitaplailişkisi olmayan birtakım yazılar vardır. Bibliyografya kitabının adı “Kitâb-ıDedem Korkud ‘alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân“ başlığının üzerine beyaz,yazarının adı ise kapakta yer alan monogramın hemen üzerine siyah vurgu ileyazılmıştır. Ayrıca kapağın alt kısmına, Dedem Korkut boylarında (destanîhikâyelerinde) yer alan kahramanların yiğitliğini, savaşçı kişiliğini ve göçebekültürünü yansıtan temsili atlı Oğuz Alp’i basılmıştır.Bibliyografya kitabının dışından içinedoğru asıl yolculuk başlandığında kitap, “Giriş s.13-21”, “Bibliyografya s.22-169” ve “Dizinler s.169-233” gibi kısımlarla beraber üç ana bölümden oluşur.Salahaddin Bekki kitabının ön sözünde,bibliyografya çalışmalarını toplumsal hafızayı korumaya yönelik kıymetliçalışmalar olarak değerlendirir ve bu çalışmaların az olmasını ya daumursanmamasını toplumsal hafızanın zayıflığına bağlar. Yapmış olduğu özelbibliyografya kitabını da toplumsal hafızanın yenilenmesine katkı sağlamak veDedem Korkut Kitabı üzerine yapılan çalışmaları toplu olarak görebileceğimizözel bir bibliyografya çalışmasının eksikliğini gidermek amacıyla oluşturduğunubelirtir.Çalışmanın “Giriş” bölümünde DedeKorkut ve kitabı hakkında temel bilgilere yer verilir. “Bibliyografya”bölümünde yer alan künyeler, “tezler (yüksek lisans ve doktora tezleri)”, “kitaplar”, “makaleler ve diğer yazılar” ile “bildiriler” sırası gözetilerekkendi içerisinde yazar soyadına göre sıralanarak ve numaralandırılarak verilir.Bibliyografya kitabında yer alan künyelere ulaşılan kaynaklar ise“Bibliyografik Kaynaklar s.167-169” başlığı altında aktarılır. “Dizinler”bölümünde ise, bibliyografyanın kullanımını kolaylaştırmak için, “yazar-çevirmen-hazırlayan-aktaran-resimleyen adları dizini”, “konu dizini”, “kitap vetez adları dizini”, “makale, bildiri ve diğer yazı adları dizini” ile  “süreli yayın ve diğer eser adları dizini”başlıkları altında verilir. DedemKorkut Kitabı Bibliyografyası Üzerine Bir Deneme (Türkiye’deki Yayınlar1916-2013) adlı kitabın yazarı, bibliyografyasında yer alankünyeleri bibliyografya hazırlama konusunda oluşmuş temel ilkelere uyarakaktarır, tespit ettiği künyeleri de özen ve dikkat ile araştırıp, başkakaynaklardan da doğrulayarak çalışmasına dâhil eder. Dedem Korkut Kitabı içinde, kültürümüze, gelenek ve göreneklerimizedair pek çok bilgiyi bulabileceğimiz güncelliğinden fazla bir şey kaybetmemişbir kültür hazinesidir. Türk dünyası, kültürü, edebiyatı ve tarihi için büyükbir değer taşıyan Dedem Korkut Kitabı, bilim âlemine tanıtıldığı ilk gündenberi yerli ve yabancı pek çok araştırmacı ve mütercimin ilgisini çekerekonların çalışma konusu olmuştur. Bu çalışmalardan sadece Türkiye’de (1916-2013arasında) yapılanlarının künyelerinin yer aldığı tanıtımını yaptığımızbibliyografya kitabı bir kültür hazinesi etrafında teşekkül eden çalışmalaraulaşmamızı sağlayan en kapsamlı çalışma olduğu için elbette takdire şayandır.Ama asıl takdir edilmesi gereken şey, bibliyografya kitabı yazarının bu çalışmayıyapmaktaki temel amacı, yani toplumsal hafızayı yenileme bilincidir.