III. MURAD’A SUNULMUŞ ÜÇ KASİDE: KÂMÎ, NÂLÎ VE MEHMED SUÛDÎ EFENDİ’NİN KASİDELERİ
THREE QASİDA DEDİCATED TO MURAD III: THE QASİDA BY KÂMÎ, NÂLÎ AND MEHMED SUÛDÎ EFENDİ
Yazar: Öztürk, Uğur
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 14 [BAHAR 2021], 2021
Anahtar kelimeler: III. Murad,cülûsiye,Haremeyn,Nâlî,Kâmî,Mehmed Suûdî ; Murad III,cülûsiye,Haramain,Nâlî,Kâmî,Mehmed Suûdî

III. Murad 982/1574’te Osmanlı İmparatorluğu’nun 12. sultanı olarak tahta çıktığında kendisine birçok cülûsiye kasidesi ve farklı vesileler yazılmış şiirler sunulmuştur. Bu manzumelerden ikisi, Nâlî ve Kâmî’nin bu yazıda ilk kez incelenecek olan kasideleridir. Tahta çıktıktan sonra Haremeyn ve civarındaki tamiratların devam ettirilip sonlandırılması konusunda kendisine sunulan arza cevap veren III. Murad imar faaliyetlerinin bitirilmesini istemiştir. Bu faaliyetlerin bitirilmesi üzerine sultana mensur tebriknameler ve kasideler sunulmuştur. Sunulan bu kasidelerden biri de Mehmed Suûdî Efendi’ye ait Arapça kasidedir. Bu makalede öncelikle III. Murad’ın hayatına kısaca temas edilecektir. Ardından III. Murad’ın tahta çıkması dolayısıyla sunulan iki kasidenin ve babası II. Selim döneminde başlanıp belli bir süre akamete uğrayan Haremeyn-i Şerifeyn imarının bitirilmesi sebebiyle yazılan bir kasidenin yazarının hayatı incelenecektir. III. Murad devri şairlerinden Kâmî, Nâlî ve Mehmed Suûdî Efendi’ye ait üç kaside hâlihazırda Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde (TSM. A.) yer almaktadır. Bu şiirlerden ilki Nâlî’nin 35 beyitlik Farsça, ikincisi Kâmî Efendi’nin 21 beyitlik Türkçe ve üçüncüsü Mehmed Suûdî Efendi’nin 12 beyitlik Arapça kasidesidir. Kâmî ve Nâlî’nin kasideleri sultanın cülusu Mehmed Suûdî Efendi’nin kasidesi Haremeyn tamiratları dolayısıyla kaleme alınmıştır. Mehmed Suûdî Efendi’nin kasidesi Haremeyn-i Şerifeyn’de yapılan tamiratlara dair olduğu için yazıda bu devirde Haremeyn’deki imar faaliyetlerine de değinilmiştir. Makalenin devamında her üç kasidenin metninin yanı sıra Farsça ve Arapça metinlerin tercümelerine de yer verilmiştir.

When Murad III crowned as the 12th sultan of the Ottoman Empire in 982/1574,  many qasida as well as poems written on different occasions were dedicated to him. The two of these qasida, which are examined for the first time in this paper, were written by Nâlî and Kâmî. When Murad III crowned he was asked to make complete the constructions in Haramain (Mecca and Medina). He ordered to fulfill this request and after the work finished numerous qasida were dedicated to him. One of these qasida was written in Arabic by Mehmed Suûdî Efendi. In this paper, first, the life of Murad III is presented briefly. Second, the lives of the writers of two qasida which were written when Murad III crowned, and of the writer of a qasida which was written after the constructions completed, are presented. The manuscripts of these three qasida by Kâmî, Nâlî and Mehmed Suûdî Efendî are in the Archive of the Topkapi Palace Museum at present. Nâli’s qasida consists of 35 couplets and was written in Persian, Kâmî’s qasida consists of 21 couplets and was written in Turkish and Mehmed Suûdi Efendi’s qasida consists of 12 couplets and was written in Arabic. Kâmî’s and Nâlî’s qasida were written for the ascension of the sultan, Mehmed Suûdî Efendi’s qasida was written for the sultan’s completing the constructions in Haramain. The constructions in question in Haramain are mentioned in the paper also. Finally the texts of the three qasida and their translations into Turkish are presented.