Çocuk Hakları Çalışmalarının Bibliyometrik Analizi
A Bibliometric Analysis of Children’s Rights Studies
Yazar: Çelik, Meryem; Beşken Ergişi, Meral; Gençtürk Güven, Ebru
Dergi: Anadolu Journal of Educational Sciences International, Vol. 14 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Social Studies Education ; Sosyal Bilgiler Eğitimi ; Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; : çocuk hakları,web of science,bibliyometrik analiz ; Children’s rights,web of science,bibliometric analysis

1900’lerin başında İnsan hakları kavramı çatısı altında konumlandırılan çocuk hakları 1924’ten başlayarak çocuğa özel ilgi gösterilmesi gerekliliği fikrini ortaya çıkarmıştır. Özellikle 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin yayınlanmasından sonraki yılları takiben de kademeli olarak bu konudaki bilimsel yayınlarda bir artış olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma ile Web of Science veri tabanında, çocuk hakları üzerine yayımlanmış makalelerin bibliyometrik analizini gerçekleştirmek amaçlanmıştır. Araştırmada, betimsel yöntemlerden tarama modeli kullanılmış ve bibliyometrik analiz tekniği uygulanmıştır. Araştırmada çocuk hakları konusunda 1981 – 2022 yılları arasında yayımlanan 1039 makale analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda çocuk hakları ile ilgili yayımlanan makalelerin 2005 yılı sonrasında artış gösterdiği belirlenmiştir. Makalelerde en çok yayın yapılan dilin İngilizce olduğu tespit edilmiştir. Çocuk hakları konusunda Londra Üniversitesi, Tata Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Edinburg Üniversitesi en çok yayın yapan araştırmacıların bulunduğu kurumlar olarak öne çıkmaktadır. “International Journal of Children’s Rights”, Child Abuse Neglect” ve “Rights Based Direct Practice With Children” en fazla akademik yayının olduğu dergilerdir. İngiltere, ABD ve Avusturalya’nın çocuk haklarına yönelik en çok akademik yayın üreten ülkeler olduğu görülmüştür.  2007 yılı sonrasında yayımlanan akademik yayınların atıf sayılarında, her geçen yıl artan bir durum söz konusudur. Yapılan akademik yayınlarda en çok kullanılan anahtar kelimeler ise “çocukların hakları”, “çocuk hakları” ve “çocuklar” kavramlarıdır. Bu araştırmanın çocuk hakları alanında araştırma yapmayı planlayan araştırmacılar için bir perspektif sunacağı düşünülmektedir.

At the beginning of 1900 children's rights were positioned under human rights, however gradually the idea of ‘giving more attention to the child’ emerged. Moreover, in 1898 Convention on the Rights of the Child was adopted by the United Nations General Assembly. In the consequent years after the adoption of the Convention, there has been a gradual rise in research done on children's rights. This study aims to analyze the scientific papers done on children's rights indexed in the Web of Science (WoS) Core Collection database. The survey model, one of the descriptive methods, was used through bibliometric analysis. A total of 1039 papers published between 1981 – 2022 in the WoS Core collection were used for analysis of this study. Study results show that there was a rapid rise after 2005 and that the most used language for publications was English. Another result was that the University of London, the Tata Institute of Social Sciences, and the University of Edinburgh were the institutions with the most published researchers on child rights. On the other hand, "International Journal of Children's Rights", "Child Abuse Neglect" and "Rights Based Direct Practice with Children" are the journals with the highest number of academic publications. In terms of the countries that produce the most academic publications on the subject were England, USA, and Australia. The results also revealed that especially after 2007 there is an increasing number of citations on children's rights. Finally, the most commonly used keywords in the papers are "children's rights", "children's rights" and "children". Thus, this study may offer insights for researchers interested in researching children's rights.