HATIRLAMA VE UNUTMA ARACI OLARAK BELLEK MEKÂNLARI
MEMORY PLACES FOR REMEMBERING AND FORGETTING
Yazar: Sarıkaya Levent, Yasemin
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 85, 2022
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Memory Place,Remembering,Forgetting,Conservation ; Bellek Mekânı,Hatırlama,Unutma,Koruma

Korumanın nesnesi ve kapsamı Venedik Tüzüğü'nden günümüze daha kapsayıcı bir hal alarak genişlemiş. Nesne ve kapsam genişlerken, korumaya değer görülen nesneye atfedilen değerler setinin de değiştiği görülmektedir. Bu değerler seti, önceleri salt fiziksel ve tarihsel özelliklerden temel alırken, süreç içerisinde mekânın, yaşanmışlıklar ve sosyal olgular ile örüldüğü kabul edilmiş ve değerler seti, fiziksel özelliklerin yanı sıra sosyal özellikleri de içerir hale gelmiştir. Yeni anlayış çerçevesinde mekân, salt tarihi, bilimsel ve sanatsal değerinden ötürü değil, toplum tarafından kendisine atfedilen sembolik değerleri de içerisinde barındırmaktadır. Günümüzde kent belleğinin bir parçası haline gelen ve toplumun bir kısmında ortak hisler uyandıran, anıları canlandıran bellek mekânları, toplum tarafından atfedilen değerlerden ötürü güncel koruma tartışmaları içerisinde yer almaya başlamıştır. Çalışmanın temel savı, mekânın birikimli bir şekilde toplumsal belleği sakladığı ve bir süre sonra bellek mekânına dönüştüğüdür. Çalışma, korumada değişen değerler anlayışı bağlamda bellek mekânlarının da kültürel miras öğesi olarak korunması gerektiğini ileri sürerek, bellek ve mekân ilişkisini anlamaya çalışmıştır. Çalışma kapsamında mekânın belleğinin nasıl oluştuğu ve bu birikimin nasıl bellek mekânlarına dönüştüğü incelenmiş; korumadaki yeni değerler seti bağlamında bellek mekânlarının neden önemli olduğuna ve neden korumanın nesnesi haline gelmesi gerektiğine değinilmiştir. Sonuç kısmında ise bellek mekânlarının korunması gerekliliği, unutma – unutturma pratikleri üzerinden tartışılmıştır.

The object and scope of conservation has expanded from the Venice Charter to the present day. As the object and scope becomes more inclusive, the set of values attributed to the object justifying the need for conservation has also changed. Since the space is knitted with experiences and social facts in the process, the set of values, which were once based on physical and historical features of the object, now include social features. Within the framework of the new understanding, the space contains not only the historical, scientific and artistic value, but also the symbolic values attributed by the society. Memory places, which arouse common feelings and revive memories in the society, have begun to take place in contemporary conservation discussions due to the values attributed by the society.The main argument of the study is that the place cumulatively stores memories, and after a while it turns into a memory place. The study aims to understand the relationship between memory and place, arguing that memory places should also be protected as heritage objects in the context of changing set of values in conservation. Within the scope of the study, the formation of the memory of the place and the transformation of this accumulation into memory places are explored. In the context of the new set of values in conservation, the importance of memory places and their existence as conservation object are discussed. In the conclusion part, the necessity of conserving memory places is claimed over forgetting and forgetting practices.