Kütahya’da Kolera Salgını, Etkileri ve Alınan Önlemler (1893)
Cholera Epıdemic in Kütahya, its Effects and Precautions Taken (1893)
Yazar: Acer, Zabit
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Late Modern Ottoman History ; Yakınçağ Osmanlı Tarihi ; Ottoman Empire,Kutahya,Cholera,Epidemic diseases ; Osmanlı Devleti,Kütahya,Kolera,Salgın hastaklıklar

Salgın hastalıklar insanlık tarihi kadar eski olup sürekli değişen ölümcül türleriyle tarihin her döneminde var olmuşlardır. İmparatorlukları çökerten, orduları kırıp geçiren salgın hastalıklar milyonlarca insanın ölümüne sebep olmuştur. Kolera, akut başlangıçlı bulantısız kusmayla başlayıp, şiddetli ishalle devam eden ve su ile elektrolit kaybıyla öldürücü bir enfeksiyon hastalığı olarak tanımlanmıştır. Kolera Hindistan’daki Ganj Nehri sahillerinde 1817 tarihinde ortaya çıkıp önce Hindistan’ın tamamını istila ettikten sonra savaşlar, göçler ve hac yoluyla 6 defa büyük pandemi yaparak bütün dünyayı tehdit etmiştir. Osmanlı topraklarında ilk kez kolera 1822 yılında görülmüştür. 1893 yaz aylarında kolera Osmanlı topraklarında hızlı bir şekilde yayılırken Osmanlı Hükümeti tarafından temizliğe dikkat edilmesini içeren talimatlar tüm Anadolu şehirlerine gönderilmiştir. Anadolu’da köy, kasaba ve şehirlere hâkim olan kolera Kütahya’da 1893 yılı yaz aylarında görülmeye başlamış ve Aralık ayı sonuna kadar devam etmiştir. Osmanlı Devleti salgınla mücadele etmek için uzman doktorlar göndermiş, karantina tedbirleri uygulamış ve tahaffuzhaneler kurarak önemli sağlık tedbirleri almıştır. Yapılan bu çalışmanın amacı 1893 yılında Kütahya’da koleranın ortaya çıkışı, boyutu, meydana gelen ölümler ve alınan sağlık tedbirlerini Osmanlı Arşivi’ndeki çeşitli tasniflerdeki belgeler, dönemin basını ve diğer çalışmalardan istifade ederek ortaya koymaktır.

Epidemic diseases are as old as human history and have existed in every period of history with their ever-changing deadly types. Epidemic diseases that collapsed empires and destroyed armies caused the death of millions of people. Cholera has been defined as a fatal infectious disease that begins with acute onset of vomiting without nausea, continues with severe diarrhea, and causes loss of water and electrolytes. Cholera emerged on the banks of the Ganges River in India in 1817, first invaded the whole of India, and then threatened the whole world by causing 6 major pandemics through wars, migrations and pilgrimages. Cholera was first seen in Ottoman lands in 1822. While cholera was spreading rapidly in the Ottoman lands in the summer of 1893, instructions were sent to all Anatolian cities by the Ottoman Government to pay attention to cleanliness. Cholera, which prevailed villages, towns and cities in Anatolia, started to be seen in Kütahya in the summer of 1893 and continued until the end of December. The Ottoman Empire, in order to combat the epidemic, sent specialist doctors, implemented quarantine measures, and took important health measures by establishing quarantine stations. The aim of this study is to reveal the emergence of cholera in Kütahya in 1893, its extent, the deaths that occurred and the health measures taken by using documents from various classifications in the Ottoman Archives, the press of the period and other studies.