İncir Araştırmalarındaki Eğilimler ve Yönelimler: Bibliyometrik Bir Değerlendirme
Bibliometric Analysis of Academic Studies on Fig
Yazar: Yıldırım, Güven; Çobanoğlu, Ferit
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Sustainable Agricultural Development ; Sürdürülebilir Tarımsal Kalkınma ; Agricultural Policy ; Tarım Politikaları ; Agricultural Economics (Other) ; Tarım Ekonomisi (Diğer) ; İncir,Ficus carica,bibliyometrik analiz,Akdeniz Havzası ; Fig,Ficus carica,bibliometric analysis,Mediterranean Basin

İncir Türkiye ve dünya geneli tarımsal üretim ve ticaretinde önemli bir paya sahip olup, yapılan akademik çalışmaların bibliyometrik analizinin yapılması, mevcut durumun ortaya konması ve geleceğe dönük çıkarımlar için önem taşımaktadır. Bu araştırmada, 28 Nisan 2025 tarihinde Web of Science (WoS) - Core Collection veri tabanında, “fig*” AND “Ficus carica*” (incir) anahtar kelimelerini içeren bir tarama gerçekleştirilmiştir. Yapılan arama sonucunda 1599 kayıt elde edilmiştir. Veri setinin incelenmesinde betimsel analiz ve bibliyometrik analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bibliyometrik analiz sürecinde VOSviewer 1.6.20 yazılımından, betimsel içerik analizi aşamasında ise WoS veri tabanındaki Analyze Results sekmesinden yararlanılmıştır. Çalışmada ortak yazar analizi, ortak kelime analizi ve atıf analizi yöntemleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, incir konusunda yapılan çalışmaların daha çok Akdeniz bölgesinde yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. İncir üretimi ve ticaretinin yoğun olarak yapıldığı Akdeniz havzasında, bilimsel çalışmaların da geliştiği belirlenmiştir. Bu durum aslında beklenen bir olgu olarak açıklanabilir. İncir üretimi ve ticareti, dünya genelinde Akdeniz bölgesinde yoğunluk kazanırken, bu sürecin beraberinde getirdiği tarımsal üretim, ticaret ve pazarlama sorunları, bilimsel çalışmaların da yapılmasını sağlamıştır. Türkiye başta olmak üzere, İsrail, İtalya, Fransa, İspanya, Portekiz, Fas gibi ülkelerde çalışmaların oldukça fazla ve nitelikli olduğu ifade edilebilir. Amerika Birleşik Devletleri’nde de incir üretimi ve ticaretinin belirli düzeyde gelişmiş olması, bilimsel çalışmaları da geliştirdiği ifade edilebilir. Çalışmaların daha çok incir hastalık ve zararlıları, yetiştirme ve ıslah, incir döllenmesinde eşsiz bir öneme sahip olan incir arıcığının yaşam döngüsü, hasat, hasat sonrası kurutma ve depolama süreçleri, incir meyvelerinin antioksidan içeriği ve diğer gıda bilimi konularında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Sonuç olarak Türkiye’nin sahip olduğu incir üretim, ticaret ve bilim arenasındaki başarısını sürdürmesi ve daha da geliştirmesi için tüm paydaşlar arasındaki var olan işbirliği olanakları daha da geliştirilmelidir. Fon kaynakları geniş, hedefli ve güdümlü proje olanaklarının iyileştirilmesi faydalı olacaktır.

Figs hold a significant position in both Türkiye’s and the global agricultural production and trade. Conducting a bibliometric analysis of academic studies on this subject is crucial for revealing the current state of research and providing insights for future directions. In this study, a search was conducted in the Web of Science (WoS) - Core Collection database on April 28, 2025, using the keywords “fig*” AND “Ficus carica*”. As a result of the search, 1,599 records were retrieved. Descriptive analysis and bibliometric analysis methods were employed to examine the dataset. For the bibliometric analysis, the software VOSviewer version 1.6.20 was utilized, while the Analyze Results feature of the WoS database was used for the descriptive content analysis. In the study, co-authorship analysis, co-word analysis, and citation analysis techniques were applied. The research findings indicate that studies on figs are predominantly concentrated in the Mediterranean region. This reflects a parallel between the intensity of fig production and trade in the Mediterranean basin and the corresponding concentration of scientific research in the area. Such a pattern is, in fact, an expected phenomenon. As fig production and trade are largely centered in the Mediterranean globally, this has naturally led to increased scholarly interest in associated issues such as agricultural production, trade dynamics, and marketing challenges. It can be stated that countries such as Türkiye, Israel, Italy, France, Spain, Portugal, and Morocco have produced a substantial volume of high-quality research on this subject. It is anticipated that the development of fig production and trade, to a certain extent, in the United States has also contributed to the advancement of scientific research in this field. It has been determined that the majority of the studies have focused on fig diseases and pests, cultivation and breeding practices, the life cycle of the fig wasp—which plays a unique and essential role in fig pollination—as well as harvest, post-harvest drying and storage processes, the antioxidant content of fig fruits, and other topics related to food science.  In conclusion, for Türkiye to maintain and further enhance its success in fig production, trade, and scientific research, it is essential to strengthen existing collaboration among all stakeholders. Additionally, improving access to broad, targeted, and mission-oriented funding opportunities would be highly beneficial.