İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE PLANSIZ ŞEHİRLEŞMENİN KİLİS ŞEHRİNDE YOL AÇTIĞI SEL FELAKETLERİ
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE PLANSIZ ŞEHİRLEŞMENİN KİLİS ŞEHRİNDE YOL AÇTIĞI SEL FELAKETLERİ
Yazar: Sönmez, Mehmet Emin; Kesici, Ökkeş
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 17 No. 28, 2013
Anahtar kelimeler: Kilis Şehri, Şehirleşme, Küresel İklim Değişikliği, Planlama, Sel-Taşkın

Dünyanın hızla nüfuslanması doğal çevre üzerindeki baskıları arttırmaktadır. Hız kazanan şehirleşme ve sanayileşme süreciyle doğal ortam önemli oranda kirletilmekte ve tüketilmektedir. Yanlış arazi kullanımı nedeniyle doğal ortamdaki döngüler büyük oranda kesintiye uğramakta, bozulmakta ve gün geçtikçe çözümü zorlaşan sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Çevreci ve sürdürülebilir olmayan planlamalar ve bunlara bağlı üretilen projeler gün geçtikçe dünyayı, tüm canlılar için daha riskli ve yaşanmaz hale getirmektedir. Özellikle doğal afetler yönünden riskli olan ve yerleşmeye uygun olmayan alanların yerleşmeye açılması, doğal afetler nedeniyle meydana gelen can kayıpları ve maddi zararların artmasına neden olmaktadır. Nitekim çalışmaya konu olan Kilis şehrinde geçmiş yıllarda sel tehlikesi ve riski son derece düşük iken, küresel iklim değişikliği, şehirleşme ve yanlış arazi kullanımı nedeniyle yerleşmede sel, erozyon kuraklık kaynaklı zararlar gün geçtikçe artmaktadır. Böylece daha çok doğal süreçlerin etkisiyle oluşan afetler, insan faaliyetleri nedeniyle beşeri kökenli felaketlere dönüşmektedir. Bu çalışmada Kilis şehrinde son yıllarda meydana gelen sel olaylarının yarattığı risklerin artmasında plansız şehirleşmenin etkisi ve küresel iklim değişikliği ile sağnak yağışlar arasındaki bağlantı ele alınacak ve değerlendirilecektir. Bu nedenle öncelikle Kilis şehrinin iklim elemanları ile plansız gelişimi detaylı olarak incelenmiş, iklim ve şehirleşmenin Kilis’te meydana gelen sel olayları ile bağlantıları ortaya konulmuştur. Bu değerlendirmeyi yapabilmek için Tuik ve meteoroloji verileri, uydu görüntüleri ve arazi çalışmalarından faydalanılmıştır.

Dünyanın hızla nüfuslanması doğal çevre üzerindeki baskıları arttırmaktadır. Hız kazanan şehirleşme ve sanayileşme süreciyle doğal ortam önemli oranda kirletilmekte ve tüketilmektedir. Yanlış arazi kullanımı nedeniyle doğal ortamdaki döngüler büyük oranda kesintiye uğramakta, bozulmakta ve gün geçtikçe çözümü zorlaşan sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Çevreci ve sürdürülebilir olmayan planlamalar ve bunlara bağlı üretilen projeler gün geçtikçe dünyayı, tüm canlılar için daha riskli ve yaşanmaz hale getirmektedir. Özellikle doğal afetler yönünden riskli olan ve yerleşmeye uygun olmayan alanların yerleşmeye açılması, doğal afetler nedeniyle meydana gelen can kayıpları ve maddi zararların artmasına neden olmaktadır. Nitekim çalışmaya konu olan Kilis şehrinde geçmiş yıllarda sel tehlikesi ve riski son derece düşük iken, küresel iklim değişikliği, şehirleşme ve yanlış arazi kullanımı nedeniyle yerleşmede sel, erozyon kuraklık kaynaklı zararlar gün geçtikçe artmaktadır. Böylece daha çok doğal süreçlerin etkisiyle oluşan afetler, insan faaliyetleri nedeniyle beşeri kökenli felaketlere dönüşmektedir. Bu çalışmada Kilis şehrinde son yıllarda meydana gelen sel olaylarının yarattığı risklerin artmasında plansız şehirleşmenin etkisi ve küresel iklim değişikliği ile sağnak yağışlar arasındaki bağlantı ele alınacak ve değerlendirilecektir. Bu nedenle öncelikle Kilis şehrinin iklim elemanları ile plansız gelişimi detaylı olarak incelenmiş, iklim ve şehirleşmenin Kilis’te meydana gelen sel olayları ile bağlantıları ortaya konulmuştur. Bu değerlendirmeyi yapabilmek için Tuik ve meteoroloji verileri, uydu görüntüleri ve arazi çalışmalarından faydalanılmıştır.