Belgede Sahtecilik Suçlarında İğfal Kabiliyeti
The Deception Ability in Forgery of Document
Yazar: Kahraman, Recep
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Resmi ve özel belge,Belgede sahtecilik,İğfal kabiliyeti,Aldatma yeteneği,Kamu güveni

Belgede sahtecilik, hukuksal sonuç doğurmaya elverişli belgedeki gerçek durumun hileyle gizlenmesidir. Belgede sahtecilik suçları, kamu güvenine karşı işlenen suçlardandır. Belgede sahtecilik suçlarının işlenmesiyle birlikte kamunun, belli irade açıklamalarına duyduğu güven hedef alınmaktadır. Suçun maddi konusu olan belgenin, hukuken korunan bir irade açıklamasını içermesi gerekir. İlave olarak irade açıklamasının somutlaştırılmış olması ve düzenleyenin de belirlenebilir olması gerekir. Belgede sahtecilik suçlarında, muhatabı aldatma kastıyla hareket edilmesinin yanında belgenin de aldatma kabiliyetine sahip olması aranmaktadır. Belgenin aldatma kabiliyeti, iğfal kabiliyeti olarak ifade edilmektedir. İğfal kabiliyeti, suçun maddi konusu olan belgenin bir niteliğidir. Bu nedenle iğfal kabiliyeti, belgede sahtecilik suçlarının maddi unsuru olarak kabul edilmelidir. Eksikliği halinde belgede sahtecilik suçları oluşmaz. İğfal kabiliyeti bulunan belgenin, sahtecilik suçunun konusunu oluşturabilmesi için içeriğinin hukuken önemi olmalıdır. İğfal kabiliyeti bulunan belgede sahtecilik suçunun işlenmesiyle birlikte belgeye duyulan güven sarsılır. İğfal kabiliyeti olan bir belge, belgenin kanıt olma değerine ve dolayısıyla kamu güvenine zarar vermeye elverişlidir. Somut olayda belgenin iğfal kabiliyetinin olup olmadığının tespiti hakim tarafından yapılmalıdır. Gerekli görüldüğü takdirde bilirkişi incelemesine de başvurulabilir. İğfal kabiliyetinin tespitinde objektif ölçüt esas alınmalıdır. Objektif ölçüt, herkes tarafından ilk bakışta anlaşılamama, beş duyu organıyla anlaşılamama, kolaylıkla anlaşılamama şeklinde ifade edilebilmektedir. Somut olayda objektif ölçüte göre değerlendirme yapılabilmesi için belge aslının getirtilerek fiziki özelliklerinin incelenmesi gerekir. İğfal kabiliyetinin tespitinde, belgenin muhatabı olan kişinin kişisel özellikleri dikkate alınmamalıdır. Belgenin objektif özellikleri dışında muhatabının kişisel hatası, bilgisizliği veya dikkatsizliği iğfal kabiliyetinin varlığını kanıtlamak için yeterli olmamaktadır.

Belgede sahtecilik, hukuksal sonuç doğurmaya elverişli belgedeki gerçek durumun hileyle gizlenmesidir. Belgede sahtecilik suçları, kamu güvenine karşı işlenen suçlardandır. Belgede sahtecilik suçlarının işlenmesiyle birlikte kamunun, belli irade açıklamalarına duyduğu güven hedef alınmaktadır. Suçun maddi konusu olan belgenin, hukuken korunan bir irade açıklamasını içermesi gerekir. İlave olarak irade açıklamasının somutlaştırılmış olması ve düzenleyenin de belirlenebilir olması gerekir. Belgede sahtecilik suçlarında, muhatabı aldatma kastıyla hareket edilmesinin yanında belgenin de aldatma kabiliyetine sahip olması aranmaktadır. Belgenin aldatma kabiliyeti, iğfal kabiliyeti olarak ifade edilmektedir. İğfal kabiliyeti, suçun maddi konusu olan belgenin bir niteliğidir. Bu nedenle iğfal kabiliyeti, belgede sahtecilik suçlarının maddi unsuru olarak kabul edilmelidir. Eksikliği halinde belgede sahtecilik suçları oluşmaz. İğfal kabiliyeti bulunan belgenin, sahtecilik suçunun konusunu oluşturabilmesi için içeriğinin hukuken önemi olmalıdır. İğfal kabiliyeti bulunan belgede sahtecilik suçunun işlenmesiyle birlikte belgeye duyulan güven sarsılır. İğfal kabiliyeti olan bir belge, belgenin kanıt olma değerine ve dolayısıyla kamu güvenine zarar vermeye elverişlidir. Somut olayda belgenin iğfal kabiliyetinin olup olmadığının tespiti hakim tarafından yapılmalıdır. Gerekli görüldüğü takdirde bilirkişi incelemesine de başvurulabilir. İğfal kabiliyetinin tespitinde objektif ölçüt esas alınmalıdır. Objektif ölçüt, herkes tarafından ilk bakışta anlaşılamama, beş duyu organıyla anlaşılamama, kolaylıkla anlaşılamama şeklinde ifade edilebilmektedir. Somut olayda objektif ölçüte göre değerlendirme yapılabilmesi için belge aslının getirtilerek fiziki özelliklerinin incelenmesi gerekir. İğfal kabiliyetinin tespitinde, belgenin muhatabı olan kişinin kişisel özellikleri dikkate alınmamalıdır. Belgenin objektif özellikleri dışında muhatabının kişisel hatası, bilgisizliği veya dikkatsizliği iğfal kabiliyetinin varlığını kanıtlamak için yeterli olmamaktadır.