MUAMMER SUN’UN EŞLİKSİZ KARMA KORO ESERLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME: KORO İÇİN BEŞ TÜRKÜ ÖRNEĞİ
MUAMMER SUN’UN EŞLİKSİZ KARMA KORO ESERLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME: KORO İÇİN BEŞ TÜRKÜ ÖRNEĞİ
Yazar: Açıksöz, Fulya; Çamlıtepe, Murat
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, Vol. IX No. 17, 2022
Anahtar kelimeler: Eşliksiz Koro,Koro İçin Beş Türkü,Koro Müziği,Muammer Sun

Bu araştırmada, üçüncü kuşak Türk bestecilerimizin en önemli isimlerinden Muammer Sun’un koro müziğine yaklaşımı ele alınmış, eşliksiz koro için bestelediği “Koro İçin Beş Türkü” (1963-1964) albümündeki  eserlerin incelemesi yapılarak koro icracılarına, koro şeflerine ve bu alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlamak ve kaynak oluşturmak hedeflenmiştir. Muammer Sun, ulusal koro repertuvarımızın gelişimine önemli katkılar sağlamış, yaşamı boyunca koro müziği ve koroların yaygınlaşması için çalışmalarda bulunmuş, koro eserleri ile geniş kitlelere ulaşmış bir bestecimizdir. Koro müziğine bu denli önemli katkıları olmuş bestecimizin eşliksiz koro müziklerinin incelendiği kapsamlı bir çalışmanın olmaması, bu alanda yapılacak bir çalışmanın ihtiyaç olduğu fikrini doğurmuş ve bu çalışmayı önemli kılmıştır. Araştırma sürecinde Sun’un, düşün hayatı ve koro müziğine verdiği önemin daha iyi anlaşılabilmesini sağlamak amacıyla, Sun hakkında yapılmış ulusal ve uluslararası çalışmalar için literatür taraması yapılmış, Sun’un yazdığı ve hakkında yazılmış çok sayıda kitap, bildiri, tez, sesli ve yazılı röportaj, makale ve bildiriye ulaşılmıştır. Betimsel tarama modeliyle gerçekleştirilen bu çalışmada, Sun’un en çok seslendirilen koro eserlerinden bir kısmını içeren “Koro için Beş Türkü”, döküman analizi ve müziksel analiz teknikleriyle incelenmiş, tüm eserler “konusu ve sözleri, armonik yapısı ve formu, ses gruplarının rolü ve icraya yönelik öneriler” alt başlıklarıyla ele alınmıştır. Bu çalışma sonucunda Muammer Sun’un koro eserlerinin çoğunluğunda olduğu gibi bu albümde de halk türkülerimizi işlediği, bu bağlamda eserlerin konusu ve sözlerinin halk kültürümüzü yansıttığı, armoni yapısına bakıldığında çoğunlukla Kemal İlerici’nin dörtlü armoni sisteminin ve karşı-ezgilerin kullanıldığı kontrapuntik yapının kullanıldığı, form açısından bakıldığında cümlelerin tekrar eden ezgilerden oluştuğu, melodik ağırlığın genelde tek bir partide toplanmadığı, eserin farklı bölümlerinde, farklı partilerce kullanıldığı, ses gruplarının rolüne bakıldığında vokal müziğin özelliklerine ve ses sınırlarına dikkat edildiği, prozodi kurallarına uyulduğu ve böylelikle herkesin kolayca anlayabileceği, karmaşadan uzak, sade ve açık bir bestecilik anlayışının benimsendiği görülmüştür.

Bu araştırmada, üçüncü kuşak Türk bestecilerimizin en önemli isimlerinden Muammer Sun’un koro müziğine yaklaşımı ele alınmış, eşliksiz koro için bestelediği “Koro İçin Beş Türkü” (1963-1964) albümündeki  eserlerin incelemesi yapılarak koro icracılarına, koro şeflerine ve bu alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlamak ve kaynak oluşturmak hedeflenmiştir. Muammer Sun, ulusal koro repertuvarımızın gelişimine önemli katkılar sağlamış, yaşamı boyunca koro müziği ve koroların yaygınlaşması için çalışmalarda bulunmuş, koro eserleri ile geniş kitlelere ulaşmış bir bestecimizdir. Koro müziğine bu denli önemli katkıları olmuş bestecimizin eşliksiz koro müziklerinin incelendiği kapsamlı bir çalışmanın olmaması, bu alanda yapılacak bir çalışmanın ihtiyaç olduğu fikrini doğurmuş ve bu çalışmayı önemli kılmıştır. Araştırma sürecinde Sun’un, düşün hayatı ve koro müziğine verdiği önemin daha iyi anlaşılabilmesini sağlamak amacıyla, Sun hakkında yapılmış ulusal ve uluslararası çalışmalar için literatür taraması yapılmış, Sun’un yazdığı ve hakkında yazılmış çok sayıda kitap, bildiri, tez, sesli ve yazılı röportaj, makale ve bildiriye ulaşılmıştır. Betimsel tarama modeliyle gerçekleştirilen bu çalışmada, Sun’un en çok seslendirilen koro eserlerinden bir kısmını içeren “Koro için Beş Türkü”, döküman analizi ve müziksel analiz teknikleriyle incelenmiş, tüm eserler “konusu ve sözleri, armonik yapısı ve formu, ses gruplarının rolü ve icraya yönelik öneriler” alt başlıklarıyla ele alınmıştır. Bu çalışma sonucunda Muammer Sun’un koro eserlerinin çoğunluğunda olduğu gibi bu albümde de halk türkülerimizi işlediği, bu bağlamda eserlerin konusu ve sözlerinin halk kültürümüzü yansıttığı, armoni yapısına bakıldığında çoğunlukla Kemal İlerici’nin dörtlü armoni sisteminin ve karşı-ezgilerin kullanıldığı kontrapuntik yapının kullanıldığı, form açısından bakıldığında cümlelerin tekrar eden ezgilerden oluştuğu, melodik ağırlığın genelde tek bir partide toplanmadığı, eserin farklı bölümlerinde, farklı partilerce kullanıldığı, ses gruplarının rolüne bakıldığında vokal müziğin özelliklerine ve ses sınırlarına dikkat edildiği, prozodi kurallarına uyulduğu ve böylelikle herkesin kolayca anlayabileceği, karmaşadan uzak, sade ve açık bir bestecilik anlayışının benimsendiği görülmüştür.