hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Üçüncü Nesil Kahve İşletmelerinin Sürdürülebilirlik Açısından İncelenmesi: Karabük İlinde Bir Uygulama
Examination of Sustainability in Third Generation Coffee Businesses; An Application in Karabük Province
Yazar: Süzer, Özkan; Dinvar, Şeyma
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2024
Anahtar kelimeler: Sustainable Operation Management ; Sürdürülebilir Operasyon Yönetimi ; Sustainability,3rd Generation coffee businesses,Coffee,Waste ; Sürdürülebilirlik,Üçüncü nesil kahve işletmeleri,Kahve,Atık

Son yıllarda kahve sektörü ve kahveye olan ilgi hızla artmıştır. Bu ilgi, dünyada ve Türkiye’de üçüncü nesil kahve işletmelerinin çoğalmasına yol açmıştır. Sosyalleşmenin etkisiyle bu işletmelerin sayısı artmış, bu da yoğun kaynak tüketimini artırmıştır. Sürdürülebilirlik, multidisipliner bir konsept olarak gastronomi alanında da önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, üçüncü nesil kahve işletmelerinde sürdürülebilirlik uygulamalarının olumlu ve olumsuz yönleri ortaya koymaktır. Araştırmada Karabük’teki 15 kahve işletmesinin yöneticileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle gerçekleştirilen içerik analizinde üç ana tema, altı kod ve 58 alt kod belirlenmiştir. Ana temalar; israf türleri, çalışan eğitimi ve farkındalık ile stok yönetimi olarak sıralanmıştır. İşletmelerde en yoğun biçimde karton atık oluştuğu görülmektedir.  İsrafı önlemek için karton ve kahve posası geri dönüşüm uygulamalarının geliştirilmesi tavsiye edilmiştir. Çalışan eğitimi ve farkındalık incelendiğinde eğitim programlarının eksikliği dikkat çekmektedir. Bulgular, artan ilgiye rağmen sürdürülebilirlik uygulamalarının yetersiz olduğunu göstermektedir. Araştırmanın bulgularına dayalı olarak öneriler geliştirilmiştir.

In recent years, the coffee sector and interest in coffee has grown rapidly. This interest has led to the proliferation of third-generation coffee businesses in Turkey and around the world. With the effect of socialization, the number of these establishments has increased, which in turn has increased resource intensive consumption. Sustainability, as a multidisciplinary concept, is also important in the field of gastronomy. The aim of this study is to reveal the positive and negative aspects of sustainability practices in third generation coffee businesses. Semi-structured interviews were conducted with the managers of 15 coffee businesses in Karabük. Three main themes, six codes and 58 sub-codes were identified in the content analysis conducted by maximum variation sampling method. The main themes are listed as waste types, employee training and awareness, and inventory management. It is seen that cardboard waste is generated most intensively in the enterprises.  It was recommended to develop cardboard and coffee pulp recycling practices to prevent waste. When employee training and awareness is examined, the lack of training programs is noteworthy. The findings show that sustainability practices are insufficient despite the increasing interest. Recommendations were developed based on the findings of the study.
Dönüştürülebilir Borçlanma Araçlarındaki Saklı Türevlerin Raporlanması:  TFRS ve US GAAP Karşılaştırması
Reporting Embedded Derivatives in Convertible Debt Instruments: Comparıson of TFRS and US GAAP
Yazar: Kaldırım, Zeliha; Selvı, Yakup
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2024
Anahtar kelimeler: Financial Accounting ; Finansal Muhasebe ; Saklı türev,Dönüştürülebilir borçlanma aracı,TFRS-9,US GAAP–ASC 815 ; Embedded derivative,Convertible debt instrument,TFRS-9,US GAAP–ASC 815

Sermaye piyasalarındaki gelişmeler ve risk yönetimine verilen önemin giderek artmasıyla piyasalarda çok çeşitli ve karmaşık yapıda finansal araç ihraç edilmektedir. İşletmelerin çeşitli amaçlarla taraf oldukları bu finansal araçlara geleneksel türevler gömülebilmekte, finansal araca gömülen bu türevler ise, saklı türev olarak adlandırılmaktadır. Saklı türevlerin raporlanmasına ilişkin hükümler TFRS-9 ve US GAAP-ASC 815’de bulunmasına rağmen çok karmaşık ve detaylı bir süreci gerektirmektedir. Çalışmada, dönüştürülebilir borçlanma araçları özelinde saklı türevlerin raporlama hükümlerinin TFRS-9 ve US GAAP-ASC 815 kapsamında karşılaştırmalı olarak açıklanması, standartlar arasındaki farklılıkların ortaya konması ve finansal tablolara olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda bir uygulamayla dönüştürülebilir borçlanma araçlarındaki saklı türevlerin finansal tablolara etkisi standartlar kapsamında karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Çalışma sonucunda, finansal araçlarda saklı türev bulunup bulunmaması, saklı türevlerin ana enstrümandan ayrıştırılıp ayrıştırılmaması veya enstürmanın başlangıçta “Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara Yansıtılan Finansal Yükümlülük” olarak sınıflandırılmasının işletmelerin dönem kâr veya zararı ile varlık, borç ve özkaynak yapılarını önemli ölçüde değiştirdiği tespit edilmiştir.

With developments in capital markets and the growing emphasis on risk management, a wide variety of complex financial instruments have been issued in the markets. Traditional derivatives can be embedded in financial instruments that businesses use for various purposes, and these derivatives are referred to as embedded derivatives. Although the provisions for reporting embedded derivatives are outlined in TFRS-9 and US GAAP-ASC 815, the process is highly complex and detailed. The aim of the study is to comparatively explain the reporting provisions for embedded derivatives in convertible debt instruments within the scope of TFRS-9 and US GAAP-ASC 815, to highlight the differences between these standards, and to examine their impact on financial statements. In this context, the impact of embedded derivatives in convertible debt instruments on financial statements has been comparatively analyzed within the framework of the standards through an applied example. The study concluded that the presence of embedded derivatives in financial instruments, their separation from the main instrument, or the initial classification of the instrument as 'Financial Liability at Fair Value Through Profit or Loss' significantly affects the period's profit or loss as well as the asset, debt and equity structures of companies.
Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre: Geleceği Şekillendirecek Stratejiler
Sustainable Development and the Environment: Strategies to Shape the Future
Yazar: Kaman, Derya; Bozkurt, Yavuz
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Sustainable Development ; Sürdürülebilir Kalkınma ; Sustainable development,Environmental sustainability,Sustainable strategies ; Sürdürülebilir kalkınma,Çevrenin sürdürülebilirliği,Sürdürülebilir stratejiler

İnsanoğlu, tarih boyunca çevreyi sınırsız bir kaynak olarak görmüştür. Sanayileşme, hızlı nüfus artışı ve kentleşmenin ortaya çıkması sınırsız kaynakların kullanımını daha da çok artırmıştır. Ayrıca bu durum; doğal kaynakların tüketilip tahrip edilmesine, tarımsal alanların yerleşim alanı olarak kullanılmasına, çevrenin kirletilmesine neden olmuştur. 1970’li yılların başında çevre kirliliği artmasının ve doğal kaynakların azalmasının önemli bir sorun olduğunun farkına varılmış ve uluslararası platformlarda tartışılmaya başlanmıştır. Bu soruna çözüm olarak ekonomik ve toplumsal ihtiyaçların gelecek nesillere aktarılması amacıyla doğal kaynakların devamlılığını öngören “sürdürülebilir kalkınma” kavramı ortaya çıkmıştır. Nitekim sürdürülebilir kalkınma insanın varlığını devam ettirebilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada sürdürülebilir kalkınma kavramı ele alınarak çevrenin sürdürülebilirliği üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, çevrenin sürdürebilirliğinin sağlanmasına yönelik çevrenin ve insanlığın faydacı yaşam desteği sağlayacak sürdürülebilir stratejiler ortaya konulacaktır.

Throughout history, humanity has viewed the environment as an unlimited resource. Industrialization, rapid population growth and the emergence of urbanization have further increased the use of unlimited resources. In addition, this situation has caused the consumption and destruction of natural resources, the use of agricultural lands as settlement areas and the pollution of the environment. In the early 1970s, it was realized that the increase in environmental pollution and the decrease in natural resources were important problems and they began to be discussed on international platforms. As a solution to this problem, the concept of “sustainable development” emerged, which envisages the continuity of natural resources in order to transfer economic and social needs to future generations. Indeed, sustainable development is of critical importance in terms of the continuation of human existence. In this study, the concept of sustainable development is discussed and the sustainability of the environment is emphasized. In addition, sustainable strategies that will provide utilitarian life support for the environment and humanity will be put forward to ensure the sustainability of the environment.
Hâfız Post’un Hayatı Hakkında Yeni Bilgiler
New Information About the Life of Hâfız Post
Yazar: Çetin, Engin
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Ottoman Culture and Art ; Osmanlı Kültür ve Sanatı ; Hâfız Post,Turkish music,Biography,Musicology,Ottoman bureaucracy ; Hâfız Post,Türk musikisi,Biyografi,Müzikoloji,Osmanlı bürokrasisi

Klasik Türk musikisinin en önemli bestekârlarından Hâfız Post’un (ö. 7 Cemâziyelâhir 1105/3 Şubat 1694) hayatına dair bilinenler, temelde bestelerinin yer aldığı mecmualar ile devrin şuarâ tezkireleri ve çeşitli biyografi derlemelerine dayanmaktadır. Ancak söz konusu kaynaklarda yer alan sınırlı bilgiler kapsamlı bir biyografi inşasına imkân vermemektedir. Bu çerçevede Hâfız’ın bürokratik görevleri, nerede ikamet ettiği, vefat tarihi ve yeri ile ailesi hakkında bilinenler oldukça sınırlıdır. Literatür ise genellikle müzikologların Hâfız Post’un eserlerine dair keşifleriyle genişleyebilmektedir. Bu makalede arşiv vesikalarından hareketle Hâfız’ın ailesi, kariyeri, vefatı ve terekesi hakkında yeni tespit edilen bilgiler ele alınmıştır. Hâfız Post’un hayatındaki sis perdesini büyük ölçüde aralayan bu bilgiler, mevcut literatüre ciddi katkılar sağlayacak mahiyettedir. Ayrıca Osmanlı devri sanatkârlarının biyografileri için öncelikle arşiv kayıtlarına başvurulması gerektiğini yeniden hatırlatacak bir bakış açısı da sunmaktadır.

What is known about the life of Hâfız Post (d. 7 Jemâziyelâhir 1105/3 February 1694), one of the most important composers of classical Turkish music, is mainly based on the compilations of his compositions, the contemporary şuarâ tezkires and various biographical compilations. However, the limited information in these sources does not allow for the construction of a comprehensive biography. In this context, what is known about Hâfız’s bureaucratic duties, where he resided, the date and place of his death, and his family is quite limited. The literature, on the other hand, is usually expanded by musicologists' discoveries about Hâfız Post’s works. This article discusses newly discovered information about Hâfız’s family, career, death and estate based on archival documents. This information, which largely unravels the smokescreen of Hâfız Post’s life, is of a nature to make significant contributions to the existing literature. It also offers a perspective that will remind us that archival records should be consulted for the biographies of Ottoman period artists.
Bankaların Finansal Erişim Etkinliğinin Dijitalleşme Çerçevesinde İncelenmesi: Türkiye Örneği
Examination of Banks' Financial Inclusion Efficiency Within the Framework of Digitalization: The Case of Türkiye
Yazar: Erem Ceylan, Işıl; Ceylan, Fatih
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Monetary-Banking ; Para-Bankacılık ; Banking Management ; Banka Yönetimi ; Financial inclusion,Digital banking,Bank efficiency,Data envelopment analysis,Türkiye ; Finansal erişim,Dijital bankacılık,Banka etkinliği,Veri zarflama analizi,Türkiye

Bu çalışma ile Türk bankacılık sektörünün etkinlik düzeyinin finansal erişim ve dijitalleşme çerçevesinde belirlenmesi amaçlanmıştır. Banka etkinliğinin belirlenmesi noktasında parametrik olmayan bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi (VZA) yönteminden yararlanılmıştır. 2011-2012 ile 2022-2023 yılları arasındaki on üç yıllık dönem aralığının değerlendirmeye alındığı analiz neticesinde bankaların etkinlik düzeyleri yıllar özelinde belirlenmeye çalışılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen bulgular göreli etkinlik skorlarının ele alınan dönem aralığında farklılaştığını ve toplam dört yılda göreli etkinliğin sağlandığını göstermiştir. Bununla birlikte, finansal erişim düzeyinin arttığı yıllarda bankacılık sektörünün etkinlik düzeyinin de yükseldiği gözlemlenmiştir. Bu durum, bankaların finansal erişime daha fazla odaklanmaları gerektiğini göstermektedir. Yapılan analizler, bankacılık sektörünün finansal erişim üzerindeki rolünü ve bu konuda atılması gereken adımları vurgulamakta olup, elde edilen bulguların literatüre önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir.

This study aims to determine the efficiency level of the Turkish banking sector within the framework of financial inclusion and digitalization. Data Envelopment Analysis (DEA), which is a nonparametric method, is utilized to determine bank efficiency. As a result of the analysis conducted over a thirteen-year period, from 2011-2012 to 2022-2023, the efficiency levels of the banks are determined on a year-by-year basis. The findings obtained from the analysis show that relative efficiency scores differ over the period under consideration and relative efficiency is achieved in a total of four years. However, it is also observed that the efficiency level of the banking sector increased in the years when the level of financial inclusion increased. This suggests that banks should focus more on financial inclusion. The analysis emphasizes the role of the banking sector on financial inclusion and the steps to be taken in this regard, and the findings are expected to make important contributions to literature.
Sosyal Medya Kullanım Amaçları ile Sosyal Medya Bağımlılığının Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisi
The Impact of Social Media Usage Purposes and Social Media Addiction on Consumer Purchasing Behavior
Yazar: Atmacan, Bülent; Durucasu, Remzi Reha
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 83, 2024
Anahtar kelimeler: Digital Marketing ; Dijital Pazarlama ; Sosyal medya kullanım amaçları,Sosyal medya bağımlılığı,Müşteri satın alma davranışı,Dijital pazarlama,Yapısal eşitlik modeli ; Social media usage purposes,Social media addiction,Consumer purchasing behavior,Digital marketing,Structural equation modeling

Bu çalışma, sosyal medya kullanım amaçlarının ve bağımlılığının müşteri satın alma davranışı üzerindeki etkisini incelemektedir. Sosyal medya günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldikçe, satın alma da dahil olmak üzere çeşitli müşteri davranışlarını etkilemektedir. Araştırmanın evreni sosyal medya kullanıcılarıdır. Örneklem web üzerinden ulaşılabilen 393 kişiden oluşmaktadır. Örneklemden elde edilen veriler kullanılarak, ölçeği doğrulamak ve temel faktörleri belirlemek için Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Bulgular, sosyal medya bağımlılığının satın alma davranışını önemli ölçüde yönlendirdiğini, bilgi arama davranışının da satın alma kararlarını etkilediğini göstermektedir. Ancak, sosyal medyayı boş zaman için kullanmanın satın alma davranışları üzerinde önemli bir etkisi yoktur. Bu sonuçlar, pazarlamacıların sosyal medyayı bilgi toplamak için kullanan müşterilere odaklanmaları gerektiğini, çünkü bu müşterilerin hedeflenen içeriğe daha duyarlı olduklarını göstermektedir. Bu çalışma, farklı sosyal medya kullanım amaçlarının müşteri davranışlarını nasıl etkilediğini anlamak için değerli bilgiler sunmakta ve dijital ortamlardaki pazarlama stratejileri için potansiyel etkileri vurgulamaktadır.

This study examines the impact of social media usage purposes and addiction on consumer purchasing behavior. As social media becomes an integral part of daily life, it influences various consumer behaviors, including purchasing. The research population consists of social media users. The sample includes 393 individuals accessible online. Using the data obtained from the sample, Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted to validate the scale and identify the main factors. The findings indicate that social media addiction significantly drives purchasing behavior, and information-seeking behavior also influences purchasing decisions. However, using social media for leisure purposes has no significant impact on purchasing behaviors. These results suggest that marketers should focus on customers who use social media to gather information, as they are more responsive to targeted content. This study provides valuable insights into how different social media usage purposes affect consumer behaviors and highlights the potential implications for marketing strategies in digital environments.
İki Safevi Şehzadesi: Sam ve Behram Mirza
Two Safavid Prince: Sam and Bahram Mirza
Yazar: Erdoğan, Eralp; Okumuş, İsmail
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Society and Community ; Türk Halkları ve Toplulukları ; Safavids,Shah Tahmasb,Sam Mirza,Bahram Mirza ; Safeviler,Şah Tahmasb,Sam Mirza,Behram Mirza

Şah İsmail, vefatının ardından Tahmasb, Elkas, Behram ve Sam adlı dört oğul bırakmıştı. Oğullarından Tahmasb Mirza tahta geçtiğinde hem iç hem de dış tehditlerle uğraşmak zorunda kalmış, bu zorlukları kardeşlerinden destek alarak çözme yoluna gitmiştir. Sam Mirza, genç yaşta Horasan Valisi olmuş, Özbeklere karşı savunmada önemli roller üstlenmiştir. Ancak görevini terk etmesi, onu Şah'ın gözetiminde münzevi bir hayata sürüklemiştir. İsyan girişimleri ve Osmanlı ile ilişkileri, hanedan içinde huzursuzluk yaratmıştır. Behram Mirza, daha sadık bir figür olarak çeşitli valilikler ve askeri görevlerde yer almıştır. Osmanlı-Safevi mücadelelerinde başarılar elde etmiş ancak Gilan Valiliği'ndeki yönetim sorunları itibarını zedelemiştir. Kardeşi Elkas Mirza’nın isyanını bastırmış ancak 34 yaşında hastalıktan vefat etmiştir. Safevi mirzalarının kaderi, dönemin hanedan içi rekabet ve politikalarının karmaşıklığını yansıtmaktadır. Şah Tahmasb, bu süreçte merkezi otoriteyi güçlendirmeyi başarmış ancak kardeşleriyle ilişkileri devleti içsel zayıflıklara açık hale getirmiştir. Sam ve Behram Mirza'nın hayatları, bu dönemdeki politik ve askeri gerilimlerin bir özeti niteliğindedir.

After the death of Shah Ismail, he left behind four sons: Tahmasb, Elkas, Behram, and Sam. Among them, Tahmasb Mirza ascended the throne and had to contend with both internal and external threats, seeking to resolve these challenges with support from his brothers. Sam Mirza became the Governor of Khorasan at a young age and played significant roles in defending against the Uzbeks. However, his abandonment of his duties led him to live a reclusive life under the Shah’s supervision. His attempts at rebellion and relations with the Ottomans caused unrest within the dynasty. Behram Mirza, on the other hand, was a more loyal figure, serving in various governorships and military roles. He achieved successes in Ottoman-Safavid conflicts but suffered a loss of reputation due to administrative issues during his governorship in Gilan. Although he suppressed the rebellion of his brother Elkas Mirza, he passed away at the age of 34 due to illness. The fates of the Safavid princes reflect the complexity of intra-dynastic rivalries and political dynamics of the period. During this time, Shah Tahmasb succeeded in strengthening central authority, but his relationships with his brothers left the state vulnerable to internal weaknesses. The lives of Sam and Behram Mirza serve as a summary of the political and military tensions of the era.
Lüksün Yeni Yüzü: Sosyo-Ekonomik Düzeyin Gösterişçi Tüketim Üzerindeki Etkisi ve Z Kuşağı Üzerinde Bir Uygulama
The New Face of Luxury: The Impact of Socio-Economic Level on Showy Consumption and an Application on Generation Z
Yazar: Altın, Sena
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 86, 2025
Anahtar kelimeler: Consumer Behaviour ; Tüketici Davranışı ; Gösterişçi tüketim,Sosyo-ekonomik düzey,Kuşaklar,Lüks tüketim,Tüketici davranışları ; Conspicuous consumption,Socio-economic level,Generations,Luxury consumption,Consumer behaviour

Gösterişçi tüketim, bireylerin toplumsal statü ve prestijlerini sergilemek amacıyla gerçekleştirdikleri tüketim biçimidir. Bu tür tüketim, lüks ürün ve hizmetlerin yanı sıra, bireylerin kendilerini ifade etme ve sosyal çevrelerine mesaj verme aracı olarak da kullanılır. Günümüzde teknolojik araçları en çok kullananlar genç tüketicilerdir ve bu grup kendilerini daha çok online ortamlarda ifade etmeye çalışmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Z kuşağının gösterişçi tüketim alışkanlıklarını sosyo-ekonomik düzey açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında online ve yüz yüze anket yöntemiyle 18 yaş ve üstü 318 katılımcıdan veriler toplanmış ve araştırmada verilerin analizi yapılırken frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maximum, çarpıklık ve basıklık gibi betimsel istatistiklerden faydalanılmıştır. Veriler Bağımsız Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiş ve tüm analizlerde Jamovi programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, sosyo-ekonomik düzeyin Z kuşağının gösterişçi tüketim üzerindeki etkilerini ortaya koymuş ve bu bağlamda çalışma sonucunda çeşitli öneriler sunulmuştur.

Conspicuous consumption is a form of consumption that individuals engage in to display their social status and prestige. This type of consumption is used not only for luxury goods and services but also as a means for individuals to express themselves and send messages to their social circles. Today, young consumers are the most frequent users of technological tools, and this group tends to express themselves more in online environments. In this context, the study aims to examine the conspicuous consumption habits of Generation Z from a socio-economic perspective. Within the scope of the research, data was collected from 318 participants aged 18 and over using online and face-to-face survey methods, and descriptive statistics such as frequency, percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum, skewness and kurtosis were used in the analysis of the data. The data were analysed using the Independent Samples T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and the Jamovi programme was used for all analyses. The findings obtained in the study revealed the effects of socio-economic status on Generation Z's conspicuous consumption, and various recommendations were made in this context.