BİLGİ EKONOMİLERİ VE TÜRKİYE’DE KADIN İŞGÜCÜNÜN İSTİHDAM YAPISI
EMPLOYMENT STRUCTURE OF WOMEN LABOUR FORCE IN INFORMATION ECONOMIES AND IN TURKEY
Yazar: Atik, Hayriye; Tombak, Figen
Dergi: Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2015

Sanayi toplumundan sanayi-sonrası topluma dönüşüm, ülkelerin istihdam yapılarında önemli değişikliklere yol açmaktadır. Sanayi toplumunda önemli bir paya sahip olan sanayi sektörünün yerini, sanayi sonrası bilgi ekonomisinde bilgi ve hizmet sektörleri almaktadır. Sanayi toplumunda sanayi sektörünün kas gücüne dayalı olan yapısından dolayı sanayi sektöründe çok fazla istihdam olanağı bulamayan kadın işgücü, sanayi sonrası toplumda ön plana çıkan bilgi ve hizmet sektörlerinde daha fazla çalışma olanağı bulmuştur. Bu sektörlerdeki işlerin zihin gücüne dayalı olması, eğitim düzeyi gittikçe yükselen kadın işgücünün bu sektörlerde yoğunlaşmasına yol açmıştır. Bu çalışmada kadın işgücünün bilgi toplumları ve Türkiye’deki istihdam yapısı karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ancak, Türkiye dışında ele alınan ülkelerin hepsi bilgi toplumu değildir. Asıl karşılaştırma bilgi toplumları ile yapılmakla birlikte, analizlere BRICS üyeleri de dahil edilmiştir. Bunun nedeni, bu ülkelerin bir kısmının Türkiye ile benzer gelişme aşamasında bulunması ve son yıllarda yükselen ekonomiler grubunda yer almalarıdır. Bilgi sektörünün istihdamdaki payı, R.L. Katz (1986) tarafından geliştirilen bir yöntemden yararlanılarak hesaplanmıştır. Bilgi toplumlarına dönüşmüş ülkelerde kadınların eğitim ve uzmanlaşma gerektiren bilgi ve hizmet sektörlerinde yoğun olarak çalıştıkları gözlenmektedir. Hatta bu ülkelerde kadın işgücünün %60’ından fazlası tek başına bilgi sektöründe istihdam edilmektedir. Türkiye’deki kadın işgücünün istihdam yapısı henüz bilgi toplumlarının oldukça gerisindedir. Türkiye’de kadınların en yoğun olarak istihdam edildiği sektör tarım sektörüdür.

Sanayi toplumundan sanayi-sonrası topluma dönüşüm, ülkelerin istihdam yapılarında önemli değişikliklere yol açmaktadır. Sanayi toplumunda önemli bir paya sahip olan sanayi sektörünün yerini, sanayi sonrası bilgi ekonomisinde bilgi ve hizmet sektörleri almaktadır. Sanayi toplumunda sanayi sektörünün kas gücüne dayalı olan yapısından dolayı sanayi sektöründe çok fazla istihdam olanağı bulamayan kadın işgücü, sanayi sonrası toplumda ön plana çıkan bilgi ve hizmet sektörlerinde daha fazla çalışma olanağı bulmuştur. Bu sektörlerdeki işlerin zihin gücüne dayalı olması, eğitim düzeyi gittikçe yükselen kadın işgücünün bu sektörlerde yoğunlaşmasına yol açmıştır. Bu çalışmada kadın işgücünün bilgi toplumları ve Türkiye’deki istihdam yapısı karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ancak, Türkiye dışında ele alınan ülkelerin hepsi bilgi toplumu değildir. Asıl karşılaştırma bilgi toplumları ile yapılmakla birlikte, analizlere BRICS üyeleri de dahil edilmiştir. Bunun nedeni, bu ülkelerin bir kısmının Türkiye ile benzer gelişme aşamasında bulunması ve son yıllarda yükselen ekonomiler grubunda yer almalarıdır. Bilgi sektörünün istihdamdaki payı, R.L. Katz (1986) tarafından geliştirilen bir yöntemden yararlanılarak hesaplanmıştır. Bilgi toplumlarına dönüşmüş ülkelerde kadınların eğitim ve uzmanlaşma gerektiren bilgi ve hizmet sektörlerinde yoğun olarak çalıştıkları gözlenmektedir. Hatta bu ülkelerde kadın işgücünün %60’ından fazlası tek başına bilgi sektöründe istihdam edilmektedir. Türkiye’deki kadın işgücünün istihdam yapısı henüz bilgi toplumlarının oldukça gerisindedir. Türkiye’de kadınların en yoğun olarak istihdam edildiği sektör tarım sektörüdür.