Thyateira’daki Tapınak Kalıntısına İlişkin Değerlendirmeler
Assessments Concerning the Temple Ruins in Thyateira
Yazar: Akdeniz, Engin; Erön, Aydın
Dergi: Anatolian Research No. 23, 2020
Anahtar kelimeler: Archaeology ; Arkeoloji ; Hastane Höyüğü,Tapınak,MÖ II yy.,Tahribat,Lydia,Thyateira ; Lydia,Thyateira,Hastane Hoyuk,Temple,Second Century BC,Destruction

Bir Lydia kenti olan Thyateira, günümüzde Manisa ili, Akhisar ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır. Antik kentte 2011 yılında başlayan yeni dönem kazıları yoğun olarak Hastane Höyüğü alanında devam etmektedir. Söz konusu alanın Hellenistik Dönem’den itibaren Thyateira antik kentinin akropolü olduğu düşünülmektedir. Höyüğün zirve noktası olarak tanımlayabileceğimiz alanda gerçekleştirilen kazı çalışmalarında Hellenistik Dönem’de inşasına başlanıldığı düşünülen Ion düzenli bir tapınak yapısının kalıntıları ortaya çıkarılmaktadır. Kazı çalışmaları günümüzde yapının doğu girişi ve merkezi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Tapınağın üzerinde geç dönem kullanımlarının bir hayli yoğun olması tahribatı arttırmıştır. Özellikle tapınağın güney ve kuzey yönünde yer alan nekropol alanlarının kullanımı sırasında yapının mimari parçalarının büyük oranda tahrip edildiği tespit edilmiştir. Tahribat tabakası olarak adlandırdığımız bu seviye içerisinde tapınağın bezemeli kısımlarına ait çok sayıda kırık parça bulunmuştur. Yapının ilk inşasının tespiti açısından mimari bezeme parçaları oldukça önemlidir. Benzer mimari bezemeler yardımıyla tapınağın inşasına MÖ II. yüzyılın ikinci ve üçüncü çeyreği arasında başlandığı anlaşılmaktadır. Thyateira, Hastane Höyüğü alanında açığa çıkarılmaya başlanılan tapınak yapısı, altyapı ve bezeme özellikleri açısından en çok Chryse Apollon Smintheios Tapınağı ile benzerlik göstermektedir.

Thyateira,  a  Lydian  city,  is  located  within  the  borders  of  Akhisar  district  of  Manisa  province  today.  New  excavations  contuining  since  2011  go  on  intensively  in  Hastane  Hoyuk.  The  site  in  question  is  estimated  to  be  the  acropolis  of  Thyateira  from the Hellenistic period onwards. During the excavations on the area that can be defined as the top of the mound, ruins of an Ionic ordered temple; construction of which is believed to had been started in the Hellenistic era, have been brought to  daylight.  At  present,  the  excavations  are  concentrated  on  the  eastern  entry  and  the  center  of  this  structure.  The  late  period  usages  on  the  temple  have  been  extensive  and  this  amplified  its  destruction.  It  has  been  confirmed  that  the  architectural pieces of the structure had been destroyed to a large extend due to the usages of the areas of the necropolis located on south and north of the temple. At  this  level  which  we  call  as  the  layer  of  destruction;  a  large  number  of  broken pieces belonging to ornamental sections of the temple, had been found.  With respect to the determination of the initial construction date; these ornamental archeological pieces are of great significance. In the light of the evidence provided by the similar architectural ornaments; it has been realized that the construction of the temple dates back to a period between second  and  third  quarters  of  the  second  century  BC.  The  temple  in  Thyateira,  Hastane  Hoyuk,  whose  structure  has  been  started to be revealed, is at most similarity with the temple of Chryse Apollon Smintheios in terms of its substructure and ornamental features.