SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ DEĞER TERCİHLERİNİN KÜRESEL VATANDAŞLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ
The Effect of Social Studies Preservice Teachers’ Value Preferences on Global Citizenship Levels
Yazar: Kanar, Hacı Bayram; Bulut, Birol
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Social Studies,Values,Citizenship,Global Citizenship ; Sosyal Bilgiler,Değerler,Vatandaşlık,Küresel Vatandaşlık

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının değer tercihleri ile küresel vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modeli kullanılan bu araştırma, Türkiye’de bulunan üç üniversitenin eğitim fakültesi sosyal bilgiler öğretmenliği bölümlerinde  öğrenim gören 322 öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak iki ölçek kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından biri, Morais ve Ogden (2011) tarafından geliştirilen Küresel Vatandaşlık Ölçeği (KVÖ)’nin Şahin ve Çermik (2014) tarafından Türkçeye uyarlandığı ve geçerlik-güvenirlik analizlerini yapıldığı ölçektir. Diğer veri toplama aracı ise Bolat (2013) tarafından geliştirilen “Çok Boyutlu Sosyal Değerler Ölçeği” dir. Bu ölçeklerde  elde edilen veriler SPSS 21 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kadın katılımcıların küresel vatandaşlık düzeyleri ile çok boyutlu sosyal değerler düzeyleri, erkek katılımcılara göre daha yüksek olmasına rağmen fark, istatistiksel olarak anlamlı değildir.  “Küresel Vatandaşlık Ölçeği” ve “Çok Boyutlu Sosyal Değerler Ölçeği” ve bunun yanında alt boyutlara ait alınan puanlar arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca çok boyutlu sosyal değerler ölçeğinin bilimsel değerler alt boyutunun, küresel vatandaşlık düzeyini, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı görülmektedir.

The purpose of this research is to examine the relationship between social studies teacher candidates' value preferences and their level of global citizenship. This research, using the a relational survey model, was conducted on 322 pre-service teachers studying in the social studies teaching departments of the education faculties of three universities in Turkey. In this study, two scales were used as data collection tools. One of the data collection tools is the Global Citizenship Scale (GCS) developed by Morais and Ogden (2011), adapted to Turkish by Şahin and Çermik (2014) and its validity-reliability analyzes were made. The other data collection tool is the “Multidimensional Social Values Scale” developed by Bolat (2013). The data obtained in these scales were analyzed with the SPSS 21 program. As a result of the research, although the levels of global citizenship and multidimensional social values of female participants are higher than that of male participants, the difference is not statistically significant. A positive and significant relationship was found between the scores of the "Global Citizenship Scale" and the "Multidimensional Social Values Scale" as well as the sub-dimensions. In addition, it is seen that the scientific values sub-dimension of the multidimensional social values scale predicts the level of global citizenship at a statistically significant level.