Harran Ovasında Karık ve Damla Sulama Sistemlerinin Ekonomik Yönden Karşılaştırılması
Economical Comparison of Furrow and Drip Irrigation Systems in Harran Plain
Yazar: Karaca, Gonca; Selenay, M. Fatih
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 07 No. 01, 2001
Anahtar kelimeler: Harran Ovas ı , damla sulama sistemi, kar ı k sulama sistemi, sistem maliyeti ; Harran Plain, drip irrigation system, furrow irrigation system, systems costs

Bu çal ışmada, Harran Ovas ı nda çal ışmaları n ı yürüten GAP Sulama Sistemlerinin İşletme, Bak ı m ve Yönetimi  Projesinin  GAP İ BY  pilot alan olarak bekledi ği F ı rat Sulama Birli ği demonstrasyon alanlar ı nda, tarı m ı yap ı lan domates,  biber, patl ı can ve pamuk bitkilerinin 3 da, 15 da, 35 da, 74 da ve 130 da olmak üzere farkl ı arazi büyüklüklerinde damla  sulama ve kar ı k sulama yöntemleri ile sulanmas ı koşulunda, sulama sistemleri, sulama suyu ihtiyac ı , sistem debisi ve değişik  masraf unsurlar ı aç ı s ı ndan karşı laşt ı r ı lm ışt ı r. Bu amaçla çal ışmalar ı n yürütüldü ğü F ı rat Sulama Birli ğ i alanlar ı nda toprak  özellikleri saptanm ış , tar ı m ı yap ı lan bitkilerin su tüketimleri, ve sulama suyu ihtiyaçlar ı hesaplanm ış , sulama sistemleri  planlanmış , sistem debileri belirlenmi ş , sistem unsurlar ı boyutland ı r ı lm ış ve 2000 y ı l ı fiyatlar ı na göre proje keşif özetleri  haz ı rlanm ışt ı r. Her sistem için tesis masraf ı , bakı m onarı m masrafı , enerji masraflar ı , sulama işçiliği masraflar ı , yı ll ı k sabit  masraflar, y ı ll ı k işletme masrafları ve y ı ll ı k toplam masraflar gibi de ğişik masraf unsurlar ı saptanarak ekonomik analiz  yap ı lm ışt ı r. Ara şt ı rma sonuçlar ı na göre, mevsimlik toplam sulama suyu ihtiyac ı , damla sulama yönteminde 1224.5 mm —  1473.3 mm, kar ı k sulamada yönteminde ise 2066.9 mm — 2489.1 mm aras ı nda bulunmuştur. Damla sulama yönteminde  toplam sulama suyu ihtiyac ı karı k sulama yöntemine oranla ortalama % 40 daha az bulunmu ştur. En büyük arazi parselinde   130 da , y ı ll ı k toplam gider aç ı s ı ndan damla sulama daha ekonomik, diğer parsellerde ise kar ı k sulama daha ekonomik  olmuştur. Bu değerlere göre su kaynağı yeterli ise küçük ve orta büyüklükteki arazilerde kar ı k sulama, büyük arazilerde damla  sulama uygulanabileceğ i, ancak su kayna ğı n ı n k ı s ı tl ı olmas ı koşulunda damla sulama yönteminin seçilmesi gerekti ği  önerilmiştir.

In this study, drip and furrow irrigation systems were compared based on irrigation water requirements,  systems discharges and different costs for different land sizes  3 da, 15 da, 35 da, 74 da and 130 da  and for different crops   tomato, pepper, eggplant and cotton  in demonstration areas of F ı rat Irrigation District — Harran Plain — Şanl ı urfa which was  determined as the pilot area of Management, Operation and Maintenance of GAP Irrigation Systems. For this reason, soil  properties of the working plots of F ı rat Irrigation District were determined, consumptive use of water and irrigation water  requirements for each crop were computed, irrigation systems were designed, systems discharge were calculated, systems  component were dimensioned and project costs were calculated based on the year 2000 costs. Economic analyses were  made by calculating different costs such as contraction costs for each systems, repair and maintenance costs, energy costs,  costs for irrigation labour, annual permanent costs, annual operation costs and annual total costs. Based on the results of  this research, total annual irrigation water need was to be 1224.5 — 1473.3 mm for drip irrigation system and 2066.9 — 2489.1  mm for furrow irrigation systems. Total irrigation water needed for drip irrigation was found to be approximately 40 % less  than furrow irrigation. Drip irrigation was the most economic in the biggest plot  130 da  according to the annual total costs,  but furrow irrigation was the most economic for the other plots  3, 15, 35 and 74 da . According to the theses results, it was  recommended that if there is enough water supply furrow irrigation system can be applied for small and medium plots and  drip irrigation system for big plots, drip irrigation system should be choose.