hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hemşirelerin Ahlaki Duyarlılıklarının Profesyonellik Davranışlarına Etkisinin Belirlenmesi
THE DETERMINATION OF THE EFFECTS OF THE MORAL SENSIBILITY OF NURSES TO THEIR PROFESSIONAL BEHAVIOURS
Yazar: Köse, Aybike; Göçmen Baykara, Zehra
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Nursing,professionalism,morality,moral sensitivity ; Hemşirelik,profesyonellik,ahlak,ahlaki duyarlılık

Giriş: Hemşirelerin ahlaki duyarlılığı; etik karar alma becerilerini, mesleki doyumlarını ve bakım kalitelerini artırmakta ve dolayısıyla onların profesyonelliklerini geliştirmektedir. Amaç: Bu araştırma hemşirelerin ahlaki duyarlılıklarının profesyonellik davranışlarına etkisinin belirlemesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma 439 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Ahlaki Duyarlılık Anketi (ADA), Hemşirelikte Profesyonelliğe İlişkin Davranışsal Envanter (HPDE) kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanmasına başlamadan önce etik kurul izni, çalışmanın yapıldığı kurumlardan kurum izni, katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Bulgu: Hemşirelerin %95,0’ının kadın, %68,4’ünün evli, %73,1’inin ise çocuk sahibi olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin %66,1’inin mesleğini kendi isteği tercih ettiği, %52,8’i mesleki doyum sağladığı, %64,0’ı mesleğinden memnun olduğu belirlenmiştir. Araştırmada ADA toplam puanlar azalırken HPDE toplam puanlar artmaktadır. Sonuç: Hemşirelerin ahlaki duyarlılıkları ile profesyonellik düzeylerinin orta düzeyde olduğu ve birbirini etkilediği saptanmıştır.

Background: Moral sensitivity of nurses; It increases their ethical decision-making skills, professional satisfaction and quality of care, and therefore improves their professionalism. Aim: This study has been conducted to determine the effect of nurses' moral sensitivity on their professionalism. Method: The research was carried out with 439 nurses. As data collection tools, The Introductory Information Form, the Moral Sensitivity Questionnaire (MSQ) and Behavioral Inventory of Professionalism in Nursing (BIPN) have been used. Before starting the application of the study, permission from the ethics committee, institutional permission from the institutions where the study was conducted, and informed consent from the participants were obtained. Results: In the study, the MSQ Cronbach α value has been calculated as 0.87 and BIPN Cronbach α value has been calculated as 0.71. It has been determined that 95.0% of the nurses are women, 68.4% of whom are married and 73.1% of whom have childrenIt has been determined that 66.1% of the nurses preferred their profession at their own will, 52.8% of whom have professional satisfaction and 64.0% of whom are satisfied with their profession. In the study, while MSQ total scores decrease, BIPN total scores increase.  Conclucion: It has been determined that the moral sensitivity and professionalism level of the nurses are moderate and affect each other.
HEMŞİRELERDE COVID-19 PANDEMİSİNE BAĞLI YAŞANAN ANKSİYETE İLE ALGILANAN SOSYAL DESTEK ARASINDAKİ İLİŞKİ
THE RELATIONSHIP BETWEEN ANXIETY DUE TO THE COVID-19 PANDEMIC AND PERCEIVED SOCIAL SUPPORT IN NURSES
Yazar: Altunbaş, Nermin; Tuğut, Nilüfer
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Hemşirelik,covid-19 virüsü,pandemi,anksiyete,sosyal destek ; Nursing,sars-cov-2,pandemik,anxiety,social support

Giriş: Pandemiyle birlikte birçok faktör hemşirelerde COVID-19’la ilişkili anksiyeteyi etkilemektedir. Amaç: Bu araştırma, hemşirelerde koronavirüs pandemisine bağlı yaşanan anksiyete ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türde yapılan araştırmanın örneklem grubunu 207 hemşire oluşturmuştur. Veriler “Kişisel Bilgi Formu” ,“Koronavirüs Anksiyete Ölçeği” ve “Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği” ile çevrimiçi olarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 programı kullanılmış ve anlamlılık düzeyi p

Background: With the pandemic, many factors affect the anxiety associated with COVID-19 in nurses.Aim: This research was conducted to determine the relationship between anxiety experienced in nurses due to the coronavirus pandemic and perceived social support.Method: The sample group of the descriptive and cross-sectional study consisted of 207 nurses. Data were collected online with the "Personal Information Form", "Coronavirus Anxiety Scale" and "Multidimensional Scale of Perceived Social Support". SPSS 21 program was used in the analysis of the data and the level of significance was accepted as p
COVID-19’UN ÖNLENMESİ VE TEDAVİSİNDE BESLENMENİN ÖNEMİ İLE C VE D VİTAMİNLERİNE DAİR YAKLAŞIMLAR
APPROACHES TO C AND D VITAMINS WITH THE IMPORTANCE OF NUTRITION IN PREVENTION AND TREATMENT OF COVID-19
Yazar: Siyasal, Kübra
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COVID-19,nutrition,vitamins,vitamin D,vitamin C ; COVID-19,beslenme,vitaminler,D vitamini,C vitamini

Koronavirüsün bir çeşidi olan Yeni Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2020 yılının mart ayında pandemi olarak ilan edilmiştir. Bu hastalıkta kaynak semptomatik/asemptomatik COVID-19 enfeksiyonuna yakalanan kişilerdir. Hastalığın genel olarak bulaşması damlacık yoluyla gerçekleşmektedir. Sağlıklı ve dengeli beslenme, fiziksel aktivite ve düzenli uykunun bağışıklık sistemini geliştirdiğine dair araştırmalar mevcuttur. Bu sebeple COVID-19’da da bunlar önem kazanmaktadır. COVID-19 pandemisi ile birlikte vitaminlerin hastalıkların önlenmesi ve tedavisindeki faydaları üzerine yapılan araştırmalar artmıştır. Araştırmalarda D vitamininin, virüslere karşı fiziksel bariyeri güçlendirmede, antimikrobiyal peptitlerin üretimini uyarmada ve inflamatuar sitokin üretimini azaltmada önemli bir rol oynayabileceği ortaya konulmuştur. C vitamininin ise COVID-19 hastalarında bağışıklık tepkisini artırmaya katkı sağlayarak hayatta kalma oranlarını artırabileceği belirtilmektedir. Bu derlemenin amacı COVID-19 hastalığı üzerinde C ve D vitaminlerinin etkisini gözlemlemek, hastalığı önleyici ve tedavi edici yaklaşımları gözden geçirmektir.

The new Koronavirus disease (COVID-19), a variant of the coronavirus, was declared a pandemic by the World Health Organization in march 2020. In this disease, the source is those infected with symptomatic/asymptomatic COVID-19 infection. The disease is generally transmitted by droplets. There are studies that healthy and balanced nutrition, physical activity and regular sleep improve the immune system. This is why these are important in COVID-19. With COVID-19 pandemic, research on the benefits of vitamins in prevention and treatment of diseases has increased. The research found that vitamin D may play an important role in strengthening the physical barrier against viruses, stimulating the production of antimicrobial peptides and reducing the production of inflammatory cytococcus. Vitamin C can increase survival rates by contributing to increased immunity response in COVID-19 patients. The purpose of this review is to observe the effect of vitamin C and D on COVID-19 disease and to review the prevention and therapeutic approaches.
BULAŞICI OLMAYAN KRONİK HASTALIKLARDA FETAL PROGRAMLAMA
FETAL PROGRAMMING IN NON-COMMUNICABLE CHRONIC DISEASES
Yazar: Karakuş, Gülben; Yörüsün, Teslime Özge; Ağagündüz, Duygu
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Fetal programlama,bulaşıcı olmayan kronik hastalıklar,genetik modifikasyonlar ; Fetal programming,non-communicable chronic diseases,genetic modifications

İnsan vücudunda bir veya birden çok sistemin geri dönüşümsüz fonksiyon kaybı sonucunda ortaya çıkan ve yaşam boyu tedavi gerektiren kronik hastalıkların prevalansı dünyada giderek artmaktadır.  İntrauterin ortamdaki fetüs sürekli bir gelişim halindedir. Fetüsün deoksiribonükleik asit (DNA) diziliminin fetal dö-nemde maruz kalınan maternal faktörlere ve çeşitli çevresel stresörlere bağlı olarak yeniden programlan-dığı belirtilmektedir. Fetal programlama hipotezine göre fetüsün maruz kaldığı stresler, yetişkinlik döne-mindeki kronik hastalıkların temelini oluşturmaktadır. Bu derlemede de dünyada yaygın görülen bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların fetal programlaması ve programlamayı etkileyen bazı faktörler incelenmiştir.

The prevalence of chronic diseases that occur as a result of irreversible loss of function of one or more systems in the human body and require lifelong treatment is increasing in the world. The fetus in the intra-uterine environment is in a state of continuous development. It is reported that the deoxyribonucleic acid (DNA) sequence of the fetus is reprogrammed depending on the maternal factors exposed during the fetal period and various environmental stressors.  According to the fetal programming hypothesis, the stresses which the fetus exposed are the basis of chronic diseases in adulthood. In the present review, fetal pro-gramming of chronic non-communicable diseases that are common in the world and some factors affecting programming were examined.
ENGELLİ ÇOCUKLARDA BİREY MERKEZLİ ERGOTERAPİ MÜDAHALESİNİN AKTİVİTE KATILIM VE UYKU KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ
THE EFFECT OF THE INTERVENTION APPLIED ON CHILDREN WITH DIFFERENT DIAGNOSIS ON ACTIVITY PARTICIPATION AND SLEEP
Yazar: Göktaş, Ayşe
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Activity performance,Activity satisfaction,Sleep Quality,Learning disability ; Aktivite performansı,Aktivite memnuniyeti,Uyku kalitesi,Öğrenme güçlüğü,Cognitif education

Giriş: Engelli çocuklar genelde informal aktivitelere katılım eğilimi içersindedirler.Amaç:Öğrenme Güçlüğü olan bireylerde aktivite performansı müdahalesi ile  uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler:Araştırmanın örneklemini, Ankara ilinde bir özel eğitim kurumunda, yaş ortalaması 19, 88 ±7,72 yıl olan çocuklar oluşturdu. Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve çocukların Aktivite performansları ve tatmin düzeyleri Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPM) ile değerlendirildi. Müdahale 3 ay boyunca haftada 2 seans olarak düzenlendi. Bulgular:Çocuklarının engel türüne baktığımızda; % 50’i zihinsel engel, % 16,7’i öğrenme güçlüğü,  %’ 11,1 Serebral Palsi, %’5,6’sının orta düzey zihinsel engel olduğu belirlendi. KAPM-p  puanı uygulama öncesi  6,11±2,39 ve sonrası 9.44±0.85 dir. Uygulama  öncesi (KAP-t) 5,38 ±2,090 ve sonrası 8,94±1.30 dir. PUKİ Uygulama  öncesi 3,44±1,72 ve sonrası 1,94 ±1,39 dir.Uyku kalitesinin uygulamadan sonra arttığı belirlenmiştir. Aktivite sayısında  istatistiksel olarak anlamlı bir artma bulunmuştur (p=0.000*, t=-3,66). Müdahale  sonrasında  bireylerin  KAPM  ölçümleri arasında  istatistiksel  olarak  anlamlı  fark  bulundu (p

Backround:Engelli çocuklar genelde informal aktivitelere katılım eğilimi içersindedirler.Purpose:It was conducted to determine the relationship between activity performance intervention and sleep quality in individuals with Learning Disabilities.Materials and Methods: The sample of the study consisted of children with a mean age of 19.88 ±7.72 years in a private education institution in Ankara. The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and children's Activity performance and satisfaction levels were evaluated with the Canadian Activity Performance Measurement (COPM). The intervention was organized as 2 sessions per week for 3 months. Results: When we look at the type of disability of their children; It was determined that 50% had intellectual disability, 16.7% had learning difficulties, '11.1% had cerebral palsy, '5.6% had moderate intellectual disability. The COPM -p score was 6.11±2.39 before the application and 9.44±0.85 after the application. Before the application (COPM-t) was 5.38 ± 2.090 and after 8.94 ± 1.30. PQI was 3.44±1.72 before the application and 1.94 ±1.39 after. It was determined that sleep quality increased after the application. A statistically significant increase was found in the number of activities (p=0.000*, t=-3.66). A statistically significant difference was found between the COPM measurements of the individuals after the intervention (p
Organ Nakli Alıcılarında Travma Sonrası Büyüme
POST TRAUMATIC GROWTH in TRANSPLANT RECIPIENTS
Yazar: Çam, Mahire Olcay; Uğuz, Özkan
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; organ nakli,travma,travma sonrası büyüme ; organ transplant,trauma,post-traumatic growth

Organ nakli, her yaştan insanı kapsayan ve çeşitli nedenlerle işlevini yitiren hayati organların tedavisinde kullanılan bir tedavi seçeneğidir. Organ naklinin hastaları çok yönlü etkilediği bilinmektedir. Olumsuz etkilenmeler olduğu gibi, organ naklinin hastaların beden ve ruh sağlığı üzerinde olumlu etkilerinin olduğu çok sayıda araştırma ile ortaya konmuştur. Ancak nakledilen organın türüne bakılmaksızın, organ nakil olmuş hastaların tamamı; uzun tedavi protokollerine uyma zorunluluğu, immünsupresif tedavinin olumsuz etkileri, enfeksiyon ve organ reddi riski, sosyal izolasyon, cinsel işlevlerde bozulma gibi psikososyal sorunlar yaşayarak yaşam boyu süren zorluklardan etkilenmektedir. Bu zorluklar hastanın stres ve kaygı düzeylerini artırarak travmatik deneyimlere yol açar. Bu travmatik deneyim hastada farklı sonuçlar doğurabilirken; aynı zamanda hayatın anlamı, gelişmiş ilişkiler, kişisel güçlendirme algısı ve ruhsal gelişim gibi olumlu değişikliklere de yol açabilir. Bu olumlu değişiklikler "travma sonrası büyüme" olarak tanımlanmaktadır. Travma sonrası büyüme, yüksek stresli durumlar ve olayların bir sonucu olarak olumlu kişisel gelişim deneyimlerini ifade etmektedir. Bu derleme, organ nakli alıcılarında travma sonrası büyüme ve bunu etkileyen faktörler ile ilgili literatüre dayalı bilgileri sunmak için yazılmıştır.

Organ transplantation is a treatment option for the treatment of vital organs that cover people of all ages and are lost for various reasons. Organ transplantation is known to affect patients in many ways. As with adverse influences, organ transplants have a number of studies that have a positive impact on the body and mental health of patients. But regardless of the type of organ being transported, all transplant patients are affected by life-long challenges, such as the obligation to follow long treatment protocols, the adverse effects of immunsuppressive treatment, the risk of infection and organ rejection, social isolation, deterioration of sexual functions. These challenges increase the patient's stress and anxiety levels, resulting in traumatic experiences. This traumatic experience can have different outcomes in the patient, but it can also lead to positive changes in life, such as meaning of life, enhanced relationships, perception of personal empowerment and spiritual development. These positive changes are described as "Post-Traumatic Growth". Post-traumatic growth represents positive personal development experiences as a result of high stress situations and events. This collection was written to provide literature-based information on post-traumatic growth and the factors affecting organ transplant recipients.
SİGARA BIRAKMADA FİZYOTERAPİ PERSPEKTİFİ
PHYSIOTHERAPY PERSPECTIVE FOR SMOKING CESSATION
Yazar: Kartal, Gökçe; Sever, Ebru; Yurdalan, Ufuk
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; exercise,physiotherapy approaches,smoking cessation,tobacco use ; egzersiz,fizyoterapi yaklaşımları,sigara bırakma,tütün kullanımı

SİGARA BIRAKMADA FİZYOTERAPİ PERSPEKTİFİÖZETTütün kullanımının, dünya çapında halk sağlığını tehdit eden sorunlardan biri olduğu ve önlenebilir erken ölümlerin en önemli nedenleri arasında olduğu bilinmektedir. Ayrıca her yaştan bireyin birçok organ ve fizyolojik sisteminin etkilenmesine sebebiyet vermektedir. Sigaranın birçok olumsuz etkisinin olması sağlık profesyonellerinin sigara bırakma konusunda çeşitli tedavi yaklaşımları üzerinde yoğunlaşmasına neden olmuştur. Fizyoterapistlerin hastalar ile daha uzun süreli iletişimde olmaları onların desteklerini önemli kılmaktadır. Fizyoterapistler sigara bırakmada farklı yöntemler kullanmaktadırlar. Rehabilitasyon programlarında genellikle; sağlık profesyonellerinin kullandığı 5A yönergesi ve 3 aşamalı müdahale stratejileri ile fizyoterapistlerin uyguladığı klinik egzersiz programları tercih edilmektedir. Bu klinik egzersiz programlarına aerobik ve izometrik egzersizler ile anksiyeteyi azaltan ve farkındalığı artıran yoga gibi egzersiz çeşitleri dahil edilmektedir. Sigara bırakma amacıyla uygulanan egzersiz programlarının kişiye özgü olması gerektiği ve takip sürecinin kişinin yaşam tarzına göre seçilmesinin sigarayı bırakmada etkili olacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Egzersiz, fizyoterapi yaklaşımları, sigara bırakma, tütün kullanımı

PHYSIOTHERAPY PERSPECTIVE FOR SMOKING CESSATIONABSTRACT It is known that tobacco use is one of the problems threatening public health worldwide and is among the most important causes of preventable premature deaths. In addition, it affects many organs and physiological systems of individuals of all ages. The negative effects of smoking have caused health professionals to focus on various treatment approaches for smoking cessation. Physiotherapists' long-term communication with patients makes their support important. In rehabilitation programs, methods such as the 5A directive, 3-stage intervention strategies (used by health professionals) and clinical exercise programs, which are generally used by physiotherapists, are preferred. These clinical exercise programs include aerobic and isometric exercises, and exercises that reduce anxiety and increase awareness, such as yoga. It is thought that the exercise programs applied for the purpose of smoking cessation should be individualized and that the follow-up process should be selected according to the lifestyle of the person, which will be effective in quitting smoking.Keywords: Exercise, physiotherapy approaches, smoking cessation, tobacco use
FARKLI FONKSİYONEL MOBİLİTE DÜZEYİNE SAHİP TRANSTİBİAL AMPUTELERDE PROTEZE UYUM, VÜCUT İMAJI VE YAŞAM KALİTESİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
COMPARISON OF PROSTHESIS ADAPTATION, BODY IMAGE, AND QUALITY OF LIFE IN TRANSTIBIAL AMPUTEES WITH DIFFERENT LEVEL OF FUNCTIONAL MOBILITY
Yazar: Kurtaran, Mehmet; Çelik, Derya; Yeldan, İpek
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Ampute,protez uyumu,vücut imajı,yaşam kalitesi ; Amputees,prosthesis fitting,body image,quality of life

Bu çalışmada transtibial amputasyonlu hastalarda mobilite düzeylerine göre proteze uyum, vücut imajı ve yaşam kalitesi sonuçların karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmaya 40-60 yaş aralığında unilateral transtibial 43 ampute dahil edildi. Katılımcılar fonksiyonel mobilite seviyelerine göre K2 (n=17) ve K3 (n=26) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Proteze uyum Trinity Amputasyon ve Protez Deneyim Ölçeği (TAPES) ile, vücut imajı Ampute Vücut İmajı Skalası (AVİS) ile, yaşam kalitesi ise Nottingham Sağlık Profili (NSP) ile değerlendirildi. K2 grubunun K3 grubuna göre vücut imajı algısının ve yaşam kalitesinin daha kötü etkilendiği, daha fazla fonksiyonel ve sosyal kısıtlılık yaşadığı tespit edildi (p

In this study, it was aimed to compare the results of prosthesis adaptation, body image, and quality of life according to mobility levels in patients with transtibial amputation. 43 unilateral transtibial amputees aged 40-60 years were included in the study. The participants were divided into two groups according to their functional mobility levels: K2(n=17) and K3(n=26). Prosthesis adaptation was assessed with the Trinity Amputation and Prosthesis Experience Scale (TAPES), body image with the Amputee Body Image Scale (ABIS), and quality of life with the Nottingham Health Profile (NHP). It was found that the body image perception and quality of life of the K2 group were worsened and had more functional and social limitations compared to the K3 group (p
TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR
TELOMERE LENGTH AND NUTRITION: POTENTIAL MECHANISMS
Yazar: Arslan, Neslihan; Köksal, Eda
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Telomere length,nutrition,antioxidants ; Telomer uzunluğu,beslenme,antioksidanlar,Telomere length,nutrition,antioxidants

Telomer uzunluğu yaşlanma ile ilişkili olduğu bilinen, genetik ve çevresel faktörlerden etkilenen bir biyogöstergeçtir. Telomer uzunluğunun belirlenmesinde etkili olan en önemli faktörlerden biri olan beslenme bir çevresel faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Oksidasyon ve inflamasyon süreçlerini etkileyerek telomerlerin uzamasına veya kısalmasına yol açabilmektedir. Anti-inflamatuvar olduğu bilinen tam tahıllar, yağlı tohumlar ile antioksidan bakımından yüksek içeriğe sahip meyveler ve sebzeler, antioksidan özelliği olan vitaminler, mineraller ve polifenoller telomerlerin uzamasına veya korunmasına yardımcı olabilirler. İnflamasyonu ve oksidasyonu arttırabilen bazı besin grupları ve besin öğeleri ise telomerlerin kısalmasına yol açabilmektedir. Bu derlemenin amacı beslenme ve telomer uzunluğunun ilişkisi ve telomerleri etkileyen potansiyel mekanizmaları incelemektir. Tam tahıllarda bulunan posa ve biyolojik aktif bileşenler, sebze ve meyvelerde bulunan antioksidanlar ve balıkta bulunan omega-3 gibi bileşenler telomerlerin uzamasına yardımcı olurken, özellikle işlenmiş ette bulunan nitrat ve nitrit gibi bileşenler telomerlerin kısalmasına yol açmaktadır. Telomer uzunluğunun diyetsel faktörler açısından korunmasında meyve ve sebzeden zengin, uygun seviyelerde kurubaklagil ve kuruyemiş içeren, kırmızı et bakımından sınırlı ve sağlıklı yağlar içeren bir diyet tüketimi oldukça önemlidir.

Telomere length is a biomarker linked to aging and altered by genetic and environmental variables. Environmental influences include nutrition, one of the most influential aspects in determining telomere length. It can cause telomere lengthening or shortening by influencing oxidation and inflammatory processes. Whole grains that are known to be anti-inflammatory, nuts, fruits and vegetables with high antioxidant content, antioxidant vitamins, minerals, and polyphenols can assist in telomere lengthening and protection. Some dietary groups and nutrients that promote inflammation and oxidation can cause telomere shortening. This review aims to investigate the relationship between nutrition and telomere length, as well as the probable mechanisms influencing telomeres. Components such as fiber and physiologically active components in whole grains, antioxidants in vegetables and fruits, and omega-3 fatty acids in fish aid to lengthen telomeres, whereas nitrate and nitrite, especially in processed meat, cause telomere shortening. Dietary elements that contribute to the maintenance of telomere length include a diet rich in fruits and vegetables, containing suitable amounts of legumes and nuts, limiting red meat consumption, and containing healthy fats.