YAHYA KAZVİNÎ'NİN LUBB ET-TEVÂRİH'İNDE SELÇUKLULARLA ALÂKALI BİLGİLER
Information in Lubb At-Tawarih of Yahya Qazwini About Saljuqid
Yazar: Çetin, Altan
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 1, 2015

1 Yahya b. Abdullatif Kazvinî, Lubb et-Tevârih, Tahran, 1363.  2 Tercümedeki şiirleri inceleyip düzeltmeler yapan muhterem Doç. Dr. Derya Örs’e ve değerli fikirleriyle  katkıda bulunan Prof. Dr. Salim Koca’ya teşekkürlerimi sunarım. 3 Afrasyab, eski Türk hanlarının bağlandığı efsanevi cedleridir. Alp Er Tunga, efsanevi Türk hükümdarı ve  destan kahramanı (ö: M.Ö. 623’ten sonra)’dır. Hayatıyla ilgili bilgiler efsanelere dayanan Alp Er Tunga’nın,  Türklerin en eski atası olduğu kabul edilen Türk’ün soyundan geldiği iddia edilmektedir. Ayrıca, Divân-ı  Lügat it-Türk’te ve Kutadgu Bilig geçen İran destanı Şehname’nin kahramanı Afrasiyab’la aynı kişi olduğu  da ifade edilmektedir. Öldürülmesiyle ilgili olan Alp Er Tunga Sagusu, Divan-ı Lügat it-Türk’ün çeşitli  yerlerinde örnek metin olarak verilmiştir 4 Yabgu olmalıdır.  5 Burada özellikle kast edilen yer Cend şehridir.  6 Sultan Mahmud, Türkmenlerin başında bulunan Arslan Yabgu’yu 1025 yılında tutuklatıp, Hindistan’daki  Kalencer kalesine hapsetmişti. Bundan sonra Türkmenlerin başına Tuğrul ve Çağrı Beyler geçmiştir. Tuğrul  ve Çağrı Beylerin liderliğini kabul etmeyen 4 bin çadırlık bir Türkmen kütlesi, Sultan Mahmud’dan aldık- ları izinle Horasan’a geçmişlerdir.  7 Tuğrul ve Çağrı Beylerin Gazneliler Devleti ordusu ile ilk karşılaşması 1035 yılında Nesa civarında ol- muştur. Gazneliler Devleti ordusunun başında bulunan Hacib Beytoğdu bu çarpışmada yenilmiştir. Burada  bahsedilen ise, Gazneli ordusunun başında Hacib Subaşının bulunduğu ikinci karşılaşmadır

1 Yahya b. Abdullatif Kazvinî, Lubb et-Tevârih, Tahran, 1363.  2 Tercümedeki şiirleri inceleyip düzeltmeler yapan muhterem Doç. Dr. Derya Örs’e ve değerli fikirleriyle  katkıda bulunan Prof. Dr. Salim Koca’ya teşekkürlerimi sunarım. 3 Afrasyab, eski Türk hanlarının bağlandığı efsanevi cedleridir. Alp Er Tunga, efsanevi Türk hükümdarı ve  destan kahramanı (ö: M.Ö. 623’ten sonra)’dır. Hayatıyla ilgili bilgiler efsanelere dayanan Alp Er Tunga’nın,  Türklerin en eski atası olduğu kabul edilen Türk’ün soyundan geldiği iddia edilmektedir. Ayrıca, Divân-ı  Lügat it-Türk’te ve Kutadgu Bilig geçen İran destanı Şehname’nin kahramanı Afrasiyab’la aynı kişi olduğu  da ifade edilmektedir. Öldürülmesiyle ilgili olan Alp Er Tunga Sagusu, Divan-ı Lügat it-Türk’ün çeşitli  yerlerinde örnek metin olarak verilmiştir 4 Yabgu olmalıdır.  5 Burada özellikle kast edilen yer Cend şehridir.  6 Sultan Mahmud, Türkmenlerin başında bulunan Arslan Yabgu’yu 1025 yılında tutuklatıp, Hindistan’daki  Kalencer kalesine hapsetmişti. Bundan sonra Türkmenlerin başına Tuğrul ve Çağrı Beyler geçmiştir. Tuğrul  ve Çağrı Beylerin liderliğini kabul etmeyen 4 bin çadırlık bir Türkmen kütlesi, Sultan Mahmud’dan aldık- ları izinle Horasan’a geçmişlerdir.  7 Tuğrul ve Çağrı Beylerin Gazneliler Devleti ordusu ile ilk karşılaşması 1035 yılında Nesa civarında ol- muştur. Gazneliler Devleti ordusunun başında bulunan Hacib Beytoğdu bu çarpışmada yenilmiştir. Burada  bahsedilen ise, Gazneli ordusunun başında Hacib Subaşının bulunduğu ikinci karşılaşmadır