AVRUPA’DA İSLAM İLAHİYATI: ALMANYA ODAKLI BİR İNCELEME
Islamic Theology in Europe: A Germany-focused Review
Yazar: Tosun, Cemal
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 23 No. 59, 2020
Anahtar kelimeler: İslam Din Eğitimi,Avrupa’da Müslümanlar,İslam İlahiyatı,Avrupa’da İslam İlahiyatı,Alman İslam’ı,Avrupa İslam’ı ; Muslims in Europe,Islamic Theology,Islamic Theology in Europe,Islamic Religious Education,German Islam,European Islam

Bu makale, Almanya odaklı olarak, Avrupa’da Yükseköğretimde İslam İlahiyatı konusunda yaşanan gelişmeleri konu edinmektedir. Amaç, son yıllarda Avrupa üniversitelerinde İslam İlahiyatı ile ilgili yaşanmakta olan gelişmeleri tespit ederek imkânlar ve sorunlar bağlamında değerlendirmektir. Yahudi-Hıristiyan-Batı değerlerine sahip olan Avrupa devletleri ve milletleri, birlikte yaşamak durumunda oldukları ve sayıları giderek artan Müslümanların kendileriyle uyum içinde yaşayabilmelerinin yollarını aramaktadır. Konu Avrupa’da İslam’ın ve Müslümanların geleceği açısından önem arz etmektedir. Bu arayışların bir boyutu da Avrupa üniversitelerinde İslam ilahiyatı programı oluşturma çalışmalarıdır. Acaba Avrupa değerleriyle uyumlu yaşayacak bir İslam yorumu üretmek mümkün müdür? sorusu, başta Almanya olmak üzere Avrupa genelinde üzerinde durulan önemli bir meseledir. İki binli yıllarda başlayan ve son on yıldır hız kazanan İslam ilahiyatı akademik arayışı ve çalışmaları bu soruya cevap üretmek amacındadır. Batı Avrupa değerleri ile barışık yaşayabilecek bir İslam anlayışını üretmek ve bu İslam anlayışıyla İslam din eğitimi ve din hizmetleri verecek insanları yetiştirmek Avrupa’daki İslam İlahiyatı girişimlerinin temel amacını oluşturmaktadır. Konu, ilgili literatüre dayalı olarak metin analizi ve uzun yıllara dayalı tecrübeler ışığında otobiyografik yöntemlerle ele alınmaktadır.

The present article deals with the developments in Islamic theology in higher education in Europe with a focus on those in Germany. The main objectives of the study are to identify the developments regarding Islamic theology at European universities in recent years and to evaluate these developments in the context of the opportunities and problems. Since European states and nations, possessing Judeo-Christian-Western values, are in search of ways to enable Muslims to live in harmony with themselves due to the growing Muslim share of the population throughout Europe. This issue has great importance for the future of Islam and Muslims in Europe. One aspect of these pursuits concerns the establishment academic programmes on/over Islamic theology at European universities. The question of “Is it possible to develop an interpretation of Islam that will live in harmony with European values?” is an important issue that is being focused on across Europe, especially in Germany. The academic studies of Islamic theology, addressing this question, started in the 2000s and has gained momentum over the past decade. Creating an understanding of Islam to live in peace with Western European values and educating people who will provide Islamic religious education and religious services within this scope are the main goals of the initiatives for introducing the Islamic theology programmes at European universities. The subject is addressed by the autobiographical methods in the light of many years of experience and the literature survey.