Kentsel ve Kırsal Yoksullukta Yaşam Koşulları, Ebeveynlik ve Çocukların Günlük Aktiviteleri
The Living Conditions, Parenting and Children’s Daily Activities in Urban and Rural Poverty
Yazar: Okur Ataş, Şükran; Kazak Berument, Sibel
Dergi: Psikoloji Çalışmaları, Vol. 45 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Cognitive and Computational Psychology (Other) ; Bilişsel ve Hesaplamalı Psikoloji (Diğer) ; Kentsel yoksulluk,kırsal yoksulluk,ebeveynlik,ev ortamı,mahalle özellikleri ; Urban poverty,rural poverty,parenting,home environment,neighborhood quality

Yoksulluk, çocukların gelişimi için birçok alanda önemli bir risk faktörüdür. Ancak, kentsel ve kırsal yoksulluk, yaşam koşulları açısından farklılık gösterdiği için farklı risk faktörleri ile ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, kentsel ve kırsal yoksullukta yaşam koşullarının, ebeveynlik davranışlarının ve çocukların günlük aktivitelerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın katılımcıları, kentsel ve kırsal alanların dezavantajlı bölgelerinde yaşayan 275 anneden oluşmaktadır. Çalışma verisi, anketler ve açık uçlu sorular ile toplanmıştır. Çalışma bulgularına göre, kentsel yoksullukta gelirihtiyaç oranı, baba eğitim seviyesi, gıda güvencesizliği, ev ortamının uyarıcılığı (eğitici materyal ve aktiviteler), mahallenin fiziksel imkânları (market, kreş, sağlık merkezi gibi), mahalle stresi (kavga, gürültü vb.) ve annelerin çocuklarının eğitimine dair beklentileri daha fazla; kırsal yoksullukta ise mahalledeki sosyal ilişkiler ve fiziksel özellikler (güvenlik, temizlik) ile komşulardan alınan sosyal destek daha fazladır. Ayrıca, kırsal bölgelerde yaşayan anneler yaşadıkları mahallenin imkanlarının (örn., çocuk parkı) çocuk gelişimindeki önemini daha sık rapor etmişlerdir. Sohbetlerinin içerikleri incelendiğinde ise, kentsel yoksulluktaki anneler nasihat verme ve eğitici aktiviteler hakkında çocukları ile daha fazla konuşurken, kırsal yoksullukta yaşayan anneler ise gelecek ve ev işleri hakkında çocukları ile daha fazla sohbet etmektedirler. Ayrıca, kentsel bölgelerde yaşayan çocuklar tabletlerle, kırsal bölgelerdeki çocuklar ise hayvanlarla ve tarlada daha sık zaman geçirmektedirler. Çalışma bulguları, Türkiye’de kentsel ve kırsal yoksulluğun çocuk yetiştirme koşulları ve ebeveynlik açısından benzerlik ve farklılıklarını göstermesi açısından önemlidir. Elde edilen bulguların, kentsel ve kırsal yoksulluğun çocuklar üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar için yol gösterici olması beklenmektedir.

Poverty is a risk factor for children’s development in several domains. However, since urban and rural poverty differ in terms of living conditions, they are related to different risk factors. The current study aims to compare the living conditions of urban and rural poverty, parenting behaviors, and children’s daily activities. The participants were 275 mothers living in disadvantaged urban and rural regions. The data were collected via scales and openended questions. The results indicated that income-to-needs ratio, fathers’ education level, food insecurity, home stimulation (educational materials and activities), physical resources (i.e., market, kindergarten, hospital) in the neighborhood, neighborhood stress (i.e., fighting, noise), and mothers’ expectations for their children’s educational attainment were higher in urban poverty, whereas, social relations and physical qualities (i.e., security, cleanliness) of the neighborhood and support from neighbors were higher in rural poverty. Additionally, mothers from rural regions reported the importance of neighborhood quality in child development more frequently. When the content of the conversations with children was examined, mothers from urban poverty talked to their children about advice and stimulating activities more frequently, whereas mothers from rural poverty talked about future and household chores more frequently. Moreover, children living in urban poverty were playing with tablets, whereas children living in rural poverty were spending time on farms and interacting with animals. The findings are important in terms of indicating the similarities and differences in child-rearing conditions and parenting in urban and rural poverty. The results are expected to guide future studies regarding the role of urban and rural poverty in children’s development.