hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sosyal Eylem Olarak Dil: Sosyal Psikoloji ve Dil Kullanımı
Language as Social Action: Social Psychology and Language Use
Yazar: Yılmazmaden Mülhim, Kübra
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Linguistic Performance Science ; Dil Kullanım Bilimi ; Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; Turkish Language and Literature (Other) ; Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer) ; Dil Kullanımı,Sosyal Psikoloji,Kitap İncelemesi,dilbilim ; Language Use,Social Psychology,Book Review,Linguistics

Dilin bir bağlam içerisinde nasıl kullanıldığını; sözlerin kim tarafından, nerede, kime, ne amaçla ve nasıl söylendiği gibi unsurlar göz önüne alınarak ifade edilenlerin gerçek anlamlarını araştıran dilbilim dalına kullanımbilim adı verilmektedir. Dil edimleri, örtük anlamlar ve nezaket stratejileri gibi temel konular ile dilin sosyal kullanımı üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu bağlamda ilk baskısı 2002 yılında yapılan ve “Language as Social Action: Social Psychology and Language Use” adıyla yayımlanan eser, 2019 yılında “Sosyal Eylem Olarak Dil: Sosyal Psikoloji ve Dil Kullanımı” adıyla Türkçe literatüre kazandırılmıştır.

The branch of linguistics that investigates how language is used in a context; the actual meanings of what is expressed by taking into account factors such as who, where, to whom, for what purpose and how the words are said is called usage linguistics. Various studies have been conducted on basic topics such as language acts, implicit meanings and politeness strategies, as well as on the social use of language. In this context, the first edition of the book, which was first published in 2002 with the title “Language as Social Action: Social Psychology and Language Use”, was brought to the Turkish literature in 2019 with the title “Language as Social Action: Social Psychology and Language Use”.
Eski Uygur Türkçesinde Cinsiyet Kategorisi
Gender Category in Old Uyghur Turkish
Yazar: Olgun, Muhammet
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Sociolinguistics ; Toplumsal Dilbilim ; Dil Bilimi,Eski Uygur Türkçesi,Dilsel Cinsiyet ; linguistics,Old Uyghur Turkish,linguistic gender

Bir varlığın biyolojik özelliklerine, toplumsal rollerine ve dilsel kullanım biçimlerine göre eril, dişil veya nötr oluşunu bildiren cinsiyet; genelde biyolojik cinsiyet, toplumsal cinsiyet ve dil bilgisel cinsiyet olarak üç grupta değerlendirilir. Dil bilimi, cinsiyeti dil yapısı ve kullanımı yönüyle ele alır. Türkçenin dil bilgisel cinsiyet ifade etmediği görüşü, genel kabul görmüştür. Bu bakımdan dilde cinsiyet; dil bilgisel, sözlüksel ve çağrışımsal cinsiyet olarak üç grupta değerlendirilir. Bunlara ek olarak gizli cinsiyet ve söz dizimsel cinsiyet şeklindeki gruplardan da bahsedilir.

Gender, which indicates whether an entity is masculine, feminine or neutral according to its biological characteristics, social roles and linguistic usage, is generally evaluated in three groups as biological sex, social sex and grammatical sex. Linguistics examines gender in terms of language structure and usage. The view that Turkish does not express grammatical gender is generally accepted. In this respect, gender in the language is evaluated in three groups as grammatical, lexical and associative gender. In addition to these, groups such as latent gender and syntactic gender are also mentioned.
Azerbaycan Türkçesinde Ağız Farklılıkları ve Kültürel Kimlik
Dialectal Differences in Azerbaijani Turkish and Cultural Identity
Yazar: Gurbanlı, İlaha
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: South-West (Oghuz) Turkic Dialects and Literatures ; Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Azerbaycan Türkçesi,ağız farklılıkları,etnolingüistik,hayvancılık terimleri,etimoloji,yarı-göçebe yaşam ; : Azerbaijani Turkish,dialectal variation,ethnolinguistics,pastoral terminology,etymology,semi-nomadic lifestyle

Bu çalışma, Azerbaycan Türkçesinin ağızlar arasındaki kelime farklılıklarını ve bu farklılıkların etnik kimlik, yaşam tarzı ve ekonomik faaliyetler üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Orta Çağ’dan itibaren şekillenen Azerbaycan Türkçesi, Arapça ve Farsça alıntılardan etkilenmiş olsa da, halk arasında kullanılan ağızlar daha muhafazakâr bir yapı sergilemiştir. Özellikle yarı göçebe yaşam tarzı ve hayvancılıkla ilgili terimler, kelime hazinesinin korunmasında ve kültürel aktarımda önemli bir rol oynamıştır. Çalışmada, farklı bölgelerde kullanılan kelimelerin varyasyonları incelenmiş ve Azerbaycan’daki tarım ve hayvancılıkla ilgili terimlerin kökeni üzerine etimolojik bir değerlendirme yapılmıştır. Bu bağlamda süt ürünleri, yağ saklama yöntemleri, göçebe yaşamın gerektirdiği hayvan derisinden yapılan eşyalar ve bölgesel yemekler gibi unsurlar, Azerbaycan ağızlarında zengin bir kelime çeşitliliği oluşturmuştur. Sonuç olarak Azerbaycan Türkçesinin ağızları, tarihsel süreç içinde bölgesel etkileşimlere rağmen özgünlüklerini korumuş ve toplumsal yapının bir yansıması olarak varlıklarını sürdürmüştür.

This study examines the lexical differences among Azerbaijani Turkish dialects and their relationship with ethnic identity, lifestyle, and economic activities. Since the Middle Ages, Azerbaijani Turkish has been influenced by Arabic and Persian loanwords, yet its dialects have retained a more conservative structure among the common people. The semi-nomadic lifestyle and pastoralism played a crucial role in preserving linguistic heritage and cultural transmission. The study explores regional lexical variations and provides an etymological analysis of terms related to agriculture and livestock farming in Azerbaijan. Key aspects such as dairy products, fat preservation methods, leather-based clothing and tools, and regional cuisine contribute to the richness of the Azerbaijani lexicon. Ultimately, despite regional interactions, Azerbaijani Turkish dialects have maintained their distinct characteristics and serve as a linguistic reflection of the region’s social structure.
Edimbilimsel Bir Değerlendirme: Türkçe ve Hırvatça Nezaket İfadeleri
A Pragmatic Evaluation: Politeness Expressions in Turkish and Croatian
Yazar: Erdem Nas, Gönül
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Comparative Language Studies ; Karşılaştırmalı Dil Çalışmaları ; Lexicography and Semantics ; Sözlükbilim ve Anlambilim ; politeness words,Turkish,Croatian,Pragmatic ; Edimbilim,nezaket sözcükleri,Türkçe,Hırvatça

Dil ve kültür arasındaki bağlılığın en önemli çıktısı her milletteki ortak duyguları veya ifadeleri tanımlayan sözcüklerdir. Nezaket ifadeleri de bunlar arasında yer alır. Bu çalışmanın konusunu oluşturan nezaket ile ilgili sözcükler, her iki dilde ve kültürde nezaketin evrensellik ve kültüre aitlik teorileri kapsamında ele alınmıştır. Söz konusu teorilere göre nezaket, tüm toplumlarda aynı biçimde algılanır veya kültürel normlar çerçevesinde farklılaşır. Çalışmada nezaket ile ilgili sözcükler söz kalıpları ve bu sözcüklerin Türkçe ve Hırvatçada anlamlandırılması ve söz konusu sözcüklerin kültürel benzerlik ve farlılıkları karşılaştırılmıştır. Her iki dilde nezaket bildiren sözcüklerin ilgili teorilere göre kültürel ortaklığının olup olmadığı ele alınmıştır. Nezaket bildiren sözcük ve söz gruplarının, söz konusu dillerdeki karşılıkları ve anlamları Balkan kültürünün etkisi de gözetilerek incelenmiştir. Çalışmada, nitel analiz yöntemi ile iki dilin en kapsamlı sözlükleri gündelik ifadelerden hareketle incelenerek bulgular oluşturulmuştur. Çıkan sonuçlara göre belirlenen sözcüklerin bir kısmının teoriye uygun biçimde evrensellik gösterdiği bir kısmının ise dillerde kültürel yakınlığa rağmen anlam farklılığı ve anlam boşluğuna sahip olduğu tespit edilmiştir.

The most significant outcome of the interconnection between language and culture is the lexicon that defines common emotions or expressions within every nation. Politeness expressions are among these lexical items. In this study, the politeness-related words that constitute the subject matter are analyzed within the framework of universality and culture-specificity theories of politeness in both languages and cultures. According to these theories, politeness is either conceptualized in the same manner across all societies or varies within the framework of cultural norms. This study compares politeness-related words and formulates expressions, their conceptualization in Turkish and Croatian, and their cultural similarities and differences. It examines whether politeness words in both languages share a cultural commonality based on the relevant theories. The equivalents and meanings of politeness words and phrases in the respective languages are investigated, taking into account the influence of Balkan culture. The findings were established using a qualitative analysis method, by examining the most comprehensive dictionaries of both languages based on everyday expressions. The results indicate that while some of the identified words exhibit universality in line with the theory, others display semantic differences and lexical gaps despite the cultural proximity of the languages.
Harezm Türkçesinde  Morfosentaktik -dI (+Şahıs Ekleri) ėrse (> -dIsA) Yapısı Üzerine
On the Morphosyntactic -dI (+Personal Suffixes) ėrse  (> -dIsA) Structure in Khwarezm Turkic
Yazar: Ağca, Esin
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai) ; Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay) ; Harezm Türkçesi,Fiilimsiler,Zarf-fiil Ekleri,Sentaks,Morfosentaks ; Khwarezm Turkic,Verbals,Gerund Suffixes,Syntax,Morphosyntax

Türk dilinde tek bir sesten ya da heceden oluşan basit zarf-fiil eklerinin yanı sıra, birden fazla ekin birleşmesiyle ortaya çıkmış zarf-fiil ekleri de vardır. Bu zarf-fiil ekleri hem anlamları ve işlevleri bakımından hem de yapıları bakımından pek çok çalışmaya konu olmuştur. Türk dilinde, yüklemli üst cümlelere bağlı alt cümle tiplerinde bazı eklerin ve sözcüklerin bir arada kullanılması alışkanlığıyla birlikte eklerin ve sözcüklerin anlamları doğrultusunda yeni zarf-fiil yapıları ortaya çıkmıştır. İlk örneklerine Eski Uygur Türkçesi ve Karahanlı Türkçesi metinlerinde rastlanan fiil + -dI (+şahıs ekleri) + erse(r) sıralanışı, Harezm Türkçesi metinlerinde daha yaygın ve belirgin bir şekilde zarf-fiil yapısı olarak ortaya çıkmıştır. Bu makalede bu morfosentaktik zarf-fiil yapısı ele alınıp değerlendirilecek, hangi şartlar altında ortaya çıktığı ve ifade ettiği anlam incelenecektir.

In the Turkic language besides the simple gerunds consisting of a single sound or a single syllable, there are also gerunds that emerge through the combination of multiple suffixes. These gerunds have been the subject of numerous studies in terms of both their meanings and functions, as well as their structures. In the Turkic language, with the habit of using certain suffixes and words together in subordinate clauses attached to main clauses, new gerund constructions have emerged based on the meanings of these suffixes and words. The “verb + -dI (+personal suffixes) + erse(r)” sequence, which is first encountered in the texts of Old Uighur and Karakhanid Turkic, appears as a more common and distinct gerund structure in the texts of Khwarezm Turkic. In this article, the morphosyntactic gerund structure will be discussed and evaluated, and the conditions under which it emerged and the meaning it expresses will be examined.
Ergenekon Destanının Yeni Bulunan Doğu Türkistan Nüshası Ve Bu Nüshada Geçen Azgınakon (Ergenekon) Adı Üzerine
On the Newly Found East Turkestan Copy of the Ergenekon Epic and the Name Azginakon (Ergenekon) in This Copy
Yazar: Nalbant, Mehmet Vefa; Ayduran, Erhan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai) ; Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay) ; Türeyiş destanı,Ergenekon destanı,Çengizname,Azgınakon ; The epic of Türeyiş,the epic of Ergenekon,Çengizname,Azgınakon

Bozkurt destanının yeniden türeme anlatısı olarak kabul edilen fakat Moğollara atfedilen Ergenekon destanının bugüne kadar elimize ulaşmış birkaç varyantı bulunmaktadır. Bu varyantların tümünde anlatı kırıma uğramış Türk veya Moğol boylarının Ergenekon adı verilen efsanevî bir mekânda yeniden türeme ve çoğalmaları üzerine kurulmuştur. Bütün varyantlarda şahıslar ve temel olaylar aynı olmakla birlikte Ergenekon adı farklı biçimlerde anılmakta ve anlam verilmektedir. Bu makale çerçevesinde Ergenekon destanının bilinen varyantlarına ek olarak yeni tespit edilmiş bir varyantı bilim dünyasına tanıtılacak, bu arada söz konusu destanda geçen Ergenekon adı yine eserde geçtiği yeni şekliyle anlatıya bağlı olarak açıklanmaya çalışılacaktır. Söz konusu varyantın bulunduğu nüsha Doğu Türkistan’da kaleme alındığı için bu yeni nüsha Ergenekon Destanı’nın Doğu Türkistan Nüshası olarak anılacaktır.

There are several variants of the Ergenekon epic that have reached us to date, which is accepted as a re-emergence narrative of the Bozkurt epic but attributed to the Mongols. In all of these variants, the narrative is based on the re-emergence and proliferation of the decimated Turkish or Mongol tribes in a legendary place called Ergenekon. Although the individuals and basic events are the same in all variants, the name Ergenekon is mentioned and given different meanings. Within the scope of this article, in addition to the known variants of the Ergenekon epic, a newly identified variant will be introduced to the scientific world, and in the meantime, the name Ergenekon in the epic in question will be tried to be explained in the new form it is used in the work, depending on the narrative. Since the copy containing the variant in question was written in East Turkestan, this new copy will be referred to as the East Turkestan Copy of the Ergenekon Epic.
Sözcüksel Yayılma Kuramı: Türkçeden Örneklerle Ses Değişiminin Kademeli Seyri Üzerine Bir İnceleme
Lexical Diffusion Theory: A Study on the Gradual Course of Sound Change with Examples from Turkish
Yazar: Karabulut, Ferhat
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Dialectology ; Ağız Araştırmaları Bilimi ; Linguistic Structures (Incl. Phonology, Morphology and Syntax) ; Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil) ; Ses değişimi,Sözcüksel Yayılma Hipotezi,Yeni Gramerci Hipotez,Türkçe ; Sound change,Lexical Diffusion Hypothesis,Neo-Grammarian Hypothesis,Turkish

Bir dildeki ses değişiminin dinamikleri tarihsel dilbilimciler tarafından birbirinden farklı hipotezlerle izah edilir. Temel soru, değişimin neden ve nasıl gerçekleştiği üzerine yoğunlaşır. Tarihsel ses değişimlerinden elde edilen deneysel verileri değerlendiren hipotezler; değişimin nedenli-nedensiz, düzenli-düzensiz, koşullu-koşulsuz ikilemi üzerinde yoğunlaşır. Ses değişimi hipotezleri içinde en eski ve yaygın etkiye sahip olan hipotez Yeni Gramerciler’e (Neogrammairans) aittir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında Sözcüksel Yayılma (Lexical Diffusion) hipotezi ses değişimine yeni bir açıklama getirdi. Labov ise bu iki hipotezi birleştiren karma bir model önerdi.  Türk dilbilimsel evriminde fonolojik yenilik ve yayılmanın dinamiklerini daha iyi anlamak için Labovcu bakış açısında olduğu gibi her iki paradigmayı içeren uzlaştırıcı bir model sunmak durumundadır. Bu makalenin amacı; Türkçedeki fonolojik değişime atıfta bulunarak, Sözcüksel Yayılma Teorisini tanıtmak ve uygulanabilirlik derecesini test ermektir.

The dynamics of sound change in a language are explained by historical linguists with different hypotheses. The basic question focuses on why and how the change occurred. Hypotheses that evaluate empirical data obtained from historical sound changes focus on the dichotomy of change with or without a reason, regular or irregular, conditional or unconditional. The oldest and most widespread hypothesis among sound change hypotheses belongs to the New Grammarians (Neogrammairans). In the second half of the twentieth century, the Lexical Diffusion hypothesis provides a new explanation for sound change. The Labovian view aims to combine these two hypotheses. In order to better understand the dynamics of phonological innovation and diffusion in Turkish linguistic evolution, it is necessary to present a reconciling model that includes both paradigms, as in the Labovian view. The purpose of this article is; To introduce the Lexical Diffusion Theory and test its applicability by referring to phonological change in Turkish.
Türkiye Türkçesinde Öfke Bildiren Fiillerin Eş Anlamlılık Yönünden İncelenmesi
Analysis of Verbs Expressing Anger in Turkish in Terms of Synonymy
Yazar: Yaman, Hanife
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Language Studies (Other) ; Dil Çalışmaları (Diğer) ; Turkish,anger,verbs,vocabulary,meaning relations,synonymy ; Türkiye Türkçesi,öfke,fiiller,söz varlığı,anlam ilişkileri,eş anlamlılık

Öfke, insanoğlunun maruz kaldığı çeşitli olay, durum veya ruhsal çatışmalara karşı verdiği bir tepkidir. Anlık tepki olarak nitelendirilen öfke duygusunun sebepleri ve ortaya çıkışı her bireyde farklı olabilmektedir. Bu duygunun, bireye kendini keşfetme, karşılaştığı zorluklarla mücadele edebilme yeteneğini kazandırdığı ve bireysel güçlenmeyi sağladığı düşünülmektedir. Çalışma, Türkiye Türkçesi’nde öfke bildiren fiillerin eş anlamlılık yönünden incelenmesi üzerinedir. Buna göre, temelde Türkçede öfke bildiren fiillerin tespiti ve anlam ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Öfke bildiren fiillerin tespit aşamasında öncelikle Türk dilinin tarihî metinleri, Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü ve çağdaş Türkçe metinler taranmış ve elde edilen veriler kendi içinde tasnif edilmiştir. Bu çalışmada, sözcüksel eş anlamlılık konusu, öfke bildiren fiillerin eş anlamlılığı temelinde ele alınmıştır. Öfke kavram alanıyla ilgili fiiller tespit edilmiş, bölgesel, stilistik ve yakın eş anlamlılık türlerine göre incelenmiştir.

Anger is a reaction to various events, situations or spiritual conflicts that human beings are exposed to. The causes and emergence of anger, which is characterised as an instant reaction, may be different for each individual. It is thought that this emotion provides the individual with the ability to discover himself/herself, to struggle with the difficulties he/she encounters and to provide individual empowerment. The study focuses on the analysis of verbs expressing anger in Turkish in terms of synonymy. Accordingly, it is basically aimed to identify the verbs expressing anger in Turkish and to determine their meaning relations. At the stage of determining the verbs expressing anger, firstly the historical texts of the Turkish language, the Dictionary of Compilations from the Dialects of the People in Türkiye and contemporary Turkish texts were searched and the data obtained were classified within themselves. In this study, the issue of lexical synonymy is discussed on the basis of the synonymy of verbs expressing anger. The verbs related to the concept area of anger were identified and analysed according to regional, stylistic and close synonymy types.
Eski Türkçeden Başkurt Türkçesine Bir Gereklilik/Zorunluluk İşaretleyicisi: {-AhI/-yhI} bar/yuq
The necessity/obligation Marker from Old Turkic to Bashkir Turkish
Yazar: Yazıcı Ersoy, Habibe
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures ; Kuzey-Batı (Kıpçak) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Gereklilik,zorunluluk,kiplik,tasarlama kipi ; Necessity,obligation,modality,indicative mood.

Gereklilik/zorunluluk Türkçe gramerde basit kiplerin içerisinde tasarlama kipleri alt başlığında incelenmektedir. Anlam bilimi odaklı yapılan çalışmalarda ise gereklilik/zorunluluk, kiplik kategorisi içerisinde kimi araştırmacılar tarafından yükümlülük kipliği kimi araştırmacılar tarafından da kılıcıya yönelen kiplik alt başlıkları altında değerlendirilmiştir. Dünya dilleri içerisinde gereklilik/zorunluluk kiplik anlam alanı çeşitli morfolojik, sentaktik ya da gramatikal şekillerle işaretlenmektedir. Gereklilik ve zorunluluk ile kendisi gibi kiplik anlamlar içeren diğer emir, izin, rica gibi anlam alanları arasında sezgisel bağlar bulunmaktadır. Türkçede de tarihî dönemlerden günümüze kadar birçok çeşitli yollarla oluşan farklı gereklilik/zorunluluk işaretleyicileri kullanılmıştır. Bugün Başkurt Türkçesinde kullanılan {-AhI/-yhI} bar/yuq gramatikal şekli de gereklilik/zorunluluk kiplik anlam alanını işaretleyen yapılardan biridir. Bu makalede, söz konusu yapı ile bu yapının bir parçasını teşkil eden ve Türkçenin sıfat fiil eklerinden biri olan -AhI/-yhI ekinin gereklilik/zorunluluk kiplik anlam alanına geçiş süreçleri ve örnekleri incelenmiştir.

In Turkish grammar, necessity/obligation is examined within the subheading of indicative moods within simple moods. In semantics-focused studies, necessity/obligation has been evaluated within the modality category by some researchers under the deontic modality, while others under the agent-oriented modality. In the world's languages, the modality semantics of necessity/obligation are marked by various morphological, syntactic, or grammatical forms. There are intuitive connections between necessity/obligation and other semantics that also contain modal meanings, such as imperatives, permissions, and requests. Turkish has also used a variety of different necessity/obligation markers, formed in various ways from historical periods to the present. The grammatical form {-AhI/-yhI} bar/yuq, used in Bashkir Turkish today, is one of the structures marking the modality semantics of necessity/obligation. In this article, the processes and examples of the transition of the structure in question and the suffix -AhI/-yhI, which is one of the Turkish adjective verb suffixes and forms a part of this structure, to the modality meaning field of necessity/obligation are examined.
Eski Türkçe Metinlerde Eşlik Hâli Üzerine Bir İnceleme
A Study on the Comitative Case in Old Turkish Texts
Yazar: Keskin, Berker
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 20 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan) ; Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı) ; Eski Türkçe,Orhun,Eski Uygur,Eşlik,Komitatif ; Old Turkish,Orkhon,Old Uyghur,accompaniment,comitative case

Eski Türkçe dönemi metinlerinde dâhil olduğu sözcüğe “beraberlik, birliktelik ve eşlik” anlamları veren birleşik bir ek kullanılmıştır. Bu yapıyı eşlik hâli eki şeklinde adlandırmak mümkündür. Orhun ve Yenisey yazıtlarında yalnızca üç örneği bulunmaktadır. Manihaist çevreye ait Eski Uygur Türkçesi metinlerinde daha sık kullanılmış ancak sonrasında ortadan kaybolmuştur. Ekin yazıtlarda +lXgU, Manihaist içerikli metinlerde ise +lUgUn biçimi tespit edilmiştir. Bu çalışma, eşlik hâli ekinin Eski Türkçe metinlerdeki varlığı, yapısı ve işlevlerine dair hazırlanmıştır. Öncelikle araştırmacıların konuya dair açıklama ve yorumlarına yer verilmiştir. Ardından ekin bulunduğu cümleler değerlendirilmiş, oluşum süreci üzerinde durularak hangi eklerin bir arada kullanılmasıyla meydana geldiği ele alınmıştır. Çalışmada son olarak cümlelerden hareketle ekin işlevleri tespit edilmiştir.

In Old Turkish texts, a compound suffix was used to express the meanings of “togetherness”, “unity” and “accompaniment” in the words to which it was attached. This structure can be classified as the comitative case marker. Only three sentence examples exist in the Orkhon and Yenisei inscriptions. It was used in the texts of Manichaean Old Uyghur but later disappeared. The suffix appeared as +lXgU in the inscriptions and as +lUgUn in the Manichaean texts. This study discusses the presence, structure, and functions of the suffix in Old Turkish texts. Initially, explanations and comments by researchers on the subject are included. Subsequently, the sentences in which the suffix appears are analyzed, with a particular focus on its morphological formation and specific suffix combinations that constitute it. The functions of the suffix are then clarified with reference to sentences investigated in the study.