Çeltikçi Havzasında (Burdur) Yan Yana Gelişmiş Fosil ve Genç Dolin Topoğrafyaları
Fossil and Young Doline Topographies Developed Side by Side in the Çeltikçi Basin (Burdur)
Yazar: Altın, Fatma; Tuncer, Kadir
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 32 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Physical Geography ; Fiziki Coğrafya ; Çeltikçi havzası,karst jeomorfolojisi,fosil dolin,genç dolin,morfometrik analiz ; Çeltikçi basin,karst geomorphology,fossil doline,young doline,morphometric analysis

Ülkemizin önemli bir kısmı karst jeomorfolojisine ait yer şekillerinden oluşmaktadır. Söz konusu karstik şekilleri farklı konum ve boyutlarda, yoğun bir şekilde birlikte görebildiğimiz en önemli bölge Toros Dağ Kuşağı bölgesidir. Çalışma alanı da bu kuşağın en batısında yer alan Batı Toroslar karst alanı içerisinde kalmaktadır. Bu kast kuşağının içerisinde en yaygın olarak görülen karstik şekillerden ikisi dolinler ve flüvyo-karstik şekillerdir. Karstlaşmaya bağlı olarak oluşan bu şekiller öncelikle lito-stratigrafik ve yapısal unsurların, jeomorfolojik evrimin ve karst taban düzeyinin kontrolü gibi birçok farklı faktörün denetiminde gelişmiştir. Bu çalışmayla Çeltikçi Polye sisteminin havza alanı içerisinde kalan sahadaki dolinlerin ve flüvyo-karstik vadilerin oluşum ve gelişim özellikleri ile morfometrik özellikleri araştırılarak burada etkili olan parametreler ve bunların etki dereceleri ortaya konulmuştur. Bu bağlamda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü ve Harita Genel Müdürlüğü’nden temin edilen haritalardan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında sahanın Sayısal Yükseklik Modeli (SYM), jeoloji, jeomorfoloji ve karst sınıflaması haritaları oluşturuldu. Nitekim 277 km² alana sahip çalışma alanında 1 uvala, 639 dolin, 3 flüvyo-karstik depresyon tespit edilerek araştırılmıştır. Bu karstik depresyonların şekilsel özelliklerinin tespiti ve değerlendirilmesi için morfometrik analizler yapılmıştır.

An important part of our country consists of landforms of karst geomorphology. The most important region where we can see these karst shapes in different locations and sizes together intensively is the Taurus Mountain Belt region. The study area is also within the Western Taurus karst area, which is located in the westernmost part of this belt. Two of the most common karst shapes in this caste belt are dolines and fluvio-karstic shapes. These shapes, which are formed due to karstification, have developed under the control of many different factors such as litho-stratigraphic and structural elements, geomorphological evolution and the control of the karst floor level. In this study, the formation and development characteristics and morphometric characteristics of the dolines and fluvio-karstic valleys in the area within the catchment area of the Çeltikçi Polje system were investigated, and the effective parameters and their degree of influence were revealed. In this context, Digital Elevation Model (DEM), geology, geomorphology and karst classification maps of the field were created in the Geographical Information Systems (GIS) environment from the maps obtained from the General Directorate of Mineral Research and Exploration and the General Directorate of Mapping. As a matter of fact, 1 uvala, 639 doline, and 3 fluvio-karstic depressions were identified and investigated in the study area with an area of 277 km². Morphometric analyzes were carried out to determine and evaluate the morphological features of these karstic depressions.