MODA TÜKETİCİLERİNİN GİYİM ÜRÜNLERİNİ ALGILAMA DÜZEYLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
MODA TÜKETİCİLERİNİN GİYİM ÜRÜNLERİNİ ALGILAMA DÜZEYLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Özbaş Kilisli, Merve; Çoruh, Esen
Dergi: Akademik Sanat No. 20, 2022
Anahtar kelimeler: Textile and Fashion Design ; Tekstil ve Moda Tasarımı ; Moda,Giyim,Algı,Algı Yönetimi,Moda Algısı.

Moda, toplumun yaşam dinamikleriyle şekillenen ve yenilenen bir kavramdır. Özellikle toplumsal yapı ile birlikte moda kavramının ilerleyişi, tüketimi beslemektedir. Aynı zamanda, tüketim döngüsü içerisinde modaya hayat veren unsurlardan biri hazır giyim sektörüdür ve sektörünün şekillendirilmesinde giyim ürünleri büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle, hazır giyim işletmeleri giyim ürünlerinin moda tüketicileri tarafından satın alınmasını ve tüketim döngüsünün sürekli kılınmasını birincil amaç olarak görmektedirler.  Bu araştırma, moda tüketicilerinin giyim ürünlerine ilişkin görsel, dokunsal, kokusal, tatsal ve işitsel algılama düzeylerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Moda algısı yönetimi konusunu kapsayan akademik çalışmaların oldukça sınırlı olması sebebiyle bu araştırmanın literatüre ve ileride yapılacak olan çalışmalara katkı sağlaması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırma, örneklem grubu olarak giyim ürünlerini kullanan 570 moda tüketicisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, “Moda Algısı Yönetimi Ölçeği” geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek iki bölümden oluşmuştur. Ölçeğin birinci bölümü katılımcıların kişisel bilgilerini içermiş ve ikinci bölümü görsel, dokunsal, kokusal, tatsal ve işitsel faktörlerini kapsamıştır. Araştırmadaki veriler, kartopu örneklem metoduyla çevrimiçi platform üzerinden katılımcılara ulaşılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda moda tüketicilerinin giyim ürünlerinden en fazla dokunsal algılama (x̅=4,13) ardından da görsel algılama (x̅=3,61) faktörlerinden etkilendikleri sonucuna varılmıştır. Kokusal (x̅=3,47) ve işitsel (x̅=3,12) algılama faktörlerinin moda tüketicilerinin üzerindeki etkisinin orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Tatsal algılama (x̅=2,17) faktörünün ise moda tüketicilerinin üzerinde etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Moda, toplumun yaşam dinamikleriyle şekillenen ve yenilenen bir kavramdır. Özellikle toplumsal yapı ile birlikte moda kavramının ilerleyişi, tüketimi beslemektedir. Aynı zamanda, tüketim döngüsü içerisinde modaya hayat veren unsurlardan biri hazır giyim sektörüdür ve sektörünün şekillendirilmesinde giyim ürünleri büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle, hazır giyim işletmeleri giyim ürünlerinin moda tüketicileri tarafından satın alınmasını ve tüketim döngüsünün sürekli kılınmasını birincil amaç olarak görmektedirler.  Bu araştırma, moda tüketicilerinin giyim ürünlerine ilişkin görsel, dokunsal, kokusal, tatsal ve işitsel algılama düzeylerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Moda algısı yönetimi konusunu kapsayan akademik çalışmaların oldukça sınırlı olması sebebiyle bu araştırmanın literatüre ve ileride yapılacak olan çalışmalara katkı sağlaması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırma, örneklem grubu olarak giyim ürünlerini kullanan 570 moda tüketicisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, “Moda Algısı Yönetimi Ölçeği” geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek iki bölümden oluşmuştur. Ölçeğin birinci bölümü katılımcıların kişisel bilgilerini içermiş ve ikinci bölümü görsel, dokunsal, kokusal, tatsal ve işitsel faktörlerini kapsamıştır. Araştırmadaki veriler, kartopu örneklem metoduyla çevrimiçi platform üzerinden katılımcılara ulaşılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda moda tüketicilerinin giyim ürünlerinden en fazla dokunsal algılama (x̅=4,13) ardından da görsel algılama (x̅=3,61) faktörlerinden etkilendikleri sonucuna varılmıştır. Kokusal (x̅=3,47) ve işitsel (x̅=3,12) algılama faktörlerinin moda tüketicilerinin üzerindeki etkisinin orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Tatsal algılama (x̅=2,17) faktörünün ise moda tüketicilerinin üzerinde etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.