hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türkiye’de Çok Partili Hayata Geçiş Sürecinde Sivil Hükümet Darbesi: CHP’de 35’ler Vakası
“35’ler Vakası” in  the ‘Republican Public Party’: A Civil Governmental Coup to the Passing Multiparty System in the Turkish Republic
Yazar: Berber, Şarika Gedikli
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 6 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: İsmet İnönü, Demokratic Party, opposition group, multy party system, Republican Public Party. ; İsmet İnönü, Demokrat Parti, muhalif grup, çok partili hayat, Cumhuriyet Halk Partisi.

II. Dünya Savaşı, dünyada ve Türkiye’de büyük değişimlerin yaşandığı bir süreçtir. Savaş sonunda başgösteren soğuk savaş tehlikesi, Türkiye’nin Batı’ya yaklaşmasını neticelendirmiştir. Nitekim İsmet İnönü, II. Dünya Savaşı sonunda Batı’ya çok partili hayata geçiş için teminat vermiştir. Bu yüzden İnönü, mecliste muhalif Demokrat Parti’nin çıkışına tarafsız durmuş hatta CHP içinde hükümete muhalif bir grubun oluşumunu da bizzat desteklemiştir. Bu grubun mevcut Recep Peker hükümetine sivil darbe yapması olarak yorumlanabilecek 35’ler vakası, Türkiye’nin çok partili hayata geçişindeki son dönemeci de geçmesine sebep olacaktır.

World War II was a term that many changes happened both in the world and the Turkish Republic. After the war, a new danger appeared named as the cold war that resulted in coming close Turkey to the West. Because of the fact that, İsmet İnönü gave a permission to the West after the World War II about passing to the multy party system in the Turkish Republic. In that case, İnönü behaved objectively during foundation of the first opposition party, “the Democratic Party” even he supported generating an opposition group in the governing party, “Cumhuriyet Halk Party”. In this perspective, “35’ler Vakası” was very important event because this occasion sould be analysed a civil coup movement against to the governing party “Cumhuriyet Halk Party”. In this way a critical last barrier to the passing multy party system was eliminated definitely.
Türk Demokrasi Kültürünün Gelişim Sürecinde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın Kuruluşu
The Foundation of Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası During Developmental Era of Turkish Democracy Culture
Yazar: Ekincikli, Mustafa
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 6 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Party, Republic, Governing, Opposition, Public, Assembly. ; Fırka (Parti), Cumhuriyet, İktidar, Muhalefet, Halk, Meclis.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, cumhuriyet dönemi Türk siyasi hayatının ilk bağımsız muhalefet partisidir. Türk demokrasi kültürü doksan yılda iktidar ve muhalefet partileri ile artık günümüzde medeni ülkeler seviyesine ulaşmıştır. Bu kültürün gelişim sürecindeki kilometre taşlarından birisi şüphesiz Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kuruluşudur. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ile başlayan bu siyasi tartışma, programı ve hedeflerini açıkca ilan eden siyasi bir muhalefet partisinin kuruluşu ile sonuçlanmıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, günümüzde normal bir muhalefet partisi olarak algılanmasına rağmen geçmişte bazı siyasi gruplar tarafından bir komplo ve ihanet şebekesi olarak algılanmıştır.

TCF is the first independent opposition party in the life of Turkish democracy. The culture of Turkish democracy arrived to the level of civilized countries after ninety years with the governing and the opposition parties. It is the known the fact that, the foundation of TCF is the one of the most important turning points of Turkish democratic culture. The political argue when started with the foundation of TCF, ended with the foundation of a political party that declared its programmes and aims definitely. Althought, today TCF party is accepted normally one of the opposition movements, in the past the party was accepted as a complot and misprision organization by some political gorups.
The Condolence Message of the Ottoman Black Sea Fleet in 1906: Critique of a Russian Red Archive Document
Osmanlı Karadeniz Donanmasının 1906‘da Taziye Mesajı:Bir Rus Kızıl Arşiv Belgesinin Eleştirisi
Yazar: Saygılı, Hasip
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 6 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Schmidt, Ottoman Black Sea Fleet, 28 officers, Red archives[Krasnyyarkhiv], execution ; Schmidt, Osmanlı Karadeniz Donanması, 28 subay, Kızıl arşiv[Krasnıy arkhiv], idam

Rus Kızıl Arşivinde bulunan bir belgeye göre Odesa’da ve donanmada isyan çıkarmaktan 1906 yılında idam edilmiş Teğmen Schmidt’in ailesine Osmanlı Karadeniz Filosuna mensup 28 subay taziye ve destek mektubu göndermişlerdir. Bahse konu belge literatürde uzun yıllar tartışılmadan kullanılmıştır. Ancak anılan belgedeki şekil, format, mantık hataları ve içerikteki uyumsuzluklar dikkat çekicidir. Bunun yanında dönemin şartları ve belgeleri incelendiğinde belgenin üretildiği ihtimali ağırlık kazanmaktadır.

According to a document kept in the Russian Red Archives, 28 officers of the Ottoman Black Sea Fleet sent a letter of condolence and support to the parents of Lieutenant Schmidt who was executed in 1906 for rioting in Odesa and in the fleet. The subject document has been used in literature for many years without question. However, contextual, formatting, and logical errors and inconsistencies in the content of the above-mentioned document are remarkable. Besides this, when conditions and documents of the period are examined, it seems probable that the document was fabricated.
A Study on Institutional Change: Ottoman Social Structure and the Provision of Public Goods
Kurumsal Değişim Üzerine Bir Çalışma: Osmanlı Sosyal Yapısı ve Kamu Hizmetlerinin Karşılanması
Yazar: Ünsar, Seda
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 6 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Ottoman Institutions, (Democratic) Development, (Ottoman) State, waqf, lonca, property rights ; Osmanlı Kurumları, (Demokratik) Gelişme, (Osmanlı) Devlet(I), vakıf, lonca, mülkiyet hakkı

Bu makale, ‘demokratik gelişim’in dayandığı tarihi zemini oluşturan kurumsal konular literatürüne katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu amaçla, iki temel olgunun irdelenmesi aracılığıyla, Osmanlı İmparatorluğu’nun kurumsal süreçlerine ışık tutar. Bu iki olgu, imparatorluk tebasının sosyal yapısı ve kamu ürünlerinin karşılanmasıdır. Bu iki fenomenin, imparatorluğun tarihsel yörüngesini tahlil etmedeki önemi, tarihsel olarak birbiriyle kesişen gelişim yollarına dayanır. Kendisinden önce gelen Emevi, Abbasi, Selçuklu ve Memluk hanedanları, Moğol etkisi ve temelde Türk mirası üzerine inşa edilen ve bir dereceye kadar, Bizanslılar’ın halefi sayılabilecek olan Osmanlı İmparatorluğu (bir anlamda Bizanslılar’ın Roma’nın halefi olmaları gibi), İslami siyasi kurumsallaşmanın en yüksek noktasını temsil etmektedir. Batı devlet modelini göz önüne aldığımızda, Osmanlı ekonomik ve siyasi organizasyonunda, Batı’ya göre, derece farkı olarak görünen farklılıklar, aslen Osmanlı’ya has kurumsal niteliklerdir.

The article seeks to contribute to issues of institutions that constitute the historical plane on which ‘democratic development’ rests. With that idea in mind, it sheds light onto the institutional course of the Ottoman Empire through the examination of two phenomena: the social structure of the imperial subjects and the provision of public goods. The reason that these two phenomena are essential in assessing the historical trajectory of the empire lies in their particular developmental paths that intertwine and support each other. The Ottoman Empire, which, to an extent, can be seen as the successor state to the Byzantines - as the Byzantine Empire was to Rome-, formed the highest stage of Islamic political institutionalization, having built upon the heritage of mainly the Turks as well as the earlier Muslim polities such as the Umayyad, Abbasid, Seljukian and Mamluk dynasties -plus that of the Mongol. Keeping in mind the Western state model, in the complexity of the political and economic Ottoman organization, those differences that appear as differences of degree compared to the West, still constitute an Ottoman peculiarity.
Kırgız Konargöçerleri Arasında Geleneksel Takvim Anlayışı
The Perception of Traditional Calendar among the Kyrgyz Nomads
Yazar: Isakov, Baktybek
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 6 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Kırgız konargöçerleri, Kırgız takvimi, çilde, müçöl ve togool. ; Kırgız konargöçerleri, Kırgız takvimi, çilde, müçöl ve togool.

Bu makale, Kırgız Türklerinin geleneksel takvimi üzerine odaklaşır. Zira Kırgız takvimi diğer Türk kavimli milletlerdeki takvimlerden biraz da olsa farklılık göstererek takvimlerini av hayvanlarına ve avcılık zamanına göre oturtmuşlardır. Bunların yanında takvimin ortaya çıkmasında ve takvim içindeki ay adlarının oluşmasında Kırgız konargöçer hayat tarzının da etkin rol oynadığı vurgulanır ve makalenin genelinde konargöçerlerin çevre ile olan ilişkileri ve doğa ile olan ahengini örnekleyen fikirlere de çok yer verilir.

This article focuses on traditional calendar of Kyrgyz nomads. Because, this traditional calendar has some differences from calendars of other Turkic rooted nations since it mainly created basing on game animals, and the period of hunting. Within this context, there particularly emphasizes the role of nomadic way of life of Kyrgyz people in the formation of the months names and the calendar itself. There also put forwarded numerous of samples that exemplifies close relationship of nomads with environment and their strong harmony with the nature.
Ankara’da Yakub Abdal Zaviyesi’nin Yönetim Sorunları
Administrative Conflicts of the Zaviye of Yakub Abdal in Ankara
Yazar: Köç, Ahmet
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 6 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: the Ottoman State, Ankara, Zaviye (dervish lodge), Yakub Abdal, Bektaşî, Bayramî, Kadirî, Mevlevî. ; Osmanlı, Ankara, Zaviye, Yakub Abdal, Bektaşî, Bayramî, Kâdirî, Mevlevî

Türk kültürünün kendi yapısı içerisinde geliştirdiği zaviyeler, erken dönemden itibaren devletin iskân politikasının başarıya ulaşmasında ve iç güvenliğin sağlanmasında önemli rol oynamıştır. Bu çalışmada âyende ve revendeye/gelip geçen yolcuya hizmet vermesi için Ankara yakınındaki Elmadağ yamacında kurulmuş olan Yakub Abdal Zaviyesi’nde yaşanan idarî ve iktisadî kaynaklı problemler ele alınacaktır. Kurumdaki idarî problemler toplumun bir yansıması olarak dönemlere göre farklılık göstermiştir. Osmanlı Devleti’nde kötüleşen iktisadî koşullar, vakıflarda çalışan kişileri de derinden etkilemiştir. Nitekim vakıf yönetiminde ortaya çıkan yolsuzluklar ve usulsüzlükler, bozulan düzene işaret etmektedir. Bozulan bu düzene bağlı olarak, Yakub Abdal Vakfı’nda tevliyet ve meşihat görevlerinde sık sık el değiştirmeler yaşanmıştır. Bu çalışma, sicil ve arşiv kaynaklarına bağlı kalarak Yakub Abdal Zaviyesi’nin tarihini derinlemesine ele alacaktır. Zaviyenin kuruluşundan itibaren XIX. yüzyıla kadar geçen süre içerisinde burada ortaya çıkan idarî ve iktisadî kökenli sorunların, müessesenin idarî yapısını yeniden şekillendirdiği görülecektir.

The zaviyes that arose from charecteristics of the Turkish culture, played important roles in succession of the Ottoman State’s settlement policy and in securing domestic safety. In this article, it is analyzed that economic and religious conflicts of the administration of the zaviye of Yakub Abdal that founded at the side of Elmadağ to do a safety service for passengers. The administrative problems at the institution changed according periods as a reflection of the society. The economical conditions that got worse in the Ottoman State, effected people working in waqfs deeply. Corruptions and irregularities in the administration of waqfs point out that situation. In this context, tasks of tevliyet and meşihat in the Yakub Abdal Waqf frequently changed hands. Based on the archival sources, this article examines the history of the zaviye of Yakub Abdal in details. In this article that focuses on the zaviye, it is discussed that big administrative and economical conflicts appearing on the institution from its foundation to the 19th century.
Bilim Tarihçisi Sübki’ye Göre Cengiz Han
Genghis Khan: In The View Of Science Historiographer, Subki
Yazar: Şen, Mehmet Emin
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 6 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Cengiz Han, Tarih, Sübki, Moğol, Tatar ; Genghis Khan, History, Subki, Mongol, Tatars

Cengiz Han’ın liderliğinde (1155-1227) başlayan büyük bir kısmı onun idaresi altında bir kısmı da onun ölümünden sonra halefleri tarafından devam ettirilen seferler Asya’nın tamamını etkilemiştir. Dünya tarihinde önemli bir etkisi olan Cengiz olayını değerlendiren diğer yazarlarla Bilim Tarihçisi Sübki’nin bakışı arasında çok önemli farklar bulunmaktadır. Müslüman bir tarihçi olan, zulüm gören tarafta bulunan Sübki, bu meseleye çok farklı bakış açıları ile yaklaşmaktadır. Bu çalışmada Müslüman halkların Cengiz algısı öncelikle Sübki’nin eserinde yer aldığı şekliyle belirlenmeye çalışılacaktır. Onun verdiği bilgilerin analizi yapılarak diğer kaynaklarla karşılaştırılacak böylece araştırmacı ve okuyucuların Cengiz’i ve onun oluşturduğu toplumu tanıması, dünya tarihindeki yerini ve önemini kavraması sağlanacaktır.

Campaigns which started under the leadership of Genghis Khan (1155-1227) and were sustained by his successors after his death affected the whole Asia. There are important differences between the other authors that interpret the worldwide effect of Genghis event and Subki’s point of view. Subki, as a Muslim historian who belonged to oppressed side, approaches to Genghis’ event from different point of views. In this paper, the perception of Genghis by Muslim peoples will primarily be tried to be specified in the form written in Subki’s work. The information he gives in his work is going to be analysed and compared with other sources so that researchers and the readers could know both Genghis and his society and comprehend their importance and their place in history of the world.
Ağaç Motifli Osmanlı Saltanat Rüyasının Tabir İlmi Açısından Değerlendirilmesi
Evaluation of the Ottoman Royal Dream With Tree Motif in Terms of Science of Dream Interpretation
Yazar: Çetin, Halil
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 5 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Osman Beg, Ottoman, Royal Dream ; Osman Bey, Osmanlı, Saltanat Rüyası

Saltanat rüyalarının asıl gayesi, hanedanın/hükümdarın meşrû olduğunu göstermektir. Osmanlı Devleti’nin “kuruluş manifestosu” olarak değerlendirilen çeşitli saltanat rüyalarının da böyle bir amacı vardır. Bu rüyaların anlamı ise rüyalarda geçen sembollerin anlamı ile yakından ilgilidir. Ancak bunlar üzerinde henüz bir değerlendirilme yapılmamıştır. Bu çalışma, ilk dönem kaynakları tarafından en fazla rivayet edilen Göbekten Çıkan Ağaç Motifli Rüya’yı ele almaktadır. Bu rüyanın dile getirdiği mesajı doğru anlayabilmek için tabir ilmi açısından rüya unsurları ile içerdiği semboller incelenmiştir. Bu unsurlar; rüya sahibi, rüyanın görüldüğü mekân, zaman, rüyaya hazırlık, rüyada geçen semboller, tabirci ve rüyanın tabiri ile mesajıdır. Tabir ilmine göre rüya-yı sâdıka özelliği taşıdığı anlaşılan bu rüya, Osmanlı hanedanının egemenliği ile bereket geleceği müjdesini vermektedir. Bu mesajın rüya-yı sâdıka aracılığı ile dile getirilmiş olması ise, ilahî takdirin bu yönde olduğunu anlatmak içindir.

The main goal of royal dreams is to indicate the legitimacy of a dynasty/ruler. As a “manifest of foundation” of the state various royal dreams which were narrated about the foundation of the Ottoman State have also such aims. The meaning of dream depends on the symbols of dream closely. However the meanings of symbols in the dreams have been not evaluated yet. As the most widely narrated royal dream by the early cronicles The Dream With Motif of Tree Emerging from the Navel is analysed by the article. The elements of the dream are brought under the scope to understand the massage correctly. These are dream-seer, place, time, preparations and symbols of the dream, dream-teller and his interpretation and the message of the dream. The dream bearing the peculiarity of right dream (rüya-yı sâdıka) gives the good news of fertility and abundance that will come with the Ottoman hegemony. Expressing the message by means of right dream aims to explaine that God’s Will is in this direction.
A Study of Social Network Analysis: The Âyan of Bursa in the late 18th Century
Bir Sosyal Ağ Analizi Çalışması: 18. Yüzyıl Sonlarında Bursa Âyanı
Yazar: Güney, Nilüfer Alkan
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 5 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Social Network Analysis (SNA), âyans, Bursa, 18th century, court registers ; Sosyal Ağ Analizi (SAA), âyanlar, Bursa, 18. yüzyıl, kadı sicilleri

18. yüzyıl Osmanlı tarihine damgasını vuran âyanlar hakkında çok sayıda araştırma yürütülmektedir. Bu araştırmalar genellikle en güçlü ve nüfuzlu âyanlar ve âyan hanedanları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Âyanın toplum ve yönetim üzerindeki etkisinin asıl kaynakları hakkındaki tespitler ise hâlen sınırlıdır. Bu çalışma, âyanlar hakkındaki bulguları genişletmek için sosyal ağ analizi metodunu kullanmayı önermektedir. Bursa’da âyanların en etkili olduğu dönem olan 18. yüzyıl sonlarına ait Bursa Kadı Sicilleri üzerinde, alacaklı-borçlu ilişkisi temel değişken olarak alınmış ve sosyal ağ analizi metodu kullanılarak bir analiz yapılmıştır. Bu makalede yapılan analizin sonuçları sunulmaktadır.

A large number of researches have been conducted on the âyans who made their marks on 18th century Ottoman history. These researches have generally focused on some of the most powerful and influential âyan dynasties. However, the findings about the exact sources of âyan’s influence on society and administration are still limited. This study suggests using social network analysis (SNA) in order to expand the knowledge base about âyans as a social stratum. In this study, on two Bursa court registers belonging to the late 18th century, in which âyans of Bursa were most effective, the method of social network analysis was carried out according to the debtor-creditor relation as a variable. In this paper, the results of this experiment are presented.
Toplumsal Yapının Ulusöncesi Ölçeklere Ayrışması: Bölünmüş Toplum Tipi Örnekleri
Disintegration of Social Structure into Pre-national Scales: Samples of Divided Society Type
Yazar: Reyhan, Cenk
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 5 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Lebanonisation, divided society, nationality, secularism, constitutionalism, citizenship, national structure, pre-national identities ; Lübnanlaşma, Bölünmüş Toplum, Ulusallık, Laiklik, Anayasallık, Yurttaşlık, Ulusal Yapı, Ulusöncesi Kimlikler

Lübnanlaşma, etnik-dinsel/mezhepsel, dilsel, ideolojik vb. açıdan derin bölünmüş, büyükemperyalist güçlerin müdahalesine açık, iç savaş ihtimali yüksek toplumları tanımlamakta kullanılan bir istikrarsızlık sürecini kapsar. Lübnanlaşmada temel problem, etnik-dinsel/mezhepsel gruplara-alt kümelere bağlı, dışlayıcı bir aidiyet üzerine inşa edilmiş bir toplumsal-siyasal yapının varlığı ve bununla ilişkili olarak laik-anayasal yurttaşlığa bağlı bir ulusallığın-üst kümeye bağlı, içselleştirici bir aidiyet eksikliğinin olmasıdır. Örneklerimizde de görüldüğü üzere; bu süreç, ulusal yapıyı etnik-dinsel/mezhepsel vb. ölçeklere parçalamakta ve etnik-dinsel/mezhepsel temsile dayalı bir siyaset ve yönetim modeli üretmektedir. Bu bağlamda, “ulusaltı ölçek”ten kaynaklanan sistem krizlerini aşmak için “ulusal ölçek” önemli bir çözüm aracı olabilir.

Lebanonisation expresses a destabilizing process used to describe the societies, which have been deeply divided on ethnic, religious, sectarian, linguistic and ideological grounds and which are open to the intervention of big-imperialist forces and highly susceptible to civil war. The basic problem in Lebanonisation is the presence of a social-political structure built on an exclusive commitment depending upon ethnic, religious, sectarian groups and sub-clusters and, in accord, the absence of an interiorizing belonging to the secular-constitutional citizenship, which constitutes a national upper cluster. As shown in our examples, this process breaks the national structure into ethnic, religious, sectarian pieces and produces a political and governance model based on such representation. In this context, in order to overcome the system crisis caused by “the sub-national scale”, “national-scale” may be an important instrument for solution.
Yunan Tahribatına Amerikalı Misyonerlerin Bakışı ve Bir Raporun Arka Planı
An Outlook of American Missionaries on Greek Destruction and Background of a Report
Yazar: Polat, Ü. Gülsüm
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 5 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Near East Relief, American Missionaries, Annie Allen, Florence Billings, Halide Edip ; Şark-ı Karib Muavenet Cemiyeti, Amerikalı misyonerler, Annie Allen, Florence Billings, Halide Edip

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında sayıları çoğalan yabancı eğitim, hizmet ve yardım kurumlarından özellikle Amerikan kurumlarına mensup misyonerler, varlıklarını Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele sürecinde devam ettirebilmişler ve bu sayede bazı siyasi ve sosyal olayların içinde yer almışlardır. Bunlardan özellikle Şark-ı Karib Muavenet Cemiyeti’nin Milli Mücadele sürecinde Ankara Hükümeti ile kurduğu bağlantı cemiyetin iki çalışanının hazırladığı raporda gözler önüne serilmektedir. Ankara Hükümeti’nin ikili ilişkiler sayesinde cemiyete mensup Annie Allen ve Florence Billings ile kurduğu bağ, bu misyonerlerin Sivrihisar’ın yedi köyünde Yunan işgal kuvvetlerinin geri çekilişi esnasında sebep oldukları tahribatı anlatan gözlem ve mülakata dayalı bir raporun hazırlanmasına vesile olmuştur. Bu rapor hem Ankara Hükümeti’nin haklı sesini dünya kamuoyuna duyurmak için giriştiği mücadelenin bir göstergesi olması açısından hem de Yunan tahribatını gerçekçi, tarafsız bir gözle aktarması açısından dikkat çekicidir.

Of the foreign service and aid agencies whose number increased towards the end of Ottoman Empire, especially American missionaries maintained their existence during the First World War and The Turkish War of Independence, thus took part in some political and social events. The relations between Near East Relief (NER) and Ankara Government during the Turkish War of Independence is revealed in a report prepared by the two relief workers of this organization. The relations that the Ankara Government had formerly established with the two relief workers of NER, Annie Allen and Florence Billings, later conduced to the preparation of a report that was based on observation and interviews illustrating the demolition in seven vilages of Sivrihisar providence caused by the Greeks during their retreat. This report is important in that it indicates the efforts of Ankara Government to make its cause known throughout the world and it reflects the Greek destruction from a realistic and neutral point of view.