KORUMA-KULLANMA DENGESİ AÇISINDAN CAMİ BOĞAZI YAYLASI VE ÇAKIRGÖL ÇEVRESİNİN TURİSTİK POTANSİYELİNE COĞRAFİ BİR YAKLAŞIM
KORUMA-KULLANMA DENGESİ AÇISINDAN CAMİ BOĞAZI YAYLASI VE ÇAKIRGÖL ÇEVRESİNİN TURİSTİK POTANSİYELİNE COĞRAFİ BİR YAKLAŞIM
Yazar: Doğanay, Serkan
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 14 No. 22, 2011
Anahtar kelimeler: Turizm, Rekreasyon, Dağ Turizmi, Koruma-Kullanma Dengesi

Günümüzde bazı kırsal yöreler, turistik aktivitenin yoğunlaştığı mekânlar olarak dikkati çeker. Özellikle turizm sezonunu uzatma arayışı, bu sahalar ve doğal kaynaklar üzerindeki baskının giderek artmasına neden olmaktadır. Kalkanlı Dağları üzerindeki plato düzlüklerinde bulunan Cami boğazı yaylası ve Çakırgöl çevresi (Trabzon-Gümüşhane illeri) de yüksek bir dağ turizmi potansiyeline sahiptir. Doğal çevre özellikleri, hem yaz ve hem de kış turizmine olanak tanır. Yöre çok uzun zamandan beri hayvancılık ekonomisine dayalı yaylacılık sahası olarak kullanılmaktadır. Ancak son yıllarda yaşanan sosyo-ekonomik değişim süreci, klâsik yaylacılığı da etkilemiştir. Buna bağlı olarak turistik işlevlerin ön plâna çıkmaya başladığı gözlemlenmektedir. Yaklaşık 2200-3000 m yükselti kuşağında bulunan dağlık alan yayla turizmi, ekoturizm, klimatizm, alpinizm, kırsal turizm, göl turizmi ve kış turizmi gibi potansiyel olanaklara sahiptir. Buna karşın günümüzde daha çok piknik, kampçılık ve yürüyüş gibi rekreasyonel etkinlikler yapılmaktadır. Yörede 80 yatak kapasiteli 5 konaklama tesisi, 1 fırın, 4 kasap ve 4 bakkal dükkânı mevsimlik faaliyet göstermektedir. Söz konusu tesislerde ise 30 personel istihdam edilmektedir. Büyük ölçüde yerli turistlerin günübirlik olarak hafta sonlarında uğradıkları saha, sadece yaz mevsiminde kullanılmaktadır. Kış turizminin geliştirilmesi için de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Çakırgöl Kış Turizm Merkezi olarak ilân edilmiştir. Tespitlerimize göre, yapılan çalışmalar yoğun bir kitle turizminin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacaktır. Oysaki hassas ekosistemler olan dağlık alanlarda, daha çok çevreye duyarlı bir turizmi teşvik etmek gerekir. Buna bağlı olarak yerel halkı, doğal/kültürel ortam özelliklerini ve turist beklentilerini içeren bir turizm plânlaması yapılmalıdır. Böyle bir yaklaşım, koruma-kullanma dengesinin sağlanabilmesi açısından son derece önemlidir. Aksi takdirde koruma-kullanma ikilemi, doğal ve kültürel ortam bozulmalarını hızlandıracaktır.

Günümüzde bazı kırsal yöreler, turistik aktivitenin yoğunlaştığı mekânlar olarak dikkati çeker. Özellikle turizm sezonunu uzatma arayışı, bu sahalar ve doğal kaynaklar üzerindeki baskının giderek artmasına neden olmaktadır. Kalkanlı Dağları üzerindeki plato düzlüklerinde bulunan Cami boğazı yaylası ve Çakırgöl çevresi (Trabzon-Gümüşhane illeri) de yüksek bir dağ turizmi potansiyeline sahiptir. Doğal çevre özellikleri, hem yaz ve hem de kış turizmine olanak tanır. Yöre çok uzun zamandan beri hayvancılık ekonomisine dayalı yaylacılık sahası olarak kullanılmaktadır. Ancak son yıllarda yaşanan sosyo-ekonomik değişim süreci, klâsik yaylacılığı da etkilemiştir. Buna bağlı olarak turistik işlevlerin ön plâna çıkmaya başladığı gözlemlenmektedir. Yaklaşık 2200-3000 m yükselti kuşağında bulunan dağlık alan yayla turizmi, ekoturizm, klimatizm, alpinizm, kırsal turizm, göl turizmi ve kış turizmi gibi potansiyel olanaklara sahiptir. Buna karşın günümüzde daha çok piknik, kampçılık ve yürüyüş gibi rekreasyonel etkinlikler yapılmaktadır. Yörede 80 yatak kapasiteli 5 konaklama tesisi, 1 fırın, 4 kasap ve 4 bakkal dükkânı mevsimlik faaliyet göstermektedir. Söz konusu tesislerde ise 30 personel istihdam edilmektedir. Büyük ölçüde yerli turistlerin günübirlik olarak hafta sonlarında uğradıkları saha, sadece yaz mevsiminde kullanılmaktadır. Kış turizminin geliştirilmesi için de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Çakırgöl Kış Turizm Merkezi olarak ilân edilmiştir. Tespitlerimize göre, yapılan çalışmalar yoğun bir kitle turizminin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacaktır. Oysaki hassas ekosistemler olan dağlık alanlarda, daha çok çevreye duyarlı bir turizmi teşvik etmek gerekir. Buna bağlı olarak yerel halkı, doğal/kültürel ortam özelliklerini ve turist beklentilerini içeren bir turizm plânlaması yapılmalıdır. Böyle bir yaklaşım, koruma-kullanma dengesinin sağlanabilmesi açısından son derece önemlidir. Aksi takdirde koruma-kullanma ikilemi, doğal ve kültürel ortam bozulmalarını hızlandıracaktır.