İklim Değişikliğine Yönelik Politik, Kültürel ve Sanatsal Yaklaşımlar: Disiplinler Arası Bir İnceleme
Political, Cultural, and Artistic Approaches to Climate Change: An Interdisciplinary Analysis
Yazar: Tekeli, Mustafa; Teke, Volkan
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 14 No. 42, 2025
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; İklim değişikliği,sivil toplum kuruluşları,iklim kültür,iklim-kurgu ; Climate change,non-governmental organizations,Climate culture,Climate fiction (cli-fi)

Bu inceleme, iklim değişikliğiyle mücadelede disiplinler arası yaklaşımın önemini vurgulamakta ve sivil toplum kuruluşları ile edebiyatın bu süreçteki etkili rollerini irdelemektedir. Küresel ısınma ve çevresel krizlerin şiddetlendiği günümüzde, Sivil toplum kuruluşları yalnızca çevre politikalarını etkilemekle kalmayıp aynı zamanda kamuoyu oluşturma, araştırma yapma, kampanyalar yürütme ve politika yapıcıları yönlendirme konularında da aktif roller üstlenmektedir. Bu kuruluşların sembolik eylemleri, medya kampanyaları ve kültürel iş birlikleriyle geniş kitlelere ulaştıkları vurgulanmaktadır. Aynı zamanda “iklim-kurgu” adlı edebi türün yükselişi, çevresel farkındalığı artırmada önemli bir araç olarak değerlendirilmektedir. Edebiyat, çevresel krizleri yalnızca bilimsel verilerle değil; duygusal ve kültürel düzeyde de görünür kılarak toplumsal farkındalık yaratma işlevi üstlenmektedir. Ayrıca müzik ve kültürel sanat projeleri –özellikle “küresel ölçekte Sing For Climate, Türkiye’de Doğa İçin Çal gibi girişimler– çevresel duyarlılığı toplumun geniş kesimlerine ulaştırmak açısından dikkate değerdir. Bu projeler aracılığıyla doğayla kurulan bağ yeniden tanımlanmakta; yerel kültürel değerler ekolojik bilinçle buluşturulmaktadır. Edebi anlatılar, özellikle bireylerin çevresel sorumluluklarını fark etmelerinde ve doğayla kurdukları ilişkiyi sorgulamalarında etkili olmaktadır. Dolayısıyla sanat, edebiyat ve sivil inisiyatiflerin bir araya gelerek oluşturduğu bu kültürel iklim hem çevre politikalarının etkinliğini artırmakta hem de toplumsal değişimi desteklemektedir. Sonuç olarak, çevresel sorunlara karşı etkili bir çözüm üretilebilmesi için STK’ların, edebiyatın ve kültürel üretimin bir araya gelmesi gerektiği; bu birlikteliğin çevre politikalarını daha kapsayıcı ve sürdürülebilir hale getirebileceği öne sürülmektedir.Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, sivil toplum kuruluşları, iklim kültür, iklim-kurgu

This study emphasizes the importance of an interdisciplinary approach in combating climate change and examines the influential roles of civil society organizations (CSOs) and literature in this process. In today’s world, where global warming and environmental crises are intensifying, CSOs not only influence environmental policies but also actively engage in shaping public opinion, conducting research, organizing campaigns, and guiding policymakers. It is emphasized that these organizations reach broad audiences through symbolic actions, media campaigns, and cultural collaborations. At the same time, the rise of the literary genre known as “climate fiction” (cli-fi) is considered a significant tool in raising environmental awareness. Literature does not merely reflect environmental crises through scientific data; it also brings them to light on emotional and cultural levels, thereby fostering social awareness. Additionally, music and cultural art projects—particularly initiatives like “Doğa İçin Çal” (Play for Nature) —are noteworthy in terms of disseminating ecological sensitivity to broader segments of society. These projects redefine the human-nature relationship and merge local cultural values with ecological consciousness. Literary narratives, in particular, help individuals recognize their environmental responsibilities and question their relationship with nature. Therefore, the cultural climate formed by the union of art, literature, and civil initiatives not only enhances the effectiveness of environmental policies but also supports social transformation. In conclusion, it is asserted that for effective solutions to be produced in response to environmental issues, CSOs, literature, and cultural production must come together; such collaboration can render environmental policies more inclusive and sustainable.Keywords: Climate change, non-governmental organizations, Climate culture, Climate fiction (cli-fi)