hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
YEREL SEÇİMLERDE KENT BÜYÜKLÜĞÜ İLE OY VERMENİN YÖNÜ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1963-1999
Yerel Seçimlerde Kent Büyüklüğü İle Oy Vermenin Yönü Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği 1963-1999
Yazar: Çınar, Tayfun
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Kentsel oy verme davranışı, yerel seçim, partizanlık etkisi, kent büyüklüğü etkisi, Türkiye

Bu çalışmanın amacı seçmen davranışı üzerinde kent büyüklüğünün etkisini analiz edebilmek, oy vermenin yönü ve partizanlık etkisi ile kent büyüklüğü arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını 1963 ile 1999 yılları arasında ülke düzeyinde gerçekleştirilen sekiz yerel seçimin toplu sonuçları ışığında Türkiye örneği üzerinden karşılaştırmalı düzeyde ortaya koymaktır. Oy vermenin yönünün saptanabilmesi için, yerel seçimlere katılan çok sayıda siyasal partinin varlığını da göz önünde bulundurarak, siyasal partiler politik yelpazede konumlanmalarına göre sağ ya da sol eğilimler olarak sınıflandırılmış, bağımsızların durumu ayrı bir başlık altında incelenmiştir. Mekansal ölçek farklılaşmasına dayalı oy verme davranışındaki değişikliği test etmek içinse genellikle kentleşme yazınında eşik olarak kabul edilen 10 bin ve 50 bin ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmanın ilk önemli bulgusu siyasal, toplumsal ve ekonomik koşullarda değişiklik olmasına rağmen, aynı eğilime oy vermeye devam etmek olarak tanımlanabilecek partizanlık etkisinin kent ölçeğinin değişmesiyle ilişkisinin bulunmasıdır. Çalışmanın ikinci bulgusu sağ ya da sol siyasal eğilimlerin seçim başarısının kent ölçeğine dayalı düzenlilikler göstermesine rağmen, hangi eğilimin kent ölçeği büyüdükçe başarı kazandığı konusunda bir genelleme yapılamamasıdır.

Bu çalışmanın amacı seçmen davranışı üzerinde kent büyüklüğünün etkisini analiz edebilmek, oy vermenin yönü ve partizanlık etkisi ile kent büyüklüğü arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını 1963 ile 1999 yılları arasında ülke düzeyinde gerçekleştirilen sekiz yerel seçimin toplu sonuçları ışığında Türkiye örneği üzerinden karşılaştırmalı düzeyde ortaya koymaktır. Oy vermenin yönünün saptanabilmesi için, yerel seçimlere katılan çok sayıda siyasal partinin varlığını da göz önünde bulundurarak, siyasal partiler politik yelpazede konumlanmalarına göre sağ ya da sol eğilimler olarak sınıflandırılmış, bağımsızların durumu ayrı bir başlık altında incelenmiştir. Mekansal ölçek farklılaşmasına dayalı oy verme davranışındaki değişikliği test etmek içinse genellikle kentleşme yazınında eşik olarak kabul edilen 10 bin ve 50 bin ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmanın ilk önemli bulgusu siyasal, toplumsal ve ekonomik koşullarda değişiklik olmasına rağmen, aynı eğilime oy vermeye devam etmek olarak tanımlanabilecek partizanlık etkisinin kent ölçeğinin değişmesiyle ilişkisinin bulunmasıdır. Çalışmanın ikinci bulgusu sağ ya da sol siyasal eğilimlerin seçim başarısının kent ölçeğine dayalı düzenlilikler göstermesine rağmen, hangi eğilimin kent ölçeği büyüdükçe başarı kazandığı konusunda bir genelleme yapılamamasıdır.
2007 CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ BUNALIMINDAN ÇIKARILABİLECEK DERSLER
2007 Cumhurbaşkanı Seçimi Bunalımından Çıkarılabilecek Dersler
Yazar: Eroğul, Cem
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Cumhurbaşkanı seçimi, hukukun siyasallaştırılması, Anayasa Mahkemesi, parlamenter sistem, cumhurbaşkanının statüsü

16 Mayıs 2007 günü görev süresi dolan Ahmet Necdet Sezer’in yerine, anayasanın kuralları işletilerek zamanında seçim yapılamaması, büyük bir bunalıma yol açmıştır. Seçimin zamanında yapılamamasının nedeni, anayasa kurallarının, önde gelen birtakım anayasa hukukçuları tarafından, siyasal gerekçelerle, anayasaya tümden aykırı bir biçimde yorumlanıp cumhurbaşkanı seçimi için toplantı yetersayısı olarak TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gerektiğinin savunulması ve bu anayasa dışı yorumun Anayasa Mahkemesi kararıyla onaylanmış olmasıdır (1 Mayıs 2007 günlü, E.2007/45, K.2007/54 sayılı karar). İktidar bu hukuksuzluğu bahane ederek, Türkiye’nin doksan sekiz yıldır yerleştirmeye çalıştığı parlamenter sistemi temelinden sarsacak nitelikte bir anayasa değişikliği gerçekleştirmiş, cumhurbaşkanının doğrudan doğruya halk tarafından seçilmesini öngören bu anayasa değişikliğinin 21 Ekim 2007’de halkoylamasına sunulması kararlaştırılmıştır. Böylece, hukukun kötüye kullanılması, Türkiye’de demokratik düzeni tehlikeye atacak boyutlarda bir anayasal düzen değişikliğine yol açmıştır

16 Mayıs 2007 günü görev süresi dolan Ahmet Necdet Sezer’in yerine, anayasanın kuralları işletilerek zamanında seçim yapılamaması, büyük bir bunalıma yol açmıştır. Seçimin zamanında yapılamamasının nedeni, anayasa kurallarının, önde gelen birtakım anayasa hukukçuları tarafından, siyasal gerekçelerle, anayasaya tümden aykırı bir biçimde yorumlanıp cumhurbaşkanı seçimi için toplantı yetersayısı olarak TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gerektiğinin savunulması ve bu anayasa dışı yorumun Anayasa Mahkemesi kararıyla onaylanmış olmasıdır (1 Mayıs 2007 günlü, E.2007/45, K.2007/54 sayılı karar). İktidar bu hukuksuzluğu bahane ederek, Türkiye’nin doksan sekiz yıldır yerleştirmeye çalıştığı parlamenter sistemi temelinden sarsacak nitelikte bir anayasa değişikliği gerçekleştirmiş, cumhurbaşkanının doğrudan doğruya halk tarafından seçilmesini öngören bu anayasa değişikliğinin 21 Ekim 2007’de halkoylamasına sunulması kararlaştırılmıştır. Böylece, hukukun kötüye kullanılması, Türkiye’de demokratik düzeni tehlikeye atacak boyutlarda bir anayasal düzen değişikliğine yol açmıştır
T.B.M.M. BÜTÇE MARATONU VE REKORLARI ÜZERİNE [10. SANİYE/KARAR HIZIYLA (2 SAAT 57 DAKİKADA 1006 KARAR) OYLAMA, BİRLEŞİM VE KONUŞMA UZUNLUĞU REKORLARI VE SÜZGEÇ MADDE UYGULAMASI]
T.B.M.M. Bütçe Maratonu ve Rekorları Üzerine (10. Saniye/Karar Hızıyla (2 Saat 57 Dakikada 1006 Karar) Oylama, Birleşim ve Konuşma Uzunluğu Rekorları  Ve Süzgeç Madde Uygulaması
Yazar: İba, Şeref
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Bütçe, süzgeç madde, en uzun konuşma, birleşim uzunluğu, karar hızı

Türkiye Büyük Millet Meclisinin özgün yasama yöntemlerinden olan bütçe kanunu, Anayasada ayrıca ve ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Bütçe maratonu, geleneksel olarak bazı yönlerden rekorlara da sahne olmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversite bütçelerinin oylandığı birleşimde, meclis genel kurulu bir karar üretim fabrikası görünümü sergilemektedir. Hükümet adına bütçenin sunuş konuşması çoğunlukla başbakanlarca yapılmaktadır. Bütçe maddelerinin oylandığı birleşimler ertesi güne sarkmaktadır. Parlamento tarihimizin en uzun konuşmaları, bütçe görüşmelerinde yaşanmıştır. Anayasa Mahkemesinin defalarca ve aynı gerekçelerle iptal etmesine rağmen Bütçe kanunlarında yer alan süzgeç madde uygulamasından vazgeçilmemiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin özgün yasama yöntemlerinden olan bütçe kanunu, Anayasada ayrıca ve ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Bütçe maratonu, geleneksel olarak bazı yönlerden rekorlara da sahne olmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversite bütçelerinin oylandığı birleşimde, meclis genel kurulu bir karar üretim fabrikası görünümü sergilemektedir. Hükümet adına bütçenin sunuş konuşması çoğunlukla başbakanlarca yapılmaktadır. Bütçe maddelerinin oylandığı birleşimler ertesi güne sarkmaktadır. Parlamento tarihimizin en uzun konuşmaları, bütçe görüşmelerinde yaşanmıştır. Anayasa Mahkemesinin defalarca ve aynı gerekçelerle iptal etmesine rağmen Bütçe kanunlarında yer alan süzgeç madde uygulamasından vazgeçilmemiştir.
BİREL İŞLEMLERE KARŞI AÇILAN İPTAL DAVALARINDA İLGİ BAĞI SORUNU
Birel İşlemlere Karşı Açılan İptal Davalarında İlgi Bağı Sorunu
Yazar: Karahanoğulları, Onur
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Birel işlem, iptal davası, yargısal denetim, ilgi bağı, menfaat ihlali

Birel idari işlemlere karşı işlemin doğrudan muhatabı olmayan üçüncü kişilerin, hukuka aykırılık iddiası ile iptal davası açabilmesi için gerekli ilgi bağına sahip olup olmadıkları sorusuna, ilk akla gelenin tersine olumlu yanıt verilebilir. Birel işlemleri konu alan iptal davalarında sadece kişilerin statülerine uygun özelliklerinin hak olarak tanınmasını istemeleri sözkonusu değildir, ayrıca statülerin hukuk kurallarıyla belirlenmiş koşullarının idarece doğru uygulanıp uygulanmadığı da denetlenir. İdarenin irade açıklamasının doğrudan muhatabı olmayan gerçek kişi, kendisiyle veya sahip olduğu bir nesne ile benzer durumda olan bir kişi ya da nesneye, hukuk kuralları ile tanımlanmış statünün özelliklerini taşımamasına karşın kendisinden daha olumlu bir statünün verilmesi durumunda ilgi bağı kurabilir. Kendisine yönelmeyen, muhatabı bir başka kişi ya da nesne olan, onların hukuki statülerini etkileyen irade açıklamalarına, konuyla ilgili alanda kurulmuş olan tüzel kişinin iptal davası açabilmesi statüyü oluşturan hukuk kurallarının yanlış uygulanmasının, birel sonucu aşabilecek nitelikte olması durumunda mümkündür. Bu durum, alınan birel kararın, idari uygulama için bir içtihat değişikliği, esaslı bir yönelim/yönelti değişikliği göstergesi olabileceği durumlarda ortaya çıkabilir.

Birel idari işlemlere karşı işlemin doğrudan muhatabı olmayan üçüncü kişilerin, hukuka aykırılık iddiası ile iptal davası açabilmesi için gerekli ilgi bağına sahip olup olmadıkları sorusuna, ilk akla gelenin tersine olumlu yanıt verilebilir. Birel işlemleri konu alan iptal davalarında sadece kişilerin statülerine uygun özelliklerinin hak olarak tanınmasını istemeleri sözkonusu değildir, ayrıca statülerin hukuk kurallarıyla belirlenmiş koşullarının idarece doğru uygulanıp uygulanmadığı da denetlenir. İdarenin irade açıklamasının doğrudan muhatabı olmayan gerçek kişi, kendisiyle veya sahip olduğu bir nesne ile benzer durumda olan bir kişi ya da nesneye, hukuk kuralları ile tanımlanmış statünün özelliklerini taşımamasına karşın kendisinden daha olumlu bir statünün verilmesi durumunda ilgi bağı kurabilir. Kendisine yönelmeyen, muhatabı bir başka kişi ya da nesne olan, onların hukuki statülerini etkileyen irade açıklamalarına, konuyla ilgili alanda kurulmuş olan tüzel kişinin iptal davası açabilmesi statüyü oluşturan hukuk kurallarının yanlış uygulanmasının, birel sonucu aşabilecek nitelikte olması durumunda mümkündür. Bu durum, alınan birel kararın, idari uygulama için bir içtihat değişikliği, esaslı bir yönelim/yönelti değişikliği göstergesi olabileceği durumlarda ortaya çıkabilir.
BİR POLİTİKA TRANSFERİ ÖRNEĞİ: KALKINMA AJANSLARI
Bir Politika Transferi Örneği: Kalkınma Ajansları
Yazar: Övgün, Barış
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Bölgeselleşme, kamu politikası, politika transferi, kamu yönetimi, kalkınma ajansı

En genel ifadeyle Batı’nın ekonomik, toplumsal ve siyasal değerlerinin tüm dünyaya aktarılması olarak tanımlanabilecek olan küreselleşme hareketi günümüzde sadece devletleri değil kentleri ve bölgeleri de birbirlerine yakınlaştırma hatta bütünleştirme amacı taşımaktadır. Bölgesel düzeyde gerçekleşen bütünleştirme politikalarına Türkiye özelinde günümüzde verilebilecek en önemli örnek kalkınma ajanslarıdır. 5449 sayılı kanunla 2006 yılında uygulamaya konulan kalkınma ajansları bu noktada incelenmeye ve üzerinde tartışılmaya değer bir konu olarak görülmektedir. Ancak, sadece bu yapıların iç işleyişine değinmek ve daha genel bir bakış açısıyla ajansların neden ve nasıl kurulduklarını görmezden gelmek kalkınma ajanslarını açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle, kalkınma ajanslarının ne olup olmadığını görebilmek için bölgeselleşme politikasını ana hedeflerinden biri olarak uygulayan Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi’nin politikalarına yakından bakmak gerekmektedir. Böyle bir yöntemin benimsenmesinin nedeni ise kalkınma ajanslarının bir politika transferi örneği olduğunun düşünülmesidir.

En genel ifadeyle Batı’nın ekonomik, toplumsal ve siyasal değerlerinin tüm dünyaya aktarılması olarak tanımlanabilecek olan küreselleşme hareketi günümüzde sadece devletleri değil kentleri ve bölgeleri de birbirlerine yakınlaştırma hatta bütünleştirme amacı taşımaktadır. Bölgesel düzeyde gerçekleşen bütünleştirme politikalarına Türkiye özelinde günümüzde verilebilecek en önemli örnek kalkınma ajanslarıdır. 5449 sayılı kanunla 2006 yılında uygulamaya konulan kalkınma ajansları bu noktada incelenmeye ve üzerinde tartışılmaya değer bir konu olarak görülmektedir. Ancak, sadece bu yapıların iç işleyişine değinmek ve daha genel bir bakış açısıyla ajansların neden ve nasıl kurulduklarını görmezden gelmek kalkınma ajanslarını açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle, kalkınma ajanslarının ne olup olmadığını görebilmek için bölgeselleşme politikasını ana hedeflerinden biri olarak uygulayan Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi’nin politikalarına yakından bakmak gerekmektedir. Böyle bir yöntemin benimsenmesinin nedeni ise kalkınma ajanslarının bir politika transferi örneği olduğunun düşünülmesidir.
TÜRK ANAYASA MAHKEMESİNİN YARGISAL AKTİVİZMİ VE SİYASAL ELİTLERİN TEPKİSİ
Türk Anayasa Mahkemesinin Yargısal Aktivizmi ve Siyasal Elitlerin Tepkisi
Yazar: Özbudun, Ergun
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Yargısal aktivizm, Anayasa Mahkemesi, siyasal elitler, yargı iktidarı, cumhurbaşkanlığı seçimi

Bu makale, tarihsel bir perspektifte, Türk Anayasa Mahkemesi’nin yargısal aktivizm alanında atmış olduğu adımları eleştirmekte ve bu tutuma ilişkin siyasal elitlerin verdiği tepkiyi örneklendirmektedir. Türkiye’de devlet elitleri ve siyasal elitler arasında süregelen çatışmayı göz önünde tutarak yargısal aktivizmi Türk modernleşmesinin bir sonucu olarak değerlendiren metin, yakın dönemdeki Cumhurbaşkanlığı seçimini de yine bu bakış açısıyla incelemektedir.

Bu makale, tarihsel bir perspektifte, Türk Anayasa Mahkemesi’nin yargısal aktivizm alanında atmış olduğu adımları eleştirmekte ve bu tutuma ilişkin siyasal elitlerin verdiği tepkiyi örneklendirmektedir. Türkiye’de devlet elitleri ve siyasal elitler arasında süregelen çatışmayı göz önünde tutarak yargısal aktivizmi Türk modernleşmesinin bir sonucu olarak değerlendiren metin, yakın dönemdeki Cumhurbaşkanlığı seçimini de yine bu bakış açısıyla incelemektedir.
ORTAKLIK MEVZUATI İTİBARIYLA TÜRKİYE CUMHURİYETİ UYRUKLU GERÇEK VE TÜZEL KİŞİLERİN AVRUPA TOPLULUKLARI YARGISINDA TAM YARGI DAVASI AÇABİLMELERİ: YEDAŞ DAVASI ÖRNEĞİNDE HUKUKSAL BİR ANALİZ
Ortaklık Mevzuatı İtibarıyla Türkiye Cumhuriyeti Uyruklu Gerçek Ve Tüzel Kişilerin Avrupa Toplulukları Yargısında Tam Yargı Davası Açabilmeleri: Yedaş Davası Örneğinde Hukuksal Bir Analiz
Yazar: Reçber, Kamuran
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Yedaş Davası, topluluklar yargısı, Avrupa Toplulukları İlk Derece Mahkemesi, tam yargı davası, Gümrük Birliği

Türkiye ile Avrupa Topluluğu (AT) arasında Ankara Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte bir ortaklık mevzuatı oluşturulmuştur. Bu mevzuata istinaden Türkiye ile AT arasında meydana gelen uyuşmazlıklara ilişkin düzenlemeler gerek Ankara Anlaşması’nda gerek 1/95 Sayılı Gümrük Birliği Kararı’nda mevcuttur. Ancak, gerçek ve tüzel kişilerin ortaklık mevzuatından olumsuz etkilenmeleri halinde, bu mevzuat, gerçek ve tüzel kişilerin nereye, nasıl ve ne şekilde dava açmaları (müracaat etmeleri) gerektiğine yönelik doğrudan bir düzenleme içermemektedir. Böyle olmakla birlikte, Yedaş firması, Gümrük Birliği Kararı’nın yürürlüğe girmesinden sonra bu Karardan zarar gördüğü gerekçesiyle Avrupa Toplulukları İlk Derece Mahkemesi önünde tazminat davası açmıştır.

Türkiye ile Avrupa Topluluğu (AT) arasında Ankara Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte bir ortaklık mevzuatı oluşturulmuştur. Bu mevzuata istinaden Türkiye ile AT arasında meydana gelen uyuşmazlıklara ilişkin düzenlemeler gerek Ankara Anlaşması’nda gerek 1/95 Sayılı Gümrük Birliği Kararı’nda mevcuttur. Ancak, gerçek ve tüzel kişilerin ortaklık mevzuatından olumsuz etkilenmeleri halinde, bu mevzuat, gerçek ve tüzel kişilerin nereye, nasıl ve ne şekilde dava açmaları (müracaat etmeleri) gerektiğine yönelik doğrudan bir düzenleme içermemektedir. Böyle olmakla birlikte, Yedaş firması, Gümrük Birliği Kararı’nın yürürlüğe girmesinden sonra bu Karardan zarar gördüğü gerekçesiyle Avrupa Toplulukları İlk Derece Mahkemesi önünde tazminat davası açmıştır.
HUKUK DEVLETİ VE TERÖR
Hukuk Devleti ve Terör
Yazar: Sağlam, Fazıl
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Hukuk devleti, terörle mücadele, yargı bağımsızlığı, güvenlik, temel haklar ve özgürlüklerin sınırlanması

Makalede Federal Almanya Anayasa Mahkemesinin son birkaç yıl içinde verdiği üç karar esas alınarak hukuk devleti içinde terörle mücadele konusunun ana çizgileri saptanmaya çalışılmıştır. Sunulan örnekler her şeyden önce terörle mücadelenin basit ve yüzeysel yaklaşımlarla, çözülecek bir konu olmadığını göstermiştir. Bu anlamda terörün özgürlüğü genişleterek önleneceği görüşü de ciddi bir dayanaktan yoksundur. Terörün hukuk yoluyla önlenmesi, son derece karmaşık ve uzmanlık gerektiren bir süreçtir. Bu süreç, iyi yetişmiş hukukçuların diğer sosyal bilim dallarının nesnel verilerini hukuk çatısı içinde içselleştirmesiyle başarıya ulaşabilir. Bunun için de siyasal ve ideolojik baskı ve oyunlara karşı gerçekten bağımsız ve güvenceli bir yargı organının varlığı zorunludur. Siyasal ideoloji, kendisine kestirme yollar bulmak için hukuku geriye iterse, bir süre sonra kendi ideolojisini uygulayacağı güvenilir bir hukuk ortamı da bulamaz. Her özgürlük, güvence altına alınan nesnel içeriğine uygun olarak kullanılmasını sağlayacak sınırlamaları göze almak durumundadır. Ancak böyle bir anlayış, o özgürlüğün anayasal ölçütler ve hukuk devleti ilkeleri içinde sınırlanması, uluslararası bir nitelik kazanan terörle de aynı çerçevede mücadele edilmesi yönündeki talebi inandırıcı kılabilir

Makalede Federal Almanya Anayasa Mahkemesinin son birkaç yıl içinde verdiği üç karar esas alınarak hukuk devleti içinde terörle mücadele konusunun ana çizgileri saptanmaya çalışılmıştır. Sunulan örnekler her şeyden önce terörle mücadelenin basit ve yüzeysel yaklaşımlarla, çözülecek bir konu olmadığını göstermiştir. Bu anlamda terörün özgürlüğü genişleterek önleneceği görüşü de ciddi bir dayanaktan yoksundur. Terörün hukuk yoluyla önlenmesi, son derece karmaşık ve uzmanlık gerektiren bir süreçtir. Bu süreç, iyi yetişmiş hukukçuların diğer sosyal bilim dallarının nesnel verilerini hukuk çatısı içinde içselleştirmesiyle başarıya ulaşabilir. Bunun için de siyasal ve ideolojik baskı ve oyunlara karşı gerçekten bağımsız ve güvenceli bir yargı organının varlığı zorunludur. Siyasal ideoloji, kendisine kestirme yollar bulmak için hukuku geriye iterse, bir süre sonra kendi ideolojisini uygulayacağı güvenilir bir hukuk ortamı da bulamaz. Her özgürlük, güvence altına alınan nesnel içeriğine uygun olarak kullanılmasını sağlayacak sınırlamaları göze almak durumundadır. Ancak böyle bir anlayış, o özgürlüğün anayasal ölçütler ve hukuk devleti ilkeleri içinde sınırlanması, uluslararası bir nitelik kazanan terörle de aynı çerçevede mücadele edilmesi yönündeki talebi inandırıcı kılabilir
22. YASAMA DÖNEMİ’NİN (2002-2007) ARDINDAN, YASAMA BAĞIŞIKLIKLARI KONUSU
22. Yasama Dönemi’nin (2002-2007) Ardından, Yasama Bağışıklıkları Konusu
Yazar: Sevinç, Murat
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Parlamento, bağışıklık, sorumsuzluk, dokunulmazlık, siyasal parti

Yasama bağışıklıkları, 1982 Anayasası’nın kabulünden bugüne tartışılan bir konudur. Parlamento üyelerine tanınan bağışıklıkların amacı, milletvekillerinin yasama çalışmalarını yerine getirirken herhangi bir baskı altında kalmalarını önlemektir. Bağışıklıklar, Batı demokrasilerinin tümünde anayasal ya da yasal düzenlemelere konu olmuştur. Bu ülkeler, bağışıklıkların asıl amacına, yani parlamento üyelerinin baskı altında kalmadan ve yasama etkinliği sırasında bir engelle karşılaşmadan, görevlerini özgürce yerine getirebilmelerini sağlamaya yönelik düzenlemeler yapmıştır. Türkiye’deki sorun, kürsü dokunulmazlığı olarak da adlandırılan ve Batı’da neredeyse mutlak olan sorumsuzluk tam sağlanamazken, çok sınırlı olması gereken dokunulmazlığın gereğinden fazla tanınmış olmasıdır. Bu durum da, yasa karşısında eşitlik ilkesinden verilen, kamu yararını da aşan bir ödün olması bakımından haklı olarak eleştirilmektedir. İşte Türkiye’de, Anayasa’nın 83. maddesine yönelik yapılacak bir anayasa değişikliği, gereğinden fazla kalın olan dokunulmazlık zırhının törpülenmesi ve sorumsuzluğun da tam olarak sağlanması amaçlarına yönelik olmalıdır.

Yasama bağışıklıkları, 1982 Anayasası’nın kabulünden bugüne tartışılan bir konudur. Parlamento üyelerine tanınan bağışıklıkların amacı, milletvekillerinin yasama çalışmalarını yerine getirirken herhangi bir baskı altında kalmalarını önlemektir. Bağışıklıklar, Batı demokrasilerinin tümünde anayasal ya da yasal düzenlemelere konu olmuştur. Bu ülkeler, bağışıklıkların asıl amacına, yani parlamento üyelerinin baskı altında kalmadan ve yasama etkinliği sırasında bir engelle karşılaşmadan, görevlerini özgürce yerine getirebilmelerini sağlamaya yönelik düzenlemeler yapmıştır. Türkiye’deki sorun, kürsü dokunulmazlığı olarak da adlandırılan ve Batı’da neredeyse mutlak olan sorumsuzluk tam sağlanamazken, çok sınırlı olması gereken dokunulmazlığın gereğinden fazla tanınmış olmasıdır. Bu durum da, yasa karşısında eşitlik ilkesinden verilen, kamu yararını da aşan bir ödün olması bakımından haklı olarak eleştirilmektedir. İşte Türkiye’de, Anayasa’nın 83. maddesine yönelik yapılacak bir anayasa değişikliği, gereğinden fazla kalın olan dokunulmazlık zırhının törpülenmesi ve sorumsuzluğun da tam olarak sağlanması amaçlarına yönelik olmalıdır.
SOVYET DIŞ POLİTİKASI VE GROMIKO
Sovyet Dış Politikası ve Gromıko
Yazar: Tellal, Erel
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 62 No. 03, 2014
Anahtar kelimeler: Gromıko, SSCB, Sovyet dış politikası, politika belirleme süreci, diplomasi

Sovyetler Birliği deneyimi 20. yüzyıla damgasını vurmuştur. Bu nedenle Sovyet dış politikası, bu politikanın belirlenme süreci ve uygulayıcıları ayrı ayrı incelenmeye değerdir. Andrey Andreyeviç Gromıko SSCB’nin 28 yıl kesintisiz dışişleri bakanlığını yapan meslekten diplomat biridir. Diplomatik kariyeri 1939’da başlayıp 1985’te sona ermiş, yarım yüzyıla yaklaşan bir sürece yayılmıştır. Bu çalışmanın temel sorunsalı Sovyet diplomasisine damgasını vurmuş bir diplomat olan Gromıko’dur. Gromıko’nun yaşam öyküsü birbirinden ilginç ve zengin deneyimlerle taçlanmışsa da kendi başına bir bilimsel çalışma konusu olamaz. Bu nedenle, çalışmada Sovyet dış politikası üç döneme ayrılmıştır. Her dönemde Sovyet dış politikasının temel eğilimleri saptanmış ve Gromıko’nun oynadığı rol sorgulanmıştır. Gromıko yalnızca Sovyet diplomasisine değil, uluslararası sisteme damgasını vurmuş yüzyılın en önemli diplomatlarından biridir.

Sovyetler Birliği deneyimi 20. yüzyıla damgasını vurmuştur. Bu nedenle Sovyet dış politikası, bu politikanın belirlenme süreci ve uygulayıcıları ayrı ayrı incelenmeye değerdir. Andrey Andreyeviç Gromıko SSCB’nin 28 yıl kesintisiz dışişleri bakanlığını yapan meslekten diplomat biridir. Diplomatik kariyeri 1939’da başlayıp 1985’te sona ermiş, yarım yüzyıla yaklaşan bir sürece yayılmıştır. Bu çalışmanın temel sorunsalı Sovyet diplomasisine damgasını vurmuş bir diplomat olan Gromıko’dur. Gromıko’nun yaşam öyküsü birbirinden ilginç ve zengin deneyimlerle taçlanmışsa da kendi başına bir bilimsel çalışma konusu olamaz. Bu nedenle, çalışmada Sovyet dış politikası üç döneme ayrılmıştır. Her dönemde Sovyet dış politikasının temel eğilimleri saptanmış ve Gromıko’nun oynadığı rol sorgulanmıştır. Gromıko yalnızca Sovyet diplomasisine değil, uluslararası sisteme damgasını vurmuş yüzyılın en önemli diplomatlarından biridir.