İnsan Kaynakları Yönetiminde Terfi Uygulamalarının Yargı Kararları Bağlamında Taraflar Açısından Analizi
Analysis of Promotion Practices in Human Resources Management from Parties’ Perspective in the Context of Judicial Decisions
Yazar: Kaymaz, Yavuz Selim
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 5, 2025
Anahtar kelimeler: Labor Economics ; Çalışma Ekonomisi ; Human Resources Management,Performance Appraisal,Promotion,Employee,Employer,Management Right,Organization,Judicial Decision ; İnsan Kaynakları Yönetimi,Performans Değerleme,Terfi,Çalışan,İşveren,Yönetim Hakkı,Örgüt,Yargı Kararı

İnsan kaynakları yönetimi, örgütlerin en önemli unsuru olan “insan” faktörüne odaklanan; geleneksel personel yönetimi anlayışının ötesine geçen ve örgüt için stratejik öneme sahip kapsamlı bir yönetim alanıdır. İnsan kaynakları alanı ücret, kariyer, işe alım, işten çıkarma gibi birçok işlevi içermektedir ve bu işlevlerden biri terfi politikasıdır. Terfi, yalnızca çalışanların kariyer hayalleri ile değil aynı zamanda örgütsel adalet, örgütsel sinizm ve verimlilik gibi örgüt tarafıyla ve işveren tarafıyla doğrudan ilişkilidir. Çalışan açısından terfi dar anlamda kariyer ilerlemesi, bireysel başarıyı ifade ederken geniş anlamda statü, ücret, sosyal hak ve çalışan motivasyonun kapsayan bir süreci ifade etmektedir. Dolayısıyla çalışanının motivasyonuna ve psikolojisine tesir edebilecek önemli bir uygulamadır. İşveren açısından terfi politikasıyla yakından ilişkili performans değerleme politikası ve dolayısıyla işverenin “yönetim hakkı” ve “eşitlik ilkesi” uygulamalarıyla kesişmektedir bu alanların terfi politikasıyla ilişkisi çalışmada incelenmiştir. Örgüt açısından terfinin, örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve örgütsel sinizm gibi alanlarla ve nihai olarak örgütsel verimlilik ile olan ilişkisi bulunmaktadır. Terfi, aynı zamanda örgütün hedeflerinin gerçekleştirmesinde rol oynayan, örgütsel davranışı etkileyen ve yönetim politikalarının meşruiyetini de sağlamlaştıran bir uygulama olması sebebiyle nihai olarak diğer çalışanların beklentilerine dolayısıyla çalışanlar arasında adalet duygusunu tatmine örnek teşkil eden bir insan kaynakları fonksiyonudur. Çalışmada terfi bir süreç olarak ele alınmış taraflar açısından hukuki, sosyal ve psikolojik boyutuyla çok yönlü bakış açısı oluşturularak analiz edilmiştir. Çalışma aynı zamanda normatif ve ampirik yönden disiplinlerarası bir bakış açısı kurmak ve yargı kararlarının terfi uygulamasıyla kesişen alanları somutlaştırarak literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. İşverenin konuyla ilgili yükümlülüklerini hukuki ve etik boyutuyla değerlendirirken çalışan açısından hangi hakların talep edilebileceği çalışmada belirtilmiştir.

Human resources management focuses on the “human” factor, which is the most important element of organizations; it is a comprehensive management field that exceeds beyond the traditional understanding of personnel management and is of strategic significance for the organization. The field of human resources includes many functions such as wages, careers, recruitment, and dismissal, and one of these functions is promotion policy. Promotion is directly related not only to the career dreams of the employees, but also to the organizational side and the employer side, such as organizational justice, organizational cynicism and efficiency. For the employee, promotion refers to career advancement and individual success in a narrow sense, while in a broad sense, it refers to a process that includes status, wages, social rights and employee motivation. Therefore, it is a prominent application which may affect the motivation and psychology of the employee. From the employer's point of view, it has intersection with the performance appraisal policy, which is closely related to the promotion policy, and therefore with the employer's “management right” and “principle of equality” practices, and the relationship of these areas with the promotion policy is examined in the study. Promotion from the point of view of the organization has adherence to areas such as organizational justice, organizational commitment and organizational cynicism, and ultimately with organizational efficiency. Promotion is a human resources function that ultimately sets an example for the satisfaction of the expectations of other employees and therefore the sense of justice among employees, as it is a practice that plays a role in the realization of the goals of the organization, affects organizational behavior and strengthens the legitimacy of management policies. In the study, promotion has been considered as a process and analyzed by generating a multifaceted perspective with its legal, social and psychological dimensions for the parties. The study also aims to generate an interdisciplinary perspective in terms of normative and empirical aspects and to contribute to literature by embodying the areas intersecting with the promotion practice of judicial decisions. While evaluating the employer's obligations on the subject in terms of legal and ethical dimensions, it is stated in the study which rights can be claimed for the employee.