OPTİMAL SÜRDÜRÜLEBİLİR ROTA TESPİTİ İÇİN GEREKLİ GÖSTERGELERİN BİR ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ İLE ÖNEM DÜZEYİ TESPİTİ
DETERMINING THE IMPORTANCE LEVEL OF THE INDICATORS TO SELECT THE OPTIMAL SUSTAINABLE INTERMODAL TRANSPORT ROUTES THROUGH A MULTI-CRITERIA DECISION MAKING METHOD
Yazar: Çetinkaya, Volkan; Deveci, Durmuş Ali
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Sürdürülebilir çoklu taşıma,rota seçimi,çok kriterli karar verme,BWM (Best-Worst method) yöntemi ; Sustainable intermodal transport,route selection,multi-criteria decision making,BWM (Best-Worst method)

Günümüzde, ulaştırma politika alanındaki karar vericilerin karşılaştıkları temel sorun, maliyet, istihdam, gayrisafi milli hasıla, enerji tüketimi ve çevresel sorunlar kapsamında ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik sağlayabilmek için bir dizi etkili politika oluşturmaktır. Bu politikalar ile ilgili olarak çoklu taşıma da, özellikle ekonomik verimliliği sağlayabilmek amacı ile uluslararası düzeyde desteklenen ve uygulanan bir taşıma sistemidir. Çoklu taşımada sürdürülebilir rota seçimi de kamu ve yük taşıyan/taşıtan karar vericileri açısından önemli ve stratejik bir karardır. Sürdürülebilir çoklu taşıma rotalarının seçimi için ilk olarak rota performans ölçümü için gerekli göstergelerin önem düzeyi tespit edilmelidir. Bu çalışmada, rota seçim kararının önemi kabul edilerek, sürdürülebilir çoklu taşıma rotası tespiti için gerekli sürdürülebilirlik göstergelerinin önem düzeyi BWM (Best-Worst Method) çok kriterli bir karar verme modeli ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda karar vericilerin sürdürülebilir çoklu taşıma rotası seçerken kullanabilecekleri sürdürülebilirliğin üç boyutu ile ilgili göstergelerin önem düzeyi ortaya çıkarılmış ve elde edilen bu önem düzeylerinin farklı rota seçim modelleri için girdi oluşturması beklenmektedir.

The basic challenge recently encountered by the decision makers involved in transport policies is to create a set of effective policies so as to provide economic, environmental and social sustainability as a response to various difficulties suffered in costs, employment, gross national product, energy consumption and environmental concerns. One of the transport policies worked on is related to multimodal transportation which has beeen an internationally practiced, promoted and accepted transportation system known for its advantages in gaining economic efficiency in particular. Selecting sustainable routes in intermodal transport has been important and strategic decision to be considered by the decision makers involved in cargo carriers/shippers. To select the sustainable routes in intermodal transport, the very first thing to do is to determine the importance levels of the indicators required to measure the route performances, having considered the importance of the decisions in route selection. This study aims to determine the importance levels of the sustainability indicators required in selection of sustainable intermodal routes by means of a multi-criteria decision making method; called BWM (Best-Worst Method). As a result of this study, the importance level of the indicators regarding the three dimensions of sustainability which could be made use of while making decisions in selecting sustainable routes in intermodal transport has been revealed, and the determined importance values could be used as inputs in diverse route choice models.