ÇOCUKLARI HEDEFLEYEN MANİPÜLATİF REKLAMLARA YÖNELİK GÖSTERGEBİLİMSEL BİR ANALİZ: DANONE ÖRNEĞİ
A SEMIOTIC ANALYSIS OF MANIPULATIVE ADVERTISEMENTS TARGETING KIDS: THE CASE OF DANONE
Yazar: Karadeniz, Özal
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Communication Studies ; İletişim Çalışmaları ; Çocuklar,Manipülatif Reklam,Göstergebilimsel Analiz ; Kids,Manipulative Advertising,Semiotic Analysis

Bu çalışma çocuklara yönelik reklamların manipülatif doğasını Danone reklamları üzerinden göstergebilimsel bir analizle incelemektedir. Bu kapsamda, reklam metinlerinde kullanılan görsel ve işitsel göstergelerin, çocukların algı dünyası üzerindeki olası etkileri ve markanın ticari hedefleri doğrultusunda nasıl kurgulandığı detaylı olarak analiz edilmektedir. Çocukların bilişsel gelişimlerinin sınırlı olması nedeniyle reklam mesajlarına karşı savunmasız oluşları ve reklamların gıda tercihleri üzerindeki etkisi kamu sağlığı açısından kritik bir inceleme gerektirmektedir. Çalışma, çocukların pazarlama stratejileri içerisindeki kırılgan konumunu vurgulayarak, reklam etiği ve tüketici hakları bağlamında çıkarımlar sunmayı hedeflemektedir. Markanın resmi YouTube hesabındaki toplam 65 reklam filmi arasından en çok izlenen iki tanesi göstergebilimsel analize tabi tutulmuştur. Analizlerde Roland Barthes'ın düz anlam, yan anlam ve mit katmanlarını içeren göstergebilimsel çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Göstergebilimsel analizlerin bulguları araştırmanın hipotezlerini destekleyecek yöndedir. Buna göre, reklamlar erkek çocuklarını, kız çocuklarını ve ebeveynleri çoğunlukla duygusal reklam çekicilikleri aracılığıyla manipüle etmektedir. Analizler, Danone reklamlarının çocukların zihinsel yeteneklerini manipüle eden sembolik ve duygusal bir dille kurgulandığını ortaya koymaktadır. Reklamlar, ürünü bir gıda olmaktan öte, aile içi huzurun, ebeveyn onayının ve çocukların üstün kimliğinin bir aracı olarak konumlandırarak manipülatif bir söylem inşa etmektedir.

This study examines the manipulative nature of advertisements targeting children through a semiotic analysis of Danone advertisements. In this context, the visual and auditory signs used in advertising texts are analyzed in detail, exploring their potential effects on children's perceptual world and how they are constructed in line with the brand's commercial objectives. Due to children's limited cognitive development, their vulnerability to advertising messages and the impact of advertisements on food preferences require critical examination from a public health perspective. The study aims to provide insights into advertising ethics and consumer rights by emphasizing the fragile position of children within marketing strategies. Two of the most viewed commercials among a total of 65 on the brand's official YouTube account were subjected to semiotic analysis. The analyses employed Roland Barthes' semiotic analysis method, which includes layers of denotation, connotation, and myth. The findings of the semiotic analyses support the research hypotheses. Accordingly, the advertisements manipulate boys, girls, and parents primarily through emotional advertising appeals. The analyses reveal that Danone advertisements are constructed with a symbolic and emotional language that manipulates children's mental abilities. The advertisements build a manipulative discourse by positioning the product not merely as a food item, but as a medium for family harmony, parental approval, and children's superior identity.