Hz. Muhammed ve Diğer Peygamberlere Yönelik Fazahat Girişimleri ve Alınan Tedbirler: Arşiv Belgelerine Dayalı Bir İnceleme
Measures Towards Disgrace Taken for Prophet Mohammed and also Other Prophets: An Evaluation Based on Archival Records
Yazar: Anameriç, Hakan; Rukancı, Fatih
Dergi: Erdem, Vol. 0 No. 80, 2020
Anahtar kelimeler: Hz. Muhammed,Osmanlı Devleti,İslamiyet,Fazahat,Arşiv Belgesi,Manevi Değerler ; Hz. Muhammad (s.a.v.),Ottoman Empire,Islam,disgrace,archival records,spiritual values

Makale, Osmanlı Devleti’nin son 70 yılına tarihlenen ve konu ileilgili olarak seçilmiş olan arşiv belgelerinin Hz. Muhammed’e yönelikiftira, itham hatta küfre varan hakaret girişimlerinin “fazahat” başlığıaltında değerlendirilip transkribe edilerek, konuyla ilgili literatürile desteklenerek irdelenmesine dayanmaktadır. Arşiv belgelerininkanıtlayıcı ve bilgi verici değerinin yanı sıra Osmanlı ve Cumhuriyetdönemi arşiv f﻿onlarındaki konu ve kapsam çeşitliliğini de yansıtanaraştırmada fazahat teşebbüsleri, münferit hezeyanlar, basın-yayınve görsel faaliyetlere karşı devletin tepkisi, kovuşturması ve tedbirleriortaya konulmaktadır. Bu bağlamda Osmanlı Devleti’nin dinî alandakibürokratik mücadelesi, geçmişten günümüze kadar uzanan İslam dininiHz. Muhammed üzerinden yıpratma girişimlerini önleme başarısıda örnek belgeler üzerinden anlaşılabilecektir. Ayrıca bu çalışma,İslamiyet’e yönelik fazahat girişimlerinin hangi yöntemler uygulanarakhayata geçirildiğini, hangi boyutlara ulaştığını idrak ederek bugünde bu konuda uyanık ve tedbirli davranmamız gerektiği noktasındaarşiv belgelerine dayalı olarak aydınlatıcı bilgiler içermektedir. Zirabu faaliyetlerin geçmişi İslamiyet’in ilk yıllarına kadar uzanmaktave sistemli olarak tekrarlanarak günümüze kadar devam etmektedir.Çalışmada T. C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri BaşkanlığıOsmanlı ve Cumhuriyet Arşivi fonlarından belirlenen belgelerkullanılmış olup, söz konusu belgeler fazahata konu olan eylemlere göregruplandırılarak kendi içerisinde kronolojik bir sıraya konulmuştur.Söz konusu belgeler yanlış anlaşılmalara mahal verilmemesi içinmümkün olduğu kadar aslına uygun şekilde konuyla ilgili yayınlanmış çalışmalarla da desteklenerek özetlenmiştir. Bu bağlamda çalışmanıntemel amacı, araştırmacılara her türlü siyasi, toplumsal, sosyolojik,kültürel vb. olayın açıklanması ve belgelendirilmesinin arşivlerimizdekizengin fonlar aracılığıyla yapılabileceğinin göstergesidir.

The aim of the study is to examine the collection of archive documents from the last 70 years of the Ottoman State based on the evaluation and transcription of the slander, accusation and defamation attempts against Prophet Muhammad and also other prophets under the title “fazahat” (disgrace) and to investigate the subject by supporting it with the relevant literature. In addition to the evidential and informative value of archival documents, the research reflecting the diversity of subject and scope in our archival fonds of the Ottoman Republic shows the reaction of the state, the prosecution and measures against the individual delusions, the press and pictorial activity of “fazahat” attempts. In this context, the bureaucratic struggle of the Ottoman States in the religious sphere and its success in preventing the attempts to undermine the religion of Islam from the past to the present by the Prophet Muhammad can be understood on the basis of the sample documents. In addition, the study includes clarifications based on archive documents on where we should be vigilant and cautious about this issue today by understanding what methods have been implemented and what dimensions the impudent initiatives towards Islam have been applied. These activities date back to the early years of Islam and continue until today by being systematically repeated. In this study, documents from the Ottoman and Republican Era archival funds of the State Archives of the Presidency of the Republic of Turkey were used and these documents were grouped in chronological order according to the actions subject to the “fazahat”. To avoid misunderstandings, the documents are summarized and supported by published works on the subject. The main aim of the study in this context is to remind the researcher with all kinds of political, social, sociologic, cultural,etc. that the disclosure and documentation of the event can be carried out through the rich resources in our archives.