Betulaceae Familyasına Ait Bazı Türlerin Karşılaştırılmalı Sürgün Anatomisi
Comparative Twig Anatomy of Some Woody Species Belonging to  Betulaceae Family
Yazar: Pulat, Esra; Yaman, Barbaros
Dergi: Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Forest Industry Engineering ; Orman Endüstri Mühendisliği ; Odun Anatomisi,dal odunu,Betulaceae,Gürgen,Gürgen yapraklı kayacık ; Woody anatomy,twig wood,Betulaceae,Hornbeam,Hop-hornbeam

Carpinus L. (Gürgen) ve Ostrya Scop. (Kayacık) Betulaceae familyasına bağlı iki cinstir. Bu araştırmada, Türkiye’de doğal yayılış gösteren Carpinus orientalis Mill. (Doğu gürgeni), Carpinus betulus L. (Adi gürgeni) ve Ostrya carpinifolia Scop. (Gürgen yapraklı kayacık) türlerinde sürgünlerin anatomik özellikleri (trahelerin radyal ve teğetsel çapları, 1 mm2’de trahe sayısı, 1 mm’de özışını sayısı, özışını yüksekliği ve özışını genişliği) karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. C. orientalis ve C. betulus ikinci yıl sürgününe ait trahelerin radyal ve teğetsel çapları, 1 mm2de trahe sayısı, özışını yüksekliği ve genişliği arasında anlamlı bir fark yoktur. Ancak C. orientalis’in 1 mm’deki özışını sayısı C. betulus’a kıyasla %18 daha fazladır. O. carpinifolia’nın trahe teğet çapı, C. orientalis ve C. betulus’a kıyasla, sırasıyla %37,3 ve %43,5 daha geniştir. Benzer şekilde, O. carpinifolia’nın trahe radyal çapı da diğer iki türe göre sırasıyla %45,1 ve %56,8 daha geniştir.  O. carpinifolia’ nın 1 mm2deki trahe sayısı C. orientalis ve C. betulus’a kıyasla sırasıyla %27,6 ve %16,9 daha azdır. O.  carpinifolia’nın µm olarak özışını yüksekliği C. orientalis ve C. betulus’a kıyasla sırasıyla %71,5 ve %69 daha düşüktür. İncelenen üç türün özışını genişlikleri (µm ve hücre sayısı olarak) ve özışını yükseklilerinde (hücre sayısı olarak) anlamlı fark bulunmamıştır.

Carpinus L. (Hornbeam) and Ostrya Scop. (Hop-hornbeam) are two genera belonging to the Betulaceae family. In this study, the anatomical features in the twig wood of Carpinus orientalis Mill., Carpinus betulus L. and Ostry carpinifolia Scope., native to Turkey, were comparatively examined. The anatomical features studied are as follows: tangential and radial vessel diameters, vessel frequencies, ray frequencies, ray heights and ray widths. No statistically significant differences were found for radial and tangential vessel diameters, vessel frequencies, ray heights and ray widths between C. orientalis and C. betulus twig woods. However, in the twig wood, ray frequency of C. orientalis is 18% higher than that of C. betulus. In the twig wood, the tangential vessel diameter of O. carpinifolia is 37.3% and 43.5% wider respectively compared to C. orientalis and C. betulus. Similarly, the radial vessel diameter of O. carpinifolia is 45,1% and 56,8% wider respectively compared to C. orientalis and C. betulus.  The vessel frequency of O. carpinifolia is 27,6% and 16,9% less than that of C. orientalis and C. betulus, respectively. The ray height (µm) of O. carpinifolia is 71.5% and 69% less compared to C. orientalis and C. betulus, respectively. Among the three species, there is no statistically significant difference in terms of the ray widht (as µm and the number of cell) and the ray height (as the number of cells) in the twig wood.