KÜLTÜREL ZEKÂ: ZEKÂNIN KÜLTÜREL OLARAK KAVRAMSALLAŞTIRILMASI YA DA KÜLTÜREL BAĞLAM İÇİNDE ZEKÂ
CULTURAL INTELLİGENCE: CULTURAL CONCEPTUALİZATİON OF INTELLİGENCE OR INTELLİGENCE İN CULTURAL CONTEXT
Yazar: Göktürk, Işılay
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 22 No. 88, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology of Culture ; Kültür Sosyolojisi ; Intercultural Communication ; Kültürlerarası İletişim ; Zekâ,Kültürel Zekâ,Zekâ Araştırmaları,Zekâ Teorileri ; Intelligence,Cultural Intelligence,Intelligence Studies,Intelligence Theories

Zekâ araştırmaları geniş bir literatür düzlemine yerleşmiştir. Bu düzlem zekânın insan doğasına özgü genetik bağlamına dayanmakla birlikte yine insan doğasına özgü toplumsal bir bağlamı da zorunlu kılmış ve bu bağlam mevcut literatürü oldukça genişletmiştir. Dolayısıyla zekâ yalnızca genetik boyutuyla değil aynı zamanda başta psikoloji olmak üzere eğitim bilimleri, işletme, yönetim organizasyon, örgütlenme araştırmaları, sosyoloji ya da kültürel çalışmalar gibi pek çok farklı araştırma alanının gündemine girmiştir. Zekânın ne olduğu hakkındaki görüşlerin çeşitliliği beraberinde zekâ çeşitlerini gündeme getirmiş ve pek çok zekâ türünden farklı bağlamlar ve açıklamalar üzerinden söz edilmiştir. Mevcut zekâ araştırmaları literatürünün geniş ve uzak tarihsel bağları olsa da kültür ve zekâ arasında kurulmaya çalışılan ilişkinin henüz son yıllarda belirginleştiği ve ‘kültürel zekâ’ tanımlaması ile ele alındığı görülmektedir. Kültürel zekâ bu bağlamda kültürel farkların bireysel yönetimi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma da öncelikli olarak kültür ve zekâ kavramları arasındaki ilişkiye dair tartışmaların gündemini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda çalışma, kültür ve zekâ arasında kurulan arayüzün ve ampirik olarak geçerliliğin test edildiği metodolojik hattın temel çerçevesini çizecek ve bir kavramsallaştırma olarak kültürel zekânın bu çerçeve içindeki sınırlarını ve imkanlarını tartışmaya açacaktır.

Intelligence studies are settled in a wide range of literature. Although this plane is based on the genetic context of intelligence specific to human nature, it also necessitated a social context specific to human nature, and this context greatly expanded the existing literature. Therefore, intelligence has entered the agenda of many different research fields, not only with its genetic dimension, but also psychology, educational sciences, business administration, management organization, organizational research, sociology or cultural studies. The diversity of opinions about what intelligence is, has brought about the types of intelligence and many types of intelligence have been mentioned in different contexts and explanations. Although the current intelligence research literature has wide and distant historical ties, it is seen that the relationship between culture and intelligence has become clear in recent years and is discussed with the definition of 'cultural intelligence'. In this context, cultural intelligence is defined as the individual management of cultural differences. This study primarily aims to reveal the agenda of the discussions on the relationship between the concepts of culture and intelligence. In this direction, the study will draw the basic framework of the interface established between culture and intelligence and the methodological line in which the empirical validity is tested, and will open to discussion the limits and possibilities of cultural intelligence as a conceptualization.