hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
DERSAADET’TEN VİLAYET’E GEÇİŞ SÜRECİNDE  İSTANBUL CEMİYET-İ UMÛMİYE-İ BELEDİYE  SEÇİMLERİ (1922-1923)
DERSAADET’TEN VİLAYET’E GEÇİŞ SÜRECİNDE  İSTANBUL CEMİYET-İ UMÛMİYE-İ BELEDİYE  SEÇİMLERİ (1922-1923)
Yazar: Özkan, Asaf
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 55, 2019
Anahtar kelimeler: Cemiyet-i Umûmiye-i Belediye,Belediye seçimleri,Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Osmanlı  Devleti’nde  modern  belediyecilikle  ilgili  gelişmelerle  birlikte  ortaya çıkan Cemiyet-i Umûmiye-i Belediye ilk defa II. Meşrutiyet döneminde toplanabildi. 1919’da  yapılan  seçimlerde  toplanan  ikinci  Cemiyet-i  Umûmiye-i  Belediye  Damat Ferit Paşa Hükümeti zamanında 25 Nisan 1920’de feshedildi. Yerine İstanbul Vilayet  Umûmi  Meclisi  üyelerinden  oluşan  bir  kurul  getirildi.  4  Kasım  1922’de  son İstanbul  Hükümeti  istifa  edince  Cemiyet-i  Umûmiye-i  Belediye  de  İstanbul’daki diğer  resmi  kurumlar  gibi  TBMM  Hükümetine  biat  etti.  Ancak  26  Kasım  1922’de daha önce Damat Ferit Paşa Hükümeti tarafından feshedilen Cemiyet-i Umûmiye-i Belediye  azaları toplanarak hukuksuz bir şekilde dağıtıldıkları iddiasıyla görevlerinin  başında  olduklarını  belirttiler.  Durum  Ankara’ya  aksedince  Dâhiliye  Vekâleti zaten her iki cemiyetin de görev süresinin dolduğu gerekçesiyle seçimlerin yenilenmesine  karar  verdi.  Böylece  Aralık  1922-Mart  1923  tarihleri  arasında  seçimler yapıldı.  Yaşanan  belediye  seçim  süreci  İstanbul  gizli  grupları  arasındaki  siyasal mücadeleyi de ortaya çıkardı.

Osmanlı  Devleti’nde  modern  belediyecilikle  ilgili  gelişmelerle  birlikte  ortaya çıkan Cemiyet-i Umûmiye-i Belediye ilk defa II. Meşrutiyet döneminde toplanabildi. 1919’da  yapılan  seçimlerde  toplanan  ikinci  Cemiyet-i  Umûmiye-i  Belediye  Damat Ferit Paşa Hükümeti zamanında 25 Nisan 1920’de feshedildi. Yerine İstanbul Vilayet  Umûmi  Meclisi  üyelerinden  oluşan  bir  kurul  getirildi.  4  Kasım  1922’de  son İstanbul  Hükümeti  istifa  edince  Cemiyet-i  Umûmiye-i  Belediye  de  İstanbul’daki diğer  resmi  kurumlar  gibi  TBMM  Hükümetine  biat  etti.  Ancak  26  Kasım  1922’de daha önce Damat Ferit Paşa Hükümeti tarafından feshedilen Cemiyet-i Umûmiye-i Belediye  azaları toplanarak hukuksuz bir şekilde dağıtıldıkları iddiasıyla görevlerinin  başında  olduklarını  belirttiler.  Durum  Ankara’ya  aksedince  Dâhiliye  Vekâleti zaten her iki cemiyetin de görev süresinin dolduğu gerekçesiyle seçimlerin yenilenmesine  karar  verdi.  Böylece  Aralık  1922-Mart  1923  tarihleri  arasında  seçimler yapıldı.  Yaşanan  belediye  seçim  süreci  İstanbul  gizli  grupları  arasındaki  siyasal mücadeleyi de ortaya çıkardı.
YUNANCA KAYNAKLARDA ÇANAKKALE  SAVAŞI
YUNANCA KAYNAKLARDA ÇANAKKALE  SAVAŞI
Yazar: Başak, Ünsal
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 56, 2019
Anahtar kelimeler: Çanakkale,Embros,Venizelos,Ethnikos Dihasmos

Çanakkale Savaşı sadece ülkemizin değil tüm bölgenin ve Yunanistan’ın siyasi hayatında da büyük izler bırakmıştır. Savaş öncesinde Yunan Kralı Konstantin, Almanya yanlısı politika izlerken, Başbakan Venizelos ise İngiltere yanlısı politika izlemektedir. Çanakkale Savaşı sonunda müttefiklerin yenilmesi Kral Konstantin’in ülkedeki gücünü arttırmış, bunun üzerine Venizelos müttefiklerden yardım istemiştir. Müttefikler tarafından Selanik’in işgal edilmesi ve burada Venizelos’un başkanlığında Kral Konstantin’e karşıkurulan hükümet, Yunanistan’da daha sonraki yıllarda da etkisini gösterecek (Εθνικός Διχασμός) milli bölünmenin ilk adımınıoluşturmuştur. Bu çalışmada Yunanistan Milli Kütüphanesi’nde yapılan arşiv araştırmasından faydalanılarak dönemin en yaygın ulusal gazetesi olan Embros ve diğer Yunanca kitaplarda Çanakkale Savaşı’nın nasıl ele alındığıincelenmiştir.

Çanakkale Savaşı sadece ülkemizin değil tüm bölgenin ve Yunanistan’ın siyasi hayatında da büyük izler bırakmıştır. Savaş öncesinde Yunan Kralı Konstantin, Almanya yanlısı politika izlerken, Başbakan Venizelos ise İngiltere yanlısı politika izlemektedir. Çanakkale Savaşı sonunda müttefiklerin yenilmesi Kral Konstantin’in ülkedeki gücünü arttırmış, bunun üzerine Venizelos müttefiklerden yardım istemiştir. Müttefikler tarafından Selanik’in işgal edilmesi ve burada Venizelos’un başkanlığında Kral Konstantin’e karşıkurulan hükümet, Yunanistan’da daha sonraki yıllarda da etkisini gösterecek (Εθνικός Διχασμός) milli bölünmenin ilk adımınıoluşturmuştur. Bu çalışmada Yunanistan Milli Kütüphanesi’nde yapılan arşiv araştırmasından faydalanılarak dönemin en yaygın ulusal gazetesi olan Embros ve diğer Yunanca kitaplarda Çanakkale Savaşı’nın nasıl ele alındığıincelenmiştir.
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE MUHİTTİN  BAHA PARS
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE MUHİTTİN  BAHA PARS
Yazar: Bozkurt, Celil
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 56, 2019
Anahtar kelimeler: Muhittin Baha Pars,Bursa,Milli Mücadele,İstiklal  Mahkemeleri,Millet Yolu

Muhittin Baha Pars, yakın dönemde Bursa'nın sosyal ve siyasal yaşamında etkili olmuş aydınlardan biridir. Milli Mücadele'de Bursa'da oluşturulan milli direnişin mimarlarından olan Muhittin Baha Bey, Bursa Redd-i İlhak ve Bursa Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin kurucuları arasında yer almıştır. Muhittin Baha Bey'in yayımladığı Millet Yolu ve Bursa Mecmuası, Bursa halkının işgallere karşıbilinçlenmesinde ve Kuvay-i Milliye'ye desteğine önemli katkılar sunmuştur. Muhittin Baha Bey, Bursa milletvekili olarak Birinci TBMM'ye girmiş ve Milli Mücadele'yi yürüten meclisin en aktif vekillerinden olmuştur. Mecliste Mustafa Kemal Paşa yanlısı tutumuyla dikkat çeken Muhittin Baha Bey, 1. Grup'ta yer almışve grubun aldığı kritik kararlarda söz sahibi olmuştur. Başkomutanlık ve İstiklal Mahkemeleri gibi önemli kanunların çıkarılmasında ciddi hizmetleri olmuştur. Milli Mücadele'de ortaya koyduğu vatansever tutumu ve fedakar çalışmalarıyla dikkat çeken Muhittin Baha Bey,büyük zaferin kazanılmasında pay sahibi olmuştur.

Muhittin Baha Pars, yakın dönemde Bursa'nın sosyal ve siyasal yaşamında etkili olmuş aydınlardan biridir. Milli Mücadele'de Bursa'da oluşturulan milli direnişin mimarlarından olan Muhittin Baha Bey, Bursa Redd-i İlhak ve Bursa Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin kurucuları arasında yer almıştır. Muhittin Baha Bey'in yayımladığı Millet Yolu ve Bursa Mecmuası, Bursa halkının işgallere karşıbilinçlenmesinde ve Kuvay-i Milliye'ye desteğine önemli katkılar sunmuştur. Muhittin Baha Bey, Bursa milletvekili olarak Birinci TBMM'ye girmiş ve Milli Mücadele'yi yürüten meclisin en aktif vekillerinden olmuştur. Mecliste Mustafa Kemal Paşa yanlısı tutumuyla dikkat çeken Muhittin Baha Bey, 1. Grup'ta yer almışve grubun aldığı kritik kararlarda söz sahibi olmuştur. Başkomutanlık ve İstiklal Mahkemeleri gibi önemli kanunların çıkarılmasında ciddi hizmetleri olmuştur. Milli Mücadele'de ortaya koyduğu vatansever tutumu ve fedakar çalışmalarıyla dikkat çeken Muhittin Baha Bey,büyük zaferin kazanılmasında pay sahibi olmuştur.
BİR RÜŞVET DAVASI:  “BARUT İRTİŞASI” OLAYI
BİR RÜŞVET DAVASI:  “BARUT İRTİŞASI” OLAYI
Yazar: Halıcı, Şaduman
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 56, 2019
Anahtar kelimeler: Jül Fresko,Leon Fresko,Jak Basat,Solomon Nassi,İbrahim Beyzade Lütfi,Nesim Mazliyah,Hasan (Saka),İrtişa/Rüşvet

Jül Fresko, Leon Fresko, Jak Basat, Solomon Nassi ve Lütfi beyler İstanbul Cumhuriyet SavcısıKenan Bey tarafından 5 Temmuz 1929 günü “irtişa/rüşvet” ve “Cumhuriyetin şerefi ile oynamak” iddialarıyla tutuklandılar. Sanıkların ilk sorgusunda tutuklama nedeni de gün yüzüne çıkmaya başladı. Buna göre 1.500.000 sermaye ile ve sermayenin yarısıHükümet, yarısıda Lütfi Bey ve ortaklarınca karşılanmak üzere bir şirket (İbrahim Beyzade Lütfi ve ŞürekâsıKolektif Şirketi) kurulmuştu. Bu şirket devletten barut ve patlayıcımaddeler tekelini almıştı. Ancak şirket ortaklarıbarut ve patlayıcımadde tekelini, yönetim merkezi Paris’te bulunan Fransız Oriental Industrial Monopolist Limitet Şirketi’ne satmıştı. Devir işlemi gerçekleştikten sonra Lütfi Bey ve ortakları şirketlerini dağıtmış, Fransız şirketten alınan paranın da ortaklar arasında üleştirilmesi kararlaştırılmıştı.  İşte “Barut İrtişası” adıile anılan rüşvet olayıbu gelişme üzerine ortaklar arasında çıkan anlaşmazlık ile patlak verdi. Olaya pek çok maliye memurunun, bu arada dönemin Maliye Bakanının da dıkarıştı.

Jül Fresko, Leon Fresko, Jak Basat, Solomon Nassi ve Lütfi beyler İstanbul Cumhuriyet SavcısıKenan Bey tarafından 5 Temmuz 1929 günü “irtişa/rüşvet” ve “Cumhuriyetin şerefi ile oynamak” iddialarıyla tutuklandılar. Sanıkların ilk sorgusunda tutuklama nedeni de gün yüzüne çıkmaya başladı. Buna göre 1.500.000 sermaye ile ve sermayenin yarısıHükümet, yarısıda Lütfi Bey ve ortaklarınca karşılanmak üzere bir şirket (İbrahim Beyzade Lütfi ve ŞürekâsıKolektif Şirketi) kurulmuştu. Bu şirket devletten barut ve patlayıcımaddeler tekelini almıştı. Ancak şirket ortaklarıbarut ve patlayıcımadde tekelini, yönetim merkezi Paris’te bulunan Fransız Oriental Industrial Monopolist Limitet Şirketi’ne satmıştı. Devir işlemi gerçekleştikten sonra Lütfi Bey ve ortakları şirketlerini dağıtmış, Fransız şirketten alınan paranın da ortaklar arasında üleştirilmesi kararlaştırılmıştı.  İşte “Barut İrtişası” adıile anılan rüşvet olayıbu gelişme üzerine ortaklar arasında çıkan anlaşmazlık ile patlak verdi. Olaya pek çok maliye memurunun, bu arada dönemin Maliye Bakanının da dıkarıştı.
ÇERKES ETHEM HADİSESİNİN NUTUK  TEMELLİ İNCELENMESİ
ÇERKES ETHEM HADİSESİNİN NUTUK  TEMELLİ İNCELENMESİ
Yazar: Ökte, Sezai Kürşat
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 56, 2019
Anahtar kelimeler: Çerkes Ethem,KuvayıSeyyare,Yeşil Ordu

Çerkes Ethem, Milli Mücadele’nin başlangıç safhasında gerek cephede Yunan birliklerine karşı, gerekse yurt içinde meydana gelen ayaklanmalarda, kendisine bağlı Kuvayı Seyyare birlikleriyle etkili olarak faaliyet göstermiştir. Ancak zaman içerisinde, çevresinin de etkisinde kalarak, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Milli Mücadele liderlerini kendisiyle eşdeğer tutmaya başlamıştır. Yeşil Ordu Cemiyetine mensubiyetini ve Yeni Dünya Gazetesi ile sağladığı imkânları kendi çıkarları için kullanmıştır. Özellikle Kuvayı Milliye’den düzenli orduya geçişsürecinde kendisi ve kardeşleri, kurulmaya çalışılan emir ve komuta sistemini kabullenmemişlerdir. Adeta bir isyan niteliği taşıyan davranışları öncelikle nasihatle yola getirilmeye çalışılmış, ancak bundan bir sonuç alınamayınca, cephelerinde bulunan Yunan kuvvetleriyle birlikte sürülmüşlerdir. Böylece Çerkes Ethem ve kardeşleri, Milli Mücadele tarihinin çok talihsiz bir konumuna mahkûm edilmişlerdir.

Çerkes Ethem, Milli Mücadele’nin başlangıç safhasında gerek cephede Yunan birliklerine karşı, gerekse yurt içinde meydana gelen ayaklanmalarda, kendisine bağlı Kuvayı Seyyare birlikleriyle etkili olarak faaliyet göstermiştir. Ancak zaman içerisinde, çevresinin de etkisinde kalarak, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Milli Mücadele liderlerini kendisiyle eşdeğer tutmaya başlamıştır. Yeşil Ordu Cemiyetine mensubiyetini ve Yeni Dünya Gazetesi ile sağladığı imkânları kendi çıkarları için kullanmıştır. Özellikle Kuvayı Milliye’den düzenli orduya geçişsürecinde kendisi ve kardeşleri, kurulmaya çalışılan emir ve komuta sistemini kabullenmemişlerdir. Adeta bir isyan niteliği taşıyan davranışları öncelikle nasihatle yola getirilmeye çalışılmış, ancak bundan bir sonuç alınamayınca, cephelerinde bulunan Yunan kuvvetleriyle birlikte sürülmüşlerdir. Böylece Çerkes Ethem ve kardeşleri, Milli Mücadele tarihinin çok talihsiz bir konumuna mahkûm edilmişlerdir.
BARIŞ GÖNÜLLÜLERİ VE TÜRKİYE'DEKİ FAALİYETLERİ
BARIŞ GÖNÜLLÜLERİ VE TÜRKİYE'DEKİ FAALİYETLERİ
Yazar: Soysal, Murat
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 56, 2019
Anahtar kelimeler: BarışGönüllüleri,BarışÖrgütü,Soğuk Savaş,Türkiye,ABD

Barış Gönüllüleri Örgütü 1961 yılında ABD’nin resmi bir birimi olarak kurulmuştur. Barış Gönüllüleri’nin amacı, ABD’yi diğer devletlere tanıtmak, diğer devletleri yakından tanımak, az gelişmiş ülkelere sosyal ve ekonomik kalkınmalarıkonusunda yeterli vasıflara sahip iş gücü sağlamak olarak ifade edilmiştir. Diğer yandan ABD, Barış Gönüllüleri'ni soğuk savaş döneminde Sovyet Rusya'ya karşısilahsız bir güç olarak kullanmıştır. Barış Gönüllüleri, ABD-Türkiye arasında 1962 yılında imzalanan bir anlaşmayla Türkiye’ye gelmeye başlamıştır. Barış Gönüllüleri’nin faaliyetleri, zararlı olduğu gerekçesiyle oluşan toplumsal ve siyasal tepkiler sonrasında durdurulmuş ve Barış Gönüllüleri, 1971 yılından sonra Türkiye’ye gelmemiştir. Türkiye'de bulundukları süre içerisinde resmi rakamlara göre, toplam 1460 BarışGönüllüsü Türkiye’nin çeşitli bölge, il, ilçe ve köylerinde eğitim, sağlık, toplum kalkınması, köy kalkınması çerçevesinde farklı programlarda görev yapmıştır. Bu makalede Barış Gönüllüleri’nin kuruluşu, amaçları, Türkiye’deki faaliyetleri, çalışma alanları, Türkiye’den ayrılışları ve Barış Gönüllüleri’ne karşı oluşan toplumsal tepkiler ele alınmıştır.

Barış Gönüllüleri Örgütü 1961 yılında ABD’nin resmi bir birimi olarak kurulmuştur. Barış Gönüllüleri’nin amacı, ABD’yi diğer devletlere tanıtmak, diğer devletleri yakından tanımak, az gelişmiş ülkelere sosyal ve ekonomik kalkınmalarıkonusunda yeterli vasıflara sahip iş gücü sağlamak olarak ifade edilmiştir. Diğer yandan ABD, Barış Gönüllüleri'ni soğuk savaş döneminde Sovyet Rusya'ya karşısilahsız bir güç olarak kullanmıştır. Barış Gönüllüleri, ABD-Türkiye arasında 1962 yılında imzalanan bir anlaşmayla Türkiye’ye gelmeye başlamıştır. Barış Gönüllüleri’nin faaliyetleri, zararlı olduğu gerekçesiyle oluşan toplumsal ve siyasal tepkiler sonrasında durdurulmuş ve Barış Gönüllüleri, 1971 yılından sonra Türkiye’ye gelmemiştir. Türkiye'de bulundukları süre içerisinde resmi rakamlara göre, toplam 1460 BarışGönüllüsü Türkiye’nin çeşitli bölge, il, ilçe ve köylerinde eğitim, sağlık, toplum kalkınması, köy kalkınması çerçevesinde farklı programlarda görev yapmıştır. Bu makalede Barış Gönüllüleri’nin kuruluşu, amaçları, Türkiye’deki faaliyetleri, çalışma alanları, Türkiye’den ayrılışları ve Barış Gönüllüleri’ne karşı oluşan toplumsal tepkiler ele alınmıştır.
DEMOKRAT PARTİ VE ATATÜRK'ÜN ÜÇ İLKESİ:  CUMHURİYETÇİLİK, LAİKLİK VE DEVLETÇİLİK  (1950 - 1960)
DEMOKRAT PARTİ VE ATATÜRK'ÜN ÜÇ İLKESİ:  CUMHURİYETÇİLİK, LAİKLİK VE DEVLETÇİLİK  (1950 - 1960)
Yazar: Şur, Şükrü
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 56, 2019
Anahtar kelimeler: Demokrasi,Atatürk  İlkeleri,Demokrat Parti,Cumhuriyetçilik,Laiklik

1946 yılında kurulan Demokrat Parti, 14 Mayıs 1950 tarihinde yapılan demokratik seçimler sonucunda ciddi bir oy farkıyla, tek başına iktidara gelmiştir. 1950 - 1960 yılları arasında yapılan üç genel seçimi de kazanan Demokrat Parti, rejimin temeli sayılan laiklik ve cumhuriyetçilik ilkeleri konusunda tehlikeli bir politikaya yönelmiştir. Demokrat Parti'nin çoğu zaman oy kaygısıyla laiklik ve cumhuriyetçilik ilkelerinden verdiği tavizler, Türkiye'de demokratik rejimin olgunlaşmasını yavaşlatmış ve ülkede genel bir kutuplaşmanın zeminini oluşturmuştur. Demokrat Parti, iktidarının ilk yıllarından itibaren Atatürk döneminde uygulanan devletçi ekonomik politikaları terk ederek, kontrolsüz bir liberalleşmeye yönelmiştir. Bu politikalar, 1950 - 1954 arasında kısa vadeli bazı olumlu sonuçlar doğurmuşsa da popülist yatırımlar, üretime dayalı bir büyümenin öngörülmemesi ekonomide ciddi sorunlara yol açmıştır. Bu dönemde Türk lirası hızla değer kaybetmiş, ülkenin dış ticaret açıkları artmış, halkın alım gücü düşmüş ve Türkiye'nin cari açıkları genel ekonomiyi tehdit edecek noktaya ulaşmıştır.

1946 yılında kurulan Demokrat Parti, 14 Mayıs 1950 tarihinde yapılan demokratik seçimler sonucunda ciddi bir oy farkıyla, tek başına iktidara gelmiştir. 1950 - 1960 yılları arasında yapılan üç genel seçimi de kazanan Demokrat Parti, rejimin temeli sayılan laiklik ve cumhuriyetçilik ilkeleri konusunda tehlikeli bir politikaya yönelmiştir. Demokrat Parti'nin çoğu zaman oy kaygısıyla laiklik ve cumhuriyetçilik ilkelerinden verdiği tavizler, Türkiye'de demokratik rejimin olgunlaşmasını yavaşlatmış ve ülkede genel bir kutuplaşmanın zeminini oluşturmuştur. Demokrat Parti, iktidarının ilk yıllarından itibaren Atatürk döneminde uygulanan devletçi ekonomik politikaları terk ederek, kontrolsüz bir liberalleşmeye yönelmiştir. Bu politikalar, 1950 - 1954 arasında kısa vadeli bazı olumlu sonuçlar doğurmuşsa da popülist yatırımlar, üretime dayalı bir büyümenin öngörülmemesi ekonomide ciddi sorunlara yol açmıştır. Bu dönemde Türk lirası hızla değer kaybetmiş, ülkenin dış ticaret açıkları artmış, halkın alım gücü düşmüş ve Türkiye'nin cari açıkları genel ekonomiyi tehdit edecek noktaya ulaşmıştır.
LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI SONRASINDA TÜRK  BASININDA FRANSIZ OKULLARI SORUNU  (1923-1924)
LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI SONRASINDA TÜRK  BASININDA FRANSIZ OKULLARI SORUNU  (1923-1924)
Yazar: Tanır, Engin Deniz
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 56, 2019
Anahtar kelimeler: Fransız OkullarıSorunu,Fransız Katolik misyon okulları,Lozan BarışAntlaşması

“Fransız Okulları Sorunu”, Ocak 1924’te Fransız yönetiminin Türk Hükümeti’ne bir nota vererek, Lozan’da çözüme kavuşturulmuş olan okullar sorununu tekrar müzakere etmek istemesiyle doğmuştur. Sorun, Fransız Katolik misyon okullarının Türk Hükümeti’nin emirlerine uymamasıyla büyümüş ve söz konusu okullar 1924 yılının Şubat-Nisan ayları arasında kapatılmıştır. Okulların kapatılma nedeni, dini simgelerin, özellikle de Katolikliğin alâmet-i farikasıolan hacın sınıflardan kaldırılmamasıdır. Sorun, ancak 1924 Ekiminde Türkiye, Fransa ve Vatikan’ın üzerinde uzlaştığı bir formülle aşılmış ve okullar yeniden faaliyete geçebilmiştir. Krizin patlak verdiği aylarda Türk basını gelişmeleri yakından takip etmiş ve hükümetin kararlarının arkasında durarak Fransa üzerinde bir kamuoyu baskısı yaratmaya çalışmıştır. Bu çalışmada öncelikle Tanzimat’tan Cumhuriyet’e uzanan süreçte yabancı okullar sorununun tarihsel arka planı üzerinde durulmuştur. Daha sonra Türk gazetelerinde çıkan haber ve yorumlar üzerinden devletin ve kamuoyunun Fransız okulları sorununa yaklaşımı incelenmeye çalışılmıştır.

“Fransız Okulları Sorunu”, Ocak 1924’te Fransız yönetiminin Türk Hükümeti’ne bir nota vererek, Lozan’da çözüme kavuşturulmuş olan okullar sorununu tekrar müzakere etmek istemesiyle doğmuştur. Sorun, Fransız Katolik misyon okullarının Türk Hükümeti’nin emirlerine uymamasıyla büyümüş ve söz konusu okullar 1924 yılının Şubat-Nisan ayları arasında kapatılmıştır. Okulların kapatılma nedeni, dini simgelerin, özellikle de Katolikliğin alâmet-i farikasıolan hacın sınıflardan kaldırılmamasıdır. Sorun, ancak 1924 Ekiminde Türkiye, Fransa ve Vatikan’ın üzerinde uzlaştığı bir formülle aşılmış ve okullar yeniden faaliyete geçebilmiştir. Krizin patlak verdiği aylarda Türk basını gelişmeleri yakından takip etmiş ve hükümetin kararlarının arkasında durarak Fransa üzerinde bir kamuoyu baskısı yaratmaya çalışmıştır. Bu çalışmada öncelikle Tanzimat’tan Cumhuriyet’e uzanan süreçte yabancı okullar sorununun tarihsel arka planı üzerinde durulmuştur. Daha sonra Türk gazetelerinde çıkan haber ve yorumlar üzerinden devletin ve kamuoyunun Fransız okulları sorununa yaklaşımı incelenmeye çalışılmıştır.
MİLLİ MÜCADELE’DEN SONRA DEMİRCİ MEHMET EFE
MİLLİ MÜCADELE’DEN SONRA DEMİRCİ MEHMET EFE
Yazar: Akcan, Erol
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 15 No. 57, 2019
Anahtar kelimeler: Demirci Mehmet Efe,Suikast Girişimi,Kuva-yıMilliye,Aydın Cephesi,Afyon davası

Milli Mücadele’de Aydın Cephesi Kumandanlığı’nı Demirci Mehmet Efe üstlenmiştir. Demirci Mehmet Efe, üstlendiği bu görevi emrindeki kuvvetlerin tasfiye edilerek düzenli ordunun oluşturulduğu tarihe kadar devam ettirmiştir. İzmir’in işgalden kurtarıldığı tarihe kadar gözetim altında tutulan Demirci Mehmet Efe, bu tarihten sonra memleketi olan Nazilli’ye yerleşmiştir. Bundan sonraki hayatını sade bir vatandaş gibi geçiren Demirci Mehmet Efe, Nazilli’de öldürülmek istenmiştir. Bu nedenle Nazilli’den İzmir’e taşınmak zorunda kalan Demirci Mehmet Efe, bu kez İzmir’de suikasta uğramıştır. Bu girişimden yaralı olarak kurtulan Demirci Mehmet Efe, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ten yardım istemek zorunda kalmıştır. Bu suikast girişimlerinden kurtulan Demirci Mehmet Efe’nin yaşadığı ikinci olay hakkında açılan afyon davasıdır. Bu dava Demirci Mehmet Efe’nin lehinde sonuçlanmıştır. Hayatı boyunca siyasetten uzak duran Demirci Mehmet Efe, 5 Şubat 1961 tarihinde Nazilli’de vefat etmiş ve askeri törenle defnedilmiştir.

Milli Mücadele’de Aydın Cephesi Kumandanlığı’nı Demirci Mehmet Efe üstlenmiştir. Demirci Mehmet Efe, üstlendiği bu görevi emrindeki kuvvetlerin tasfiye edilerek düzenli ordunun oluşturulduğu tarihe kadar devam ettirmiştir. İzmir’in işgalden kurtarıldığı tarihe kadar gözetim altında tutulan Demirci Mehmet Efe, bu tarihten sonra memleketi olan Nazilli’ye yerleşmiştir. Bundan sonraki hayatını sade bir vatandaş gibi geçiren Demirci Mehmet Efe, Nazilli’de öldürülmek istenmiştir. Bu nedenle Nazilli’den İzmir’e taşınmak zorunda kalan Demirci Mehmet Efe, bu kez İzmir’de suikasta uğramıştır. Bu girişimden yaralı olarak kurtulan Demirci Mehmet Efe, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ten yardım istemek zorunda kalmıştır. Bu suikast girişimlerinden kurtulan Demirci Mehmet Efe’nin yaşadığı ikinci olay hakkında açılan afyon davasıdır. Bu dava Demirci Mehmet Efe’nin lehinde sonuçlanmıştır. Hayatı boyunca siyasetten uzak duran Demirci Mehmet Efe, 5 Şubat 1961 tarihinde Nazilli’de vefat etmiş ve askeri törenle defnedilmiştir.
LAİKLİK İLKESİ KAPSAMINDA  GERÇEKLEŞTİRİLEN TÜRK DEVRİMLERİ HAKKINDA FRANSIZ AYDINLARININ  DEĞERLENDİRMELERİ
LAİKLİK İLKESİ KAPSAMINDA  GERÇEKLEŞTİRİLEN TÜRK DEVRİMLERİ HAKKINDA FRANSIZ AYDINLARININ  DEĞERLENDİRMELERİ
Yazar: Gülcan, Oğuz
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 15 No. 57, 2019
Anahtar kelimeler: Laiklik,Mustafa Kemal Atatürk,Devrim,Türkiye

Laiklik ilkesi Fransız İhtilali ile birlikte ortaya çıkmış bir kavramdır. Bu ilkenin Mustafa Kemal Atatürk’ün yeni Türkiye’sinde uygulanmaya başlanması ile paralel olarak hayata geçirilen devrim hareketleri Fransız kamuoyunun ilgisi çekmiş ve gelişmelerin yakından takip edilmesini gerekli kılmıştır. Öyle ki o dönemde Türk devrimlerini konu edinen kitaplar yayımlanmış, makaleler ve haberler gazete ve dergilerde hemen hemen her sayıda önemli bir yer bulmuştur.

Laiklik ilkesi Fransız İhtilali ile birlikte ortaya çıkmış bir kavramdır. Bu ilkenin Mustafa Kemal Atatürk’ün yeni Türkiye’sinde uygulanmaya başlanması ile paralel olarak hayata geçirilen devrim hareketleri Fransız kamuoyunun ilgisi çekmiş ve gelişmelerin yakından takip edilmesini gerekli kılmıştır. Öyle ki o dönemde Türk devrimlerini konu edinen kitaplar yayımlanmış, makaleler ve haberler gazete ve dergilerde hemen hemen her sayıda önemli bir yer bulmuştur.