Sosyal Dışlanma Bağlamında Kırsal Bölgelerin Yeniden Canlandırılmasına Yönelik Kırsal Kalkınma Yaklaşımları: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) ve IPARD Programı Destekleri
Rural Development Approaches for Revitalizing Rural Areas in the Context of Social Exclusion: Supports from the Agriculture and Rural Development Support Institution (ARDSI)
Yazar: Manav, İlker
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 89, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Sosyal dışlanma,Kırsal kalkınma,IPARD programı ; Social exclusion,Rural development,IPARD program

Bu çalışma, sosyal dışlanma olgusu bağlamında kırsal kalkınma yaklaşımlarını ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen desteklerin bu süreçteki rolünü incelemektedir. Sosyal dışlanma, yalnızca ekonomik yoksunlukla sınırlı olmayıp, bireylerin toplumsal katılım, hizmetlere erişim ve vatandaşlık haklarından mahrum kalmalarını içeren çok boyutlu bir sorundur. Kırsal alanlarda bu durum, coğrafi uzaklık, altyapı eksiklikleri, genç nüfusun göçü ve küresel ekonomik dalgalanmalarla daha belirgin hale gelmektedir. Bu bağlamda kırsal kalkınma, ekonomik büyümenin ötesinde sosyal bütünleşme, yaşam kalitesinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerini kapsayan bütüncül bir yaklaşım olarak önem taşımaktadır. Türkiye’nin Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında uygulamaya konulan IPARD Programı ve bu programın yürütücüsü TKDK, kırsal alanlarda istihdam, girişimcilik, çevresel sürdürülebilirlik ve sosyal içerme açısından stratejik bir araç işlevi görmektedir. Bulgular, programın girişimciliği teşvik ederek özellikle kadın ve gençlerin katılımını güçlendirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak, eğitim, kapasite geliştirme ve yerel işbirliklerini güçlendiren politikalarla desteklerin daha kapsayıcı ve sürdürülebilir hale getirilmesi, kırsal kalkınmanın başarısı açısından kritik öneme sahiptir.

This study examines rural development approaches within the framework of social exclusion and explores the role of the Agriculture and Rural Development Support Institution (TKDK) in this process. Social exclusion is not limited to economic deprivation; it also encompasses individuals’ lack of access to social participation, public services, and citizenship rights, making it a multidimensional issue. In rural areas, exclusion becomes more pronounced due to geographical isolation, inadequate infrastructure, youth outmigration, and global economic fluctuations. In this context, rural development goes beyond economic growth, aiming to enhance social inclusion, improve living standards, and achieve sustainable development goals through a holistic approach. Within Turkey’s EU accession process, the IPARD Programme and its implementing body TKDK have emerged as strategic instruments for promoting employment, entrepreneurship, environmental sustainability, and social cohesion in rural regions. Findings show that the program strengthens the participation of women and youth in particular by promoting entrepreneurship. Therefore, enhancing education, capacity building, and local cooperation mechanisms is essential to ensure that these supports are more inclusive and sustainable. Strengthening such policies is critical for achieving long-term success in rural development and reducing social exclusion in rural communities.