Bazı Herbisitlerin Mısır ve Yabancı Otlar ile Kültür Bitkileri Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesi
Determination of the Effects of Some Herbicides on Maize and Weeds
Yazar: Uysal Şahin, Badel; Kadıoğlu, İzzet
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Agricultural, Veterinary and Food Sciences ; Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri ; Maize,Zea mays,weed,herbicide,phytotoxicity ; Mısır,Zea mays,yabancı ot,herbisit,fitotoksisite

İnsan ve hayvan beslenmesinde önemli bir yere sahip mısır üretiminde, mısır arazilerinde, yabancı ot problemi mısırın çimlenmesi ile başlamaktadır. Yabancı otların mısır bitkileriyle oluşturduğu rekabet ortamı nedeniyle önemli ürün kayıpları olmaktadır. Çalışmanın tarla denemeleri, Tokat’ta 2010 ve Iğdır’da 2011 yıllarında kurulmuş olup, mısırda ruhsatlı üç önemli herbisitin tavsiye edilen dozları (N) ile bunların yarı (N/2) ve iki kat (2N) dozlarının farklı yabancı ot türlerine olan etkileri, yüksek doz herbisit uygulamalarının mısırda fitotoksisiteleri ve herbisit uygulamalarının mısır verim unsurlarına olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Iğdır’da kurulan tarla denemesinde herbisit uygulamasından sonra 20 cm derinlikten alınan topraklarla test bitkileri üzerindeki etkisi için saksı çalışmaları, ayrıca tarla denemelerindeki uygulamaların bazı kültür bitkisi ve yabancı ot tohumlarının çimlenme biyolojileri üzerindeki etkisi için ise petri çalışmaları yapılmıştır. Tarla denemeleri sonucunda Rimsulfuron, Nicosulfuron ve Foramsulfuron+Iodosulfuron-methyl-sodium+Isoxadifen-ethyl herbisitlerinin normal ve iki kat dozları etki alanında bulunan yabancı otlara yeterli oranda etkili olmuştur. Herbisitlerin yarı doz ve normal dozları mısır bitkisinde herhangi bir fitotoksik etkiye neden olmamıştır. Ancak, iki kat dozda Foramsulfuron+Iodosulfuron-methyl-sodium+Isoxadifen-ethyl yaprakların sararması, kenarlarının kızarması şeklinde %5’lik fitotoksite oluşturmuş, daha sonra zamanla bu belirtiler kültür bitkilerinde kaybolmuştur. Tarla denemesi yapılan yerden alınan toprak örnekleri ile kurulan saksı denemesi sonuçlarına göre; Rimsulfuron, Nicosulfuron ve Foramsulfuron+Iodosulfuron-methylsodium+Isoxadifen-ethyl tere ve çim bitkisinin çimlenme yüzdesi (%), kök (mm), gövde (mm) ve sürgün (mm) gelişimi üzerinde fitotoksik etki göstermiştir. Petri çalışmalarında Rimsulfuron, Nicosulfuron ve Foramsulfuron+Iodosulfuron-methyl-sodium+Isoxadifen-ethyl uygulamasının bazı kültür bitkileri (Capsicum annuum L., Triticum aestivum L., Lepidium sativum L.) ve yabancı otlarda (Abutilon theophrastii Medik., Amaranthus retroflexus L., Sinapis arvensis L.) kontrole kıyasla çimlenmeyi % 0-100, kök gelişimini % 37-100 ve sürgün gelişimini % 0-100 arasında engellediği tespit edilmiştir.

Weed problem starts with the germination of maize in maize fields, which have an important place in our country and in the world in human and animal nutrition. The competitive environment created by weeds causes significant product losses. The field trials of the study were established in 2010 in Tokat and 2011 in Iğdır, and the effects of the recommended doses (N) of three important herbicides licensed in maize and their half (N/2) and two times (2N) doses on different weed species, it was aimed to determine the phytotoxicity of high dose herbicide applications and the effects of herbicide applications on maize yield components. In the field trial established in Igdir, potting experiment was established with soil samples taken from 20 cm depth after herbicide application and their effects on test plants were investigated. In addition, with petri dishes studies, the effects of the applications in field trials on the germination biology of some cultivated plants and weed seeds were determined. As results of field experiments, normal and double doses of Nicosulfuron, Foramsulfuron+Iodosulfuronmethyl-sodium+Isoxadifenethyl and Rimsulfuron have controlled weed on maize. Halves doses, normal doses of herbicides have not caused phytotoxic affect. However double dose of Foramsulfuron + Iodosulfuron-methyl-sodium + Isoxadifen-ethyl caused 5% phytotoxicity as yellowing of leaves and reddening of the edges, then these symptoms disappeared. According to the results of pot experiments; Rimsulfuron, Nicosulfuron and Foramsulfuron+Iodosulfuronmethyl-sodium+Isoxadifenethyl caused phytotoxic effects on the germination percentage (%), root (mm), stem (mm) and shoot (mm) development of the grass (Lolium perenne L.) and cress (Lepidium sativum L.) plants. In Petri studies, it was determined that Rimsulfuron, Nicosulfuron and Foramsulfuron application inhibit germination by 0-100%, root development by 37-100% and shoot development by 0-100% in some cultivated plants (Capsicum annuum L., Triticum aestivum L., Lepidium sativum L.) and weeds (Abutilon theophrastii Medik., Amaranthus retroflexus L., Sinapis arvensis L.) compared to the control.