Beyhude Ömrüm Hikâyesinde Kahramanın Suyun Ardındaki Yolculuğu
The Travel of the Protagonist in Search of Water in Story Beyhude Ömrüm
Yazar: Güneş, Mehmet
Dergi: Erdem No. 67, 2014
Anahtar kelimeler: tale,archetype,water cult,rebirth,Modern narrative ; Modern anlatı,masal,arketip,su kültü,yeniden doğuş

Su kültü, Türk kültüründe çok eski dönemlerde var olup temeli “yer-su”inanışına dayanır. Kültlerle ilgili inanış ve uygulamalara, sözlü anlatımürünlerinde temel motifler olarak rastlanır. Modern Türk anlatılarındada suyun, motif/izlek olarak metnin kurgusunda işlevsel olarak kullanıldığı görülür. Mustafa Kutlu’nun Beyhude Ömrüm hikâyesinde sumotifi, hikâyenin kurgusunda oldukça işlevseldir. Hikâyede kahraman“Islak Kaya”nın varlığından yıllardır haberdar olmakla birlikte, kayanıniçinde suyu barındırdığını fark edince hedef belirler. Masal kahramanları gibi hedefine ulaşmak için plan yapar. Onun Islak Kaya’yı yarıpiçindeki suyu çıkarması masal kahramanlarının yolculuğunu andırır.Bu esnada bazı engellerle karşılaşır, aklını kullanarak ve yönlendiricilerin de destekleriyle hedefine ulaşır. Islak Kaya’nın öneminin farkedilmesiyle kaderine terk edilen kıraç topraklar, aslına uygun olarakkullanılıp yeniden doğar. Kutlu hakkında daha önce yapılan çalışmalarda Beyhude Ömrüm hikâyesindeki folklorik unsurlara değinilmemiştir. Bu hikâye hakkında özgün bir çalışma yapan Hatice Altunkaya,metni sadece Greimas’ın “Eyleyenler” modeline göre incelemiştir. Buyazıda ise Beyhude Ömrüm hikâyesindeki kahramanın suyun ardındakimücadelesinin masal kahramanlarıyla benzerlik ve farklılıkları üzerinde durulduktan sonra, metin, arketipler ekseninde değerlendirilmiştir.Su kültü etrafında oluşan folklorik unsurların, metnin dokusuna nasılyerleştirildiği tespit edilip yorumlanmaya çalışılmıştır.

Water cult has been existed since ancient time periods and it is basedon “ground-water” belief. As the basic motif, beliefs and practicesassociated with cult have been found in oral literature. In modernTurkish narratives, “water” is used as a functional motif/theme infiction. Water motif in Beyhude Ömrüm, Mustafa Kutlu’s story, is fairlyfunctional in the fiction of the text. In the story, the protagonist, alongwith being aware of the existence of “the wet rock” for years, takesit as aim when he realizes that the rock contains water within. Hemakes plans in order to reach his aim just like heroes in tales. Hisact to cleave the wet rock and take out the water inside reminds thetravels of tale heroes. He encounters some obstacles, but reaches hisaim by the support of guides and using his mind. By realizing theimportance of the wet rock, the waste lands, which were left to theirfate, are started to be used compatible with their original aim. Folkloricelements in the story Beyhude Ömrüm were not mentioned in previousworks on Mustafa Kutlu. Hatice Altunkaya, who has an original studyon Beyhude Ömrüm, has examined the story only according to theactant model of Greimas. In this paper, after stressing similarities anddifferences between the acts of the protagonist of Beyhude Ömrüm insearch of water, and of tale heroes, the story has been examined interms of narration and archetypes. It has been determined how thefolkloric elements, which are formed around the water cult, werelocated in texture of the text, and it has been analyzed.