SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ İSLAMCILIĞI VE SEBİLÜRREŞAD DERGİSİ
COLD WAR ERA ISLAMISM AND SEBİLÜRREŞAD MAGAZINE
Yazar: Gürbüz, Zafer
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 11 No. 25, 2024
Anahtar kelimeler: Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; İslamcılık,Sebilürreşad,Antikomünizm,Antisiyonizm,Antimasonluk ; Islamism,Sebilürreşad,Anticommunism,Antizionism,Antimasonry

II. Dünya Savaşı sonrasında İslamcılık yeniden filizlenip canlanmaya başlamıştır. Bu dönemde İslamcılar kısmi demokratik ortamdan istifade ederek fikirlerini açığa çıkarma zemini bulmuşlardır. Temel vasıtaları ise tıpkı II. Meşrutiyet döneminde olduğu gibi gazeteler ve dergiler olmuştur. Bu dergilerden biri de tarihsel arka planı olan Sebilürreşad’dır. Sebilürreşad’ın siyasal analizine dayalı olan bu çalışmada Cumhuriyet İslamcılığının karakteristiği ve temel özellikleri üzerine durulmuştur. Bu bağlamda, nasıl ki savaş sonrası koşullar dünyada bir kamplaşmaya ve bloklaşmaya neden olduysa aynı şekilde İslamcılıkta da bir kopuşa neden olmuş ve eksen kaymasını beraberinde getirmiştir. II. Meşrutiyet’ten intikal eden müstakil eğilimlerin bir tarafa bırakılarak daha ziyade aktüel dayatmaların sınırlılıkları içinde kaldıkları göze çarpar. Zihinsel devrimler ya da yapısal değişimlerden ziyade maslahatçı tutumlarla reel politikanın rehberliğinde hareket ettikleri görülür. Buradan hareketle İslamcılığın etkili yayın organlarından biri olan Sebilürreşad’ın siyasal ve toplumsal meselelere bakışının temelinde “öteki” olarak gördükleri unsurlar yer almaktadır. Sebilürreşad’da beliren tarz-ı siyaset kendisini antikomünizm, antisemitizm/antisiyonizm, antimasonluk ve antiheterodoksi üzerinden var etmiştir.  Bahsi gecen düşman imgeleri üzerine inşa edilmiş olan Sebilürreşad dergisinin kadrosu zamanın tesiratı altında kalmış bir halet-i ruhiyeyle meselelere eğilmiştir. Bu tasavvurla da kendi kimliklerini yabancı bir düşmanla karşıtlık içinde ortaya koymuşlardır. Dini eğitimin serbestleşmesi dışında kamusal alana dair özgün fikirler geliştirme gibi amaçları olmamıştır.

After World War II, Islamism began to experience a resurgence. During this period, Islamists capitalized on the partially democratic environment to express their ideas. Similar to the era of the Second Constitutional Monarchy, newspapers and magazines served as the primary media outlets. Among these publications was Sebilürreşad, which boasted a historical legacy. This study, focusing on a political analysis of Sebilürreşad, aims to explore the characteristics and fundamental aspects of Republican Islamism. In this context, just as post-war conditions led to global polarization and bloc formation, they also precipitated a split in Islamism, resulting in a significant shift in its axis. It is observed that the independent tendencies from the era of the Second Constitutional Monarchy were set aside, constrained by the limitations of contemporary impositions. Instead of pursuing intellectual revolutions or structural changes, actions were taken under the influence of realpolitik and characterized by charitable attitudes. From this perspective, Sebilürreşad's approach to political and social issues, as one of the influential media arms of Islamism, focused on identifying the "other" as its elements. The magazine's political style was defined by its stance against communism, anti-Semitism/anti-Zionism, anti-masonry, and anti-heterodoxy. The editorial team of Sebilürreşad, grounded in these antagonistic views, tackled issues with a mindset influenced by their era. Through this lens, they constructed their identity in opposition to perceived external threats. Aside from advocating for the liberalization of religious education, they did not aim to develop original ideas concerning the public sphere.