Korku Endeksi (VIX) ile Gelişmekte Olan Ülke Borsaları Arasındaki İlişkinin Analizi: Yatırımcı Duyarlılığı Üzerine Bir Çalışma
Analysis of the Relationship Between the Fear Index (VIX) and Emerging Markets: A Study on Investor Sentiment
Yazar: Çonkır, Dilara; Meriç, Ekrem; Esen, Ethem
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Investor Sentiment,Developing Countries Stock Markets,Fear,Index ; Yatırımcı Duyarlılığı,Gelişen Ülke Borsaları,VIX Endeksi,Korku,Endeks

Hisse senedi piyasaları, başta yatırımcılar olmak üzere tüm iktisadi birimler ve ülke yöneticileri tarafından her zaman ilgiyle takip edilen ve araştırmalara konu olan önemli ekonomik mekanizmalardan biridir. Yapılacak yatırımdan elde edilecek getiri ve beraberinde oluşacak risk, yatırımcılar tarafından dikkat edilmesi gereken başlıca etmenlerdir. Bir ülkenin borsasında oluşan riskler, bulaşma etkisiyle bir diğer ülke borsasını etkileyebilmektedir. Buna ek olarak, mevcut ekonomik durumlarındaki belirsizlikler ve finansal istikrarsızlıklar, gelişen piyasalarda volatilitenin yüksek seviyelerde görülmesine neden olmuştur. Gelişmekte olan ülkelerdeki oynaklığın gelişmiş ülkelere göre daha fazla olması buradan kaynaklanmaktadır.Yatırımcı duyarlılığının öncü göstergesi olarak görülen korku endeksi, günümüz finansal piyasalarının dikkatle incelenmesi ve izlenmesi gereken bir ölçütü olarak bilinmektedir. Uluslararası finansal serbestleşme hareketleriyle ulusal sınırlar kaldırılmış ve piyasalar entegre olmuştur. Böylece, korku endeksinden borsalara doğru bir yayılım etkisi tespit edilmiş, bu etkinin gelişen ülkelerde daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, yatırımcı duyarlılığının öncü göstergesi kabul edilen VIX Korku Endeksi’nin kısa dönemde Türkiye pay senedi piyasalarının da yer aldığı gelişme sürecindeki ülkelere volatilite etkisini test etmektir. Türkiye BİST-30, Meksika IPC, Hindistan NIFTY 50, Rusya MOEX ve Endonezya İslami Endeksi (JKII) 2015-2019 yılları arası aylık verilerini kapsayan çalışma VAR modeli ile Granger Nedensellik Testi uygulanarak incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, VIX’ten BİST-30 endeksine doğru tek taraflı nedensellik ilişkisinin varlığı saptanmıştır. Korku endeksinin Türkiye borsalarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Fakat, VIX ile Meksika, Hindistan, Rusya ve Endonezya borsaları arasında herhangi bir nedensellik bağı kurulamamıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, volatilite endeksinin Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkenin hisse senedi piyasalarında etkin rol oynadığını ve yatırımcıların VIX endeksini dikkate alarak Türkiye borsalarında işlem yapmalarının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Stock markets are one of the important economic mechanisms that are always pursued with great interest and subject to research by all economic units and country managers, especially investors. Risks on one country's stock market have been able to move to another country's stock market under the influence of contamination. In addition, uncertainties and financial instabilities in their current economic situation have led to high levels of volatility in emerging markets. The fear index, which is seen as the leading indicator of investor sentiment, is known as a criterion that must be carefully examined and followed today. With financial liberalization movements, borders have been removed and markets have been integrated. Thus, a spreading effect from the fear index to the stock markets was detected which has been seen to be more effective in emerging countries.The aim of this study is to test the volatility effect of the VIX fear Index, which is considered a pioneer indicator of investor sentiment, to emerging countries with Turkey stock markets is also included in a short time period. The research covering the monthly data of Turkey's BIST-30, Mexico IPC, India NIFTY 50, Russia MOEX and Indonesian Islamic Index (JKII) between 2015-2019 and was examined by applying the Granger Causality Test with VAR model. According to the research results, one-sided relationship was found from VIX to the BİST-30 index. The fear index has been found to affect Turkey's stock markets. However, no relation of causality has been established between VIX and the Mexican, India, Russia and Indonesian stock exchanges. When all results of the research are discussed, the volatility index plays an active role in the stock markets of Turkey. It is emphasized that the investors will have their own benefit to trade on the Turkish stock exchanges, paying attention to the VIX index.