BURSA – AKÇAPINAR – KAZANPINAR CİVARINDA KİREÇTAŞI KÖKENLİ MERMER OLUŞUMLARININ ETÜT VE DEĞERLENDİRİLMESİ
BURSA – AKÇAPINAR – KAZANPINAR CİVARINDA KİREÇTAŞI KÖKENLİ MERMER OLUŞUMLARININ ETÜT VE DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Yıldız, Taşkın Deniz; Uz, Veli; Coşkun, Nihal; Uçar, Ali
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 13, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çatlak,Doğaltaş,Jeoloji,Kireçtaşı,Mermer

Bu çalışmada, 16 km2’lik bir alanı kapsayan Bursa ili Akçapınar-Kazanpınar civarı mermer yatakları araştırılmıştır. Mermer yatağının Jeolojik birimleri ve aralarındaki ilişkiler arazi çalışması sırasında gözlemlenerek 1/10000 ölçekli jeoloji haritası hazırlanmıştır. Aynı zamanda mermer olarak değerlendirilen kireçtaşları ve önemli birimlerden alınan örneklerin ince kesitleri mikroskopta incelenerek mermerlerin mineralojik-petrografik özellikleri belirlenmiştir. Sonrasında araziden alınan numunelerin fiziksel ve mekanik özellikleri yapılan laboratuvar çalışmaları ile ortaya konmuştur. Buna göre, inceleme alanı içinde blok mermer üretimi amaçlı dört farklı bölgede yer alan kireçtaşları, saha ve laboratuvar verileriyle değerlendirilmiştir. Bu bölgelerden mermer üretiminde blok verimi potansiyelinin olduğu Açma Tepe, Belentarla Tepe ile Çalüstü Tepe’si bölgesinden alınan Numune 2 ve 3 üzerinde yapılan makroskopik ve mikroskopik analizlere göre, yapı ve doku, sertlik, mineral büyüklükleri ve dağılımları, kesilebilirlik, cila kabul, ayrışma gibi özellikler olumlu bulunmuştur. Ayrıca albenisi açısından “Apolyont beji”ne benzemesi gibi özellikleri ocak oluşturmada etkili olan faktörler arasındadır. Bunun yanı sıra yine bu yöreden alınan örneklere uygulanan fiziko-mekanik testlere göre elde edilen su emme, porozite, birim hacim ağırlığı ve tek eksenli basınç dayanım değerleri TS değerlerine göre oldukça uygun oldukları belirlenmiştir. En iyi değerleri ise %0,07 su emme, %0,7 porozite ve 1000 kg/cm2 üzerinde tek eksenli basınç dayanımı değerleri ile K2 numunesi vermiştir. Bu sonuçlara dayanarak, yörede üretilen veya üretilecek mermerlerin çok dayanımlı, kompakt, masif kayaç grubuna dahil olduğu, ve blok üretimi, plaka üretimi ve cilalanmasına da uygunluk gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Bu çalışmada, 16 km2’lik bir alanı kapsayan Bursa ili Akçapınar-Kazanpınar civarı mermer yatakları araştırılmıştır. Mermer yatağının Jeolojik birimleri ve aralarındaki ilişkiler arazi çalışması sırasında gözlemlenerek 1/10000 ölçekli jeoloji haritası hazırlanmıştır. Aynı zamanda mermer olarak değerlendirilen kireçtaşları ve önemli birimlerden alınan örneklerin ince kesitleri mikroskopta incelenerek mermerlerin mineralojik-petrografik özellikleri belirlenmiştir. Sonrasında araziden alınan numunelerin fiziksel ve mekanik özellikleri yapılan laboratuvar çalışmaları ile ortaya konmuştur. Buna göre, inceleme alanı içinde blok mermer üretimi amaçlı dört farklı bölgede yer alan kireçtaşları, saha ve laboratuvar verileriyle değerlendirilmiştir. Bu bölgelerden mermer üretiminde blok verimi potansiyelinin olduğu Açma Tepe, Belentarla Tepe ile Çalüstü Tepe’si bölgesinden alınan Numune 2 ve 3 üzerinde yapılan makroskopik ve mikroskopik analizlere göre, yapı ve doku, sertlik, mineral büyüklükleri ve dağılımları, kesilebilirlik, cila kabul, ayrışma gibi özellikler olumlu bulunmuştur. Ayrıca albenisi açısından “Apolyont beji”ne benzemesi gibi özellikleri ocak oluşturmada etkili olan faktörler arasındadır. Bunun yanı sıra yine bu yöreden alınan örneklere uygulanan fiziko-mekanik testlere göre elde edilen su emme, porozite, birim hacim ağırlığı ve tek eksenli basınç dayanım değerleri TS değerlerine göre oldukça uygun oldukları belirlenmiştir. En iyi değerleri ise %0,07 su emme, %0,7 porozite ve 1000 kg/cm2 üzerinde tek eksenli basınç dayanımı değerleri ile K2 numunesi vermiştir. Bu sonuçlara dayanarak, yörede üretilen veya üretilecek mermerlerin çok dayanımlı, kompakt, masif kayaç grubuna dahil olduğu, ve blok üretimi, plaka üretimi ve cilalanmasına da uygunluk gösterdiği sonucuna varılmıştır.