EKONOMİK KARMAŞIKLIK SEVİYESİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNE ETKİSİ: GEÇİŞ ÜLKELERİ İÇİN BİR PANEL ZAMAN SERİSİ ANALİZİ
EKONOMİK KARMAŞIKLIK SEVİYESİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNE ETKİSİ: GEÇİŞ ÜLKELERİ İÇİN BİR PANEL ZAMAN SERİSİ ANALİZİ
Yazar: Boğa, Semra
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 6 No. 12, 2019
Anahtar kelimeler: Ekonomik Karmaşıklık,Ekonomik Büyüme

Bu çalışmanın amacı ekonomik karmaşıklık seviyesininekonomik büyüme üzerindeki etkisini ölçmektir. Çalışmada, Avrupa kıtasında yeralan 13 geçiş ülkesinin (Arnavutluk, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya,Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Romanya,Slovakya, Slovenya) 1995-2017 dönemine ait yıllık verileri kullanılarak panelzaman serisi analizi yapılmıştır. Gelişmişlik seviyesine göre ülkeleri ikigruba ayırarak yapılan analizde birimler arasıkorelasyonun test edilmesi amacıyla Pesaran (2015) CDNT Testiuygulanmıştır.  Değişkenlere ait birimkökün varlığı Im, Pesaran ve Shin (IPS) testi ve Yatay Kesit Genişletilmiş Im,Pesaran ve Shin (CIPS) birim kök testleri ile sınanmıştır. Modeldeparametrelerin homojenliği Swamy S testi ile, birimler arası korelasyon iseBreusch-Pagan LM testi ile araştırılmıştır. Model, birimler arasında korelasyonve heterojenitenin olduğu modellerde en iyi sonucu veren Görünürde İlişkisizRegresyon (SUR) tahmincisiyle tahmin edilmiştir. Tahmin sonuçlarına görebirinci grubu oluşturan ülkelerde ekonomik karmaşıklığın ekonomik büyümeüzerindeki etkisinin pozitif ve oldukça güçlü olduğu, ikinci grup ülkelerindeise istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Bubağlamda,  ekonomik büyümelerinihızlandırmaları açısından birinci grubu oluşturan ülkeler ihracat sepetlerindebulunan ürünlerin karmaşıklığına yakın ürünler üretmeli ve bu ürünlerinihracatını yapmalıdır. Diğer taraftan ikinci grubu oluşturan ülkelerde ise ekonomik büyümenin en önemli unsuru olarakbulunan yurtiçi yatırımların, daha sofistike ürünlerin üretilmesineyönlendirilmesi ve bu ürünlerin ülkenin ihracat sepetine dâhil edilmesiekonomik büyümeyi artıracak bir strateji olarak değerlendirilebilir.

Bu çalışmanın amacı ekonomik karmaşıklık seviyesininekonomik büyüme üzerindeki etkisini ölçmektir. Çalışmada, Avrupa kıtasında yeralan 13 geçiş ülkesinin (Arnavutluk, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya,Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Romanya,Slovakya, Slovenya) 1995-2017 dönemine ait yıllık verileri kullanılarak panelzaman serisi analizi yapılmıştır. Gelişmişlik seviyesine göre ülkeleri ikigruba ayırarak yapılan analizde birimler arasıkorelasyonun test edilmesi amacıyla Pesaran (2015) CDNT Testiuygulanmıştır.  Değişkenlere ait birimkökün varlığı Im, Pesaran ve Shin (IPS) testi ve Yatay Kesit Genişletilmiş Im,Pesaran ve Shin (CIPS) birim kök testleri ile sınanmıştır. Modeldeparametrelerin homojenliği Swamy S testi ile, birimler arası korelasyon iseBreusch-Pagan LM testi ile araştırılmıştır. Model, birimler arasında korelasyonve heterojenitenin olduğu modellerde en iyi sonucu veren Görünürde İlişkisizRegresyon (SUR) tahmincisiyle tahmin edilmiştir. Tahmin sonuçlarına görebirinci grubu oluşturan ülkelerde ekonomik karmaşıklığın ekonomik büyümeüzerindeki etkisinin pozitif ve oldukça güçlü olduğu, ikinci grup ülkelerindeise istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Bubağlamda,  ekonomik büyümelerinihızlandırmaları açısından birinci grubu oluşturan ülkeler ihracat sepetlerindebulunan ürünlerin karmaşıklığına yakın ürünler üretmeli ve bu ürünlerinihracatını yapmalıdır. Diğer taraftan ikinci grubu oluşturan ülkelerde ise ekonomik büyümenin en önemli unsuru olarakbulunan yurtiçi yatırımların, daha sofistike ürünlerin üretilmesineyönlendirilmesi ve bu ürünlerin ülkenin ihracat sepetine dâhil edilmesiekonomik büyümeyi artıracak bir strateji olarak değerlendirilebilir.