Uzay Hukuku ile İdare Hukuku Arasındaki Yakın İlişki ve Türk İdare Hukuku Açısından Uzay Faaliyetleri
Close Link Between Space Law and Administrative Law and Space Activities in terms of Turkish Administrative Law
Yazar: Öztoprak, Sezin
Dergi: İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi No. 24, 2025
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Uzay Çağı,Kamu Hizmeti,Türkiye Uzay Ajansı,Lisans,Yetkilendirme ; Space Age,Public Service,Turkish Space Agency,License,Authorization

Uzay faaliyetleri, tüm Dünya’da gelişen teknoloji çerçevesinde sürekli gelişmekte ve değişmektedir. Uzay faaliyetlerindeki değişime bağlı olarak, uzay hukuku da değişime uğramaktadır. Uzay hukuku, ilk olarak uluslararası hukukun alt dalı olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde ise, uzay hukuku idare hukukunu daha çok ilgilendiren bir hukuk dalı olmaya başlamıştır. Uzay hukuku ile idare hukuku arasındaki bağlantının temelini, uzay faaliyetlerinin hukuki rejiminde izin ve denetim sisteminin benimsenmiş olması oluşturmaktadır. Bu sistem hem Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan uluslararası antlaşma hükümlerinde hem de devletlerin ulusal kanunlarında yer almaktadır. Buna ek olarak, uzay faaliyetleri bir taraftan kamu yararını ilgilendiren, diğer taraftan ise içerdiği tehlikeler sebebiyle dikkatle ele alınması gereken faaliyetlerdir. Uzay faaliyetlerinin bu özellikleri de söz konusu faaliyetlerin kamu hizmetlerinin hukuki rejimi içinde ele alınmasını gerektirmektedir. Türkiye de son yıllarda uzay faaliyetleri ile ilgili önemli adımlar atmaya başlamıştır. 2018 yılında Türkiye Uzay Ajansının kurulması ve uzay faaliyetleri hususunda diğer devletlerle benzer düzenlemelere yer verilmesi oldukça önemlidir. Bununla birlikte, söz konusu düzenlemeler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yapılmış olup, Türkiye’de henüz bir uzay kanunu bulunmamaktadır. Uzay faaliyetleri ile ilgili olarak diğer devletlerdeki gelişimi yakalayabilmek için, uzay faaliyetlerinin ayrıntılarıyla düzenlendiği bir kanun hazırlığına başlanması oldukça önemlidir. Türkiye’de Türkiye Uzay Ajansına ek olarak uzay faaliyetleri ile ilgili diğer kurumların kamusal niteliği ve Türk idare hukuku kuralları açısından uzay faaliyetlerine bakıldığında da uzay faaliyetlerinin idare hukuku ile yakın ilişkisi görülmektedir.

Space activities permanently improve and change within advancing technology around the world. Due to the change in space activities, space law undergoes change, too. Space law first emerged as a part of international law. Nowadays, space law has begun to be a branch of law regarding administrative law mostly. Accepting license and auditing systems in the legal regime of space activities underlie the connection between space law and administrative law. This system takes part in clauses of international treaties designed by United Nations and states’ national codes. Additionally, on the one hand, space activities are activities of public interest, and on the other hand, they are activities which must be treated carefully because of their danger. These properties of space activities also necessitate treating these activities in the regime of public services. Türkiye have begun taking important steps related with space activities in recent years. Establishing the Turkish Space Agency in 2018 and making arrangements similar to other states are quite important. However, subject arrangements have been made by Presidential decree, and there is no space code in Türkiye yet. Beginnig a preparation of code in which space activities will be regulated in detail to be able to catch the development regarding space activities in other states is very important. The close link between space activities and administrative law can also be seen when we look at space activities in terms of the public nature of the other establishments related to space activities in addition to the Turkish Space Agency and Turkish administrative law rules in Türkiye.