Siirt İli Florasında Doğal Olarak Yetişen Salvia multicaulis Vahl.’ in Uçucu Yağ Kompozisyonunun Belirlenmesi
Determination of Essential Oil Composition of Salvia multicaulis Vahl. Species Growing in Flora of Siirt Province
Yazar: Arslan, Doğan; Fidan, Mehmet
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 18, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Salvia multicaulis,1,8-Cineole,Limonene,Caryophyllene oxide,Camphor,Caryophyllene,Cymene ; Salvia multicaulis,Limonene,Caryophyllene oxide,Camphor,Caryophyllene,Cymene,1.8-Cineole

Bu çalışma, Siirt ili florasında doğal yayılış gösteren Salvia multicaulis Vahl.’in uçucu yağ bileşenlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, 2016 yılında Siirt İli Merkez İlçesi Veysel Karani Yolu Gündoğdu Vadisinden toplanan bitki örnekleri kullanılmıştır.  Uçucu yağ bileşen analizleri Siirt Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yapılmış ve yapılan uçucu yağ bileşen analizi sonucunda, toplam 18 farklı uçucu yağ bileşeni tespit edilmiştir. Uçucu yağın bileşenlerinin tespiti, GC-MS (gaz kromotografisi-kütle spektrometrisi) cihazı (Thermo Scientific Trace 1310 ve ISQ Single Quadrupole) ile yapılmıştır. MS model, (Thermo TG-WAX-MS  0,25 mm iç çap * 60 m uzunlukta, 0,25 μm film kalınlığı) kolon kullanılmıştır. Kütle aralığı m/z 50-550 amu olarak ayarlanmıştır. Veri toplamada tarama modu (Scan Mode) kullanılmıştır. MS transfer line sıcaklığı 250 °C, MS iyonizasyon sıcaklığı 250 °C, kolon sıcaklığı başlangıçta 60 °C olup ve 6 dakika bekletilip, 4 °C/dak ısı artış oranı ile 230 °C’ ye kadar yükselmiştir. 230 °C'de 15 dakika bekletilerek analiz sonuçlandırılmıştır. Her bileşenin yapısı Xcalibur programı ile kütle spektrumları kullanılarak (Wiley 9, Nist demo ve mainlib) tanımlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre uçucu yağ bileşenleri içerisinde en yüksek orana %50.96 ile 1.8-Cineole sahip olurken en düşük orana %0.21 ile 2-Cyclohexen-1-ol’ün sahip olduğu tespit edilmiştir. 1.8-Cineole’un yanında, Limonene (%10.25), Caryophyllene oxide (%9.85), Camphor (%5.16), Ethylphosphate (%3.75), β-Caryophyllene (%3.01) o-Cymene (%2.15), Bornylacetate (%2.14), β-Pinene (%2.07), β-Myrcene (%2.07) öne çıkan diğer bileşenleri oluşturmuşlardır. Salvia multicaulis üzerine yapılan benzer araştırmalarda, farklı bileşenler ile bileşen sayılarının ortaya çıkması ve bu çalışmada da benzer bir sonucun alınması bu türün doğadan toplanmasının dünyanın farklı yerlerinde, farklı standartlarda uçucu yağa sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca kültürü yapılmayan türlerin farklı kaliteye sahip olduğunu göstermesi açısından da önemlidir. Yapılan uçucu yağ bileşen analizine; göre uçucu yağda en yüksek oranda tespit edilen bileşen 1.8-Cineole (%50.96)'dür. 1.8-Cineole birçok endüstriyel alanda yararlanılan önemli bir bileşendir ve kullanım alanı oldukça yaygındır.

This study was carried out to determine the essential oil components of Salvia multicaulis Vahl, which is naturally distributed in the flora of Siirt province. The plant samples used in the study were collected from the Siirt-Veyselkarani road Gündoğdu Valley in 2016. Essential oil component analysis was conducted in Siirt University Science and Technology Application and Research Center and as a result of the essential oil component analysis, a total of 19 different essential oil components were identified. The determination of essential oil components was done with the GC-MS (gas chromatography-mass spectrometer) device (Thermo Scientific Trace 1310 and ISQ Single Quadrupole). According to the results of the research, the highest ratio (50.96%) of the essential oil components was found to be 1.8-cineol, while the lowest ratio (0.21%) was found to be 2-cyclohexen-1-ol. Besides 1.8-cineole, limonene (10.25%), caryophyllene oxide (9.85%), camphor (5.16%), ethylphosphate (3.75%), β-caryophyllene (3.01%) o-cymene (2.15%), bornylacetate (2.14%), β-pinene (2.07%), and β-myrcene (2.07%) were the other prominent components. In similar studies on Salvia multicaulis the presence of different components the total number of components found varies according to the plant's harvesting location showed that the species collected has essential oils of different standards.