Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçeye ve Türkiye’ye uyarlanması ve geçerlilik, güvenirlik analizi
Adoption of Olweus bully victim questionnaire to Turkish and Turkey and analysis of its validity and reliability
Yazar: Tıpırdamaz Sipahi, Hilal; Karababa, Ali Osman
Dergi: Ege Tıp Dergisi, Vol. 57 No. 4, 2017
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Akran zorbalığı,anket,geçerlilik,güvenirlik,okul. ; Bullying,questionnaire,validity,reliability,school.

Amaç: Bu çalışmada, Olweusöğrenciler için akran zorbalığı (OÖAZ) anketinin Türkçe formunun geçerlilik vegüvenirliğinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: İlk aşamada anketTürkçeye çevrildi. Araştırmacılar ve çevirmenler tarafından ortak formunoluşturulmasından sonra, form iki ana dili olan bir çevirmen tarafındanİngilizceye çevrildi. Anket geçerlilik çalışması sırasında yüzey ve kapsamgeçerliliği açısından uzman panelinde değerlendirildi ve gerekli görülendeğişiklikler yapıldı. Pilot çalışmanın ardından, anket İzmir ili Bornovailçesi Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilköğretim okulları altıncı ve yedincisınıflarını temsil eden 405 öğrenciye uygulandı (%95 G.A., %7.6 prevalans ve%2.5 hata payı). Anketin güvenirliği Cronbach Alfa ve iki yarım test (Split Half) yöntemleriyledeğerlendirildi.Bulgular: Uzman paneli anketinkavramsal yapıyı karşıladığı ve literatüre uygun biçimde akran zorbalığınıntemel alanlarını içerdiği görüşünde birleşti. Geçerlilik ve güvenirlikçalışması 2008 yılı Nisan ayında Bornova’da sekiz ilköğretim okulundaki 6. ve7. sınıflarda gerçekleştirildi. Araştırmaya katılan 405 öğrenciden OÖAZanketini dolduran 400 öğrenci veri tabanına alındı. Anketin tümünün CronbachAlfa değeri .81’di. Tek, çift sıralaması içinde Spearman-Brown iki yarım testgüvenirlik katsayısı .85 olarak bulundu.Sonuç: Çalışmanın bulguları,Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçe versiyonunun geçerlilikve güvenirliğinin tatmin edici olduğunu göstermektedir. Anket akran zorbalığıaraştırmalarında faydalı bir araç olarak kullanılabilir.

Aim: In this study it wasaimed to determine the reliability and validity of the Olweus bully victimquestionnaire (OBVQ) in Turkish.Materials andMethods: Inthe first step the questionnaire was translated to Turkish. Afterwards thefinal form of the questionnaire was formed by the researchers and translators.The final form of the questionnaire was translated to English by a translatorwho had two native languages. Content and surface validity was evaluated by aspecialist panel and changes made which are needed. After the pilot survey, thequestionnaire was applied to 405 students which presented İzmir Bornova primaryschools 6 and 7th grade classes (95% CI, 7.6% prevalence, 2.5% error). Thereliability of the questionnaire was evaluated by Cronbach Alpha and split halftests.Results: The panel agreed onthat the questionnaire comprised the content of bullying and its basic aspectsin concordance with the literature. Validity and reliability study wasconducted in the sixth and seventh classes of eight primary schools located inBornova-İzmir in April 2008. Of 405 students, data of 400 who filled thequestionnaire was included in the database. Cronbach Alpha coefficient of thewhole questionnaire was .81. Spearman-Brown split half reliability in odds,even ranks score was .85. Conclusion: These findings showthat the validity and the reliability of Turkish version of OBVQ aresatisfactory. The questionnaire may be used as a useful tool for bullyingresearch.