hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Endülüs Şairlerinden Hazim El-Kartâcennî’nin Sübhâniye Kasidesinde Yapısal Bütünlük
The Structual Integrity in Suphaniye Qaside For Hazim Al-Kartacanne From Andalus Poets
Yazar: Arslan, Adnan
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 13, 2018
Anahtar kelimeler: Arab Poetry,Andalus Literature,Hazim al-Kartacani,Suphaniye Qaside ; Arap Şiiri,Endülüs Edebiyatı,Hâzim el-Kartâcennî,Sübhâniye Kasidesi

Hicri 7. yüzyıl’ın öndegelen Endülüs şairlerinden ve edebiyat eleştirmenlerinden olan Kartâcennî,edebiyat eleştirisi alanında telif etmiş olduğu Minhâcu’l- buleğâ adlı eserinde, Aristo gibi antik Yunanfilozoflarının edebiyat eleştirilerinden istifade ederek özgün bir eleştiriyöntemi ortaya koymuştur. Arap edebiyatının batı birikimini özümseyerek şiirebiçim bakımından yeni açılımlar sunduğu Endülüs edebiyatının duayenisimlerinden Kartâcennî, edebi yapıtların amacının “gerçeği olduğu gibiyansıtması” teorisinden hareketle şiirde mana bütünlüğü ilkesini savunmuş veşiirin tüm unsurlarıyla bu yapısal bütünlüğü sağlamasının önemine vurguyapmıştır. Bu makale, Kartâcennî’nin bu teorisini üzerinde başarılı bir şekildeuyguladığını düşündüğümüz “Sübhâniye”kasidesini araştıracaktır. Giriş bölümünde şairin hayatı hakkında kısa birbilgi verilecektir. Birinci bölümde Kartâcennî’nin Minhâcu’l-Büleğâ eserindeki “yapısal bütünlük” konusu elealınacaktır. İkinci bölümde ise, yapısal bütünlüğün bahsedilen kasidede nasılişlendiği incelenecektir.

Kartacani, one of theleading 7th-century Andalusian poets and literary critics, has published aunique method of criticism in his work Minhâcu'l-Bulaga, which he has writtenin the field of literary criticism, benefiting from literary criticisms ofancient Greek physiologists such as Aristotle. Kartacenni, one of the veterannames of Andalusian literature, who has begun to open new ways in terms ofpoetry by assimilating the western accumulation of Arabic literature, advocatedthe principle of unity in poetry with the motive of the purpose of literaryworks as "reflecting the truth as it is" and emphasized the necessityof providing this structural integrity with all elements of poetry. Thisarticle will investigate the "Subhâniye" shades where Kartacanî thoughtthat he successfully applied this theory. At the introduction, a briefinformation about the life of the poet will be given. In the first part, the"structural integrity" of Kartacanî's work Minhâcu'l-Bulega will bediscussed. In the second part, it will be examined how the structural integrityis handled by the said kaside.
Müslüman Bilginlere Göre Tevrat ve İncil’de Hz. Muhammed
Müslüman Bilginlere Göre Tevrat ve İncil’de Hz. Muhammed
Yazar: Işık, Hidayet
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Tevrat, İncil, Hz. Muhammed, Paraklit, müjde, beşaret, tebşirat

Hz. Muhammed’in kutsal kitaplarda işaretlerinin ve özelliklerinin zikredilmesi anlamındaki “beşâret/tebşirât/müjde” problemi Müslüman bilginlerin ilk devirlerden beri ilgisini çekmiş bir konudur. Bu bilginler Kur’an ve Hadis ile Yahudi ve Hıristiyan mühtedîlerin yönlendirmesinden hareketle Hz. Muhammed’in Tevrat ve İncil’de işaretlerinin ve özelliklerinin yazılı olduğuna kani olmuşlardır. Bu çalışmamızda biz, bu özelliklerden Tevrat ve İncil’de zikredilen ikişer örnek üzerinde durarak İslam bilginlerinin bunlar üzerindeki yorumlarını ortaya koymaya çalıştık. Tevrat’taki bu örnekler, Yasanın Tekrarı 18. babında zikredilen “Musa gibi olan” ve 33. babında zikredilen “Paran bölgesinde doğan” peygamberdir. İncil’deki örnekler ise Yuhanna’nın 14. ve 16. bablarında zikredilen “Paraklit” ile 1. babında zikredilen “beklenen peygamber”dir. Çalışmamız bunlar üzerinde Müslüman bilginlerin yorumlarından yola çıkarak Hz. Peygamber’in Tevrat ve İncil’de müjdelendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Hz. Muhammed’in kutsal kitaplarda işaretlerinin ve özelliklerinin zikredilmesi anlamındaki “beşâret/tebşirât/müjde” problemi Müslüman bilginlerin ilk devirlerden beri ilgisini çekmiş bir konudur. Bu bilginler Kur’an ve Hadis ile Yahudi ve Hıristiyan mühtedîlerin yönlendirmesinden hareketle Hz. Muhammed’in Tevrat ve İncil’de işaretlerinin ve özelliklerinin yazılı olduğuna kani olmuşlardır. Bu çalışmamızda biz, bu özelliklerden Tevrat ve İncil’de zikredilen ikişer örnek üzerinde durarak İslam bilginlerinin bunlar üzerindeki yorumlarını ortaya koymaya çalıştık. Tevrat’taki bu örnekler, Yasanın Tekrarı 18. babında zikredilen “Musa gibi olan” ve 33. babında zikredilen “Paran bölgesinde doğan” peygamberdir. İncil’deki örnekler ise Yuhanna’nın 14. ve 16. bablarında zikredilen “Paraklit” ile 1. babında zikredilen “beklenen peygamber”dir. Çalışmamız bunlar üzerinde Müslüman bilginlerin yorumlarından yola çıkarak Hz. Peygamber’in Tevrat ve İncil’de müjdelendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Kavuklu Osmanlı Şâhideleri:  Çanakkale Arkeoloji Müzesi Örneği
Kavuklu Osmanlı Şâhideleri:  Çanakkale Arkeoloji Müzesi Örneği
Yazar: Arbaş, Hamit
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Kavuklu Osmanlı Şahideleri, Çanakkale, Arkeoloji Müzesi, Mezar taşı

Çanakkale ve çevresinde çok sayıda mezar taşı mevcuttur. Bunların büyük bir bölümü cami hazirelerinde bulunmaktadır. Bu eserlerle ilgili ilmi çalışmalara 1998 yılında başladık ve ilk olarak Çanakkale Yalı Camii Haziresi Mezar Taşları adlı makaleyi yayına hazırladık. Ancak bu şâhidelerin bir kısmı Arkeoloji Müzesinde, gözlerden uzak ve unutulmuş bir durumdaydı. Bu makalede Arkeoloji müzesinde bulunan on altı şâhideyi ele aldık. Çanakkale Osmanlı Mezar taşları ile ilgili araştırmalarımız devam ederek Çanakkale cami hazireleri ve kabristanlarında ayakta kalan taşların büyük bir kısmını kapsayacaktır ve bu incelemelerin sonunda genel değerlendirmelerin daha sağlıklı yapılacağı sağlanacaktır.

Çanakkale ve çevresinde çok sayıda mezar taşı mevcuttur. Bunların büyük bir bölümü cami hazirelerinde bulunmaktadır. Bu eserlerle ilgili ilmi çalışmalara 1998 yılında başladık ve ilk olarak Çanakkale Yalı Camii Haziresi Mezar Taşları adlı makaleyi yayına hazırladık. Ancak bu şâhidelerin bir kısmı Arkeoloji Müzesinde, gözlerden uzak ve unutulmuş bir durumdaydı. Bu makalede Arkeoloji müzesinde bulunan on altı şâhideyi ele aldık. Çanakkale Osmanlı Mezar taşları ile ilgili araştırmalarımız devam ederek Çanakkale cami hazireleri ve kabristanlarında ayakta kalan taşların büyük bir kısmını kapsayacaktır ve bu incelemelerin sonunda genel değerlendirmelerin daha sağlıklı yapılacağı sağlanacaktır.
Evrim Teorisi Tanrı İnancını Dışlar Mı?
Evrim Teorisi Tanrı İnancını Dışlar Mı?
Yazar: Özgökman, Fatih
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Evrim, Tanrı, Yaratılışçılık, Naturalizm, Teizm, Ateizm

Charles Darwin tarafından ileri sürüldüğü şekliyle evrim teorisi, pek çok insan için günümüzde ateizm ile eş tutulur hale gelmiştir. Özellikle Richard Dawkins gibi natüralist evrimciler, evrim teorisinin bilimsel olarak Tanrı’nın var olmadığına bir kanıt olduğunu ileri sürerken, Behe gibi yaratılışçılar da evrimin hiç gerçekleşmediğine dair iddiayı savunmaktadırlar. Bununla birlikte evrim teorisinin bilimsel olarak gözlem ve deney sınırları ötesinde nasıl metafizik bir çıkarımda bulunduğu tartışmaya açıktır. Makalemiz tüm bu yaklaşımları tartışmakta ve evrim teorisinin Tanrı inancını dışlamadığını ileri sürmektedir.

Charles Darwin tarafından ileri sürüldüğü şekliyle evrim teorisi, pek çok insan için günümüzde ateizm ile eş tutulur hale gelmiştir. Özellikle Richard Dawkins gibi natüralist evrimciler, evrim teorisinin bilimsel olarak Tanrı’nın var olmadığına bir kanıt olduğunu ileri sürerken, Behe gibi yaratılışçılar da evrimin hiç gerçekleşmediğine dair iddiayı savunmaktadırlar. Bununla birlikte evrim teorisinin bilimsel olarak gözlem ve deney sınırları ötesinde nasıl metafizik bir çıkarımda bulunduğu tartışmaya açıktır. Makalemiz tüm bu yaklaşımları tartışmakta ve evrim teorisinin Tanrı inancını dışlamadığını ileri sürmektedir.
Gazzâlî’nin Batı Dünyasına Etkisi
Gazzâlî’nin Batı Dünyasına Etkisi
Yazar: Güneş, Merdan
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Gazzâlî’nin etkisi, İbranice ve Latince, Batılı düşünürler Descartes, Pascal

Gazzâlî’nin tesiri sadece İslam coğrafyasıyla sınırlı kalmamış, eserleri ölümünden yaklaşık bir asır sonra, İbranice ve Latince’ye tercüme edilmeye başlanmıştır. Gazzâlî’yi farklı kılan, kendinden önceki birikimleri, kendinden sonrakiler için de, vazgeçilmez derinlikte, mükemmel bir üslub ve sistematik iҫinde sunmasıdır. Gazzâlî’ye ilk ilgi duyanlar Yahudi âlimleriydi. Batı dillerine önce Makâsidü’l-felâsife, Mizânü’l-amel ve Mişkâtü’l-envâr kazandırılmıştır. Daha sonra Tehâfüt’l-felâsife ve el-Kıstâsu’l-müstakîm gibi eserler de tercüme edilmiştir. Bu tercümeler, Thomas von Aquin, Descartes, Pascal, Montaigne, Hume gibi pek çok Batılıya ilham kaynağı olmuştur. Bu makalenin konusu da, Orta Çağın hakim medeniyeti olan İslam’ın, Batı’ya tesirini Gazzâlî bağlamında ortaya koymaya çalışmaktır.

Gazzâlî’nin tesiri sadece İslam coğrafyasıyla sınırlı kalmamış, eserleri ölümünden yaklaşık bir asır sonra, İbranice ve Latince’ye tercüme edilmeye başlanmıştır. Gazzâlî’yi farklı kılan, kendinden önceki birikimleri, kendinden sonrakiler için de, vazgeçilmez derinlikte, mükemmel bir üslub ve sistematik iҫinde sunmasıdır. Gazzâlî’ye ilk ilgi duyanlar Yahudi âlimleriydi. Batı dillerine önce Makâsidü’l-felâsife, Mizânü’l-amel ve Mişkâtü’l-envâr kazandırılmıştır. Daha sonra Tehâfüt’l-felâsife ve el-Kıstâsu’l-müstakîm gibi eserler de tercüme edilmiştir. Bu tercümeler, Thomas von Aquin, Descartes, Pascal, Montaigne, Hume gibi pek çok Batılıya ilham kaynağı olmuştur. Bu makalenin konusu da, Orta Çağın hakim medeniyeti olan İslam’ın, Batı’ya tesirini Gazzâlî bağlamında ortaya koymaya çalışmaktır.
Antropik Prensip
Antropik Prensip
Yazar: Özgökman, Fatih
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Antropik prensip, modern teleolojik delil, teizm

Fizik ve kozmolojide “fiziksel sabitler” olarak kabul edilen bazı sayısal değerlerin ve aralarındaki uygunlukların, evrenin insan yaşamına izin vermesi açısından hayati olduğu keşfedilmiştir. Evrenin insan yaşamına izin veren özelliği, kozmolojide antropik prensip olarak adlandırılmış ve din felsefesi açısından modern teleolojik delil olarak görülmeye başlanmıştır. Bu makale, antropik prensibi birincil kaynaklarından hareketle tartışmakta ve modern teleolojik delil bağlamında değerlendirmektedir.

Fizik ve kozmolojide “fiziksel sabitler” olarak kabul edilen bazı sayısal değerlerin ve aralarındaki uygunlukların, evrenin insan yaşamına izin vermesi açısından hayati olduğu keşfedilmiştir. Evrenin insan yaşamına izin veren özelliği, kozmolojide antropik prensip olarak adlandırılmış ve din felsefesi açısından modern teleolojik delil olarak görülmeye başlanmıştır. Bu makale, antropik prensibi birincil kaynaklarından hareketle tartışmakta ve modern teleolojik delil bağlamında değerlendirmektedir.
Son Devir Osmanlı Düşüncesinde Ahlâk
Son Devir Osmanlı Düşüncesinde Ahlâk
Yazar: Kimter, Nurten
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Son,Devir,Osmanlı ; Son,Devir,Osmanlı

Özellikle son birkaç asırdır dünyada meydana gelen bilimsel ve teknolojik gelişmelere ve ekonomik refaha rağmen dinî, insanî ve ahlâkî değerlerdeki zayıflama ve dejenerasyon çağdaş insanın mutsuzluğunu ve geleceğe olan ümidini azalmaktadır. Zira bilimde ve teknikte meydana gelen gelişmelerin ve ekonomik hayattaki iyileşmelerin insanlığa barış, huzur, mutluluk ve geleceğe yönelik ümit sağlayacağı beklenirken dünyada başta savaş ve çatışmalar olmak üzere, şiddetin her türlüsü doruk noktaya çıkmış, sosyal-ekonomik adaletsizlik, başta AIDS olmak üzere ahlâkî bozulmadan kaynaklanan hastalıklar, içki, uyuşturucu ve zararlı madde kullanımları, intiharlar vs. tüm dünya ülkelerinde gün geçtikçe artarak hat safhaya ulaşmıştır. Günümüz insanı tüm dinlerin telkin ettiği sevgi, şefkat, hoşgörü, iffet, affedicilik, alçakgönüllülük, yardımlaşma vb. gibi ahlâkî değerleri neredeyse unutmuş, yine tüm dinlerin yasak ettiği adaletsizliği, haksız kazancı, sahtekarlığı, vefasızlığı, şiddeti, bencilliği vs. yaşamının âdeta bir parçası haline getirmiştir. Daha da ilginç ve üzücü olan husus, günümüzdeki bu ahlâkî sorunlar, sadece bireysel ve toplumsal niteliklerle sınırlı kalmamış artık tüm dünyayı tehdit eder hale gelmiştir

Özellikle son birkaç asırdır dünyada meydana gelen bilimsel ve teknolojik gelişmelere ve ekonomik refaha rağmen dinî, insanî ve ahlâkî değerlerdeki zayıflama ve dejenerasyon çağdaş insanın mutsuzluğunu ve geleceğe olan ümidini azalmaktadır. Zira bilimde ve teknikte meydana gelen gelişmelerin ve ekonomik hayattaki iyileşmelerin insanlığa barış, huzur, mutluluk ve geleceğe yönelik ümit sağlayacağı beklenirken dünyada başta savaş ve çatışmalar olmak üzere, şiddetin her türlüsü doruk noktaya çıkmış, sosyal-ekonomik adaletsizlik, başta AIDS olmak üzere ahlâkî bozulmadan kaynaklanan hastalıklar, içki, uyuşturucu ve zararlı madde kullanımları, intiharlar vs. tüm dünya ülkelerinde gün geçtikçe artarak hat safhaya ulaşmıştır. Günümüz insanı tüm dinlerin telkin ettiği sevgi, şefkat, hoşgörü, iffet, affedicilik, alçakgönüllülük, yardımlaşma vb. gibi ahlâkî değerleri neredeyse unutmuş, yine tüm dinlerin yasak ettiği adaletsizliği, haksız kazancı, sahtekarlığı, vefasızlığı, şiddeti, bencilliği vs. yaşamının âdeta bir parçası haline getirmiştir. Daha da ilginç ve üzücü olan husus, günümüzdeki bu ahlâkî sorunlar, sadece bireysel ve toplumsal niteliklerle sınırlı kalmamış artık tüm dünyayı tehdit eder hale gelmiştir
Âlûsî’nin Rûhu’l-Maânî’sinde İşârî Tefsir
Âlûsî’nin Rûhu’l-Maânî’sinde İşârî Tefsir
Yazar: Karakaş, Vehbi
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: al-Alusi, Mysticism, al-Isharah, al-Zahir, al-Batin, Tafsir Bil Isharah ; Âlûsî, Tasavvuf, İşaret, Zâhir, Bâtın, İşârî Tefsir

Ebû’s-Senâ Şihabüddin Mahmud el-Âlûsî, XIX. yüzyılın önde gelen müfessirlerindendir. Onun en meşhur eseri, “Rûhu’l-Maânî fî Tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm ve’s-Seb’i’l-Mesânî” adındaki tefsiridir. Âlûsî, tefsirinde, birçok konu yanında, tasavvuf ehlince itimat edilen işârî tefsire de kısmen yer vermiştir. Âlûsî’nin bu eseri, selef ile halefin görüşlerinin buluştuğu, ibare ile işaretin bütünleştiği bir tefsirdir. Âlûsî, Kur’an’ın zâhirini kabul etmeyen bâtınîleri reddettiği gibi, bir kısım sûfilerin Ehl-i Sünnet akaidini inciten ifratkâr sözlerini de makul ve makbul bulmamıştır. Bu makale ile Âlûsî’nin tefsirdeki işârî tefsirini dikkatlere sunmaya çalışacağız.Anahtar Kelimeler: Âlûsî, Tasavvuf, İşaret, Zâhir, Bâtın, İşârî Tefsir

Ebû’s-Senâ Şihabüddin Mahmud al-Alusi  was one of the 19. century's leading exegetists. al-Alusi next to the interpretation of issues that must be present in a tafsir, gave place to tafsir al-isharah on which the sufis rely. This work of Alusi is the one that the predecessor and the successor views met, and the one al-ibarah and al-isharah integrated. Âlûsî did not find reasonable and acceptable both the Bâtini views that refuse the apparent (zâhir) meaning of the Qur'an and some of the Sufis' words that go against Ahl al-Sunnah beliefs. In this article, we try to take into consideration isharah tafsir, not the direction of riwayah and dirayah, in Alusi's work
Kur’an’da Fezlekeler: Tenzil Kavramı Bağlamında Allah (c.c)’ın Esmasının Tefsiri
Kur’an’da Fezlekeler: Tenzil Kavramı Bağlamında Allah (c.c)’ın Esmasının Tefsiri
Yazar: Beki, Niyazi
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Qur’an, Fezleke, The Names and Attributes of Allah

Tefsir kaynaklarında fezleke konusu önemli bir yere sahiptir. Fezleke, ayetlerin son kelimesi, cümlesi veya ifadesini özetleyen bir kavramdır. Bu makalede özellikle, Konunun unsurları olan fezleke, fâsıla kavramları kısaca açıklanmış, ardından özellikle tenzil bağlamında kullanılan Allah’ın isim ve sıfatlarının yorumlarına yer verilmiştir. Makale, bu açıdan detaylı sayılabilen bir değerlendirme ve kısa bir sonuç kısmından meydana gelmiştir. Anahtar kelimeler: Kur’an, Fezleke, Allah’ın İsim ve Sıfatları.

The statement concept of “fezleke” in the sources of commentary on the Quran is very important subject. In this article, the special emphasis matter is the word, sentence and explanation on the places of the verses of the Qur’an. Particularly is the statement of the names and attributes of Allah that is mentioned with the concept of “tenzil”
İbn Sînâ ve Descartes’ın Bilgi Anlayışları Bakımından Karşılaştırılması I
İbn Sînâ ve Descartes’ın Bilgi Anlayışları Bakımından Karşılaştırılması I
Yazar: Yıldırımer, Şeniz
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Ibn Sina (Avicenna), Descartes, Knowledge, Epistemology, Active Intellect, Intellect ; İbn Sînâ, Descartes, Bilgi, Bilgi Felsefesi, Faal Akıl, Akıl

İbn Sînâ, Orta Çağ’da yaşayıp çok değerli eserler vücuda getiren ve sonraki asırlarda da Doğu’da ve Batı’da uzun süre etkisi devam eden bir filozof olmuştur. Felsefenin her alanında olduğu gibi bilgi felsefesinde de sistematik bir kuram geliştirerek, özgün bir bilgi anlayışı ortaya koymuştur. Rene Descartes ise Avrupa felsefe tarihinde bir dönüşümü temsil ederek modern felsefenin öncüsü kabul edilen ve bilgi felsefesi ile ön plana çıkan bir Yeni Çağ filozofudur. Bu makalede felsefe tarihinde köşe başını tutan filozoflardan olan İbn Sînâ ve Descartes’ın bilgi anlayışları ele alınmıştır. Girişte filozofların bilgi meselesine genel yaklaşımları verilmiş, takip eden bölümde filozoflara ait bilgi kuramları incelenerek, sonuçta karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: İbn Sînâ, Descartes, Bilgi, Bilgi Felsefesi, Faal Akıl, Akıl.

Ibn Sina was a philosopher who lived in the Middle Age, gave many valuable works in his time and he has been very influencial in The Eastern and Western World in the following centuries. He developed a systematical discourse on philoshophy and as well as epistemology, so he put forward his own significant epistemological understanding. René Descartes was New Age's philosopher, whose epistemological understanding became the frontier of the modern philosophy and the representative of the transformation in European philosophy history. In this article, the epistemological understandings of Ibn Sina and Descartes, who were the cornerstones of the history of philosophy, will be examined. In the beginning part, the philoshophers approaches to epistemology in general will be discussed and in later parts, philoshophers’ epistemology will be analysed and as a conclusion, a comparative interpretation will take place
İbn Sînâ ve Descartes’ın Bilgi Anlayışları Bakımından Karşılaştırılması –II
İbn Sînâ ve Descartes’ın Bilgi Anlayışları Bakımından Karşılaştırılması –II
Yazar: Yıldırımer, Şeniz
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: İbn Sînâ, Descartes, Bilgi, Bilgi felsefesi, Faal Akıl, Akıl

İbn Sînâ, Orta Çağ’da yaşayıp çok değerli eserler vücuda getiren ve sonraki asırlarda da Doğu’da ve Batı’da uzun süre etkisi devam eden bir filozof olmuştur. Felsefenin her alanında olduğu gibi bilgi felsefesinde de sistematik bir kuram geliştirerek, özgün bir bilgi anlayışı ortaya koymuştur. Rene Descartes ise Avrupa felsefe tarihinde bir dönüşümü temsil ederek modern felsefenin öncüsü kabul edilen ve bilgi felsefesi ile ön plana çıkan bir Yeni Çağ filozofudur. Bu makalede felsefe tarihinde köşe başını tutan filozoflardan olan İbn Sînâ ve Descartes’ın bilgi anlayışları ele alınmıştır. Girişte filozofların bilgi meselesine genel yaklaşımları verilmiş, takip eden bölümde filozoflara ait bilgi kuramları incelenerek, sonuçta karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: İbn Sînâ, Descartes, Bilgi, Bilgi felsefesi, Faal Akıl, Akıl.

Living in the Middle Ages, Ibn Sînâ was a philosopher who gave many valuable works throughout his life, and has been very influencial in the Eastern and Western parts of the world throughout centuries. Like in every field of philosophy, he also molded a systematic theory in epistemology, and thus presented a unique and way-out epistemic understanding. As for René Descartes, he was a philosopher of the New Age, representing a quintessential shift in the history of European philosophy; hence was regarded as one of the salient figures of Modern philosophy. Like Avicenna, he gave special place and weight to epistemology in his works. In this article, the epistemological understandings of Ibn Sina and Descartes, both of who were the corner stones of the history of philosophy, will be examined in details. In the first part of the study, general approaches of the two philosophers to epistemology has been made subject matter; in the latter part, their respective epistemological theories have been presented; and in the last section, a general comparison and evaluation has been carried out
Muhammediye ve Envâru’l-Âşikîn’de Yansıtılan Allah Tasavvuru Üzerine Bir Değerlendirme
Muhammediye ve Envâru’l-Âşikîn’de Yansıtılan Allah Tasavvuru Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Seyhan, Ahmet
Dergi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Muhammediye, Envâru’l-Âşikîn, Allah, Din, Hadis

Bu çalışmada “Muhammediye” ve “Envâru’l-Âşikîn” adlı eserlerde ortaya konulan Allah tasavvuru ve bunun Müslüman Türk halkının dinî anlayışlarına etkileri konusu ele alınmıştır. Zira her iki eser yaklaşık beş buçuk asır boyunca Müslüman Türk halkı tarafından ilgiyle okunmuş, bir başucu kitabı olarak görülmüş ve Allah tasavvurlarının şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Zayıf ve mevzû hadislere dayandırılarak oluşturulmuş yanlış Tanrı tasavvurunun Müslümanların algı dünyasına olumsuz mesajlar verdiği ve İslâm’ın özüne aykırı anlayışlara neden olduğu görülmektedir. Bu tür yaklaşımlar geçmişte olduğu gibi günümüzde de Müslümanların Allah’ı hak ettiği şekilde tanımalarına engel teşkil etmektedir. Dolayısıyla, doğru bir Allah düşüncesinin ikâme edilebilmesi için Kur’ân ve Sünnet bütünlüğü içerisinde meselelere yaklaşılması ve mevcut problemin derinlemesine analiz edilerek söz konusu tasavvurun gerçek değerinin ortaya konulması gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Muhammediye, Envâru’l-Âşikîn, Allah, Din, Hadis.

In this study, the perceptions of God in “Muhammediye” and “Envâru'l-Âşikîn” were studied along with their influence on the Islamic understandings of Muslim Turks. Since, these works have played important roles in the formation of God perception, they were seen as a bedside book, and read with interest by Muslim Turkish people for about five and a half century. It was finally found out that the inaccurate perception of God depending on both weak and fabricated hadiths had conveyed wrong messages into the understandings of Muslims and led a contradiction with the spirit of Islam. Preventing the true understanding, this misconception of God is still remaining in the perceptions of Muslim Turks. What is needed to eliminate this misunderstanding in the minds of people, a holistic approach towards the Qur’an and Sunnah should be provided