21. YÜZYILDA AĞRI İLİNDE DEMOGRAFİK YAPININ DEĞİŞİMİ
Change of Demographic Structure in Ağrı Province in the 21st Century
Yazar: Yılmaz, Murat
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management) ; Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç) ; Ağrı ili,nüfus,demografik yapı,toplam doğurganlık hızı,nüfus bağımlılık oranı. ; Ağrı province,population,demographic structure,total fertility rate,population dependency ratio.

Türkiye’nin doğusunda yer alan ve yaklaşık 11.100 km²’lik yüz ölçüme sahip Ağrı ilinin günümüzdeki nüfusu 510 bin civarındadır. Ağrı’da il merkezi de olan Ağrı merkez ilçesinin yanı sıra Eleşkirt, Doğubayazıt, Tutak, Hamur, Taşlıçay, Diyadin ve Patnos ilçeleri de bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı 2000-2022 döneminde Ağrı ilinde demografik yapıdaki değişimi ve bu değişimin nedenlerini verilerle ortaya çıkarmaktır. Çalışmada TÜİK verileri kullanılmış olup çeşitli unsurların zamansal değişimini irdeleyen bu araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Son yıllarda ülke genelinde olduğu gibi Ağrı ilinde de toplam doğurganlık, kaba doğum ve doğal artış hızının azalmasına bağlı olarak demografik yapı değişmektedir. İlde çocuk nüfusu oranı azalırken çalışma çağı ve yaşlı nüfus oranı artmaktadır. Nitekim 2000 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre Ağrı’da çocuk nüfus oranı %46 civarında iken bugün bu oran %33’e inmiştir. 22 yıllık süreçte çalışma çağındaki nüfus oranı %51,2’den  %61,6’ya çıkarken yaşlı nüfus oranı ise %2,7’den %5,4’e çıkmıştır. Kısaca 22 yılda çocuk nüfusun payında %13’lük bir azalma meydana gelirken 15-64 yaş grubunun payında yaklaşık %10,4’lük, 65+ yaş nüfusun payında ise yaklaşık %2,7’lik bir artış meydana gelmiştir.

The current population of Ağrı province is around 510 thousand and with a surface area of approximately 11,100 km² whish located in the east of Turkey. In addition to the central district of Ağrı, which is also the provincial capital, Ağrı includes the districts of Eleşkirt, Doğubayazıt, Tutak, Hamur, Taşlıçay, Diyadin and Patnos. The aim of this study is to reveal the change in the demographic structure in Ağrı province and its reasons with data in the period 2000-2022. TurkStat data were used in the study, and quantitative method was used in this research, which examined the temporal changes of various elements.  In recent years, the demographic structure has been changing in Ağrı province, as in the whole country, due to the decrease in total fertility, crude birth and natural increase rate. While the rate of child population is decreasing in the province, the rate of working age and elderly population is increasing. As a matter of fact, according to the results of the 2000 general census, while the child population rate in Ağrı was around 46%, today this rate has decreased to 33%. In the 22-year period, the working age population rate increased from 51.2% to 61.6%, while the elderly population rate increased from 2.7% to 5.4%. In short, while there has been an 13% decrease in the share of the child population in 22 years, there has been an increase of approximately 10.4% in the share of the 15-64 age group and approximately 2.7% increase in the share of the population aged 65+.