OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ
Evaluation of Out-of-School Learning Environments in the Context of the Turkish Century Education Model: Teacher Perspectives
Yazar: Karbeyaz, Aytekin
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. Advanced Online Publication, 2025
Anahtar kelimeler: Classroom Education ; Sınıf Eğitimi ; Turkish century education model,Out-of-school learning environments,Learning experiences ; Türkiye yüzyılı maarif modeli,Okul dışı öğrenme ortamları,Öğrenme yaşantıları

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Türkiye’nin eğitim anlayışına yön veren bir nitelikte olduğu söylenebilir. Bu model öğretim programından sınıfta uygulanan yöntem ve teknik gibi sayısız bileşeni etkilemektedir. Bu çalışmada amaç, öğretmenlerinin görüşlerine göre okul dışı öğrenme ortamlarının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ ne katkısını incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için nitel araştırma yaklaşımı içerisinde yer alan olgubilim metodu kullanılmıştır. Çalışmada 9 katılımcıdan yararlanılmıştır. Katılımcılar ölçüt örneklem seçme yöntemine göre belirlenmiştir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen veriler NVivo 12 bilgisayar paket programından yararlanılarak çözümlenmiştir. Buna göre, okul dışı öğrenme ortamlarının öğretim programının pasif bir uzantısı değil aksiyolojik, epistemolojik ve ontolojik derinlik sunan stratejik bir laboratuvar olduğunu göstermektedir. Aksiyolojik boyutta değerlerin sınıf ortamından çıkarılıp hayatın doğal akışına taşınarak "yaşanan" bir karaktere ve somut becerilere dönüştüğü saptanmıştır. Epistemolojik düzeyde fabrikalar, bilim merkezleri ve teknoparklar gibi alanların bilgiyi "ezberlenen veri" den "deneyimlenen tecrübe" ye evrilerek kalıcı öğrenmeyi sağladığı belirlenmiştir. Ontolojik açıdan, okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencinin motivasyon, çevre bilinci ve sosyalleşme gibi süreçlerini destekleyerek bütüncül bir varlık gelişimi sunduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca tarihi mekânların, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin "köklerden geleceğe" vizyonuyla uyumlu olarak milli bilinci pekiştirdiği ve tarihsel süreklilik hissi kazandırdığı görülmektedir. Sonuç olarak, okul dışı öğrenme ortamları, modelin hedeflediği "yetkin ve erdemli insan" profilinin inşasında kritik bir uygulama sahasıdır. Çalışma kapsamında okul temelli planlamaya, okul dışı öğrenme ortamları bileşenlerinin eklenmesi, yerel imkanları kapsayan envanterlerin çıkarılması ve öğretmenler için uygulama rehberlerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

It can be said that the “Turkey Century Education Model” (TCEM) guides Turkey's approach to education. This model affects countless components, from the curriculum to the methods and techniques used in the classroom. The aim of this study is to examine the contribution of Out-of-School Learning Environments (OOSLE) to the TCEM according to the views of teachers. To achieve this aim, the phenomenological method, which is part of the qualitative research approach, was used. The study involved 9 participants. Participants were selected using the criterion sampling method. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher. The data obtained were analyzed using the NVivo 12 computer software package. Accordingly, it demonstrates that OOSLE is not a passive extension of the teaching program, but rather a strategic laboratory offering axiological, epistemological, and ontological depth. At the axiological level, it has been determined that values are removed from the classroom environment and transferred into the natural flow of life, transforming into a “lived” character and concrete skills. At the epistemological level, it has been determined that areas such as factories, science centers, and technoparks enable lasting learning by evolving knowledge from “memorized data” to “experienced knowledge.” Ontologically, it has been revealed that OOSLE offers holistic personal development by supporting processes such as student motivation, environmental awareness, and socialization. Additionally, historical sites have been observed to reinforce national consciousness and instill a sense of historical continuity, aligning with TCEM‘s vision of “from roots to the future.” In conclusion, OOSLE is a critical field of application in building the “competent and virtuous human” profile targeted by the model. Within the scope of the study, it is recommended that OOSLE components be added to school-based planning, inventories covering local resources be compiled, and application guides for teachers be developed.