XV.-XVII. Yüzyıllarda Harşit Vadisi’nde Sosyal Zümreler
XV.-XVII. Yüzyıllarda Harşit Vadisi’nde Sosyal Zümreler
Yazar: Bostan, M.hanefi
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 7 No. 19, 2017
Anahtar kelimeler: Çepniler,Harşit,Kürtün,müsellem,imam,derbentçi

Bu makalede XV., XVI. ve XVII. yüzyıllarda Harşit Vadisi’nde yer alan yerleşimbirimlerinde yaşayan müsellem, yamak, imam, müezzin, hatip, fakih, zaviye görevlisi, şeyh, derbentçi, köprücü, meremetçi, sucu ve mütekait sipahi gibi görevlilerve gruplar ele alındı. Bu grupların ve görevlilerin vadi dâhilindeki toplam nüfusiçindeki oranları belirlendi. Bunların nerelerde ve hangi görevleri yaptıkları ortayakonuldu. Bu görevleri yerine getiren zümrelerin hangi vergilerden muaf olduklarıbelirlenmeye çalışıldı. Vadi dahilinde bulunan Cuma kılınan camiler ile zaviyeler tespite çalışıldı. Bölgedeki zaviyelerin Alevilikle bir ilişkilerinin olup olmadığıaraştırıldı. Araştırmamızın ana kaynaklarını Tahrir ve Avârız Defterleri oluşturdu. Bölge ve yakın çevresi ile ilgili yapılan araştırmalar da değerlendirildi. Harşit Vadisi dâhilinde bütün vergilerden olduğu gibi avârız ve tekâlif-i örfiyyedenmuaf grupların önemli bir yekün oluşturdukları belirlendi. Devletin, halkın dinîgörevlerini yerine getirmesi ve dinî inançlarını öğrenebilmesi için cami ve zaviyegörevlilerine büyük önem verdiği sonucuna varıldı. Gidip gelen yolcuların mağdur olmaması için yolların güvenliğini ve açık tutulmasını sağlaması, köprülerin yapım ve tamirine önem vermesi ve köprü bulunmayan büyük nehirlerden halkınkarşı tarafa geçmesi için sucular görevlendirmesi devletin sosyal politikalara önemverdiğinin bir göstergesi olarak değerlendirildi.Anahtar sözcükler: Çepniler, Harşit, Kürtün, müsellem, imam, derbentçi.Abstract:In this article, it has been analyzed social classes and servants such as imam,musellem, apprentice, orator, servant of small dervish lodge, canonist, pass-guard,servant, sheik, guard of bridge, meremetçi (person who repairs and restore bridges), sucu (person whose job is to help people to transit to other side where is absence of bridges) and sipahi of pensioner living in the settlement places of Harşit Valleyin the XV., XVI. and XVII. centuries. It has been obtained the percentage of suchgroups and servants in the total population of Harşit Valley. Also, it has been givenwhat kind of duties such servants fulfilled and where they performed their ownduties. It was tired to obtain of what kind of taxes such classess performing theirown duties had been excluded to pay. Additionally, which of mosques and zawiyasperforming for Friday prayer in close side of the Valley have been determined. Ithas been found if there is any relations between Alawism and Zawiyas locating onclose this region or not. The main source of our study is Deed and Drifter Books. Inaddition to these, research and studies concerning such district and close areas hasbeen examined for this article. It has been obtained that the high majority belongedto exclusive groups from drifter and non-Islamic taxes like as being all taxes in theHarşit Valley. According to the result of this paper, the State had attached greatimportance such mosque and zawiya servants because of its community to be ableto learn their own religion and perform their religion tasks. This can be evaluatedthat securing roads for travellers in case of travelling in peace, giving attention tobuild and restore bridges and charging sucus to help such travellers as to transitto other side where is absence of bridges are indicators of being a social state andgiving importance to social policies by Ottoman Empire.Keywords: Çepnis, Harşit, Kürtün, musellem, imam, pass-guard

Bu makalede XV., XVI. ve XVII. yüzyıllarda Harşit Vadisi’nde yer alan yerleşimbirimlerinde yaşayan müsellem, yamak, imam, müezzin, hatip, fakih, zaviye görevlisi, şeyh, derbentçi, köprücü, meremetçi, sucu ve mütekait sipahi gibi görevlilerve gruplar ele alındı. Bu grupların ve görevlilerin vadi dâhilindeki toplam nüfusiçindeki oranları belirlendi. Bunların nerelerde ve hangi görevleri yaptıkları ortayakonuldu. Bu görevleri yerine getiren zümrelerin hangi vergilerden muaf olduklarıbelirlenmeye çalışıldı. Vadi dahilinde bulunan Cuma kılınan camiler ile zaviyeler tespite çalışıldı. Bölgedeki zaviyelerin Alevilikle bir ilişkilerinin olup olmadığıaraştırıldı. Araştırmamızın ana kaynaklarını Tahrir ve Avârız Defterleri oluşturdu. Bölge ve yakın çevresi ile ilgili yapılan araştırmalar da değerlendirildi. Harşit Vadisi dâhilinde bütün vergilerden olduğu gibi avârız ve tekâlif-i örfiyyedenmuaf grupların önemli bir yekün oluşturdukları belirlendi. Devletin, halkın dinîgörevlerini yerine getirmesi ve dinî inançlarını öğrenebilmesi için cami ve zaviyegörevlilerine büyük önem verdiği sonucuna varıldı. Gidip gelen yolcuların mağdur olmaması için yolların güvenliğini ve açık tutulmasını sağlaması, köprülerin yapım ve tamirine önem vermesi ve köprü bulunmayan büyük nehirlerden halkınkarşı tarafa geçmesi için sucular görevlendirmesi devletin sosyal politikalara önemverdiğinin bir göstergesi olarak değerlendirildi.Anahtar sözcükler: Çepniler, Harşit, Kürtün, müsellem, imam, derbentçi.Abstract:In this article, it has been analyzed social classes and servants such as imam,musellem, apprentice, orator, servant of small dervish lodge, canonist, pass-guard,servant, sheik, guard of bridge, meremetçi (person who repairs and restore bridges), sucu (person whose job is to help people to transit to other side where is absence of bridges) and sipahi of pensioner living in the settlement places of Harşit Valleyin the XV., XVI. and XVII. centuries. It has been obtained the percentage of suchgroups and servants in the total population of Harşit Valley. Also, it has been givenwhat kind of duties such servants fulfilled and where they performed their ownduties. It was tired to obtain of what kind of taxes such classess performing theirown duties had been excluded to pay. Additionally, which of mosques and zawiyasperforming for Friday prayer in close side of the Valley have been determined. Ithas been found if there is any relations between Alawism and Zawiyas locating onclose this region or not. The main source of our study is Deed and Drifter Books. Inaddition to these, research and studies concerning such district and close areas hasbeen examined for this article. It has been obtained that the high majority belongedto exclusive groups from drifter and non-Islamic taxes like as being all taxes in theHarşit Valley. According to the result of this paper, the State had attached greatimportance such mosque and zawiya servants because of its community to be ableto learn their own religion and perform their religion tasks. This can be evaluatedthat securing roads for travellers in case of travelling in peace, giving attention tobuild and restore bridges and charging sucus to help such travellers as to transitto other side where is absence of bridges are indicators of being a social state andgiving importance to social policies by Ottoman Empire.Keywords: Çepnis, Harşit, Kürtün, musellem, imam, pass-guard