1915 Çanakkale Savaşında Şehit Düşen Tıbbiye Sınıfı Miti
Medical Students Martyred in the 1915 Gallipoli Campaign: A Myth?
Yazar: Özlen, Fatma
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 24 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; World War I,The Dardanelles,Gallipoli Front,Darülfünun,Medical School ; Birinci Dünya Savaşı,Çanakkale Savaşları,Darülfünun,Tıbbiye,Gelibolu Cephesi

Birinci Dünya Savaşında çok sayıda cephede savaşan Osmanlı İmparatorluğu’nda genç nüfus azalmış ve bütün gençler gibi üniversite öğrencileri de silahaltına alınmıştı. Cephelerde hayatını kaybeden öğrencilerin sayısı ve okullara göre dağılımları kesin olarak bilinmemektedir. Diğer taraftan, ağır kayıpların yaşandığı Çanakkale Savaşlarına gönüllü gittiği ve şehit olduğu ifade edilen lise ve üniversite öğrencilerine dair anlatılar sözel gelenekte zaman içinde mite dönüşebilmektedir. 18 ve 19 Mayıs 1915 harekâtında Çanakkale cephesinde şehit olan tıp öğrencilerine dair bir anlatıda, o sırada birinci sınıfta olan gönüllü öğrencilerin tümünün şehit olduğu ve bu nedenle Tıbbiye’nin 1921 yılında hiç mezun vermediği bildirilmektedir. 1915 yılında Çanakkale Savaşı’na katılan Darülfünun’un Tıbbiye öğrencilerini araştıran bu çalışma, İstanbul Üniversitesi, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivlerinde gerçekleştirilmiştir. Çanakkale Savaşı’nda sekiz doktorun öldüğü belirlenmiş, ancak şehit olan Tıbbiye öğrencilerine dair herhangi bir kayıt bulunamamıştır. 1915 yılında Tıbbiye’nin bir yıl kapalı kaldığı, öğrencilerin ordu hizmetine alındığı için mezun vermediği saptanmış; Darülfünun Tıbbiyesi’nin askeri ve sivil bölümlerinden 1921 yılında mezun verildiği belgelenmiştir. Tıbbiye’de öğrenci mezuniyeti yapılamayan yılın 1921 değil, 1915 olduğu sonucuna varılmıştır.

The Ottoman Empire fought on many fronts in World War I, and as the young population decreased rapidly, it recruited university students as they were all young people of conscription age. The exact number of students who lost their lives on the battlefield and their distribution by school are unknown. On the other hand, the narratives of students who were known to have voluntarily joined the Gallipoli front, where heavy losses were experienced and many were martyred, can transform into myths over time in the oral tradition. A narrative covering medical students who were martyred on the Çanakkale front during the Allied attacks on May 18-19, 1915 claims that all the volunteer first-year students in the Turkish troops were martyred and that Darülfünun’s Medical School in Istanbul had no graduates in 1921. This study plans to investigate the Darülfünun’s Medical School students who participated in the Çanakkale War in 1915 and has been carried out over the archives of the following institutions: Istanbul University, General Staff Military History and Strategic Studies Department (ATASE), the Ministry of National Defense, and the Presidency of the Republic of Türkiye - Directorate of State Archives. The research establishes that eight doctors had died in the battle of Gallipoli and that no records exist of medical students lost in the battle. Due to the Medical School being closed for the year 1915, the students were conscripted, which is why no graduates appear in the faculty’s registers for this year. In fact, students did graduate in 1921 from the military and civil sections of Darülfünun’s Medical School. This research concludes that the year in which no students graduated from the Medical School was not 1921, but 1915.