BİR ARADA YAŞAMANIN TEMELLERİ
BİR ARADA YAŞAMANIN TEMELLERİ
Yazar: Karasakal, Şaban
Dergi: Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi No. 8, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Kur’ân,insan,toplum,müsbet hareket,Bediüzzaman

İnsan, bu dünyaya tek başına gelen,fakat diğer insanlarla birlikte yaşayan sosyal bir varlıktır. Toplum içerisindebirlikte yaşayan insanların farklı inanç, iş ve görevleri olduğu gibi, insanlarfarklı ırk, renk, dil, cinsiyet ve kabilelere sahiptirler. Farklı özellikleresahip insanların yaşadığı toplumda, bir arada yaşamanın getirdiği bir takımvazifeler ve sorumluluklar bulunmaktadır. Farklı inanç, ahlak ve davranışlarasahip insanların aynı toplumda huzur ve barış içerisinde yaşaması, güvenedayalı bir toplum oluşturulması için bir takım ilkelerin temelde kabul edilmesigerekmektedir. Kur’ân’da mevcut bilgiler anahatlarıyla, insan-Allah ilişkisi, insan-kâinat ilişkisi ve insan-insanilişkileri hakkındadır. Kur’ân-ı Kerîm’i dikkatle inceleyen, temel işlev vehükümlerini tetkik eden bir kişi, onun sadece indirildiği Arap toplumuna değil,kıyamete kadar gelecek olan tüm fert ve toplumlara hitap ettiğini, insanlarınferdî ve toplumsal temel ihtiyaç ve sorunlarına cevap verebilecek nitelikteolduğunu görecektir.İnsanın kendisiyle veya diğerinsanlarla kurduğu ilişkilerde barışın ve güven ahlâkının hâkim olabilmesi içintoplumda fertler arasında ma‘rûf, mürüvvet, hilim, adâlet, takvâ, birr,emniyet, hasene ve sulh gibi hususların özel bir yeri vardır. Çünkü bu vb.kavramların neticesi olan davranışlar, sadece kendi anlam alanları ile ilgilideğil, yerine göre ahlâk, itikad, ibadet, hukuk gibi başka alanlardan birini yada bir kaçını ilgilendirmektedir. Bu açıdan bu kavramlarla ve neticesinde hâsılolan davranışlarla müsbet hareket iç içedir.Buçalışmada ma‘rûf kavramı ekseninde âyetleri ve hadisleriinceleyeceğiz. Ayrıca eserlerinde, “Müsbetadalet, hak sahibine hakkını vermektir” (Lem‘alar); “Milliyetimiz birvücuttur. Ruhu İslamiyet, aklı Kur’ân ve imandır.” (Münazarat) diyen üstad Bediüzzaman’ın, Risale-iNur Külliyatında toplumsal ve beşeri ilişkilerle ilgili ortayakoyduğu “müsbet hareket” kavramı incelenecektir.

İnsan, bu dünyaya tek başına gelen,fakat diğer insanlarla birlikte yaşayan sosyal bir varlıktır. Toplum içerisindebirlikte yaşayan insanların farklı inanç, iş ve görevleri olduğu gibi, insanlarfarklı ırk, renk, dil, cinsiyet ve kabilelere sahiptirler. Farklı özellikleresahip insanların yaşadığı toplumda, bir arada yaşamanın getirdiği bir takımvazifeler ve sorumluluklar bulunmaktadır. Farklı inanç, ahlak ve davranışlarasahip insanların aynı toplumda huzur ve barış içerisinde yaşaması, güvenedayalı bir toplum oluşturulması için bir takım ilkelerin temelde kabul edilmesigerekmektedir. Kur’ân’da mevcut bilgiler anahatlarıyla, insan-Allah ilişkisi, insan-kâinat ilişkisi ve insan-insanilişkileri hakkındadır. Kur’ân-ı Kerîm’i dikkatle inceleyen, temel işlev vehükümlerini tetkik eden bir kişi, onun sadece indirildiği Arap toplumuna değil,kıyamete kadar gelecek olan tüm fert ve toplumlara hitap ettiğini, insanlarınferdî ve toplumsal temel ihtiyaç ve sorunlarına cevap verebilecek nitelikteolduğunu görecektir.İnsanın kendisiyle veya diğerinsanlarla kurduğu ilişkilerde barışın ve güven ahlâkının hâkim olabilmesi içintoplumda fertler arasında ma‘rûf, mürüvvet, hilim, adâlet, takvâ, birr,emniyet, hasene ve sulh gibi hususların özel bir yeri vardır. Çünkü bu vb.kavramların neticesi olan davranışlar, sadece kendi anlam alanları ile ilgilideğil, yerine göre ahlâk, itikad, ibadet, hukuk gibi başka alanlardan birini yada bir kaçını ilgilendirmektedir. Bu açıdan bu kavramlarla ve neticesinde hâsılolan davranışlarla müsbet hareket iç içedir.Buçalışmada ma‘rûf kavramı ekseninde âyetleri ve hadisleriinceleyeceğiz. Ayrıca eserlerinde, “Müsbetadalet, hak sahibine hakkını vermektir” (Lem‘alar); “Milliyetimiz birvücuttur. Ruhu İslamiyet, aklı Kur’ân ve imandır.” (Münazarat) diyen üstad Bediüzzaman’ın, Risale-iNur Külliyatında toplumsal ve beşeri ilişkilerle ilgili ortayakoyduğu “müsbet hareket” kavramı incelenecektir.