hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yaşlıların Toplumsal Sınıfı, Dijital Sermayeleri ve COVID-19 Salgınında Bağlantıda Kalma Pratikleri
Social Class, Digital Capital and Practices for Staying Connected of Older People During the COVID-19 Pandemic
Yazar: Arun, Özgür; Binark, Mutlu; Taylan, Duygu Özsoy; Kandemir, Beren; Şahinkaya, Gül
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 42 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Older people,COVID-19,Social class,Digital capital,Staying connected,Correspondence analysis ; Yaşlılar,Covid-19,Toplumsal sınıf,Dijital sermaye,Bağlantıda kalma,Mütekabiliyet analizi

Yaşlılar Covid-19 sürecinde çok uzun süre evde kaldıkları için sosyal izolasyona en fazla maruz kalan kesimlerin başında gelir. Pandemiye bağlı zorunlu izolasyon yalıtılma hissini ve buna bağlı sorunları da beraberinde getirir. Çalışmanın amacı, salgın sürecinde yaşlıların yalıtılma hissiyle başa çıkmak için medya kullanım pratiklerinin neler olduğunu, sosyal çevreleriyle nasıl bağlantıda kaldıklarını, yalıtılma hissiyle başa çıkma ve bağlantıda kalma pratiklerinin toplumsal kökenle ne tür bir ilişkisi olduğunu çözümlemektedir. Dijital sermayenin ve toplumsal sınıfın bu süreçteki belirleyici rolü araştırmanın odağını oluşturmaktadır. Türkiye’de yaşlılar salgın sırasında yalıtılmışlık hissinin üstesinden gelmelerinde en çok geleneksel medyanın yardımcı olduğunu söylemektedirler. Bunlar sırasıyla televizyon, telefon ve akıllı telefon görüşmeleri olarak belirginleşmektedir. Yaşlıların mensup oldukları toplumsal sınıf pozisyonlarına göre dijital sermaye hacimleri şekillenmekte, buna bağlı olarak nitelikli enformasyona erişim için kullandıkları iletişim araçları da çeşitlenmektedir. Kültürel soylular ve üst sınıfların dijital sermayeleri oldukça yüksek ve medya repertuvarları çeşitlidir. Çoklu mütekabiliyet analizi, dijital eşitsizliğin toplumsal, ekonomik ve kültürel eşitsizliğin bir uzantısı olduğunu göstermiştir.

Older adults are among the ones most exposed to social isolation because they’ve stayed at home for much longer during the COVID-19 pandemic. The research aims through multiple correspondence analysis being made along the axis of questions about what media use practice older adults have for coping with feelings of isolation, how they stay in touch with their social environment, and what kind of relationship their practices for coping with the feeling of isolation and for staying connected to their social environment have to their social status. The research focuses on the decisive roles of digital capital and social status. Television is seen to help older adults the most in overcoming the feeling of isolation, followed by telephone and smartphone calls, respectively. Older adults with higher social status tend to have higher digital capital and accordingly also use more diverse means of communicating to access quality information. The multiple correspondence analysis has revealed digital inequality to be an extension of social, economic, and cultural inequalities.
Sosyal Bilim Araştırmalarında Bulanık Küme Nitel Karşılaştırmalı Analiz Yönteminin Kullanımı
Using Fuzzy Set Qualitative Comparative Analysis in Social Science Research Abstract
Yazar: Çizel, Rabia; Aşkun, Volkan; Çizel, Beykan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 42 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Asymmetric analysis,Qualitative comparative analysis,Cluster theoretical methods,Theory development,Applied data analysis,Mixed methods,Global competitiveness analysis ; Asimetrik analiz,Nitel karşılaştırmalı analiz,Küme teorik yöntemler,Teori geliştirme,Uygulamalı veri analizi,Karma yöntem,Küresel rekabet analizi

Uluslararası sosyal bilimler yazınında, asimetrik nedensel ilişkiyi ortaya koyma potansiyeli olan bulanık küme nitel karşılaştırmalı analize (fsQCA) ilgi giderek artmasına rağmen, Türkiye’de bu analizi kullanan araştırmacıların azlığı dikkat çekicidir. Bu makale, sosyal bilimler alanında çalışan araştırmacıların verilerinden daha zengin bilgiler elde etmesine faydalı olabilecek bir yöntemin ulusal sosyal bilimler yazınına tanıtılması için kaleme alınmıştır. Sosyoloji kökenli olan bu yöntem hem nitel verilerin hem de nicel verilerin pragmatik bakış açısıyla tek bir analiz yöntemiyle ele alınabileceğini göstermesi açısından değerlidir. Bu makalede, kapsamlı bir literatür taraması ve okuyucular için bir örnek uygulama üzerinden yöntemin nasıl kullanılacağına dair ayrıntılı bir kılavuz sunulmaktadır. Bununla birlikte, araştırmada kullanılan örnek uygulama ile ülkelerin küresel rekabet edebilirliğinde etkili olan koşulların ve sonuç konfigürasyonlarının yeterli veya gerekliliği analiz edilmiştir.

Although the interest in fuzzy set qualitative comparative analysis (fsQCA), which has the potential to reveal asymmetric causal relationships, has gradually increased in the international social sciences literature, the scarcity of researchers using this analysis in Turkey is striking. This article has been written to introduce a method that can help Turkish social science researchers obtain richer information from their data in the national social science literature. Rooted in sociology, this method is valuable in terms of showing how both qualitative and quantitative data can be pragmatically handled with a single analysis method. This article provides a comprehensive literature review and a detailed guide on how to use the method through a sample application for readers. In addition, the study analyzes the conditions and outcome configurations that are effective in countries’ global competitiveness using the sample application provided in the research.
Üniversitelerde Araştırma Odaklı Yönetim Anlayışı: İstanbul Üniversitesi Örneği
Research-Oriented Management Approach in Universities: The Case of Istanbul University
Yazar: Ak, Mahmut; Şahin, Levent; Yurtseven, Eray
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 42 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Carl Heinrich Becker,Üniversite reformu,Almanya’da sosyoloji,Sosyolojinin kurumsallaşması,Sentetik bilim,Carl Heinrich Becker,University reform,Sociology in Germany,Institutionalization of sociology,Synthetic science,Araştırma Üniversitesi,İstanbul Üniversitesi,Araştırma Stratejisi,Research University,Istanbul University,Research Strategy ; Research University,Istanbul University,Research Strategy ; Araştırma Üniversitesi,İstanbul Üniversitesi,Araştırma Stratejisi,Research University,Istanbul University,Research Strategy

Bu çalışmanın amacı, dünyada araştırma odaklı üniversite felsefesinin gelişiminden yola çıkarak Türkiye’deki araştırma üniversitesi konseptinin İstanbul Üniversitesi özelinde değerlendirilmesidir. İstanbul Üniversitesi’nin Türkiye’nin en köklü ve önemli üniversitelerinden biri olarak YÖK’ün belirlediği araştırma üniversiteleri içerisinde önemli bir paya sahip olması bu çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Çalışmada sırasıyla araştırma ekosistemi ve dünyadaki gelişimi, Türkiye’de YÖK tarafından başlatılan araştırma üniversitesi hamlesi ve son olarak da İstanbul Üniversitesi’nin araştırma üniversiteleri arasında başarılı olmasını sağlayan stratejiler anlatılmıştır. Çalışmada genel olarak literatür taramasına dayalı olarak betimsel bir araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Sonuç olarak İstanbul Üniversitesi’nin Türkiye’de araştırma üniversitesi hamlesi başladığından beri bu konuya ilişkin önemli ve özel stratejik kararları aldığı ve bunları planlı ve koordineli bir şekilde uygulamaya koyduğu görülmektedir.

The purpose of this study is to evaluate Istanbul University under the concept of a Research University in Turkey, particularly based on the development of research-oriented philosophy. Istanbul University, which is considered one of the deep-rooted and important institutions in the country, is significant in terms of contributing an important share among the research universities determined by the Council of Higher Education (YÖK). The present work sought to explain the research ecosystem and its development around the world, the attempt of Research University by YÖK in Turkey, and finally, the strategies that enable Istanbul University to be successful among research universities. This research followed a descriptive research method related to the findings of the literature review. As a result, it was determined that Istanbul University has taken important and special strategic decisions on the issue since the start of the research university initiative in Turkey, putting this strategy into practice in a planned and coordinated manner.
Aile Sosyolojisinde Paradigmatik Değişmeler ve Türkiye’de Aileye Dair Bilgi Üretimi
Paradigmatic Shifts in the Sociology of Family and Knowledge Production on Family in Türkiye
Yazar: Sadıkoğlu, Z. Zeynep
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 43 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Paradigmatic Shifts in the Sociology of Family and Knowledge Production on Family in Türkiye,Aile Sosyolojisinde Paradigmatik Değişmeler ve Türkiye’de Aileye Dair Bilgi Üretimi ; Aile Sosyolojisinde Paradigmatik Değişmeler ve Türkiye’de Aileye Dair Bilgi Üretimi,Paradigmatic Shifts in the Sociology of Family and Knowledge Production on Family in Türkiye,İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi

Batılı bağlamda aile sosyolojisi tarihsel olarak örtüşen beş aşamadan geçmiştir: ön araştırma (19. yüzyılın ilk yarısı), sosyal Darwinizm (19. yüzyılın son yarısı), gelişmekte olan bilim (20. yüzyılın ilk yarısı), sistematik teori oluşturma (1950li yılların ortası-1970li yılları kapsayan dönem) ve çeşitlenme (1980’lerden günümüze) dönemi. Ön araştırma dönemi, bilimsel metodolojinin uygulanmasına dayanan çıkarım ve genellemeler ortaya koyan çalışmaların az olduğu, ancak birçok filozof, siyaset bilimci, tarihçi ve ilk dalga feministlerin aile üzerine önemli yazılar kaleme aldığı dönemdir (Christensen, 1964, s. 8). Takip eden sosyal Darwinci dönemde ise aileye geniş tarihsel, kurumsal ve karşılaştırmalı perspektiflerden bakan ampirik bir literatür (çoğunlukla antropolojik) gelişmiştir. Aile biçimlerinin evrimsel gelişim aşamalarına odaklanan bu literatür, daha çok şüpheli tarihsel ve anekdot niteliğindeki kayıtlara dayanan, betimleyici ve izlenimci analizler içeren, dolayısıyla geçerliliği zayıf çalışmalar ile ayırt edilmektedir (Hill, 1962, s. 425).

The sociology of family in the Western context have passed through five historically overlapping stages: preliminary research (first half of the 19𝑡 ℎ century), social Darwinism (last half of the 19𝑡 ℎ century), emerging science (first half of the 20𝑡 ℎ century), systematic theorization (1955-1970s), and diversification (1980s-present). The preliminary research period was the first period in which a dearth of studies has occurred drawing generalizations and conclusions based on the application of scientific methodology; however, many philosophers, political scientists, historians, and the first wave of feminists wrote important articles about family (Christensen, 1964, p. 8). In the subsequent social Darwinian period, an empirical literature (mostly anthropological) developed that looked at the family from broad historical, institutional, and comparative perspectives. Nevertheless, this literature focused on the evolutionary developmental stages of family forms and is characterized by descriptive and impressionistic analyses based on dubious historical and anecdotal records, and thus poorly validated studies (Hill, 1962, p. 425).
Z Kuşağı Ergen Çocuk Sahibi Ebeveynlerin Dĳital Ebeveynlik Tutumlarının Çocukları ile İlişkilerine Etkisi
The Impact of Gen-Z Parents’ Digital Parenting Attitudes on Their Relationship with Their Children
Yazar: Sancar, Esma
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 43 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; digital parenting,generation Z,parent-youth relationship,digital media,parental attitudes ; dĳital ebeveynlik,z kuşağı,ebeveyn-ergen ilişkisi,dĳital medya,ebeveynlik tutumları

Ebeveynlik biçimleri, ebeveyn-çocuk ilişkisinin sağlıklı sürdürülebilmesinde etkin rol oynamaktadır. Gelişen teknoloji ve dĳitalleşme ile birlikte ortaya çıkan dĳital medya araçları, dĳital dünyanın içine doğan Z kuşağı çocuklarının hayatında önemli bir yer tutmaktadır. Ebeveynler de çocukları için artık vazgeçilmez olan bu unsur karşısında hem onları desteklemek, hem de olası risklerden korumak adına dĳitalleşmeye yönelik yeni ebeveynlik tutumları geliştirmektedir. Çalışmada bu dĳital ebeveynlik tutumlarının, ebeveynlerin ergenlik döneminde olan çocukları ile ilişkisini nasıl etkilediği araştırılmaktadır. Çalışma kapsamında Z kuşağı ergen çocuk sahibi 400 ebeveyn ile yapılandırılmış tarama çalışması yapılmıştır. Dĳital ebeveynlik tutumları, çocukları dĳital medya araçlarını kullanma konusunda destekleme ve bu araçların olası risklerinden koruma alt boyutlarında incelenmiş olup, bu boyutların ebeveynlerin çocukları ile olan ilişkisine etkisini ölçmek için çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirliklerinin test edilmesinde açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları ebeveynlerin, dĳital medya konusunda çocuklarını hem destekleme hem de koruma yönünde geliştirdikleri dĳital ebeveynlik tutumlarının çocukları ile olan ilişkilerini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Parenting styles play an active role in maintaining a healthy parent-child relationship. The digital media tools that have emerged with the development of technology and digitalization occupy an important place in the lives of Generation Z children, who were born in the digital world. Parents are developing new parenting styles for digitalization to both support and protect their children from potential risks of this now indispensable element for children. The study examines how these digital parenting attitudes affect the relationship between parents and their children. The study involved a structured survey of 400 parents of Gen-Z teens. Digital parenting attitudes were examined in the sub-dimensions of supporting children’s use of digital media tools and protecting them from the potential risks of these tools, and multiple regression analysis was used to measure the effect of these dimensions on the parent-child relationship. Exploratory and confirmatory factor analyses were used to test the validity and reliability of the scales used. As a result of the research, it was found that both dimensions had a positive and significant effect on the parent-child relationship.
Küçük Gruplar Sosyolojisinin Sosyolojideki Yerine İlişkin Bir Değerlendirme
An Evaluation of the Place of Sociology of Small Groups in Sociology
Yazar: Akbiyik, Melike
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 43 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; the sociology of small groups,study of small groups,microsociology,mesosociology,sociological miniaturism,social psychology,sociometry ; küçük gruplar sosyoloji,küçük grup çalışmaları,mikrososyoloji,mezososyoloji,sosyolojik minyatürcülük,sosyal psikoloji,sosyometri

Küçük gruplar sosyolojisinin ve küçük grup araştırmalarının sosyolojideki öneminin tekrar hatırlatılması amacını taşıyan bu çalışmada öncelikle bir alt disiplin olarak küçük gruplar sosyolojisinin ortaya çıkışı sosyolojinin kendi gelişim hikayesi içinde kısaca açıklanmıştır. Sosyolojinin bünyesinde barındırdığı ikilikler ve bu ikiliklerin küçük gruplar sosyolojine etkisi değerlendirilmiştir. Ardından küçük grup çalışmalarının kısa tarihçesine yer verilmiştir. Cooley ve Mead’in temel isimler olarak kabul gördüğü küçük gruplar sosyolojinde on dokuzuncu yüzyılın başından bugüne öne çıkan isimler ve çalışma konularına örnekler sunulmuştur. Başlı başına bir küçük gruplar sosyolojisi tarihçesinden bahsetmenin güçlüğü ayrıca ifade edilmiştir. Son bölümde ise bir yandan küçük grupları çalışmanın önemine aynı zamanda küçük grup çalışmanın zorluklarına yönelik görüşlere değinilmiştir. Bu çalışma küçük gruplar sosyolojisi alanının çağdaş sosyolojide hak ettiği yeri bulması adına bir çaba olarak okunmalıdır. Sosyolojinin bir disiplin olarak ortaya çıktığı andan itibaren sosyoloji açısından küçük grupları çalışmak önemli olmuştur. Bu çalışma ile küçük gruplar sosyolojinin kavramsal ve metodolojik ikiliklerine çözüm sunma yeteneği hatırlatılmıştır. Mezososyolojik düzeyde küçük grup çalışmalarının yapılmasının önemi üzerinde durulmuştur.

This study aims to recall the importance of the sociology of small groups and small group research in sociology and briefly explains the emergence of the sociology of small groups as a sub-discipline within the developmental story of sociology itself. The study evaluates the dichotomies within sociology and the impact these dichotomies have had on the sociology of small groups before providing a brief history of small group studies. The study also provides examples of prominent names such as Cooley and Mead and subjects of study in the sociology of small groups beginning from the 19th century to the present. The article also addresses the difficulty of talking about the history of the sociology of small groups. The last section discusses the importance of studying small groups and the challenges of small group studies. This study should be read as an effort to find a rightful place for the field of the sociology of small groups in contemporary sociology. Studying small groups has been important in sociology since its emergence as a discipline. This study recalls how sociology can use small groups to offer solutions to conceptual and methodological dichotomies and emphasizes the importance of conducting small group studies at the meso-sociological level.
Askerî Sosyolojinin Kuruluşu: The American Soldier
The Founding of Military Sociology: The American Soldier
Yazar: Terzi, Nazlı; Başpınar, Adem
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Military sociology,Samuel A. Stouffer,The American Soldier,Adaptation studies,Attitude studies ; Askerî sosyoloji,Samuel A. Stouffer,The American Soldier,Uyum çalışmaları,Tutum araştırmaları

Bu makale, askerî sosyoloji disiplininin ortaya çıkış sürecini Samuel A. Stouffer ve onun önderliğindeki “The American Soldier” projesi kapsamında ele almaktadır. Yarım milyondan fazla askere uygulanan 200’ün üzerinde farklı anket ve mülakatlar, bu projeyi o döneme kadar uygulanan en büyük saha araştırması yapmıştır. Bu çerçevede öncelikle “The American Soldier” projesini ortaya çıkaran koşullar ele alınmıştır. İki savaş arası dönemde ABD’de sosyolojinin durumu, kamusal çıktılar üretme işlevi ve gücü, kuram ile uygulama arasındaki konumlanışı gibi hususlar ele alınmıştır. Ardından “The American Soldier” projesinin gündeme gelmesi, projenin amaçları, süreçleri genel hatlarıyla tanıtılmıştır. Projenin ürünleri değerlendirilerek özellikle sosyal psikoloji ve sosyoloji kapsamına giren yayımlar içeriklerine göre ele alınmıştır. “The American Soldier” kapsamında yapılan orduya ve savaşa uyum çalışmaları, göreve atanma ve iş memnuniyeti çalışmaları, etnik temelli araştırmalar ile atama için üretilmiş puanlama sisteminin genel özellikleri, projedeki bulgularıyla birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak “The American Soldier” çalışmasının askerî sosyolojinin kurumsallaşma süreçlerine giden yolu hazırlayarak bir alt disiplinin doğuşunu hazırlayan mihenk taşlarından birisi olmuştur.

This article examines the emergence of the discipline of military sociology in the context of Samuel A. Stouffer and his project, The American Soldier. More than 200 different questionnaires and interviews with over half a million soldiers made this project the largest field research ever conducted. In this context, the study first discusses the conditions that gave rise to The American Soldier project, such as the status of sociology in the USA in the interwar period, its function and power to produce public results, and its positioning between theory and practice. Next, the study presents in general terms the agenda of The American Soldier project, its goals, and its processes. The study then evaluates the output of the project and discusses the publications that fall within the scope of social psychology and sociology according to their content. The article then evaluates the general characteristics of military and war adaptation studies, deployment and job satisfaction studies, ethnic-based research, and the deployment scoring system developed in The American Soldier alongside the findings from the project. As a result, The American Soldier project was a milestone that paved the way for the institutionalization of military sociology and prepared the birth of a subdiscipline.
Türkiye’de Kadınların Askerlik Yapmalarına Yönelik Toplumsal Tutumlar
Social Attitudes towards Women’s Military Service in Turkiye
Yazar: Akal, Mustafa Yücehan; Ateş, Barış; Cergibozan, Raif; Kırtıl, Melek; Başpınar, Adem
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Female soldiers,Social attitudes,Turkish Armed Forces,Combat duty ; Kadın askerler,Toplumsal tutum,Türk Silahlı Kuvvetleri,Muharip görev

Kadınların orduya kabulünü etkileyen faktörler sosyal, kültürel, askeri, uluslararası ve siyasi boyutlar altında incelenmektedir. Ancak Türkiye’de yapılan çalışmalar daha ziyade kurum içi uygulamalara odaklanmaktadır. Ayrıca savaşlarda kahramanlık göstermiş kadın figürler üzerinden tarihsel bir anlatı da ön plana çıkarılmıştır. Bu makale kadın askerlerin istihdamında kültürel boyut altında yer alan toplumsal tutumları ölçmeyi amaçlamaktadır. 382 kişiyle yapılan betimsel anketten elde edilen veriler; frekans dağılımları, istatistiksel çıkarsamalar ve ki-kare testi yardımıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Türk toplumunda kadınların silahlı kuvvetlere alınması (%79,9) desteklenmektedir. Bu desteğin kadınlar arasında daha yüksek olduğu yine aynı şekilde kendisi veya ailesinde asker olmayanların, kadınların orduya kabulünü askerlik tecrübesi olanlara göre daha yüksek oranda desteklediği görülmektedir. Ayrıca muharip görevler konusunda çelişkili sonuçlar elde edilmiştir. Sonuç olarak toplumun kadınları muharip sınıflarda da görmek istediği ancak bu konuda genel bir bilgi eksikliği olduğu değerlendirilmektedir.

The factors affecting the acceptance of women in the military have been analyzed under social, cultural, military, international, and political dimensions. However, studies conducted in Türkiye have focused more on internal practices. In addition, a historical narrative has also been emphasized through the female figures who have shown heroism in wars. This article aims to measure social attitudes under the cultural dimension regarding the enlistment of female soldiers. Data obtained from a descriptive survey of 382 respondents were analyzed using frequency distributions, statistical inferences, and the chi-square test. According to the findings, 79.9% of Turkish society supports the recruitment of women into the armed forces. This support is higher among women. Similarly, those with no military experience themselves or in their families support women’s enlistment in the army at a higher rate than those with military experience. In addition, contradictory results were obtained regarding combat missions. In conclusion, Turkish society is considered to want to see women in combat classes, but a general lack of information exists with regard to this issue.