hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
KAMU YÖNETİMİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN DEĞİŞİME AÇIKLIK VE ÇALIŞAN PERFORMANSI ARASINDAKİ İLİŞKİDEKİ ARACILIK ROLÜ
The Mediating Role of Openness to Change in the Relationship Between Digital Transformation in Public Administration and Employee Performance
Yazar: Çamur, Ömer
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 104, 2025
Anahtar kelimeler: Human Resources Management ; İnsan Kaynakları Yönetimi ; Kamu yönetimi,Dijital dönüşüm,Değişime açıklık,Performans ; Public administration,Digital transformation,Openness to change,Performance

Kamu yönetiminde artan dijital dönüşüm sürecinde “değişime açıklık” tutumunun çalışan performansına olan etkisi ve bu ilişkide dijital dönüşümün aracılık rolü net olarak tanımlanmamıştır. Bu çalışma, çalışanların değişime açıklık tutumunun performanslarını nasıl etkilediğini ve dijital dönüşümün bu ilişkiyi güçlendirici bir rol oynayıp oynamadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. TRB1 Bölgesi'ndeki dört ilin (Malatya, Bingöl, Elazığ ve Tunceli) üniversitelerinde görev yapan akademik personelin katılımıyla yürütülen araştırmada 416 katılımcıdan elde edilen veriler nicel analizlerle değerlendirilmiştir. Analizler, değişime açıklık tutumu ile dijital dönüşüm düzeyi arasında ve dijital dönüşüm ile çalışan performansı arasında güçlü ve pozitif ilişkiler olduğunu göstermektedir. Ayrıca, dijital dönüşümün değişime açıklık ile performans arasındaki ilişkiyi anlamlı biçimde aracılaştırdığı saptanmıştır. Kamu yönetiminde dijital dönüşüm sürecinin güçlendirilmesi, çalışanların değişime açıklığını artırarak performansı olumlu yönde etkilemektedir. Bu bulgu, dijital uygulamaların yaygınlaştırılmasının, kamu kurumlarında hem adaptasyon hem de verimlilik açısından stratejik önem taşıdığını ortaya koymaktadır.

In the increasing digital transformation process in public administration, the effect of the “openness to change” attitude on employee performance and the mediating role of digital transformation in this relationship have not been clearly defined. This study aims to determine how employees' openness to change attitude affects their performance and whether digital transformation plays a reinforcing role in this relationship. Data obtained from 416 participants in a study conducted with the participation of academic staff working at universities in four provinces (Malatya, Bingöl, Elazığ, and Tunceli) in the TRB1 Region were evaluated using quantitative analyses. The analyses show strong and positive relationships between openness to change and the level of digital transformation, and between digital transformation and employee performance. Furthermore, it was found that digital transformation significantly mediates the relationship between openness to change and performance. Strengthening the digital transformation process in public administration positively affects performance by increasing employees' openness to change. This finding reveals that the widespread adoption of digital applications is of strategic importance in public institutions in terms of both adaptation and efficiency.
Tek Parti Dönemi Varlık Dergisinde Sosyal Darwinist Yansımalar
SOCIAL DARWINIST REFLECTIONS IN THE SINGLE PARTY PERIOD VARLIK MAGAZINE
Yazar: Ergün, Ragıp
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 105, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Sosyal darwinizm,Varlık dergisi,Tek parti,Öjenizm,İnsanın muhtevası ; Social darwinism,Varlık magazine,Single party,Eugenicism,The nature of human

Bu çalışma Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş kodlarının da inşa edildiği bir dönemde, döneminin önde gelen dergilerinden Varlık’ın 1933-1945 yılları arasındaki sayılarında zamanının toplumsal ve zihinsel dönüşüm çabalarına katkı sunmaya çalışırken sosyal Darwinizm’e yönelip yönelmediğini açıklamaktadır. Zira iki dünya savaşı arası yıllarda Batı’da sosyal Darwinizm teorik çerçevede tartışılan, politika ise uygulama alanı bulan bir yaklaşımdır. İlgili yıllarda Batı’da ontolojiden psikolojiye, ekonomiden sosyolojiye, siyaseten insana kadar pek çok alanın Darwinci bir perspektifle inşa edilmeye çalışıldığı gözlenmektedir. Bu zaman aralığında Batılılaşmayı en büyük ideal olarak gören Tek Parti dönemi aydınlarının bu yaklaşımdan habersiz olması beklenemez. İlgili düşüncenin kendine yaşam alanı bulduğu yerlerin başında Varlık Dergisi gelmektedir. Dönemin önde gelen aydınlarının yazarlık yaptığı, devletin açıktan destek verdiği dergi 1933 yılında Yaşar Nabi (Nayır) öncülüğünde yayın hayatına başlamıştır. Varlık Dergisinin 1933 ile 1945 yılları arasındaki sayıları sosyal Darwinist perspektiften, birincil kaynaklar üzerinden, literatür taraması ve arşiv araştırmasına dayalı olarak nicel bir incelemeye tabi tutulduğunda, bu yaklaşımın pek çok argümanının derginin yazarları arasında açıkça tartışıldığı, toplumu dönüştürmek için önemli bir pusula/rehber olarak görüldüğü anlaşılmaktadır. Ayrıca o dönem Batı’da bile çok fazla kullanılmayan sosyal Darwinizm kavramının Varlık Dergisinde kullanıldığı da açıkça görülmektedir.

This study examines whether Varlık magazine, a leading publication during Turkey's early Republican era (1933-1945), leaned toward social Darwinism while contributing to the nation's social and intellectual transformation. Social Darwinism, a prominent Western ideology between the two world wars, influenced politics, economics, and psychology, and Turkish intellectuals, who saw Westernization as a key ideal, were likely aware of it. Varlık, founded in 1933 by Yaşar Nabi Nayır and supported by prominent thinkers, served as a platform for contemporary ideas. Through primary sources, literature reviews, and archival research, the study reveals that social Darwinism was openly debated in Varlık, making the magazine a significant medium for its dissemination. The findings suggest that Varlık not only reflected but also actively shaped the intellectual climate of the time, aligning with global trends while contributing to Turkey's foundational transformation. It is also clearly seen that the "social Darwinism" organization, which showed itself as a content that could be experienced even in the West at that time, was also active.
DÖRDÜNCÜ SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİNDE ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK UYGULAMALARININ AKADEMİK BAŞARIYA ETKİSİ VE ÖĞRENCİLERİN BU UYGULAMALARA KARŞI TUTUMLARI
Investigating the Impact of Augmented Reality on Fourth-Grade Students’ Science Achievement and Attitudes
Yazar: Kelepçe, Osman; Küçük, Sevda; Yıldız, Ali
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 104, 2025
Anahtar kelimeler: Classroom Education ; Sınıf Eğitimi ; Artırılmış gerçeklik,Akademik başarı,Fen bilimleri dersi,Tutum ; Augmented reality,Academic achievement,Attitude,Science course

Bu çalışmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf fen bilimleri dersinde artırılmış gerçeklik (AG) uygulamalarının öğrencilerin akademik başarıları ile bu teknolojiye yönelik tutumları üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Araştırma, nicel yöntemlerden biri olan yarı deneysel desen (ön test–son test kontrol gruplu) kapsamında yürütülmüştür. Verilerin toplanması sürecinde, araştırmacılar tarafından tasarlanan çoktan seçmeli bir başarı testi ile geçerliliği ve güvenirliği sağlanmış bir tutum ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler üzerinde bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi ve Spearmanrho korelasyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçları, deney grubunda bulunan öğrencilerin başarı ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur(p

The purpose of this study is to examine the effects of augmented reality (AR) applications on fourth-grade primary school students’ academic achievement and their attitudes toward this technology in the science course. The research was carried out using a quasi-experimental design (pretest–posttest control group), which is one of the quantitative research methods. During the data collection process, a multiple-choice achievement test designed by the researcher and a validated, reliable attitude scale were employed. The collected data were analyzed through independent samples t-test, paired samples t-test, and Spearman’s rho correlation analysis. The analysis results revealed that the mean academic achievement scores of the experimental group were significantly higher than those of the control group (p < .05). The findings demonstrated that AR-supported instruction contributed positively to students’ learning outcomes. In addition, it was found that the experimental group students held highly positive attitudes toward AR applications and that there was a significant moderate positive relationship between these attitudes and their academic achievement (r ≈ .50, p < .05). As a conclusion, AR-based learning environments are recommended as an innovative approach in science education that strengthens both conceptual understanding and student motivation.
OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDA HALK SAĞLIĞI VE KORUYUCU HEKİMLİK: AİLE TABABETİNİN DERECE-İ EHEMMİYETİ ÖRNEĞİ
Public Health and Preventive Medicine in The Ottoman Empire: The Case of Aile Tababetinin Derece-i Ehemmiyeti
Yazar: Sekman, Nimet
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 104, 2025
Anahtar kelimeler: History Education ; Tarih Eğitimi ; Aile tababeti,Halk sağlığı,Koruyucu hekimlik,Osmanlı,Sağlık eğitimi,Tıp tarihi ; Family medicine,Health education,Ottoman empire,Preventive medicine,Public health,Social history of medicine

Osmanlı toplumunda sağlık eğitimi ve koruyucu hekimlik anlayışının gelişimini daha yakından görmek, yalnızca tıbbî  gelişmeleri değil, aynı zamanda sosyal yaşamın ve aile yapısının dinamiklerini de anlamak açısından önemlidir. Bu makalede, Dr. Ahmet Şükrü’nün 1904 yılında yayımlanan “Aile Tababetinin Derece-i Ehemmiyeti” adlı eseri temel alınarak, Osmanlı’da aile sağlığı, koruyucu hekimlik ve sağlık bilinci tematik olarak ele alınmıştır. Araştırmada nitel analiz yöntemi tercih edilmiş hem tarihsel bağlamı kavramak hem de metnin içerdiği pratik önerileri incelemek amacıyla eserin Osmanlıca orijinali ile Türkçe çevirisi karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, her iki dildeki metin ayrıntılı biçimde incelenerek, dönemin sağlık pratiklerine ve aile yapısına ilişkin anlatılar sistematik şekilde kodlanmıştır. Sonuçlara bakıldığında, temizlik alışkanlıklarından mizaca dayalı tedavilere kadar pek çok konuda verilen önerilerin, toplumsal sağlığın bütünsel biçimde korunmasına yönelik bir bakış açısı taşıdığı görülmektedir. Ayrıca aile üyelerinin sağlığını merkeze alan koruyucu hekimlik yaklaşımının Osmanlı’da halk sağlığının temel direklerinden biri olduğu dikkat çekmektedir. Eserde ortaya konulan yaklaşımın, günümüz koruyucu sağlık uygulamalarına ışık tutabilecek nitelikte olduğu düşünülmektedir.

Examining the development of health education and preventive medicine in Ottoman society is significant not only for understanding medical advancements but also for grasping the dynamics of social life and family structure. In this article, family health, preventive medicine, and health consciousness in the Ottoman period are thematically analyzed, based on Dr. Ahmet Şükrü’s treatise "Aile Tababetinin Derece-i Ehemmiyeti" (The Importance of Family Medicine), published in 1904. The qualitative analysis method was employed in the research, and both the original Ottoman Turkish and its Turkish translation were comparatively evaluated in detail to understand the historical context and practical recommendations. Through systematic coding of narratives related to health practices and family structures of the period, the study found that the recommendations provided—from hygiene practices to temperament-based treatments—reflected a holistic perspective aimed at preserving community health. Furthermore, the preventive medical approach emphasizing family members' health is identified as a cornerstone of public health in the Ottoman period. It is suggested that the model presented in this work can offer valuable insights into contemporary preventive health practices.
TÜRKİYE’DE TASARRUF, YATIRIM VE SERMAYE HAREKETLİLİĞİ: FELDSTEİN-HORIOKA BULMACASININ YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
Saving, Investment and Capital Mobility in Turkey: A reassessment of the Feldstein-Horioka Puzzle
Yazar: Akça, Murat
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 105, 2025
Anahtar kelimeler: Time-Series Analysis ; Zaman Serileri Analizi ; Macroeconomics (Other) ; Makro İktisat (Diğer) ; Feldstein-Horioka hypothesis,Capital mobility,Domestic savings and investment,ARDL ; Feldstein-Horioka hipotezi,Sermaye hareketliliği,Yurtiçi tasarruf ve yatırım,ARDL

Bu çalışma, 1985-2021 döneminde Türkiye ekonomisinde Feldstein-Horioka (FH) hipotezinin geçerliliğini ampirik olarak araştırmaktadır. Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) sınır testi yaklaşımı ve Toda-Yamamoto nedensellik analizi kullanılarak, yurtiçi tasarruflar ve yurtiçi yatırımlar arasındaki ilişki, ticari açıklık ve finansal gelişmeyi de içeren daha geniş bir çerçevede incelenmektedir. Ampirik sonuçlar FH hipotezini desteklemekte ve nispeten düşük bir tasarruf tutma katsayısı ile de olsa yurtiçi tasarruflar ve yatırımlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, son yıllarda artan finansal serbestleşmeye rağmen Türkiye'de kısmi sermaye hareketliliğinin varlığına işaret etmektedir. Ayrıca çalışma, finansal gelişmenin kısa ve uzun vadede yatırım üzerinde güçlü ve pozitif bir etkiye sahipken, ticari açıklığın uzun vadede önemli bir negatif etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, küreselleşmenin Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalarda sermaye oluşumu üzerindeki asimetrik etkilerinin altını çizmektedir. Bulgular, yurt içi finansal derinleşmenin ve kurumsal sağlamlığın dış kırılganlıkların azaltılmasında ve sermaye tahsisinin etkinliğinin artırılmasındaki kritik rolünü vurgulamaktadır.

This examines the validity of the Feldstein-Horioka (FH) hypothesis in the Turkish economy from 1985 to 2021. Using the ARDL approach and Toda-Yamamoto causality analysis, the relationship between domestic savings and domestic investment is examined in a broader framework that includes trade openness and financial development. The empirical results support the FH hypothesis showing a statistically significant and positive long-run relationship between domestic savings and investment. This finding points to the existence of partial capital mobility in Turkey. Moreover, the study reveals that FD has a strong and positive effect on investment, while TO has a significant negative effect. These results underline the asymmetric effects of globalization on capital formation in emerging markets such as Turkey. The findings highlight the crucial role of domestic financial deepening and institutional soundness in mitigating external vulnerabilities and enhancing the efficiency of capital allocation.
POSTMODERN AİLE SORUNLARINA ÇÖZÜM: DEĞER TEMELLİ AİLE MODELİ
Solution to Postmodern Family Issues: The Value Based Family Model
Yazar: Ertaş, Hikmetullah
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 104, 2025
Anahtar kelimeler: Islamic Studies (Other) ; İslam Araştırmaları (Diğer) ; Hadith,Sunnah,Postmodernism,Family,Value based family model ; Hadis,Sünnet,Postmodernizim,Aile,Değer temelli aile modeli

Bu araştırma, postmodern dönemde aile kurumunda ortaya çıkan kimlik erozyonu, rol belirsizliği ve ahlâkî normların zayıflamasını tahlil etmekte; çözüm için Hz. Peygamber’in değer temelli aile modelini alternatif olarak önermektedir. Çalışmanın amacı, TÜİK ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı verilerinden elde edilen güncel demografik göstergeler ışığında aile kurumunun yaşadığı krizleri analiz etmek; hadislerde temellendirilen sevgi, saygı, sabır, adalet, sadakat, merhamet ve hoşgörü ilkeleri üzerinden sürdürülebilir bir aile modeli inşa etmektir. Araştırma, keşfedici sıralı karma desen çerçevesinde yapılandırılmış; nitel boyutta hadis külliyatı ve siyer literatürü doküman analiziyle çözümlenmiş, nicel boyutta ise resmi istatistikler trend analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, postmodern paradigmanın aileyi çözülmeye açık kıldığını göstermiş; önerilen model, aile danışmanlığı ve eğitim süreçlerinde uygulanabilir değer temelli modüller sunarak Türk aile yapısına özgün ve normatif bir katkı sağlamıştır.

This study analyzes the erosion of identity, role ambiguity, and the weakening of moral norms that have emerged within the family institution in the postmodern era, and proposes the Prophet Muhammad’s value-based family model as an alternative solution. The aim of the research is to analyze the crises experienced by the family institution in light of current demographic data obtained from the Turkish Statistical Institute (TÜİK) and the Ministry of Family and Social Policies, and to construct a sustainable family model grounded in the principles emphasized in the hadith tradition, such as love, respect, patience, justice, loyalty, compassion, and tolerance. The study is structured within an exploratory sequential mixed-methods design; the qualitative dimension is based on document analysis of the hadith corpus and sīra literature, while the quantitative dimension employs trend analysis of official statistical data. Findings reveal that the postmodern paradigm renders the family vulnerable to disintegration, whereas the proposed model provides value-oriented modules applicable in family counseling and educational processes, offering an original and normative contribution to the structure of the Turkish family.
BİG BANG TEORİSİ BAĞLAMINDA TEİZM-MATERYALİZM’İN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
Comparative Analysis of Theism and Materialism in the Context of The Big Bang Theory
Yazar: Öztürk, Numan
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 105, 2025
Anahtar kelimeler: Islamic Studies (Other) ; İslam Araştırmaları (Diğer) ; God,Universe,Theism,Materialism,Big bang ; Tanrı,Âlem,Teizm,Materyalizm,Big bang

Bu çalışma, modern kozmolojinin temel kuramlarından biri olan Big Bang teorisini merkeze alarak, evrenin kökeni ve mahiyeti konusunda iki temel düşünce sistemi olan teizm ve materyalizmin ileri sürdüğü ontolojik ve epistemolojik yaklaşımları karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Big Bang teorisinin bilimsel sonuçlarının; evrenin başlangıcı, zamanın mahiyeti ve maddenin statüsü gibi temel meseleler bağlamında bu iki yaklaşım tarafından nasıl yorumlandığı analiz edilmektedir. Bu çerçevede çalışma, dinî düşüncenin temel kabullerinden biri olan “yoktan yaratma” anlayışının Big Bang teorisiyle hangi noktalarda ilişkilendirildiğini ele almakta; aynı zamanda materyalist düşüncenin evrenin ezelîliği ve maddenin mutlaklığına dair iddialarını söz konusu teori ışığında değerlendirmektedir. Teizm ve materyalizmin temel kabulleri ortaya konulduktan sonra, Big Bang teorisi ve onu destekleyen çağdaş bilimsel bulgular çerçevesinde bu iki yaklaşım karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Türkiye’de Big Bang teorisi üzerine çeşitli çalışmalar bulunmakla birlikte, bu teori bağlamında teizm ve materyalizmin sistematik ve karşılaştırmalı bir analizini konu edinen araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu yönüyle çalışma, bilimsel kozmoloji ile felsefî-dinî yaklaşımlar arasındaki ilişkiyi tartışmaya açması bakımından literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.

This study examines the Big Bang theory—one of the foundational theories of modern cosmology—by comparatively analyzing the ontological and epistemological claims of two major worldviews: theism and materialism. It focuses on how the scientific implications of the Big Bang theory are interpreted by these approaches with regard to fundamental issues such as the origin of the universe, the nature of time, and the status of matter. Within this framework, the study discusses the extent to which the concept of creation ex nihilo, a core tenet of theistic thought, is associated with the Big Bang theory, while also evaluating materialist claims concerning the eternity of the universe and the primacy of matter in light of contemporary cosmological findings. After outlining the main assumptions of both theistic and materialist perspectives, the study comparatively assesses these viewpoints through the lens of the Big Bang theory and related scientific discoveries. Although numerous studies on the Big Bang theory have been conducted in Türkiye, research that systematically and comparatively addresses theism and materialism within this context remains limited. In this respect, the study aims to contribute to the literature by fostering a dialogue between scientific cosmology and philosophical-religious interpretations.
TÜRKİYE’DE YAPAY ZEKÂ EĞİTİMİ ÜZERİNE YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİ VE YÖNTEMSEL ÖZELLİKLERİ
Research Trends and Methodological Characteristics of Graduate Theses on Artificial Intelligence Education in Turkey
Yazar: Coşkun, Mehmet Kadir
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 105, 2025
Anahtar kelimeler: Learning Analytics ; Öğrenme Analitiği ; Yapay zekâ,Eğitim,Lisansüstü çalışmalar,Doküman analizi ; Artificial intelligence,Education,Graduate studies,Document analysis

Araştırmanın amacı 2004–2025 yılları arasında Türkiye’de yapay zekâ uygulamaları ile eğitim-öğretim alanında yürütülen lisansüstü tezleri inceleyerek alandaki araştırma eğilimlerini, yoğunlukları ve metodolojik yönelimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu araştırma nitel bir çalışma olup çalışmanın yöntemi olarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada öncelikli tarama ölçütü, Türkiye’de son 21 yıl içinde hazırlanmış tezlerdir. Verilerin toplanmasında doküman incelemesi tekniği kullanılmış ve ölçüt örnekleme ile araştırmanın kaynağı oluşturulmuştur. Çalışmanın amacına yönelik olarak araştırmacı tarafından “Lisansüstü Tez İnceleme Formu” geliştirilmiş ve ulaşılan tezler bu forma göre incelenmiştir. Araştırma sonucunda, Türkiye’de yapay zekâ temelli eğitim araştırmalarının son yıllarda niceliksel bir artış gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaların belirli üniversitelerde yoğunlaşması, kurumsal düzeyde araştırma kapasitesi farklılıklarına işaret etmektedir. Ayrıca örneklem tercihleri daha çok öğrenci ve öğretmen merkezli bir yaklaşımın benimsendiğini göstermektedir. Bu sonuçlar, yapay zekâ–eğitim alanındaki araştırma ekosisteminin gelişim dinamiklerine ışık tutmakta ve gelecekteki çalışmalara yönelik yeni araştırma hatları sunmaktadır.

The purpose of this study is to examine the graduate theses conducted in Turkey between 2004 and 2025 on artificial intelligence applications in the field of education and instruction, and to reveal the research trends, intensities, and methodological orientations in this field. This research is survey model was employed as its methodological approach. The priority screening criterion in this study is the theses prepared in the last 21 years in Turkey. In collecting the data, the document review technique was used, and the source of the research was established through criterion sampling. In line with the purpose of the study, a “Graduate Thesis Review Form” was developed by the researcher and all accessible theses were examined based on this form. The research revealed that artificial intelligence-based education research in Turkey has shown a quantitative increase in recent years. The concentration of studies in certain universities points to differences in institutional research capacity. Additionally, the sample preferences demonstrate that researchers predominantly adopted a student- and teacher-centered approach. These results shed light on the development dynamics of the research ecosystem in the field of artificial intelligence–education and offer new research lines for future studies.