Kutadgu Bilig’de Devlet, Toplum ve Yönetim Anlayışı
The Idea of State, Society and Administration in Kutadgu Bilig
Yazar: Yılmaz, Abdullah; Gündoğdu, Hakan Gökhan; Kayalar, Talat
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 78, 2023
Anahtar kelimeler: Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; Kutadgu Bilig,Yusuf Has Hacip,devlet,toplum,yönetim ; Kutadgu Bilig,Yusuf Khass Hajib,state,society,administration

Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig çalışması, yönetim biliminin kurulmasına ve ilerlemesine yaptığı önemli katkılardan dolayı Türk devlet yönetim geleneğinin en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu eserde, Türk dünyasının idari, siyasi ve toplumsal yapıları ve bunların nasıl geliştirilebileceğine dair öneriler sunulmaktadır. Siyasetname türündeki eserde, yöneticilerin tebaalarına karşı tutumları, tebaalarında yöneticilere yönelik görev ve sorumluluklarına değinilmiştir. Türk kültür miraslarının en eskilerinden biri olan Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig eseri, Türk-İslam kültür ve medeniyetinin gelişimine önemli katkılar sunmaktadır. Bu çalışmada Kutadgu Bilig’in Türk devlet yönetimi sürecine katkıları incelenmiş, nasihatlerinin önemi ve devlet yönetimi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca çalışmada Yusuf Has Hacib’de devlet, toplum ve yönetim anlayışının temel dinamikleri, Kutadgu Bilig’in Türk devlet yönetim sürecine etkileri irdelenmektedir. Sonuç olarak, devlet düzeyinde ve idari işleyişte adil ve dürüst bir sistemin geliştirilmesi ve sürdürülmesi, aklın ve bilginin hâkim olduğu bir idari yapının oluşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda Kutadgu Bilig’in ilkeleri ve fikirleri, Türk devlet yönetiminin gelişimine önemli katkılar sunacak özellikleri içinde barındırmaktadır.

Yusuf Khass Hajib’s Kutadgu Bilig is considered one of the most important works of the Turkish state administration heritage, due to its important contributions to the establishment and advancement of the science of administration. The administrative, political, and social structures of the Turkish world are exposed in this work, along with suggestions on how to advance each. The work, which is a politics book, mentioned the attitudes of the administrators toward their subjects as well as their duties and obligations to the administrators. One of the oldest Turkish cultural heritages, Yusuf Khass Hajib’s Kutadgu Bilig work provided important contributions to the development of Turkish-Islamic culture and civilization. In this article, the contributions of Kutadgu Bilig to the Turkish state administration process were examined, and the importance of his advice and its effects on state administration were evaluated. Additionally, the fundamental dynamics of Yusuf Khass Hajib’s perspective of the state, society, and management were examined, as well as the impact of Kutadgu Bilig on the Turkish state administration system. As a result, it is necessary to develop and maintain a fair and honest system at the state level and in administrative functioning, and to establish an administrative structure where reason and knowledge prevail. In this regard, Kutadgu Bilig’s guiding principles and ideas include elements that would greatly advance Turkish state administration.