hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
EMÎR MUİZZÎ-Yİ NÎŞÂBÛRÎ’NİN DÎVÂN’INDA BÜYÜK SELÇUKLULAR DEVRİ DEVLET VE TOPLUM HAYATINA İLİŞKİN BAZI TESPİTLER
Some Findings on the State and Socıal Life in the Great Seljūk Period in the Dīwān of Amīr Moʿezzī Nīshābūrī
Yazar: Sedghi, Naser; Tarifci, Sinan
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: History of Seljuk ; Selçuklu Tarihi ; Büyük Selçuklular,Emîr Muizzî-yi Nîşâbûrî,Dîvân,Sultan Melikşah,Sultan Sencer ; Great Seljūks Amīr Moʿezzī Nīshābūrī, Dīwān, Sulṭān Malik-S̲h̲āh, Sulṭān Sand̲j̲ar

Emîr Muizzî-yi Nîşâbûrî olarak maruf Ebû Abdullah Muhammed b. Abdü’l-Melik, Büyük Selçuklu Devleti’nde Sultan Melikşah, Sultan Berkyaruk, Sultan Muhammed Tapar ve Sultan Sencer devirlerini idrak ettiği gibi, bunlardan birincisinin ve sonuncusunun saray şairi olarak Selçuklu sarayında bulunmuştur. Dahası o, Büyük Selçukluların mezkûr iki büyük sultanının sarayında emîrü’ş-şuarâlık mevkiini elde etmiştir. Emîr Muizzî, Dîvân’ındaki şiirlerinde devrinin siyasî, kültürel ve içtimaî durumu, gelişmeleri ve hadiseleriyle bağlantılı muhtelif konu ve meselelere değinmiştir. Emîr Muizzî’nin Dîvân’ından Büyük Selçuklular devri devlet ve toplum hayatına ilişkin şu hususlarda mühim ve kıymetli tarihî bilgiler edinmek mümkündür: Türklerin ve Selçukluların menşei ve nitelikleri; Büyük Selçuklu Devleti’nin topraklarının genişliği, sınırları, coğrafî ve etnik durumu; Selçuklu sultanlarının üstün hükümdarlık mevkii ve sultanlık makamı nezdinde din ve devlet ilgisi; Selçuklu saray yaşamında revaçta bulunan âdet ve uygulamalar. Bu çalışmada, Emîr Muizzî-yi Nîşâbûrî’nin Dîvân’ında Büyük Selçuklular devri devlet ve toplum hayatına dair tespitler değerlendirilecektir.

Abū ʿAbd Allāh Muḥammad b. ʿAbd al-Malik, known as Amīr Moʿezzī Nīshābūrī, lived through the reigns of Sulṭān Malik-S̲h̲āh, Sulṭān Barkyārūḳ, Sulṭān Muḥammad Tapar and Sulṭān Sand̲j̲ar in the Great Seljūk State, and he was present at the Seljūk court as the court poet of the first and last of them. In his poems in his Dīwān, Amīr Moʿezzī touched upon various topics and issues related to the political, cultural and social situation, developments and events of his time. It is possible to obtain important and valuable historical information on the following subjects about the state and social life of the Great Seljūks period in Amīr Moʿezzī’s Dīwān: The origin and characteristics of the Turks and the Seljuks; the extent of the territory of the Great Seljuk State, its borders, geographical and ethnic situation; the supreme authority of the Seljūk sulṭāns and the relationship between religion and state; popular customs and practices in Seljūk court life. In this study, the findings about the state and social life of the Great Seljūks period in the Dīwān of Amīr Moʿezzī Nīshābūrī are going to be examined.
OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ
OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ
Yazar: Dağ, Muhammed; Çakmak, Fevzi; Köse, Şükran
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Contemporary Mediterranean History ; Çağdaş Akdeniz Tarihi ; Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar,Veba,Kolera,Türkiye,Osmanlı,Deprem

Bir doğal afet olan depremlerin politik, ekonomik, kültürel, psikolojik ve sosyal açılarından çeşitli sonuçları olabilmektedir. Depremler her şeyden önce bireylerin fiziksel bütünlüğünü ve genel sağlığını doğrudan etkilemekte, yaratıkları felaketlerle psikolojik çöküntüleri de beraberinde getirmektedir. Depremler, yerleşim birimlerinde yıkıma, altyapı sisteminin çökmesine, temiz su kaynaklarının kirlenmesine neden olmaktadır. Bu faktörlerin yanı sıra kalabalık ortamda kalmak zorunda kalan depremzedelerin hijyenik ortamlardan mahrum kalması gibi faktörler kitlesel olarak bulaşıcı ve salgın hastalıkların ortaya çıkma nedeni olabilmektedir. Bununla beraber tarihsel olarak incelendiğinde her deprem sonrası bulaşıcı hastalıkların meydana gelip salgına dönüştüğüne yönelik genel bir varsayımı destekleyecek yoğunlukta veri yoğunluğu bulunmamaktadır. Ancak dünyanın farklı ülkelerinde ve Türkiye'de bazı depremlerden sonra veba, kolera, tifo, kızamık, menenjit, sıtma, ishal gibi bulaşıcı veya salgın hastalıklar gözlemlenmiştir. Bu çalışmada çeşitli tarihsel ve modern kaynaklara başvurularak, Türkiye’de Osmanlı döneminden günümüze deprem sonrasında bulaşıcı ve salgın hastalıkların varlığı araştırılmaya çalışılmıştır.

Bir doğal afet olan depremlerin politik, ekonomik, kültürel, psikolojik ve sosyal açılarından çeşitli sonuçları olabilmektedir. Depremler her şeyden önce bireylerin fiziksel bütünlüğünü ve genel sağlığını doğrudan etkilemekte, yaratıkları felaketlerle psikolojik çöküntüleri de beraberinde getirmektedir. Depremler, yerleşim birimlerinde yıkıma, altyapı sisteminin çökmesine, temiz su kaynaklarının kirlenmesine neden olmaktadır. Bu faktörlerin yanı sıra kalabalık ortamda kalmak zorunda kalan depremzedelerin hijyenik ortamlardan mahrum kalması gibi faktörler kitlesel olarak bulaşıcı ve salgın hastalıkların ortaya çıkma nedeni olabilmektedir. Bununla beraber tarihsel olarak incelendiğinde her deprem sonrası bulaşıcı hastalıkların meydana gelip salgına dönüştüğüne yönelik genel bir varsayımı destekleyecek yoğunlukta veri yoğunluğu bulunmamaktadır. Ancak dünyanın farklı ülkelerinde ve Türkiye'de bazı depremlerden sonra veba, kolera, tifo, kızamık, menenjit, sıtma, ishal gibi bulaşıcı veya salgın hastalıklar gözlemlenmiştir. Bu çalışmada çeşitli tarihsel ve modern kaynaklara başvurularak, Türkiye’de Osmanlı döneminden günümüze deprem sonrasında bulaşıcı ve salgın hastalıkların varlığı araştırılmaya çalışılmıştır.
MUAVİYE b. EBÛ SÜFYÂN DÖNEMİNDE EMEVİLERİN İSTANBUL SEFERİ VE MÜSLÜMANLARIN KAPIDAĞ YARIMADASINDAKİ İZLERİ
MUAVİYE b. EBÛ SÜFYÂN DÖNEMİNDE EMEVİLERİN İSTANBUL SEFERİ VE MÜSLÜMANLARIN KAPIDAĞ YARIMADASINDAKİ İZLERİ
Yazar: Sarıkaya, Fatih
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Muaviye,Müslümanların İstanbul Seferi,Kapıdağ Yarımadası,Bizans,Grek Ateşi

Kapıdağ yarımadası Marmara Denizi havzasında coğrafi ve stratejik açıdan önemli bir yere sahiptir. Boğazlara ve İstanbul’a yakın olması geçmişte de insanların dikkatini çekmiştir. Nitekim Müslümanların VII. yüzyılda gerçekleştirdiği ve yedi yıl devam ettiği düşünülen İstanbul seferinde, deniz kuvvetleri tarafından kış aylarını geçirmek için konaklama merkezi olarak kullanıldığı kaynakların bir kısmında ifade edilmiştir. Lakin verilen bu bilginin yeterince sorgulanmamış olması, konunun önemine binaen dikkatli bir şekilde incelenmesi gereğini ortaya çıkarmıştır. Zira böyle erken bir dönemde Müslümanların, Kapıdağ yarımadasını pek de kısa sayılamayacak bir zaman diliminde konaklama merkezi olarak kullanması önemlidir. Aynı zamanda tarihte Grek ateşi olarak da isimlendirilen, suda dahi yanabilen ve bu sebeple gemilere karşı kullanıldığında oldukça etkili olan madde ilk defa bu sefer esnasında kullanılmıştır. Seferi araştırmacılar açısından daha da önemli hale getiren bu hadiselerden hareketle elinizdeki çalışmada, gerçekleşen İstanbul seferi ve Müslümanların kışladığı Kapıdağ yarımadası ele alınmış olup, aynı zamanda halen burada o döneme ait  Müslümanlardan izler var olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.

Kapıdağ yarımadası Marmara Denizi havzasında coğrafi ve stratejik açıdan önemli bir yere sahiptir. Boğazlara ve İstanbul’a yakın olması geçmişte de insanların dikkatini çekmiştir. Nitekim Müslümanların VII. yüzyılda gerçekleştirdiği ve yedi yıl devam ettiği düşünülen İstanbul seferinde, deniz kuvvetleri tarafından kış aylarını geçirmek için konaklama merkezi olarak kullanıldığı kaynakların bir kısmında ifade edilmiştir. Lakin verilen bu bilginin yeterince sorgulanmamış olması, konunun önemine binaen dikkatli bir şekilde incelenmesi gereğini ortaya çıkarmıştır. Zira böyle erken bir dönemde Müslümanların, Kapıdağ yarımadasını pek de kısa sayılamayacak bir zaman diliminde konaklama merkezi olarak kullanması önemlidir. Aynı zamanda tarihte Grek ateşi olarak da isimlendirilen, suda dahi yanabilen ve bu sebeple gemilere karşı kullanıldığında oldukça etkili olan madde ilk defa bu sefer esnasında kullanılmıştır. Seferi araştırmacılar açısından daha da önemli hale getiren bu hadiselerden hareketle elinizdeki çalışmada, gerçekleşen İstanbul seferi ve Müslümanların kışladığı Kapıdağ yarımadası ele alınmış olup, aynı zamanda halen burada o döneme ait  Müslümanlardan izler var olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER
KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER
Yazar: Özkan, Süleyman
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Contemporary Mediterranean History ; Çağdaş Akdeniz Tarihi ; KAPAK,JENERİK,İÇİNDEKİLER

KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2.

KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; KAPAK, JENERİK VE İÇİNDEKİLER; 2023/38-2.
QİNG HANEDANLIĞI DÖNEMİNDE ÇİN DONANMA GEMİLERİNİN İNŞASINDA KERESTE KULLANIMI
The Use of Timber for Shipbuilding in the Chinese Navy During the Qing Dynasty
Yazar: Lu, Vi An
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Contemporary Asian History ; Çağdaş Asya Tarihi ; Military Geography ; Askeri Coğrafya ; naval history,history of forestry,navy ships,timber,Qing Dynasty ; denizcilik tarihi,ormancılık tarihi,donanma gemileri,kereste,Qing Hanedanı

Çevre tarihi bakış açısından, bu makale Qing döneminde donanma gemileri inşasında orman kaynağı olarak kerestelerin önemi ve etkisini tetkik etmeyi amaçlamaktadır. Qing Hanedanı, Çin tarihinde en son imparatorluk olarak bilinmektedir. Qing Hanedanı’nın ‘ejderha donanması’, Sekiz Sancak ve Yeşil Standart olmak üzere iki birliği teşkil etmiştir. Qing donanmasında inşa edilen en tipik gemi çeşitleri arasında Fujian yelkenli gemisi (fú chuán), heyet gemisi (fēng zhōu), iki direkli gemi (jū chuán) ve ‘Tóng’ān suō chuán’ bulunmaktaydı. Bir ana malzeme olarak bilinen keresteler, Qing döneminde donanma gemileri inşasında çok önemli rol oynamıştır. Ormanlardan ve dağlık kesimlerden tedarik edilen keresteler, Qing Hanedanı’nın denizciliği ve ormancılığı arasındaki ilişkileri bağlamıştır. Donanma gemileri inşasında en çok kafur ağacı, Çin çamı, Çin göknarı ve demir ağacı gibi keresteler kullanılmıştır. Ayrıca, donanma gemileri inşasında kerestelerin tedariki ve kullanımı da Qing Hanedanı tarafından düzenli bir şekilde yönetilmiştir. Qing döneminde Çin’de gemi inşası için kereste yetersizliğine yol açan ormansızlaşma sorunu da yaşanmıştır. Dolayısıyla, kereste yetersizliği sıkıntısını çözmek ve ağaçlandırma yapmak için birçok önlem önerilmiştir.

From the perspective of environmental history, this article aims to explore the importance and impact of timber as a forest resource in the construction of naval ships during the Qing period. The Qing Dynasty is acknowledged as the last imperial dynasty in Chinese history. The ‘dragon navy’ of the Qing Dynasty was organized into two fleets: the Eight Banners, and the Green Standard. The most typical types of ships built during the Qing period included the Fujian sailing ship (fú chuán), the delegation ship (fēng zhōu), the two-masted ship (jū chuán), and the ‘Tóng’ān suō chuán’. Timber played a crucial role as the primary material in the construction of naval ships during the Qing period. Timber supplied from forests and mountainous areas established connections between maritime and forestry in the Qing Empire. Timber varieties such as camphor trees, Chinese pine, Chinese fir, and ironwood were predominantly utilized in the construction of naval ships. Moreover, the supply and use of timber in naval shipbuilding were also regularly managed by the Qing Dynasty. During the Qing period in China, deforestation emerged as a significant issue, leading to a timber shortage for shipbuilding. Consequently, various measures were proposed to address the timber shortage and promote afforestation.
KÖTÜRÜMÜN ŞİFACISI : TANRIÇA NİNTİNUGA’NIN SAKATLANMIŞ BEDENİ İYİLEŞTİRMESİ İNANCI ÜZERİNE BİR SORUŞTURMA
KÖTÜRÜMÜN ŞİFACISI : TANRIÇA NİNTİNUGA’NIN SAKATLANMIŞ BEDENİ İYİLEŞTİRMESİ İNANCI ÜZERİNE BİR SORUŞTURMA
Yazar: Kağnıcı, Gökhan
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Contemporary Mediterranean History ; Çağdaş Akdeniz Tarihi ; Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; Nintinuga,Inannaka,Sakatlanmış Beden,Engellilik,Şifa

Eski Mezopotamya’nın çivi yazılı metinleri tıbbi hastalıkların nedenleri ve iyileşmeleri olgusu ile tanrısal müdahale arasında doğrudan bağlantı kurar. Öte yandan tanrı ya da tanrıçaların sakatlanmış bedeni iyileştirmelerindeki rolleri çoğu kez göz ardı edilmiştir. Bu çalışmada Sumer tanrıçası Nintinuga’nın sonradan edinilmiş geçici fiziksel sakatlık hallerini iyileştirmedeki rolü incelenmiştir. Böylece sakatlanmış bir insan bedeni karşısında Mezopotamyalı tanrıçadan beklenen şifanın sosyo-kültürel ve dini tutumları ve bağlantıları daha iyi anlaşılmaya çalışılmıştır.

Eski Mezopotamya’nın çivi yazılı metinleri tıbbi hastalıkların nedenleri ve iyileşmeleri olgusu ile tanrısal müdahale arasında doğrudan bağlantı kurar. Öte yandan tanrı ya da tanrıçaların sakatlanmış bedeni iyileştirmelerindeki rolleri çoğu kez göz ardı edilmiştir. Bu çalışmada Sumer tanrıçası Nintinuga’nın sonradan edinilmiş geçici fiziksel sakatlık hallerini iyileştirmedeki rolü incelenmiştir. Böylece sakatlanmış bir insan bedeni karşısında Mezopotamyalı tanrıçadan beklenen şifanın sosyo-kültürel ve dini tutumları ve bağlantıları daha iyi anlaşılmaya çalışılmıştır.
MEDRESEDEN RÜŞDİYEYE: SAKALLIZÂDE MEDRESESİ VE SOFYA RÜŞDİYE MEKTEBİ
From Madrasa to Rüşdiye: Sakallızade Madrasah and Sofya Rüşdı̇ye School
Yazar: Tuğrul, Mehmet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Contemporary Balkan History ; Çağdaş Balkan Tarihi ; Rüşdiye Mektepleri,Sakallızâde Medresesi,Bulgaristan,Sofya,Vakıf ; Rüşdiye School,Sakallızade Madrasah,Bulgaria,Sofia,Waqf

Osmanlı Devleti eğitim hizmetlerinin tümünü modern zamanlara değin vakıflar vesilesiyle görmüştür. Bu hizmetler mektep ve medreseler vasıtasıyla icra edilmiştir. Osmanlı Devleti’nde meydana gelen modernleşme hareketleri birçok alanda olduğu gibi eğitim alanında da etkili olmuş ve bu hizmetler merkezi yönetim tarafından organize edilmeye başlanmıştır. Bu kapsamda II. Mahmud’un son dönemlerinde günümüzde orta öğretim kurumlarına karşılık gelen rüşdiye mektepleri kurulmaya başlanmış ve Mekâtib-i Rüşdiye Nezâreti teşekkül edilmiştir. Ancak bu kurum kısa süreli olmuştur. Tazminat Fermanı’nın kabulü sonrasında Sultan Abdülmecid’in girişimleri neticesinde üç kademeli eğitim sistemine geçilmiş ve rüşdiyeler Osmanlı ülkesinde yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu çalışmaya konu edilen Sofya Rüşdiye Mektebi’nin kuruluşu da işte bu döneme denk gelmektedir. Devletin birçok yerinde başlayan mektep inşa faaliyetleri nedeniyle bazı yerlerde yeni binalar inşa edilene kadar âtıl vaziyette bulunan medrese binaları rüşdiye mektebine dönüştürülmüştür. Sofya’daki Sakallızâde Medresesi de bunlardan biridir. Bu çalışmada arşiv belgeleri ışığında Sofya’da kurulmasına kara verilen rüşdiye mektebinin ilk başta Sakallızâde Medresesi’nde eğitim faaliyetlerine başlaması ve yeni binaya geçiş süreci ele alınacaktır.

Until modern times, the Ottoman State offered all of its educational services to the public through waqfs. These kind of services were organized through mektebs and madrasas. The modernization movements in the Ottoman State were effective in the field of education, as in many areas, and educational services were planned by the central government. In the last period of Mahmud II, an organization called rüşdiye mektebs and the Mekatib-i Rüşdiye Nezareti, which today corresponds to secondary education institutions, were established. However, this institution was short-lived. After the Tanzimat, as a result of the attempts of Sultan Abdülmecid, a three-stage education system was started, thus, middle school began to become widespread in the Ottoman State. The Sofia Rüşdiye Mekteb, which is the main subject of this research, was established during the reign of Abdülmecid. Due to the school construction activities that started in many parts of the Ottoman State, inactive madrasa buildings were used as rüşdiye mektebs until new buildings were built in some places. So much so that the Sakallizade Madrasa in Sofia is one of these schools. In this paper, the process of moving the newly built building of Sofia Rüşdiye Mekteb, which was decided to start educational activities in the Sakallızade Madrasa, is discussed by using archive documents.
OSMANLI DEVLETİ İLE PORTEKİZ KRALLIĞI ARASINDA TİCARİ VE DİPLOMATİK İLİŞKİLERİN TESİSİNE YÖNELİK GİRİŞİMLER  (1797-1843)
Attempts to Establish Commercial and Diplomatic Relations Between The Ottoman Empire and The Kingdom of Portugal (1797-1843)
Yazar: Durdu, Mustafa
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; Antlaşma,Diplomasi,Osmanlı,Portekiz,Ticaret ; Covenant,Diplomacy,Ottoman,Portugal,Trade

Portekiz Devleti ile Osmanlılar ilkin XVI. yüzyılda askerî alanda karşı karşıya gelmişlerdir. XVII. yüzyılda bu ilişkilerin boyutu daha çok ticarete kaymıştır. Napolyon Savaşları esnasında Portekiz Krallığı, Osmanlı Devleti ile bir ticaret antlaşması yapmak istemiştir. Osmanlı Devleti, siyasi dengeleri analiz ederek bu talebi reddetmeden bir süre erteleme yoluna gitmiştir. Ardından Portekiz’deki isyan ve iç savaş gibi gelişmeler sebebiyle bu antlaşma, 1843 yılına kadar yapılamamıştır. Bu tarihte Londra’da bulunan Portekiz elçisi ile Osmanlı Devleti’nin İngiltere Büyükelçisi Mehmed Emin Âli Efendi tarafından “Dostluk, Ticaret ve Seyr-i Sefayin Muahedesi” adıyla bir antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşma esnasında nişan takdimi gibi birtakım diplomatik yenilikler de uygulanmıştır. Bu antlaşmanın imzalanmasına kadar devam eden siyasi ve diplomatik süreç ile yapılan işlemler bu makalenin konusunu teşkil etmektedir. Çalışmanın amacı, XIX. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı-Portekiz ilişkilerinin niteliğini ortaya koymaktır. Osmanlı Hariciyesinin diplomatik becerisi ve siyasi mülahazalarının yansımaları, Osmanlı Arşivi’ndeki (BOA) resmî belgeler ışığında analiz edilmiştir. Çalışmada kaynak niteliğindeki telif eserlerden de yararlanılmıştır.

The Portuguese State and the Ottomans first encountered each other in the military field in the 16th century. In the 17th century, the dimension of these relations shifted more to trade. During the Napoleonic Wars, the Kingdom of Portugal wanted to make a trade agreement with the Ottoman Empire. Analyzing the political balances, the Ottoman Empire decided to postpone this request for a while without rejecting it. Later, due to developments such as rebellion and civil war in Portugal, this agreement could not be concluded until 1843. On this date, an agreement called "Friendship, Trade and Navigation Covenant" was signed by the Portuguese ambassador in London and the Ottoman Empire's Ambassador to England, Mehmed Emin Âli Efendi. During this agreement, some diplomatic innovations such as the presentation of engagement were also implemented. The political and diplomatic process and the transactions that continued until the signing of this treaty constitute the subject of this article. The aim of the study is to reveal the nature of Ottoman-Portuguese relations in the first half of the 19th century. The reflections of the diplomatic skills and political considerations of the Ottoman Foreign Service were analyzed in the light of official documents in the Ottoman Archives (Prime Ministry Ottoman Archives). Copyrighted works that serve as sources were also used in the study.
HİTİT KAYNAKLARINDA AŠTATA VE DEĞİŞEN COĞRAFİ SINIRLARI
HİTİT KAYNAKLARINDA AŠTATA VE DEĞİŞEN COĞRAFİ SINIRLARI
Yazar: Altun, Cansu
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Military Geography ; Askeri Coğrafya ; Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; Aštata,Emar,Meskene,Hitit,Tarihi Coğrafya.

Orta Fırat bölgesinde yer alan Aštata, Eski Yakındoğu kaynaklarından bilinen bir yer adıdır. Hem şehir hem de ülke belirteci ile görülen Aštata’nın yeri konusunda bazı tartışmalar bulunmaktadır. Hitit- Mitanni Devletleri arasında yapılan Šattivaza antlaşmasında, iki ülke arasında sınırlar belirlenirken Mitanni’nin komşusu olan Aštata’nın da hudutlarından bahsedilmiştir. Ancak, antlaşmada Aštata’nın coğrafi durumu, Mitanni kontrolünden sonra Hitit egemenliğinden hemen öncesini göstermektedir. Çivi yazılı belgeler ve arkeojik verilerden Hitit egemenliğine geçtikten sonra, Aštata’nın sınırlarının değiştiği anlaşılmaktadır.

Orta Fırat bölgesinde yer alan Aštata, Eski Yakındoğu kaynaklarından bilinen bir yer adıdır. Hem şehir hem de ülke belirteci ile görülen Aštata’nın yeri konusunda bazı tartışmalar bulunmaktadır. Hitit- Mitanni Devletleri arasında yapılan Šattivaza antlaşmasında, iki ülke arasında sınırlar belirlenirken Mitanni’nin komşusu olan Aštata’nın da hudutlarından bahsedilmiştir. Ancak, antlaşmada Aštata’nın coğrafi durumu, Mitanni kontrolünden sonra Hitit egemenliğinden hemen öncesini göstermektedir. Çivi yazılı belgeler ve arkeojik verilerden Hitit egemenliğine geçtikten sonra, Aštata’nın sınırlarının değiştiği anlaşılmaktadır.