Nohut Üretiminde Enerji Kullanım Etkinliği ve  Sera Gazı (GHG) Emisyonunun Belirlenmesi (Adana ili örneği)
Determination of Energy Usage Efficiency and Greenhouse Gas (GHG) Emissions in Chickpea Production  (The case of Adana Province)
Yazar: Baran, Mehmet Fırat; Karaağaç, Hasan Ali; Mart, Dürdane; Bolat, Ali; Eren, Ömer
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 16, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Adana,chickpea,energy efficiency,greenhouse gas (GHG) emissions,GHG ratio ; Adana,Nohut,Enerji etkinliği,sera gazı emisyonu,GHG oranı

Bu çalışmada, 2017 yılında Adana koşullarında yetiştirilen nohut üretiminin enerji bilançosunun oluşturulması ve sera gazı (GHG) emisyonunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan alet-makinelerin ekonomik ömürleri, iş başarısı, yakıt-yağ tüketimleri, makine ağırlıkları ile gübre, tohum miktarları gibi temel veriler, mevcuttaki yapılan ölçümlerden, yapılan diğer çalışmalardan, çeşitli kaynak ve kataloglardan temin edilmiştir.  Yapılan değerlendirmeler sonucunda nohut  üretiminde enerji çıktı/girdi oranı 1.82, özgül enerji değeri 9.99 MJ kg-1, enerji üretkenliği 0.10 kgMJ-1, net enerji verimi 8319.86 MJ ha-1 olarak hesaplanmıştır. Nohut üretiminde toplam enerji girdileri içerisinde en yüksek kullanım oranı % 35.59 ile yakıt-yağ enerjisinde olduğu bulunmuştur. Bunu sırasıyla % 24.63 ile gübre enerjisi,  %23.49 ile tohum enerjisi,  % 8.43 ile makine enerjisi,  % 7.61 ile ilaç enerjisi ve % 0.24 ile insan enerjisi takip etmiştir. Nohut üretimi için toplam GHG emisyonu 1638.85 kgCO2-eşha-1 olarak hesaplanmıştır. Toplam GHG emisyonları içerisinde en yüksek pay tohuma (%60.52) aittir. Tohumu sırasıyla dizel yakıt tüketimi (%17.56), azotlu gübre kullanımı (%8.37), fosfatlı gübre kullanımı (%4.32), makine kullanımı (%3.69), fungusit kullanımı (%2.62), herbisit kullanımı (%2.47) ve insan işgücü (%0.46) takip etmiştir. Buna ilave olarak, nohut üretiminde GHG oranı 1.62 kgCO2-eşkg-1 olarak hesaplanmıştır.

In this study, it has been aimed to form the energy balance and greenhouse gas (GHG) emissions in the production of chickpea (Cicer arietinum L.) in Adana Province. 2017.  Main data used in this study, such as economical life, labor success, fuel-oil consumptions, machine weights of the tools and machines used in second crop  chickpea  and fertilizer, seed amounts have been obtained from the other studies, various sources and catalogues. As a result of the evaluations energy output/input rate was obtained as 1.82, the specific energy value was obtained 9.99, net energy production was obtained 8319.86 MJ/ha in groundnut. For the chickpea, fuel-oil energy was the highest energy with 35.59% in total energy budget followed, fertilizer energy, seed energy, machinery energy, chemicals energy and human labour energy inputs with 24.63%, 23.49%, 8.43%, 7.61% and 0.24% % respectively. Total GHG emission was calculated as 1638.85 kgCO2-eqha-1 for chickpea production with the greatest portions for seed (60.52%). The seed followed up diesel fuel consumption (17.56%), nitrogen manure usage (8.37%), phospate manure usage (4.32%), machine usage (3.69%), fungusit usage (2.62%), herbisit usage (2.47%) and human labour (0.46%) respectively. Additionally, GHG ratio value was calculated as 1.62 kgCO2-eqkg-1 in chickpea production.