Camilerde Kur’an Öğretimi Hafta Sonu Kur’an Kursları Programı: Öğrenci ve Öğretici Görüşlerine Dayalı Bir İnceleme
Qur’an Teaching in Mosques Weekend Qur’an Courses Program: An Analysis Based on Student and Instructor Perspectives
Yazar: Cevherli, Kübra; Kale Dikce, Nurcihan
Dergi: Bilimname No. 54, 2024
Anahtar kelimeler: Religious Studies (Other) ; Dini Araştırmalar (Diğer) ; Din Eğitimi,Kur’an Öğretimi,Kur’an Kursu,Hafta Sonu Kur’an Kursları ; Religious Education,Qur’an Teaching,Qur’an Course,Weekend Qur’an Courses

Hz. Peygamber zamanında başlayarak günümüze kadar devam eden Kur’an-ı Kerim öğretimi, İslam’ın ilk tebliğ yıllarında Dar’ul Erkam’da önce gizlice yürütülmüş ve hicretten sonra Medine’de Suffe’de kurumsallık kazanmıştır. Günümüzde ise bu kutsal görevi Kur’an Kursları ve camiler devralmıştır. Bu kurumlar içerisinde camiler, tarihten günümüze ibadet dışında dinî bilgilerin aktarılması, Kur’an-ı Kerim öğretimi, dinî duygu ve ahlakın geliştirilmesi, toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi gibi birçok fonksiyonu yerine getirmek için de kullanılagelmiştir. Camilerde gerçekleştirilen çeşitli faaliyetler camileri yaygın din eğitiminde önemli bir konuma getirmiştir. Günümüzde camilerin fonksiyonlarının en önemlilerinden biri okul çağındaki çocuklara, Kur’an-ı Kerim öğretimi yapılmasıdır. 2019 yılına kadar Yaz Kur’an Kursu olarak gerçekleştirilen Kur’an öğretimi faaliyeti, 2019 yılı itibariyle Camilerde Kur’an Öğretimi Hafta Sonu Kur’an Kursları Programı çerçevesinde yepyeni bir alan oluşturmuştur. Camilerdeki bu kurslar okulların tatil olduğu hafta sonları ve ara tatillerde çocuklara Kur’an öğretimi amacıyla işlev görmektedir. Böylece okul çağındaki öğrenciler, yalnızca yazdan yaza almış oldukları kurumsal Kur’an öğretimini yıl boyunca pekiştirerek öğrenmelerini kalıcı hale getirme imkânı bulmuşlardır. Bu çalışmanın amacı; Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 2019 yılında hazırlanan Camilerde Kur’an Öğretimi Hafta Sonu Kur’an Kursları Programı’nın bu kursa devam eden öğrenci ve kurslardaki öğreticilerin görüşlerine göre program, amaç, öğrenme-öğretme süreçleri, öğrenci katılımı, camideki öğrencilik deneyimi, cami eğitiminin akademik etkileri açısından incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre tasarlanmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmeler 28 Nisan 2024-27 Mayıs 2024 tarihleri arasında yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi içerik analiziyle yapılmıştır. Araştırma sonucunda Hafta Sonu Kur’an Kursları programının hem öğrenciler hem de öğreticiler açısından oldukça faydalı bulunduğu, öğrencilerin kursa katılımında çevresel faktörlerin etkilerinin önemli olduğu ve burada aldıkları eğitimin akademik hayatlarını olumlu yönde etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Since the time of the Prophet Muhammad, the teaching of the Qur’an has continued uninterruptedly to the present day. In the early years of Islam, this sacred instruction was initially conducted in secrecy at Dar al-Arqam, and after the Hijra, it gained institutional character with the establishment of al-Suffah in Medina. Today, this venerable responsibility is carried out by Qur’an courses and mosques. Among these institutions, mosques have historically functioned not only as places of worship but also as centers for the transmission of religious knowledge, the teaching of the Qur’an, the cultivation of spiritual and moral values, and the reinforcement of social solidarity. These diverse functions have rendered mosques a cornerstone of widespread religious education.One of the most significant contemporary functions of mosques is providing Qur’anic instruction to school-aged children. Until 2019, this educational activity was primarily conducted through Summer Qur’an Courses. However, since that year, a new domain of instruction has been established under the Weekend Qur’an Courses Program for Mosques. These courses, held during weekends and school breaks, aim to teach the Qur’an to children while schools are not in session. Thus, students are no longer limited to receiving institutionalized Qur’anic education only during the summer; instead, they have the opportunity to reinforce their learning throughout the year, making their knowledge more enduring.The aim of this study is to examine the Weekend Qur’an Courses Program in mosques, developed by the Presidency of Religious Affairs in 2019, from the perspectives of both students attending the program and instructors teaching within it. The investigation focuses on aspects such as program content and objectives, teaching and learning processes, student participation, the mosque-based educational experience, and the program’s academic impact. The study employs a qualitative case study design, with data collected through semi-structured interviews conducted face-to-face between April 28 and May 27, 2024. The collected data were analyzed using content analysis. Findings indicate that the Weekend Qur’an Courses Program is considered highly beneficial by both students and instructors. Furthermore, environmental factors play a significant role in student participation, and the education received from these courses positively influences students’ academic lives.