Ortak vektör yöntemiyle bağırsak sesinin tespiti ve sınıflandırılması
Detection and classification of bowel sound with common vector method
Yazar: Güvenç, Halil
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Bağırsak sesi tanıma,sınıflandırma,biyosensörler,ortak vektör,Bowel sound recognition,classification,biosensors,common vector. ; Bowel sound recognition,classification,biosensors,common vector.

Bağırsak aktivitesinin bir ölçüsü olan bağırsak sesi (BS) dinleme yoluyla gözlemlenebilir. BS’den yararlanarak, bağırsak hastalıklarının erken, zararsız ve pratik tespiti için birçok çalışma yapılmıştır. Temel olarak, tekil (SB) ve çoklu (MB) patlamaya benzeyen bağırsak sesleri, basit mikrofonlarla gözlemlenebilir olmasına rağmen, ani değişen karakteri, sessiz dönemlerin (QP) uzun olması ve mide, kas, nefes gibi diğer seslerle karışabilmesi nedenleriyle doğru tespit edilemeyebilir. Bu çalışmada, önişleme adımlarından sonra bağırsak seslerine özgü karakteristik zaman-frekans öznitelikleri bir araya getirilerek bir dağılım matrisi (P) oluşturulmuş ve bu matrisinin sıfır veya sıfıra yakın öz değerlerine karşılık gelen öz vektörlerden farksızlık alt uzayını geren ortak değişim matrisi (Q) elde edilmiştir. Bir kaydın hangi sınıfa ait olduğunu belirlemek için ortak değişim matrisi ile yeni uzaya olan izdüşümünün hangi sınıfın ortak vektörüne yakınsadığına bakmak yeterli olacaktır. Deneysel çalışmalarda, birer dakikalık kayıtlardaki SB, MB, QP ve BS-değil sınıflarının ortalama oranları sırasıyla %2,3, %0,3, %92,9 ve %4,5 iken, eğitimde hiç kullanılmamış bir dakikalık kayıtlarla yapılan testlerde, tekil patlamaların (SB) %87,5'i, çoklu patlamaların (MB) %35,7'si, BS-değil kısımlarının %84,3'ünün doğru sınıflara atandığı görülmüştür. Sonuç olarak, tüm sınıfların dağılımlarına bakarak sınıflar içi örnekleri birbirine yaklaştıran, sınıflar arası örnekleri ise birbirinden uzaklaştıran bu yeni yansıtım uzayı (Q) kullanılarak, tıp uzmanlarına danışılmadan eğitim setinden bağımsız olarak bağırsak sesleri diğer seslerden büyük oranda ayrıştırılabilir.

Bowel sound (BS), a measure of bowel activity, can be observed through listening. By utilizing BS, many studies have been conducted for the early, harmless and practical detection of intestinal diseases. Basically, single (SB) and multiple (MB) burst-like bowel sounds, although observable with simple microphones, may not be accurately detected due to their abrupt character, long quiet periods (QP), and may be confused with other sounds such as stomach, muscle, breath. In this study, after the preprocessing steps, a distribution matrix (P) was formed by bringing together the characteristic time-frequency features specific to bowel sounds, and a common variation matrix (Q) stretching the indifference subspace was obtained from the eigenvectors corresponding to zero or near zero eigenvalues of this matrix. In order to determine which class a record belongs to, it will be sufficient to look at the common vector of which class its projection to the new space converges with the co-change matrix. In experimental studies, the average rates of SB, MB, QP, and non-BS classes in one-minute recordings were 2.3%, 0.3%, 92.9%, and 4.5%, respectively, while in tests performed with one-minute recordings that were never used in training, 87.5% of single bursts (SB), 35.7% of multiple bursts (MB), 84.3% of non-BS parts were assigned to the correct classes. As a result, by using this new reflection space (Q), which brings the in-class samples closer to each other and distances the inter-class samples from each other by looking at the distributions of all classes, bowel sounds can be largely separated from other sounds, regardless of the training set, without consulting medical professionals.