hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Erzurum’da Yaşayan Alevîlerin İman Esasları ile İlgili Kabulleri
The Acceptance of the Alevis Living in Erzurum About the Principles of Faith
Yazar: Kılavuz, Lokman; Şahin, Hanifi
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; History of Islamic Sects,Alevism,Erzurum,Principles of Faith,Folk Beliefs ; İslam Mezhepler Tarihi,Alevîlik,Erzurum,İnanç Esasları,Halk İnanışı

Bu araştırma Erzurum yöresinde yaşayan ve Alevî geleneğine mensup bireylerin iman esasları ile ilgili kabullerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda nihai hedefe ulaşmak için çalışmamız nitel araştırma desenlerinden etnografi yöntemine göre tasarlanmıştır. Yöre Alevîleri arasında İslam dininin temel inançları konusunda literatürdeki klasik tasniften farklı olarak tevhid kavramı, Hak-Muhammed-Ali kavramı içerisindeki Hak ile, nübüvvet anlayışı Hz. Muhammed ile izah edilmiştir. Meleklere, kitaplara, ahirete ve kadere iman konusundaki yaklaşım genel anlayışla paralellik gösterse de Kur’an’ın otantikliği ve kaderin alın yazısı olarak yorumlanması gibi hususlardaki yaklaşımları yöre Alevîlerine özgüdür. Hak-Muhammed-Ali kavramındaki Ali’nin Hz. Muhammed’in damadı, velâyetin sahibi ve on iki imamın ilki olarak genel kabul görmesine rağmen Ali hakkında bazen aşırı düşüncelerin olduğu görülmüştür.

This research aims to reveal the acceptances related to the principles of faith of individuals living in Erzurum region and belonging to Alevi tradition. In accordance with this purpose, this study was designed according to the ethnography method within qualitative research designs in order to achieve final goal. As being different from the classical classification on the basic beliefs of Islamic religion in the literature, the concept of Tewhid was explained with Hak within the concept of Hak-Muhammed-Ali and the understanding of prophethood was explained with Hz. Muhammed among local Alevis. Although the approach related to belief in angels, books, afterlife and destiny is parallel to the general understanding, their attitudes about the authenticity of the Qur’an and interpretation of destiny as predestination (alın yazısı) are intrinsic to local Alevis. Although Ali is generally accepted within the concept of Hak-Muhammed-Ali as the son-in-law of Hz. Muhammed, the custodian and the first of twelve imams, it has been observed that there are sometimes extreme thoughts about Ali.
20. Asırda Adana’da Yaşamış Arap Alevîsi (Nusayrî)  Âlimler
Arab ʿAlawī (Nuṣayrī) Scholars Who Lived in Adana in the 20th  Century
Yazar: Sonay, Ahmet
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; The History of Islamic Sects,ʿAlawism,Nusayrīs,Arab ʿAlawī scholars,Adana ; İslam Mezhepleri Tarihi,Alevîlik,Nusayrîlik,Arap Alevîsi Âlimler,Adana

Arap Alevîleri, Adana’da yaşayan en eski dinî gruplardan biridir. Arap Alevîlerinin Adana’daki varlığı, kimi kaynaklar tarafından 10. asra kadar götürülmektedir. Siyasî destekten yoksun olmalarına rağmen Arap Alevîlerinin Adana’daki varlıklarını bu kadar uzun süre koruyabilmelerinde en büyük katkılardan biri, hiç şüphesiz Arap Alevîsi âlimlere aittir. Söz konusu âlimlerin çoğu hakkında günümüze bilgi ulaşmamıştır. Bununla birlikte yakın tarihte Adana’da yaşamış bazı Arap Alevîsi âlimlere ilişkin elimizde somut bilgiler bulunmaktadır. Bu makalenin konusu, 20. asırda Adana’da yaşamış ve haklarında somut bilgilere sahip olduğumuz Arap Alevîsi âlimlerdir. Makale, bahsi geçen konuyu ilmî bir üslupla araştırmak suretiyle Arap Alevîlerinin Adana’daki yakın tarihine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Makalede tasvirci metot takip edilmiş, objektif olmaya özen gösterilmiştir. Konuyla ilgili yazılı kaynakların toplanması için zorlu bir saha çalışması yapılmış, bunun yanı sıra, konuya vâkıf Arap Alevîsi kanaat önderleriyle temas kurularak onlardan tamamlayıcı şifahî bilgiler alınmıştır. Bu makale aracılığıyla ileride konuya ilişkin çalışma yapacak araştırmacılara sağlam bir hareket noktası temin edilmiş, ayrıca konuya ilgi duyan okuyuculara güvenilir bir başvuru kaynağı sunulmuştur.

Arab ʿAlawīs are one of the oldest religious groups living in Adana. The presence of Arab ʿAlawīs in Adana is dated back to the 10th century by some sources. Despite their lack of political support, Arab ʿAlawī scholars undoubtedly made one of the greatest contributions to the Arab ʿAlawīs' ability to maintain their presence in Adana for so long. No information has survived to this day about most of these scholars. However, we have concrete information about some Arab ʿAlawī scholars who lived in Adana recently. The subject of this article is the Arab ʿAlawī scholars who lived in Adana in the 20th century and about whom we have concrete information. This article aims to shed light on the recent history of Arab ʿAlawīs in Adana by researching this issue in a scholarly manner. The descriptive method was followed in the article and care was taken to be objective. A challenging fieldwork was carried out in order to collect written sources on the subject, in addition to contacting Arab ʿAlawī opinion leaders who were familiar with the subject and receiving complementary oral information from them. Through this article, a solid starting point has been provided for researchers who will study on the subject in the future, and a reliable reference source has been presented to readers who are interested in the subject.
“Selefîlik ve Tarihî Arka Planı” Konulu İlmî İstişare Toplantısı
Scientific Consultation Meeting on “Salafism and Its Historical Background”
Yazar: Yiğit, Muhammed Sait
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: History of İslamic sects ; İslam Mezhepleri Tarihi ; History of Islamic Sects,Salafism,Ahl Sunnah,Ahl Hadith,Notification ; İslam Mezhepleri Tarihi,Selefî,Ehl-i Sünnet,Ehl-i Hadis,Tebliğ

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın en yüksek karar ve danışma organı olan Din İşleri Yüksek Kurulu'nun görevlerinden biri de güncel dini oluşumları incelemektir. Güncel dini oluşumlar içerisinde varlığını en çok hissettiren dini hareketlerden biri de "Selefîlik" adıyla tezahür eden gruplardır. Ancak "Selefî" nitelendirmesi yahut "Selefî Akımı"nın kavramsal çerçevesi net bir zemine oturmamaktadır. Din İşleri Yüksek Kurulu bu problemi göz önünde bulundurarak Selefîliğin kavramsal çerçevesi, tasnifi, teolojisi ve bu olguya nasıl yaklaşılması gerektiğine dair tespit ve tekliflerin belirlenebilmesi için "Selefîlik ve Tarihi Arka Planı" başlıklı ilmî istişare toplantısı düzenlemiştir. 7-8 Aralık 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen toplantıda "Selefîlik" konusu bu alanda ihtisas sahibi akademisyenler tarafından etraflıca ele alınmıştır. Bu yazı, mezkur toplantı hakkında ilim camiasına bir nebze de olsa bilgi sunma ve tanıtma amacı taşımaktadır.

One of the duties of the Supreme Council of Religious Affairs, which is the highest decision-making and advisory body of the Presidency of Religious Affairs, is to examine current religious formations. One of the religious movements that make their presence felt most among current religious formations is the groups that manifest themselves under the name of "Salafism". However, the definition of "Salafî" or the conceptual framework of the "Salafî Movement" is not established on a clear basis. Taking this problem into consideration, the Supreme Council of Religious Affairs organized a scientific consultation meeting titled "Salafism and Its Historical Background" in order to determine the conceptual framework, classification, theology of Salafism and determinations and proposals on how this phenomenon should be approached. At the meeting held on 7-8 December 2023, the issue of "Salafism" was discussed in detail by academics specialized in this field. This article aims to provide and introduce some information to the scientific community about the meeting in question.
Hamza b. Edrek’in Hârûn er-Reşîd’e Yazdığı Mektupta Hâricî Temalar
Khārijī Themes in the Letter of Ḥamza b. Adrak to Hārūn al-Rashīd
Yazar: Ateşyürek, Ahmet
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; History of İslamic Sects,Khārijism,Ḥamzijja,Sīstān,Ḥamza b. Adrak. ; İslam Mezhepleri Tarihi,Hâricîlik,Hamziyye,Sicistân,Hamza b. Edrek.

Hamza b. Edrek, bugünkü Afganistan'ın Sicistân bölgesinde yaşamış, Horasan Hâricîliği bakımından önemli bir figürdür. Sicistân’ın merkeze uzak olması sebebiyle hakkında sınırlı bilgi bulunmaktadır. Ancak Târîhu Sicistân isimli eser, Hamza’nın hayatına ve faaliyetlerine dair önemli bilgiler sunar. Bu esere göre Hamza, Çin sınırına kadar gazalar yapmış ve Sicistân’ın büyük emirlerinden biri olmuştur. Ayrıca, Hârûn er-Reşîd ile Hamza arasındaki mektuplaşma da burada kaydedilmiştir. Hârûn er-Reşîd, mektubunda hilafetin Allah'ın kitabına ve peygamberin sünnetine dayanarak meşru olduğunu savunmaktadır. Ancak Hamza, bu otoriteyi açıkça reddederek, halifeyi adaletten sapmış ve dünyaya meyleden yöneticilerle bir tutmaktadır. Hamza, vahyin tamamlandığını ve artık tüm Müslümanların eşit statüde kullar olduğunu belirtmektedir. Bu anlayış doğrultusunda Halifenin çağrısını kabul etmemektedir. Hamza’nın sert itikâdî muhalefeti, Hâricî ideolojisine uygun olarak, sultana isyan etmenin dini bir zorunluluk olduğu görüşünü desteklemektedir. Hamza’nın mektubu Hâricî tarih tasavvurunun anlaşılmasına katkı sağlayacak bilgiler de içermektedir.

Ḥamza b. Adrak, an important figure in terms of Ḵh̲orāsān Khārijism, lived in the region of Sīstān, which corresponds to present-day Afghanistan. Due to the remoteness of Sīstān to the center, limited information about him is available. However, the work Tārīkh-i Sīstān provides important information about Ḥamza’s life and activities. According to this work, Ḥamza conducted raids up to the Chinese border and was one of the great emirs of Sīstān. Additionally, the correspondence between Hārūn al-Rashīd and Ḥamza is also recorded. In his letter, Hārūn al-Rashīd claimed that the caliphate was legitimate based on the Book of Allah and the Prophet’s Sunna. However, Ḥamza explicitly rejects this authority, comparing the caliph to rulers who deviated from justice and leaned toward worldly matters. Ḥamza argues that revelation is complete, and all Muslims are now equal before it. In line with this view, he refuses the caliph’s invitation. Ḥamza’s theological opposition is consistent with Khārijite ideology, which sees rebellion against the sultan as a religious necessity. His letter also contributes valuable insights into the Khārijite conception of history.
İmam Eş'ari ve Eş'arilik
Imam Ash'arı and Ash'arısm
Yazar: Altıparmak Gökçek, Buşra
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; History of Islamic Sects,Imam Ash,Ash,Sect,Madhab. ; İslam Mezhepleri Tarihi,İmam Eş'ari,Eş'arilik,Fırka,Mezhep

Türkiye’de çağdaş araştırmalar söz konusu olduğunda farklı disiplinlerin perspektifinden hem mezheplerin hem de fırkaların araştırma konusu yapıldığını görmekteyiz. Bu çalışmalara konu olan yapılardan biri de itikadî sahada varlık kazanmış olan Eş‘arîliktir. Bu doğrultuda çalışmamızda Eş‘arîlik adlı fırkayla ilgili olarak Mehmet Keskin tarafından kaleme alınan İmam Eş‘arî ve Eş‘arîlik başlıklı kitabın tanıtımı yapılacaktır

When it comes to contemporary research in Turkey, we see that both sects and parties are the subject of research from the perspective of different disciplines. One of the structures that are the subject of these studies is the Ash'ari school, which has gained its existence in the field of faith. In this context, in our study, the book titled Imam Ash’ari and Ash’arism, written by Mehmet Keskin, about the sect called Ash’arism, will be introduced.
Dinin İktidarı İktidarın Dini Hilafet, Siyaset ve İslâm (750-833)
The Power of Religion The Religion of Power: Caliphate, Politics and Islam (750-833)
Yazar: Avcı, Metin
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; İslam Mezhepleri Tarihi,Hilafet,Siyaset,Emeviler,Abbasiler. ; History of Islamic Sects,caliphate,politics,Umayyads,Abbasids.

Hz. Peygamberin vefatı sonrası yaşanan bazı siyasî hadiseler, itikadî İslam mezheplerinin ortaya çıkışını doğrudan etkilemiştir. Özellikle Muâviye b. Ebî Süfyân’ın temellerini attığı Emevîler Hilafeti ve ezelî hasımları olan Şîa ve Abbasoğulları iş birliğiyle kurulan Abbâsiler Hilafeti dönemlerinde cereyan eden bazı hadiseler, İslam Mezhepler Tarihi’ni yakından ilgilendirmektedir. “Dinin İktidarı iktidarın Dini Hilafet, Siyaset ve İslâm (750-833)” adlı kitap çalışması, Nagihan Doğan’ın hazırladığı doktora tezini ilave bilgiler ve okumalarla zenginleştirmesi sonucu literatürdeki yerini almış, yazarın din-siyaset ya da din-iktidar ilişkisine dair tarihi süreç içerisinde Müslüman toplumların en tartışmalı konularından birisini gerek birincil kaynaklar gerekse konuyla ilgili araştırma eserlerinden harmanlayarak başarılı bir şekilde ortaya koyması sonucu, İslam Mezhepleri Tarihi alanına da katkılar sunacak bir içeriğe ulaşılmıştır.

sects was directly influenced by certain political events that occurred following the Prophet's death. Certain events occurring under the Umayyad Caliphate, founded by Mu'awiya b. Abī Sufyān, and the Abbasid Caliphate, formed with the collaboration of its eternal enemies, the Shī'a and the Abbasids, are intimately associated with the history of Islamic sects. The book study entitled ‘Religious Caliphate, Politics, and Islam (750–833)’ has established itself in the literature due to Nagihan Doğan's enhancement of her doctoral thesis with supplementary information and readings. The author effectively addresses one of the most contentious issues within Muslim societies throughout history concerning the interplay between religion and politics or power, integrating both primary sources and scholarly research on the topic, thereby producing content that will contribute to the field of history of Islamic sects.
Sünnî ve Şiî Tefsir Kaynaklarında Ehl-i Zeyğ
Ahl al-Zayġ in Sunnī and Shīʿa Tafsir Sources
Yazar: Alimoğlu Sürmeli, Zeynep
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; History of Islamic Sects,Ahl al-zayġ,Sunnī,Shīʿa,fırqa. ; İslam Mezhepleri Tarihi,Ehl-i zeyğ,Sünnî,Şiî,fırka.

İslam düşüncesinde ortaya çıkan fırkalar hakkında gerek müntesipler gerekse muhalifler tarafından çeşitli isim veya nitelemeler kullanılmıştır. Bu isim ve nitelemelerin bir kısmı övgü içerirken bir kısmı ise yergi içermektedir.  Övgü içerikli isim ve nitelemeler meşruiyet gayesi; yergi içerikli isimler ve nitelemeler ise ilgili grubu gayrı meşrulaştırma gayesi ile çeşitli ayet ve hadislere müracaat edilerek kullanılmıştır. Bu hususta kullanılan nitelemelerden biri de Ehl-i zeyğ ibaresidir. Kavram, Âl-i İmran sûresi 7. ayette geçen “kalplerinde zeyğ olanlar” ifadesinden mülhem olarak yergi maksatlı muhalifler hakkında kullanılmıştır. Ancak zeyğ kavramı, nüzûlü itibari ile Ehl-i kitap hakkında küfür bağlamında kullanılmış bir nitelemedir. Bununla beraber mezheplerin teşekkül etmesi ile mevzubahis niteleme, gerek Sünnî gerekse Şiî gelenekte İslam bünyesinde ortaya çıkmış bazı fırkalar hakkında kullanılmaya başlanmıştır. Bu makale, kullanımın dayanak kılındığı ayetlerin Sünnî ve Şiî Tefsirlerde yorumlanma biçimini incelemektedir. Bir makalenin sınırlarının aşılmaması için bu çalışmada, kullanıma dayanak kılınan ayetlerin tefsir eserlerinde fırkalar ile ilişkilendirilmesi meselesine yoğunlaşılmış; konuya dair diğer kaynaklardaki malumat ise ayrı bir çalışma olarak planlanmıştır.

Various names and descriptions have been used by both adherents and opponents regarding the factions that emerged in Islamic thought. While some of these names and descriptions are critical, others are praising. Praise-oriented names and descriptions have been used with the aim of legitimacy, while names and descriptions that contain criticism have been employed to delegitimize the relevant group, often referencing various verses and hadiths. One of the terms used in this context is Ahl al-zayġ. This concept, derived from the phrase “those in whose hearts is zayġ” in Surah Āli ‘Imrān (3:7), has been used in a derogatory sense against opponents. However, the term zayġ originally referred to disbelief regarding the Ahl al-Kitāb. With the formation of sects, this term started to be used to describe specific groups that emerged within Islam in both the Sunnī and Shīʿa traditions. This article examines how the verses that serve as the basis for this usage are interpreted in Sunni and Shīʿa Tafsir works. To maintain the boundaries of the article, the study focuses on the issue of how the verses referenced are associated with factions in tafsir works, while information from other sources on the topic is planned for a separate study.
Ortadoğu Selefîliğinin Etkisi ve Avrupa’daki Müslüman Toplumların Radikalleşmesi
Middle East Salafism’s Influence and Radicalization of Muslim Communities in Europe
Yazar: Stemman, Juan Jose Escobar
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; Islamic Studies (Other) ; İslam Araştırmaları (Diğer) ; Salafism,Radicalization,Jihadism,Islam in Europe,Terrorism. ; Selefîlik,Radikalleşme,Cihatçılık,Avrupa’da İslam,Terörizm

Bu makale, Ortadoğu Selefîliğinin Avrupa’daki Müslüman topluluklar üzerindeki etkilerini ve bu ideolojinin radikalleşme süreçlerindeki rolünü ele almaktadır. Çalışma, Selefîliğin bid’at ve tevhit gibi temel kavramlarına ve Suudi Arabistan’ın bu ideolojinin yayılmasındaki rolüne odaklanmaktadır. Ayrıca, Selefîliğin reformist ve cihatçı biçimleri arasındaki ayrım, Avrupa’daki radikalleşme bağlamında inceleme konusu edilmiştir. Avrupa’da Selefî grupların sosyal ağlar, dinî eğitim ve gayriresmî yapılarına dikkat çekilmiş; bu yapıların, bağımsız radikal kollarının oluşumundaki etkisi açıklanmıştır. Çalışma, Avrupa’daki Selefî grupların radikalleşme sürecinde kaynağını hangi temel faktörlerden aldığını, radikal Selefî düşüncenin özellikle kendisini toplum tarafından dışlanmış hisseden gençler üzerindeki etkilerini ve bu düşüncenin radikal terör grupları için nasıl bir zemin oluşturduğunu değerlendirmektedir.

This article examines the influence of Middle Eastern Salafism on Muslim communities in Europe and the role of this ideology in radicalisation processes. The study focuses on the core concepts of Salafism, such as bidʿa and tawḥīd, and the role of Saudi Arabia in the dissemination of this ideology. Additionally, the distinction between reformist and jihadist forms of Salafism is explored in the context of radicalisation in Europe. Attention is drawn to the social networks, religious education, and informal structures of Salafi groups in Europe, and the impact of these structures on the emergence of independent radical branches is explained. The study evaluates the fundamental factors driving the radicalization process of Salafi groups in Europe, the influence of radical Salafi thought on young people who feel marginalised by society, and how this ideology provides a foundation for radical terrorist groups.
Fâtımîler’in Ebû Hanîfe’si: Kâdî Nu‘mân b. Muhammed (ö. 363/974)
Abū Hanīfa of the Fātimids: Qādī Nu‘mān b. Muhammad (d. 363/974)
Yazar: Erbaş, Furkan
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: History of İslamic sects ; İslam Mezhepleri Tarihi ; History of Specific Fields (Other) ; Spesifik Alanların Tarihi (Diğer) ; İslâm Tarihi,Mağrib,İsmâilîlik,Fâtımîler,Ebû Hanîfe Nu‘mân. ; Islamic History,Maghrib,Ismā‘īlism,Fātimids,Abū Hanīfa Nu‘mān

Şiî-İsmâilî mezhebine mensup Fâtımîler, İslâm dünyasında mezheplerinin yayılması adına İsmâilî doktrinini oluşturmak, sistemleştirmek ve çeşitlendirmek adına faaliyetlerde bulunmuşlardır. Bu anlamda önceden Mâlikî mezhebi mensubu iken daha sonra İsmâilî olan Ebû Hanîfe Kâdî Nu‘mân b. Muhammed Fâtımîler adına büyük yararlılıklar göstermiştir. İlmî kişiliğinin yanında revizyonist kişiliğiyle de dikkatleri çeken Nu‘mân devlet hizmetine alınması ve özellikle Kâdılkudât ve Dâidduâtlık makamına getirilmesinin ardından halifelerin onayıyla mezhebin ana eserlerini vücuda getirmiştir. Akaid ve fıkıh alanları başta olmak üzere pek çok alanda eser telif eden Nu‘mân, İsmâilî doktrininin kurucularından en önemlisi olarak kabul edilmiştir. Bu araştırma Nu‘mân b. Muhammed’in Fâtımî Devleti ve İsmâilî mezhebi tarihi açısından önemini ortaya koymaya yönelik olarak ele alınmıştır. Araştırmada İsmâilî tarihine mâl olmuş önde gelen bir şahsiyet hakkında değerlendirmelerde bulunan Şiî ve Sünnî tüm kaynaklar objektif bir şekilde ele alınarak tespitlerde bulunulmuştur. Bu anlamda tarihî verilerden hareketle Nu‘mân b. Muhammed’in İsmâilî tarihinde eşsiz bir yere sahip olduğu saptanmıştır.

The Fātimids, who belonged to the Shi‘īte-Ismā‘īlīte sect, carried out activities to create, systematise and diversify the Ismā‘īlīte doctrine in order to spread their sect in the Islamic world. In this sense, Abū Hanīfa Qādī Nu‘mān b. Muhammad, who was a member of the Mālikī sect and later became an Ismā‘īlī, made great contributions on behalf of the Fātimids. Nu‘mān, who attracted attention with his revisionist personality as well as his scholarly personality, produced the main works of the sect with the approval of the caliphs after he was recruited to the state service and especially after he was appointed to the position of Qādīlkudāt and Dāidduāt. Nu‘mān, who authored works in many fields, especially in the fields of aqīdah and fiqh, is considered to be the most important of the founders of the Ismā‘īlī doctrine. This study aims to reveal the importance of Nu‘mān b. Muhammad in the history of the Fatimid State and the Ismā‘īlī sect. In this study, all Shi‘īte and Sunnite sources that evaluated a prominent figure in the history of Ismā‘īlī history were objectively analysed and determinations were made. In this sense, based on historical data, it has been determined that Nu‘mān b. Muhammad has a unique place in Ismā‘īlī history.