TİP 2 DİABETES MELLİTUS TEDAVİSİNDE HASTA UYUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
TİP 2 DİABETES MELLİTUS TEDAVİSİNDE HASTA UYUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Karaaslan Eşer, Akile; Doğan, Emine Nevin; Kav, Sultan; Bulut, Yasemin
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Diabetes Mellitus,Tip 2 Diabet,Uyum

Başlık: TİP 2 DİABETES MELLİTUS TEDAVİSİNDE HASTA UYUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİÖzet:Amaç: Bu araştırma, Tip 2Diabetes Mellitus (DM) tedavisinde hasta uyumunu belirlemek amacıylagerçekleştirilmiştir. GereçVe Yöntem: Araştırma Ankara'da bir vakıf üniversitesihastanesinin endokrinoloji polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanınörneklemini en az 1 yıldır Tip 2 DM tanısıyla izlenen, oral antidiyabetikilaç ya da insülin kullanan, 18 yaşının üstünde, sözel iletişim kurulabilen veçalışmaya katılmaya gönüllü 303 birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasındasoru formu ve "Tip 2 DM Tedavisine Hasta UyumÖlçeği" kullanılmıştır. Bulgularve Sonuç: Hastaların yaş ortalaması 61.68±11.26 olup,yarıdan fazlası kadın (%57.1), evli (%76.9), emekli ya da çalışmamaktadır(%77.2). Hastaların %49.2’sinin eğitim durumu üniversite ve üzeridir. Hastalarınçoğu Tip 2 DM tanısını altı yıldan daha uzun zaman önce almış (%68.6), günde üçtenfazla ilaç kullanmakta (%69) ve ek başka bir hastalığı (%81.2) bulunmaktadır.Ölçek puan ortalaması (77.69 ± 10.73) hasta uyumunun orta düzeydeolduğunu göstermektedir. Bir günde alınan ilaç sayısı 3 ten fazla olanve diyetuygulamayan hastaların tedavi uyumlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir(p<0,05). Çalışmaya katılan hastalarıntedavi uyumlarının orta düzeyde olduğu, kullanılan ilaç sayısı arttıkça tedaviuyumlarının olumsuz etkilendiği, diyet uygulayanların uyumlarının daha yüksekolduğu görülmektedir. Hemşirenin diyabetli bireyleri tedavi uyumu açısındandeğerlendirmesi, uygun girişimler planlayıp etkinliğini izlemesiönerilmektedir.Anahtar kelimeler:   Diabetes Mellitus, Tip 2Diabet, UyumDestekleyen kurumlar: Başkent Üniversitesi Kaynakça:1. AhmadNS, Ramli A, İslahudin F, Paraidathathu T. Medication adherence in patients with type 2 diabetesmellitus treated at primary health clinics in Malaysia. Patient Preference andAdherence 2013 7: 525-530.2. Al-QazazHK, Sulaiman SA, Hassali MA, Sha AA, Sundram S, Al-Nuri R, Saleem F. Diabetesknowledge, medication adherence and glycemic control among patients with type 2diabetes. Int J ClinPharm 2011 33:1028–1035.3. BagonzaJ, Rutebemberwa E, Bayezo W. Adherence to anti diabetic medication amongpatients with diabetes in eastern Uganda; a crosssectional study. BMC Health Services Research2015 15: 168-174.4. BaykalA, Kapucu S. Tip 2 Diyabetes MellitusluHastaların Tedavilerine Uyumlarının Değerlendirilmesi. Hacettepe ÜniversitesiHemşirelik Fakültesi Dergisi, 2015: 44–58.5. BlackburnDF, Swidrovich J, Lemstra M. Non-adherence in type 2 diabetes: Practicalconsiderations for interpreting the literature. Patient Preference andAdherence 2013 7:183-189.6. BruntonS, Polonsky WH. Medication Adherence in Type 2 Diabetes Mellitus: Real-WorldStrategies for Addressing aCommon Problem. Supplement to The Journal of Family Practice 2017 66(4):546-551.7. CobdenDS, Niessen LW, Rutten F, Redekop WK. Modeling the economicimpact of medication adherence in type 2 diabetes: a theoretical approach.Patient Preference and Adherence 2010 4: 283-290.8. DemirtaşA, Albayrak A. Development of anassessment scale for treatment compliance in type 2 Diabetes Mellitus inTurkish population: Psychometric evaluation. International Journal of NursingSciences 2017 4:244-251.9. ElsousA, Radwan M, Al-Sharif H, Abu Mustafa A. Medications Adherence and Associated Factors amongPatients with Type 2 Diabetes Mellitus in the Gaza Strip, Palestine. Front.Endocrinol. 2017 8: 100-109.10. Grant RW, Devita NG, Singer DE, Meigs JB.Polypharmacy And Medication Adherence in Patients With Type 2 Diabetes.Diabetes Care, 2013,26: 1408–1412.11. KrassI, Schieback P, Dhippayom T. Systematic Review or Meta-analysis Adherence to diabetesmedication: a systematic review. DiabeticMedicine 2015 32: 725–737.12. KüçükE, Yapar K. TipII diyabetli hastalarda sağlık algısı, sağlıkla ilgili davranışlar ve ilaçtedavisine uyum: Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde bir çalışma. TAF Preventive Medicine Bulletin 2016 15(4):285-292.13. MartinTK, Boye KS, Peng X. Cost of medication adherence and persistence in type 2diabetes mellitus: a literature review. Patient Preference and Adherence 201711: 1103-1107.14. MusluL, Ardahan M, Günbayı İ. Tip 2 diabetesmellituslu hastaların psikososyal uyum sürecine ilişkin görüşleri:fenomenolojik bir araştırma. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-CurrentApproaches in Psychiatry 2017 9(1): 75-100.15. SajithM, Pankaj M, Pawar A, Modi A, Sumariya R. Medication adherence to antidiabetic therapy in patients with type 2diabetes mellitus. Int J Pharm PharmSci 2014 6(2): 564–70.16. SatmanI, Ömer B, Tutuncu Y, Kalaca S, Gedik S, Telci A, Canbaz B, et al. Twelve-yeartrends in the prevalence and risk factors of diabetes and prediabetes inTurkish adults. European Journal of Epidemiology, 2013 28: 169-180.17. SufizaAN,  Ramli A,  Islahudin F, Paraidathathu T. Medication adherence in patients with type 2 diabetesmellitus treated at primary health clinics in Malaysia. Patient Preference andAdherence 2013 7: 525–530.18. Teklay G, Hussien J, Tesfaye D. Nonadherenceand Associated factors Amoung Type 2 Diabetic Patients at Jimma UniversitySpecialized Hospital. J. Medi. Sci, 2013: 1-7.19. Ulusal Hastalık Yükü Çalışması Sonuçları veÇözüm Önerileri. (2017). URL: http://www.tip.hacettepe.edu.tr/ekler/pdf/ulusal_program.pdf (Erişimtarihi: 01.09. 2017)20. UluslararasıDiyabet Federasyou (2015). International Diabetes Federation Diabetes Atlas(7th ed.) URL: http://www.diabetesatlas.org/ (Erişimtarihi: 10. 09. 2017)21. Voorman J, Haaijer-Ruskamp FM, Wolffenbuttel BH,Stolk RP, Dening P. Medication Adherence Affects Treatment Modifications inPatients With Type 2 Diabetes. Clinic Theraphy, 2011, 33: 121-134.22. Waheed S, Jamal M, Amin F. Polypharmacy andMedıcatıon Compliance In Patients With Type 2 Diabetes. IJPSR, 2017, 8(5):2298-2301.23. WongMCS, Kong APS, So WY, Jiang JY, Chan JCN, Griffiths AM. Adherence to oral hypoglycemic agents in 26782 chinese patients: acohortstudy. Journal of ClinicalPharmacology 2011 51: 1474-1482.24. WorldHealth Organization. Adherence to long-term therapies: evidence for action.2003; URL: http://whqlibdoc.who.int/publications/2003/9241545992.pdf  (Erişim tarihi: 05.09.2017)

Başlık: TİP 2 DİABETES MELLİTUS TEDAVİSİNDE HASTA UYUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİÖzet:Amaç: Bu araştırma, Tip 2Diabetes Mellitus (DM) tedavisinde hasta uyumunu belirlemek amacıylagerçekleştirilmiştir. GereçVe Yöntem: Araştırma Ankara'da bir vakıf üniversitesihastanesinin endokrinoloji polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanınörneklemini en az 1 yıldır Tip 2 DM tanısıyla izlenen, oral antidiyabetikilaç ya da insülin kullanan, 18 yaşının üstünde, sözel iletişim kurulabilen veçalışmaya katılmaya gönüllü 303 birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasındasoru formu ve "Tip 2 DM Tedavisine Hasta UyumÖlçeği" kullanılmıştır. Bulgularve Sonuç: Hastaların yaş ortalaması 61.68±11.26 olup,yarıdan fazlası kadın (%57.1), evli (%76.9), emekli ya da çalışmamaktadır(%77.2). Hastaların %49.2’sinin eğitim durumu üniversite ve üzeridir. Hastalarınçoğu Tip 2 DM tanısını altı yıldan daha uzun zaman önce almış (%68.6), günde üçtenfazla ilaç kullanmakta (%69) ve ek başka bir hastalığı (%81.2) bulunmaktadır.Ölçek puan ortalaması (77.69 ± 10.73) hasta uyumunun orta düzeydeolduğunu göstermektedir. Bir günde alınan ilaç sayısı 3 ten fazla olanve diyetuygulamayan hastaların tedavi uyumlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir(p<0,05). Çalışmaya katılan hastalarıntedavi uyumlarının orta düzeyde olduğu, kullanılan ilaç sayısı arttıkça tedaviuyumlarının olumsuz etkilendiği, diyet uygulayanların uyumlarının daha yüksekolduğu görülmektedir. Hemşirenin diyabetli bireyleri tedavi uyumu açısındandeğerlendirmesi, uygun girişimler planlayıp etkinliğini izlemesiönerilmektedir.Anahtar kelimeler:   Diabetes Mellitus, Tip 2Diabet, UyumDestekleyen kurumlar: Başkent Üniversitesi Kaynakça:1. AhmadNS, Ramli A, İslahudin F, Paraidathathu T. Medication adherence in patients with type 2 diabetesmellitus treated at primary health clinics in Malaysia. Patient Preference andAdherence 2013 7: 525-530.2. Al-QazazHK, Sulaiman SA, Hassali MA, Sha AA, Sundram S, Al-Nuri R, Saleem F. Diabetesknowledge, medication adherence and glycemic control among patients with type 2diabetes. Int J ClinPharm 2011 33:1028–1035.3. BagonzaJ, Rutebemberwa E, Bayezo W. Adherence to anti diabetic medication amongpatients with diabetes in eastern Uganda; a crosssectional study. BMC Health Services Research2015 15: 168-174.4. BaykalA, Kapucu S. Tip 2 Diyabetes MellitusluHastaların Tedavilerine Uyumlarının Değerlendirilmesi. Hacettepe ÜniversitesiHemşirelik Fakültesi Dergisi, 2015: 44–58.5. BlackburnDF, Swidrovich J, Lemstra M. Non-adherence in type 2 diabetes: Practicalconsiderations for interpreting the literature. Patient Preference andAdherence 2013 7:183-189.6. BruntonS, Polonsky WH. Medication Adherence in Type 2 Diabetes Mellitus: Real-WorldStrategies for Addressing aCommon Problem. Supplement to The Journal of Family Practice 2017 66(4):546-551.7. CobdenDS, Niessen LW, Rutten F, Redekop WK. Modeling the economicimpact of medication adherence in type 2 diabetes: a theoretical approach.Patient Preference and Adherence 2010 4: 283-290.8. DemirtaşA, Albayrak A. Development of anassessment scale for treatment compliance in type 2 Diabetes Mellitus inTurkish population: Psychometric evaluation. International Journal of NursingSciences 2017 4:244-251.9. ElsousA, Radwan M, Al-Sharif H, Abu Mustafa A. Medications Adherence and Associated Factors amongPatients with Type 2 Diabetes Mellitus in the Gaza Strip, Palestine. Front.Endocrinol. 2017 8: 100-109.10. Grant RW, Devita NG, Singer DE, Meigs JB.Polypharmacy And Medication Adherence in Patients With Type 2 Diabetes.Diabetes Care, 2013,26: 1408–1412.11. KrassI, Schieback P, Dhippayom T. Systematic Review or Meta-analysis Adherence to diabetesmedication: a systematic review. DiabeticMedicine 2015 32: 725–737.12. KüçükE, Yapar K. TipII diyabetli hastalarda sağlık algısı, sağlıkla ilgili davranışlar ve ilaçtedavisine uyum: Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde bir çalışma. TAF Preventive Medicine Bulletin 2016 15(4):285-292.13. MartinTK, Boye KS, Peng X. Cost of medication adherence and persistence in type 2diabetes mellitus: a literature review. Patient Preference and Adherence 201711: 1103-1107.14. MusluL, Ardahan M, Günbayı İ. Tip 2 diabetesmellituslu hastaların psikososyal uyum sürecine ilişkin görüşleri:fenomenolojik bir araştırma. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-CurrentApproaches in Psychiatry 2017 9(1): 75-100.15. SajithM, Pankaj M, Pawar A, Modi A, Sumariya R. Medication adherence to antidiabetic therapy in patients with type 2diabetes mellitus. Int J Pharm PharmSci 2014 6(2): 564–70.16. SatmanI, Ömer B, Tutuncu Y, Kalaca S, Gedik S, Telci A, Canbaz B, et al. Twelve-yeartrends in the prevalence and risk factors of diabetes and prediabetes inTurkish adults. European Journal of Epidemiology, 2013 28: 169-180.17. SufizaAN,  Ramli A,  Islahudin F, Paraidathathu T. Medication adherence in patients with type 2 diabetesmellitus treated at primary health clinics in Malaysia. Patient Preference andAdherence 2013 7: 525–530.18. Teklay G, Hussien J, Tesfaye D. Nonadherenceand Associated factors Amoung Type 2 Diabetic Patients at Jimma UniversitySpecialized Hospital. J. Medi. Sci, 2013: 1-7.19. Ulusal Hastalık Yükü Çalışması Sonuçları veÇözüm Önerileri. (2017). URL: http://www.tip.hacettepe.edu.tr/ekler/pdf/ulusal_program.pdf (Erişimtarihi: 01.09. 2017)20. UluslararasıDiyabet Federasyou (2015). International Diabetes Federation Diabetes Atlas(7th ed.) URL: http://www.diabetesatlas.org/ (Erişimtarihi: 10. 09. 2017)21. Voorman J, Haaijer-Ruskamp FM, Wolffenbuttel BH,Stolk RP, Dening P. Medication Adherence Affects Treatment Modifications inPatients With Type 2 Diabetes. Clinic Theraphy, 2011, 33: 121-134.22. Waheed S, Jamal M, Amin F. Polypharmacy andMedıcatıon Compliance In Patients With Type 2 Diabetes. IJPSR, 2017, 8(5):2298-2301.23. WongMCS, Kong APS, So WY, Jiang JY, Chan JCN, Griffiths AM. Adherence to oral hypoglycemic agents in 26782 chinese patients: acohortstudy. Journal of ClinicalPharmacology 2011 51: 1474-1482.24. WorldHealth Organization. Adherence to long-term therapies: evidence for action.2003; URL: http://whqlibdoc.who.int/publications/2003/9241545992.pdf  (Erişim tarihi: 05.09.2017)