hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
VERGİ GELİRLERİ, KENTLEŞME VE DEMOKRASİ: G20 ÜLKELERİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR ÇALIŞMA
VERGİ GELİRLERİ, KENTLEŞME VE DEMOKRASİ: G20 ÜLKELERİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR ÇALIŞMA
Yazar: Özhan, Mahir; Keyifli, Nazlı
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 84, 2020
Anahtar kelimeler: Vergi Gelirleri,Demokrasi,Kentleşme,G20,Dinamik Panel.

Bu çalışmada, kentleşme ve demokrasi faktörlerinin vergi gelirleri üzerindeki etkisi G20 ülkeleri açısından ampirik olarak incelenmektedir. Bu amaçla, G20 ülkeleri için 2005-2018 dönemini kapsayan bir araştırma yürütülmüştür. Çalışmanın bağımlı değişkeni vergi gelirleri (%GSYİH)’dir. Bağımsız değişken olarak kentleşme oranı, demokrasi düzeyi, kişi başına GSYİH, ticari açıklık ve literatürde yer alan çalışmalardan farklı olarak demokrasi ve kentleşmenin moderatör etkisi kullanılmıştır. Sistem-Genelleştirilmiş Momentler Metodu (GMM) tahmincisinden istifade edilerek elde edilen bulgular kentleşme oranı ve demokrasi düzeyinin vergi gelirlerini istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu etkilediğini ortaya koymaktadır. Özetle, söz konusu ülkelerde uygulanan/uygulanacak vergi politikalarında farklı sınıfların tercihlerinin etkili olduğu görülmektedir.

Bu çalışmada, kentleşme ve demokrasi faktörlerinin vergi gelirleri üzerindeki etkisi G20 ülkeleri açısından ampirik olarak incelenmektedir. Bu amaçla, G20 ülkeleri için 2005-2018 dönemini kapsayan bir araştırma yürütülmüştür. Çalışmanın bağımlı değişkeni vergi gelirleri (%GSYİH)’dir. Bağımsız değişken olarak kentleşme oranı, demokrasi düzeyi, kişi başına GSYİH, ticari açıklık ve literatürde yer alan çalışmalardan farklı olarak demokrasi ve kentleşmenin moderatör etkisi kullanılmıştır. Sistem-Genelleştirilmiş Momentler Metodu (GMM) tahmincisinden istifade edilerek elde edilen bulgular kentleşme oranı ve demokrasi düzeyinin vergi gelirlerini istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu etkilediğini ortaya koymaktadır. Özetle, söz konusu ülkelerde uygulanan/uygulanacak vergi politikalarında farklı sınıfların tercihlerinin etkili olduğu görülmektedir.
FELSEFEDEN TASAVVUFA RUH ANLAYIŞI
FELSEFEDEN TASAVVUFA RUH ANLAYIŞI
Yazar: Şimşek, İsmail
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 2015
Anahtar kelimeler: İnsan,Ruh,Beden

İnsan bilen, duyumsayan, hisseden, düşünen, algılayan, algı ve düşünce sahasına giren her şeyi anlamlandıran bir varlıktır. Bu nedenle varoluşu ile birlikte kendisinin, eşyanın veya realitenin hakikatini aramaya ve sorgulamaya başlamıştır. Bunun neticesinde insan, genellikle kendi maddi varlığının dışında bir mahiyetinin olduğuna inanmış ancak bu mahiyeti tam olarak tanımlayamamış, farklı dil ve kültürlerde bu mahiyetin ne olduğu üzerinde çeşitli düşünceler ortaya çıkmıştır. Biz bu çalışmamızda asıl olarak ruhun ne olduğunu, özünü ya da mahiyetini tanımlamak veya anlatmaktan ziyade onun ne olduğu konusunda felsefi düşüncenin en önemli filozofu olan Platon (M.Ö. 427-347) ve tasavvufun önemli temsilcilerinden biri olan İbn Kayyim el-Cevziyye’nin (1292-1350) düşüncelerini karşılaştırmalı olarak ele alıp inceleyeceğiz.

İnsan bilen, duyumsayan, hisseden, düşünen, algılayan, algı ve düşünce sahasına giren her şeyi anlamlandıran bir varlıktır. Bu nedenle varoluşu ile birlikte kendisinin, eşyanın veya realitenin hakikatini aramaya ve sorgulamaya başlamıştır. Bunun neticesinde insan, genellikle kendi maddi varlığının dışında bir mahiyetinin olduğuna inanmış ancak bu mahiyeti tam olarak tanımlayamamış, farklı dil ve kültürlerde bu mahiyetin ne olduğu üzerinde çeşitli düşünceler ortaya çıkmıştır. Biz bu çalışmamızda asıl olarak ruhun ne olduğunu, özünü ya da mahiyetini tanımlamak veya anlatmaktan ziyade onun ne olduğu konusunda felsefi düşüncenin en önemli filozofu olan Platon (M.Ö. 427-347) ve tasavvufun önemli temsilcilerinden biri olan İbn Kayyim el-Cevziyye’nin (1292-1350) düşüncelerini karşılaştırmalı olarak ele alıp inceleyeceğiz.
OSMANLI HUKÛK-I ÂİLE KARARNÂMESİ (1917) VE SADREDDİN EFENDİ’NİN ELEŞTİRİLERİ
OSMANLI HUKÛK-I ÂİLE KARARNÂMESİ (1917) VE SADREDDİN EFENDİ’NİN ELEŞTİRİLERİ
Yazar: Yazıcı, Abdurrahman
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 2015
Anahtar kelimeler: Hukûk-ı Âile Kararnamesi,Osmanlı Hukuku,İslam Hukuku,Sadreddin Efendi

Osmanlı-İslam aile hukukunun ilk kanunlaştırılmış metni 1917 tarihli Hukûk-ı ÂileKararnâmesi (HAK)'dir. Müslümanların aile hukuklarının yanında, Yahudi ve Hıristiyanaile ahkâmını da ihtiva etmektedir. Kısa bir süre yürürlükte kalmasına rağmen birçokdevletin aile hukukunun kanunlaştırılmasına öncülük etmiştir. Aynı zamanda getirdiğidüzenlemeler, başta gayrimüslim cemaatler olmak üzere ulemanın bir kısmı özellikle deSadreddin Efendi tarafından özellikle de fıkhî yönden büyük eleştiriye maruz kalmıştır.Bu çalışmada 1917 tarihli Hukûk-ı Âile Kararnâmesi (HAK)’nin tanıtımıyla SadreddinEfendi’nin kararnâmeye yönelttiği tenkitlerin de ele alınması amaçlanmıştır.

Osmanlı-İslam aile hukukunun ilk kanunlaştırılmış metni 1917 tarihli Hukûk-ı ÂileKararnâmesi (HAK)'dir. Müslümanların aile hukuklarının yanında, Yahudi ve Hıristiyanaile ahkâmını da ihtiva etmektedir. Kısa bir süre yürürlükte kalmasına rağmen birçokdevletin aile hukukunun kanunlaştırılmasına öncülük etmiştir. Aynı zamanda getirdiğidüzenlemeler, başta gayrimüslim cemaatler olmak üzere ulemanın bir kısmı özellikle deSadreddin Efendi tarafından özellikle de fıkhî yönden büyük eleştiriye maruz kalmıştır.Bu çalışmada 1917 tarihli Hukûk-ı Âile Kararnâmesi (HAK)’nin tanıtımıyla SadreddinEfendi’nin kararnâmeye yönelttiği tenkitlerin de ele alınması amaçlanmıştır.
AŞK-I MEMNU OPERASINDA ULUSALCIĞA İLİŞKİN UNSURLAR
AŞK-I MEMNU OPERASINDA ULUSALCIĞA İLİŞKİN UNSURLAR
Yazar: Yazıcı, Hilmi; Gökbudak, Z. Seçkin
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 1899
Anahtar kelimeler: Opera,Ulusalcılık,Ulusalcı Müzik,Aşk-ı Memnu

Selman Ada, uluslararası opera repertuvarına eserler kazandırmış bir Türk besteci olarakTürkiye’de çağdaş sanat yaşamı adına önemli bir isimdir. Ada’nın Fransa’da eğitim görmüşolması O’na uluslararası sanat ortamını daha iyi tanıma imkânı sunmuş, ‘ulusal müzik’ materyallerinitanıması da müziğine farklı renkler katarak ‘sentez’ yapabilmesini sağlamıştır denebilir.Bu anlamda Ada’nın eserlerinin incelenmesi Cumhuriyetin ilk yıllarından bugüne kadargelinen noktanın tespiti için oldukça önemlidir. Bu noktada, güncel bir eser olması bakımındanda Selman Ada’nın Aşk-ı Memnu operasının ‘ulusalcılık’ ideolojisinin sanata etkileri bağlamındadeğerlendirilmesi, böyle bir çalışmada önemli bir gereklilik olarak ön plana çıkmaktadır.Nitekim Cumhuriyetin ilanı ile kültürel alanda yapılan çalışmalar ve yeniliklerde büyük ölçüdeetkili olan siyasetin, sanat eserleri üzerinde o dönemin baskın ideolojisi ‘ulusalcılık’ temelindekendini açıkça gösterdiği ve ilk dönem opera eserleri incelendiğinde bu ideolojinin etkisininaçıkça görüldüğü söylenebilir. Bu bağlamda, Aşk-ı Memnu operasının bu ideoloji kapsamındadeğerlendirilmesi de güncel sanat ortamına yönelik sanat-siyaset ilişkisi temelinde bir çıkarımyapabilme olanağı da sunacaktır. Bu düşünceden yola çıkarak bu çalışmada Selman Ada’nınAşk-ı Memnu operası ‘ulusalcılık’ açısından bilimsel bakış açısıyla irdelenmeye çalışılmıştır.

Selman Ada, uluslararası opera repertuvarına eserler kazandırmış bir Türk besteci olarakTürkiye’de çağdaş sanat yaşamı adına önemli bir isimdir. Ada’nın Fransa’da eğitim görmüşolması O’na uluslararası sanat ortamını daha iyi tanıma imkânı sunmuş, ‘ulusal müzik’ materyallerinitanıması da müziğine farklı renkler katarak ‘sentez’ yapabilmesini sağlamıştır denebilir.Bu anlamda Ada’nın eserlerinin incelenmesi Cumhuriyetin ilk yıllarından bugüne kadargelinen noktanın tespiti için oldukça önemlidir. Bu noktada, güncel bir eser olması bakımındanda Selman Ada’nın Aşk-ı Memnu operasının ‘ulusalcılık’ ideolojisinin sanata etkileri bağlamındadeğerlendirilmesi, böyle bir çalışmada önemli bir gereklilik olarak ön plana çıkmaktadır.Nitekim Cumhuriyetin ilanı ile kültürel alanda yapılan çalışmalar ve yeniliklerde büyük ölçüdeetkili olan siyasetin, sanat eserleri üzerinde o dönemin baskın ideolojisi ‘ulusalcılık’ temelindekendini açıkça gösterdiği ve ilk dönem opera eserleri incelendiğinde bu ideolojinin etkisininaçıkça görüldüğü söylenebilir. Bu bağlamda, Aşk-ı Memnu operasının bu ideoloji kapsamındadeğerlendirilmesi de güncel sanat ortamına yönelik sanat-siyaset ilişkisi temelinde bir çıkarımyapabilme olanağı da sunacaktır. Bu düşünceden yola çıkarak bu çalışmada Selman Ada’nınAşk-ı Memnu operası ‘ulusalcılık’ açısından bilimsel bakış açısıyla irdelenmeye çalışılmıştır.
ZAMAN VE DİNDARLIK İLİŞKİSİ: RAMAZAN DİNDARLIĞI
ZAMAN VE DİNDARLIK İLİŞKİSİ: RAMAZAN DİNDARLIĞI
Yazar: Yenen, İbrahim
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 2015
Anahtar kelimeler: Zaman,Dindarlık,Ramazan Dindarlığı,Oruç,Teravih

Din ve toplum ilişkilerinin belirleyici aktörü “dindar” karakteridir. Genel olarak “dininebağlı kimse” olarak tanımlanan dindar kavramı, bireyin din ile kurduğu ilişkiyi ifadeetmektedir. Toplumsal dünyanın bir parçası olarak dindar karakteri ve dindarlık olgusu,anlaşılmak ve açıklanmaya ihtiyaç duyan bir özellik göstermektedir. Çünkü teolojik veantropolojik esaslara sahip din olgusunun sosyolojik çıktısı olarak dindarlık olgusu, çokbileşenli bir yapıya sahiptir. Bu çok bileşenli yapı ise kendisini oluşturan boyutlar dikkatealınarak incelenmektedir. Bu amaçla dindarlığın çeşitli boyutları esas alınarak farklıtipolojiler geliştirilmiştir. Ramazan dindarlığı kavramı da bu tipolojiler arşivine bir katkısağlamayı amaçlamaktadır. Ramazan dindarlığı, din ve toplumsal zamanın birlikte işlevgörmesiyle ortaya çıkmaktadır. Hayatın önemli bir belirleyeni olarak zaman, dindarlığınbiçimlenmesinde rol oynamaktadır. Dolayısıyla İslam dininin temel ibadetlerinden oruçpratiğinin gerçekleştirildiği zaman dilimi olarak Ramazan ayı, farklı bir dindarlık türününoluşmasına imkân vermektedir. Ramazan dindarlığının temel unsurlarını ise “oruç,teravih namazı, fitre, mukabele, itikâf ve bayram” gibi ibadet formları meydana getirmektedir.

Din ve toplum ilişkilerinin belirleyici aktörü “dindar” karakteridir. Genel olarak “dininebağlı kimse” olarak tanımlanan dindar kavramı, bireyin din ile kurduğu ilişkiyi ifadeetmektedir. Toplumsal dünyanın bir parçası olarak dindar karakteri ve dindarlık olgusu,anlaşılmak ve açıklanmaya ihtiyaç duyan bir özellik göstermektedir. Çünkü teolojik veantropolojik esaslara sahip din olgusunun sosyolojik çıktısı olarak dindarlık olgusu, çokbileşenli bir yapıya sahiptir. Bu çok bileşenli yapı ise kendisini oluşturan boyutlar dikkatealınarak incelenmektedir. Bu amaçla dindarlığın çeşitli boyutları esas alınarak farklıtipolojiler geliştirilmiştir. Ramazan dindarlığı kavramı da bu tipolojiler arşivine bir katkısağlamayı amaçlamaktadır. Ramazan dindarlığı, din ve toplumsal zamanın birlikte işlevgörmesiyle ortaya çıkmaktadır. Hayatın önemli bir belirleyeni olarak zaman, dindarlığınbiçimlenmesinde rol oynamaktadır. Dolayısıyla İslam dininin temel ibadetlerinden oruçpratiğinin gerçekleştirildiği zaman dilimi olarak Ramazan ayı, farklı bir dindarlık türününoluşmasına imkân vermektedir. Ramazan dindarlığının temel unsurlarını ise “oruç,teravih namazı, fitre, mukabele, itikâf ve bayram” gibi ibadet formları meydana getirmektedir.
GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ÖĞRENCİLERİNİN SANATOKURYAZARLIĞI DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ÖĞRENCİLERİNİN SANATOKURYAZARLIĞI DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Yücetoker, İzzet
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 2015
Anahtar kelimeler: Sanat,Sanat Okuryazarlığı,Müzik,Resim.

Bu çalışmanın amacı, Güzel Sanatlar Eğitimi bölümünde okuyan müzik ve resim öğrencilerinin sanat okuryazarlığını düzeylerini belirlemek, okuryazarlık uygulamaları hakkında bilgi vermek, sanat uygulamalarında kuram bilgilerini kullanmalarını sağlamak ve güzel sanatlar eğitimi bölümü öğrencilerinin okutulduğu ders programının sanat okuryazarlığı becerilerini geliştirmelerine katkısı bulunup bulunmadığını belirlemektir. Araştırma grubu Niğde Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü müzik(120) ve resim(120) öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu araştırma betimsel bir alan çalışması olup,kaynak tarama ve nicel araştırma tekniklerine başvurulmuştur. Nicel verileri çözümlemede her iki grubun okuryazarlık düzeyleri arasındaki farkları bulmak için bağımsız örneklem t testi yapılmıştır. Ayrıca her iki grubun kendi içerisindeki okuryazarlık düzeyleri arasındaki farkların anlamlılık düzeyleri için bağımsız örneklem tek yönlü varyans testi ve bu farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunu gösterebilmek için ise Tukey HSD testi uygulanmıştır. İki grubun arasındaki farkı görebilmek için yapılan t testi sonuçlarına bakıldığında anlamlılık değeri 0,001 olduğu görülmektedir. İki grup arasındaki ilişkinin p

Bu çalışmanın amacı, Güzel Sanatlar Eğitimi bölümünde okuyan müzik ve resim öğrencilerinin sanat okuryazarlığını düzeylerini belirlemek, okuryazarlık uygulamaları hakkında bilgi vermek, sanat uygulamalarında kuram bilgilerini kullanmalarını sağlamak ve güzel sanatlar eğitimi bölümü öğrencilerinin okutulduğu ders programının sanat okuryazarlığı becerilerini geliştirmelerine katkısı bulunup bulunmadığını belirlemektir. Araştırma grubu Niğde Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü müzik(120) ve resim(120) öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu araştırma betimsel bir alan çalışması olup,kaynak tarama ve nicel araştırma tekniklerine başvurulmuştur. Nicel verileri çözümlemede her iki grubun okuryazarlık düzeyleri arasındaki farkları bulmak için bağımsız örneklem t testi yapılmıştır. Ayrıca her iki grubun kendi içerisindeki okuryazarlık düzeyleri arasındaki farkların anlamlılık düzeyleri için bağımsız örneklem tek yönlü varyans testi ve bu farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunu gösterebilmek için ise Tukey HSD testi uygulanmıştır. İki grubun arasındaki farkı görebilmek için yapılan t testi sonuçlarına bakıldığında anlamlılık değeri 0,001 olduğu görülmektedir. İki grup arasındaki ilişkinin p
YARATICI YAZMA ÇALIŞMALARININ TÜRK SOYLU ÖĞRENCİLERİN TÜRKİYE TÜRKÇESİ ÖĞRENMELERİNE KATKISI ÜZERİNE BİR UYGULAMA
YARATICI YAZMA ÇALIŞMALARININ TÜRK SOYLU ÖĞRENCİLERİN TÜRKİYE TÜRKÇESİ ÖĞRENMELERİNE KATKISI ÜZERİNE BİR UYGULAMA
Yazar: Yılmaz, Oğuzhan
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 2015
Anahtar kelimeler: Yaratıcı Yazma,Türkiye,Kazakistan,Türk Soylu Öğrenciler.

Çalışma yaratıcı yazma çalışmalarının Türk soylu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenmelerinde etkili olup olmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Deneysel modelin esas alındığı çalışmada Abay Kazak Millî Pedagoji Üniversitesi birinci sınıf öğrencileri içinden kontrol ve deney grupları oluşturulmuş, bu gruplara 12 saatlik eğitim verilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış başarı testi ile toplanan veriler, sonrasında SPSS 15 programıyla analiz edilmiştir. Çalışma sonunda başarı düzeyine bakıldığında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bir başka deyişle yaratıcı yazma çalışmaları Türk soylu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenmelerini kolaylaştırmıştır.

Çalışma yaratıcı yazma çalışmalarının Türk soylu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenmelerinde etkili olup olmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Deneysel modelin esas alındığı çalışmada Abay Kazak Millî Pedagoji Üniversitesi birinci sınıf öğrencileri içinden kontrol ve deney grupları oluşturulmuş, bu gruplara 12 saatlik eğitim verilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış başarı testi ile toplanan veriler, sonrasında SPSS 15 programıyla analiz edilmiştir. Çalışma sonunda başarı düzeyine bakıldığında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bir başka deyişle yaratıcı yazma çalışmaları Türk soylu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğrenmelerini kolaylaştırmıştır.
MUHYİDDİN İBNU’L-ARABÎ’NİN MENKABETU MEVLİDİ’N-NEBÎ İSİMLİ MEVLİDİ VE EDEBİ TENKİTLİ METNİ
MUHYİDDİN İBNU’L-ARABÎ’NİN MENKABETU MEVLİDİ’N-NEBÎ İSİMLİ MEVLİDİ VE EDEBİ TENKİTLİ METNİ
Yazar: Açık, Kerim
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 2015
Anahtar kelimeler: İbn Arabî,Mevlit,Arapça Mevlit

İbnu’l-Arabî, hem aile hem de içinde yaşadığı çevre olarak iyi bir kültür ortamında yetişmiş çok yönlü bir âlim ve büyük bir mutasavvıftır. Yaşamı boyunca 500’den fazla eser yazan İbnu’l-Arabî insanı ve onun yaşamını ilgilendiren hemen hemen her konuyu ele almıştır. Bu makalede İbnu’l-Arabî’nin kaleme aldığı iki mevlitten biri olan “Menkabetu Mevlidi’n-Nebî” isimli eserini tenkitli neşretmeye çalıştık. Meşhur âlimin kısaca hayatına değindikten sonra, özellikle edebi kişiliğini ve şiir yazımında benimsediği üslubu ortaya çıkarmaya gayret ettik. Sonrasında Arap Edebiyatında mevlid geleneği ilgili özet bilgi sunarak İbnu’l-Arabî’nin mevlidinin nüshaları hakkında bilgi verdik. Akabinde de mevlid metninin edisyon kritiğini yaptık.

İbnu’l-Arabî, hem aile hem de içinde yaşadığı çevre olarak iyi bir kültür ortamında yetişmiş çok yönlü bir âlim ve büyük bir mutasavvıftır. Yaşamı boyunca 500’den fazla eser yazan İbnu’l-Arabî insanı ve onun yaşamını ilgilendiren hemen hemen her konuyu ele almıştır. Bu makalede İbnu’l-Arabî’nin kaleme aldığı iki mevlitten biri olan “Menkabetu Mevlidi’n-Nebî” isimli eserini tenkitli neşretmeye çalıştık. Meşhur âlimin kısaca hayatına değindikten sonra, özellikle edebi kişiliğini ve şiir yazımında benimsediği üslubu ortaya çıkarmaya gayret ettik. Sonrasında Arap Edebiyatında mevlid geleneği ilgili özet bilgi sunarak İbnu’l-Arabî’nin mevlidinin nüshaları hakkında bilgi verdik. Akabinde de mevlid metninin edisyon kritiğini yaptık.
İBRAHİM KÛRÂNÎ’NİN “‘UCÂLE FÎ İ‘RÂBI LÂ İLÂHE İLLALLAH” ADLI ESERİ
İBRAHİM KÛRÂNÎ’NİN “‘UCÂLE FÎ İ‘RÂBI LÂ İLÂHE İLLALLAH” ADLI ESERİ
Yazar: Gemi, Ahmet
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 62, 2014
Anahtar kelimeler: İbrahim Kûrânî,i‘râbı lâ ilâhe illallâh,Kelime-i Tevhîd,i‘râb.

İbrahim Kûrânî kelime-i tevhîdin i‘rabıyla ilgili eser veren ilk İslâm âlimlerindendir. Bu konuda üç eser kaleme almıştır. Eserlerinde kelime-i tevhîdin i‘rab vecihlerini detaylı bir şekilde ele alan Kûrânî, tahkîkini yaptığımız “‘Ucâle fî i‘râbı lâ ilâhe illallâh” adlı eserinde de kelime-i tevhîdin i‘râb vecihlerinden - bedel, mübtedâ-i muahhar-haber-i mukaddem ve sıfat gibi-birkaçına değinmektedir.

İbrahim Kûrânî kelime-i tevhîdin i‘rabıyla ilgili eser veren ilk İslâm âlimlerindendir. Bu konuda üç eser kaleme almıştır. Eserlerinde kelime-i tevhîdin i‘rab vecihlerini detaylı bir şekilde ele alan Kûrânî, tahkîkini yaptığımız “‘Ucâle fî i‘râbı lâ ilâhe illallâh” adlı eserinde de kelime-i tevhîdin i‘râb vecihlerinden - bedel, mübtedâ-i muahhar-haber-i mukaddem ve sıfat gibi-birkaçına değinmektedir.
İKİ DEFA ÖLMEK VE İKİ DEFA DİRİLMEK (MÜ’MİN SURESİ 11. ÂYET ÖZELİNDE)
İKİ DEFA ÖLMEK VE İKİ DEFA DİRİLMEK (MÜ’MİN SURESİ 11. ÂYET ÖZELİNDE)
Yazar: Ata, Mehmet Mahfuz
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 84, 2020
Anahtar kelimeler: Ölüm,Hayat,Dirilme,Kur’an,Tefsir,Reenkarnasyon.

Ölüm, canlı olma keyfiyetinin ortadan kalkması, biyolojik faaliyetin ve hayatın son bulması durumudur. Hayat kavramının zıddıdır. Kur’ân-ı Kerim’de öldükten sonra dirilmeye dair pek çok âyet bulunmaktadır. Diriltilme ile ilgili aşamalarda Kur’an’da farklı kavramlar kullanılmıştır. Yüce Allah, Kur’an’da ölümü ve hayatı imtihan için yarattığını beyan etmektedir. Bunun esas amacı, kişinin yaptığı iyiliklerde samimi olup olmadığının sınanmasıdır ve kimlerin Allah’ın emir ve yasaklarına uyarak daha güzel davranışlar sergilediğini ortaya çıkarmak ve ödüllendirmektir. Bazı inançlardaki ölüm sonrası, ruhların tekâmül ederek yeni bir bedende varlığını devam ettireceği iddiasından ibaret olan reenkarnasyon düşüncesi, Kur’ân’ın birçok âyetinde reddedilmektedir. Bu çalışmada tefsirlerde beyan edilen hayat ve ölümle ilgili görüşler çerçevesinde, ölüm ve hayat kavramlarının türevleriyle birlikte hangi anlamlarda kullanıldıkları; iki defa ölmenin ve iki defa dirilmenin ne anlama geldiği hususu incelenecektir.

Ölüm, canlı olma keyfiyetinin ortadan kalkması, biyolojik faaliyetin ve hayatın son bulması durumudur. Hayat kavramının zıddıdır. Kur’ân-ı Kerim’de öldükten sonra dirilmeye dair pek çok âyet bulunmaktadır. Diriltilme ile ilgili aşamalarda Kur’an’da farklı kavramlar kullanılmıştır. Yüce Allah, Kur’an’da ölümü ve hayatı imtihan için yarattığını beyan etmektedir. Bunun esas amacı, kişinin yaptığı iyiliklerde samimi olup olmadığının sınanmasıdır ve kimlerin Allah’ın emir ve yasaklarına uyarak daha güzel davranışlar sergilediğini ortaya çıkarmak ve ödüllendirmektir. Bazı inançlardaki ölüm sonrası, ruhların tekâmül ederek yeni bir bedende varlığını devam ettireceği iddiasından ibaret olan reenkarnasyon düşüncesi, Kur’ân’ın birçok âyetinde reddedilmektedir. Bu çalışmada tefsirlerde beyan edilen hayat ve ölümle ilgili görüşler çerçevesinde, ölüm ve hayat kavramlarının türevleriyle birlikte hangi anlamlarda kullanıldıkları; iki defa ölmenin ve iki defa dirilmenin ne anlama geldiği hususu incelenecektir.
MEVLÂNÂ’DA NÜBÜVVET VE VELÂYET
MEVLÂNÂ’DA NÜBÜVVET VE VELÂYET
Yazar: Süt, Abdulnasır
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 66, 2016
Anahtar kelimeler: Mevlânâ,Nübüvvet,Velâyet,Mucize,İlham.

Mevlânâ, daha ziyade tasavvuf ve edebiyatta öne çıksa da felsefe ve kelam sahasında görüşleri araştırmaya konu edinmesi gereken önemli bir şahsiyettir. Mevlânâ’nın nübüvvet ile velâyet konusundaki görüşleri hem onun din anlayışına hem de tasavvuf konusundaki yaklaşımlarına ışık tutmaktadır. Mevlânâ’nın nübüvvet ve velâyet anlayışının kelamdaki genel nübüvvet/velâyet anlayışıyla ortak ve farklı yönlerini göstermek önemlidir. Bilginin temel kaynaklarından olan vahiy, İslam dininin temel dayanağını oluşturmaktadır. Buna karşın Sûfî literatürde vahyin yanında ilham da güvenilir bir bilgi kaynağı olarak kabul edilmektedir. Mevlânâ’nın düşüncesinde bir lütuf olarak ilahi vahyin peygamber aracılığıyla gönderilmesi mümkündür. Elçilerin doğruluklarının delili getirdiği haberlerin niteliği ve ellerinde gerçekleşen mucizelerdir. Veliler ise hak yolunun salikleri olarak keramet ve ilham yoluyla Allah’ın kelamını insanlara ulaştırmaktadır. Hakikate akıl ile değil nebi ve velilerin aşk yoluyla varılır. Vahiy ile ilham, nebi ile veli ve mucize ile keramet arasında kurulan ilişkilendirmeler, velâyetin nübüvvet kapsamında değerlendirilmesine imkân vermektedir.

Mevlânâ, daha ziyade tasavvuf ve edebiyatta öne çıksa da felsefe ve kelam sahasında görüşleri araştırmaya konu edinmesi gereken önemli bir şahsiyettir. Mevlânâ’nın nübüvvet ile velâyet konusundaki görüşleri hem onun din anlayışına hem de tasavvuf konusundaki yaklaşımlarına ışık tutmaktadır. Mevlânâ’nın nübüvvet ve velâyet anlayışının kelamdaki genel nübüvvet/velâyet anlayışıyla ortak ve farklı yönlerini göstermek önemlidir. Bilginin temel kaynaklarından olan vahiy, İslam dininin temel dayanağını oluşturmaktadır. Buna karşın Sûfî literatürde vahyin yanında ilham da güvenilir bir bilgi kaynağı olarak kabul edilmektedir. Mevlânâ’nın düşüncesinde bir lütuf olarak ilahi vahyin peygamber aracılığıyla gönderilmesi mümkündür. Elçilerin doğruluklarının delili getirdiği haberlerin niteliği ve ellerinde gerçekleşen mucizelerdir. Veliler ise hak yolunun salikleri olarak keramet ve ilham yoluyla Allah’ın kelamını insanlara ulaştırmaktadır. Hakikate akıl ile değil nebi ve velilerin aşk yoluyla varılır. Vahiy ile ilham, nebi ile veli ve mucize ile keramet arasında kurulan ilişkilendirmeler, velâyetin nübüvvet kapsamında değerlendirilmesine imkân vermektedir.