TÜRKİYE’NİN ULAŞTIRMA DİPLOMASİSİ VE ULUSLARARASI TİCARET HUKUKU: ALTYAPI ANLAŞMAZLIKLARINDA TAHKİM KARARLARININ ROLÜ
TÜRKİYE’S TRANSPORTATION DIPLOMACY AND INTERNATIONAL TRADE LAW: THE ROLE OF ARBITRATION DECISIONS IN INFRASTRUCTURE
Yazar: Akın, Soner
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. Ulaştırma Jeopolitiği ve Türkiye, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Foreign Policy ; Türk Dış Politikası ; International Institutions ; Uluslararası Kuruluşlar ; Logistics ; Lojistik ; Supply Chains ; Tedarik Zinciri ; International Logistics ; Uluslararası Lojistik ; International Trade Organizations ; Uluslararası Ticari Örgütler ; Ulaştırma Diplomasisi,Yatırım Tahkimi,Tahkim Kararlarının İcrası,Kamu Yararı İlkesi ; Transport Diplomacy,Investment Arbitration,Enforcement of Arbitral Awards,Public Interest Principle

Bu çalışma, Türkiye’nin ulaştırma altyapı projelerinde yatırım uyuşmazlıklarının çözümünde tahkim kurumlarının işlevini bütüncül bir bakış açısıyla ele almıştır. Öncelikle ulaştırma diplomasisi ile uluslararası yatırım hukukunun kesişim noktalarındaki kavramsal çerçeve tanımlanırken, metodoloji ve literatüre sağlanan özgün katkılar ortaya konur. Ardından ICSID ve ICC tahkim mekanizmalarının usulî rejimleri ve yetki alanları karşılaştırılarak, yatırımcı-devlet uyuşmazlıklarındaki süreç aşamaları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Buna paralel biçimde, kamu-özel ortaklığı, hizmet ve taşeronluk sözleşmelerinin hem Türk hukukundaki statüsü hem de uluslararası altyapı yatırımlarındaki rolü değerlendirilmiştir. Türkiye’nin taraf olduğu bazı ICSID ve ICC davalarından derlenen ihlal gerekçeleri ve sonuçları üzerinden sözleşmese konulu çekişmeler analiz edilirken, egemenlik yetkisi ile düzenleme hakkının uluslararası tahkimde karşılaştığı sınırlılıklar ve kamu yararı ilkesi bağlamında yorumlar sunulmuştur. Son olarak, yabancı tahkim kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi sürecine ilişkin uygulama sorunları ile Yargıtay içtihatları ışığında ortaya çıkan hukuki belirsizlikler gözden geçirilmiş; kurumsal kapasite güçlendirme, risk yönetimi ve öngörülebilirlik ekseninde öneriler dile getirilmiştir.

This study examines the basic position of institutions on arbitration in resolving investment disputes arising from Türkiye’s transport infrastructure projects through a holistic perspective. First, it defines the conceptual framework at the intersection of transport diplomacy and international law upon investment, while presenting the methodology and the original contribution to the literature. Next, it compares the procedural regimes and scopes of authority of the ICSID and ICC arbitration mechanisms, detailing the stages of investor–state dispute proceedings. In parallel, it evaluates the legal nature of public–private partnership, service, and subcontracting agreements both under Turkish law and in international infrastructure investments. Drawing on selected ICSID and ICC cases involving Türkiye, it analyzes breach allegations and outcomes to highlight contractual conflicts, while discussing the limits of sovereignty and regulatory authority in international arbitration as well as the application of the public interest principle. Lastly, the study explores the difficulties encountered in the acceptance plus enforcement of arbitration based international decisions within the Turkish legal system, in addition to relevant Supreme Court jurisprudence, and offers recommendations focused on strengthening institutional capacity, managing dispute risks, and enhancing legal predictability.