hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kronik Hastalıkların Öz-Yönetiminde Elektronik Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlıkta İşbirliğinin İncelenmesi: Aile Sağlığı Merkezi Örneği
Examination of Electronic Health Literacy and Health Collaboration in the Self-Management of Chronic Diseases: The Case of Family Health Center
Yazar: Yıldırım, Jülide Gülizar; Dereli, Feyza
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Health Literacy ; Sağlık Okuryazarlığı ; Kronik hastalık,öz-yönetim,e-sağlık okuryazarlığı,sağlıkta işbirliği,aile sağlığı merkezi ; Chronic disease,self-management,e-health literacy,health collaboration,family health center

Amaç: Araştırmanın amacı kronik hastalıkların öz-yönetiminde hastaların elektronik sağlık (e-sağlık) okuryazarlığı ve sağlık çalışanları ile işbirliğini değerlendirmektir. Gereç-Yöntem: Kesitsel tipte tasarlanan araştırma, İzmir’de bir Aile Sağlığı Merkezinde tedavi gören ve kronik hastalığı (diyabet, romatoid artrit, hipertansiyon, astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı) bulunan 288 bireyle gerçekleştirildi. Veriler sosyodemografik sorular, Kronik Hastalıkların Öz-Yönetiminde Sağlıkta İşbirliği Ölçeği, Kronik Hastalıkların Öz-yönetiminde E-sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizi SPSS istatistik programında (27.0) sayı ve yüzde dağılımları, normallik analizi, regresyon analizi, t testleri, varyans analizi, ki kare,  kruskal wallis ve korelasyon analizleriyle yapıldı. Bulgular: Katılımcıların Kronik Hastalıkların Öz-yönetiminde e-sağlık Okuryazarlığı ölçeği toplam puan ortalaması 21,67±6,07 (min:14-maks:36, puan), Kronik hastalıkların öz-yönetiminde sağlıkta işbirliği toplam puanı 73,92±15,36 (min:20-maks:167, puan) olarak saptandı. Hastaların sağlıkta işbirliği ölçeği ile e-sağlık okuryazarlığı ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlıa düzeyde zayıf bir ilişki belirlendi (r=0,401 p

Objective: This study aimed to evaluate patients' electronic health (e-health) literacy and cooperation with healthcare professionals in the self-management of chronic diseases.Material and Method: This cross-sectional study was conducted with 288 individuals receiving treatment at a Family Health Center in Izmir who had chronic diseases (diabetes, rheumatoid arthritis, hypertension, asthma, COPD). Data were collected using a sociodemographic questionnaire, the Health Cooperation Scale in Self-Management of Chronic Diseases, and the e-Health Literacy Scale in Self-Management of Chronic Diseases. Analyses were performed using SPSS 27.0, including descriptive statistics, normality tests, regression, t-tests, ANOVA, chi-square, Kruskal-Wallis, and correlation analyses.Findings: The mean total score of participants in the e-health literacy scale for self-management of chronic diseases (CDSelf-ManagE-HealS) was found to be 21.67±6.07 (14-36 points), and the total score for partners in health in self-management of chronic diseases (PIH-TR) was found to be 73.92±15.36 (20-167 points). A statistically significant weak correlation was identified between the partners in health scale and the e-health literacy scale (r=0.401, p
Kadına Yönelik Şiddet: Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Kadın Sağlığına Etkisi
Kadına Yönelik Şiddet: Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Kadın Sağlığına Etkisi
Yazar: Bükecik, Esra; Özkan, Birgül
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Toplumsal cinsiyet,Toplumsal cinsiyet eşitsizliği,Şiddet,Kadına yönelik şiddet

Kadına yönelik şiddetin ortaya çıkmasını, tekrarlanmasını etkileyen birçok faktör bulunmasının yanında, şiddetin temel kaynağını toplumsal cinsiyet eşitsizliği, kadın ve erkek arasında ataerkil toplum yapısından kaynaklanan asimetrik güç ilişkisi oluşturmaktadır. Kadına yönelik şiddet, ataerkil düzeninin devamını sağlama ve yüzyıllardır süren güç dengesizliğini korumada en etkin araç olarak bilinmektedir. Temel bir insan hakkı ihlali olan şiddet eylemlerinin meşru olarak kabul edilmesi, bu eylemlerin artmasına neden olmakta, çözüm bulunmasının önündeki en büyük engeli oluşturmakta ve toplumda eşitlik anlayışını ve şiddet içermeyen yaklaşımı geliştirmek daha da zorlaşmaktadır. Bu çalışma zamanla ve toplumlar arası değişen toplumsal cinsiyet eşitsizliğine bağlı kadına yönelik şiddet konusuna ilişkin temel kavramların tanımlanması, açıklanması ve incelenmesi için bu konuda yapılan çalışmalardan elde edilen bilgileri derlemek amacıyla yapılmıştır.

Kadına yönelik şiddetin ortaya çıkmasını, tekrarlanmasını etkileyen birçok faktör bulunmasının yanında, şiddetin temel kaynağını toplumsal cinsiyet eşitsizliği, kadın ve erkek arasında ataerkil toplum yapısından kaynaklanan asimetrik güç ilişkisi oluşturmaktadır. Kadına yönelik şiddet, ataerkil düzeninin devamını sağlama ve yüzyıllardır süren güç dengesizliğini korumada en etkin araç olarak bilinmektedir. Temel bir insan hakkı ihlali olan şiddet eylemlerinin meşru olarak kabul edilmesi, bu eylemlerin artmasına neden olmakta, çözüm bulunmasının önündeki en büyük engeli oluşturmakta ve toplumda eşitlik anlayışını ve şiddet içermeyen yaklaşımı geliştirmek daha da zorlaşmaktadır. Bu çalışma zamanla ve toplumlar arası değişen toplumsal cinsiyet eşitsizliğine bağlı kadına yönelik şiddet konusuna ilişkin temel kavramların tanımlanması, açıklanması ve incelenmesi için bu konuda yapılan çalışmalardan elde edilen bilgileri derlemek amacıyla yapılmıştır.
Alzheimer Hastalığı ve Tedavi Yaklaşımları
Alzheimer Hastalığı ve Tedavi Yaklaşımları
Yazar: Keleş, Elvan; Özalevli, Sevgi
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Demans,Alzheimer,Egzersiz

Demans, yaşlanmayla birlikte prevalansı artan ciddi bir sağlık sorunudur ve tüm demans tipleri arasında en sık görüleni olarak Alzheimer hastalığı karşımıza çıkmaktadır. Hastalığın evrelerine ve beynin tutulum bölgesine göre farklı klinik tablolar görülmektedir. Hastalık süreci, hasta ve bakım verenin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Hastalık tedavisinde farmakolojik ve farmakolojik olmayan çeşitli tedavi yöntemleri uygulanmakta ve tedavilerin etkinlikleriyle ilgili araştırmalara halen devam edilmektedir. Günümüzde Alzheimer hastalığı tedavisinde egzersiz uygulamaları farmakolojik olmayan önemli bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır.

Demans, yaşlanmayla birlikte prevalansı artan ciddi bir sağlık sorunudur ve tüm demans tipleri arasında en sık görüleni olarak Alzheimer hastalığı karşımıza çıkmaktadır. Hastalığın evrelerine ve beynin tutulum bölgesine göre farklı klinik tablolar görülmektedir. Hastalık süreci, hasta ve bakım verenin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Hastalık tedavisinde farmakolojik ve farmakolojik olmayan çeşitli tedavi yöntemleri uygulanmakta ve tedavilerin etkinlikleriyle ilgili araştırmalara halen devam edilmektedir. Günümüzde Alzheimer hastalığı tedavisinde egzersiz uygulamaları farmakolojik olmayan önemli bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır.
Stres Üriner İnkontinans ve Pelvik Organ Prolapsusu: Olgu Sunumu
Stres Üriner İnkontinans ve Pelvik Organ Prolapsusu: Olgu Sunumu
Yazar: Top, Ekin Dila; Ertem, Gül
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Üriner inkontinans,pelvik organ prolapsusu,prolapsus,hemşirelik

Stres üriner inkontinans kadınlarda inkontinans tipleri arasında en sık görülen, karın içi basıncını arttıran aktiviteler esnasında ve genel olarak üretra fonksiyonu yetersizliği sonucu ortaya çıkan istemsiz idrar kaybı olarak tanımlanmaktadır. Pelvik organ prolapsusu pelvik organlara destek sağlayan, sinir, kas ve fasya kombinasyonun zayıflaması sonucu oluşan, anatomik olarak pelvik organların vajene doğru sarkması ya da vajenden dışarı çıkması şeklinde görülmektedir. Klinikte sıklıkla pelvik organ prolapsusları ile birlikte görülen stres üriner inkontinansının, bu olguda literatürle uyumlu olarak menopozal dönemde olma, çok ve sık doğum yapma, 4 kg üzerinde bebek doğurma, kronik hastalık, müdahaleli doğum yapma ve obezite gibi risk faktörleri ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu olgu sunumunun amacı, stres üriner inkontinansı ve sistosel tanısı alan hastanın mevcut durumunu, risk faktörlerini ve nedenlerini açıklayıcı bir şekilde sunmaktır.

Stres üriner inkontinans kadınlarda inkontinans tipleri arasında en sık görülen, karın içi basıncını arttıran aktiviteler esnasında ve genel olarak üretra fonksiyonu yetersizliği sonucu ortaya çıkan istemsiz idrar kaybı olarak tanımlanmaktadır. Pelvik organ prolapsusu pelvik organlara destek sağlayan, sinir, kas ve fasya kombinasyonun zayıflaması sonucu oluşan, anatomik olarak pelvik organların vajene doğru sarkması ya da vajenden dışarı çıkması şeklinde görülmektedir. Klinikte sıklıkla pelvik organ prolapsusları ile birlikte görülen stres üriner inkontinansının, bu olguda literatürle uyumlu olarak menopozal dönemde olma, çok ve sık doğum yapma, 4 kg üzerinde bebek doğurma, kronik hastalık, müdahaleli doğum yapma ve obezite gibi risk faktörleri ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu olgu sunumunun amacı, stres üriner inkontinansı ve sistosel tanısı alan hastanın mevcut durumunu, risk faktörlerini ve nedenlerini açıklayıcı bir şekilde sunmaktır.
Aydın Huzurevinde Düşme Riski Taşıyan Yaşlıların Belirlenmesi: Tanımlayıcı Çalışma
Aydın Huzurevinde Düşme Riski Taşıyan Yaşlıların Belirlenmesi: Tanımlayıcı Çalışma
Yazar: Püllüm, Engin; Sökmen, Ülkü Nur; Çevik Akyıl, Rahşan; Ongun, Gülşah; Özdemir Cihangir, Hülya
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 3 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Düşme,yaşlı,huzurevi,denge

Amaç: Çalışmanın amacı, kamuya bağlı Aydın Huzurevi sakinleri arasından düşme riskiyüksek olan yaşlıları belirlemekti. Gereç ve Yöntem: Aydın Huzurevi’nde ikamet eden41 yaşlının demografik ve sağlık bilgileri kaydedildi, Zamanlı Kalk Yürü Testi, 30-s OturKalkTesti ve Tinetti Denge ve Yürüme Testi uygulandı. Zamanlı Kalk Yürü Testinde 15saniyenin üstü, 30-s Otur-Kalk Testinde beş tekrardan az ve Tinetti Denge ve YürümeTestinde de 20 puanın altında puan alanlar düşme riski olanlar olarak kabul edildi.Bulgular: Katılımcıların büyük çoğunluğu (%82) 65-85 yaş aralığındaydı. Katılımcılarınyalnızca küçük bir kısmı (%3) yardımcı cihaz kullanırken, yarıya yakın bir kısmı (%41)günde beş ve üzerinde ilaç kullanmaktaydı. Katılımcıların %8’inin son bir yılda en az birkez düştüğü saptandı. Uygulanan üç testten en az birinde düşme riski olan 11 katılımcıolduğu belirlendi. Sonuç: Aydın Huzurevi’ndeki yaşlıların %26.8’inde düşme riskiolduğu belirlendi.

Amaç: Çalışmanın amacı, kamuya bağlı Aydın Huzurevi sakinleri arasından düşme riskiyüksek olan yaşlıları belirlemekti. Gereç ve Yöntem: Aydın Huzurevi’nde ikamet eden41 yaşlının demografik ve sağlık bilgileri kaydedildi, Zamanlı Kalk Yürü Testi, 30-s OturKalkTesti ve Tinetti Denge ve Yürüme Testi uygulandı. Zamanlı Kalk Yürü Testinde 15saniyenin üstü, 30-s Otur-Kalk Testinde beş tekrardan az ve Tinetti Denge ve YürümeTestinde de 20 puanın altında puan alanlar düşme riski olanlar olarak kabul edildi.Bulgular: Katılımcıların büyük çoğunluğu (%82) 65-85 yaş aralığındaydı. Katılımcılarınyalnızca küçük bir kısmı (%3) yardımcı cihaz kullanırken, yarıya yakın bir kısmı (%41)günde beş ve üzerinde ilaç kullanmaktaydı. Katılımcıların %8’inin son bir yılda en az birkez düştüğü saptandı. Uygulanan üç testten en az birinde düşme riski olan 11 katılımcıolduğu belirlendi. Sonuç: Aydın Huzurevi’ndeki yaşlıların %26.8’inde düşme riskiolduğu belirlendi.
Akut Böbrek Yetersizliğine Sebep Olan Favizmli Bir Olgunun  Hemşirelik Yaklaşımı
Akut Böbrek Yetersizliğine Sebep Olan Favizmli Bir Olgunun  Hemşirelik Yaklaşımı
Yazar: Cafer, Berna; Özgürsoy Uran, Berna Nilgün; Tokem, Yasemin
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 4 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Favizm,akut böbrek yetersizliği,hemşirelik

Akut Böbrek Yetersizliğine Sebep Olan Favizmli Bir Olgunun Hemşirelik Yaklaşımı Özet (≤250 KELİME)Favizm; bakla yenmesi sonrasında 24‐48 saat içinde gelişen akut hemolitik anemi şekli olup, erkek çocuklarda sıkça görülmektedir. Ancak nadiren de olsa kadın ve yetişkinlerde de ortaya çıkmaktadır. Bu makalede; nadir görülen kadın yetişkin bir favizm olgusunda gelişen akut böbrek yetersizliği tablosu, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’ne göre incelenecektir.AnahtarKelimeler: (3-5 Kelime):Favizm, akut böbrek yetersizliği, hemşirelik, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli Nursing Approach of A Favism Causing Acute Kidney Failure Abstract (≤250 WORDS)Favism is a form of acute hemolytic anemia that develops within 24-48 hours after broad bean consumption and it is common in boys. However, it may rarely occur in women and adults. In this article, acute renal failure in a rarely seen female adult favism case will be examined according to Gordon’s Health Patterns Model.Keywords:(3-5Words): Favism, Acute Renal Failure, Nursing, Gordon’s Functional Health Pattern Model

Akut Böbrek Yetersizliğine Sebep Olan Favizmli Bir Olgunun Hemşirelik Yaklaşımı Özet (≤250 KELİME)Favizm; bakla yenmesi sonrasında 24‐48 saat içinde gelişen akut hemolitik anemi şekli olup, erkek çocuklarda sıkça görülmektedir. Ancak nadiren de olsa kadın ve yetişkinlerde de ortaya çıkmaktadır. Bu makalede; nadir görülen kadın yetişkin bir favizm olgusunda gelişen akut böbrek yetersizliği tablosu, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’ne göre incelenecektir.AnahtarKelimeler: (3-5 Kelime):Favizm, akut böbrek yetersizliği, hemşirelik, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli Nursing Approach of A Favism Causing Acute Kidney Failure Abstract (≤250 WORDS)Favism is a form of acute hemolytic anemia that develops within 24-48 hours after broad bean consumption and it is common in boys. However, it may rarely occur in women and adults. In this article, acute renal failure in a rarely seen female adult favism case will be examined according to Gordon’s Health Patterns Model.Keywords:(3-5Words): Favism, Acute Renal Failure, Nursing, Gordon’s Functional Health Pattern Model
Yanık Yarasında Tamamlayıcı ve Destekleyici Tedavi Uygulamaları: Sistematik Derleme
Complementary and Supportive Treatment Practices in Burn Injury: Systematic Review
Yazar: Akbaş, Duygu; Şenuzun Aykar, Fisun
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; yanık ve hemşirelik,geleneksel tedavi,tamamlayıcı ve alternatif tedavi ; Burn and nursing,traditional treatment,complementary and alternative treatment

Amaç: Çalışmanın amacı yanık yarasında kullanılan tamamlayıcı ve destekleyici tedavi uygulamalarının etkisini sistematik olarak incelemektir. Gereç ve Yöntem: 2009-2019 yılları arasında EBSCOhost, Pubmed ve Cochrane veri tabanlarında “Burns and medicine and traditional and nursing “, “Burns and complementary and medicine and nursing”, “Burns and complementary and alternative medicine” anahtar kelimeleri taranmıştır. Bulgular: Ulaşılan 379 makaleden dâhil edilme kriterlerine uyan 9 makale çalışma kapsamına alınmıştır. Sonuç: Yanık yarasının bakımında kullanılan tamamlayıcı ve destekleyici tedavi yöntemlerinin incelendiği bu çalışmada; bal, propolis, zeytinyağı, deniz iğdesi karışımı, olea merhemi ve asetat mafenitin kullanıldığı belirlenmiştir.

Objective: The aim of the study is to systematically examine the effect of complementary and supportive treatment practices used in burn injury.Material and Method: The keywords “Burns and medicine and traditional and nursing”, “Burns and complementary and medicine and nursing”, “Burns and complementary and alternative medicine” were scanned in the EBSCOhost, Pubmed and Cochrane databases between 2009-2019.Results: Out of 379 articles reached, 9 articles that meet the inclusion criteria were included in the study.Conclusion: In this study, in which complementary and supportive treatment methods used in burn wound care were examined; It was determined that honey, propolis, olive oil, sea buckthorn mixture, olea ointment and acetate mafenite were used.
Metabolik Sendrom Risk Faktörlerinin Yönetiminde Akupres Uygulamaları
Acupressure Applications in the Management of Metabolic Syndrome Risk Factors
Yazar: Soylu, Ayse; Soylu, Dilek; Korkmaz, Medet; Şahin, Ayşe
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Metabolik sendrom,akupres,hemşirelik ; Metabolic syndrome,acupressure,nursing

Metabolik sendrom; insülin direnci, abdominal obezite, glikoz intoleransı, diyabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon ve koroner arter hastalığını kapsayan sistemik bir endokrinopatidir. Metabolik sendrom tedavisinde tıbbi yöntemlerinin yanında kullanılan tamamlayıcı tedavi yöntemlerinden biri akuprestir. Akupres noninvaziv bir akupunktur yöntemidir. Konu ile ilgili çalışmalar incelendiğinde akupresin obez hastaların kilo vermesine yardımcı olduğu, hipertansiyonu kontrol ettiği, tip 2 diyabette kan glikoz düzeyini düşürdüğü ve dislipidemide trigliserit düzeyini azalttığına dair kanıtlar bulunmaktadır. Metabolik sendromla ilişkili yüksek riskli hastaları tespit etmek ve önleyici/koruyucu önlemler olarak tamamlayıcı tedavi yöntemlerini belirleyerek hemşirelik bakımını planlamak ve uygulamak oldukça önemlidir. Metabolik sendrom risk faktörlerinin önlenmesi ve kontrolünde akupresin etkisi konusunda yapılan randomize kontrollü çalışmalar sonucunda hemşirelik girişimlerinde bakıma yönelik kanıta dayalı uygulama örnekleri ortaya çıkabilir ve akupres uygulama rehberleri geliştirilerek hastalığın bileşenleri kontrol altına alınabilir.

Metabolic syndrome is a systemic endocrinopathy covering insulin resistance, abdominal obesity, glucose intolerance, diabetes mellitus, dyslipidemia, hypertension, and coronary artery disease. Acupressure is one of the complementary treatment methods that is used in the treatment of metabolic syndrome in addition to medical approaches. Acupressure is a noninvasive acupuncture method. When the studies are investigated related to topic, there are some evidence related to the effect of acupressure on helping obese patients for losing weight, on controlling hypertension, on lowering blood glucose level in type 2 diabetes, and on decreasing triglyceride level in dyslipidemia. It is quite important to establish the high-risk patients associated with metabolic syndrome, and to plan and to implement nursing care by determining complementary treatment methods as preventive/protective measures. Evidence-based practice examples for care may emerge in nursing approaches as a result of randomized controlled studies conducted on the effect of acupressure in the prevention and control of the metabolic syndrome risk factors, and the components of the disease can be controlled by developing acupressure application guides.
COVID-19 Pandemisi, Spor, Sporcu Üçgeni: Etkilenimler ve Öneriler
COVID-19 Pandemic, Sports, Athlete’s Triangle: Interactions and Recommendations
Yazar: Koçak, Umut Ziya; Özer Kaya, Derya
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; COVID-19,Sports,Athletes ; COVID-19,Spor,Sporcu

COVID-19 her yaş ve kesimden kişiyi etkilemekle birlikte, sporcular daha az komorbiditeye sahip olmalarına rağmen pandeminin yavaşlatılması açısından spor camiasında COVID-19’un yayılmasını önlemek önemlidir. Bu çalışmayla, COVID-19 sürecinde, sporcuların pandemi sürecinden etkilenimlerinin özetlenmesi ve spora yönelik önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Pandemi sürecinde liglerin ve turnuvaların seyircisiz oynanması ve ileri bir tarihe erteleme/iptal etme kararlarının alınmasına kadar oynanan maçlar birer “biyolojik bomba” olarak adlandırılmış ve pandemi yayılımında önemli rol oynamışlardır. Sporcularda COVID-19 sadece antrenman/müsabaka programlarının bozulmasına neden olmakla kalmamış aynı zamanda hastalığa yakalanmayan sporcular da müsabakaların iptali ve gelir kaybı yoluyla da salgın hastalıktan etkilenmişlerdir. COVID-19 pandemi sürecinde ve sonrasında salgının negatif etkilerini en aza indirebilmek, sportif faaliyetlerin tekrar başlayabilmesi için en uygun zamanı belirleyebilmek, spor camiasının ve seyircilerin sağlıklarını koruyabilmek, spor organizasyonlarına güven oluşturabilmek ve her düzeyde spor katılımını sağlayabilmek açısından ulusal halk sağlığı kurumları, epidemiyologlar, spor organizasyonları/federasyonları, spor kulüpleri ve sporcu sağlığı alanında çalışan tüm araştırmacılar ve uygulayıcılar işbirliği yapmalıdır.

Although COVID-19 affects people of all ages and athletes have less comorbiditys, it is important to prevent the spread of COVID-19 in the sports community to slow down the pandemic. It was aimed to summarize the effects of athletes from the pandemic process in COVID-19 process and make suggestions for sports. The matches played until the decisions to play without spectator and to postpone/cancel were called “biobombs” and played an important role in the spread of the pandemic. In athletes, COVID-19 not only caused disruption of training/competition programs, but athletes who did not catch the disease were also affected by epidemic disease through cancellation and loss of income. National public health institutions, epidemiologists, sports organizations/federations, clubs, athletes/health researchers and practitioners should collaborate to cope with the epidemic during the COVID-19 pandemic, to determine the best restart time, to establish confidence in sports organizations, to protect all groups and sports participation.