Mastektomi Uygulanan Hastalar için Geliştirilen Evde Bakım Programının Etkinliğinin Değerlendirilmesi
Evaluation of the Effeciency of a Home Care Program Developed for Mastectomy Patients
Yazar: Gürsoy, Yrd.doç.dr. Ayşe Akkaş; Erdil, Prof.dr. Fethiye; Bayraktar, Prof.dr. Nurhan
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Breast cancer treatments, mastectomy, home care, nursing ; Meme kanseri tedavisi, mastektomi, evde bakım, hemşirelik

Meme kanseri cerrahisi, hastalığın lokal olarak kontrol altına alınması ve yayılımının  önlenmesi için uygulanır. Meme kanseri ameliyatı geçiren hastalarda hemşirelik bakımının  temel amacı hastanın normal yaşamına en kısa zamanda, en az problem ile dönmesidir. Bu  nedenle hastanın bakımı; gereksinimlerine yönelik ve ekip işbirliği ile gerçekleştirilen bir  plan ile tanı konulduğu andan başlayarak ev ortamında sürdürülmelidir.  Araştırma, mastektomi sonrası hastaların hemşire tarafından evde izlenmelerinin  iyileşme sürecine etkisini değerlendirmek amacıyla deneysel olarak gerçekleştirilmiştir.  Araştırmanının örneklemini üç hastanede mastektomi ameliyatı olan 50 hasta oluşturmuştur.  Deney ve kontrol grubuna 25'er hasta alınmıştır. Araştırmada veriler mastektomi sonrası  hastalar için evde bakım planı, hasta bilgi formu, ev ziyareti izlem formu, mastektomi sonrası  hastaların bilgilerini değerlendirme formu kullanılarak toplanmıştır. Deney grubundaki  hastalara taburculuk sonrası üç ev ziyareti gerçekleştirilmiş ve bu hastalar evde bakım planı  doğrultusunda bakım ve yazılı bilgi almışlardır. Kontrol grubundaki hastalara iki ev ziyareti  yapılmıştır ve bu hastalar sadece hastanelerde var olan bakım hizmetini almışlardır.  Araştırmadan elde edilen veriler, Mann-Whitney U, Ki-Kare, Kolmogorov-Smirnov, Cochran  Q and McNemar testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi  sonucunda; deney grubundaki hastalarda ameliyat sonrası ameliyat olan tarafta ağrı, ameliyat  olan taraftaki kolda ödem ve cinsel yaşama ilişkin sorun görülme oranının kontrol grubuna  göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, deney grubundaki hastaların ameliyat  olan taraftaki kolu kaldırma düzeyinin kontrol grubunda yer alan hastalardan daha iyi olduğu  saptanmıştır. Ayrıca, deney grubundaki hastaların mastektomi sonrası kendi bakımlarına  ilişkin bilgi puan ortalamalarının kontrol grubundaki hastalardan oldukça yüksek olduğu  belirlenmiştir.  Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda mastektomi sonrası hastaların evde  bakımlarına yönelik planlı taburculuk eğitiminin verilmesi ve evde bakım hizmetlerinin  geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

The basic goal of nursing care in breast cancer patients who have had surgery is to return the  patient to normal life in the shortest period of time with the fewest problems. For this reason,  from the moment the diagnosis, patient care should be continued in the home environment  with a prepared plan of care that establishes needs and cooperation of the team.  The study was established experimentally, to evaluate the effect of home care program  developed for mastectomy patients on the healing process. The sample of the study consisted  50 mastectomy patients in three hospitals and patients were divided into experimental (n=  25) and control (n=25) groups. Data were collected by using home care plan for the patients  having mastectomy, patient information form, home visit following form, and the form for  evaluation of knowledge of the patients after mastectomy. Three home visits were made up  for experimental group and the patients in this group, received care according to the home  care plan, and they were provided written information on self-care. Two home visits for  control group were performed and these patients received just the services provided in the  hospitals.  Data were analyzed using Mann-Whitney U, Chi square, Kolmogorov-Smirnov, Cochran Q  and McNemar tests. The results of the analysis showed that, the patients in experimental  group patients had lower rates for pain at the operation site, edema in the arm at the site  of operation, problems with sexual life than the control group patients. In addition, it was  determined that arm-raising level at the site of the operation of the experimental group was  better than the control group patients. Furthermore, it was found that, the mean self-care  knowledge score of experimental group patients was obviously higher than control group  patients.  Based on the results of this study, recommendations were made related to establishment of  planned discharge education on self-care for the post mastectomy patients and improvement  of home care services.