SAĞLIK SİSTEMİ KAPASİTE GÖSTERGELERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR İNCELEME
SAĞLIK SİSTEMİ KAPASİTE GÖSTERGELERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR İNCELEME
Yazar: Yar, Cemre Eda; Doğan Çulha, Emine; Atilla, E. Asuman
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 22 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Sağlık,Sağlık Sistemi,Sağlık Sistemi Kapasite Göstergeleri,Ekonomik Büyüme,Eşbütünleşme,Nedensellik

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de sağlık sistemi kapasite göstergeleri ile ekonomik büyüme arasında eşbütünleşik ve nedensel bir ilişkinin olup olmadığının tespit edilmesidir. Çalışmada, sağlık sistemi kapasite göstergesi olarak sağlık kurumları sayısı, sağlık personeli sayısı ve yatak sayısı, ekonomik büyüme göstergesi olarak ise reel gayrisafi yurtiçi hasıla değişkeni kullanılarak, 1966-2016 dönemine ait 51 yıllık zaman serisi Eşbütünleşme Analizi yöntemi ile incelenmiştir. Uzun dönemde karşılaşılan sorunlar Vektör Hata Düzeltme Modeli ile giderilmiş, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi ise Granger nedensellik testi ile belirlenmiştir. Verilere ilişkin analizler EViews 8 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, uzun dönemde sağlık personeli sayısında meydana gelen bir birimlik artışın ekonomik büyümede 10,3 birimlik bir azalışa, yatak sayısında meydana gelen bir birimlik artışın ise ekonomik büyümede 93,4 birimlik bir artışa neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, kısa dönemde hem sağlık kurumu sayısı ve yatak sayısından ekonomik büyümeye doğru hem de sağlık kurumu sayısından sağlık personeli sayısına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Türkiye’de sağlık düzeyi göstergelerini geliştirebilmek, toplumsal refahı yükseltmek ve ekonomik büyüme sürecini hızlandırabilmek için güçlü bir sağlık sistemi alt yapısının oluşturulması önem arz etmektedir.

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de sağlık sistemi kapasite göstergeleri ile ekonomik büyüme arasında eşbütünleşik ve nedensel bir ilişkinin olup olmadığının tespit edilmesidir. Çalışmada, sağlık sistemi kapasite göstergesi olarak sağlık kurumları sayısı, sağlık personeli sayısı ve yatak sayısı, ekonomik büyüme göstergesi olarak ise reel gayrisafi yurtiçi hasıla değişkeni kullanılarak, 1966-2016 dönemine ait 51 yıllık zaman serisi Eşbütünleşme Analizi yöntemi ile incelenmiştir. Uzun dönemde karşılaşılan sorunlar Vektör Hata Düzeltme Modeli ile giderilmiş, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi ise Granger nedensellik testi ile belirlenmiştir. Verilere ilişkin analizler EViews 8 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, uzun dönemde sağlık personeli sayısında meydana gelen bir birimlik artışın ekonomik büyümede 10,3 birimlik bir azalışa, yatak sayısında meydana gelen bir birimlik artışın ise ekonomik büyümede 93,4 birimlik bir artışa neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, kısa dönemde hem sağlık kurumu sayısı ve yatak sayısından ekonomik büyümeye doğru hem de sağlık kurumu sayısından sağlık personeli sayısına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Türkiye’de sağlık düzeyi göstergelerini geliştirebilmek, toplumsal refahı yükseltmek ve ekonomik büyüme sürecini hızlandırabilmek için güçlü bir sağlık sistemi alt yapısının oluşturulması önem arz etmektedir.