hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İnsan Kontrolü Dışındaki Köpekler için Kullanılan Kavramların Karmaşıklığı
Ambiguity of Concepts Used for Dogs Independent of Humans
Yazar: Keten, Akif
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Stray Dogs,Unowned Dog,Street Animals,Street Dogs ; Başıboş Köpek,Sahipsiz Köpek,Sokak Hayvanları,Sokak Köpeği

Köpekler ilk evcilleştirilen hayvanlar olup, insanoğlu tarafından başlangıçta avcılık amacıyla kullanılmıştır.Günümüzde ise çok farklı amaçlar için beslenmektedir. Ancak çeşitli nedenlerle insandan bağımsızlaşan köpeklerşehirler başta olmak üzere farklı habitatlarda hayatlarını sürdürmekte ve kontrolsüz şekilde üreyebilmektedir. Bu bazısorunları da ortaya çıkarmıştır. Son zamanlarda ilgi grupları arasında farklı konularda tartışmalara kadar giden anlayışlarbulunmaktadır. Köpeklere toplumun ilgisi köpekler için kullanılan kavramsal çeşitliliğe ve karmaşaya da sebepolmaktadır. Kontrol dışındaki köpekler için kullanılan adlandırmalarla ilgili farklılıkları ortaya koymak için bu çalışmayapılmıştır. İnternet arama motorları yardımıyla yapılan çalışmada baskın olarak “Sokak” kelimesiyle (%86)adlandırmalar yapılmaktadır. En yaygın kullanımlar “Sokak hayvanları”, “Sokak köpeği”, “Sokak köpekleri”, “Başıboşköpek”, “Sokak hayvanı”dır. Resmi yazışmalarda ise “Sahipsiz” kelimesiyle kullanılmaktadır. Bu hayvanların her yaşamortamında varlıklarının bilinmesinden dolayı isminin sokaklarla özdeşleştirilmesi doğru olmayacaktır. Serbest biçimdefarklı yaşam ortamlarında bulunan evcil hayvanlara “Sahipisiz” denilmesi önerilmiştir.

The dog is our oldest domesticate, and they were initially used by humans for hunting. Today, it is bred formany different purposes. However, for various reasons, dogs became independent of humans. They can live indifferent habitats, especially in cities, and can reproduce uncontrollably. This also raises some problems. Recently, therehave been understandings that lead to discussions on different issues among interest groups on stray dogs. Society'sinterest in dogs also causes conceptual diversity and confusion for their. This study was conducted to reveal thedifferences in naming used for dogs out of control. In this study, which was carried out with the help of internet searchengines, naming is predominantly made with the word "Street" (86%). The most common uses are “Street animals”,“Street dog”, “Street dogs”, “Stray dog”, “Street animal”. In official correspondence, it is used with the word "Stray".Since these animals are known to exist in every living environment, it would not be correct to identify their names withstreets.
Hâlid Ziyâ Uşaklıgil’den Renk Değişimleri Denemesi:“Bukalemun-I Kimya”
An Experıment on Colour Changes from Halid Ziya Uşaklıgıl: Bukalemun-I Kimya”
Yazar: Bülbül, Samet
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Hâlid Ziyâ Uşaklıgil,Bukalemun-ı Kimya,Colour Changes,Chemistry,Chemical ChameleonReaction,Turkish Literature ; Hâlid Ziyâ Uşaklıgil,Bukalemun-ı Kimya,Renk Değişimleri,Kimya,KimyasalBukalemun Reaksiyonu,Türk Edebiyat

Tanzimat döneminden itibaren Batı etkisinde kalınarak roman, hikâye, tiyatro gibi ürünlerin verilmeyebaşlanmasıyla birlikte dönemin yazarları edebî türleri kaleme almakla sınırlı kalmamış, aynı zamanda doğa ve mantıkbilimlerine yönelik eserler de kaleme alarak sahip oldukları bilgi birikimini göstermeye çalışmışlardır. Bu yazarlardanbiri de matematik, kimya, fizyonomi gibi farklı alanlarda çalışmaları olan, Servet-i Fünûn dönemi Türk edebiyatınınönemli temsilcilerinden Hâlid Ziyâ Uşaklıgil’dir. Fransızca, Yunanca gibi dillere hâkim olması, bunun yanında Fransızve Yunan kaynaklarını okuması, fen ve matematiğe olan ilgisi Uşaklıgil’i bilimsel eserler yazmaya yönlendirmiştir. Çeşitlikimyasal malzemelerin kullanımıyla renk değişimlerini gözlemleyerek hazırladığı bir kimya eseri olan “Bukalemun-ıKimya” bu bağlamda yazılmış bilimsel eserlerden biridir. Bu çalışmada Hâlid Ziyâ’nın “Bukalemun-ı Kimya” adlı eseritanıtılmış, eserde geçen deney başlıklarına değinilerek yazarın dili ve üslubundan kısaca bahsedilmiştir. Ayrıca eserinterim varlığı ele alınmış ve çalışmanın sonuna çeviri yazıdan birkaç bölüm eklenmiştir. Bu bağlamda, çalışmada toplam223 kimya terimi ve 49 matematik, renk, botanik gibi bilimsel alanlarda terimler olmak üzere 272 terim tespit edilmişve bu terimlerin hepsi anlamlarıyla verilmiştir.

Since the Tanzimat period, under the influence of the West, with the production of novels, stories, and theatres, theauthors of the period had not remained limited to writing literary genres but also tried to show their knowledge by writing workson natural and logic sciences. One of these authors was Halid Ziya Uşaklıgil, one of the important representatives of Turkishliterature of the Servet-i Fünun period, who studied in different fields such as mathematics, chemistry and physiognomy. Hisknowledge of languages such as French and Greek, his reading of French and Greek sources, and his interest in science andmathematics led Uşaklıgil to write scientific works. “Bukalemun-ı Kimya”, a work of chemistry he prepared by observing thecolour changes using various chemical materials, is one of the scientific works written in this context. This study introduces HalidZiya’s work called “Bukalemun-ı Kimya”, and briefly mentions the language and turn of expressions of the author by referring tothe title of experiments in the work. In addition, the study discusses a glossary, and finally has a few sections from the translatedtext. In this context, this paper has 273 terms, including 224 chemistry terms and 49 terms in scientific fields such as mathematics,color and botany, and it evaluates all of these terms with their meanings.
Batı Müziğinde Türkçe Terminoloji Üzerine Bir İnceleme
A Research on Turkish Terminology in Western Music
Yazar: Gökter Gençer, Bilge; Erkınay Tamtamış, Hadra Kübra
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Terim bilimi,müzik terimleri,terim sözlükleri,Türkçeleştirme ; Terminology,Music Terms,Music Term Dictionaries,Creation of Turkish Term

Bu çalışma, müzik terimi sözlüklerinden hareketle müzik alanındaki Türkçe terminolojiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada disiplinlerarası bir yaklaşımla, Türk dili ve müzik alanlarıyla ilgili kaynaklardan yararlanılmış, tarama modellerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmadaki terminoloji verileri, Batı müziği terim sözlüklerinden elde edilmiştir. Alanyazındaki Batı müziği terimleri genellikle Fransızca ve İtalyanca kökenlidir. Türkiye’de, özellikle Dil Devrimi sürecinde, Türkçedeki yabancı kökenli sözcüklere karşılıklar bulma çabaları, bilim ve sanat dallarına ait terimlerin de Türkçeleştirilmesi çalışmalarını beraberinde getirmiştir. Müzik alanında terimlerin Türkçeleştirilmesi çalışmalarına öncülük eden isimlerin başında “Türk Beşleri” olarak bilinen bestecilerden Ahmet Adnan Saygun gelmektedir. Saygun ile başlayan Türkçe terim çalışmaları, Batı müziği terimlerine odaklanan sözlükler aracılığıyla günümüze dek sürmüştür. Bu incelemeyle, Batı müziği terimlerini içeren sözlükler arasında tam bir terim birliğinin olmadığı, bir terime karşılık birden fazla Türkçe karşılık bulunduğu, terim oluşturmada birebir çeviri, türetim, yeniden anlamlandırma yöntemlerinden daha fazla yararlanıldığı görülmüştür.

This study aims to examine Turkish terminology in the field of music based on the music term dictionaries. In the study, with an interdisciplinary approach, resources related to the Turkish language and music were used, and the scanning method was used. Terminology data in the study were obtained from Western music terminology dictionaries. Western music terms in literature are generally of French and Italian origin. In Türkiye, especially in the process of the Language Revolution, the studies to find equivalents for loanwords in Turkish have brought along the efforts of Turkishization of the terms belonging to the branches of science and art. Ahmet Adnan Saygun, one of the composers known as the “Turkish Fives”, is one of the leading names in the studies on the Turkishization of terms in the field of music. Turkish terminology studies, which started with Saygun, have continued to date through dictionaries focusing on Western music terms. When the terms used in this field and the dictionaries prepared are examined, it is seen that there is more than one Turkish equivalent for a term, there is no unity of terminology in music dictionaries, and derivation, reinterpretation and translation-oriented methods are used more in term formation.
Eko Kökenli Terim ve Kavramlarının Yazım Birliği Sorunu
Spelling Standardization Problem of Eco-Origin Terms and Concepts
Yazar: Sevgi, Orhan
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Ekoloji,Ekoloji terimleri,Ekoloji kavramları,Yazım Birliği

Ekoloji alanındaki bilgi gün geçtikçe daha artmakta ve buna bağlı olarak ekoloji kapsamından üretilen kavram ve terimler tüm dillerde olduğu gibi Türkçede de artmaktadır. Bununla birlikte ekoloji kavram ve terimlerinin yazılışında bazı sorunlar görülmektedir. Bu çalışma, İngilizcede eco(-)Sözük (combining form) ile üretilen kavram ve terimlerin Türkçe yazım birliğinin oluşturulması üzerine odaklanmıştır. Türkçede eko şeklinde yazımlarla ilgili 4 sınıf belirlemiş ve bu sınıflara yönelik modeller oluşturulmuştur. Bu modeller, ekoSözcük, ekoSözcük, eko-Sözcük ve ekolojik Sözcük şeklinde belirlenmiştir. Türkçede birleştirme şekli olmadığı için eko ifadesini ayrı ayrı yazmak uygun değildir. Benzer şekilde eko-kelime yazımları, özellikle Türkçe'de önek kullanımı olmadığı için gramer olarak doğru değildir. Bu terimler içinde eko Sözcük, ekoSözcük ve eko-Sözcük yazımlarında eğer eko ekolojik anlamındaysa, bu kullanımların yerine ekolojik Sözcük şeklinde kullanılması önerilmektedir. Türkçede ekoSözcük yazımlarında İngilizce okunuşları kullanılıyorsa, kelimenin Türkçesi belirlenene kadar italik yazılarak kullanılması önerilmektedir.

Ecology knowledge is expanding daily, and therefore, the concepts and terms produced within its scope are expanding throughout Turkish and all languages. However, some issues remain with the writing of ecology concepts and terms. This study examines how Turkish spellings of English concepts and terms derived from eco(-) (combining form) formed. In this paper, we distinguish four types of models: eco Word, ecoWord, eco-Word, and ecological Word. Because there is no combining form in Turkish, the expression eco should not be written separately. Similarly, eco-Word spellings are not grammatically correct, especially since Turkish does not use prefixes. Among these terms, if eco means ecological in the spellings of eco Word, ecoWord, and eco-Word, we suggest that these usages be used as ecological Word instead. For Turkish spellings of ecoWord when English pronunciations are used, italics should be used until the Turkish of the word can be determined.
ÇED Raporlarında Kavram ve Terim Kullanımı
ÇED Raporlarında Kavram ve Terim Kullanımı
Yazar: Akkemik, Ünal
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: ÇED,İstanbul Kanalı,İstanbul Havalimanı,Kavram,Terim

Türkiye, yıllardan bu yana yatırımların önemli bir kısmının ormanlık alanlardan imara açılan alanlarda yapıldığı bir ülkedir. Orman alanları, tabiat parkları, milli parklar, sit alanları ve hatta askeri alanlar dahil olmak üzere koruma statüsü altındaki alanlarda da dahi maden, taş ve kum ocağı, mega projeler, enerji nakil hatları, RES gibi yatırımlara konu olmaktadır. Bütün bu uygulamalarda öncelikli olarak, eğer alan 25 hektardan büyükse kanunen ÇED alınması gerekmektedir. Halen tamamlanmış ve devam etmekte ve sürekli vatandaşla-şirketleri karşı karşıya getiren süreçlerde ÇED Raporlarındaki eksiklik ve tartışmalı konuların da payı büyüktür. Prof. Dr. Orhan SEVGİ, tam da bu noktada, ÇED raporlarındaki eksiklik ve tartışmalı durumların ortaya çıkmasına neden olan KAVRAM ve TERİM konusuna değinmiştir. Halen ülkemizin en tartışmalı projelerinden olan İstanbul Havalimanı ve Kanalı örneklerinden hareketle biyoloji ve ekoloji alanlarındaki kavram ve terimlerin kullanımındaki eksiklikleri gözler önüne sermekte ve ilgili tüm kesimlere yanlış/doğru ayrımını yapma konusunda ışık tutmaktadır.

Türkiye, yıllardan bu yana yatırımların önemli bir kısmının ormanlık alanlardan imara açılan alanlarda yapıldığı bir ülkedir. Orman alanları, tabiat parkları, milli parklar, sit alanları ve hatta askeri alanlar dahil olmak üzere koruma statüsü altındaki alanlarda da dahi maden, taş ve kum ocağı, mega projeler, enerji nakil hatları, RES gibi yatırımlara konu olmaktadır. Bütün bu uygulamalarda öncelikli olarak, eğer alan 25 hektardan büyükse kanunen ÇED alınması gerekmektedir. Halen tamamlanmış ve devam etmekte ve sürekli vatandaşla-şirketleri karşı karşıya getiren süreçlerde ÇED Raporlarındaki eksiklik ve tartışmalı konuların da payı büyüktür. Prof. Dr. Orhan SEVGİ, tam da bu noktada, ÇED raporlarındaki eksiklik ve tartışmalı durumların ortaya çıkmasına neden olan KAVRAM ve TERİM konusuna değinmiştir. Halen ülkemizin en tartışmalı projelerinden olan İstanbul Havalimanı ve Kanalı örneklerinden hareketle biyoloji ve ekoloji alanlarındaki kavram ve terimlerin kullanımındaki eksiklikleri gözler önüne sermekte ve ilgili tüm kesimlere yanlış/doğru ayrımını yapma konusunda ışık tutmaktadır.
Bir Terim Sorunu Olarak Jargon ve Jandarma Örneği
Jargon In Turkish: Gendarmerie Language Example
Yazar: Öz Açık, Gülhan
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Chuvash Language and Literature ; Çuvaş Dil ve Edebiyatı ; Jargon,Slang,Term,Sociolinguistics,Gendarmerie language ; Jargon,Argo,Terim,Toplumdilbilim,Jandarma Dili

Dil, içinde bulunduğu topluma uyum sağlayarak onunla birlikte gelişir ve değişir. Bu gelişim ve değişimin doğal sonucu olarak üst dilin içinde birçok farklı varyant oluşmaktadır. Bu alt diller yaş, cinsiyet, eğitim, meslek, inanç veya dünya görüşü gibi farklı etkenler ile şekillenmektedir. Dillerin bu alt kolları beslendikleri grup dinamikleri ve doğuş ilkelerine bağlı olarak farklı sosyolektler olarak ele alınmaktadır. Jargon/ meslek dili de bu alt dillerden biridir. Bağlı olduğu grubun etnik yapısı, yaş ya da cinsiyet gibi özelliklerinden arınarak o mesleği yapan bütün kişilerce kullanılan bu diller, belirli özelliklerle özel dil, gizli dil, argo gibi benzerlerinden ayrılmaktadır. Bu çalışma, jargonun sınırları ve benzerleri ile farkları konusuna odaklanmaktadır. Örnek olarak ise Jandarma Teşkilatında kullanılan dil kullanılmıştır.

Language develops and changes with it by adapting to the society it is in. As a natural result of this development and change, many different variants occur in the standard language. These sub-languages are shaped by different factors such as age, gender, education, profession, belief or worldview. These sub-branches of languages are considered as different sociolects depending on the group dynamics and birth principles they feed on. Jargon/professional language is one of these sub-languages. These languages, which are used by all people doing that profession by being free from the ethnic structure, age or gender of the group to which they belong, differ from their counterparts such as private language, secret language, slang with certain features.  While this study focuses on the boundaries of the term jargon in Turkish, it emphasizes the similarities and differences between its equivalents in Western languages and similar terms. By examining the differences in the definition and exemplification of the term encountered as professional language and jargon used in Turkish literature, it has been discussed what the usage closest to the donor language should be. As an example, the language used in the Gendarmerie was used.
Bavul Sözcükler (Suitcase Words) Terimi Üzerine
On The Term Suitcase Words
Yazar: Koşumcu, Selenay
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Modern Turkic Languages and Literatures (Other) ; Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer) ; Suitcase words,potmanteau,polysemy ; Bavul sözcükler,portmanto,çokanlamlılık

Terminoloji, belli bir uzmanlık alanındaki kavramlara karşılık gelen terimleri ve onlarla ilgili çalışmaları kapsamaktadır. Her türlü bilimsel araştırmada bilgi edinme ve aktarma terimler aracılığıyla gerçekleştiğinden, terimlerle ilgili hususlar (türetim, adlandırma, karşıladığı anlam, açıklık vd.) büyük öneme sahiptir. Farklı sebeplerle ortaya çıkan (çeviri, dilsel boşluk, yazım farklılıkları, çok terimlilik, çokanlamlılık vd.) terimsel sorunlar bilimsel çalışmalardaki terim birliği ve tutarlılığının sağlanmasını engellemektedir. Çalışmamızda Türkçede kullanılan bavul sözcükler(suitcase words) terimi ele alınacaktır. Bu terimin tanımına ve nasıl kullanıldığına; araştırmacıların bu terime bakış açılarındaki başkalığa ve birbirinin yerine kullanma (portmanto, çokanlamlılık) sebebiyle ortaya çıkan terim karışıklığına dikkat çekmek amaçlanmaktadır.

Terminology, includes terms corresponding to concepts in a certain field of expertise and studies related to them. Since acquiring and transferring knowledge is realized through terms in all kinds of scientific research, matters related to terms (derivation, naming, meaning, clarity, etc.) are of great importance. Terminological problems that arise for different reasons (translation, linguistic gap, spelling differences, polynomialism, polysemy etc.) prevent the unity and consistency of terms in scientific studies. In our study, the term suitcase words used in Turkish will be discussed. Definition of this term and how it is used; It is aimed to draw attention to the difference in the researchers' perspectives on this term and to the term confusion caused by the use of it interchangeably (portmanteau, polysemy).
İnşaat Sözleşmelerinde Kullanılan Terimler Üzerine Bir İnceleme
A Study on Terms Used in Constructıon Contracts
Yazar: Bakırcı, Hasan
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Modern Turkic Languages and Literatures (Other) ; Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer) ; Term,Contract terminology,Contract administration,Definitions ; Terim,Sözleşme terminolojisi,Sözleşme Yönetimi,Tanımlar

Sözleşmelerde kullanılan terimlerin gerekli tanımlarının yapılmamış olması veya yetersiz yapılması halinde proje maliyetleri artmakta, projede belirtilen işin süresi uzamakta ve buna bağlı olarak da taraflar arasında anlaşmazlıklar yaşanmaktadır. Bu nedenle tanımlar başlığı altında yer alacak  her bir terimin kapsamının noksansız bir şekilde açıklanması, muğlaklığı ve belirsizliği azaltarak aynı zamanda kapsam dışı kalan kısmı da açıklığa kavuşturacaktır. Bu çalışma sözleşmelerde kullanılan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi, AIA (American Institute of Architects) A201 2017 ve  FIDIC (Federation Internationale Des Ingenieurs Conseils) kırmızı kitap 2017 standart formlarında tanımlanan terimlere ilişkin eksiklikleri belirlemek ve bu eksikliklerin giderilmesine ilişkin önerilerde bulunmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda, standart formlar ve özel sektörde yapılan sözleşmeler de hâlâ terimlerin tanımlarının eksik ve yetersiz olduğu tespit edilmiştir.

When terms used in contracts are not adequately defined or are insufficiently defined, project costs increase, the duration of the project extends, and as a result, disputes arise between the parties. Therefore, it is essential to comprehensively clarify the scope of each term under the heading of definitions, reducing ambiguity and uncertainty, while also elucidating the portions that fall outside the scope. This study aims to identify deficiencies related to terms defined in standard forms, 4734 Public Procurement Law, 4735 Public Procurement Contracts Law, and the General Conditions of Construction Contracts, as well as AIA (American Institute of Architects) A201 2017 and FIDIC (Federation Internationale Des Ingenieurs Conseils) Red Book 2017 standard forms, and to provide recommendations for addressing these deficiencies. As a result of the research, it has been determined that there are still deficiencies and inadequacies in the definitions of terms in both standard forms and contracts in the private sector.
TÜRKÇE HAYVAN İSİMLERİ [Kuşlar, Sürüngenler, Deniz Balıkları] (Türkische Tiernamen)
TÜRKÇE HAYVAN İSİMLERİ [Kuşlar, Sürüngenler, Deniz Balıkları] (Türkische Tiernamen)
Yazar: Neu, Wolfgang; Arslangündoğdu), (çeviren; Zeynel
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Marine and Estuarine Ecology ; Deniz ve Nehir Ağzı Ekolojisi ; Terrestrial Ecology ; Karasal Ekoloji ; kuşlar,sürüngenler,deniz balıkları

Neu, W., (1938) Türkische Tiernamen. Sitzungsberichte naturforschenden Freunde, 68-83. adlı eserin kuşlar, sürüngenler ve deniz balıklarına ait olan kısmının çevirisi yapılmıştır. Makaledeki her bir bilimsel ismin günümüzde kullanılıp kullanılmadığına,  türlerin sinonim isimlerine, Türkiye’deki türlerle birebir örtüşüp örtüşmediği araştırılmıştır ve bu türlerin yayılış alanlarına bakılmıştır. Derlemenin yazıldığı dönem ile günümüz bilgileri bir anlamda kontrolü gerçekleştirilmiştir.

Neu, W., (1938) Türkische Tiernamen. Sitzungsberichte naturforschenden Freunde, 68-83. adlı eserin kuşlar, sürüngenler ve deniz balıklarına ait olan kısmının çevirisi yapılmıştır. Makaledeki her bir bilimsel ismin günümüzde kullanılıp kullanılmadığına,  türlerin sinonim isimlerine, Türkiye’deki türlerle birebir örtüşüp örtüşmediği araştırılmıştır ve bu türlerin yayılış alanlarına bakılmıştır. Derlemenin yazıldığı dönem ile günümüz bilgileri bir anlamda kontrolü gerçekleştirilmiştir.