hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKİYE’DE HANEHALKI GIDA  HARCAMALARINI ETKİLEYEN  SOSYO-EKONOMİK FAKTÖRLER:  KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
SOCIO-ECONOMIC FACTORS  AFFECTING HOUSEHOLD FOOD  EXPENDITURE IN TURKEY:  A COMPARATIVE ANALYSIS
Yazar: Selim, Sibel; Demirkıran, Ezgi
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Hanehalkı Gıda Harcaması,Yarı Logaritmik Model,Yapay Sinir Ağları,Öntahmin,Türkiye ; Household Food Expenditure,Semi Logarithmic Model,Artificial Neural Network,Forecasting,Turkey

İnsanlar hayatta kalabilmek için beslenme, barınma, giyim gibi birçok şeye gereksinim duyarlar ve harcama yaparlar. Hanehalkı gelirinin ne kadarının hangi harcama grubuna yapılacağı konusu oldukça önemlidir. Özellikle bu harcamaların ön tahmini, bireylere hanehalkı içinde yapacakları harcamaları planlamaları konusunda yardımcı olacaktır. Bu çalışmanın ilk amacı, Türkiye İstatistik Kurumu’nun Hanehalkı Bütçe Anketi 2007, 2012, 2016 verileri kullanılarak Türkiye'de hanehalkı gıda harcamalarını belirleyen faktörleri analiz etmektir. Analiz, yarı logaritmik model kullanılarak gerçekleştirilmiş ve her bir değişkenin hanehalkı gıda harcaması üzerindeki etkisi ortaya konmuştur. Çalışmanın ikinci amacı ise, yarı logaritmik model ve yapay sinir ağları modeli ile hanehalkı gıda harcamalarının ön tahmin performanslarını karşılaştırarak literatüre katkı sağlamaktır. Modelden elde edilen bulgular, en önemli değişkenlerin hanehalkı reisinin yaşı, eğitim seviyesi, geliri, medeni durumu ve konuta ait özellikler olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmada tahmin edilen modeldeki potansiyel doğrusal olmama durumundan dolayı, yapay sinir ağı modeli, alternatif bir tahmin yöntemi olarak kullanılmıştır. Yarı logaritmik ve yapay sinir ağı modelleri arasındaki ön tahmin performansları karşılaştırıldığında, yapay sinir ağı modelinin daha iyi bir alternatif olduğu görülmüştür.

People need, among many things, nutrition, shelter, clothing to survive. It is very important how much of household income will be allocated for which expenditure groups. Forecasting of these expenditures will help households plan their expenditures. The first aim of this study is to analyze the factors determining the food expenditure of households in Turkey by using data of Household Budget Surveys of 2007, 2012, 2016 carried out by the Turkish Statistical Institute. The analysis is performed using a semi-logarithmic model, and demonstrated the impact of each variable on household food expenditure. The second aim is to contribute to the literature by comparing the household food expenditures forecasting performance of the semi-logarithmic model and the artificial neural networks model. Findings obtained from the semi-logarithmic model reveal that the most important variables determining food expenditure are the age, education level, income, marital status and characteristics of the household head. The artificial neural networks is used as an alternative estimation method due to the potential nonlinearity in the estimated semi-logarithmic model. As a result,  the  forecasting performance of artificial neural networks model outperforms the semi-logarithmic model.
EN FAZLA TURİZM GELİRİNE SAHİP 10 ÜLKE İÇİN TURİZM GELİRLERİ- EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ:  PANEL NEDENSELLİK YAKLAŞIMI
TOURISM REVENUES-ECONOMIC GROWTH NEXUS FOR TOP 10  TOURISM REVENUE COUNTRIES:  PANEL CAUSALITY APPROACH
Yazar: Aydın, Mehmet
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Turizm,büyüme,panel nedensellik testi,yansızlık hipotezi,geri besleme hipotezi ; Tourism,growth,panel causality test,feedback hypothesis,neutrality hypothesis

Bu çalışmada, ekonomik büyüme ile turizm gelirleri arasındaki ilişki en fazla turizm gelirine sahip 10 ülke (ABD, İspanya, Fransa, Tayland, Birleşik Krallık, İtalya, Avustralya, Almanya, Japonya, Hindistan) için 1995-2018 dönemi verileri kullanılarak araştırılmıştır. Bu kapsamda, Kónya (2006) panel nedensellik analizi kullanılarak değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Sonuçlar, Tayland ve Almanya için turizm yanlı ekonomik büyüme hipotezinin geçerli olduğunu gösterirken, İspanya için geri besleme hipotezinin ve ABD, Fransa, Birleşik Krallık, İtalya, Avustralya, Japonya ve Hindistan için yansızlık hipotezinin geçerli olduğunu göstermektedir. İncelenen ülkelerin genelinde nedensellik ilişkisine rastlanmaması, bu ülkelerin ekonomilerinin içerisindeki turizm sektörünün payının nispeten düşüklüğüne bağlanabilir. Analiz sonuçlarına göre elde edilen diğer bulgular turizm gelirleri ve ekonomik büyüme arasında tek yönlü veya çift yönlü ilişkilerin varlığını göstermektedir. Buna göre bu ülkeler için turizm rolünün genişletilmesine yönelik politikaların uygulanması ekonomik refah açısından faydalı olacaktır.

In this study, the relationship between economic growth and tourism revenues is  investigated  using data from the 1995-2018 period for the top 10 tourism revenue countries (USA, Spain, France, Thailand, United Kingdom, Italy, Australia, Germany, Japan, India). In this context the relationships between variables are examined using Kónya (2006) panel causality analysis. The results show that the tourism led growth hypothesis is valid for Thailand and Germany, whilst the feedback hypothesis is valid for Spain and the neutrality hypothesis is valid for the USA, France, UK, Italy, Australia, Japan and India. The fact that there is no causal relationship according to the overall results may be due to the relatively low share of the tourism sector in the economies of these countries. Other findings of the analysis indicate the existence of unidirectional or bidirectional causality between tourism revenues and economic growth. Accordingly, it will be beneficial for the economic welfare to implement policies to expand the tourism role for these countries.
BAĞIMSIZ DENETİMDE ÖNEMLİLİK PERSPEKTİFİNDEN KİLİT DENETİM KONULARI: BIST 100 UYGULAMASI
CRITICAL AUDIT MATTERS WITHIN THE PERSPECTIVE OF AUDIT MATERIALITY THRESHOLD: BORSA ISTANBUL CASE
Yazar: Aktaş, Rafet; Acar, Merve
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Independent Audit,Critical Audit Matters,Materiality Threshold ; Bağımsız Denetim,Kilit Denetim Konuları,Denetimde Önemlilik Seviyesi

Yayınlanan BDS 701’nolu standart ile 2017 yılından itibaren Türkiye’de kilit denetim konularına bağımsız denetim raporlarında yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Denetim faaliyetini sürdüren bağımsız denetçiler, denetim süreci içerisinde karşılaştıkları, işletmenin muhasebe tahminlerini ve yönetim yargılarını, önemli yanlışlıkları ve mühim riskleri içeren önemli işlem ve dikkat çeken hususları “Kilit Denetim Konuları” olarak açıklamaktadır. Kilit denetim konusunun seçilmesi sürecinde önemlilik seviyelerinin farklılaşıp farklılaşmadığı bu çalışmanın temel motivasyonu olmuştur. Bu çalışma kapsamında, Borsa İstanbul 100 endeksinde yer alan şirketlerin bağımsız denetim raporlarında ilk defa 2017 yılında yer almaya başlayan kilit denetim konuları 2017 ve 2018 dönemleri için incelenmiştir. Şirketlerin raporlarında Kilit Denetim Konuları olarak en sık yer alan hesap kalemleri raporlandıktan sonra, bu hesaplar denetimde önemlilik seviyesi kapsamında analiz edilmiş ve önemlilik seviyelerinde kullanılan yöntemler bazında ya da yıllar bazında önemli bir fark olup olmadığı t-test aracılığıyla sorgulanmıştır. Sonuçlara göre önemlilik eşik değerleri, kullanılan hesaplama yöntemi çerçevesinde birbirinde anlamlı bir şekilde farklılaşırken, yıllar itibariyle (2017 ve 2018 dönemi) önemlilik seviyelerinde anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir.

Firms in Turkey are required to report “Critical Audit Matters” in the audit reports as a separate section by Independent Audit Standard 701 since 2017. Independent auditors communicate auditor insights to investors about the most difficult, subjective, or complex auditor judgments under the critical audit matters section. The main motivation of this study is to analyze the critical audit matters within the perspective of “materiality” concept in the audit process. Within this regard, the independent audit reports (especially the critical audit matters section) of companies listed in Borsa Istanbul 100 are analyzed for the years 2017 ve 2018. After making some descriptive inferences about the critical audit matters reported in the audit reports, the materiality levels of critical audit matter related accounts are calculated and analyzed via t-test to understand whether there is a significant difference among the materiality calculation methods or through the aforementioned years. According to the results, the materiality levels of critical audit matters related accounts differ among different materiality calculation methods, however, there is no significant difference between the materiality thresholds of 2017 and  2018.
KİŞİSEL ÖĞRENME VE  YARATICILIK: PSİKOLOJİK  GÜÇLENDİRMENİN  ARACILIK ROLÜ
PERSONAL LEARNING AND  CREATIVITY: THE MEDIATING  ROLE OF PSYCHOLOGICAL  EMPOWERMENT
Yazar: Ceylan, Aysun; Öztürk, Engin Bağış
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Personal learning,psychological empowerment ; Kişisel Öğrenme,Psikolojik Güçlendirme,Yaratıcılık,İnovasyon,İşyerinde Öğrenme,Aracılık Etkisi

Bu çalışma, kişisel öğrenmenin psikolojik güçlendirme ve yaratıcılık ile ilişkisini incelemektedir. Daha önceki çalışmalar iş yerinde öğrenmenin çalışan yetkinliğini geliştirerek yaratıcılığı etkilediğini göstermektedir. ancak bu çalışmalar iş yerindeki kişiler arası ilişkilere odaklanan kişisel öğrenmeyi ve bunun kapsamlı etkisini dikkate almamaktadır. Bu araştırma, kişisel öğrenmenin sadece iş yetkinliği ile değil ayrıca işin anlamı, özerkliği ve işteki etki ile ilişkili olacağını iddia etmektedir. Dolayısıyla bu çalışma kişisel öğrenmenin psikolojik güçlendirme aracılığıyla yaratıcılık ile ilişkili olacağını savunmaktadır. Bu hipotezi test etmek için araştırma ve geliştirme odaklı şirketlerde çalışanlar üzerinde bir saha araştırması yapılmış ve 107 çalışandan ve 57 yöneticiden soru formu yoluyla veri toplanmıştır. Birden fazla kaynak (çalışan, yönetici) kullanılarak toplanan veriler analiz edildiğinde kişisel öğrenmenin psikolojik güçlendirme üzerinden yaratıcılık ile dolaylı ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular ışığında, teorik ve pratik katkılar tartışılmıştır. Temel olarak kişisel öğrenmenin de önemli bir eğitim konusu olabileceği ve bu tür bir öğrenmenin çalışanların içsel ve otonom motivasyonlarını yükselterek çalışanların yaratıcılığını arttıracağı belirtilmiştir.

This study examines the relationship between personal learning and psychological empowerment and creativity. While prior studies have indicated that the workplace learning influences creativity through employee’s enhanced competence, they fail to recognize personal learning, an interpersonal aspect of learning, and its extended effects. The study asserts that personal learning is not only related with competence, but it is also related with the meaning of work, impact and autonomy of the job. Thus, the study hypothesize that personal learning is related to creativity through psychological empowerment. To test this hypothesis, a field survey is conducted on employees working at research and development-oriented firms, and data are collected from 107 employees and 57 superivors through survey forms. By using a multi-source (employee, supervisor) data collection, it is found that personal learning is indirectly related with creativity through psychological empowerment. In the light of these findings, theoretical and practical implications are discussed. Basically, it is noted that personal learning can be considered as an important training topic, and such learning can enhance creativity of employees by increasing their internal and autonomous motivations.
OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK  GÖSTERGELERİ AÇISINDAN  BULANIK KÜMELEME ANALİZİ  VE TOPSIS YÖNTEMİNE GÖRE  DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF OECD  COUNTRIES ACCORDING TO  FUZZY CLUSTERING ANALYSIS  AND TOPSIS METHOD IN TERMS  OF HEALTH INDICATORS
Yazar: Değirmenci, Nurdan; Yakıcı Ayan, Tuba
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Bulanık Kümeleme,TOPSIS ; Fuzzy Clustering,TOPSIS

Bu çalışmanın amacı Bulanık Kümeleme Analizi ve TOPSIS  yöntemi ile sağlık göstergelerine göre Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü ülkelerini sınıflandırmak, sıralamak ve Türkiye’nin bu sınıflandırma içerisindeki konumunu değerlendirmektir. Çalışmada kullanılan sağlık göstergeleri her biri kişi başına olmak üzere sağlık harcamaları, ilaç harcamaları, doktor sayısı, hemşire sayısı ve hastane yatak sayısıdır. 2015 yılı verileri Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün web sitesinden elde edilmiştir. Uygulanan Bulanık Kümeleme Analizi sonucunda Türkiye’nin Kore, Meksika ve Polonya ile aynı kümede yer aldığı görülmüştür. TOPSIS analizine göre ise Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Kanada ilk üç sırayı alırken Türkiye ise Meksika’nın ardından son sırada yer almıştır. Diğer Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü ülkeleri ile kıyaslandığında Türkiye’nin kişi başına hastane yatak sayısı dışındaki sağlık kaynaklarının yetersiz olduğu ve bu açıdan düzeltme ve iyileştirmeler yapması gerektiği anlaşılmıştır.

This study aims to evaluate and classify the countries of Organization for Economic Co-operation and Development by means of Fuzzy Clustering Analysis and TOPSIS method in terms of the health indicators. It is also aimed to evaluate the position of Turkey in this classification. In this study, the health indicators used are health expenditures, medicine expenditures, number of doctors, number of nurses, and number of hospital beds, per capita. 2015 data are obtained from the Organization for Economic Co-operation and Development’s website. As a result of the Fuzzy Clustering Analysis, it is seen that Turkey took place in the same cluster with Korea, Mexico, and Poland. According to the TOPSIS analysis, the United States of America, Japan, Canada took the first three places, while Turkey ranked the last after Mexico. Compared to other Organization for Economic Co-operation and Development countries, it is found that Turkey had insufficient health resources except for the number of beds per capita, and it is necessary to make corrections and improvements in this respect
ENTEGRE TEDARİK ZİNCİRLERİNİN İŞLETME PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
THE IMPACT OF  INTEGRATED SUPPLY CHAINS  ON BUSINESS PERFORMANCE
Yazar: Toker, Kerem; Pınar, Recep İbrahim
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Tedarik zinciri entegrasyonu,İşletme Performansı,İSO 500 ; Supply chain integration,business performance,ICI 500

Bu araştırmanın amacı işletmelerin tedarik zinciri entegrasyon düzeyininişletme performansı üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusundaİstanbul Sanayi Odası’nın her yıl açıklamakta olduğu en büyük 500 üretimişletmesinden (İSO 500) anket aracılığı ile veri toplanmış ve işletmelerinentegrasyon ve performans düzeyleri ölçülmüştür. Toplam 127 üretimişletmesinden veri elde edilmiştir. Pearson Korelasyon ve Regresyon analizlerisonucunda işletmelerin müşteri entegrasyon düzeyi ve tedarikçi entegrasyondüzeyinin işletme performans düzeyi üzerinde pozitif yönde ve anlamlı etkisiolduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, içsel entegrasyon düzeyinin işletmeperformansı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Ayrıca müşterientegrasyonun işletme performansı üzerindeki açıklama gücünün ve etkisinintedarikçi entegrasyonuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlaragöre işletmelerin performanslarını arttırmak için içinde bulundukları tedarikzincirlerinde uzun dönemli işbirlikleri kurarak entegrasyon düzeylerinigeliştirmeleri gerekmektedir. Ayrıca bu çalışma, işletmelerin tedarik zincirlerinebütüncül yaklaşmaları, özellikle müşteri entegrasyonunun işletme performansıüzerindeki yüksek pozitif etkisini anlama yönünde katkı sağlamaktadır

The purpose of this research is to investigate the effect of supply chain integration level on business performance. For this purpose, data were collected from the top 500 manufacturing companies (ICI 500) announced by the Istanbul Chamber of Industry each year, and their integration and performance levels were measured. Data were obtained from 127 production enterprises. As a result of Pearson Correlation and multiple linear regression analyses, it was found that the customer and supplier integration level of enterprises had a positive and significant effect on business performance. However, the level of internal integration does not have a substantial impact on business performance. Moreover, it was found that the impact of customer integration on business performance was higher than that of supplier integration. According to the results, enterprises should improve their integration by establishing long-term collaborations in their supply chains to increase their performance. Besides, this study contributes to the holistic view of the supply chains of enterprises, especially the understanding of the high positive effect of customer integration on business performance.
TÜKETİCİLERİN  KÜRESELLEŞMEYE VE  KÜRESEL MARKALARA YÖNELİK  TUTUMLARININ MARKA GÜVENİ  ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ
EXAMINING THE CONSUMERS’  ATTITUDES TOWARD  GLOBALIZATION AND GLOBAL  BRANDS IN THE CONTEXT  OF BRAND TRUST
Yazar: Özkan Tektaş, Oznur; Konya, İşıl
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Sigortacılık,Küresel Marka,Küreselleşme,Marka Güveni,Satın Alma Eğilimi

Küreselleşmenin etkilerinin artan hızla devam etmesi, tüketicilerin küresel markalara yönelik olumlu tutum ve güven geliştirmelerinin önemini daha da artırmaktadır. Bu önemden hareketle, çalışmanın amacı, tüketicilerin küresel markaya yönelik tutum ve küreselleşmeye yönelik tutumlarının satın alma niyetleri üzerindeki doğrudan etkileriyle küresel marka güveninin bu ilişkideki aracılık rolünün incelenmesidir. Çalışmanın uygulaması sigortacılık sektöründe yapılmıştır. Çalışmanın modeli, 198 bireysel sigorta tüketicisinden anket aracılığıyla toplanan veri kullanılarak test edilmiştir. Uygulanan analizler sonucunda, küresel markaya ve küreselleşmeye yönelik olumlu tutumun, satın alma niyetini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca, küresel marka güveninin, küresel markaya yönelik tutumun satın alma niyetine etkisine ve küreselleşmeye yönelik tutumun satın alma niyetine etkisine aracılık ettiği tespit edilmiştir. Çalışma, markaya duyulan güvenin, küreselleşmeye ve markaya yönelik tutum ile satın alma niyeti arasındaki aracılık etkisini incelemesi açısından literatüre katkıda bulunmaktadır.

With the increasing effects of globalization, the importance of consumers’ positive attitudes and trust toward global brands has become critical. The aim of this study is to determine the direct effect of the attitude towards global brand and the attitude towards globalization on purchase intention and brand trust’s role as a mediator in these relationships. While testing the model, the primary data was gathered from 198 individual consumers. The results show that the positive attitude towards global brand and globalization affects customers’ intention to purchase positively. Moreover, it is revealed that brand trust has a mediator role on the relationship between attitude towards global brand and purchase intention and also between attitude towards globalization and purchase intention. This research contributes to the existing literature by examining the mediating role of trust towards global brands in the relationship among globalization, attitude toward global brands and purchase intentions of consumers.
LİDERİN DESTEKLEYİCİ SESİ İLE YENİLİKÇİ İŞ DAVRANIŞI İLİŞKİSİNDE UZMANLIK İKLİMİNİN ARACILIK ROLÜ
THE MEDIATOR ROLE OF THE MASTERY CLIMATE IN THE RELATIONSHIP BETWEEN THE PROMOTIVE VOICE OF THE LEADER AND INNOVATIVE WORK BEHAVIOR
Yazar: Sezgin, Oytun; Aksu, Sedef
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Liderlik,Örgüt İklimi,Yenilikçi İş Davranışı ; Leadership,Organizational Climate,Innovative Work Behaviour

Bu çalışmanın amacı, liderin destekleyici sesi ve yenilikçi iş davranışı ilişkisinde uzmanlık ikliminin aracılık rolünü belirlemektir. Nicel olarak tasarlanan çalışmada, alan araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama tekniği ise yazılı soru sormadır. Çalışma, İzmir ilindeki özel sektörde çeşitli pozisyonlardan 154 çalışan ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan faktör, regresyon, korelasyon ve yapısal eşitlik modeli analizlerine göre liderin destekleyici sesi ile yenilikçi iş davranışı ilişkisinde uzmanlık ikliminin tam aracılık rolü tespit edilmiştir. Söz konusu değişkenler ile aracılık testi yapılması, yazındaki boşluğu doldurması açısından, çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yöneticilerin astlarını teşvik etmeleri ve astlarının harekete geçebilmeleri için çaba göstermeleri gerektiği düşünülmektedir. Söz konusu tutumlar uzmanlık iklimi algısını geliştirerek, çalışanların yenilikçi davranışlar göstermelerini artıracaktır. Bu bağlamda, çalışmanın sonuçlarının politika yapıcılara ve uygulamacılara fayda sağlaması beklenmektedir.

The aim of this study is to determine the mediating role of the mastery climate in the relationship between promotive voice of the leader and innovative work behavior. In the quantitatively designed study, field research was used as a research method. The data collection technique was questionnaire. The study was carried out by 154 employees from various positions in the private sector in İzmir. According to the analysis of the factor, regression, correlation and structural equation model, the full mediating role of the climate of expertise has been determined in the relationship between the supportive voice of the leader and innovative business behavior. Conducting mediation testing with the mentioned variables reveals the originality of the study in terms of filling the gap in the literature. According to findings, it is thought that managers should encourage their subordinates and make efforts to enable their subordinates to take action. These attitudes will increase the employees' innovative behaviors by improving the perception of mastery climate. In this context, the results of the study are expected to support policy makers and practitioners.