Sosyoekonomik Parametreler İş Kazalarını Etkiliyor Mu?
Do Socio-Economic Parameters Affect Occupational Accidents?
Yazar: Açik, Melike Sultan
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 40, 2025
Anahtar kelimeler: Occupational Health and Safety ; İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ; İş Sağlığı ve Güvenliği,İş Kazası İnsidansı,Sosyoekonomik Göstergeler ; Occupational Health and Safety,Occupational Accident Incidence,Socioeconomic Indicators

İş kazaları; İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmaları açısından kritik öneme sahiptir. Yaşanan iş kazaları ekonomik olarak da ülkeler için yük oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı sosyoekonomik parametreler ile iş kazaları arasında ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, Gini katsayısı, İnsani Gelişme Endeksi (HDI), enflasyon, ekonomik büyüme ve Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) gibi bağımsız değişkenlerin iş kazası insidansı üzerindeki etkileri SPSS 27 istatistik programından faydalanılarak incelenmiştir. Çalışmada kullanılan iş kazası ile ilgili veriler Sosyal Güvenlik Kurumu İstatistik Yıllıklarından, sosyoekonomik parametreleri Gini Katsayısı, İnsanı Yaşam İndeksi (HDI, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH), Büyüme oranı ve Enflasyon verileri ise Dünya Bankası ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) veri sayfalarından alınmıştır. Çalışmada 2013-2022 dönemine ait değişkenler ile korelasyon analizi uygulanmıştır. Korelasyon analizi sonucunda, iş kazası insidansı ile Gini katsayısı arasında pozitif, orta derecede bir ilişki bulunurken, HDI ile çok güçlü pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Enflasyon ile de güçlü pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ancak, büyüme oranı ile iş kazası insidansı arasında çok zayıf ve anlamsız bir ilişki, GSYİH ile ise güçlü negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgular, ekonomik ve sosyal göstergelerin iş kazası insidansını çeşitli şekillerde etkilediğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, iş kazası insidansını azaltmaya yönelik politika geliştirme sürecinde ekonomik ve sosyal göstergelerin dikkate alınmasının önemini ortaya koymaktadır.

Occupational accidents are critically important in the context of Occupational Health and Safety studies and represent a significant economic burden for countries. This study aims to investigate the relationship between socioeconomic parameters and occupational accidents. Specifically, the study examines the effects of independent variables such as the Gini coefficient, Human Development Index (HDI), inflation, economic growth, and Gross Domestic Product (GDP) on the incidence rates of occupational accidents, utilizing the SPSS 27 statistical program. The data used in the study are sourced from the Statistical Yearbooks of the Social Security Institution, while socioeconomic variables such as the Gini coefficient, HDI, GDP, growth rate, and inflation data are obtained from the World Bank and the Turkish Statistical Institute (TURKSTAT). Correlation analysis was applied to the variables for the period from 2013 to 2022. The results of the correlation analysis indicate a positive, moderate relationship between the incidence of occupational accidents and the Gini coefficient, and a very strong positive relationship with HDI. Additionally, a strong positive relationship was observed with inflation. Conversely, there is a very weak and insignificant relationship between the growth rate and the incidence of occupational accidents, and a strong negative relationship with GDP. These findings suggest that economic and social indicators affect the incidence of occupational accidents in various ways. The results underscore the importance of considering economic and social indicators when developing policies aimed at reducing the incidence of occupational accidents.