Aynı Sözcüğün Tekil ve Çoğulu ile Yapılan İkileme Türü
Type of Hendiadyoin Made with Singular and Plural Forms of the  Same Word
Yazar: Kalaycı, Ünal
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 19 No. 36, 2024
Anahtar kelimeler: Linguistic Structures (Incl. Phonology, Morphology and Syntax) ; Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil) ; sözcük öbekleri,ikilemeler,Arapça kökenli sözcükler,aynı sözcükle ikilemeler ; word phrases,hendiadyoins,word of Arabic origin,hendiadyoins with the same word

Her dilin söz varlığının kendine has özellikleri vardır. Türkçenin akrabalık adları, renk adları ve ikilemelerdeki zenginliği de bu özellikler arasındadır. Bazı araştırmacılar ikileme varlığı bakımından dünyanın en zengin dilinin Türkçe olduğunu dile getirmiştir.Söz varlığı yönünden ikilemelerdeki bu zenginlik aynı zamanda ikileme yapısı bakımından da zenginliği beraberinde getirmiştir. İkilemeleri hem yapılışları hem de diğer yönlerden ele alan onlarca çalışma yapılmıştır ve yapılmaya da devam etmektedir. Bu çalışmalarda daha çok, bir dönem ya da eserdeki ikilemeler ele alınmış; tespit edilen ikilemeler sınıflandırılmış ve kullanım yoğunluğu hakkında tespitler yapılmıştır. Bu çalışmalarda dikkat çeken yönlerden biri de Türkçenin sözcükler arasında her tür ilgiden yararlanan ikileme yapma özelliğidir. Bununla birlikte ikilemelerin hâlâ çözülemeyen yönleri bulunmaktadır.Bu çalışmada daha önce konu edilmeyen Arapçadan ödünçlenmiş bir sözcük ve o sözcüğün çoğuluyla yapılan ikilemeler konu edilecektir. Türkçe mantıkla yapılan bu ikilemeler Türkçenin her yolu deneyerek ikileme yapma yeteneğini gösteren ilginç örneklerdir. Bu tarzda oluşan  “hak hukuk, fakir fukara, cahil cühela” gibi ikilemelerin özellikleri, sınıflandırılması ve kuruluşlarıyla ilgili diğer hususlar ele alınacaktır.

Each language has its own unique vocabulary. Turkish's richness in kinship names, color names and hendiadyoins are among these features. Some researchers have stated that Turkish is the richest language in the world in terms of reduplication.This richness in hendiadyoins in terms of vocabulary has also brought about richness in terms of hendiadyoin structure. Dozens of studies have been conducted and continue to be conducted on hendiadyoins both in terms of their construction and other aspects. In these studies, hendiadyoins in a period or work have been mostly addressed; the detected hendiadyoins have been classified and determinations have been made on the intensity of use. One of the striking aspects of these studies is the feature of Turkish that benefits from all kinds of relations between words and hendiadyoins. However, there are still unresolved aspects of hendiadyoins.In this study, a word borrowed from Arabic that has not been discussed before and hendiadyoins made with the plural of that word will be discussed. These hendiadyoins made with Turkish logic are interesting examples that show Turkish's ability to make hendiadyoins by trying every possible way. The characteristics, classification and other issues related to the establishment of such dichotomies such as “right and law, poor and needy, ignorant and ignorant” will be discussed.Keywords: Word phrases, hendiadyoins, words of Arabic origin, hendiadyoins with the same word.