SOYUT DIŞAVURUMCULUK AKIMININ PERFORMANS SANATA ETKİSİ VE ROL DEĞİŞTİREN BEDEN OLGUSU
SOYUT DIŞAVURUMCULUK AKIMININ PERFORMANS SANATA ETKİSİ VE ROL DEĞİŞTİREN BEDEN OLGUSU
Yazar: Taşkesen, Selma
Dergi: Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi No. 41, 2018
Anahtar kelimeler: Soyut Dışavurumculuk,Performans Sanatı,Beden Olgusu

Sanat insanlığıntarihiyle birlikte var olan bir olgudur. Dönemden döneme ve toplumdan toplumafarklı görünümlerde ortaya çıkmıştır. Gittikçe de yüz değiştirmiş ve yeni yeniboyutlar kazanmıştır. Bu bağlamda sanatın modernleşmesine tarihsel süreçiçerisinde  göz gezdirecek olursak 1920’lerden1950-1960’lara kadar olan süreyi modern sanat etkinliklerinin özgürlesmesidiyebilecegimiz avangart eğilimlerin  baş  gösterdiği dönem olarak görmekteyiz. Birer sanatsal  hareket olarak  nitelendirilen Dadacıetkinlikler ve Gerçeküstücülük ortaya çıkmış değişimler birbirini takipetmiştir. Modern Sanatın hayatımıza girmesiyle sanatta olduğugibi beden olgusunda da değişimler yaşanmış, beden aktif olarak sanat etkinliklerine dahil olmuştur. ilkçağlardan bu yana beden sanat için bilinçli ya da bilinçsiz vazgeçilmez birmalzeme olmuş iken çağdaş sanatta  beden,alışagelmiş ‘araç’ olma durumundan, ‘amaç’ olma durumuna geçiş yapmıştır. Son50 yıldan beri, insan bedeni sanatta amaç olarak kullanılmaya başlamış, bedeninfiziki, duygusal, toplumsal tüm sınırları aşılarak, beden anlatımın nesnesihaline gelmiştir. Bu sınırsızlık duygusu insan bedeninin birebir sanat nesnesiolarak kullanılmasına sebep olmuştur. Bu da performans sanatının anakaynaklarından birini oluşturmaktadır. Araştırmadadönemlere göre değişen sanat anlayışının geldiği noktada soyut dışavurumculuklaberaber yön değiştiren beden imgesinin nasıl araç olma durumundan amaç olmadurumuna geçişini ve performans sanat kavramının içerisinde nasıl ifade biçimiolarak benimsendiğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem olarak literatürtaraması modeli kullanılmış, örnek eser incelemesinde ise bedenin aktif olarakyer aldığı sanatsal performans örneklerine yer verilmiştir. Araştırmadan ortayaçıkan bulgular ışığında, sanatın ifadesel biçiminin her dönem sanatında nasılşekil değiştirdiği ve birbirinden etkilenerek evrimini nasıl tamamladığı ve tümbu bilinmezlik içerisinde kendini başarı ile ifade edebilmiş olduğu ayrıcabunları da amacına uygun olarak eylemsel bir dil ile aktardıkları sonucunavarılmıştır.

Sanat insanlığıntarihiyle birlikte var olan bir olgudur. Dönemden döneme ve toplumdan toplumafarklı görünümlerde ortaya çıkmıştır. Gittikçe de yüz değiştirmiş ve yeni yeniboyutlar kazanmıştır. Bu bağlamda sanatın modernleşmesine tarihsel süreçiçerisinde  göz gezdirecek olursak 1920’lerden1950-1960’lara kadar olan süreyi modern sanat etkinliklerinin özgürlesmesidiyebilecegimiz avangart eğilimlerin  baş  gösterdiği dönem olarak görmekteyiz. Birer sanatsal  hareket olarak  nitelendirilen Dadacıetkinlikler ve Gerçeküstücülük ortaya çıkmış değişimler birbirini takipetmiştir. Modern Sanatın hayatımıza girmesiyle sanatta olduğugibi beden olgusunda da değişimler yaşanmış, beden aktif olarak sanat etkinliklerine dahil olmuştur. ilkçağlardan bu yana beden sanat için bilinçli ya da bilinçsiz vazgeçilmez birmalzeme olmuş iken çağdaş sanatta  beden,alışagelmiş ‘araç’ olma durumundan, ‘amaç’ olma durumuna geçiş yapmıştır. Son50 yıldan beri, insan bedeni sanatta amaç olarak kullanılmaya başlamış, bedeninfiziki, duygusal, toplumsal tüm sınırları aşılarak, beden anlatımın nesnesihaline gelmiştir. Bu sınırsızlık duygusu insan bedeninin birebir sanat nesnesiolarak kullanılmasına sebep olmuştur. Bu da performans sanatının anakaynaklarından birini oluşturmaktadır. Araştırmadadönemlere göre değişen sanat anlayışının geldiği noktada soyut dışavurumculuklaberaber yön değiştiren beden imgesinin nasıl araç olma durumundan amaç olmadurumuna geçişini ve performans sanat kavramının içerisinde nasıl ifade biçimiolarak benimsendiğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem olarak literatürtaraması modeli kullanılmış, örnek eser incelemesinde ise bedenin aktif olarakyer aldığı sanatsal performans örneklerine yer verilmiştir. Araştırmadan ortayaçıkan bulgular ışığında, sanatın ifadesel biçiminin her dönem sanatında nasılşekil değiştirdiği ve birbirinden etkilenerek evrimini nasıl tamamladığı ve tümbu bilinmezlik içerisinde kendini başarı ile ifade edebilmiş olduğu ayrıcabunları da amacına uygun olarak eylemsel bir dil ile aktardıkları sonucunavarılmıştır.