hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TÜRKİYE’DE KAMUSALIK KAVRAMININ DÖNÜŞÜMÜ VE DIŞLADIKLARI
Osmanlı İmparatorluğu Ve Türkiye’de Kamusalık Kavramının Dönüşümü Ve Dışladıkları
Yazar: Akşit, Elif Ekin
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Kamusal Alan-Kamusallık, Halk, Kadınlar, Eğitim, Osmanlı İmparatorluğu

Bu makale kamusallık kavramını On dokuzuncu ve Yirminci yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye'de eğitim politikalarındaki dönüşüm süreçlerine bakarak inceliyor. Böylece kamusallığın ne ölçüde dışarıda bıraktıkları üzerinden tanımlandığına dair fikir yürütüyor. Özellikle dışarıda kalanlardan küçük bir kısmı olan ama farklı olarak kamusallığın oluşum süreçlerinde merkezde duran şehirli ve eğitimli kadınları odağına alıyor. Böylece, kamusallığın oluşumunda kadınların dışarıda bırakılmalarının da bu katkının bir boyutu olduğunu savunuyor. Bu süreçte hamiyetli dernekler, öksüz kızların eğitimi gibi mekanizmaların amme hizmetine dönüşümü anlatılıyor. Cumhuriyet döneminde gelişen ve kadınların katkısı olmadan ete kemiğe bürünemeyecek olan kamusallık tipine, görünmese de sadece gündelik hayatın çetrefilli işlerini değil gündelik siyaseti de sürdüren kadınların, bu kavramın soyut niteliğine olan katkısı sorgulanıyor.

Bu makale kamusallık kavramını On dokuzuncu ve Yirminci yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye'de eğitim politikalarındaki dönüşüm süreçlerine bakarak inceliyor. Böylece kamusallığın ne ölçüde dışarıda bıraktıkları üzerinden tanımlandığına dair fikir yürütüyor. Özellikle dışarıda kalanlardan küçük bir kısmı olan ama farklı olarak kamusallığın oluşum süreçlerinde merkezde duran şehirli ve eğitimli kadınları odağına alıyor. Böylece, kamusallığın oluşumunda kadınların dışarıda bırakılmalarının da bu katkının bir boyutu olduğunu savunuyor. Bu süreçte hamiyetli dernekler, öksüz kızların eğitimi gibi mekanizmaların amme hizmetine dönüşümü anlatılıyor. Cumhuriyet döneminde gelişen ve kadınların katkısı olmadan ete kemiğe bürünemeyecek olan kamusallık tipine, görünmese de sadece gündelik hayatın çetrefilli işlerini değil gündelik siyaseti de sürdüren kadınların, bu kavramın soyut niteliğine olan katkısı sorgulanıyor.
Parlamenter Yönetim Sisteminin Evrimi ve Güçler Dağılımı
Entwıcklungsstatıonen Des Parlamentarısmus Und Dıe Gewaltenteılungsfunktıon
Yazar: Arslan, Rıza
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Güçler dağılımı, parlamenter sistem, parlamento, denetim ve kontrol, parlamentonun evrimi

Makale, demokratik Parlamenter Yönetim Sistemlerinde merkezi yönetimin gücünün, yasama, yürütme ve yargı arasında bölüşüldüğünü öngörmektedir. Ancak, günümüzde uygulanmakta olan Parlamenter Yönetim Sistemlerinde yasama ve yürütmenin iç içe ve ortak çalışmaları nedeniyle, yürütmenin yasama organınca, kuvvetler ayrılığı teorisinde öngörüldüğü gibi, denetlenmediğini göstermektedir. Dolayısıyla, yasama organının yapması gereken denetleme görevini, sınırlı oranda, yasama organının muhalefet kanadı yerine getirmeye çalışmaktadır. Önünüzdeki çalışma, İngiltere’de sadece danışmanlık amacıyla oluşturulmuş olan parlamentonun günümüzdeki Parlamenter Yönetim Sistemine nasıl dönüştüğünü, tarihi perspektif ve deskriptif bir yöntemle analiz etmeye çalışmaktadır. Bu kapsamda parlamentonun tarihte, değişim sürecinin önemli kırılma noktalarına değinilmektedir. Çalışma, adı geçen dönemlerdeki toplumsal değişimlere paralel olarak, parlamentonun geçirdiği evrimi kısaca analiz edip günümüzdeki anayasal konumuna nasıl geldiğini belirttikten sonra, iki ayrı öneri ile nasıl dönüştürülebileceği ile son bulmaktadır.

Makale, demokratik Parlamenter Yönetim Sistemlerinde merkezi yönetimin gücünün, yasama, yürütme ve yargı arasında bölüşüldüğünü öngörmektedir. Ancak, günümüzde uygulanmakta olan Parlamenter Yönetim Sistemlerinde yasama ve yürütmenin iç içe ve ortak çalışmaları nedeniyle, yürütmenin yasama organınca, kuvvetler ayrılığı teorisinde öngörüldüğü gibi, denetlenmediğini göstermektedir. Dolayısıyla, yasama organının yapması gereken denetleme görevini, sınırlı oranda, yasama organının muhalefet kanadı yerine getirmeye çalışmaktadır. Önünüzdeki çalışma, İngiltere’de sadece danışmanlık amacıyla oluşturulmuş olan parlamentonun günümüzdeki Parlamenter Yönetim Sistemine nasıl dönüştüğünü, tarihi perspektif ve deskriptif bir yöntemle analiz etmeye çalışmaktadır. Bu kapsamda parlamentonun tarihte, değişim sürecinin önemli kırılma noktalarına değinilmektedir. Çalışma, adı geçen dönemlerdeki toplumsal değişimlere paralel olarak, parlamentonun geçirdiği evrimi kısaca analiz edip günümüzdeki anayasal konumuna nasıl geldiğini belirttikten sonra, iki ayrı öneri ile nasıl dönüştürülebileceği ile son bulmaktadır.
OSMANLI PİYASASINDA TİCARET: YABANCI TÜCCARLARIN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR (1870-1920)
Osmanlı Piyasasında Ticaret: Yabancı Tüccarların Dikkat Etmesi Gereken Hususlar (1870-1920)
Yazar: Baskıcı, Murat
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Osmanlı, ticaret, piyasa, ekonomi, tarih

Osmanlı İmparatorluğu XIX. yüzyılın mamül mal imalatçısı Avrupa ülkeleri için son derece önemli bir piyasa idi. Piyasada yer edinmek isteyen Avrupalı tüccar ucuz mamül satmak, taksitli satış yapmak, ticareti mümkünse aracısız sürdürmek, değil ise uygun bir yerli temsilci ile çalışmak, Osmanlı tüccarına kredi imkânı sağlamak ve her şey dahil mal teslim (c.i.f.) fiyatı söylemek, işlemlerinde ve tanıtıcı faaliyetlerinde Fransızca kullanmak, seyyar ticaret acentalarından yararlanmak, piyasada yeterli bir ön soruşturma yapmak gibi hususlara dikkat ettiğinde başarı şansı artmaktaydı. Anılan hususlara uymakta diğer Avrupa ülkeleri tüccarının İngiliz tüccarından daha başarılı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumun ilgili dönemde Osmanlı ithalatında İngiltere’nin aleyhine olmak üzere diğer bazı Avrupa ülkelerinin paylarının artmasında rol oynadığı düşünülebilir.

Osmanlı İmparatorluğu XIX. yüzyılın mamül mal imalatçısı Avrupa ülkeleri için son derece önemli bir piyasa idi. Piyasada yer edinmek isteyen Avrupalı tüccar ucuz mamül satmak, taksitli satış yapmak, ticareti mümkünse aracısız sürdürmek, değil ise uygun bir yerli temsilci ile çalışmak, Osmanlı tüccarına kredi imkânı sağlamak ve her şey dahil mal teslim (c.i.f.) fiyatı söylemek, işlemlerinde ve tanıtıcı faaliyetlerinde Fransızca kullanmak, seyyar ticaret acentalarından yararlanmak, piyasada yeterli bir ön soruşturma yapmak gibi hususlara dikkat ettiğinde başarı şansı artmaktaydı. Anılan hususlara uymakta diğer Avrupa ülkeleri tüccarının İngiliz tüccarından daha başarılı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumun ilgili dönemde Osmanlı ithalatında İngiltere’nin aleyhine olmak üzere diğer bazı Avrupa ülkelerinin paylarının artmasında rol oynadığı düşünülebilir.
“TALİHSİZ ÇERKESLERE İNGİLİZ PEKSİMETİ”: İNGİLİZ ARŞİV BELGELERİNDE BÜYÜK ÇERKES GÖÇÜ (ŞUBAT 1864-MAYIS 1865)
Nazan Çiçek
Yazar: Çiçek, Nazan
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Çerkesler, Osmanlı, Kafkas göçü, Rusya, Şark meselesi

Bu çalışma Rusya’nın on dokuzuncu yüzyılda Kafkaslar’daki ilerleyişinin bir sonucu olarak ortaya çıkan ve 1864-1865 yılları arasında yüzbinlerce Çerkes’i Osmanlı ülkesine savuran “Büyük Çerkes Göçü”nü, konuya ilişkin İngiliz arşiv belgelerine dayanarak ve “Şark Meselesi” çerçevesine yerleştirerek ele almaktadır. Büyük Çerkes Göçü “Şark Meselesi”nin ifadesini bulduğu alanlardan biridir ve İngiliz ve Rus imparatorluklarının on dokuzuncu yüzyıl boyunca Doğu Akdeniz’de hegemonya kurma mücadelesi içinde birbirlerine karşı yürüttükleri rekabetin dinamiklerini yansıtan bir niteliğe sahiptir. Tam da aynı nedenle Osmanlı Devleti’nin Çerkes göçü dolayımıyla ifadesini bulan finansal, yönetsel ve hatta diplomatik yetersizlikleri aslında imparatorluğun 19. yüzyıl boyunca Batılı Büyük Devletlerin nüfuz mücadelesine konu olmasına yani “Şark Meselesi”nin nesnesi ve eylem alanı haline gelmesine neden olan yapısal problemlerinin de bir ifadesidir. Bu bağlamda elinizdeki çalışma bir yandan bir sürgünün trajik hikâyesine öte yandan da bu sürgünün “Şark Meselesi”nin reel-politiği çerçevesinde ne anlama geldiğine ilişkin bir anlatı olarak okunmalıdır.

Bu çalışma Rusya’nın on dokuzuncu yüzyılda Kafkaslar’daki ilerleyişinin bir sonucu olarak ortaya çıkan ve 1864-1865 yılları arasında yüzbinlerce Çerkes’i Osmanlı ülkesine savuran “Büyük Çerkes Göçü”nü, konuya ilişkin İngiliz arşiv belgelerine dayanarak ve “Şark Meselesi” çerçevesine yerleştirerek ele almaktadır. Büyük Çerkes Göçü “Şark Meselesi”nin ifadesini bulduğu alanlardan biridir ve İngiliz ve Rus imparatorluklarının on dokuzuncu yüzyıl boyunca Doğu Akdeniz’de hegemonya kurma mücadelesi içinde birbirlerine karşı yürüttükleri rekabetin dinamiklerini yansıtan bir niteliğe sahiptir. Tam da aynı nedenle Osmanlı Devleti’nin Çerkes göçü dolayımıyla ifadesini bulan finansal, yönetsel ve hatta diplomatik yetersizlikleri aslında imparatorluğun 19. yüzyıl boyunca Batılı Büyük Devletlerin nüfuz mücadelesine konu olmasına yani “Şark Meselesi”nin nesnesi ve eylem alanı haline gelmesine neden olan yapısal problemlerinin de bir ifadesidir. Bu bağlamda elinizdeki çalışma bir yandan bir sürgünün trajik hikâyesine öte yandan da bu sürgünün “Şark Meselesi”nin reel-politiği çerçevesinde ne anlama geldiğine ilişkin bir anlatı olarak okunmalıdır.
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
Anayasa Değişikliği Önerisinde Değişiklik Yapılması
Yazar: Eroğul, Cem
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Anayasa değişikliği, meclis, cumhurbaşkanı, Yüksek Seçim Kurulu, Anayasa Mahkemesi

Yasalaşma süreci başlamış bir anayasa değişikliği önerisi, hangi aşamaya dek geri alınabilir ya da öneride değişiklik yapılabilir? Bu işlemlerde, aşamasına göre, yetki kimdedir, olabilecekse bunun yöntemi nedir? Bu yazıda işte bu sorunlar ele alınıyor. Anayasal tarihimizde bu tür sorunlar iki kez yaşandı. Birinci örnekolay, İkinci Meşrutiyet döneminde, 1912’de gerçekleşti. İkincisi ise, bugün yürürlükte olan 1982 Anayasası döneminde, 2007’de yaşandı. Birinci örnekolayda, hükümet, birinci meclisin kabul ettiği, ikinci meclisin ise görüşme aşamasında bulunduğu bir anayasa değişikliği önerisinde değişiklik yapmaya kalkıştı. Ancak, başaramadı. İkinci örnekolayda ise, TBMM, halkoylamasına sunulmuş olan bir anayasa değişikliği yasasında değişiklik yaptı. Cumhurbaşkanının, Yüksek Seçim Kurulu’nun ve Anayasa Mahkemesi’nin, verdikleri kararlarla destek oldukları bu girişim, başarılı oldu. Yazıda, bu iki örnekolay, günün anayasa ve içtüzükleri çerçevesinde inceleniyor. Varılan sonuç, her iki olayda da anayasanın çiğnenmiş olduğu yolunda.

Yasalaşma süreci başlamış bir anayasa değişikliği önerisi, hangi aşamaya dek geri alınabilir ya da öneride değişiklik yapılabilir? Bu işlemlerde, aşamasına göre, yetki kimdedir, olabilecekse bunun yöntemi nedir? Bu yazıda işte bu sorunlar ele alınıyor. Anayasal tarihimizde bu tür sorunlar iki kez yaşandı. Birinci örnekolay, İkinci Meşrutiyet döneminde, 1912’de gerçekleşti. İkincisi ise, bugün yürürlükte olan 1982 Anayasası döneminde, 2007’de yaşandı. Birinci örnekolayda, hükümet, birinci meclisin kabul ettiği, ikinci meclisin ise görüşme aşamasında bulunduğu bir anayasa değişikliği önerisinde değişiklik yapmaya kalkıştı. Ancak, başaramadı. İkinci örnekolayda ise, TBMM, halkoylamasına sunulmuş olan bir anayasa değişikliği yasasında değişiklik yaptı. Cumhurbaşkanının, Yüksek Seçim Kurulu’nun ve Anayasa Mahkemesi’nin, verdikleri kararlarla destek oldukları bu girişim, başarılı oldu. Yazıda, bu iki örnekolay, günün anayasa ve içtüzükleri çerçevesinde inceleniyor. Varılan sonuç, her iki olayda da anayasanın çiğnenmiş olduğu yolunda.
SOĞUK SAVAŞ SONRASINDA FRANSA’NIN DIŞ POLİTİKASI
SOĞUK SAVAŞ SONRASINDA FRANSA’NIN DIŞ POLİTİKASI
Yazar: Fırat, Melek
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Fransa, François Mitterrand, Jacques Chirac, dış politika, AB

Soğuk Savaş sonrası Fransa dış politikası iki döneme ayrılarak incelenebilir. Bunlardan ilki 1989-1995 Mitterand dönemi, ikincisi ise 1995-2007 Chirac dönemidir. Her iki dönemde de temel amaç Fransa’nın güç kaybetmesini önleyerek, uluslararası sistemde etkili bir devlet olmasını sağlamaktır. Ekonomik koşullar dolayısıyla Fransa’nın tek başına istediği etkiyi sağlama olanağı bulunmadığından Mitterrand döneminde ABD’nin yeni dünya düzenini oluşturma çabalarına karşı statükoya bağlı kalındı ve güçlü Fransa eşittir güçlü AB anlayışıyla hareket edildi. AB’nin diğer üyelerini de yanına çekmek isteyen Fransa kısa bir süre sonra İngiltere’nin ve hatta Almanya’nın Washington çizgisine kaymaları karşısında dış politikada hedeflerine ulaşamadığı gibi, iç politikada da liberalizme boyun eğmek durumunda kaldı. Chirac döneminde ise, aynı amaca ulaşmak için farklı bir yol izlenmeye çalışıldı. ABD hegemonyasına karşı çok kutupluluk üzerine vurgu yapıldı.

Soğuk Savaş sonrası Fransa dış politikası iki döneme ayrılarak incelenebilir. Bunlardan ilki 1989-1995 Mitterand dönemi, ikincisi ise 1995-2007 Chirac dönemidir. Her iki dönemde de temel amaç Fransa’nın güç kaybetmesini önleyerek, uluslararası sistemde etkili bir devlet olmasını sağlamaktır. Ekonomik koşullar dolayısıyla Fransa’nın tek başına istediği etkiyi sağlama olanağı bulunmadığından Mitterrand döneminde ABD’nin yeni dünya düzenini oluşturma çabalarına karşı statükoya bağlı kalındı ve güçlü Fransa eşittir güçlü AB anlayışıyla hareket edildi. AB’nin diğer üyelerini de yanına çekmek isteyen Fransa kısa bir süre sonra İngiltere’nin ve hatta Almanya’nın Washington çizgisine kaymaları karşısında dış politikada hedeflerine ulaşamadığı gibi, iç politikada da liberalizme boyun eğmek durumunda kaldı. Chirac döneminde ise, aynı amaca ulaşmak için farklı bir yol izlenmeye çalışıldı. ABD hegemonyasına karşı çok kutupluluk üzerine vurgu yapıldı.
AVRUPA BİRLİĞİ’NE UYUM SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE BÖLGELERARASI DENGESİZLİK VE YENİ YÖNETSEL BİRİM ARAYIŞLARI
Avrupa Birliği’ne Uyum Sürecinde Türkiye’de Bölgelerarası Dengesizlik ve Yeni Yönetsel Birim Arayışları
Yazar: Özel, Mehmet
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Bölgelerarası dengesizlik, bölge yönetimleri, bölgesel gelişme, bölgesel politika, Avrupa Birliği

Türkiye’nin temel sorunlarından birinin, “bölgelerarası dengesizlik” olduğu söylenebilir. Bölgelerarası dengesizlik, gelişmiş ve gelişmekte olan bütün ülkelerde karşılaşılabilen bir sorundur. Ancak azgelişmiş ülkelerde bu sorun daha büyük boyutlardadır. Türkiye bu sorunu, bir taraftan, ülkenin bütün yörelerinde eş düzeyde sosyo-ekonomik gelişmeyi sağlayarak iç barışı kurmak için, diğer taraftan, üyesi olmak istediği Avrupa Birliği’nin sosyo-ekonomik standartlarını yakalama gereği nedeniyle çözmek durumundadır. Bu durum, Türkiye’nin, “bölgesel gelişme farkları” konusunu, öncelikli politikaları arasına almasını gerektirmektedir. Bu çalışmada, bu sorunu çözmede temel araçlardan biri olarak, ülkede yeni bir ulus-altı yönetim birimi oluşturmaya gidilmesi, diğer bir ifadeyle, demokratik temele dayalı siyasal-yönetsel ve il üstü yeni bir idari birim oluşturulması tartışılmaktadır.

Türkiye’nin temel sorunlarından birinin, “bölgelerarası dengesizlik” olduğu söylenebilir. Bölgelerarası dengesizlik, gelişmiş ve gelişmekte olan bütün ülkelerde karşılaşılabilen bir sorundur. Ancak azgelişmiş ülkelerde bu sorun daha büyük boyutlardadır. Türkiye bu sorunu, bir taraftan, ülkenin bütün yörelerinde eş düzeyde sosyo-ekonomik gelişmeyi sağlayarak iç barışı kurmak için, diğer taraftan, üyesi olmak istediği Avrupa Birliği’nin sosyo-ekonomik standartlarını yakalama gereği nedeniyle çözmek durumundadır. Bu durum, Türkiye’nin, “bölgesel gelişme farkları” konusunu, öncelikli politikaları arasına almasını gerektirmektedir. Bu çalışmada, bu sorunu çözmede temel araçlardan biri olarak, ülkede yeni bir ulus-altı yönetim birimi oluşturmaya gidilmesi, diğer bir ifadeyle, demokratik temele dayalı siyasal-yönetsel ve il üstü yeni bir idari birim oluşturulması tartışılmaktadır.
TÜRKİYE’DE KAMU PERSONEL SİSTEMİ: İDARİ, ASKERİ, AKADEMİK, ADLİ PERSONEL AYRIMI
Public Personnel System in Turkey: Administrative, Military, Academical, Judical Personnel
Yazar: Sayan, İpek Özkal
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Administrative personnel,military personnel,academical personnel,judicial personnel,the principles of public personnel system ; İdari personel, askeri personel, akademik personel, adli personel, kamu personel yönetimi ilkeleri

Türkiye’de kamu personel sistemi idari, askeri, akademik ve adli alan üzerinde yükselmekte ve bu dört alanda çalışan personelin ayrı mevzuatı bulunmaktadır. Farklı kanunlarda yer alan kamu personel yönetimi bu dört personel açısından farklılıklar göstermektedir. Farklılığın sebebi ise, yasama tekniğinden değil, devlet egemenliğinin Eski Yunan’dan beri gelen kendini toplum içinde bu dört farklı alan ve bu alanda görev yapan kamu personeli üzerinden kurumlaştırma tarzından kaynaklanmaktadır. Dört alanda çalışan personelin aynı kanun altında toplanıp, ilkelerin yeniden düzenlenmesiyle bu farklılığın giderilmesi mümkündür. Ancak bu yerinde bir davranış olmayacak, kamu personeli alanı için bir “ilerleme” sayılmayacaktır. Çünkü farklılıklar kamuda idari, askeri, akademik ve adli alanlarda çalışan kamu personelini birbirinden ayırmaktadır ve bu olması gereken, düşünsel temelleri, tarihsel ve siyasal nedenleri olan bir farklılıktır. Bununla birlikte makalede bu farklılıklar kamu personel yönetimi ilkeleri bakımından hukuksal düzenlemelere dayanılarak incelenmiş ve Türkiye’deki kamu personel sistemi tüm boyutlarıyla ortaya konmaya çalışılmıştır.

Turkish public system is based on four pillars. These are administrative, military, academical and judicial areas. The principles, regarding each of these four different personel types, are being established within different personnel laws. The reason of this difference between four separate personel regimes is not the method of legislation, it is related to the principle of the state sovereignty which is inherited from the Ancient Greece. It is possible to create a single integrated personnel law instead of the existing four separate personnel regimes but this will not bring “progress” into the system. This is because, firstly, these differences help to separate administrative, military, academical and judicial personnel from each other and, secondly, these differences are firmly grounded on historical and political processes. Additionally, in this article we examine these differences through the lens of enduring judical arrangements and the Turkish public personnel system is studied in a wholistic manner trying to take into account all possible levels of analysis.
TOPLUMSAL VATANDAŞLIK VE NEO-LİBERALİZM SORUNU
Toplumsal Vatandaşlık ve Neo-Liberalizm Sorunu
Yazar: Özkazanç, Alev
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Vatandaşlık, sosyal haklar, eşitlik, refah devleti, neo-liberalizm

Bu yazının amacı vatandaşlığın siyasal içeriği ile toplumsal içeriği arasındaki zorunlu bağı vurgulayarak, neo-liberal vatandaşlık kavrayışının görünmez kıldığı bir boyutu öne çıkarmaktır. Vatandaşlık özellikle içinde bulunduğumuz neo-liberal momentte sadece siyasi ve hukuki bir bağa indirgenme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Neo-liberal müdahale nedeniyle bugün vatandaşlığın toplumsal içeriği giderek daha fazla zedelenmektedir. Yukarıdaki saptamalar ışığında ben bu yazıda iki amacı gerçekleştirmeye çalışacağım. Yazının ilk bölümünde aslen ‘siyasal’ bir kavram olmakla birlikte vatandaşlığın Atina’da ilk icat edilişinden bu yana zorunlu ve özel bir toplumsal içeriğe sahip olduğunu göstermeye çalışacağım. Dolayısıyla hem tarihsel hem de kavramsal olarak vatandaşlık ile toplumsal eşitlik fikri arasındaki bağ ikincil ve/veya arızi olarak nitelenemez. Bu temel teze bağlı olarak yazının ikinci bölümünde neo-liberal evrede hem tarihsel hem kavramsal olarak bu toplumsal içeriğin nasıl zedelendiğini ve dolayısıyla bizzat vatandaşlık kurumunun kendisinin nasıl tehdit edildiğini açıklamaya çalışacağım.

Bu yazının amacı vatandaşlığın siyasal içeriği ile toplumsal içeriği arasındaki zorunlu bağı vurgulayarak, neo-liberal vatandaşlık kavrayışının görünmez kıldığı bir boyutu öne çıkarmaktır. Vatandaşlık özellikle içinde bulunduğumuz neo-liberal momentte sadece siyasi ve hukuki bir bağa indirgenme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Neo-liberal müdahale nedeniyle bugün vatandaşlığın toplumsal içeriği giderek daha fazla zedelenmektedir. Yukarıdaki saptamalar ışığında ben bu yazıda iki amacı gerçekleştirmeye çalışacağım. Yazının ilk bölümünde aslen ‘siyasal’ bir kavram olmakla birlikte vatandaşlığın Atina’da ilk icat edilişinden bu yana zorunlu ve özel bir toplumsal içeriğe sahip olduğunu göstermeye çalışacağım. Dolayısıyla hem tarihsel hem de kavramsal olarak vatandaşlık ile toplumsal eşitlik fikri arasındaki bağ ikincil ve/veya arızi olarak nitelenemez. Bu temel teze bağlı olarak yazının ikinci bölümünde neo-liberal evrede hem tarihsel hem kavramsal olarak bu toplumsal içeriğin nasıl zedelendiğini ve dolayısıyla bizzat vatandaşlık kurumunun kendisinin nasıl tehdit edildiğini açıklamaya çalışacağım.
MAHREMİYET HAKKINA VE BİREYSEL ÖZGÜRLÜKLERE FELSEFİ YAKLAŞIMLAR
Mahremiyet Hakkına Ve Bireysel Özgürlüklere Felsefi Yaklaşımlar
Yazar: Yüksel, Mehmet
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 64 No. 01, 2014
Anahtar kelimeler: Mahremiyet, mahremiyet hakkı, bireysel özgürlükler, liberteryan yaklaşımlar, komünteryan yaklaşımlar

Bu çalışmada mahremiyet hakkı ve bireysel özgürlükler üzerinde durulacaktır. Günümüzde mahremiyetin bir hak olarak korunmasına ve bireysel özgürlüklere yönelik talepler giderek artmaktadır. Aynı zamanda mahremiyete yönelik tehditler de yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Oysa bu taleplerin ve tartışmaların konusunu oluşturan olguyu ifade etmek üzere kullanılan mahremiyet kavramının anlamı ve kapsamı üzerinde bir uyuşmanın varlığından söz edilemez. Dolayısıyla mahremiyetin çok anlamlılığı ve belirsizliği, onu tanımlama girişimlerini de zorlaştırmaktadır. Tanımlanması, kapsam, anlam ve sınırlarının belirlenmesi oldukça güç bir kavram olan mahremiyet ve mahremiyet hakkına ilişkin felsefî tartışmalar da büyük farklılıklar ve çeşitlilikler göstermektedir. Bu çalışmada; öncelikle mahremiyet hakkına ve bireysel özgürlüklere ilişkin tartışmalar genel olarak sunulacak, ardından esas olarak liberal, liberteryan ve komünteryan akımların konuya nasıl yaklaştıkları üzerinde durulacaktır.

Bu çalışmada mahremiyet hakkı ve bireysel özgürlükler üzerinde durulacaktır. Günümüzde mahremiyetin bir hak olarak korunmasına ve bireysel özgürlüklere yönelik talepler giderek artmaktadır. Aynı zamanda mahremiyete yönelik tehditler de yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Oysa bu taleplerin ve tartışmaların konusunu oluşturan olguyu ifade etmek üzere kullanılan mahremiyet kavramının anlamı ve kapsamı üzerinde bir uyuşmanın varlığından söz edilemez. Dolayısıyla mahremiyetin çok anlamlılığı ve belirsizliği, onu tanımlama girişimlerini de zorlaştırmaktadır. Tanımlanması, kapsam, anlam ve sınırlarının belirlenmesi oldukça güç bir kavram olan mahremiyet ve mahremiyet hakkına ilişkin felsefî tartışmalar da büyük farklılıklar ve çeşitlilikler göstermektedir. Bu çalışmada; öncelikle mahremiyet hakkına ve bireysel özgürlüklere ilişkin tartışmalar genel olarak sunulacak, ardından esas olarak liberal, liberteryan ve komünteryan akımların konuya nasıl yaklaştıkları üzerinde durulacaktır.