HEMODİYALİZ HASTALARINA UYGULANAN  PROGRESİF GEVŞEME EGZERSİZİNİN ANKSİYETE DÜZEYİ VE UYKU KALİTESİNE ETKİSİ
THE EFFECT OF PROGRESSIVE RELAXATION EXERCISE TO HEMODIALYSIS PATIENTS ON ANXIETY LEVEL AND SLEEP QUALITY
Yazar: Akgül, Meral; Kelleci, Meral
Dergi: Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 23 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Anxiety,haemodialysis,haemodialysis patients,nursing care,progressive relaxation,sleep quality ; anksiyete,Hemodiyaliz,hemşirelik bakımı,hemodiyaliz hastası,progresif gevşeme,uyku kalitesi

Amaç: Araştırma hemodiyaliz hastalarına uygulanan progresif gevşeme egzersizinin hastaların anksiyete düzeyi ve uyku kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı.Yöntem: Deneysel özellikte olan araştırmanın örneklemini hemodiyalize giren 42 birey oluşturdu.  Araştırmada veriler; Hasta Tanıtım Formu, Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği (STAI FORM TX) ve Pitssburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile toplandı. Basit rastgele örnekleme yöntemi ile deney (n=20) ve kontrol (n=22) grupları belirlendi. Deney grubuna 4 aşamadan oluşan Progresif Gevşeme Egzersiz Programı öğretimi yapıldı. Davranış değişikliği oluşturmak ve desteklemek amacı ile hastalara kısa mesaj gönderildi.  Ölçekler 6. ve 8. haftada tekrar uygulandı. Verilerin analizinde Ki-Kare testi, student t testi ve ANOVA testi kullanıldı.Bulgular: Deney ve kontrol grubu yaş, eğitim düzeyi, cinsiyet ve durumluk ve sürekli anksiyete düzeyi ve PUKİ puan ortalamaları açısından benzer özelliklere sahipti (p>0.05).  Deney ve kontrol grubunun uygulama sonrası ve 6. hafta durumluk-sürekli anksiyete puanları ile PUKİ puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmazken, 8. haftada grup içi ve gruplar arası puan ortalamaları açısından durumluk-sürekli anksiyete puanları ve PUKİ puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonucunda hemodiyaliz hastalarına uygulanan progresif gevşeme egzersizinin anksiyete düzeyi ve uyku kalitesini olumlu yönde etkilediği belirlendi. Progresif Gevşeme egzersizleri düzenli olarak kullanıldığında iki aydan sonra hemodiyaliz hastalarının anksiyete düzeylerini düşürmekte ve uyku kalitelerini yükseltmektedir.

Aim: The study was conducted to evaluate the effect of progressive relaxation exercise applied to hemodialysis patients on the patients' anxiety level and sleep quality.Methods: The sample of this experimental study consisted of 42 individuals who underwent hemodialysis. Data in the study; Patient Identification Form, State-Trait Anxiety Inventory (STAI FORM TX) and Pitssburg Sleep Quality Index (PSQI) were collected. The experimental (n = 20) and control (n = 22) groups were determined using the simple random sampling method. Progressive Relaxation Exercise program, consisting of 4 stages, was applied to the study group. The data were collected by face-to-face interview technique. The scales were reapplied at the 6th and 8th weeks. A text message was sent to the patients in order to create and support behavioral change. Data were analyzed by means of frequency distribution, mean and standard deviation. Chi-square test, student t test and ANOVA test were used.Results: The study and control groups had similar features in terms of age, education level, gender and state- the trait anxiety anxiety level and PSQI scores (p>0.05). While there was no significant difference between a state-a trait anxiety and PSQI scores of the study and control group at the 6th week, there was a significant difference between a state- a trait anxiety and PSQI scores anxiety scores at the 8th week (p<0.05). Conclusion: As a result of the study, it was determined that the progressive relaxation exercise applied to hemodialysis patients affected the level of anxiety and sleep quality positively. Progressive Relaxation exercises reduce the anxiety levels of hemodialysis patients and increase their sleep quality.