Romantik İlişkiyi Değerlendirme Ölçeği’nin Geliştirilmesi
Romantik İlişkiyi Değerlendirme Ölçeği’nin Geliştirilmesi
Yazar: Kılınçer, Ahmet Selçuk; Dost, Meliha Tuzgöl
Dergi: Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, Vol. 4 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: perceived abuse, romantic relationships, university students, scale development, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis . ; algılanan istismar, romantik ilişkiler, üniversite öğrencileri, ölçek geliştirme, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi.

Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin romantik ilişkilerinde algıladıkları istismarı belirlemek amacıyla Romantik İlişkiyi Değerlendirme Ölçeği (RİDÖ) geliştirilmiştir. Ölçeğin madde havuzunu oluşturabilmek amacıyla öncelikle istismar ve partner istismarına ilişkin literatür taranmış, ardından yurt dışında ve Türkiye’de kullanılmakta olan benzer ölçekler incelenmiş ve üniversite öğrencileri üzerinde, romantik ilişkilerde maruz kaldıkları ve şahit oldukları istismar davranışları ve sıklığını belirlemeye yönelik bir ön çalışma yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi çalışmaları 2011-2012 Öğretim Yılı Bahar Dönemi’nde Hacettepe Üniversitesi’nin çeşitli fakültelerinde okuyan 426 üniversite öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Ölçeğin özdeğeri 1’den büyük 13 boyutu olduğu ve bu boyutların toplam varyansın % 64.89’unu açıkladığı görülmüştür. Birinci faktöre ilişkin özdeğerin 23,45 değer ile toplam varyansın % 33,50’sini açıkladığı belirlenmiştir. RİDÖ’nün Cronbach Alfa güvenirlik katsayısını 0,97 olarak saptanmıştır. RİDÖ’ nün test tekrar test güvenirliği için sıra farkları korelasyonu 0,89 (p< 0,001); RİDÖ ve İlişki Doyumu Ölçeği puanları arasındaki sıra farkları korelasyonu ise -0,76 (p< 0,001) olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin geçerlik kanıtlarını artırmak amacıyla 411 üniversite öğrencisinin verileri üzerinde doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Modelde herhangi bir modifikasyon olmadığı halde sonuçlar bir bütün olarak ölçeğin yapı geçerliğinin belirli ölçülerde sağlandığını göstermiştir. RİDÖ’nün geçerlik ve güvenirlik değerlerine bakıldığında, ölçeğin üniversite öğrencilerinin romantik ilişkilerinde maruz kaldıkları istismarı belirlemede geçerli ve güvenilir bir araç olduğu söylenebilir.

In this study a Romantic Relationship Assessment Inventory (RRAI) was developed in order to measure the perceived abuse in romantic relationships of the university students.In order to form an item pool, first of all literature on abuse and partner abuse were scanned, and then similar inventories that are being used in Turkey and world were examined, and a pre-study was conducted with university students concerning the abuse they are exposed to in romantic relationships and the abusive behaviors they witness and the frequency of these behaviors. For exploratory factor analysis scale applied to 426 students who were enrolled at various faculties in Hacettepe University during the 2011-2012 Academic Year Spring Semester. It was seen that there were 13 dimensions with an eigenvalue higher than 1, and that these dimensions explained 64,89% of the total variance. It was observed that the first dimension explained the total variance in 33,50% with an eigenvalue of 23,45. It was determined that the Cronbach Alpha reliability coefficient of the inventory is 0,97. For test re-test reliability of the RRAI, rank-order correlation was calculated as 0,89 (p