hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Alternatif’e Sahip Olmak: Osmanlı Kaynakları Bağlamında Osmanlı-Safevî Çekişmesinde Kürt Aşiretleri (Şah Kulu Oğullarının İsyanı Örneği)
Having an Alternative: Kurdish Tribes in the Ottoman-Safavid Conflict in the Context of Ottoman Sources (The Example of the Rebellion of the Sons of Shah Kulu)
Yazar: Alandağlı, Murat
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: History of Ottoman Socio-Economy ; Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi ; Ottoman Field Service ; Osmanlı Taşra Teşkilatı ; Early Modern Ottoman History ; Yeniçağ Osmanlı Tarihi ; Osmanlı,Safevî,Kürt Beyleri,Hakkâri,Şah Kulu Oğullar ; Ottoman,Safavid,Kurdish leaders,Hakkâri,Sons of Shah Kulu

Osmanlı İmparatorluğu, XVI. yüzyılın ilk yarısında yereldeki kimi destekçilerinin de yardımıyla Akkoyunlu ve Safevî tesirlerinin bulunduğu Anadolu’nun doğusunun büyük bir kısmını ele geçirmişti. Anadolu’nun orta ve doğusunda Safevî tazyiki siyasî, idarî ve dinî bakımdan etkindi. Osmanlılar nazarında, Orta Anadolu’daki Kızılbaşlara nispetle sınır hattında yer almalarından dolayı doğudaki Kürt beylerinin Safevî taraftarlığı çok daha tehlikeliydi. Öyle ki kadîm tarih ve kültürel dinamiklerin şekillendirdiği toplum yapısı dahilinde aşiret beylerinin saf değiştirmesi aynı zamanda idarî bir sınır değişikliğine de yol açabilirdi. XVI. yüzyılda Osmanlı-Safevî sınır boyunda hakikatte nelerin yaşandığı ve özellikle Kürt beylerinin bu yaşananlar karşısındaki tutumları hakkındaki malumat oldukça azdır. Çalışma, alana iki önemli hususla katkı sunmayı amaçlamaktadır. İlki Kürt beylerinin, sınırda olmanın sağladığı politik duruş ve kazanımlar dahilindeki hareketliliklerine vurgu yapmaktır. İkincisi, imparatorluk idaresinin Kürtlerin bu hareketlilikleri karşısında atmış olduğu diplomatik, askerî ve siyasî adımları görünür kılmaktır.

In the first half of the 16th century, the Ottoman Empire, with the help of some of its local supporters, conquered much of eastern Anatolia, where the Akkoyunlu and Safavid influences had been present In central and eastern Anatolia, Safavid pressure was politically, administratively and religiously effective. In the perspective of the Ottomans, the Safavid partisanship of the Kurdish leaders in the east was much more dangerous than that of the Qizilbash in central Anatolia, as they were located on the border line. In fact, within the social structure shaped by ancient history and cultural dynamics, a change of allegiance of tribal lords could also lead to a change of administrative boundaries. There is very little information on what actually happened along the Ottoman-Safavid border in the 16th century and especially on the attitude of the Kurdish leaders towards these events. The study aims to contribute to the field in two important ways. The first is to emphasize the mobility of Kurdish leaders within the political stance and gains provided by being on the border. The second is to make visible the diplomatic, military and political steps taken by the imperial administration in the face of these Kurdish mobilizations.
Son Şans Turizmi: İklim Krizi Çağında Seyahat Etmenin Psikolojisi
Last Chance Tourism: Psychology of Traveling in the Age of Climate Crisis
Yazar: Özkan, Ahmet
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Psychological Counseling and Guidance (Other) ; Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer) ; Tourism Sociology ; Turizm Sosyolojisi ; Last Chance Tourism,Climate Crisis,Ecopsychology,Sustainable Tourism,Eco-anxiety. ; Son Şans Turizmi,İklim Krizi,Ekopsikoloji,Sürdürülebilir Turizm,Eko-anksiyete

İklim değişikliğinin çevresel etkileri, Son Şans Turizmi’nin (SŞT) yükselişine yol açmıştır. SŞT, tehdit altındaki doğal ve kültürel alanları “yok olmadan önce” ziyaret etme arzusundan beslenen ve çevresel farkındalık ile tüketim kültürü arasındaki paradoksu yansıtan bir turizm türüdür. SŞT’nin temel motivasyonları, doğal alanlarla duygusal bağ kurma, gelecek nesillere miras bırakma, iklim krizine dair farkındalık ve sosyal medyada görünürlük arayışıdır. Bireyler turizmin ekolojik zararlarını bilse de, bilişsel çelişki ve ahlaki lisanslama ile tüketimlerini meşrulaştırmaktadır. Neoliberal tüketim kültürü bağlamında SŞT, hassas ekosistemleri metalaştırırken, sosyal medya destekli aşırı turizm çevresel yıkımı hızlandırmaktadır. Çalışma, ziyaretçi sınırları, karbon bazlı ücretlendirme ve koruma odaklı eğitim programları gibi yapısal çözümleri önermektedir. SŞT, çevresel bilinç oluştururken aynı zamanda iklim krizini derinleştirdiğinden, sorumlu turizm politikalarının gerekliliğini vurgulamaktadır.

The environmental impacts of climate change have led to the rise of Last Chance Tourism (LCT). LCT is driven by the desire to visit endangered natural and cultural sites ‘before they disappear’, reflecting the paradox between environmental awareness and consumer culture. The key motivations behind LCT include emotional attachment to disappearing landscapes, leaving a legacy for future generations, existential awareness of climate change, and seeking social media validation. Although individuals recognize tourism’s ecological costs, they justify their consumption through cognitive dissonance and moral licensing. Within the framework of neoliberal consumerism, LCT commodifies fragile ecosystems, while social media-driven overtourism accelerates environmental degradation. This study highlights structural solutions such as visitor limits, carbon-based pricing, and conservation-focused education programs. While LCT fosters environmental awareness, it simultaneously exacerbates the climate crisis, emphasizing the urgent need for responsible tourism policies.
Baudrillard Felsefesinde Modern Dünyanın Gerçeklik İnşâsı Üzerine Mülahazalar
Reality Construction of The Modern World in The Philosophy of Baudrillard
Yazar: Topar, Eda; Palabıyık, Adem; Sakınç, Metin
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology of Culture ; Kültür Sosyolojisi ; Modernization Sociology ; Modernleşme Sosyolojisi ; Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Baudrillard,Hyper-reality,Modernism,Virtual,Technology ; Baudrillard,Hiper-gerçeklik,Modernizm,Sanal,Teknoloji

Modern dünya ile başlayan süreçten günümüze kadar olan serüveni Baudrillard cihetinden incelemiş bulunduğumuz bu çalışmada, yaşam biçimleri üzerinden birtakım tespitler ortaya koymak ve bu tespitlerin kökenine inmek gaye edinilmistir. Bununla birlikte, modern faaliyetlerin gerek toplumlar gerekse bireyler için nasıl bir dünya tasarımı sunduğu irdelenmiş ve sunulan yeni dünya tasarımının şehirler, medeniyetler, kültürler, değerler bakımından ne gibi sonuçlar getirebileceği üzerinde mülahazalar yapılmıştır. Yine ek olarak, modern dünya tasavvurunun argümanlarını eleştiren postmodern düşünceye yer verilmiş ve post-modern düşüncenin ortaya koyduğu yeni önerilerin ne yazık ki yetersiz kaldığı vurgulanmıştır. En önemlisi de Baudrillard’ın bahsettiği yeni dünyanın artık son sınıra ulaştığına deginilmekle beraber, ulaşmış olduğumuz bu son evrenin Baudrillard açısından dönüşü olmayan bir ütopya dünyasına karşılık geldiği saptanmıştır. Son olarak ise, mevcut problemlerin çözümü noktasındaki yetersizliklerden bahsedilmiş ve bu doğrultuda muhtemel görülen birtakım görüşler değerlendirilmeye tâbi tutulmuştur.

In this study, in which we have examined from the point of Baudrillard, the adventure from the process that started with the modern world to the present, it is aimed to reveal some determinations on lifestyles and to go down to the origins of these determinations. In addition, it has been examined what kind of world design modern activities offer for both societies and individuals, and what kind of results the new world design can bring in terms of cities, civilizations, cultures and values have been discussed. In addition, postmodern thought, which criticizes the arguments of the modern world view, is included and it is emphasized that the new proposals of post-modern thought are unfortunately insufficient. Most importantly, although it is mentioned that the new world Baudrillard mentioned has now reached the final limit, it has been determined that this last stage we have reached corresponds to an irreversible utopia world for Baudrillard. Finally, the inadequacies in solving the existing problems were mentioned and some possible views were evaluated in this direction.
Öğretmenlere Yönelik Uygulanmakta Olan Ödül-Ceza Politikalarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi
Evaluation of Reward-Punishment Policies Implemented for Teachers According to Teachers' Opinions
Yazar: Ekinci, Muhittin; Çoğaltay, Nazim
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Educational Sociology ; Eğitim Sosyolojisi ; Reward,punishmend,discipline,teacher ; Ödül,Ceza,Disiplin,Öğretmen

Bu araştırmanın temel amacı, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından öğretmenlere yönelik uygulanan mevcut ödül ve ceza sisteminin, öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. Çalışma, nicel araştırma yöntemine dayalı tarama modeli çerçevesinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Batman ilinde MEB’e bağlı kamu okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde oransız küme örnekleme yöntemi kullanılmış olup verilerin analizinde SPSS istatistik programından yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin mevcut ödül ve ceza maddelerine yönelik farkındalıklarının ve bu maddeleri destekleme düzeylerinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin ceza maddelerini destekleme düzeyleri maddeler bazında analiz edildiğinde ise en yüksek desteği devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla ilgili maddelere verdikleri görülmüştür. Özellikle, ülkenin birlik ve bütünlüğüne karşı işlenen suçlara yönelik disiplin cezalarını içeren ilk iki madde, öğretmenler tarafından en fazla desteklenen maddeler olarak öne çıkmaktadır.

The main purpose of this research is to evaluate the current reward and punishment system implemented by the Ministry of National Education (MEB) for teachers in line with the opinions of teachers. The study was designed within the framework of the screening model based on the quantitative research method. The universe of the research consists of teachers working in public schools affiliated with the MEB in Batman province in the 2023-2024 academic year. Disproportionate cluster sampling method was used in the sample selection and SPSS statistics program was used in the analysis of the data. The research findings reveal that teachers' awareness of the current reward and punishment items and their level of support for these items are high. When the level of support of teachers for the punishment items was analyzed on an item basis, it was seen that they gave the highest support to the items related to the penalty of dismissal from civil service. In particular, the first two items, which include disciplinary punishments for crimes committed against the unity and integrity of the country, stand out as the items most supported by teachers.
Abbâsî Halifesi Nâsır-Lidînillâh’ın (1180-1225) Dış Politikada Uyguladığı Stratejiler
The Abbâsî Caliph Al-Nāṣir Li-Dīn Allāh (1180-1225) Strategies Implemented in Foreign Policy
Yazar: Vurgun, Nagehan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Political and Civilization History of Islam ; İslam Tarihi ve Medeniyeti ; İslamic history,Abbâsî,Nāṣir li-Dīn Allāh,Foreign Policy,Strategy ; İslam Tarihi,Abbâsî,Nâsır-Lidînillâh,Dış Politika,Strateji

Abbâsî Halifesi Nâsır-Lidînillâh, halkın birliğini sağlamak ve desteğini kazanmak amacıyla çeşitli mezhep ve dinlerle anlaşmalar yapmış, dış politikada uyguladığı stratejilerle İslâm dünyasının farklı yerlerinde kurulu hükümetleri birbirleriyle savaşmaya itmiştir. Ayrıca halkı kendine tasavvuf yoluyla bağlamış, kendisinden önceden var olan Fütüvvet hareketini örgütleyerek bu hareketin lideri olmuştur. O, döneminde birçok siyasî suikast gerçekleştiren Bâtınî fedailerini de kendisine bağlamayı başarmıştır. Halifenin Irak'ın çoğunluğunu oluşturan Şiîlerin desteğini sağlamak amacıyla Şiîliğe ilgi gösterdiği de dönemin tarihî kaynaklarında kayda geçmiştir.Çalışmamızda Abbâsî Halifesi Nâsır-Lidînillâh’ın dış politikada uyguladığı stratejilerin artıları ve eksileri kademeli olarak değerlendirilmiştir. Nâsır-Lidînillâh’ın 46 yıllık hükümeti, İslâm dünyasının bölündüğü ve dış saldırılara maruz kaldığı bir dönemi temsil ettiği için halifenin izlediği stratejiler bu dönem için ayrı bir önem arz etmektedir. Onun Abbâsî halifeliği sürecinde izlediği dış politika, İslâm dünyasının genel siyasî atmosferi ve dönemin olaylarına göre şekillenmiştir. Dinî ve sosyal politikalarıyla da tanınan Nâsır Lidînillâh, Müslüman toplulukları bir araya getirerek toplumsal birliği sağlamak için de yeni stratejiler geliştirmiştir.

Abbasid Caliph Nasir-Lidinillah made agreements with various sects and religions in order to ensure national unity and gain the support of the people, and pushed the governments established in different parts of the Islamic world to fight each other. He also used Sufism to bind the people to himself and organized the Futuwwa movement and became the leader of this movement. He managed to bind the Batini followers, who carried out many political assassinations during his period, to himself. It is also recorded in the historical sources of the period that the Caliph showed interest in Shiism in order to ensure the support of Shiites, who constitute the majority of Iraq.In our study, the pros and cons of the strategies implemented by the Abbasid Caliph Nasir-Lidinillah in foreign policy were evaluated gradually. Since Nasser-Lidnillah's 46-year government represented a period when the Islamic world was divided and exposed to external attacks, the strategies followed by the caliph are of particular importance for this period. The foreign policy he followed during the Abbasid caliphate was shaped according to the general political atmosphere of the Islamic world and the events of the period. Nasser Lidnillah, who is also known for his religious and social policies, developed new strategies to bring together Muslim communities and ensure social unity.
Otel İşletmelerinde İş Yeri Zorbalığı: İş Performansı ve Üretkenlik Karşıtı İş Davranışına Etkisi
Workplace Bullying in Hotel Businesses: Its Impact on Job Performance and Counterproductive Work Behavior
Yazar: Candar, Pelin; Aksöz, Emre Ozan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Recreation, Leisure and Tourism Geography ; Rekreasyon, Tatil ve Turizm Coğrafyası ; Workplace bullying,Job performance,Counterproductive work behaviours,Alanya ; İş yeri zorbalığı,İş performansı,Üretkenlik karşıtı iş davranışı,Alanya.

Bu araştırmanın amacı, otel çalışanlarının iş yeri zorbalığına maruz kalmalarının iş performansı ve üretkenlik karşıtı iş davranışları (ÜKİD) üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma kapsamında, Alanya’da faaliyet gösteren ve çalışmaya katılmayı kabul eden 18 beş yıldızlı otelde görev yapan çalışanlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen katılımcılardan toplanan veriler, Mayıs–Haziran 2025 döneminde anket tekniği aracılığıyla elde edilmiştir. Anketlerin dağıtım ve geri toplama süreçleri otel yönetimleri ile koordinasyon içerisinde yürütülmüş ve toplam 393 geçerli anket analize dâhil edilmiştir. Veriler, SmartPLS yazılımı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) çerçevesinde kısmi en küçük kareler (PLS) yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, iş yeri zorbalığının iş performansı üzerinde orta düzeyde olumsuz bir etki yarattığını; buna karşılık ÜKİD üzerinde güçlü ve olumlu bir etkisinin bulunduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmadan elde edilen bulguların, otel işletmelerinde iş yeri zorbalığının çalışma ortamı üzerindeki olumsuz etkilerini daha iyi anlamaya katkı sağlayacağı ve bu etkilerin azaltılmasına yönelik iş yeri politikalarının geliştirilmesine dair farkındalık yaratacağı düşünülmektedir.

The purpose of this study is to examine the effects of workplace bullying on hotel employees’ job performance and counterproductive work behavior (CWB). The data were collected from employees working in 18 five-star hotels in Alanya that agreed to participate in the study. Using the convenience sampling method, data were obtained through questionnaires administered between May and June 2025. The distribution and collection of the questionnaires were carried out in coordination with hotel management, and a total of 393 valid questionnaires were included in the analysis. The data were analyzed using the partial least squares (PLS) method within the framework of structural equation modeling (SEM) through the SmartPLS software. The findings indicate that workplace bullying has a moderately negative effect on job performance, while it exerts a strong positive effect on CWB. These results contribute to a better understanding of the detrimental effects of workplace bullying on the work environment in hotels and are expected to raise awareness regarding the development of workplace policies aimed at mitigating these effects.
Küresel İklim Değişikliğinin Nedenleri, Etkileri, Sonuçları ve Çözüm Önerileri
Global Climate Change: Causes, Effects, Consequences and Proposed Solutions
Yazar: Kayan, Ahmet; Baykuş, Fatma Betül
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Environmental Impact Assessment ; Çevresel Etki Değerlendirmesi ; İklim Değişikliği,Küresel Isınma,Sürdürülebilir Enerji,Çevresel Etki,İklim Politikaları ; Climate Change,Global Warming,Sustainable Energy,Enviromental Impact,Climate Policies

Bu çalışmada, küresel iklim değişikliğinin nedenlerini, etkilerini, sonuçları ve çözüm önerileri kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. İklim değişikliği, insan kaynaklı faaliyetlerin etkisiyle hızlanmakta ve fosil yakıt kullanımı, sanayileşme, ormansızlaşma, tarımsal üretim ve kentleşme gibi unsurlar bu süreci tetiklemektedir. Bu durum, sıcaklık artışı, deniz seviyesinin yükselmesi, buzulların erimesi, okyanusların ısınması, biyoçeşitliliğin azalması ve tarımsal verim kayıpları gibi çok boyutlu etkilere yol açmaktadır.Çalışmada, iklim değişikliğinin ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları derinlemesine analiz edilmiştir. Küresel ısınmanın su kaynakları üzerindeki etkisi, iklim göçleri, olağanüstü doğa olaylarının artışı, çölleşme ve enerji çatışmaları gibi konular ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca, ulusal ve uluslararası düzeyde alınması gereken önlemler, sürdürülebilir enerji kullanımının yaygınlaştırılması, ormanların korunması, iklim dostu tarım uygulamaları ve toplumsal bilinçlendirme çalışmaları gibi stratejiler olarak belirtilmiştir.

This study comprehensively addresses the causes, impacts, and proposed solutions for global climate change. Climate change is accelerating due to human-induced activities such as fossil fuel consumption, industrialization, deforestation, agricultural production, and urbanization. These factors trigger multidimensional effects, including temperature rise, sea level rise, glacier melting, ocean warming, biodiversity loss, and agricultural productivity declines.The study analyzes the economic, social, and environmental dimensions of climate change. Issues such as the impact of global warming on water resources, climate migration, the increase in extreme weather events, desertification, and energy conflicts are discussed in detail. Additionally, strategies are proposed for mitigating climate change effects, including promoting sustainable energy use, forest conservation, climate-friendly agricultural practices, and public awareness initiatives.
Kırgız Efsanelerinin Ekofolklor Bağlamında Okunması
Reading Kyrgyz Legends In The Context Of Ecofolklor
Yazar: Dizgil, Eda
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Folk Literature ; Türk Halk Edebiyatı ; Ekofolklor,Kırgızlar,efsane,ekoeleştiri,insan doğa ilişkisi ; Ecofolklore,Kyrgyz,legend,ecocriticism,human-nature relationship

Edebi metinlerde insan doğa ilişkisini incelemek için ekofolklor, ekoeleştiri gibi yaklaşımlar geliştirildiği görülmektedir. Bu yaklaşımlarda sözlü ve yazılı kültürde yer alan anlatmalarda çevre, doğa ve hayvan kavramları incelenmektedir. Sözlü kültür ürünleri ilgili kavramların mitik ve kutsal özelliklerinin işlevsel yönünü içerir. Bu husustan hareketle çalışmada Kırgız sahası halk anlatmaları içerisinde yer alan Kırgız Efsaneleri üzerine ekofolklorik bir okuma yapılmıştır. Çalışmada efsane konusu hakkında bilgi verilmiş daha sonra ekoeleştiri veya ekofolklor yaklaşımlarının halk edebiyat metinleri üzerinde kullanımı, halk bilimi ve çevre ilişkisinin yansıması olarak geleneksel ekolojik bilgi konusu üzerinde durulmuştur. Burada Türk halk anlatmalarında ilgili konulara ilişkin olarak yapılan incelemelere yer verilmiştir. Sonrasında ise Kırgız Türk Halk Edebiyatı sahasından derlenerek yazıya aktarılmış efsane metinlerinde yer alan çevreye ilişkin kavramlar ekofolklor yaklaşımıyla içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda Kırgız Türk Efsanelerinde insan- doğa ilişkisinin, Türk kültürünün doğaya ilişkin görüşlerini açık bir şekilde yansıttığı, efsane metinlerinin doğaya ilişkin bilgilere yer veren çevreci metinler olduğu tespit edilmiştir.

AbstractApproaches such as ecofolklore and ecocriticism have been developed to examine the human-nature relationship in literary texts. These approaches examine the concepts of environment, nature, and animals in narratives found in oral and written culture. Oral cultural products incorporate the functional aspects of the mythical and sacred characteristics of these concepts. Based on this principle, this study conducted an ecofolkloric analysis of Kyrgyz legends within Kyrgyz folk narratives. The study then provides information about the subject of legends, then focuses on the use of ecocriticism or ecofolklore approaches in folk literature texts and the issue of traditional ecological knowledge as a reflection of the relationship between folklore and the environment. This study also includes analyses of relevant topics in Turkish folk narratives. Subsequently, environmental concepts in legends compiled and transcribed from Kyrgyz Turkish Folk Literature were examined using the ecofolklore approach and content analysis. The analysis revealed that the human-nature relationship in Kyrgyz Turkish legends clearly reflects Turkish culture's views on nature, and that the legends are environmentally conscious texts that provide information about nature.