TARSUS’UN KÜLTÜREL MİRASINDA RİTÜELİSTİK BİR KUTLAMA OLAN HIDIRELLEZ’İN KENT TURİZMİNE KAZANDIRILMASI
OFFERING HIDIRELLEZ, A RITUALISTIC CELEBRATION IN THE CULTURAL HERITAGE OF TARSUS, TO URBAN TOURISM
Yazar: Deniz, Merve; Halaç, Hicran Hanım
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Tarsus,kültürel miras,Hıdırellez,Ritüel,Rota ; Tarsus,Hıdırellez,Cultural Heritage,Route,Ritual

Bireyler; gelenekleri, inanışları, ritüelleri gibi somut olmayan değerlerini mekânlarda gerçekleştirmiş ve belirli bir zaman sonra bu mekânları benimsemiştir. Bu değerler nesilden nesile aktarılarak tüm insanlığın mirası haline gelmiştir. Hıdırellez ritüeli de bunlardan biri olup her sene baharın gelişini müjdelemek amacıyla kutlanmaktadır. Çalışma kapsamında ele alınan Tarsus kenti, doğal ve kültürel mirasıyla zengin bir bölgedir. Hıdırellez ritüeli ise kentin somut olmayan kültürel miras öğelerindendir. Her yıl Tarsus Belediyesi’nin organizasyonuyla baharı müjdelemek için kutlanmaktadır. Ancak belirli bir plan dâhilinde düzenlenmediği için mekân/kutlama bağlamında kopukluklar yaşanmakta ve genellikle yöre halkının sayıca az katılımıyla gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla kentin sahip olduğu mimari, kültürel ve tarihi değerler de göz ardı edilmektedir. Bu çalışmanın amacı Tarsus için ritüelistik bir kutlama olan Hıdırellez’i kentin turizmine kazandırmak ve bu sayede yerleşimin tanınma durumunu arttırarak sürdürülebilir bir koruma yaklaşımıyla Tarsus’un sahip olduğu değerlerini ortaya çıkartmaktır. Çalışma boyunca literatür taraması yapılmış, ardından yerinde inceleme ve tespit çalışmalarıyla kentin kültürel/doğal mirası ve önceki yıllara ait Hıdırellez’in kutlandığı mekânlar irdelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında bu mekânlar arasında bir bütünlüğün bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda kente özgü bir Hıdırellez ritüeli rota önerisi geliştirilerek hem yörede Hıdırellez’in kent turizmine kazandırılması hem de yerleşimin evrensel nitelikleriyle beraber muhafaza edilip gelecek kuşaklara aktarılması öngörülmüştür.

Individuals have realized their intangible values such as traditions, beliefs and rituals in places and embraced these places after a certain period of time. These values have been passed down from generation to generation and have become the heritage of all humanity. The Hıdırellez ritual is one of the them and is celebrated every year to herald the arrival of spring. The city known as Tarsus, which is within the scope of the study, is a rich region with its natural and cultural heritage. Furthermore, the Hıdırellez ritual is one of the intangible cultural heritage elements of this city. It is celebrated every year within the organization of Tarsus Municipality to herald the coming of spring. However, since it is not organized within a certain plan, there are some disunity in the context of the space / celebration and it is usually actualized only with the small number of the local people. Therefore, the architectural, cultural and historical values of the city are ignored. The aim of this study is to offer Hıdırellez to the tourism and increase the recognition of the settlement; thus, reveal the values of Tarsus with a sustainable conservation approach. Throughout the study, a literature review was conducted, and then, with on-site examination and determination studies, the cultural/natural heritage of the city and the places where Hıdırellez was celebrated in previous years were examined. In the light of the findings that is collected, it was determined that there was no integrity between these locations. In this context, it is envisaged that a route proposal for the city that is specifically prepared for the Hıdırellez ritual will be developed and that the ritual will be offered to urban tourism in the region and the settlement will be preserved with its universal qualities and transferred to future generations.