Türkiye’de İlkokula Yönelik Eleştirel Düşünme Becerisiyle ilgili Çalışmaların İncelenmesi
Investigation of Studies on Critical Thinking Skills for Primary School in Turkey
Yazar: Kuru, Gülşah; Şimşek, Ahmet
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 22 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Primary School,Critical Thinking,Document Analysis ; İlkokul,Eleştirel Düşünme,Doküman Analizi.

Eleştirel düşünme becerisinin formal olarak okul hayatında, özellikle ilkokulda kazanılması; öğrencilerin ne düşündüklerini, nasıl düşündüklerini, onları düşünmeye iten nedenleri fark ederek sorgulama yapabilen bireyler olarak yetişmeleri ve bu doğrultuda sorunların üstesinden gelerek doğru kararlar alabilmeleri açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de 2018-2021 yılları arasında yürütülen eleştirel düşünme becerisi ile ilgili araştırmaların genel eğilimlerinin belirlenmesi amaçlandığından araştırmanın modeli; analitik araştırmalar başlığı altında yer alan, doküman analizidir. Dokümanların seçiminde, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Tarama Merkezi, Google Akademik arama motoru, ULAKBİM ve ERİC veri tabanlarından yararlanılmış ve bu kapsamda 41 makale, 23 yüksek lisans tezi ve 7 doktora tezi olmak üzere 71 akademik çalışmaya ulaşılmıştır. Araştırmanın analiz sürecinde betimsel analizden yararlanılmış, çalışmada elde edilen veriler; şekiller ve tablolar yardımıyla frekanslar verilerek yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda; çalışmalarda en çok nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanıldığı, örneklemin ilkokul 4.sınıf öğrencileri olduğu ve en sık kullanılan ölçme aracının; Demir (2006) tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Ölçeği olduğu belirlenmiştir. Çalışmalarda, eleştirel düşünmeye yönelik uygulamaların en sık Fen Bilimleri ile Türkçe derslerinde yapıldığı görülmüştür. Araştırmanın sonucunda; sınıf öğretmenlerinin eleştirel düşünmeye yönelik farkındalıklarının yüksek, öğretmen adaylarının orta ve ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünmeye yönelik farkındalıklarının ise, yüksek düzeyde olduğu; yapılan uygulamaya dönük çalışmaların tamamının olumlu yönde etkili olduğu ve ele alınan ders kitapları ile öğretim programlarında ise; eleştirel düşünme becerisine yeterli düzeyde yer verilmediği tespit edilmiştir.

In this study, since it is aimed to determine the general trends of the researches on critical thinking skills carried out in Turkey between the years 2018-2021, the model of the research is; It is document analysis under the heading of analytical research. In the selection of the documents, the National Thesis Search Center of the Higher Education Council, Google Academic search engine, ULAKBİM and ERIC databases were used. The data obtained in the study; Interpreted by giving frequencies with the help of figures and tables. As a result of the research; In the studies, the survey model, which is one of the quantitative research methods, was used the most, the sample was primary school 4th grade students, and the most frequently used measurement tool; It was determined that it was the Critical Thinking Scale developed by Demir (2006). In the studies, it has been seen that applications for critical thinking are mostly done in Science and Turkish lessons.In the results of the research; primary school teachers' awareness of critical thinking is high,while pre-service teachers' awareness of secondary and primary school students' awareness of critical thinking is high;on the other hand, it is stated that all of the practice-oriented studies have a significant positive effect and in the textbooks and curricula; it has been determined that critical thinking skills are not sufficiently included.