hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
12 MART 1971 MUHTIRASI’NIN TÜRK SİYASETİNİ ŞEKİLLENDİRMESİ EKSENİNDE CUMHURİYET HALK PARTİSİ
12 MART 1971 MUHTIRASI’NIN TÜRK SİYASETİNİ ŞEKİLLENDİRMESİ EKSENİNDE CUMHURİYET HALK PARTİSİ
Yazar: Özkandaş, Yaşar
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. - No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Cumhuriyet Halk Partisi,Demokrasi,Kurultay,Muhtıra,Sosyalizm

Türk Silahlı Kuvvetleri 12 Mart 1971 tarihinde siyasal hayatı şekillendirmek üzere bir defa daha kontrolü ele almıştır. Demirel hükümetini istifaya zorlamıştır. Anayasa’nın öngördüğü reformları gerçekleştirecek partiler üstü bir hükümetin kurulmasını talep etmiştir. Yeni hükümeti kurma görevi CHP Kocaeli Milletvekili Nihat Erim’e verilmiştir. Bu gelişme CHP içinde lider değişimiyle sonuçlanacak büyük bir tartışmayı başlatmıştır. CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Erim tarafından kurulacak hükümeti desteklemeye karar vermiştir. Muhtıranın Demirel hükümetinden daha çok CHP’nin ortanın solu olarak tanımlanan siyasal çizgisini hedef aldığını düşünen CHP Genel Sekreteri Bülent Ecevit, İnönü’nün bu kararını eleştirerek görevinden istifa etmiştir. İsmet İnönü ve ekibi parlamento grupları üzerinde hâkimiyet sağlarken Bülent Ecevit ve arkadaşları ise CHP parti meclisi ile Merkez Yönetim Kurulunun desteğini kazanmışlardır. Tarafların birbirlerine yönelik ağır suçlamaları altında toplanan CHP Beşinci Olağanüstü Kurultayı’nda İnönü, beklentisinin aksine bir neticeyle karşılaşması üzerine CHP Genel Başkanlığı görevinden istifa etmiştir. Bu durum karşısında 14 Mayıs 1972 tarihinde CHP Genel Başkanı’nı seçmek üzere toplanan özel Kurultay’ın sonunda Bülent Ecevit, partinin Atatürk ve İnönü’den sonraki genel başkanı olmuştur.

Türk Silahlı Kuvvetleri 12 Mart 1971 tarihinde siyasal hayatı şekillendirmek üzere bir defa daha kontrolü ele almıştır. Demirel hükümetini istifaya zorlamıştır. Anayasa’nın öngördüğü reformları gerçekleştirecek partiler üstü bir hükümetin kurulmasını talep etmiştir. Yeni hükümeti kurma görevi CHP Kocaeli Milletvekili Nihat Erim’e verilmiştir. Bu gelişme CHP içinde lider değişimiyle sonuçlanacak büyük bir tartışmayı başlatmıştır. CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Erim tarafından kurulacak hükümeti desteklemeye karar vermiştir. Muhtıranın Demirel hükümetinden daha çok CHP’nin ortanın solu olarak tanımlanan siyasal çizgisini hedef aldığını düşünen CHP Genel Sekreteri Bülent Ecevit, İnönü’nün bu kararını eleştirerek görevinden istifa etmiştir. İsmet İnönü ve ekibi parlamento grupları üzerinde hâkimiyet sağlarken Bülent Ecevit ve arkadaşları ise CHP parti meclisi ile Merkez Yönetim Kurulunun desteğini kazanmışlardır. Tarafların birbirlerine yönelik ağır suçlamaları altında toplanan CHP Beşinci Olağanüstü Kurultayı’nda İnönü, beklentisinin aksine bir neticeyle karşılaşması üzerine CHP Genel Başkanlığı görevinden istifa etmiştir. Bu durum karşısında 14 Mayıs 1972 tarihinde CHP Genel Başkanı’nı seçmek üzere toplanan özel Kurultay’ın sonunda Bülent Ecevit, partinin Atatürk ve İnönü’den sonraki genel başkanı olmuştur.
İSTANBUL BASININDA ALİ RIZA PAŞA HÜKÛMETİNİN KUVA-YI MİLLİYE SİYASETİ
İSTANBUL BASININDA ALİ RIZA PAŞA HÜKÛMETİNİN KUVA-YI MİLLİYE SİYASETİ
Yazar: Tuna, Pınar
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. - No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Ali Rıza Paşa Hükûmeti,İstanbul Basını,Amasya Görüşmeleri,Kuva-yı Milliye,Mustafa Kemal Paşa,Seçim,Son Osmanlı Mebusan Meclisi

Bu çalışmada Ali Rıza Paşa Hükûmetinin Kuva-yı Milliye’ye yönelik siyaseti dönemin İstanbul basını incelenerek ortaya konulmuştur. Mondros Mütarekesi’nden sonra yaşanan işgallere karşı ortaya çıkan Kuva-yı Milliye’ye yönelik, özellikle Üçüncü Damat Ferit Paşa Hükûmeti bir baskı siyaseti uygulamıştır. Ancak bu hükûmet izlediği siyasette başarılı olamayarak Sivas Kongresi’nden sonra 30 Eylül 1919’da istifa etmek zorunda kalmıştır. Bu hükûmetin ardından 2 Ekim 1919’da Kuva-yı Milliye’ye yönelik çok daha ılımlı bir siyaset izleyen Ali Rıza Paşa Hükûmeti kurulmuştur. Bu değişiklik Kuva-yı Milliye açısından sadece siyasî bir zafer değil, aynı zamanda İstanbul ile Ankara arasındaki resmî ilişkilerin başlangıcı ve seyri açısından da önemlidir. Ali Rıza Paşa Hükûmeti istifa ettiği 3 Mart 1920’ye kadar olan süre zarfında Kuva-yı Milliye’ye yönelik olumlu bir siyaset izlemesine karşın, zaman içerisinde bu kuvvetleri kontrol etmek ve hatta etkisizleştirmek için de çeşitli girişimlerde bulunmuştur.

Bu çalışmada Ali Rıza Paşa Hükûmetinin Kuva-yı Milliye’ye yönelik siyaseti dönemin İstanbul basını incelenerek ortaya konulmuştur. Mondros Mütarekesi’nden sonra yaşanan işgallere karşı ortaya çıkan Kuva-yı Milliye’ye yönelik, özellikle Üçüncü Damat Ferit Paşa Hükûmeti bir baskı siyaseti uygulamıştır. Ancak bu hükûmet izlediği siyasette başarılı olamayarak Sivas Kongresi’nden sonra 30 Eylül 1919’da istifa etmek zorunda kalmıştır. Bu hükûmetin ardından 2 Ekim 1919’da Kuva-yı Milliye’ye yönelik çok daha ılımlı bir siyaset izleyen Ali Rıza Paşa Hükûmeti kurulmuştur. Bu değişiklik Kuva-yı Milliye açısından sadece siyasî bir zafer değil, aynı zamanda İstanbul ile Ankara arasındaki resmî ilişkilerin başlangıcı ve seyri açısından da önemlidir. Ali Rıza Paşa Hükûmeti istifa ettiği 3 Mart 1920’ye kadar olan süre zarfında Kuva-yı Milliye’ye yönelik olumlu bir siyaset izlemesine karşın, zaman içerisinde bu kuvvetleri kontrol etmek ve hatta etkisizleştirmek için de çeşitli girişimlerde bulunmuştur.
Hatıratlarla Karşılaştırmalı Nutuk: Gazi Mustafa Kemal Atatürk İstanbul Kültür A.Ş., İstanbul, 2020
Hatıratlarla Karşılaştırmalı Nutuk: Gazi Mustafa Kemal Atatürk İstanbul Kültür A.Ş., İstanbul, 2020
Yazar: Kabacaoğlu, Özgün
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. - No. 68, 2021
Anahtar kelimeler: Hatırat,Nutuk,Mustafa Kemal Atatürk

Yakın dönem Türk tarihinin en önemli belgelerinden biri kuşkusuz ki Atatürk’ün bilfiil kendi deklare ettiği Nutuk’tur. Bu nedenle de Nutuk ve Nutuk’la alakalı eserler de yakın tarih çalışmalarında özel bir önemdedir. Bu çalışmada ise Nutuk kitabının bir türevi olan Hatıratlarla Karşılaştırmalı Nutuk kitabı (HKNK) incelenecektir. Bu inceleme ile HKNK’nin bilimsel çalışmalarda kaynak olarak önemi ve niteliği ortaya konmaya çalışılacaktır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait Kültür AŞ. tarafından basılan Hatıratlarla Karşılaştırmalı Nutuk adlı eserin tahlil edilebilmesi içinse öncelikle bu eserin iki ayrı yapıyı bünyesinde barındırdığını açıklamak gerekir. Bu yapılardan birisi; Atatürk tarafından kaleme alınmış olan Nutuk’tur. Bir diğeri ise dönemle alakalı hatıralardır. Söz konusu kitap bu iki ayrı yapının birleşimidir.

Yakın dönem Türk tarihinin en önemli belgelerinden biri kuşkusuz ki Atatürk’ün bilfiil kendi deklare ettiği Nutuk’tur. Bu nedenle de Nutuk ve Nutuk’la alakalı eserler de yakın tarih çalışmalarında özel bir önemdedir. Bu çalışmada ise Nutuk kitabının bir türevi olan Hatıratlarla Karşılaştırmalı Nutuk kitabı (HKNK) incelenecektir. Bu inceleme ile HKNK’nin bilimsel çalışmalarda kaynak olarak önemi ve niteliği ortaya konmaya çalışılacaktır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait Kültür AŞ. tarafından basılan Hatıratlarla Karşılaştırmalı Nutuk adlı eserin tahlil edilebilmesi içinse öncelikle bu eserin iki ayrı yapıyı bünyesinde barındırdığını açıklamak gerekir. Bu yapılardan birisi; Atatürk tarafından kaleme alınmış olan Nutuk’tur. Bir diğeri ise dönemle alakalı hatıralardır. Söz konusu kitap bu iki ayrı yapının birleşimidir.
ABD KAYNAKLARINA GÖRE İZMİR'İN İŞGALİ VE SONRASI (1919-1922)
The Occupation of Izmir and Its Aftermath According to US Sources
Yazar: Çolakoğlu, Emre Feyzi
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 70, 2021
Anahtar kelimeler: ABD,Amiral Mark L. Bristol,İzmir Yangını,İzmir’in İşgali,Milli Mücadele,Paris Barış Konferansı,Yunanistan. ; Admiral Mark L. Bristol,Great Fire of Izmir,Greece,National Struggle,Occupation of Izmir,Paris Peace Conference,USA

Doğu Akdeniz’in en önemli liman kenti konumundaki İzmir ve çevresi I. Dünya Savaşı’nın ardından galip devletler arasında yapılan paylaşım planları esnasında İtalya ve Yunanistan arasında önemli bir çekişmeye neden olmuştur. Nitekim İzmir, bu çekişmeden galip ayrılan Yunanistan tarafından 15 Mayıs 1919 tarihinde işgal edilmiştir. İzmir’in Yunan kuvvetleri tarafından işgali o sırada Anadolu’da Müttefik Kuvveler tarafından girişilen işgaller karşısında ortaya çıkan direniş hareketlerinin örgütlenmeye başlanması anlamında önemli bir kıvılcım olmuştur. İzmir’in işgali, literatürdeki çalışmalarda bazı istisnalar hariç olmak üzere daha çok yerli kaynaklar ışığında ele alınmaktadır. Amerikan kaynaklarından yararlanarak İzmir’in işgalini konu edinen çalışmalar ise genel olarak işgalin belli bir boyutuna ya da sürecine odaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye Cumhuriyeti tarihinin önemli bir köşe taşını oluşturan İzmir’in Yunan kuvvetleri tarafından işgalini Amerikan arşivlerinde yer alan belgeler ışığında bütüncül bir şekilde değerlendirmektir. Çalışmada öncelikli olarak işgal kararının alınışı, uygulanışı ve işgalin sonlanışı arasında geçen sürede Amerikan dış politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumlu aktörlerin işgale bakış açıları karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilecektir.

Izmir, the most important port city of Eastern Mediterranean, and adjoining territories caused a significant conflict between Italy and Greece at the sharing plans between the victorious states after the First World War. Ultimately, on May 15, 1919, Izmir was occupied by Greece, which was the triumphant part of this conflict against Italy. The occupation of Izmir and adjoining territories by the Greek forces was an important spark in terms of the organization of the resistance movements that emerged in the face of the occupations by the Allied Powers which started in Anatolia at that time. The occupation of İzmir has been handled in the light of mostly domestic sources, with some exceptions, in the literature. Studies dealing with the occupation of İzmir by using American sources generally focus on a certain dimension or process of the occupation. The aim of this study is to evaluate the occupation of Izmir, which constitutes an important cornerstone of the history of the Republic of Turkey, by the Greek forces in a holistic way in the light of the documents in the American archives. In the study, the perspectives of the actors responsible for the formation and implementation of the American foreign policy will be analyzed comparatively for the period between the decision, implementation and the end of the occupation.
YUNANİSTAN’DA 1843 MALİ İFLASI VE YUNAN ORDUSU’NUN ANAYASA İLANI İÇİN AYAKLANMASI
THE BANKRUPTCY OF 1843 IN GREECE AND THE REVOLUTION OF THE GREEK ARMY FOR THE DECLARATION OF THE CONSTITUTION
Yazar: Başak, Ünsal
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 69, 2021
Anahtar kelimeler: Bankruptcy,Constitution,Greek Army,King Otto,1843 Coup. ; Anayasa,1843 darbesi,İflas,Kral Otto,Yunan Ordusu

1830 yılında kurulan Yunanistan, ekonomik açıdan dönemin büyük güçlerine bağlıydı. 1821 isyanı sırasında alınan borçların faizlerinin yanı sıra, 1832’de kral olan Otto’nun izlediği modernleştirme politikası, ülkenin borçlarının daha da artmasına neden oldu. Bozulan ekonomisi nedeniyle Yunanistan iflas etti ve Yunan ekonomisi büyük güçlerin denetimine girdi. Bu iflasa ve büyük güçlerin dayattığı kemer sıkma politikalarına isyan eden halk, yanında yeni kurulmakta olan Yunan Ordusunu ve ordunun ağırlıklı olarak batılı fikirlerle eğitilen subaylarını bulacaktı. Bu çalışmada; Yunanistan’ın 1843 yılındaki ilk resmi iflası ve bu iflasın nedenleri ile birlikte, bu ekonomik durumdan kurtulmak amacıyla Yunanistan’ın ilk anayasasını ilan etmek isteyen ordunun, Kral Otto’ya karşı başkaldırması incelenmiştir.

Greece, which founded in 1830, was dependent on the great powers of the period in terms of economy. In addition to the interest of the debts that was taken in the period of The Rebellion of 1821, the modernization policy of King Otto, who became the king in 1832, caused to increase country's debts further. Because of her degraded economy Greece went bankrupt and the control of the economy came under the domination of the great powers. The Greek people, who rebelled against this bankruptcy and the austerity policies imposed by the great powers, would find support from the newly formed Greek Army and its officers, who were trained mainly with western ideas. In this article, it has been examined on the one hand the first official bankruptcy of Greece in the 1843 and the reasons of the bankruptcy, on the other hand the revolt of the army which wanted to declare the first constitution of Greece, against King Otto.
DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE YERELDEN ULUSALA BİR SİYASİ MİZAH GAZETESİ: KELOĞLAN
IN THE PROCESS OF DEMOCRATICATION, A LOCAL TO NATIONAL POLITICAL HUMOR NEWSPAPER: KELOĞLAN
Yazar: Kalafat, Oğuz
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 70, 2021
Anahtar kelimeler: adana,keloğlan gazetesi,mizah ; adana,keloğlan gazetesi,humor

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Rusya ile Batılı devletler arasında başlayan soğuk savaş Türkiye’yi etkilemiştir. Bununla birlikte bu dönemde ülkede demokratikleşme adına bazı değişimler yaşanmaya başlamıştır. Ayrıca yeni partilerin kurulmasıyla politik rekabetin yaşandığı bir dönem olmuştur. Adana vilayetinde yayın hayatına başlayan yerel mizah gazetesi “Keloğlan” hem iç hem de dış politikadaki gelişmeleri ele almıştır. Adı geçen bu gazetede Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Demokrat Parti (DP) arasında yaşanan siyasi mücadele süreci işlenmiştir. Gazete, Çukurova bölgesinde yayımlandığı 1945-1950 yılları arasında ve 1952 yılındaki iki döneminde de CHP yanlısı bir yayın politikası benimsemiştir. İstanbul’da yayımlandığı 1956-1958 yılları arası dönemde ise DP taraftarı bir çizgi izlemiştir. Gazetenin iç ve dış politik gelişmeleri aktarmasının yanında ülkenin her bölgesinden olayları da mizahi bir şekilde sunduğu görülmüştür. Toplumun sorunlarını farklı başlıklar altında işleyen gazete “Anadolu topraklarında çıkan gazetelerin en çok okunanı” sloganını da kullanmıştır.   “Orta Kuşak” dönemi mizah ve karikatür kültürünü yansıtan gazetenin içerik ve muhteviyatı da bu çalışmada aktarılmıştır.

After the Second World War, the cold war starting between Russia and the Western states affected Turkey. However, in this period, some changes began to be experienced in the name of democratization in the country. Moreover, with the establishment of new parties, there was a period of political competition. The local humor newspaper "Keloğlan", starting its publication in Adana province, dealt with the developments in both domestic and foreign policy.  In this newspaper, the political struggle between the Republican People's Party (CHP) and the Democrat Party (DP) was covered. The newspaper adopted a pro-CHP editorial policy between the years 1945-1950 when it was published in the Çukurova region and in both periods in 1952. In the period between 1956-1958, when it was published in Istanbul, it followed a DP supporter policy. It was seen that the newspaper not only conveyed domestic and foreign political developments, but also presented events from every region of the country in a humorous way. The newspaper, which deals with the problems of the society under different headings, also used the slogan "the most read of the newspapers published in Anatolia". The content and content of the newspaper, which reflects the humor and caricature culture of the "Middle Generation" period, was also issued and conveyed in this study
Antalya İlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi
Antalya İlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi
Yazar: Özkan, Burhan; Hatırlı, Selim; Öztürk, Erdoğan; Aktaş, Ali
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 17 No. 1, 2009
Anahtar kelimeler: Stokastik kâr sınırı; Kâr etkinsizliği; Sera; Domates; Antalya,sera,domates

Araştırmanın esas amacı Antalya ilinde serada domates üretimi yapan işletmelerin kâr etkinliğini belirlemektir. Araştırma kapsamında, serada domates üretimi yapan işletmelerin sosyo-ekonomik özellikleri, üretimde kullanılan girdi miktarları, domates üretim faaliyetinin gelir düzeyi ile brüt ve net kâr seviyeleri de belirlenmiştir. Ekonomik analiz sonuçlarına göre tek ekim domates üretimi, çift ekim domates üretiminden daha kârlı olarak belirlenmiştir.  Serada domates üretiminde etkinlik analizi için olasılıklı kâr sınırı modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda güzlük, yazlık ve kışlık üretim dönemleri için stokastik translog kâr fonksiyonu ile etkinsizlik düzeyi tahmin edilmiştir. Model tahmin sonuçlarına göre güzlük, yazlık ve kışlık üretim dönemleri itibariyle kâr etkinsizlik oranları sırasıyla 0.158, 0.210 ve 0.169 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre işletmeler arasında önemli seviyede teknik ve dağılım etkinsizlik farklılıkları vardır

Araştırmanın esas amacı Antalya ilinde serada domates üretimi yapan işletmelerin kâr etkinliğini belirlemektir. Araştırma kapsamında, serada domates üretimi yapan işletmelerin sosyo-ekonomik özellikleri, üretimde kullanılan girdi miktarları, domates üretim faaliyetinin gelir düzeyi ile brüt ve net kâr seviyeleri de belirlenmiştir. Ekonomik analiz sonuçlarına göre tek ekim domates üretimi, çift ekim domates üretiminden daha kârlı olarak belirlenmiştir.  Serada domates üretiminde etkinlik analizi için olasılıklı kâr sınırı modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda güzlük, yazlık ve kışlık üretim dönemleri için stokastik translog kâr fonksiyonu ile etkinsizlik düzeyi tahmin edilmiştir. Model tahmin sonuçlarına göre güzlük, yazlık ve kışlık üretim dönemleri itibariyle kâr etkinsizlik oranları sırasıyla 0.158, 0.210 ve 0.169 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre işletmeler arasında önemli seviyede teknik ve dağılım etkinsizlik farklılıkları vardır
Isparta Ekolojik Koşullarında Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinin Uygun Ekim Zamanının Belirlenmesi
Isparta Ekolojik Koşullarında Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinin Uygun Ekim Zamanının Belirlenmesi
Yazar: Kara, Burhan
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 17 No. 4, 2009
Anahtar kelimeler: Buğday, ekim zamanı, tane verimi ve çeşit

ÖzetBu çalışma Isparta ekolojik koşullarında ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin uygun ekim zamanını belirlemek amacıyla 2004-2006 yıllarında yürütülmüştür. Deneme Şans Blokları Deneme Planında Faktöriyel Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Bu çalışmada materyal olarak ekmeklik buğday (Altay-2000 ve Gün-91) ve makarnalık buğday (Kunduru-1149, Kızıltan-91) çeşitleri kullanılmıştır. Ekim zamanı başlangıcı olarak 1 Ekim tarihi alınmış ve 15 gün aralıklarla 5 farklı zamanda (1 Ekim, 15 Ekim, 1 Kasım, 15 Kasım ve 1 Aralık) yapılmıştır.Çalışmada, farklı buğday çeşitlerinin başak uzunluğu, başakta tane sayısı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, m2’deki başak sayısı ve tane verimine çeşitlerin ve ekim zamanlarının tepkileri farklı olmuştur. İki yıllık ortalamalara göre, en uzun başak boyu II. ekim zamanında (9.43 cm), başakta tane sayısı (36.87 adet), 1000 tane ağırlığı (40.98 g), hektolitre ağırlığı (79.04 kg), m2’de başak sayısı (505.32 adet) ve tane verimi (3500.6 kg ha-1) ise I. ekim zamanında tespit edilmiştir. Söz konusu özelliklerin en düşük değerleri IV. ekim zamanında belirlenmiştir. Ekim zamanının gecikmesi verimi önemli seviyede azaltmıştır. Çeşitler arasında ise ekmeklik buğdaylarda Altay-2000, makarnalık buğdaylardan Kunduru-1149 çeşidi ön plana çıkmıştır.Anahtar Sözcükler: Buğday, ekim zamanı, tane verimi ve çeşit

ÖzetBu çalışma Isparta ekolojik koşullarında ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin uygun ekim zamanını belirlemek amacıyla 2004-2006 yıllarında yürütülmüştür. Deneme Şans Blokları Deneme Planında Faktöriyel Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Bu çalışmada materyal olarak ekmeklik buğday (Altay-2000 ve Gün-91) ve makarnalık buğday (Kunduru-1149, Kızıltan-91) çeşitleri kullanılmıştır. Ekim zamanı başlangıcı olarak 1 Ekim tarihi alınmış ve 15 gün aralıklarla 5 farklı zamanda (1 Ekim, 15 Ekim, 1 Kasım, 15 Kasım ve 1 Aralık) yapılmıştır.Çalışmada, farklı buğday çeşitlerinin başak uzunluğu, başakta tane sayısı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, m2’deki başak sayısı ve tane verimine çeşitlerin ve ekim zamanlarının tepkileri farklı olmuştur. İki yıllık ortalamalara göre, en uzun başak boyu II. ekim zamanında (9.43 cm), başakta tane sayısı (36.87 adet), 1000 tane ağırlığı (40.98 g), hektolitre ağırlığı (79.04 kg), m2’de başak sayısı (505.32 adet) ve tane verimi (3500.6 kg ha-1) ise I. ekim zamanında tespit edilmiştir. Söz konusu özelliklerin en düşük değerleri IV. ekim zamanında belirlenmiştir. Ekim zamanının gecikmesi verimi önemli seviyede azaltmıştır. Çeşitler arasında ise ekmeklik buğdaylarda Altay-2000, makarnalık buğdaylardan Kunduru-1149 çeşidi ön plana çıkmıştır.Anahtar Sözcükler: Buğday, ekim zamanı, tane verimi ve çeşit
Yaşlanma Esnasında Soğan Tohumlarında Meydana Gelen Fizyolojik ve Biyokimyasal Değişimler
Yaşlanma Esnasında Soğan Tohumlarında Meydana Gelen Fizyolojik ve Biyokimyasal Değişimler
Yazar: Demirkaya, Mustafa; Sivritepe, H. Özkan
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 17 No. 2, 2009
Anahtar kelimeler: Allium cepa L., tohum, kontrollü bozulma, canlılık, güç

Bu çalışmada canlılığını kısa sürede kaybeden soğan tohumlarında, farklı canlılık seviyelerinde ortaya çıkan bazı fizyolojik ve biyokimyasal değişimler incelenmiştir. Bu amaçla Akgün-12, Valencia ve TEG-502 çeşidi soğan tohumlarında %95, 80, 60, 40 ve 20 canlılık seviyeleri kontrollü bozulma uygulamaları ile elde edilmiştir. Daha sonra bu canlılık seviyelerinde ortalama çimlenme süresi, elektriksel iletkenlik, toplam yağ, toplam protein, çözülebilir protein, malondialdehit (MDA) ve katalaz aktivitesi ölçümleri yapılmıştır. Contes çeşidinde başlangıç canlılığı %80 olması nedeniyle, aynı ölçümler %80, 60, 40 ve 20 canlılık seviyelerinde yapılmıştır. Yaşlanmayla birlikte, ortalama çimlenme süresi, elektriksel iletkenlik ve MDA içeriği artarken, toplam yağ, toplam protein, çözülebilir protein içeriği ve katalaz aktivitesinin azaldığı tespit edilmiştir. Söz konusu parametrelerde meydana gelen artış ve azalmalar özelikle tohum canlılığının %60 seviyesine düştüğünde daha belirgin olmuştur. Ayrıca, canlılık kaybı ile ortalama çimlenme süresi, MDA ve elektriksel iletkenliğin artması ve katalaz aktivitesinin azalması arasında her bir çeşitte korelasyon tespit edilmiştir.

Bu çalışmada canlılığını kısa sürede kaybeden soğan tohumlarında, farklı canlılık seviyelerinde ortaya çıkan bazı fizyolojik ve biyokimyasal değişimler incelenmiştir. Bu amaçla Akgün-12, Valencia ve TEG-502 çeşidi soğan tohumlarında %95, 80, 60, 40 ve 20 canlılık seviyeleri kontrollü bozulma uygulamaları ile elde edilmiştir. Daha sonra bu canlılık seviyelerinde ortalama çimlenme süresi, elektriksel iletkenlik, toplam yağ, toplam protein, çözülebilir protein, malondialdehit (MDA) ve katalaz aktivitesi ölçümleri yapılmıştır. Contes çeşidinde başlangıç canlılığı %80 olması nedeniyle, aynı ölçümler %80, 60, 40 ve 20 canlılık seviyelerinde yapılmıştır. Yaşlanmayla birlikte, ortalama çimlenme süresi, elektriksel iletkenlik ve MDA içeriği artarken, toplam yağ, toplam protein, çözülebilir protein içeriği ve katalaz aktivitesinin azaldığı tespit edilmiştir. Söz konusu parametrelerde meydana gelen artış ve azalmalar özelikle tohum canlılığının %60 seviyesine düştüğünde daha belirgin olmuştur. Ayrıca, canlılık kaybı ile ortalama çimlenme süresi, MDA ve elektriksel iletkenliğin artması ve katalaz aktivitesinin azalması arasında her bir çeşitte korelasyon tespit edilmiştir.