İŞLETMELERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ SWARA, ARAS VE TOPSIS TEKNİĞİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI: BİST TEKNOLOJİ ENDEKSİ UYGULAMASI
İŞLETMELERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ SWARA, ARAS VE TOPSIS TEKNİĞİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI: BİST TEKNOLOJİ ENDEKSİ UYGULAMASI
Yazar: Baş, Metin; Hantal, Tuğba; Balcı, M. Barış
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 81, 2020
Anahtar kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV),SWARA,ARAS,TOPSIS,BİST Teknoloji Endeksi,Finansal Performans.

Ülkelerin gelişmişlik düzeyini belirleyen faktörler eskiden birden fazla iken günümüzde bu kavram yerini nerede ise teknolojiye bırakmaya başlamıştır. Teknolojiye bu kadar çok önem verilmesi bir ülkedeki teknoloji işletmelerinin genel yapısının bilinmesinin yanında finansal olarak da hangi seviyede bulunduklarının bilinmesini gerekli kılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Borsa İstanbul (BİST)’da yatırımcıların piyasada oluşan hareketleri takip edebilmeleri amacıyla oluşturulan BİST Teknoloji Endeksinde işlem gören işletmelerin 2016 yılı, 2017 yılı ve 2018 yılındaki finansal yapılarında meydana gelen değişimin finansal performanslarındaki etkilerini belirlemektir. Bu amaçla finansal performansların değerlendirilmesinde bilanço ve gelir tablosundan elde edilen finansal oranlar değerlendirme kriteri olarak alınmıştır. Bu kriterlere ait ağırlıkları belirlemek için Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) Kademeli Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi tekniği kullanılmıştır. İşletmelerin finansal performanslarının derecelerini belirleyerek sıralamak içinde ARAS (Additive Ratio ASsessment) Eklemeli Nispi Değerlendirme ve TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) İdeal Noktalarla Çok Boyutlu Ağırlıklandırma teknikleri kullanılmıştır. Her iki teknikle bulunan işletmelere ait dereceler, en iyi performanstan en kötü performansa doğru sıralanmış ve bu sıralamalar karşılaştırılarak yorumlanmıştır. 2016 yılında her iki teknikte de ASELS-ALCTL ilk sırada yer alırken, yine her iki teknik sıralamasında 2017 yılında PKART-NETAS sonuncu sırada ve 2018 yılında da işletmeler farklı sıralarda yer almışlardır.

Ülkelerin gelişmişlik düzeyini belirleyen faktörler eskiden birden fazla iken günümüzde bu kavram yerini nerede ise teknolojiye bırakmaya başlamıştır. Teknolojiye bu kadar çok önem verilmesi bir ülkedeki teknoloji işletmelerinin genel yapısının bilinmesinin yanında finansal olarak da hangi seviyede bulunduklarının bilinmesini gerekli kılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Borsa İstanbul (BİST)’da yatırımcıların piyasada oluşan hareketleri takip edebilmeleri amacıyla oluşturulan BİST Teknoloji Endeksinde işlem gören işletmelerin 2016 yılı, 2017 yılı ve 2018 yılındaki finansal yapılarında meydana gelen değişimin finansal performanslarındaki etkilerini belirlemektir. Bu amaçla finansal performansların değerlendirilmesinde bilanço ve gelir tablosundan elde edilen finansal oranlar değerlendirme kriteri olarak alınmıştır. Bu kriterlere ait ağırlıkları belirlemek için Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) Kademeli Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi tekniği kullanılmıştır. İşletmelerin finansal performanslarının derecelerini belirleyerek sıralamak içinde ARAS (Additive Ratio ASsessment) Eklemeli Nispi Değerlendirme ve TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) İdeal Noktalarla Çok Boyutlu Ağırlıklandırma teknikleri kullanılmıştır. Her iki teknikle bulunan işletmelere ait dereceler, en iyi performanstan en kötü performansa doğru sıralanmış ve bu sıralamalar karşılaştırılarak yorumlanmıştır. 2016 yılında her iki teknikte de ASELS-ALCTL ilk sırada yer alırken, yine her iki teknik sıralamasında 2017 yılında PKART-NETAS sonuncu sırada ve 2018 yılında da işletmeler farklı sıralarda yer almışlardır.