hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kiracının Verilerinin Korunması
Kiracının Verilerinin Korunması
Yazar: Akkışla, Sena
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law and Humanities ; Hukuk ve Beşeri Bilimler ; Law, Science and Technology ; Hukuk, Bilim ve Teknoloji ; Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Kira Hukuku,Veri Koruma Kanunu,GDPR,Kişisel Verilerin Korunması

Günümüzde gelişen teknoloji ve dijitalleşme kişisel verilerin gizliliğinin ihlal edilme riskini arttırmaktadır. Kira hukuku bakımından sözleşme taraflarının kişisel verilerinin tehlikeye düşmesi mümkündür. Bu çalışma içerisinde kiracıların yapmış oldukları sözleşmeden dolayı kişisel verilerinin gizliliğinin korunması ele alınacaktır. Konu incelenirken Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, 1982 Anayasası, Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu birlikte değerlendirilecektir. Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmeleri bakımından önemli bir sorumluluk olan kişisel verilerin gizliliği kiracının olduğu kadar kiraya verenin de menfaatlerini korumaktadır. Kira sözleşmesi dolayısıyla işlenen verilerin sözleşme sona erdikten sonrada korunmaya devam etmesi ve veri işleme masrafları bakımından da sorumluluğun kapsamının belirlenmesi gereklidir. Kiracının sözleşme dolayısıyla kullanım giderleri, temizlik ve bakım giderleri, şahsına ait bilgilerin kiralananın üzerinde yazılı isim, soyisim, unvan, işletme ismi ya da ruhsat bilgilerinin kullanılması, işlenmesi kişisel veri gizliliğinin korunması kapsamındadır. Çalışma içerisinde hem veri öznesinin haklarının korunması hem de ilkeleri kira hukuku kapsamında incelenecektir.

Günümüzde gelişen teknoloji ve dijitalleşme kişisel verilerin gizliliğinin ihlal edilme riskini arttırmaktadır. Kira hukuku bakımından sözleşme taraflarının kişisel verilerinin tehlikeye düşmesi mümkündür. Bu çalışma içerisinde kiracıların yapmış oldukları sözleşmeden dolayı kişisel verilerinin gizliliğinin korunması ele alınacaktır. Konu incelenirken Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, 1982 Anayasası, Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ve6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu birlikte değerlendirilecektir. Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmeleri bakımından önemli bir sorumluluk olan kişisel verilerin gizliliği kiracının olduğu kadar kiraya verenin de menfaatlerini korumaktadır. Kira sözleşmesi dolayısıyla işlenen verilerin sözleşme sona erdikten sonrada korunmaya devam etmesi ve veri işleme masrafları bakımından da sorumluluğun kapsamının belirlenmesi gereklidir. Kiracının sözleşme dolayısıyla kullanım giderleri, temizlik ve bakım giderleri, şahsına ait bilgilerin kiralananın üzerinde yazılı isim, soyisim, unvan, işletme ismi ya da ruhsat bilgilerinin kullanılması, işlenmesi kişisel veri gizliliğinin korunması kapsamındadır. Çalışma içerisinde hem veri öznesinin haklarının korunması hem de ilkeleri kira hukuku kapsamında incelenecektir.
İş Yargısında Çalışma Süresinin Düzenlenmesi ve Fazla Çalışma (Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararları ile Karşılaştırmalı)
İş Yargısında Çalışma Süresinin Düzenlenmesi ve Fazla Çalışma (Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararları ile Karşılaştırmalı)
Yazar: Ünal Adınır, Canan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; Fazla çalışma,Çalışma süreleri,Belgeleme yükümlülüğü,24 saatlik çalışma esası,Bekleme süresi

Çalışma sürelerinin düzenlenmesi ve fazla çalışma, iş sağlığı ve güvenliği ile yakından ilgili olup çalışma sürelerinin sınırlandırılması, temel hak niteliğindedir. Çalışmamızda iş yargımızda çalışma süreleri ve fazla çalışmaya yaklaşım, Birlik hukuku ile karşılaştırmalı olarak incelenecek; anlatımızda Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları yanında Divan kararlarına yer verilecektir. Bu kapsamda çalışma süreleri ile fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma kavramlarını kapsayan fazla saatlerle çalışma kavramı açıklanacak, fazla saatlerle çalışmaların karşılığı, ispatı, belgelenmesi ve uygulamada karşılaşılan 24 saatlik çalışma esasları ve icap nöbetleri Divan kararları ile mukayeseli olarak incelenecektir.

Çalışma sürelerinin düzenlenmesi ve fazla çalışma, iş sağlığı ve güvenliği ile yakından ilgili olup çalışma sürelerinin sınırlandırılması, temel hak niteliğindedir. Çalışmamızda iş yargımızda çalışma süreleri ve fazla çalışmaya yaklaşım, Birlik hukuku ile karşılaştırmalı olarak incelenecek; anlatımızda Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları yanında Divan kararlarına yer verilecektir. Bu kapsamda çalışma süreleri ile fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma kavramlarını kapsayan fazla saatlerle çalışma kavramı açıklanacak, fazla saatlerle çalışmaların karşılığı, ispatı, belgelenmesi ve uygulamada karşılaşılan 24 saatlik çalışma esasları ve icap nöbetleri Divan kararları ile mukayeseli olarak incelenecektir.
İslam Hukukunda Kültür Varlıklarının Korunması ve Heykellerin Yıkılması Meselesi
Protection of Cultural Properties in Islamic Law and the Problem of Demolition of Idols
Yazar: Akgün, Muhammed Raşit
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law and Religion ; Hukuk ve Din ; Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Islamic Cultural Heritage Law,Cultural Properties and Islamic Jurisprudence,Foundation,Waqf,Painting and Sculpture,Iconoclasm ; Droit du Patrimoine Culturel Islamique,Biens Culturels et Jurisprudence Islamique,Fondation,Waqf,Peinture et Sculpture,Iconoclasme ; İslam Kültürel Miras Hukuku,Fıkıhta Eski Eserler Hukuku,Vakıf Kültürü,İslam Hukukunda Resim ve Heykeller,Tasvir Yasağı

Kültür varlıklarının korunması hukuku, klasik fıkıh kaynaklarında doğrudan tanzim edilmiş değildir. Ancak bazı fıkıh hükümleri dolaylı olarak kültürel mirasın korunmasına hizmet eder. Bilhassa vakıflar ile gayrimüslim mabetlerine dair hükümler bu kapsamda değerlendirilebilir. Define ve lukata mefhumları ise tam manasıyla kültür varlığı kavramıyla bağdaştırılamaz. Çağdaş İslam hukuku literatüründe kültür varlıklarının tâbi olduğu mülkiyet rejimi ile mal olma vasfı hakkında muhtelif görüşler vardır. Fukaha, genel olarak resim ve heykelleri ancak belli şartlarla mübah kabul eder. Esas tartışma ise putların yıkılmasının lüzumu meselesindedir. İslam hukukçularının ekseriyeti kültür varlığı niteliğindeki heykellerin tahribine karşı çıkarken tahribe ruhsat verenler de vardır.  İki taraf da görüşlerini kitap, sünnet, kıyas ve sedd-i zerâi gibi delillere dayandırarak müdafaa eder. Tarafların delilleri, İslam tarihindeki tatbikat da göz önüne alarak değerlendirildiğinde, kültür varlıklarının muhafaza edilmesinin İslam hukukuna uygun olduğu neticesine ulaşılır.

The law of protection of cultural properties is not directly regulated in classical sources of Islamic jurisprudence (fiqh). However, some provisions indirectly serve to protect the cultural heritage. Especially, provisions regarding foundations (waqfs) and places of worship of non-Muslims can be considered in this context. However, the concepts of “treasure trove” and “lost property” (luqata) cannot be completely aligned with the concept of cultural property. In the literature of contemporary Islamic law, there are different opinions about the legal and commercial value and the ownership regime of cultural properties. Classical Islamic jurists’ interpretation is that paintings and sculptures are recognized as licit only under certain conditions. The primary dispute revolves around the necessity of destroying idols. While the majority of Islamic jurists oppose the destruction of idols that are considered cultural properties, there are also those who allow the destruction. Both sides support their opinions by grounding them in sources such as the Qur’an, sunnah, qiyas, and the principle of blocking the means (sadd al-dhara‘i). When evaluating the evidence presented by both sides in light of historical Islamic practices, it becomes evident that the protection of cultural properties aligns with Islamic law.
Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizinde Kamu Düzeni ile Davanın Esasına Girme (Revision Au Fond) Yasağı Arasındaki İlişki
Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizinde Kamu Düzeni ile Davanın Esasına Girme (Revision Au Fond) Yasağı Arasındaki İlişki
Yazar: Özgenç, Zeynep
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Davanın Esasına Girme Yasağı,Tanıma,Tenfiz,Kamu Düzeni,Temel İnsan Hakları

Yabancı mahkeme kararlarının Türk hukukunda kesin hüküm ve kesin delil etkisi doğurması Türk mahkemelerinden alınacak tanıma kararına; bunun yanı sıra icra kabiliyeti kazanması ise tenfiz kararına bağlıdır. Davanın esasına girme (Revision Au Fond) yasağı ya da diğer adıyla revizyon yasağı ise hakimin yabancı mahkeme kararlarının Türk hukukunda hukukî sonuç doğurmasına ilişkin karar verme yetkisini sınırlamaktadır. Buna göre hâkim, yabancı mahkeme kararına konu edinilen maddî vakıalar ile delilleri değerlendiremez ve uygulanacak hukuk da dahil olmak üzere hukuk kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığına ilişkin denetim yapamaz. Diğer yandan, davanın esasına girme yasağının katı bir şekilde uygulanması birtakım sakıncaları da beraberinde getirebilmektedir. Öğretide bu yasağın katı bir şekilde uygulanması gerektiğinin savunulmasına karşılık, kamu düzeni müdahalesi ile sınırlı olmak kaydıyla bazı durumlarda davanın esasına girme yasağının göz ardı edilebileceği de iddia edilmektedir.  Söz konusu mesele çerçevesinde çalışmamızda kamu düzeni denetiminde esas alınan kriterlerin neler olduğu ve bu kapsamda bazı durumların tespitinin davanın esasına girme yasağının istisnası olup olmadığının yargı kararları ekseninde ortaya konulması amaçlanmakt

Yabancı mahkeme kararlarının Türk hukukunda kesin hüküm ve kesin delil etkisi doğurması Türk mahkemelerinden alınacak tanıma kararına; bunun yanı sıra icra kabiliyeti kazanması ise tenfiz kararına bağlıdır. Davanın esasına girme (Revision Au Fond) yasağı ya da diğer adıyla revizyon yasağı ise hakimin yabancı mahkeme kararlarının Türk hukukunda hukukî sonuç doğurmasına ilişkin karar verme yetkisini sınırlamaktadır. Buna göre hâkim, yabancı mahkeme kararına konu edinilen maddî vakıalar ile delilleri değerlendiremez ve uygulanacak hukuk da dahil olmak üzere hukuk kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığına ilişkin denetim yapamaz. Diğer yandan, davanın esasına girme yasağının katı bir şekilde uygulanması birtakım sakıncaları da beraberinde getirebilmektedir. Öğretide bu yasağın katı bir şekilde uygulanması gerektiğinin savunulmasına karşılık, kamu düzeni müdahalesi ile sınırlı olmak kaydıyla bazı durumlarda davanın esasına girme yasağının göz ardı edilebileceği de iddia edilmektedir.  Söz konusu mesele çerçevesinde çalışmamızda kamu düzeni denetiminde esas alınan kriterlerin neler olduğu ve bu kapsamda bazı durumların tespitinin davanın esasına girme yasağının istisnası olup olmadığının yargı kararları ekseninde ortaya konulması amaçlanmakt
Türk Hukukunda İnançlı İşlemler
Türk Hukukunda İnançlı İşlemler
Yazar: Mehmetoğlu, Hayreddin Fırat
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; İnançlı İşlem,İnanç Sözleşmesi,Teminat,Mülkiyet Devri,Lex Commisoria,Muvazaa

İnançlı işlem, Türk hukukunda yasal bir düzenlemeye sahip olmamakla beraber uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir kurumdur. Bugün gerek doktrin gerekse yargı uygulaması inançlı işlemlerin köken olarak Roma hukukundaki “fiducia” kurumuna dayandığını ve geçerli hukuki işlemler olduğunu kabul etmektedir. Bu makalede, inançlı işlemlere ilişkin çeşitli sorunların doktrindeki görüşler ve yargı uygulaması kapsamında detaylı bir şekilde incelenmesi amaçlanmıştır.

İnançlı işlem, Türk hukukunda yasal bir düzenlemeye sahip olmamakla beraber uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir kurumdur. Bugün gerek doktrin gerekse yargı uygulaması inançlı işlemlerin köken olarak Roma hukukundaki “fiducia” kurumuna dayandığını ve geçerli hukuki işlemler olduğunu kabul etmektedir. Bu makalede, inançlı işlemlere ilişkin çeşitli sorunların doktrindeki görüşler ve yargı uygulaması kapsamında detaylı bir şekilde incelenmesi amaçlanmıştır.
Spor Müsabakalarında Yasadışı Bahis Ve Şans Oyunu Suçları  (7258 Sayılı Kanun m.5)
Spor Müsabakalarında Yasadışı Bahis Ve Şans Oyunu Suçları  (7258 Sayılı Kanun m.5)
Yazar: İçer, Zafer; Akıncı, Cansu
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; Yasadışı Bahis Suçları,Müşterek Bahis,Terörizmin Finansmanı,Spor Toto Teşkilat Başkanlığı,7258 sayılı Kanun.

Kanunun verdiği yetkiye dayalı bir yasal lisans sahibi olmadan izinsiz oynatılan bahisler, yasadışı bahis olarak nitelendirilmektedir. Yasadışı bahis suçuna ilişkin hangi fiillerin yaptırıma tabi olduğu 7258 sayılı “Futbol ve Diğer Spor müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlemesi Hakkında Kanun” ile düzenlenmiştir. Uygulamaya bakıldığında, ilgili fiillerin, yasadışı bahis suçu ile beraber vergi kaçırmak, kara para aklamak, uyuşturucu ticareti yapmak veya organize suç ve terör örgütlerinin faaliyetlerinin finansmanını sağlamak gibi suçları işleme amacıyla da gerçekleştirildiği görülmektedir. Diğer taraftan ülke çapında yasadışı bahis oynayan kişilerin sayısına ve üzerinde bahis oynanan para hacmine bakıldığında bu suçların ülke ekonomisine verdiği zararın da bilançosu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu suçların caydırıcı yaptırımlara tabi tutulması önem arz etmektedir. Bu çalışmada da yasadışı bahis suçları işlenerek yüksek yargı kararları ile öğretideki görüşler referans alınarak konuya yönelik özellik arz eden hususlar tartışılmıştır.

Kanunun verdiği yetkiye dayalı bir yasal lisans sahibi olmadan izinsiz oynatılan bahisler, yasadışı bahis olarak nitelendirilmektedir. Yasadışı bahis suçuna ilişkin hangi fiillerin yaptırıma tabi olduğu 7258 sayılı “Futbol ve Diğer Spor müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlemesi Hakkında Kanun” ile düzenlenmiştir. Uygulamaya bakıldığında, ilgili fiillerin, yasadışı bahis suçu ile beraber vergi kaçırmak, kara para aklamak, uyuşturucu ticareti yapmak veya organize suç ve terör örgütlerinin faaliyetlerinin finansmanını sağlamak gibi suçları işleme amacıyla da gerçekleştirildiği görülmektedir. Diğer taraftan ülke çapında yasadışı bahis oynayan kişilerin sayısına ve üzerinde bahis oynanan para hacmine bakıldığında bu suçların ülke ekonomisine verdiği zararın da bilançosu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu suçların caydırıcı yaptırımlara tabi tutulması önem arz etmektedir. Bu çalışmada da yasadışı bahis suçları işlenerek yüksek yargı kararları ile öğretideki görüşler referans alınarak konuya yönelik özellik arz eden hususlar tartışılmıştır.
Yargıtay’ın Bir Kararı Işığında İş Kanunu Kapsamı Dışındaki İşçilerin Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanması
Yargıtay’ın Bir Kararı Işığında İş Kanunu Kapsamı Dışındaki İşçilerin Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanması
Yazar: Yayvak Namlı, İrem
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; toplu iş sözleşmesinden yararlanma,işçi sendikası üyeliği,kıdem tazminatı,haksız fesih tazminatı,işçi sıfatı,alt işveren

Toplu iş sözleşmesinin parasal hükümlerinden yararlanacak işçilere ilişkin kurallara 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda yer verilmiştir. Bununla beraber İş Kanunu’nun kişi bakımından kapsamı dışında kalan işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanmasına ilişkin özel bir hüküm yoktur. Nitekim bu konudaki duraksama esasında, 6356 sayılı Kanunu’nun işçi tanımı bakımından 4857 sayılı İş Kanunu’na atıf yapmasından kaynaklanmaktadır. Çalışmamızda, Yargıtay’ın bir kararından yola çıkılarak, İş Kanunu kapsamı dışında kalan işçilerin toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanması konusu ele alınacaktır. Bu kapsamda öncelikle 6356 sayılı Kanun bakımından işçi tanımı üzerinde durulacaktır. Daha sonra toplu iş sözleşmesinden yararlanma şartlarına yer verilecektir. En son olarak ise 6356 sayılı Kanun m.2/4 kapsamında yer alan çalışanların, toplu iş sözleşmesinden yararlanması konusu değerlendirilecektir.

Toplu iş sözleşmesinin parasal hükümlerinden yararlanacak işçilere ilişkin kurallara 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda yer verilmiştir. Bununla beraber İş Kanunu’nun kişi bakımından kapsamı dışında kalan işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanmasına ilişkin özel bir hüküm yoktur. Nitekim bu konudaki duraksama esasında, 6356 sayılı Kanunu’nun işçi tanımı bakımından 4857 sayılı İş Kanunu’na atıf yapmasından kaynaklanmaktadır. Çalışmamızda, Yargıtay’ın bir kararından yola çıkılarak, İş Kanunu kapsamı dışında kalan işçilerin toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanması konusu ele alınacaktır. Bu kapsamda öncelikle 6356 sayılı Kanun bakımından işçi tanımı üzerinde durulacaktır. Daha sonra toplu iş sözleşmesinden yararlanma şartlarına yer verilecektir. En son olarak ise 6356 sayılı Kanun m.2/4 kapsamında yer alan çalışanların, toplu iş sözleşmesinden yararlanması konusu değerlendirilecektir.
6769 Sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’na Göre Patentte Zorunlu Lisans
6769 Sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’na Göre Patentte Zorunlu Lisans
Yazar: Bozkurt, Tamer
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Patent,lisans,zorunlu lisans,mülkiyet hakkı,sözleşme özgürlüğü,kamu yararı,patent konularının bağımlılığı,kullanmama nedeniyle zorunlu lisans,TRIPs.

Patentte zorunlu lisans, sınaî mülkiyet hukukunun en ilginç konu ve istisnalarından birisidir. Adeta “kamulaştırmayı” andıran kanun hükümleri patent sahibinin anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına doğrudan, sözleşme hürriyetine ise dolaylı bir müdahale niteliğindedir. Bu nedenle yasal düzenlemelerde Anayasa’nın 13. maddesindeki başta “kanunla” sınırlama ölçütü olmak üzere, ölçülülük ilkesinin gözden uzak tutulmaması gerekmektedir. Bu açıdan konunun eskiden (mülga) 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi Anayasa’ya aykırı idi. Bugün ise zorunlu lisansla ilgili pek çok alt başlık 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu (SMK) ile ortaya çıksa da aslında tamamının arkasında yatan olgu “kamu yararı”dır. Buluş sahibinin yeni bir icatta bulunması sadece bireysel bir çıkara hizmet edemez. Bu buluşun toplum yararına da kullanılması gerekir. Bu durum özellikle Covid salgınından sonra eczacılık ürünlerine ilişkin tartışmaları daha da artırmıştır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ve hayati öneme sahip eczacılık ürünlerine ulaşmakta zorluk çeken ülkeler için patent hukuku bir engel olarak görülmeye başlanmıştır. Bu noktada buluş sahiplerinin hakları ile kamu yararı arasında adil bir dengenin gözetilmesi, gelecekte yaşanabilecek muhtemel sorunları da en aza indirgeyecektir.

Patentte zorunlu lisans, sınaî mülkiyet hukukunun en ilginç konu ve istisnalarından birisidir. Adeta “kamulaştırmayı” andıran kanun hükümleri patent sahibinin anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına doğrudan, sözleşme hürriyetine ise dolaylı bir müdahale niteliğindedir. Bu nedenle yasal düzenlemelerde Anayasa’nın 13. maddesindeki başta “kanunla” sınırlama ölçütü olmak üzere, ölçülülük ilkesinin gözden uzak tutulmaması gerekmektedir. Bu açıdan konunun eskiden (mülga) 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi Anayasa’ya aykırı idi. Bugün ise zorunlu lisansla ilgili pek çok alt başlık 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu (SMK) ile ortaya çıksa da aslında tamamının arkasında yatan olgu “kamu yararı”dır. Buluş sahibinin yeni bir icatta bulunması sadece bireysel bir çıkara hizmet edemez. Bu buluşun toplum yararına da kullanılması gerekir. Bu durum özellikle Covid salgınından sonra eczacılık ürünlerine ilişkin tartışmaları daha da artırmıştır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ve hayati öneme sahip eczacılık ürünlerine ulaşmakta zorluk çeken ülkeler için patent hukuku bir engel olarak görülmeye başlanmıştır. Bu noktada buluş sahiplerinin hakları ile kamu yararı arasında adil bir dengenin gözetilmesi, gelecekte yaşanabilecek muhtemel sorunları da en aza indirgeyecektir.
Mirasçıların İntikal Borçlarından Sorumluluğu Bakımından Terekenin Resmi Defterinin Tutulması
Mirasçıların İntikal Borçlarından Sorumluluğu Bakımından Terekenin Resmi Defterinin Tutulması
Yazar: Kocar, Serra; Acar, Faruk
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; resmi defter,resmi defterin tutulması,mirasbırakanın borçları,intikal borçları,mirası resmi deftere göre kabul eden mirasçı,sorumluluğun sınırlandırılması.

Mirasbırakanın ölümüyle miras, külli intikal gereği mirasçılara intikal etmektedir. Mirasçılar mirası kabul etmesiyle veya ret için öngörülen sürenin geçmesiyle tereke borçlarından kişisel ve müteselsil sorumlu hale gelmektedirler. Bu sebeple mirasçılar, mirası kabul etmeden önce terekede yer alan aktif ve pasifleri öğrenmek için terekenin resmi defterinin tutulmasını talep edebileceklerdir. Resmi deftere mirasbırakanın borçları ve mirasın intikalinden kaynaklanan borçlar yazılmaktadır. Mirası resmi deftere göre kabul eden mirasçı, yalnızca resmi deftere yazılan borçlardan sorumlu olmaktadır. Resmi deftere yazılmamasında alacaklının kusurlu olmadığı borçlardan ise mirasçının alacaklıya karşı terekeden elde edilenler ölçüsünde sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak resmi defterin mirasçıya sağladığı bu korumanın bütün tereke borçlarını kapsayıp kapsamadığı, değerlendirilmesi gereken bir meseledir. Kanun hükmünün lafzına ve bu konuda verilen mahkeme kararına göre etkinin yalnızca mirasbırakanın borçları için geçerli olduğu ifade edilse de kapsama intikal borçlarının da dâhil edilmesi, resmi defterin tutulmasıyla sağlanmak istenen amaca daha uygundur.

Mirasbırakanın ölümüyle miras, külli intikal gereği mirasçılara intikal etmektedir. Mirasçılar mirası kabul etmesiyle veya ret için öngörülen sürenin geçmesiyle tereke borçlarından kişisel ve müteselsil sorumlu hale gelmektedirler. Bu sebeple mirasçılar, mirası kabul etmeden önce terekede yer alan aktif ve pasifleri öğrenmek için terekenin resmi defterinin tutulmasını talep edebileceklerdir. Resmi deftere mirasbırakanın borçları ve mirasın intikalinden kaynaklanan borçlar yazılmaktadır. Mirası resmi deftere göre kabul eden mirasçı, yalnızca resmi deftere yazılan borçlardan sorumlu olmaktadır. Resmi deftere yazılmamasında alacaklının kusurlu olmadığı borçlardan ise mirasçının alacaklıya karşı terekeden elde edilenler ölçüsünde sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak resmi defterin mirasçıya sağladığı bu korumanın bütün tereke borçlarını kapsayıp kapsamadığı, değerlendirilmesi gereken bir meseledir. Kanun hükmünün lafzına ve bu konuda verilen mahkeme kararına göre etkinin yalnızca mirasbırakanın borçları için geçerli olduğu ifade edilse de kapsama intikal borçlarının da dâhil edilmesi, resmi defterin tutulmasıyla sağlanmak istenen amaca daha uygundur.