Sa‘dî Efendi’nin Es’ile-i Sûfî Ecvibe-i Sa‘dî Adlı Namaz Risalesi
Sa‘dî Efendi’s Booklet of Prayer Named Es’ile-i Sûfî Ecvibe-i Sa‘dî
Yazar: Süer, Fatih Ramazan
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 18 No. 18, 0
Anahtar kelimeler: Divan Edebiyatı,Dinî Manzumeler,XVI. Yüzyıl,Sa‘dî Efendi ; Divan Literature,Religious Poems,16th Century,Sa‘dî Efendi

Altı asır gibi uzun bir zaman dilimi içerisinde varlığını  sürdüren Divan Edebiyatı, Türk Edebiyatının en uzun soluklu  dönemidir. Teşekkül sürecinde Arap ve özellikle Fars  edebiyatından etkilenmiş, bu süreçten birkaç asır sonra  olgunluk seviyesine ulaşmış ve örnek şahsiyetler yetiştirmeye  başlamıştır. Alanın temel kaynakları arasında Kur’anı  Kerim, hadis, İslam tarihi, tefsir, akâid ve fıkıh gibi İslâm  kültürü ilim dallarının yer alması Divan Edebiyatının dinî  bir vasfa sahip olmasını beraberinde getirmiştir. Bu sahada  eser veren müellifler özellikle şiiri araç edinerek kaleme  aldıkları eserlerinde her Müslümanın dinî yükümlülüklerini  bilme konusundaki hususiyeti dile getirmiş ve dinî  mevzularda onları bilgilendirmişlerdir. Bu bağlamda yukarıda  adları zikredilen ilim dalları ile alakalı genel manada  manzum tefsir, hadis, siyer, ilmihal ve akaidnameler gibi  çeşitli türler ortaya çıkmıştır. Bilinen bu türlerin yanısıra  muhteva itibariyle yine bu türlerden uzak olmayan ama ayrı  başlıklar altında değerlendirilmesi gereken manzumeler de  vardır. XVI. yy. simalarından Sa‘dî Efendi’ye ait 293  beyitten müteşekkil kaside bu özellikte olan bir manzumedir.  Manzume, bir dervişin Sa‘dî Efendi’ye gelip abdest, ezan,  namaz…gibi konularda yöneltiği sorulardan ve Sa‘dî  Efendi’nin bu sorulara verdiği cevaplardan oluşmaktadır.  Dervişin cevap aradığı sorulara Sa‘dî Efendi’nin, bazı  peygamberlerin hayatlarından telmihler yaparak ve bazı  meşhur fıkıh, hadis, tefsir kitaplarını kaynak göstererek  yanıtlar vermesi manzumenin değerini artırmaktadır. Bu  makalede mezkur şairin manzumesi değerlendirilecek ve  manzumenin metni verilecektir.

Divan Literature which lasts six centuries is the longest  period of Turkish Literature. Divan Literature has been  influenced by Arabic and especially Persian literature  during the formation process. After a few centuries it has  reached ripeness and began to raise sample personalities.  The main sources of this field are Islamic culture branches  such as Qur’an, hadith, Islamic history, tafsir and fiqh.  And this has caused the Divan Literature to have a  religious identity. The authors who wrote in this field  recalled their religious obligations to every Muslim  through poetry in their works and they informed them in  religious matters. In this context verse forms of hadith,  siyar, tafsir and fiqh have emerged. In addition to these  known spices, in consideration of content, there also poems  those are again not far from these spices but should be  analysed under different titles. The Qasida -consisting of  293 couplets- of Sa‘dî Efendi who lived in the sixteenth  century which is a verse in this feature. The Qasida  consists of the answers given by Sa‘dî Efendi to the  questions of a dervish coming to Sa'dî Efendi, such as  ablution, azan, prayer... and answers given to these  questions by Sa‘dî Efendi. Sa‘dî Efendi gave answers to the  questions of the dervish by referring to the famous fiqh,  hadith, tafsir books and making talmih from the lives of the  prophets. And this has increased the value of the his work.  In this article, the poem of the poet will be evaluated and  the text of the poem will be given.