İSLÂMÎ EDEBİYAT DERGİSİNDE BİR EDEBİYAT SORUŞTURMASI:   İSLÂMÎ EDEBİYAT MÜMKÜN MÜDÜR?
A LITERARY INVESTIGATION IN THE JOURNAL OF ISLAMIC LITERATURE: IS ISLAMIC LITERATURE POSSIBLE?
Yazar: Özen, Tuğba
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 22 [BAHAR 2025], 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Islamic Literature ; Türk İslam Edebiyatı ; Türk-İslâm Edebiyatı,İslâmî Edebiyat,İslâmî Edebiyat Dergisi,Anket,Söyleşi,Soruşturma ; Turkish Islamic Literature,Islamic Literature,Islamic Literature Magazine,Survey,Interview,Investigation

İslâmî Edebiyat dergisinin kuruluş amacı İslâmî edebiyatın teorik zeminini belirlemek ve bu alanda eserler vermektir. Söz konusu amacın teorik çerçevesi hem dergideki yazılarla hem de söyleşilerle çizilmeye çalışılmıştır. Dergide dönemin şair, romancı, akademisyen, yayıncı, ilim adamı simalarına İslâmî edebiyatın mümkün olup olmadığı ve bu edebiyatın tanımına dair sorular yöneltilmiştir. 1988’de yayın hayatına atılan dergi, çeşitli aralar vermekle birlikte günümüzde yayımlanmaya devam etmektedir. Bu çalışmada derginin yayımlanmasına verilen ilk ara olan 1994’e kadar çıkartılan 26 sayıdaki anket, soruşturma, söyleşi, sohbet başlıklı yazılar incelenmiştir. Söz konusu sayılardaki İslâmî edebiyat kavramının sorgulandığı söyleşilerden hareketle, bu kavramın teorik zemini irdelenmeye çalışılmıştır. İslâmî Edebiyat dergisi ana hatlarıyla tanıtıldıktan sonra söz konusu kavramı soruşturmak amacıyla yapılan anket ve söyleşi türündeki metinler incelenmiştir. Böylece İslâmî Edebiyat dergisinde bu kavrama dair soruşturmaların iki ana mesele üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Bunlardan ilki İslâmî edebiyat kavramını kabul etmeyenlerin görüşleridir. Onlar daha ziyade edebiyatın bölünmemesini, sınırlandırılmamasını ve lokalize edilmemesini savunurlar. İslâmî edebiyatın varlığını kabul edenler  bu edebiyatı; Müslümanca bakışı yansıtan, İslâmî unsurlarla ters düşmeyen, İslâm tarihini, öğretilerini, ahlakını anlatan edebiyat olarak tanımlamışlardır. İslâmî Edebiyat dergisi, ilk dönemindeki anketlerle ve söyleşilerle “İslâmî edebiyat mümkün müdür?” sorusuna cevap aramış, farklı görüşlere yer vererek savunduğu edebiyat anlayışının teorik zeminini inşa etmeye çalışmıştır.

The founding aim of the journalIslamic Literature is to determine the theoretical basis of Islamic literature and to publish works in this field. The theoretical framework of this aim was tried to be drawn both through the articles in the magazine and interviews. In the magazine, poets, novelists, academicians, publishers and scholars of the period were asked questions about the possibility of Islamic literature and the definition of this literature. Launched in 1988, the magazine continues to be published today despite various breaks. In this study, the articles titled questionnaires, investigations, interviews and conversations in 26 issues published until 1994, the first break in the publication of the magazine, were analyzed. Based on the interviews in these issues in which the concept of Islamic literature was questioned, the theoretical basis of this concept was tried to be analyzed. After introducing the main outlines of theIslamic Literature magazine, the texts in the form of surveys and interviews conducted to investigate the concept in question are analyzed. It has been observed that studies on this concept in the journal Islamic Literature have focused on two main issues. The first is the views of those who do not accept the concept of Islamic literature. They rather argue that literature should not be divided, limited and localised. Those who defend the existence of Islamic literature define it as literature that defends the Muslim perspective, does not contradict Islamic elements and narrates the history, teachings and ethics of Islam. In its first period, the journal Islamic Literature tried to answer the question "Is Islamic literature possible?" through surveys and interviews, and tried to build the theoretical basis of the literary understanding it defended by including different opinions.