Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Perspektifinde BİLSEM Öğrenme Çıktılarının Sistem Düşüncesi Bakımından İncelenmesi
An Examination of Learning Outcomes in Science and Art Center from a Systems Thinking Perspective within the Framework of the Türkiye Century Education Model
Yazar: Atik, Hatice; Özcan, Hasan
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 46 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Curriculum Evaluation in Education ; Eğitimde Program Değerlendirme ; Türkiye Century Education Model,Science and Art Centres Support Education Curriculum,Gifted students,learning outcome,System Thinking ; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli,Bilim ve Sanat Merkezleri Destek Eğitim Programı,Özel yetenekli öğrenciler,öğrenme çıktısı,sistem düşüncesi.

Yirmi birinci yüzyıl becerileri kapsamında ele alınan sistem düşüncesi, özel yetenekli öğrencilerin karmaşık problem çözme becerilerini geliştirmede önemli bir rol oynar. Bu doğrultuda bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında geliştirilen Bilim ve Sanat Merkezleri Destek Eğitimi Çerçeve Öğretim Programı’nı sistem düşüncesi perspektifinden analiz ederek alanyazına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile yürütülen bu çalışmada, ilgili programa ait 112 öğrenme çıktısı, Ben-Zvi-Assaraf ve Orion (2005) tarafından geliştirilen Sistem Düşüncesi Hiyerarşisi modeli analitik bir çerçeve olarak kullanılarak sistematik biçimde incelenmiştir. Araştırma bulguları, öğrenme çıktılarının sistem düşüncesi becerileriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermektedir. Bilişsel dağılım incelendiğinde en yüksek yoğunluğun modelin en üst basamağı olan uygulama düzeyinde olduğu; bunu sentez ve analiz düzeylerinin izlediği belirlenmiştir. Bu hiyerarşik dağılım, öğretim programının üst düzey bilişsel süreçleri destekleyen bütüncül ve uygulama odaklı bir anlayışla hazırlandığını göstermektedir. Çalışma, müfredat geliştiricileri, eğitim politikası yapıcıları, öğretmenler ve diğer paydaşlar için programın teorik temellerini ve potansiyelini ortaya koyan kanıta dayalı bir kaynak sunmaktadır. Ayrıca, programın doküman düzeyindeki güçlü yapısının uygulama süreçlerine, öğretmen deneyimlerine ve öğrencilerin sistem düşüncesi becerilerinin gelişimine etkisini inceleyecek gelecekteki ampirik ve boylamsal araştırmalar için zemin oluşturduğu düşünülmektedir.

Systems thinking, considered within the scope of 21st century skills, plays a significant role in developing gifted students’ complex problem solving skills. In this context, this study aims to contribute to the literature by analyzing the Science and Art Centers Support Education Framework Curriculum, developed under the Türkiye Century Education Model, from a systems thinking perspective. Conducted using the document analysis method one of the qualitative research methods this study systematically examined the 112 learning outcomes of the relevant program using the Systems Thinking Hierarchy model developed by Ben-Zvi-Assaraf and Orion (2005) as an analytical framework. The research findings indicate that the learning outcomes are highly aligned with systems thinking skills. An examination of the cognitive distribution revealed that the highest concentration was at the application level, which is the top step of the model, followed by the synthesis and analysis levels. This hierarchical distribution indicates that the curriculum was designed with a holistic and application oriented approach that supports higher order cognitive processes. This study provides an evidence based resource that outlines the program’s theoretical foundations and potential for curriculum developers, education policymakers, teachers, and other stakeholders. Furthermore, it is believed that the program’s robust structural design at the document level lays the groundwork for future empirical and longitudinal studies examining its impact on implementation processes, teacher experiences, and the development of students’ systems thinking skills.