Helal Gıda Hassasiyeti Üzerine Bir Durum Çalışması: Viranşehir Örneği
A Case Study on Halal Food Sensitivity: The Case of Viranşehir
Yazar: Şahin, Mustafa; Gökçen, Ahmet
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology of Culture ; Kültür Sosyolojisi ; Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Halal Food,Access to Halal Food,Sociology of Food,Health,Social Interactions,Viranşehir ; Helal Gıda,Helal Gıdaya Erişim,Yemek Sosyolojisi,Sağlık,Sosyal Etkileşimler,Viranşehir.

Helal gıda, her ne kadar dini bir kavram olarak ortaya bilinse de bugün sağlıkla da ilişkilendirilmektedir. Zira helal gıda sadece haram olmayan gıdayı değil, herhangi bir gıdanın tüm üretim süreçlerinde İslami hassasiyetlere uygunluğu ifade etmektedir. Helal gıdaya erişim, kitlesel üretim çağında Müslümanlar için önemli bir konu haline gelmiştir. Bu noktada helal gıda sertifikasyonu önem kazanmaktadır. Türkiye’nin bazı bölgelerinde helal gıdaya erişim adına helal marketler açılmıştır. Bu araştırma helal gıda/ürün konusunu geniş bir perspektiften ele alarak, Müslümanların helal yaşam tarzlarını sürdürmelerine yönelik başa çıkma stratejilerini anlamak amacındadır. Araştırma, Şanlıurfa ilinin Viranşehir ilçesindeki helal marketten alışveriş yapan müşterilerin helal gıda/ürün tüketiminin motivasyonlarını inceleyen bir durum çalışmasıdır. Araştırma, tüketicileri doğal ortamlarında detaylı bir şekilde betimlenmeye çalışılmıştır. Araştırma nitel olarak tasarlanmış, derinlemesine görüşme yöntemiyle veriler toplanmıştır. Veri toplama süreci yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla gerçekleştirilmiş, görüşmeler ses kaydedici bir cep telefonuyla kaydedilmiş ve araştırmacı tarafından notlar alınmıştır. Toplamda 11 katılımcıyla görüşülmüş ve görüşmeler sonrasında transkriptler analiz edilerek sonuçlar çıkarılmıştır. Araştırmanın etik kurul izni Harran Üniversitesi Etik Kurulu tarafından alınan 15.12.2023 tarih ve 291114 sayılı evrakla ekte sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda insanların, helal gıdaya yönelmesinde dini faktörler merkezi olmakla birlikte sağlık ve sosyal çevre faktörü de etkili olmuş, helal gıdaya erişimin zor ve maliyetli olduğu görülmüştür.

Although halal food is known as a religious concept, today it is also associated with health. Access to halal food has become an important issue for Muslims in the age of mass production.  This research aims to understand the coping strategies of Muslims to maintain halal lifestyles by addressing the halal food/product issue from a broad perspective. The research is a case study that examines the motivations of halal food/product consumption of customers who shop at halal markets in Viranşehir district of Şanlıurfa province. The research attempts to describe the consumers in their natural environment in detail. The research was designed qualitatively and data were collected through in-depth interviews. The data collection process was carried out through semi-structured interview forms, the interviews were recorded with a voice recorder cell phone and notes were taken by the researcher. A total of 11 participants were interviewed and the transcripts were analyzed after the interviews and conclusions were drawn. The ethics committee permission of the research was obtained from Harran University Ethics Committee on 15.12.2023 and numbered 291114. As a result of the study, , it was seen that religious factors were central in people's orientation towards halal food, but health and social environment factors were also effective, and access to halal food was difficult and costly.