TÜRKİYE’DE ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ SÜRECİNDE KURULAN SOSYALİST PARTİLER
TÜRKİYE’DE ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ SÜRECİNDE KURULAN SOSYALİST PARTİLER
Yazar: Koca, Mehmet
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Soğuk Savaş,Çok Partili Hayat,Sosyalizm,Anti-Komünizm,Demokrasi,Seçim

II. Dünya Savaşı yılları Türkiye tarihiaçısından iç politikanın, tamamen dış politikaya bağlı olarak gelişipdeğişkenlik gösterdiği yıllardır. Türkiye, batı bloğunda yer almak için batınınsiyasal sistemlerine uyum sağlayacak adımlar atması gerektiğinin debilincindeydi. Öncelikle iç siyasal sistemin ve kurumların düzenlenmesigerekiyordu. Bu anlamda tek partili sistemin terk edilerek çok partili hayatageçmek, dış dinamikler açısından bir zorunluluktu. Ocak 1946 yılında DemokratParti kuruldu ve 27 yıllık tek partili siyaset dönemi sona erdi. Haziran1946’da Cemiyetler Kanunu’nda yapılan değişikliğin ardından sınıf esasınadayalı parti ve dernek kurulmasının yasal zemini oluşmuş ve kısa sürede ardıardına birçok parti ve sendika kurulmuştur. Kurulan bu partilerin büyükçoğunluğu sosyalist eğilimli olmuştur. II. Dünya Savaşının sona ermesindensonra Türkiye, Sovyetler Birliğiyle yaşadığı krize rağmen ilişkilerinidüzeltmeye gayret gösterse de bu durum bir sonuç vermemiş ve savaş sonundaSovyetler Birliğinin, Türkiye’den bir takım taleplerde bulunması ilişkilerikopma noktasına getirmiştir. Savaş sonunda oluşan Sovyet tehdidine karşıTürkiye ise ABD’ye yakınlaşmayı seçenek olarak görerek bu doğrultuda hareketetmiş böylece soğuk savaş döneminde uygulanacak olan Türk dış politikasınıntemelleri bu dönemde atılmıştır. Ayrıca Türk-Sovyet ilişkilerinin bozulmasıülke içerisindeki siyasetin de yön değiştirmesine sebebiyet vermiş, Türk soluüzerindeki baskıların daha da artmasına yol açmıştır.

II. Dünya Savaşı yılları Türkiye tarihiaçısından iç politikanın, tamamen dış politikaya bağlı olarak gelişipdeğişkenlik gösterdiği yıllardır. Türkiye, batı bloğunda yer almak için batınınsiyasal sistemlerine uyum sağlayacak adımlar atması gerektiğinin debilincindeydi. Öncelikle iç siyasal sistemin ve kurumların düzenlenmesigerekiyordu. Bu anlamda tek partili sistemin terk edilerek çok partili hayatageçmek, dış dinamikler açısından bir zorunluluktu. Ocak 1946 yılında DemokratParti kuruldu ve 27 yıllık tek partili siyaset dönemi sona erdi. Haziran1946’da Cemiyetler Kanunu’nda yapılan değişikliğin ardından sınıf esasınadayalı parti ve dernek kurulmasının yasal zemini oluşmuş ve kısa sürede ardıardına birçok parti ve sendika kurulmuştur. Kurulan bu partilerin büyükçoğunluğu sosyalist eğilimli olmuştur. II. Dünya Savaşının sona ermesindensonra Türkiye, Sovyetler Birliğiyle yaşadığı krize rağmen ilişkilerinidüzeltmeye gayret gösterse de bu durum bir sonuç vermemiş ve savaş sonundaSovyetler Birliğinin, Türkiye’den bir takım taleplerde bulunması ilişkilerikopma noktasına getirmiştir. Savaş sonunda oluşan Sovyet tehdidine karşıTürkiye ise ABD’ye yakınlaşmayı seçenek olarak görerek bu doğrultuda hareketetmiş böylece soğuk savaş döneminde uygulanacak olan Türk dış politikasınıntemelleri bu dönemde atılmıştır. Ayrıca Türk-Sovyet ilişkilerinin bozulmasıülke içerisindeki siyasetin de yön değiştirmesine sebebiyet vermiş, Türk soluüzerindeki baskıların daha da artmasına yol açmıştır.