Erzincan ilinde elma ağaçlarında zarar yapan Archips (Lepidoptera: Tortricidae) türlerinin tespiti, popülasyon değişimleri ile önemli tür Archips rosana (L., 1758)’nın biyolojisi
Determination and population fluctuations of harmful Archips (Lepidoptera: Tortricidae) species on apple trees and the biology of important species Archips rosana (L., 1758) in Erzincan province
Yazar: Canbay, Adnan; Tozlu, Göksel
Dergi: Türkiye Entomoloji Dergisi, Vol. 37 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Archips spp., population fluctuation, Archips rosana, biology, Erzincan ; Yaprakbüken türleri, popülasyon değişimi, Archips rosana, biyoloji, Erzincan

Erzincan ilinde 2010-2011 yıllarında arazi ve laboratuvar koşullarında yürütülen bu çalışmada, elma ağaçlarında ürün ve kalite kaybına neden olan Yaprakbüken türleri (Archips spp.) tespit edilmiş, popülasyon değişimleri ortaya konulmuş ve önemli tür Archips rosana (L., 1758)’nın biyolojisi belirlenmiştir. Erzincan ili Merkez ve Üzümlü ilçelerinde belirlenen bahçelere haftada bir kez gidilerek zararlının; yumurta, larva ve pupa dönemleri elma ağaçları üzerinde tespit edilmiş, gerekli gözlem ve incelemeler yapılmıştır. Ergin döneminin takibi için ise sürvey bahçelerindeki elma ağaçlarının dallarına Pherocon tipi eşeysel çekici tuzaklar asılmıştır. Erzincan’da elma ağaçlarında görülen Yaprakbüken türlerinin Archips podana (Scopoli, 1763), A. rosana (L., 1758) ve Archips xylosteana (L., 1758) (Lepidoptera: Tortricidae) olduğu, bunlardan da A. rosana’nın daha yoğun olarak bulunduğu ve önemli tür olduğu belirlenmiştir. Archips rosana’nın yumurtalarının doğada 295-323 günde açıldığı ve ömrünün ortalama 312 gününü yumurta döneminde geçirdiği saptanmıştır. Ayrıca, A. rosana’nın toplam larva süresinin 59-77 gün, pupa süresinin 36-41 gün sürdüğü ve ilk pupalar görüldükten 17-23 gün sonra da ergin çıkışının olduğu kaydedilerek, bu türün 2010-2011 yıllarında Erzincan ekolojik koşullarında yılda 1 döl verdiği belirlenmiştir.

In this study conducted under laboratory and field conditions in Erzincan province in 2010-2011, the important species of leaf roller (Archips spp.) causing loss of crops and quality in the apple trees were identified, population fluctuations were appeared and biology of Archips rosana, important species, was determined. The orchards determined in the Central and Üzümlü districts of Erzincan were visited once a week and the eggs, larvae and pupae periods of pest on apple tree were determined and monitored. Pherocon-type traps were hung on the branches of apple trees in survey orchards for observing the changes of adult period. The species of leaf rollers, Archips podana (Scopoli, 1763), A. rosana (L., 1758) and Archips xylosteana (L., 1758) (Lepidoptera: Tortricidae) in the apple orchards in the Erzincan were determined. Among these three species, A. rosana was found to be more intensive and determined to be an important species. The eggs of A. rosana were hatched 295-323 days in nature and average 312 days of its life cycles were spent in period of eggs. Also, as total larvae period of A. rosana was 59-77 days, pupae period was 36-41 days. After 17-23 days from first pupae appeared the exits of adults were recorded. Archips rosana had one generation in a year under Erzincan ecological conditions in 2010 and 2011.