Türkiye’nin İhracat Hacmi ile İhracat Kredileri Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi
Analysis of the Causality Relationship Between Export Performance of Turkey Export Loans
Yazar: Selvi Hanişoğlu, Gülay
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Financial Institutions ; Finansal Kurumlar ; Banking,Financial Institutions,Eximbank,Export Volume,Export Credits,Toda-Yamamoto ; Bankacılık,Finansal Kuruluşlar,Eximbank,İhracat Hacmi,ihracat kredileri,İhracat Kuruluşları

Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin ihracat hacmi ile Türk Eximbank (Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.) ve Türkiye’de yerleşik mevduat bankalarının kullandırdıkları krediler arasındaki nedensellik ilişkisinin araştırılmasıdır. İhracat kredileri, ülkelerin ihracat kapasitesinin arttırılması için yerel firmalara sağlanan önemli desteklerden biridir. Türkiye’de ihracatçılara doğrudan finansman destekleri Türk Eximbank ve bankalarca kullandırılan ihracat kredileri ile sağlanmaktadır. Kullandırılan ihracat kredileri ile ihracat hacmi arasındaki nedensellik ilişkisinin araştırıldığı çalışmamızda öncelikle konu ile ilgili literatür incelenmiştir. Daha sonraki bölümde ihracat desteği sağlamak amacıyla kurulmuş olan Türk Eximbank uygulamaları hakkında bilgi verilmiştir. Türk Eximbank’ın yanı sıra mevduat bankalarının kullandırdığı ihracat kredileri, sigorta ve garanti destekleri açıklanmıştır. Çalışmada nedensellik analizi Türk Eximbank ve mevduat bankaları için ayrı ayrı gerçekleştirilmiştir. Değişkenlerin durağanlık analizleri Dickey Fuller Unit test ile yapılmıştır. Nedensellik ilişkinin analizi ise Toda-Yamamoto yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İhracat kredileri ile ihracat hacmi arasındaki nedensellik ilişkininin analizi için 2003-2021 dönemine ait veriler kullanılmıştır. Türkiye’nin ihracat hacmi ile Türk Eximbank tarafından kullandırılan kısa vadeli ve orta uzun vadeli ihracat kredileri arasında çift yönlü anlamlı nedensellik etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mevduat bankaları tarafından kullandırılan ihracat kredileri ile ihracat hacmi arasında yıllık veriler kullanılarak yapılan analizde anlamlı bir nedensellik ilişkisi olmadığı, aylık veriler kullanılarak yapılan analizde kredi hacminden ihracat hacmine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır.

The present study analyzes the causality relationship between the export volume of Turkey and Export Loans, which is extended by Turk Eximbank (Export Credit Bank of Türkiye) and Turkish deposit banks. Export credits are financial instruments used to support local firms export capacity to improve Turkey’s export capacity. After reviewing the related literature, the study continues explaining Turk Eximbank, the official export credit institution. Besides Turk Eximbank, deposit banks also extend export credits, insurance and guarantee programs. The causality relationship analysis is done separately for the Turk Eximbank and deposit bank loans. In the study, the Dickey Fuller Unit test is used for stationary purposes. The causality relationship was analyzed using the Toda-Yamamoto model between the export volumes of Turkey and export loans for the period of 2003-2021. As a result, two ways significant effects are observed between Turkey’s export volume and short term, medium and long term credits which is extended by Turk Eximbank. Concerning the causality analysis between the total export credits which is extended by deposit banks and export volume, it was concluded that there was no significant causality relationship with annual data. On the other hand, our results have shown one-way relationship between the loan volume and the export volume with monthly data.