Konya Ovası Sulamalarında Tabansuyu ve Tuzluluk Sorunları
Problems of Water Table and Salinity in Konya Plain Irrigation Schemes
Yazar: Çakmak, Belgin; Kendırlı, Berna
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 07 No. 04, 2001
Anahtar kelimeler: Sürdürülebilir sulama alan ı oran ı , tabansuyu düzeyi, tabansuyu kalitesi, tuzluluk ; Sustainable irrigation area ratio, water table level, water table quality, salinity

Çiftçilerin bilinçsiz sulama uygulamalar ı ve a şı rı su kullan ı m ı , erozyon, göllenme, tuzluluk, sodyumluluk gibi  çevresel problemlere yol açmaktad ı r. Sulama kaynaki ı çevresel problemler önlem al ı nmad ığı koş ulda ülke tar ı mı n ı tehdit edecek  boyutlara ula şabilecektir. Bu problemler ço ğ unlukla işletme aşamas ı nda etkin bir izleme ve de ğerlendirme sisteminin  bulunmay ışı ndan kaynaklanmaktad ı r. Her geçen gün sulama projelerinde izleme ve de ğ erlendirme önemli bir yönetim arac ı  haline gelmektedir.  Bu çal ışmada Konya Ovas ı Sulamalar ı n ı n 1995-1999 y ı llar ı na ilişkin tabansuyu düzeyi ve kalitesi ile sürdürülebilir sulama  alan ı oran ı dikkate al ı nmış ve değerlendirilmiştir. Sulaman ı n en yoğ un olduğu ayda tabansuyu düzeyi 0-1 m'ye kadar olan  alanlar dikkate al ı nd ığı nda en fazla alan ı Çumra Sulamas ı almakta bunu Ulu ı rmak, Atlant ı , Gevrekli, Ilg ı n, İ vriz ve Ayranc ı  sulamalar ı izlemekte; tabansuyu tuzlulu ğu 5000 micromhos/cm'den büyük olan alanlara göre s ı raland ığı nda ise ilk s ı ray ı Çumra  Sulamas ı almakta, bunu Ulu ı rmak, İ vriz, Ilg ı n, Atlant ı , Gevrekli ve Ayranc ı sulamalar ı izlemektedir. Sürdürülebilir sulama alan ı  oran ı %78-100 aras ı nda değ işmekte, en dü şük İ vriz Sulamas ı 'nda %78 ve en yüksek Ilg ı n ve Ayranc ı sulamaları nda °,6100  olmaktad ı r. Tar ı m di şi b ı rak ı lan sulama alanlar ı nda sulama faydas ı dikkate al ı narak hesaplanan yararlan ı lamayan fayda ve  yararlan ı lamayan yat ı rı m en düşük Gevrekli Sulamas ı 'nda 385.109 TL ve 921.109TL, en yüksek İ vriz Sulamas ı 'nda 1827.109TL  ve 8718.109TL olarak gerçekleşmiştir.

Farmers' unconscious irrigation applications and excess water usage lead to environmental problems such as  erosion, waterlogging, salinity and alkaline. Environmental problems based on irrigation will become a threating factor for  agriculture if necessary precautions are not taken. Lack of an efficient Monitoring and Evaluation  M&E system at operation  phase mostly brings about these problems. M&E is becoming a critical management tool in irrigation projects day by day.  In this study, water table level and quality and sustainable irrigation area ratio relating 1995-1999 years were estimated  and evaluated. Based on water table level ranging 0-1 meter for the peak irrigation season, Çumra irrigation covered the highest  area, then followed by Ulu ı rmak, Atlant ı , Gevrekli, Ilg ı n, İ vriz and Ayranc ı Irrigation. Çumra irrigation also has the first place  based on water table salinity more than 5000 micromhos/cm, then followed by Ulu ı rmak, İ vriz, Ilg ı n, Atlant ı , Gevrekli and  Ayranc ı irrigation. Sustainable irrigation area ratios are between 78% and 100%, the lowest with 78% in İ vriz irrigation and the  highest with 100% in Ilg ı n and Ayranc ı irrigation. Unusable benefit and investment are the lowest in Gevrekli irrigation with  385.109TL and 921.10 TL, the highest in İ vriz irrigation with 1827. 10 9TL and 8718. 109TL respectively based on irrigation  benefit supposed to be obtained from unused irrigatable agricultural land.