SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE YENİLİKÇİLİK BAĞLAMINDA KENTSEL YAŞAM LABORATUVARLARI: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
URBAN LIVING LABORATORIES IN THE CONTEXT OF SUSTAINABILITY AND INNOVATION: AN EVALUATION ON TURKEY
Yazar: Ulugöl, Sedat; Bilgili, Alper
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 23 No. 58, 2025
Anahtar kelimeler: Sustainable Development ; Sürdürülebilir Kalkınma ; Environment Policy ; Çevre Politikası ; Urbanization Policies ; Kentleşme Politikaları ; Sustainable Operation Management ; Sürdürülebilir Operasyon Yönetimi ; Living Lab,Urban Living Lab,Sustainable Innovative City,ENoLL ; Yaşam laboratuvarı,Kentsel yaşam laboratuvarı,Sürdürülebilir yenilikçi kent,ENoLL

Hızla artan kentsel alanlar, toplam nüfusun büyük bir kısmını içinde barındırmaktadır. Geleceğe dair nüfus tahminleri, kentsel alanlardaki yoğunluğun artarak devam edeceğini ortaya koymaktadır. 2020 yılı Birleşmiş Milletler verilerine göre, her gün dünya genelinde yaklaşık 200.000 kişi şehirlere göç etmektedir. Bu bağlamda, 1950 ile 2020 yılları arasında kentleşme oranı 6 kat artmıştır. Ayrıca 2050 yılına gelindiğinde ise özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki büyümenin etkisiyle, dünya nüfusunun %66’sının kentlerde yaşayacağı öngörülmektedir. Kentsel yaşam laboratuvarları (KYL), kentleşmenin yarattığı zorlukları ve fırsatları sürdürülebilirlik çerçevesinde yenilikçi bir bakış açısıyla ele almak için kolektif bir kentsel inovasyon ve deney merkezi olarak ortaya çıkmaktadır. KYL'lerin sürdürülebilir yenilikçi kentlerin inşası noktasındaki nihai rolünün ne olduğu ve kentlerdeki diğer katılım, işbirliği, deney, öğrenme ve yönetme biçimlerinin yerini alan tamamen yeni bir olguyu temsil edip etmediği konusunda net bir anlayış yoktur. KYL yaklaşımını çekici ve yeni kılan unsurların açıklığa kavuşturulmasına ihtiyaç vardır. Bu çalışma KYL’lerin sürdürülebilir yenilikçi kentlerin inşası noktasında olumlu/olumsuz etkilerinin araştırılması, rollerinin belirlenmesi ve yeni ve çekici kılan unsurlarının açığa kavuşturulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu Türkiye özelinde 2023 yılı ENoLL üyesi etkin KYL’ler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 2023 yılı ENoLL üyesi etkin KYL’lerin resmi sitelerinden ve ENoLL ağının resmi sitesinden KYL’lere ilişkin bilgiler toplanmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analizi programında analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda KYL’lerin sürdürülebilir yenilikçi kentlerin inşası noktasında kentsel sorunlara ve ihtiyaçlara cevap verebilecek birçok projeyi hayata geçirdiği ve proje oluşturma süreçlerine kentsel paydaşları da entegre ettiği anlaşılmıştır. Ayrıca 2023 yılında ENoLL ağında etkin üye statüsünde bulunan Mezopotamya KYL’nin yerel yönetim biriminde meydana gelen yönetim değişikliği sonucunda ENoLL üyeliğini yenilemediği tespit edilmiştir.

Rapidly growing urban areas contain a large share of the total population. Population projections for the future reveal that the density of urban areas will continue to increase. According to 2020 United Nations data, approximately 200,000 people migrate to cities around the world every day. In this context, the rate of urbanization has increased 6-fold between 1950 and 2020. It is also predicted that by 2050, 66% of the world's population will live in cities, especially with the impact of growth in developing countries. Urban living laboratories (ULLs) are emerging as a collective urban innovation and experimentation hub to address the challenges and opportunities created by urbanization from an innovative perspective within the framework of sustainability. There is no clear understanding of what the ultimate role of CILs is in building sustainable innovative cities and whether they represent an entirely new phenomenon that replaces other forms of participation, collaboration, experimentation, learning and governance in cities. There is a need to clarify what makes the CFL approach attractive and new. This study was carried out to investigate the positive/negative effects of the CSCs on the construction of sustainable innovative cities, to determine their roles and to clarify what makes them new and attractive. Document analysis method, one of the qualitative research designs, was used in the study. The sample group of the study consists of active ENoLL members of 2023 in Turkey. Within the scope of the research, information about the 2023 ENoLL members was collected from the official websites of the active ENoLL members and the official website of the ENoLL network. The data obtained were analyzed in MAXQDA qualitative data analysis program. As a result of the study, it has been understood that SMCs have implemented many projects that can respond to urban problems and needs in the construction of sustainable innovative cities and integrated urban stakeholders into project creation processes. In addition, it was determined that Mesopotamia KYL, which was an active member of the ENoLL network in 2023, did not renew its ENoLL membership as a result of the management change in the local government unit.