Ev tipi solunum destek cihazlarının kullanımı etkin mi?
Ev tipi solunum destek cihazlarının kullanımı etkin mi?
Yazar: Zorlu, Duygu
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Kronik solunum yetmezliği,oksijen tedavisi (USOT),non-invaziv mekanik ventilasyon (NIMV),ev tipi solunum cihazları.

Giriş ve Amaç: Kronik solunum yetmezliği olan hastalara, hastane yatışlarınıazaltmak, uzun süreli yatış komplikasyonları önlemek, yaşam kalitesini ve sağkalımı artırmak amacıyla, ev tipi solunum destek cihazları rapor edilmektedir.Çalışmanın amacı, maliyetli olan ev tipi solunum destek cihazlarına hastalarınuyumlarını, cihaz uygulamalarını dolayısıyla cihazların kullanım etkinliklerinideğerlendirmektir. Hastaların cihaz, kullanım takibi ve uygulamaeksikliklerine dikkat çekerek ve bu konuda iyileştirmelere katkı sağlanmasıhedeflenmiştir.Yöntem ve Gereç: Şubat 2020 boyunca, Göğüs hastalıkları poliklinik başvurusuolan ve primer kronik solunum yetmezliği tanısıyla (Kronik Obstrüktif AkciğerHastalığı (KOAH), Astım, İnterstisyel Akciğer Hastalığı (İAH), Konjestif KalpYetmezliği (KKY)) evde oksijen konsantratörü (USOT) ve/veya Bilevel PositiveAirway Pressure (BIPAP) cihazı bulunan ve çalışmaya katılıma gönüllü 147hasta değerlendirilmiştir. Evde oksijen konsantratörü bulunan 76 ve BIPAP‘ıbulunan 22 olmak üzere toplam 98 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların,cihaz kullanım özellik ve alışkanlıkları değerlendirilmiştir.Bulgular: Çalışmada, en az 15 saat/gün önerilen, oksijen konsantratörükullanımı ortalama 6,5 saat/gün olarak tespit edilmiştir. Düzenli hekimkontrolü ile günlük cihaz kullanım süresi ve düzenli cihaz bakımı ve ayarıdurumları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,001 ve p=0,005).BIPAP kullanımında, böyle bir ilişki saptanmamıştır. BIPAP günlük kullanımsüresi de yeterli bulunmamıştır.Tartışma ve Sonuç: Evde oksijen konsantratörü bulunan 76 ve BIPAP‘ıbulunan 22 olmak üzere 98 hasta ile yapılan çalışmada, 50 (%65,8) erkek ve 26(%34,2) kadın hasta değerlendirilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 69.8 ± 9.8 idi.Ev tipi solunum destek cihazlarının kullanımının ve bakımının etkin olmadığıtespit edilmiştir. Bu durum ise; hastaların sık acil başvurularına vehospitalizasyon gerekliliğine neden olmaktadır. Cihazların kullanımınıetkinleştirmek için, hastaların doğru teknikte ve sürede cihaz kullanımları,cihazla ilgili gerekli bakım, onarım ve ayar takipleri, hasta poliklinikkontrollerinde mutlaka sorgulanmalı, hasta ve yakınlarına tekrarhatırlatılmalıdır.

Giriş ve Amaç: Kronik solunum yetmezliği olan hastalara, hastane yatışlarınıazaltmak, uzun süreli yatış komplikasyonları önlemek, yaşam kalitesini ve sağkalımı artırmak amacıyla, ev tipi solunum destek cihazları rapor edilmektedir.Çalışmanın amacı, maliyetli olan ev tipi solunum destek cihazlarına hastalarınuyumlarını, cihaz uygulamalarını dolayısıyla cihazların kullanım etkinliklerinideğerlendirmektir. Hastaların cihaz, kullanım takibi ve uygulamaeksikliklerine dikkat çekerek ve bu konuda iyileştirmelere katkı sağlanmasıhedeflenmiştir.Yöntem ve Gereç: Şubat 2020 boyunca, Göğüs hastalıkları poliklinik başvurusuolan ve primer kronik solunum yetmezliği tanısıyla (Kronik Obstrüktif AkciğerHastalığı (KOAH), Astım, İnterstisyel Akciğer Hastalığı (İAH), Konjestif KalpYetmezliği (KKY)) evde oksijen konsantratörü (USOT) ve/veya Bilevel PositiveAirway Pressure (BIPAP) cihazı bulunan ve çalışmaya katılıma gönüllü 147hasta değerlendirilmiştir. Evde oksijen konsantratörü bulunan 76 ve BIPAP‘ıbulunan 22 olmak üzere toplam 98 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların,cihaz kullanım özellik ve alışkanlıkları değerlendirilmiştir.Bulgular: Çalışmada, en az 15 saat/gün önerilen, oksijen konsantratörükullanımı ortalama 6,5 saat/gün olarak tespit edilmiştir. Düzenli hekimkontrolü ile günlük cihaz kullanım süresi ve düzenli cihaz bakımı ve ayarıdurumları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,001 ve p=0,005).BIPAP kullanımında, böyle bir ilişki saptanmamıştır. BIPAP günlük kullanımsüresi de yeterli bulunmamıştır.Tartışma ve Sonuç: Evde oksijen konsantratörü bulunan 76 ve BIPAP‘ıbulunan 22 olmak üzere 98 hasta ile yapılan çalışmada, 50 (%65,8) erkek ve 26(%34,2) kadın hasta değerlendirilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 69.8 ± 9.8 idi.Ev tipi solunum destek cihazlarının kullanımının ve bakımının etkin olmadığıtespit edilmiştir. Bu durum ise; hastaların sık acil başvurularına vehospitalizasyon gerekliliğine neden olmaktadır. Cihazların kullanımınıetkinleştirmek için, hastaların doğru teknikte ve sürede cihaz kullanımları,cihazla ilgili gerekli bakım, onarım ve ayar takipleri, hasta poliklinikkontrollerinde mutlaka sorgulanmalı, hasta ve yakınlarına tekrarhatırlatılmalıdır.