Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma
Could Five Factor Personality Inventory Be Used for The Purpose of Symptom Screening in a Non-Clinical Sample?: A Preliminary Study
Yazar: Tatar, Arkun; Bildik, Tezan; Saltukoğlu, Gaye; Dinçel, Münevver Güler
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Vol. 0 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Personality; Signs and Symptoms; Affective Symptoms; Five Factor Personality Inventory; SCL-90-R ; Kişilik; Belirti ve Bulgular; Duygulanım Semptomlar; Beş Faktör Kişilik Envanteri; SCL-90-R

Bu çalışmada, Beş Faktör Kişilik Envanteri’nin (5FKE) klinik olmayan örneklemdetarama amaçlı olarak kullanılıp kullanılamayacağı incelenmiştir. Çalışmaya 18-54 yaşlarıarasında 103 kadın (%62,4), 62 erkek (%37,6) olmak üzere toplam 165 kişi katılmıştır.Kullanılan ölçeklerin içtutarlılık katsayıları, 5FKE’nin faktörlerinin 0,85-0,94, Belirti TaramaListesi’nin (SCL-90-R) alt ölçeklerinin ise 0,69-0,91 arasında gerçekleşmiştir. SCL-90-R’nin üç genel alt boyutunun 5FKE’nin faktörleri ile Pearson korelasyon katsayıları iseşu şekildedir. Genel Belirti Düzeyi’nin Gelişime Açıklık ile -0,17, Öz-Denetim / Sorumlulukile -0,28, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,35 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,65düzeyinde; Pozitif Belirti Toplamı’nın Gelişime Açıklık ile -0,10, Öz-Denetim / Sorumlulukile -0,20, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,23 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,57düzeyinde; Pozitif Belirti Düzeyi’nin Gelişime Açıklık ile -0,14, Öz-Denetim / Sorumlulukile -0,28, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,33 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,51 düzeyindekorelasyon katsayıları gösterdiği belirlenmiştir. 5FKE’nin Dışadönüklük faktörü,hem Genel Belirti Düzeyi, hem Pozitif Belirti Toplamı hem de Pozitif Belirti Düzeyi ileistatistiksel düzeyde anlamsız ve düşük korelasyon göstermiştir. SCL-90-R’nin üç genelalt boyut toplam puanını yordamak için regresyon analizi yapılmış ve her üç alt boyuttoplam puanını yordamada da sadece Duygusal Tutarsızlık faktör puanının istatistikseldüzeyde anlamlı olduğu görülmüştür. Bu çalışma klinik olmayan örneklemde 5FKE’ninözellikle de “Duygusal Tutarsızlık” faktörünün tarama amaçlı kullanılabileceğine ilişkinolarak ipucu sağlamıştır. Ancak konunun daha detaylı incelenmesinin gerekli olduğunuda göstermiştir.

This study investigated whether Five Factor Personality Inventory (5FKE) can beused for symptom screening purposes in a non-clinical sample. A total of 165 people103 women (62.4%) and 62 men (37.6%) between the ages of 18-54 years participatedin the study. The internal consistency for factors of 5FKE was found between 0.85 and0.91, while for sub-scales of Symptom Checklist (SCL-90-R) it was between 0.69 and0.91. Correlation coefficients between three sub-scales of SCL-90-R and the factors of5FKE were as follows: Global Severity Index correlations with Openness to Experiencewas -0.17, with Conscientiousness 0.28, with Agreeableness -0.35, and with EmotionalInstability it was 0.65; Positive Symptom Total correlations with Openness to Experiencewas -0.10, with Conscientiousness -0.20, with Agreeableness -0.23, and with EmotionalInstability it was 0.57; Positive Symptom Distress Index correlations with Openness toExperience was -0.14, with Conscientiousness -0.28, with Agreeableness -0.33, and withEmotional Instability it was 0.51. Extraversion factor of 5FKE showed insignificant andweak correlations with all three sub-scales of SCL-90-R. Regression analysis calculatedto infer total scores of three sub-scales of SCL-90-R showed that only the factor scoreof Emotional Instability inferred the total score of Global Symptom Index of SCL-90-Rsignificantly. The results of this study gave clues that the 5FKE particularly “EmotionalInstability” factor could be used for screening purposes in a non-clinical sample. However,the results also revealed that the issue should be investigated in more detail.