Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığı Kararı (TCK m. 158/6)
The Decision on Obviating Investigations (CPC Art. 158/6)
Yazar: Akbulut, Berrin
Dergi: Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Genel ve soyut,ihbar,şikayet ; Cumhuriyet savcısı,genel ve soyut,ihbar,şikayet,suç,şüpheli,itiraz

Ceza  Muhakemesi  Kanunu’nun  (CMK)  158.  maddesinin  6.  fıkrasında  yer  alan  hükümle  mevzuatımızda  Cumhuriyet  savcılarına  soruşturma  yapılmasına  yer  olmadığı  kararı  (SYOK)  verme  yetkisi  açıkça  düzenlemeye  kavuşturulmuştur.  Mevzuatımızda  kabul  edilen  soruşturma  yapılmasına  yer  olmadığı  kararıyla,  soyut  ve  genel  ihbar  ve  şikayetlerle  veya  açıkça suç oluşturmayan ihbarlar ve şikâyetlerle ilgili soruşturma açılmayacağı kabul edilmiş, dolayısıyla da soruşturma açılmayacağı  için  kişiye  şüpheli  sıfatı  verilmesi  ve  hakkında  koruma  tedbirlerine  başvurulması  imkanı  engellenmiştir.  Ceza  Muhakemesi  Kanunu’nun  158.  maddesinin  6.  fıkrasıyla  kişilerin  lekelenmeme  hakkı  korunmaya  çalışılmış,  hukuk  devleti  ilkesi  çerçevesinde  ifade  edilen  hukuki  güvenlikleri  sağlanmak  istenmiştir.  Ayrıca  Cumhuriyet  savcılarının  keyfi  davranmasının  engellenmesi  için  verilen  soruşturma  yapılmasına  yer  olmadığı  kararlarına  karşı  ihbar  ve  şikayet  eden  tarafından  Ceza  Muhakemesi  Kanunu’nun  173.  maddedeki  usule  göre  itiraz  edilmesi  imkanı  getirilmiştir.  Ceza  Muhakemesi  Kanunu’nun  158.  maddesinin  6.  fıkrasında,  bu  fıkra  uyarınca  yapılan  tüm  işlem  ve  verilen  kararların  da  bunlara  mahsus  sisteme  kaydedilmesi  düzenlenerek  bu  kayıtların  ancak  mahkeme,  hakim  ve  Cumhuriyet  savcısı  tarafından görülmesi benimsenmiştir. Soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararı isimli bu çalışmada Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesinin 6. fıkrasıyla getirilen hükümlerin mevzuatımız açısından olumlu yönleri, eksiklikleri ortaya konulacak, doktrindeki eleştiriler ve uygulamanın olaya yaklaşımı açıklanacaktır.

Through the provision in paragraph 6 of Article 158 of the Turkish Criminal Procedure Code (CPC), public prosecutors have the authority to issue the decision on obviating an investigation (DOOI), as clearly regulated in the Turkish legislation. This decision accepts that no investigation shall be conducted regarding abstract, general, or non-criminal denunciations and complaints, thus preventing a person from being named a suspect and having protective measures applied against them. Article 158/6 of the CPC attempts to protect individuals’ right to a good reputation and seeks to ensure their legal security. The  opportunity  to  object  to  a  DOOI  was  additionally  introduced  to  the  denouncer  and  complainant  in  accordance  with Article 173 of the CPC in order to prevent arbitrary behaviors from public prosecutors. The practice of recording all transactions and decisions made in the private system has been adopted, and these records can only be seen by a court, judge, and/or public prosecutor. This study will reveal the positive aspects and deficiencies of the introduced provisions and explain the criticisms regarding the doctrine and the approach of the practice to the case.