AVRUPA BİRLİĞİNE (AB) UYUM SÜRECİNDE TÜRKİYE VE AVRUPA’DA DAĞLIK SAHALARIN KULLANIMINA YÖNELİK PERSPEKTİFLER (Avrupa Dağlık Bölgeler Şartı’nın Esasları)
AVRUPA BİRLİĞİNE (AB) UYUM SÜRECİNDE TÜRKİYE VE AVRUPA’DA DAĞLIK SAHALARIN KULLANIMINA YÖNELİK PERSPEKTİFLER (Avrupa Dağlık Bölgeler Şartı’nın Esasları)
Yazar: Bakırcı, Muzaffer
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 10 No. 13, 2011
Anahtar kelimeler: Dağlık Saha, perspektif, Avrupa birliği

Dağlık sahaların daha etkin, verimli ve sürdürülebilir kullanımına yönelik arayışlar son yıllarda gittikçe önem kazanmış görünmektedir. Bu önem Birleşmiş Milletler Teşkilatının 2002 yılını “Dünya dağlar yılı” olarak ilan etmesi ve konuyu dünya kamuoyunun gündemine getirmesiyle en üst seviyeye çıkmıştır. Dağlık sahaların korunması ve sürdürülebilir bir anlayışla ekonomiye kazandırılması isteği, uzun yıllardır Türkiye’nin üyesi olmaya çalıştığı Avrupa Birliği’nin de gündemine daha sık gelmeye başlamış ve bunun bir sonucu olarak da 1995 yılında Avrupa kongresinin tavsiye kararları arasında yer alan “Avrupa Dağlık Bölgeler Şartı” kabul edilmiştir. Metni imzalayan üye ülkeler için bağlayıcı bir nitelikte olan Dağlık Bölgeler Şartı, ülkelerin kendi sınırları içinde yer alan dağlık alanları, komşu ülkelerle işbirliği içinde kesintisiz olarak korunmasını ve kullanılmasını öngörmektedir Gerek dağlık sahalarının sahip olduğu potansiyellerin kullanılması ve ekonomiye kazandırılması, gerekse dünyayla bütünleşme ve Avrupa Birliğine üyelik sürecinde uyum şartlarının sağlanması açısından konu Türkiye için ayrı bir önem taşımakta ve etkili bir şekilde uygulamaya geçilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada dağlık sahaların potansiyelleri ve ülkeler için önemi, Türkiye topografyası içinde dağlık alanların görünümü, dağlık alanların daha rantabl kullanılmasına yönelik uluslararası faaliyet ve çalışmalar (özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde), Avrupa Dağlık Bölgeler Şartı’nın öngördükleri ve Türkiye’nin Avrupa Birliğine üyelik sürecinde dağlık saha kullanımının önemine değinilecek ve Türkiye’de dağlık sahaların mevcut kullanım durumları, potansiyelleri ve geleceğe yönelik planlama perspektifleri ele alınacaktır.

Dağlık sahaların daha etkin, verimli ve sürdürülebilir kullanımına yönelik arayışlar son yıllarda gittikçe önem kazanmış görünmektedir. Bu önem Birleşmiş Milletler Teşkilatının 2002 yılını “Dünya dağlar yılı” olarak ilan etmesi ve konuyu dünya kamuoyunun gündemine getirmesiyle en üst seviyeye çıkmıştır. Dağlık sahaların korunması ve sürdürülebilir bir anlayışla ekonomiye kazandırılması isteği, uzun yıllardır Türkiye’nin üyesi olmaya çalıştığı Avrupa Birliği’nin de gündemine daha sık gelmeye başlamış ve bunun bir sonucu olarak da 1995 yılında Avrupa kongresinin tavsiye kararları arasında yer alan “Avrupa Dağlık Bölgeler Şartı” kabul edilmiştir. Metni imzalayan üye ülkeler için bağlayıcı bir nitelikte olan Dağlık Bölgeler Şartı, ülkelerin kendi sınırları içinde yer alan dağlık alanları, komşu ülkelerle işbirliği içinde kesintisiz olarak korunmasını ve kullanılmasını öngörmektedir Gerek dağlık sahalarının sahip olduğu potansiyellerin kullanılması ve ekonomiye kazandırılması, gerekse dünyayla bütünleşme ve Avrupa Birliğine üyelik sürecinde uyum şartlarının sağlanması açısından konu Türkiye için ayrı bir önem taşımakta ve etkili bir şekilde uygulamaya geçilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada dağlık sahaların potansiyelleri ve ülkeler için önemi, Türkiye topografyası içinde dağlık alanların görünümü, dağlık alanların daha rantabl kullanılmasına yönelik uluslararası faaliyet ve çalışmalar (özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde), Avrupa Dağlık Bölgeler Şartı’nın öngördükleri ve Türkiye’nin Avrupa Birliğine üyelik sürecinde dağlık saha kullanımının önemine değinilecek ve Türkiye’de dağlık sahaların mevcut kullanım durumları, potansiyelleri ve geleceğe yönelik planlama perspektifleri ele alınacaktır.