Gemi insanı iş gücü talebinin belirleyicileri: Deniz işletmeleri yöneticileri perspektifinden bir analiz
Determinants of seafarer labor demand: An analysis from the perspective of maritime business managers
Yazar: Yenginar, Altuğ
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 71, 2025
Anahtar kelimeler: Labor Economics ; Çalışma Ekonomisi ; Gemi insanı,İş gücü,Talep,Deniz işletmeleri,İstihdam ; Seafarer,Labor force,Demand,Maritime business,Employment

Dünya deniz iş gücü piyasasında gemi insanı arz ve talebi arasındaki talep yönünde ağır gelen dengesizlik, denizcilik sektörünün geleceği açısından önemli riskler barındırmaktadır. Bu dengesizlik hem deniz işletmelerinin operasyonel verimliliğini hem de küresel tedarik zincirinin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Bu çalışmada, gemi insanı iş gücü talebini belirleyen faktörlerin tespit edilmesi ve bu faktörlerin ağırlıklarına göre hiyerarşik olarak sıralanması amaçlanmıştır. Söz konusu sıralama deniz işletmeleri yöneticilerinden oluşturulan uzman grubun görüşleri doğrultusunda Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gemi insanı iş gücü talebini belirleyen faktörlerin hiyerarşik olarak sıralanması, denizcilik sektöründeki tüm paydaşların sektörün gerekliliklerine uygun insan kaynakları politikaları geliştirmesine olanak sağlayacaktır. Ayrıca, bu hiyerarşik yapının belirlenmesi özellikle sektördeki mevcut gemi insanı iş gücü arz ve talep dengesizliğinin giderilmesine ve gelecekte karşılaşılabilecek istihdam krizlerine yönelik önleyici tedbirlerin alınmasına katkı sunacaktır. Çalışmanın bulguları mesleki tecrübe, denizcilik eğitimi veren kurumların eğitim kalitesi ve gemi insanı çalıştırma maliyetinin gemi insanı iş gücü talebinin temel belirleyicileri olduğunu, bu temel belirleyicilerin ise insan kaynağı ve ekonomik dinamikler ekseninde şekillendiğini göstermektedir. Diğer taraftan çalışmanın bulguları, gemi insanı iş gücü talebinin belirleyicilerine ilişkin literatürde öne çıkan öncelikler ile sektörel öncelikler arasında farklılıklar olduğunu, bunun da akademik bilgi ile sektör uygulamaları arasında algısal bir ayrışmaya işaret ettiğini ortaya koymaktadır.

The pronounced demand-side imbalance between the supply and demand of seafarers in the global maritime labor market poses significant risks for the future of the shipping industry. This imbalance threatens both the operational efficiency of maritime enterprises and the sustainability of the global supply chain. This study aims to identify the factors that determine seafarer labor demand and to rank these factors hierarchically according to their weights. The ranking was produced with the Analytic Hierarchy Process (AHP) on the basis of the opinions of an expert panel composed of maritime business managers. A hierarchical ordering of the determinants of seafarer labor demand will enable all stakeholders in the maritime sector to develop human-resources policies that align with industry requirements. Moreover, defining this hierarchy will contribute to mitigating the current imbalance between seafarer labor supply and demand and to taking preventive measures against potential employment crises in the future. The findings show that professional experience, the quality of education provided by maritime training institutions, and the cost of employing seafarers are the primary determinants of seafarer labor demand, and that these determinants are shaped by human-resource and economic dynamics. The results also indicate discrepancies between the priorities emphasized in the academic literature on the determinants of seafarer labor demand and those highlighted by the industry, pointing to a perceptual divergence between academic knowledge and sectoral practice.