hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
RUM MEKTEPLERİ BAĞLAMINDA KULA ZAFER OKULU’NUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE MİMARİ ÖZELLİKLERİ
HISTORICAL DEVELOPMENT AND ARCHITECTURAL FEATURES OF KULA ZAFER SCHOOL IN THE CONTEXT OF GREEK SCHOOL
Yazar: Özer Baş, Gizem; Demir, İpek; Gölükcü, İpek
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Environment and Culture ; Çevre ve Kültür ; Zafer School,Kula,Greek School,Cultural Heritage,Non Muslim School ; Zafer Okulu,Kula,Rum Okulu,Kültürel Miras,Gayrimüslim Mektebi

Osmanlı Döneminde Manisa ili Kula ilçesinde yüksek oranda Rum nüfus yaşamaktaydı. Rum nüfusun fazlalığının ve etkisinin yansımasını 19. yüzyılda Kula gibi kırsal bir yerleşimde üç adet Rum mektebinin var olmasından anlamak mümkün olabilir. Bu mekteplerden biri çalışmanın konusunu oluşturan Zafer Okulu’dur. Çalışmanın amacı akademik yazında yer almayan, bulunmayan Zafer Okulu’nun kültürel miras olarak literatüre kazandırılması ve tipolojik bir örnek olarak belgelendirilmesidir. Makalede öncelikle yerleşimi tanıtmak amacı ile Kula’nın tarihçesi ve kültürel çeşitliliği irdelenmiş ve ardından Zafer Okulu’nun tarihsel süreci ve mimari özelliklerini tanımlamak için Rum okullarının kuruluş, işleyiş, yasal durumları ve mimari özellikleri bu kapsamda detaylı bir biçimde aktarılmıştır. Çalışma tüm bu sınırlılıklar kapsamında çeşitli nitelikteki kaynaklar, kişiler, yakın çevre ve arşivlerden elde edilen bilgiler doğrultusunda ortaya çıkmaktadır. Saha araştırmalarında yapılan gözlemler ve ardından oluşturulan çizimler doğrultusunda bu okulun mimari özellikleri, tüm tarihi dökümanı ve günümüzdeki durumu ortaya koyulmaktadır. Bu kapsamda mevcut durum çerçevesinde mimari restorasyon bağlamında tarafsız değerlendirmeler yapılarak öneriler açıklanmıştır.

During the Ottoman period, a high proportion of Greek population lived in the Kula district of Manisa province. It is possible to understand the reflection of the abundance and influence of the Greek population from the existence of three Greek schools in a rural settlement like Kula in the 19th century. One of these schools is Zafer School, which is the subject of the study. The aim of the study is to introduce the Zafer School, which is not included in the academic literature, into the literature as a cultural heritage and to document it as a typological example. Within the scope of this article, firstly the history and cultural diversity of Kula was examined in order to introduce the settlement, and then the establishment, functioning, legal status and architectural features of the Greek schools were explained in order to describe the historical process and architectural features of the Zafer School. Within the scope of these limitations, the study was examined in line with information obtained from various sources, close areas, and archives. The architectural features and current situation of the school are revealed in line with the observations made during the field research and the drawings created afterwards. Within the framework of the current situation, evaluations were made in the context of architectural restoration and recommendations were explained.
SAĞLIK TESİSLERİNDE ÖRGÜTSEL ÇATIŞMA OLGUSU: DEMATEL YÖNTEMİ İLE BİR DEĞERLENDİRME
Organizational Conflict in Health Facilities: An Evaluation with DEMATEL Method
Yazar: Sevim, Büşra; Uslu, Yeter; Yılmaz, Emre
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Health Sciences Education and Development of Programs: Medicine, Nursing and Health Sciences ; Sağlık Bilimleri Eğitimi ve Program Geliştirme: Tıp, Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri ; Sağlık tesisleri,çatışma yönetimi,çok kriterli karar verme,DEMATEL,strateji ; Health facilities,conflict management,Multi criteria decision making,DEMATEL,strategy

Çatışma, bireyler arası ilişkilerin yoğun olarak yaşandığı ve düşünce farklılıklarının olduğu ortamlarda sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Nitekim çatışma sadece bireyler arasında değil gruplar, kurumlar, sektör ve toplumlar arasında da kendini göstermektedir. Çatışma, uygun ortam ve koşullar sağlanarak iyi yönetildiği takdir de çalışan ve kurum yararına olabilecek inovatif fikir ve düşüncelerin de temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı sağlık tesislerinde çatışmaya neden olan kriterlerin birbirlerine olan etki düzeyleri ve ağırlıkları belirlenerek çatışmaya sebep olan kriterlerden en öncelikli olanların çözümüne yönelik strateji ve önerilerde bulunmaktır. Literatür destekli olarak sağlık tesislerinde çatışmaya sebep olan kriterler belirlenerek çok kriterli karar verme yaklaşımlarından biri olan DEMATEL yöntemi ile etki ve ağırlık düzeyleri tespit edilmiştir. Sağlık tesislerinde çatışmaya sebep olan en önemli risk faktörleri sırasıyla %13,42 ağırlık ile “Beceri, Yetenek ve Farklılıklar”; %13,20 ağırlık ile “Takım Çalışması” ve %12,89 ağırlık ile “İletişim” bulunmuştur. Sonuç olarak çatışmaya sebep olan kriterlerin öncelikli sıralamalarına göre strateji önerilerinde bulunulmuştur.

Conflict is commonly encountered in environments characterized by intense interpersonal relationships and differing opinions. It manifests not only between individuals but also among groups, institutions, sectors, and societies. Conflict can foster innovative ideas and thoughts that benefit both employees and organizations when managed effectively by providing the appropriate environment and conditions. This study aims to identify and assess the impact and significance of the criteria that cause conflict in health facilities and develop strategies and recommendations to address the most critical conflict-inducing factors. With the support of existing literature, the criteria causing conflict in health facilities were identified, and their impact and significance were evaluated using the DEMATEL method, a multi-criteria decision-making approach. According to the results, the most critical risk factors causing conflict in health facilities are "Skills, Abilities, and Differences" with a weight of 13.42%, "Teamwork" with a weight of 13.20%, and "Communication" with a weight of 12.89%. Based on these findings, strategic recommendations have been made by the priority ranking of the identified conflict-causing criteria.
17. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA KONYA’DA KADINA YÖNELİK ŞİDDET OLAYLARI
Incidents of Violence Against Women Reflected İn Konya İn The Second Half of the 17th Century
Yazar: Eğitmen, Buket; Çakar, Enver
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Culture, Representation and Identity ; Kültür, Temsil ve Kimlik ; Osmanlı İmparatorluğu,Konya,Kadın,Kadına Yönelik Şiddet,Suçlu ; The Ottoman Empire,Konya,Women,Violence Against Women,Criminal

Kadın, geçmişten günümüze toplumun çekirdeğini oluşturan ailenin ana bileşeni olup mücadeleci ruhu ve anaç yapısı ile tarihe yön veren insan karekterini oluşturur. Fedakâr ve duygusal yapısının yanında vücut olarak da naif ve hassas yapısı, onu tehlikelere açık hale getirmiştir. Kadına yönelik şiddet konusu insanlık tarihi kadar eskidir. Cinayet, darp, tecavüz, hırsızlık ve iftira gibi birçok suça maruz kalan kadın, çoğu zaman bu şiddete karşı koyacak gücü kendinde bulamamamıştır. Konya’da kadına yönelik şiddet olaylarının incelendiği bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin ekonomik, siyasi ve sosyal olarak güçsüz olduğu bir döneme tekabül etmektedir. Devlet otoritesinin zayıfladığı bu dönemde asayiş olayları artış göstermiştir. Konya şehri de doğal olarak bu olumsuz tablodan etkilenmiş ve meydana gelen asayiş olayları mahkeme kayıtlarına da yansımıştır. Konya ile ilgili verilerin fazla oluşu bu kentin çalışma konusu olarak seçiminde etkili olmuştur. Bu mahkeme kayıtları da çalışmanın başlıca kaynağını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı ise kadına yönelik olarak meydana gelen her türlü şiddet olaylarının şekil ve içerik açısından incelenmesidir.

Woman is the main component of the family, which constitutes the nucleus of society from past to present, and forms the human character that shapes history with her combative spirit and maternal structure. In addition to her sacrificial and emotional structure, her naive and sensitive structure as a body has made her vulnerable to dangers. The issue of violence against women is as old as human history. Women, who are exposed to many crimes such as murder, assault, rape, theft and slander, often cannot find the strength to resist this violence. This study, which examines the incidents of violence against women in Konya, corresponds to a period when the Ottoman Empire was economically, politically and socially weak. In this period when the state authority weakened, public order incidents increased. The city of Konya was naturally affected by this unfavourable situation and the public order incidents were reflected in the court records. The abundance of data on Konya influenced the selection of this city as the subject of the study. These court records constitute the main source of the study. The aim of the study is to analyse all kinds of violence against women in terms of form and content.
MİLLİYETÇİ MUHAFAZAKÂR ENTELEKTÜELİ YARATMAK: ADANA HALKEVİ ÖRNEĞİ
Creating a Nationalist Conservative Intellactuals: The Case of Adana People’s House
Yazar: Güldal, Mehmet
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Arts and Cultural Policy ; Sanat ve Kültür Politikası ; cold war,single party rule,struggle against communism,People's House ; soğuk savaş,tek parti dönemi,anti komünizm,halkevleri

Kemalist Cumhuriyetçiliğin kendisini gösterdiği, “yeni vatan, yeni sosyete, yeni devlet” şiarı, böyle bir dönüşüm anına tekabül etmektedir. Yeni bir rejimin ihdas edilmesi, belirli bir ideolojik programla birlikte gelmektedir. Kemalizm, Millî Mücadele sonrası bu ideolojik programın adıdır. İdeolojik programın ortaya konması tek başına yeter değildir. Bu nedenle, Kemalizmin toplumu ideolojik programı etrafında bütünleştirilmesi gerekmektedir. Böylece, aydın sınıfa olan ihtiyaç ortaya çıkmıştır. Toplumsal mobilizasyonun, Kemalist doktrin etrafında şekillenebilmesi için eğiticilerin organize edilmesi ve yeni nesillerin yetiştirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda kurulan, ocaklar ve evler bu yeni kuşağın üretimi ve Cumhuriyet’in devamlılığını sağlama idealiyle teşkilatlandırılmıştır. Bütün bu siyasa üretimini kesen, ideolojik arka plan korporatist dünya görüşünün etkisinde gelişmiştir. Korporatizmle şekillenen bu sosyal teşekküllere çalışmada önemli bir işlev atfedilmektedir. Bu çalışmada, Tek Parti yönetimi altında “korporatist sosyal teşekkül” olarak oluşturulan Halkevlerinin yeni nesillerin yetiştirilmesi konusunda hangi işlevi yerine getirdiği sorgulanacaktır. Çalışmada ayrıca, Çok Partili Yaşam’a geçiş sonrasında, Adana Halkevi’nde yetişen milliyetçi muhafazakâr isimlerin nasıl anti-komünist entelektüellere dönüştüğü incelenecektir.

The mantra of a new homeland, a new society, a new state, in which Kemalist republicanism manifested itself, corresponds to such a moment of transformation. The emergence of a brand-new regime comes with a specific ideological program. Thus, Kemalism is the name of this ideological program following the Turkish War of Independence. Yet, the mere exposition of an ideological program is not enough on its own. In this respect, Kemalism needs to unify society around its ideological program. Hence, the need for an intellectual class has arisen. In order to facilitate social mobilization around the Kemalist doctrine, there was a necessity to organize educators and nurture new generations. The ideological background that shaped all this policy-making developed under the very influence of the corporatist vision. An important function is attributed to these social organizations shaped by corporatism. This paper will question the function of the Halkevi, which were established as corporatist social bodies under the One-Party rule, in the formation of new generations. The paper will also investigate how the nationalist conservative figures raised in Adana Halkevi evolved into anti-communist intelligentsia, subsequent to the transition to Multi-Party Life.
ÜÇ BEŞ KİŞİ VE HAYIR ROMANLARINDA ZİHNİYET ARAYIŞI
The Search for Mentality in the Novels Üç Beş Kişi and Hayır
Yazar: Gün, Elif
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Modernist/Postmodernist Literature ; Modern ve Postmodern Edebiyat ; Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Sabri Fehmi Ülgener,Mentality,Adalet Ağaoğlu,Üç Beş Kişi,Hayır ; Sabri Fehmi Ülgener,Zihniyet,Hayır,Adalet Ağaoğlu.,üç beş kişi

İlk adımda toplumdaki bireylerin görüş dünyasının etkisiyle bir düşünüş biçimi olarak ele alınabilen zihniyet, sadece zihin süreci olarak değil, toplumsal yapıyla kurduğu bağlantı ve bu bağlantı sonucunda ortaya çıkan bir olgu olarak düşünülebilir. Bu bağlamda zihniyetin temel yapısında din, ekonomi, sosyal ve siyasi şartlar gibi pek çok etken yer almakta ve karmaşık bir süreç olduğu görülmektedir. Söz konusu sürecin bütün unsurları birbirini doğrudan bazen dolaylı olarak etkilemektedir. Bu bağlamda zihniyet olgusu, temel bileşenleri ile toplumsal yapıyı konu alan romanlara da yansımaktadır. Çalışmada, Adalet Ağaoğlu’nun Üç Beş Kişi ve Hayır adlı romanlarındaki zihniyet algısının ortaya konulması amaçlanmıştır. Eserlerde incelenen zihniyet algısı Sabri Fehmi Ülgener’in zihniyet fikirleri doğrultusunda ele alınmış başka bir ifadeyle Ülgener’in belirttiği din, ekonomi, siyaset ve kültürel durumlar göz önünde bulundurulmuştur. Söz konusu çalışmanın ortaya konulmasında nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. İçerik analiz yöntemiyle Adalet Ağaoğlu’nun Üç Beş Kişi ve Hayır romanları belirtilen ögeler üzerinden incelenmiştir. Ele alınan romanlarda Adalet Ağaoğlu’nun içinde yaşadığı dönemin temel sorunlarını eserlerine konu ettiğini, eserlerini dinî, ekonomik, kültürel ve özellikle de siyasi düşüncelerle kurgulayarak hem kendi hayatına hem de romanlarının hayatına dair zihniyeti açık ettiği görülmüştür.

The mentality, a way of thinking influenced by social worldviews, is not only a mental process but also a phenomenon arising from its connection with the social structure. The fundamental structure of mentality involves many factors such as religion, economy, social and political conditions, and appears to be a complex process. Each element of this process affects each other directly and sometimes indirectly, and this is reflected in novels that deal with the phenomenon of mentality and the social structure with its basic components. The study aims to reveal the perception of mentality in Adalet Ağaoğlu’s novels Üç Beş Kişi and Hayır. The works analyze mentality perception in line with Sabri Fehmi Ülgener’s ideas, considering religion, economy, politics, and culture. In this study, the content analysis technique, one of the qualitative research methods, was employed. With this technique, Ağaoğlu’s novels Üç Beş Kişi and Hayır were analyzed based on the specified elements. Ağaoğlu’s novels explore his time’s major issues, revealing his mentality through religious, economic, cultural, and political thoughts, as well as his personal life and works.
KİŞİLERARASI ÖFKE VE DİNDARLIK İLİŞKİSİ: ŞOFÖRLER ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA
The Relationship between Interpersonal Anger and Religiosity: A Quantitative Study on Drivers
Yazar: Duran, Mehmet Emrullah
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Social Work (Other) ; Sosyal Hizmetler (Diğer) ; Interpersonal Anger,Religiosity,Drivers ; Kişilerarası Öfke,Dindarlık,Şoförler

Bu araştırmada, şoförlerin kişilerarası öfke ve dindarlık düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. 2024’ün Şubat ayında gerçekleştirilen araştırmaya Konya’da çalışmakta olan 265 şoför katılmıştır. Araştırmanın amacı kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri anket tekniğiyle toplanmış ve anket formunda Kişisel Bilgi Formu, Kişilerarası Öfke Ölçeği ve Dini Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde Perason Korelasyon Analizi ve T Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kişilerarası öfke ile dindarlık arasındaki ilişkinin negatif yönde güçlü düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu, dindarlık puanları yükseldikçe kişilerarası öfkenin azaldığı tespit edilmiştir. Kişilerarası öfkenin alt boyutları olan intikam tepkileri, pasif agresif tepkiler, içe dönük tepkiler ve umursamaz tepkiler ile dindarlığın alt boyutları biliş, duygu, davranış ve ilişki arasındaki ilişkinin negatif yönde güçlü düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Şoförlerin kişilerarası öfke ve dindarlık puanlarının yaş değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca kişilerarası öfke puanının aracın niteliği değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

The main aim of the present study is to examine the relationship between interpersonal anger and religiosity among drivers. The study was conducted in February 2024. The sample of the study was composed of 265 drivers who are working in Konya. Within the scope of the purpose of the research, the relational screening model was used. The data was collected by questionnaire, which included Personal Information Form, Interpersonal Anger Scale, and Religious Attitude Scale. Perason Correlation Analysis and T Test were used in data analysis. As a result of the research, it was determined that the relationship between interpersonal anger and religiosity was negative, strong and statistically significant, and that interpersonal anger decreased as religiosity scores increased. It was determined that the relationship between the sub-dimensions of interpersonal anger, namely revenge reactions, passive-aggressive reactions, introvert reactions and indifferent reactions, and the sub-dimensions of religiosity, cognition, emotion, behavior and relationship, was strongly negative and statistically significant. It was found that the drivers' interpersonal anger and religiosity scores showed statistically significant differences according to the age variable. In addition, it was determined that the interpersonal anger score showed a statistically significant difference according to the nature of the vehicle variable.
ÇAĞATAY TÜRKÇESİYLE YAZILMIŞ RĀŻINĀME-İ ḤAŻRET-İ MŪSĀ ʿALEYHİ’S-SELĀM
Rāżınāme-i Ḥażret-i Mūsā ʿAleyhi's-salām Written in Chagatai Turkic
Yazar: Yürümez, Recep
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures ; Kuzey-Batı (Kıpçak) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Modern Turkic Languages and Literatures (Other) ; Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer) ; Çağatay Türkçesi,Râzı-nâme-i Mûsâ,Ses Bilgisi,Şekil Bilgisi ; Chagatai Turkic,Râzı-nâme-i Mûsâ,Phonetics,Morphology

Edebiyatımızda Hz. Musa’nın Tûr-ı Sînâ’da yüce Allah ile görüşmesini tasvir eden pek çok eser bulunmaktadır. Bunların bazıları Musa-nâme tarzında Hz. Musa’nın hayatının bütünü hakkında bilgi verirken bazıları sadece Tûr Dağı’ndaki bu görüşmeye odaklanmıştır. Çağatay Türkçesi ile el yazması olarak kaleme alınmış olan Rāżınāme-i Ḥażret-i Mūsā ʿAleyhi’s-selām adlı eser de sadece Tûr Dağı’ndaki görüşmeyi ele almakta ve bu görüşme üzerinden de olgun Müslüman birey inşasına katkıda bulunmaya çalışmaktadır. 322 varaktan müteşekkil bir risalenin 306b-315a sayfaları arasında yer alan Rāżınāme-i Ḥażret-i Mūsā ʿAleyhi’s-selām bölümünün yazılış tarihi belli değildir. Ancak ilgili risalenin ilk eseri olan Ḳābus-nāme’nin sonunda 1235 (1819-1820) tarihi yer almaktadır. Yazarı veya müstensihi hakkında bilgi olmayan G. Jarring’in koleksiyonundan alınmış olan eserin ilk sayfasında mühür şeklinde Latin alfabesi ile G. Raquettte Kaschgar, Türkestan yazılmaktadır. Çağatay Türkçesinin klasik sonrası devri eseri olduğu anlaşılan el yazmasının çeviri yazısının yapılması, ses bilgisi ve şekil bilgisi unsurlarının tespit edilerek başta tarihî Türk lehçesi olan Çağatay Türkçesi olmak üzere Çağdaş Türk Lehçeleri alanlarında yapılan araştırmalarda önemli bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir.

There are numerous works in our literature depicting the meeting of Moses with Almighty Allah at Mount Tûr. Whereas some of them provide information about the entire life of the Prophet Moses in the style of Musa-nāme, others focus only on this Mount Tūr meeting. Rāżınāme-i Ḥażret-i Mūsā ʿAleyhiʿ al-ṣalām, a manuscript written in Chagatai Turkic, deals only with the meeting on Mount Ṭūr and tries to contribute to the construction of the mature Muslim individual through this meeting. The date of writing of the section Rāżınāme-i Ḥażret-i Mūsā ʿAleyhiʿ al-ṣalām on pages 306b-315a of a 322-volume treatise is uncertain. Nevertheless, at the end of Ḳābus-nāme, the first work of the related treatise, the date 1235 (1819-1820) appears. On the first page of the work, which was taken from G. Jarring's collection without any information about the author or the autographer, G. Raquettte Kaschgar, Turkestan is written in Latin alphabet in the form of a seal. The translation of the manuscript, which is a post-classical work on Chagatai Turkic, fills a significant research gap by identifying the phonetic and morphological elements of this historical Turkic dialect.