Cumhuriyet Sonrası Dönemde Türk Milliyetçiliği: Hüseyin Nihal Atsız Üzerinden Bir Değerlendirme
Turkish Nationalism in the Post-Republican Period: An Evaluation on Hüseyin Nihal Atsız
Yazar: Gül, Serdar Kenan; Küçük, Turan
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Political Movement ; Siyasal Akımlar ; Nationalism,Turkish Nationalism,Racism-Turanism,Hüseyin Nihal Atsız ; Milliyetçilik,Türk Milliyetçiliği,Irkçılık-Turancılık,Hüseyin Nihal Atsız

Hüseyin Nihal Atsız, Cumhuriyet dönemi Türk milliyetçiliğinin en güçlü ve etkili temsilcilerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Atsız’ın milliyetçilik anlayışı daha çok tarihi, etnik ve kültürel değerleri merkeze alarak şekillenmiş, geçmişle derin bir bağ kurarak Türk kimliğini güçlendirmeyi amaçlamıştır. Şair, yazar ve tarihçi olarak da tanınan Atsız, milliyetçi söylemlerini edebiyat ve tarih aracılığıyla topluma aktarmış; böylece özellikle genç kuşaklar üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır. Atsız’ın düşünceleri, milliyetçiliği sadece siyasi bir hareket olarak değil, aynı zamanda kültürel ve ideolojik bir bilinç olarak görmesi bakımından dikkat çekicidir. Bu çalışmanın amacı, Cumhuriyet sonrası dönemde Türk milliyetçiliğinin dönüşümünü ve bu sürecin toplumsal yapı üzerindeki etkilerini, Hüseyin Nihal Atsız’ın perspektifinden analiz etmektir. Bu kapsamda nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve literatür taraması ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu bağlamda makale, Türk milliyetçiliğinin değişen sosyopolitik koşullarda nasıl şekillendiğini ve Atsız’ın fikirlerinin milliyetçilik anlayışını nasıl etkilediğini ortaya koymaktadır. Irkçı-Turancı milliyetçiliğin önde gelen temsilcisi olarak Atsız, Kemalist milliyetçiliği özellikle ırk temelli bir bakış açısıyla eleştirmiştir. Atsız’ın radikal yaklaşımları, bu akımı Kemalist milliyetçilikten net bir şekilde ayrıştırmış ve iki ideoloji arasındaki farkları belirginleştirmiştir.

Hüseyin Nihal Atsız is one of the most potent and influential representatives of Turkish nationalism in the Republican era. Atsız’s understanding of nationalism was shaped by focusing more on historical, ethnic, and cultural values and aimed to strengthen Turkish identity by establishing a deep connection with the past. Atsız, a poet, writer, and historian, conveyed his nationalist discourses to society through literature and history; thus, he left a lasting impression, especially on the younger generations. Atsız’s thoughts are remarkable in that he viewed nationalism as a political movement and a cultural and ideological consciousness. This study aims to analyze the transformation of Turkish nationalism in the post-Republican period and the effects of this process on social structure from the perspective of Hüseyin Nihal Atsız. A qualitative research method was adopted in this context, and literature review and content analysis methods were used. In this context, the article reveals how Turkish nationalism was shaped under changing sociopolitical conditions and how Atsız's ideas affected the understanding of nationalism. As the leading representative of racist-Turanist nationalism, Atsız criticized Kemalist nationalism, especially from a race-based perspective. Atsız's radical approaches clearly distinguished this movement from Kemalist nationalism and crystallized the differences between the two ideologies.