Türkiye'deki iki referans yanık merkezinin üç yıllık veriler eşliğinde değerlendirilmesi
Evaluation of two reference burn centers in Turkey with three-year data
Yazar: Çiçek, Babür Uygar; Kocatakan, Pınar
Dergi: Ege Tıp Dergisi, Vol. 63 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Clinical Sciences (Other) ; Klinik Tıp Bilimleri (Diğer) ; burn,burn epidemiology,mortality,burn center ; yanık,yanık epidemiyolojisi,mortalite,yanık merkezi

Amaç: Bu çalışmada, iki referans yanık merkezinin üç yıllık verileri değerlendirilerek epidemiyolojik bilgilerin analiz edilmesi ve yanık travmalarını önlemeye yönelik seçenekler sunulması amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Erişkin Yanık Merkezi ve İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi’nde 2019, 2020 ve 2021 yıllarında yatarak tedavi gören toplam 1839 hastanın verileri (cinsiyet, yatarak tedavi gören hasta sayısı, %20 üzeri toplam vücut yanık alanı  olan hasta sayısı, yanık derecesi, yanık nedeni, mortalite oranı ve yabancı uyruklu hasta sayısı) retrospektif olarak incelendi.Bulgular: Toplam 1839 hastanın %62,1’i erkek, %37,9’u kadındı. Erkekler kadınlara oranla daha sık majör yanık travması geçirmiş idi. En fazla haşlanma yanığı (%54,5) görüldü. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Erişkin Yanık Merkezi’nde 2021’de 2019’a göre 2.derece yanık vakalarının arttığı, haşlanma nedenli yanıkların azaldığı, alev yanıklarının arttığı görüldü. İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi’nde   2019’da %2,8 olan 2.derece yanıklı hasta oranının 2020’de %3,5’e ve 2021’de ise %30,1’e yükseldiği tespit edildi. Kaba mortalite oranının İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi’nde yaklaşık 5 kat daha yüksek olduğu görüldü.Sonuç: Yanık merkezleri ciddi yanık vakalarının tedavi ve takip edildiği en donanımlı yanık tedavi birimleridir. Mevcutta olan yanık yaralanmalarını önlemeye yönelik tedbirlerin etkisini değerlendirmek için yanık tedavi birimlerinde kayıtların eksiksiz ve düzenli bir şekilde tutulması hayati önem taşımaktadır.

Objective: The aim of this study was to analyse epidemiological information by evaluating three-years of  data from two reference burn centres and to present options to prevent burn trauma.Materials and Methods: Data (gender, number of inpatients, number of patients with total body burn area over 20%, burn grade, cause of burn, mortality rate, and number of foreign patients) of a total of 1839 patients  admitted  to Ankara Bilkent City Hospital Adult Burn Centre  and Izmir Bozyaka Training and Research Hospital Burn Centre  in 2019, 2020, and 2021 were retrospectively analyzed.Results: Of the total 1839 patients 62.1% were male and 37.9% were female. Men had major burn trauma more frequently than women. Scald burns were the most common (54.5%). In  Ankara Bilkent City Hospital Adult Burn Center 2nd degree burn cases increased, scald burns decreased, and flame burns increased in 2021 compared to 2019.In Izmir Bozyaka Training and Research Hospital Burn Centrethe rate of patients with 2nd degree burns increased from 2.8% in 2019 to 3.5% in 2020 and 30.1% in 2021.  It was observed that the crude mortality rate was approximately 5 times higher in Izmir Bozyaka Training and Research Hospital Burn Centre. Conclusion: Burn centres are the most equipped burn treatment units where severe burn cases are treated and  followed up. It is vital that complete and orginized records are kept in burn treatment units in order to impact of measures to prevent burn injuries.