Tersine Lojistik Faaliyetinin Lojistik İşletmelerin Performansı Üzerindeki Etkisi
The Impact of Reverse Logistics Activities on the Performance of Logistics Companies
Yazar: Yılmaz Uzun, Nihal; Deran, Ali
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Logistics ; Lojistik ; Reverse Logistics,Business Performance,Logistics Business,Sustainability,Smart PLS,Structural Equation Model ; Tersine Lojistik,İşletme Performansı,Lojistik İşletme,Sürdürülebilirlik,Smart PLS,Yapısal Eşitlik Modeli

Çevresel, sosyal ve ekonomik faktörlerin sürdürülebilirlik açısından artan önemi, lojistik işletmelerini yeşil lojistik uygulamalarına yöneltmektedir. Lojistik sektöründe emisyonların diğer sektörlere kıyasla daha hızlı artması işletmeleri çevresel kaygılar ve yasal düzenlemeler doğrultusunda önlemler almaya zorlamaktadır. Bu kapsamda işletmeler, çevresel zararları en aza indirmeye yönelik uygulamaları hayata geçirirken aynı zamanda maliyetleri düşürmek amacıyla ekonomik, çevresel ve sosyal faktörler arasında denge kurmanın gerekliliğini de kavramaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, yeşil lojistik uygulamaları içerisinde yer alan tersine lojistik faaliyetlerinin lojistik işletme performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, işletme performansını çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlar açısından ele alarak sürdürülebilirlik perspektifinden bütüncül bir analiz sunmaktadır. Literatürde bu konuda yapılan çalışmaların sınırlı olması ve çoğunlukla üretim işletmelerine odaklanması söz konusu çalışmanın özgün değerini ortaya koymaktadır. Türkiye genelinde faaliyet gösteren 174 lojistik işletmeden anket ile elde edilen verilerin analizi, yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda tersine lojistik faaliyetlerinin, işletmelerin sosyal, çevresel ve ekonomik performansını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Sonuçlar, literatürdeki önceki çalışmalarla tutarlılık göstermekte ve tersine lojistiğin yalnızca çevresel değil aynı zamanda sosyal ve ekonomik boyutlarda da önemli katkılar sunduğunu doğrulamaktadır. Çalışma, işletmelere maliyet tasarrufu sağlamasının yanında çevresel sorumluluklarını yerine getirme, toplumsal beklentilere yanıt verme ve kurumsal itibarlarını güçlendirme konusunda rehberlik edecektir. Bulguların politika yapıcılar ve sektör paydaşları için de yol gösterici nitelik taşıması, araştırmanın hem akademik literatüre hem de uygulamaya önemli katkılar sunacağını göstermektedir. Bu bağlamda, araştırma hem literatürdeki boşluğu doldurmakta hem de lojistik işletmelerin sürdürülebilirlik stratejilerine yönelik değerli çıkarımlar sunmaktadır.

The growing significance of environmental, social, and economic factors in the context of sustainability is steering logistics companies toward the adoption of green logistics practices. The logistics sector has experienced a more rapid increase in emissions compared to other industries, compelling companies to implement measures in line with environmental concerns and regulatory requirements. Consequently, businesses are increasingly recognizing the need to balance economic, environmental, and social considerations while minimizing costs and environmental impact. This study aims to investigate the impact of reverse logistics activities, as a component of green logistics practices, on the performance of logistics enterprises. By examining business performance from environmental, economic, and social perspectives, the research provides a comprehensive analysis within a sustainability framework. The scarcity of studies in this area, most of which focus on manufacturing enterprises, underscores the originality of this work. Survey data collected from 174 logistics enterprises across Turkey were analyzed using structural equation modeling (SEM). The findings demonstrate that reverse logistics positively influences social, environmental, and economic performance. These results align with prior literature, confirming that reverse logistics contributes not only to environmental outcomes but also to social and economic performance. The study provides practical guidance for enterprises seeking cost savings, environmental responsibility, societal engagement, and corporate reputation enhancement. Moreover, the findings are expected to inform policymakers and industry stakeholders, thereby offering dual contributions to both academic research and practical applications. Overall, this study addresses a gap in the literature and offers valuable insights for the sustainability strategies of logistics enterprises.