SEBEPLİ EYLEM TEORİSİ BAĞLAMINDA ÜCRETLİ POŞET KULLANIM NİYETİ ÜZERİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
INVESTIGATING OF THE EFFECTIVE FACTORS ON THE PAID BAG USAGE INTENTION IN THE CONTEXT OF THE THEORY OF REASONED ACTION
Yazar: Topal, Mehmet Hanefi; Günay, Hamdi Furkan; Yılmaz, Candan; Aydın, Aykut
Dergi: Global Journal of Economics and Business Studies, Vol. 9 No. 17, 2020
Anahtar kelimeler: Sebepli Eylem Teorisi,Ücretli Plastik Poşet,Plastik Poşet Kullanım Niyeti,Yapısal Eşitlik Modeli ; The Theory of Reasoned Action,Paid Plastic Bag,Plastic Bag Usage Intention,Structural Equation Modelling

Son yıllarda artan çevre sorunları karşısında kamusal önlemlerin sürdürülebilir çevre için etkili olup olmadığı tartışması akademik ve politik bir gündem haline gelmiştir. Ciddi çevresel tahribata neden olan plastik poşetlerin kullanımının mali çözüm araçları ile azaltılması bu ilginin bir yansımasıdır. Yakın zamanda ülkemizde de plastik poşet kullanımının azaltabilmesi için ücretli poşet (ücret ve vergi) uygulaması hayata geçirilmiştir. Bu çalışmanın amacı çevresel kaygılar, algılanan tüketici etkinliği ve çevre bilinci ile genişletilmiş sebepli eylem teorisi bağlamında ücretli plastik poşet kullanım niyeti üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmanın örneklemini Gümüşhane ilinde ikamet etmekte olan 434 kişi oluşturmaktadır. Anket yöntemiyle toplanan veriler çok değişkenli istatistiksel analizler ve yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları şu sonuçları göstermektedir. Uygulama tüketicilerin ücretli poşet kullanımını azaltmıştır. Tüketicilerin çevresel kaygıları, algılanan tüketici etkinliği, çevre bilinci, ücretli plastik poşetlere yönelik tutumu ve sübjektif normları plastik poşet kullanmama niyeti üzerinde pozitif yönde etkilidir. Araştırma sonuçları tüketicilerin plastik poşet kullanımını azalttığını ortaya koymakla beraber bunun sürdürülebilirliği noktasında bazı soru işaretlerinin olduğuna da göstermektedir.

The debate on whether public measures are effective for a sustainable environment in the face of increasing environmental problems in recent years has become an academic and political agenda. Reducing the use of plastic bags that cause serious environmental damage by means of financial solution is a reflection of this interest. Recently, in order to reduce the use of plastic bags in also our country, paid bag (fee and tax) application has been implemented. The aim of this study is to determine the factors that affect the intention to use paid plastic bags in the context of theory of reasoned action extended by environmental concerns, perceived consumer effectiveness and environmental consciousness. The sample of the study consists of 434 people residing in Gümüşhane province. The data collected by the survey method were analysed using multivariate statistical analysis and structural equation modelling. The research findings show following results. The measures reduced consumers' use of paid bags. Consumers' environmental concerns, perceived consumer effectiveness, environmental consciousness, attitude towards paid plastic bags and their subjective norms have a positive effect on their intention to not use plastic bags. Research results reveal that consumers reduce the use of plastic bags, but it also shows that there are some question marks regarding its sustainability.