Afet Sonrası Psikososyal Destekte Sosyal Hizmet Uzmanlarının Deneyimleri: Nitel Bir Araştırma
Examining the Experiences of Social Workers Providing Psychosocial Support in Disasters
Yazar: Karataş, Ali; Aykut, Serdar
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Social Policy (Other) ; Sosyal Politika (Diğer) ; afet,psikososyal destek,sosyal hizmet uzmanı,süpervizyon ; disaster,psychosocial support,social worker,supervision

Afetler, bireylerin yaşamlarını çok yönlü biçimde etkileyen; fiziksel, psikolojik ve sosyal kayıplara yol açan olağanüstü durumlardır. Bu süreçlerde sunulan psikososyal destek hizmetleri, afetten etkilenen bireylerin iyilik halini yeniden tesis etmeyi, baş etme becerilerini artırmayı ve toplumsal uyumu desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu hizmetlerde görev alan sosyal hizmet uzmanları, afet sahasında bireysel görüşmeler, psikolojik ilk yardım, kaynaklara yönlendirme, grup çalışmaları ve çalışana destek gibi çok boyutlu müdahaleler yürütmektedir. Ancak afet ortamında karşılaşılan duygusal yük, yoğun iş temposu ve belirsizlik gibi unsurlar, uzmanların tükenmişlik yaşamasına ve mesleki işlevselliklerinin zarar görmesine neden olabilmektedir. Bu nedenle, süpervizyon desteği sosyal hizmet uzmanları için temel bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır.Bu araştırma, afetlerde psikososyal destek hizmeti sunan sosyal hizmet uzmanlarının deneyimlerini ve süpervizyon ihtiyaçlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma deseniyle yürütülmüş; daha önce afet sahasında görev yapmış 14 sosyal hizmet uzmanıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler soru bazlı içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; katılımcıların afet ortamındaki mesleki tutumları, karşılaştıkları zorluklar ve süpervizyona ilişkin algıları tematik olarak analiz edilmiştir.Araştırma sonuçları, afet sahasında görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının yalnızca müdahale sunan değil; aynı zamanda duygusal yükü taşıyan, yönlendiren ve destekleyen aktörler olduğunu ortaya koymuştur. Süpervizyonun bu süreçte mesleki rehberlik ve psikolojik dayanıklılık açısından kritik bir rol üstlendiği belirlenmiştir.

Disasters are complex events that cause widespread physical, psychological, and social damage. Psychosocial support (PSS) services aim to restore the well-being of affected individuals and enhance community resilience. Social workers play a central role in delivering these services by providing psychological first aid, needs assessment, referrals, and support to both survivors and frontline personnel. However, the emotional and professional demands of disaster environments can lead to burnout, stress, and a decline in professional functioning.This study investigates the experiences and supervision needs of social workers providing PSS in disaster settings. A qualitative research design was employed, and semi-structured interviews were conducted with 14 social workers who had previously served in disaster areas. Data were analyzed using question-based content analysis.The findings show that social workers undertake critical responsibilities beyond direct intervention, including emotional containment, ethical decision-making, and coordination. Participants emphasized the importance of supervision as a protective and guiding mechanism in such high-stress environments. The study recommends that structured supervision systems be integrated into disaster response frameworks to enhance the well-being and effectiveness of social workers.