Karayolu Projelerinin Hazırlanmasında Yaban Hayatı Geçiş Yapılarının Değerlendirilmesi
Evaluation of Wildlife Crossing Structures in Preparing Highway Projects
Yazar: Tercan, Emre
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Ecological crossing structures,highway project,wildlife,road ecology ; Ekolojik geçiş yapıları,karayolu projesi,yaban hayatı,yol ekolojisi

Türkiye, coğraf konumu, iklim farklılıkları, topoğrafk, jeolojik ve jeomorfolojik çeşitlilikler nedeniyleDünya’da en zengin biyoçeşitliliğe sahip ülkelerden birisidir. Hızlı nüfus artışı, endüstrileşme, yanlış tarımsalpolitikalar, aşırı avlanma, baraj ve yol inşaatları gibi çok sayıda faktör yaban hayatı yaşam alanları ve biyoçeşitliliküzerinde ciddi anlamda olumsuz etkiler yaratmaktadır. Türkiye’de son dönemde karayolu ulaşım ağının geliştirilmesiiçin çok sayıda karayolu projesi yapılmıştır. Türkiye’de karayolu projelendirme sürecinde, yaban hayatı sahalarıgibi ekolojik faktörler genellikle dikkate alınmamaktadır. Yaban hayatı sahaları dikkate alınmadan projelendirilenyollar, yaban hayatı hareketlerini ve gen akımını sınırlandırmakta, yaban hayatı yaşam alanlarının parçalanmasına,bozulmasına ve yok olmasına sebep olmaktadır. Yaban hayatı dikkate alınmadan projelendirilen yollarda, yabanhayvanlarının öldüğü veya yaralandığı trafk kazaları meydana gelmektedir. Dünya’da yaban hayatı geçiş yapılarıile ilgili çok sayıda çalışma ve uygulama yapılmaktadır. Ülkemiz literatüründe ise, yaban hayatı geçiş yapılarınınkarayolu projelendirme sürecinde değerlendirilmesine ilişkin çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, yabanhayatı sahaları ve hayvan geçişleri dikkate alınarak ekolojik bir karayolu projelendirme yaklaşımı sunulmuştur. Buyaklaşımın, gelecekte yapılacak proje çalışmalarına bir zemin oluşturmasının yanısıra uygulayıcı ve planlayıcılarabir kılavuz olması da beklenmektedir.

Turkey is one of the countries which have the richest biodiversity in the world due to its geographicallocation, climate differences, topographical, geological and geomorphological diversity. Numerous factors such asrapid population growth, industrialization, improper agricultural policies, overfshing, dams and road constructionshave serious negative effects on wildlife habitats and biodiversity. In Turkey, a great number of highway projectshave been carried out for the development of road transportation network in the recent period. In the preparation ofhighway projects in Turkey, ecological factors such as wildlife habitats are generally not taken into consideration. Theroads designed without considering wildlife sites limit wildlife movements and gene ﬂow, cause the fragmentation,destruction and extinction of wildlife habitats. In the roads designed without consideration of wildlife, traffcaccidents occur that wildlife animals are killed or injured. There are many studies and applications about wildlifecrossings structures in the world. In the Turkish literature, studies on the evaluation of wildlife crossings structuresin the process of preparation of highway projects are very limited. In this study, an ecological highway projectapproach was presented by taking into account wildlife habitats and animal crossings. This approach is expected tobe a guide to practitioners and planners, as well as a platform for future project work.