Birinci Basamak Sağlık Kuruluşuna Başvuranlarda Sağlık Okuryazarlığı ile Kanser Bilgi Yükü İlişkisi
Relation Between Health Literacy and Cancer Information Overload in People Applying to Primary Healthcare
Yazar: Değer, Mehmet Sait; Zoroğlu, Gülsüm
Dergi: Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Health literacy,cancer information overload,physical activity ; Sağlık okuryazarlığı,kanser bilgi yükü,fiziksel aktivite

Amaç: Bireyin sağlık okuryazarlığı düzeyi sağlıkla ilgili bilgiyi elde etme, anlama, değerlendirme süreçlerini ve sağlık hizmetlerini kullanımını etkiler. Bu çalışmada Bingöl Merkez Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 18 yaş üstü bireylerde sağlık okuryazarlığı ile kanser bilgi yükü arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Araştırma Bingöl Merkez Aile Sağlığı Merkezlerinde, 18 yaş üstü 297 kişiyle yürütülmüş kesitsel tipte bir çalışmadır. Anket sosyo-demografik özellikler, ‘Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32)’ ve ‘Kanser Bilgi Yükü Ölçeği’ olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır.Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32,67±9,61 bulunmuştur. Katılımcıların %56,1’i kadın, %65,5’i evli, %78,5’i lise ve üstü eğitim düzeyinde, %87,9’u il merkezinde yaşamakta ve %19,2’si hiç fiziksel aktivite yapmamaktadır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyi; %16,8 yetersiz, %25,6 sorunlu, %35,4 yeterli ve %22,2 mükemmel bulunmuştur. Fiziksel olarak aktif olanların kanser bilgi yükü daha az bulunmuştur (p<0,05). Sağlık okuryazarlığı indeks puanı ile kanser bilgi yükü toplam puanı arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki (Spearman’s Korelasyon Katsayısı: -0,388 ve p <0,01) tespit edilmiştir.Sonuç: Katılımcıların %57,6’sının sağlık okuryazarlığı düzeyi yeterli ve mükemmel seviyede bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça kanser bilgi yükü azalmaktadır.

Aim: The health literacy level of an individual affects his/her access, understanding and evaluation of health-related information and use of healthcare services. This particular study aimed to explore the relation between health literacy and cancer information overload among adults who visit the Family Medicine Centers in Bingöl.Materials and Methods: A cross-sectional trial was conducted with 297 adults who visit the Family Medicine Centers in Bingöl. The questionnaire consisted of three sections as; socio-demographic characteristics, “Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32)” and “Cancer Information Overload Scale”.Results: The mean age of the participants was 32.67±9.61. 56.1% of them were women, 65.5% were married, 78.5% had high-school and above educational level, 87.9% lived in the city center, and 19.2% did not used to get any physical activity. The health literacy levels of the participants were recorded as 16.8% inadequate, 25.6% problematic, 35.4% adequate and 22.2% excellent, respectively. The cancer information overload was lower who were physically active (p<0.05). A weak negative correlation was detected between the health literacy index scores and cancer information overload total score (Spearman’s Correlation Coefficient: -0.388 and p<0.01).Conclusion: A total of 57.6% of the participants had sufficient and/or perfect level of health literacy. As the level of health literacy increased, the cancer information overload decreased.