Coğrafi İşaret Tescilli Lök Tatlısının Sürdürülebilir Gastronomi Bağlamında Değerlendirilmesi
Evaluation of the Geographically Indicated Registered Lök Dessert in the Context of Sustainable Gastronomy
Yazar: Bakkaloğlu, Zeynep
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Consumer-Oriented Product or Service Development ; Tüketici Odaklı Ürün veya Hizmet Geliştirme ; Erzincan,dut,ceviz,tatlı,yöresel mutfaklar. ; Erzincan,mulberry,walnut,dessert

Ülkemizin zengin mutfak kültürüne sahip olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Ülkemizin var olan bu zengin mutfak kültürünün korunması, yaşatılması ve uluslararası arenada haklarının korunması için ürünlerin coğrafi işaret alması önem taşımaktadır. Çünkü bugün karşı karşıya kaldığımız en büyük sorunlardan bir tanesi, var olan zenginliklerimizi gerek teknolojiler, gerekse iklim değişikliğine bağlı olarak ekosistemin değişmesidir. Bu sorunlar gün sonunda ürün çeşitliliğinin çeşitliliğin zamanla azalmasına ve gastronomi anlamında sürdürülebilirliğin sağlanmamasına neden olmaktadır. Yapılan bu çalışma ile karşı karşıya kalınabilecek bu problemler Erzincan’ın coğrafi işaretli ürünü olan Kemaliye Lök Tatlısı/Eğin Lök Tatlısı üzerinden değerlendirilerek, gastronomi alanında sürdürülebilirliğin sağlanması için neler yapılabileceği ile ilgili çözüm önerileri sunulmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre katılımcıların coğrafi işaret almış bu ürün hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu ancak var olan bu bilginin doğruluğu konusunda yazılı kaynakların olmadığıdır. Bununla birlikte katılımcılar, Kemaliye Lök Tatlısı/Eğin Lök Tatlısı’nın tanıtıldığını ve ilçeye gelen yerli ve yabancı turistler tarafından bu tatlının sıklıkla tercih edildiğini belirtmiştir. Ancak bu düşünceye sahip olan katılımcıların tatlıyı gelecek nesillere öğretme oranı düşük bulunmuştur (%43.75). Bununla birlikte ürünün ticari olarak restoranların tatlı menülerinde yer alması ve ilçe dışındaki işletmelerde, hatta yurt dışında satılmasına olumlu yaklaştıkları belirlenmiştir. Bu yaklaşımla beraber katılımcıların, ürünün ekonomik katkıya dönüşmesinin faydalı olacağı kanaatine sahip olduğu görülmektedir. Bu konu ile ilgili az sayıdaki katılımcı ise ürünün orijinalliğinin bozulması endişesi taşımaktadır. Elde edilen bu sonuçlar neticesinde verilen önerilerle Kemaliye Lök Tatlısı’nın sürdürülebilirliğinin sağlanacağı düşünülmektedir.

It is an undeniable fact that our country has a rich culinary culture. In order to protect and maintain this rich culinary culture of our country and to protect its rights in the international arena, it is important that the products receive geographical indication. Because one of the biggest problems we face today is the change in the ecosystem due to both technologies and climate change. These problems cause the diversity of product diversity to decrease over time and sustainability is not ensured. In this study, these problems that may be faced are evaluated through Kemaliye Lök Dessert/Eğin Lök Dessert, which is the geographically marked product of Erzincan, and solution suggestions are presented on what can be done to provide sustainable gastronomy. According to the results obtained in the study, the participants have sufficient knowledge about these products with geographical indication, but there are no written sources on the accuracy of this information. However, the participants stated that Kemaliye Lök Dessert/Eğin Lök Dessert is promoted and that local and foreign tourists coming to the district often prefer this dessert. However, the rate of teaching dessert to future generations was found to be low (43.75%). However, it is also possible that the product is commercially included in the dessert menus of restaurants and sold in businesses outside the district and even abroad.