Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması
Adaptation of the Views on Science and Education Questionnaire’s Understanding of the Nature of Science Subcategories into Turkish: A Rasch Analysis Study
Yazar: Akşit, Osman
Dergi: Ege Eğitim Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Science Education ; Fen Bilgisi Eğitimi ; Nature of science,Science education,Scale adaptation,Undergraduate students,Rasch analysis ; Bilimin doğası,Fen eğitimi,Ölçek uyarlama,Lisans öğrencileri,Rasch analizi

Bu çalışmada, Chen (2006) tarafından geliştirilen Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler (BEÜG) ölçeğinin bilimin doğasına yönelik anlayış alt boyutlarının Rasch modeli kullanılarak Türkçeye uyarlanması yapılmıştır. BEÜG ölçeği, lisans seviyesinde öğrenim gören öğrencilerin bilimin doğası unsurlarına yönelik anlayışlarını ve bu unsurların öğretimine yönelik tutumlarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde bulunan bir devlet üniversitesinin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören toplam 216 lisans öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak katılımcılara ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve sekiz alt boyuttan oluşan BEÜG ölçeği olmak üzere iki farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri analizi aşamasında model uyum analizi, maddelerin ayırt ediciliği ve güvenirliği, maddelerin iç tutarlılığı, tek boyutluluk ve madde yanlılığı analizi yapılmıştır. Ölçeğin görünüş ve kapsam geçerliği üç kişiden oluşan bir uzman paneli tarafından değerlendirilmiştir. Ek olarak, ölçeğin her bir alt boyutundaki maddelerin iç tutarlığını değerlendirmek amacıyla Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı hesaplanmış ve bu katsayının .48 ile .82 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, bilimin doğasına yönelik anlayışlara odaklanan toplam 8 alt boyut ve 45 maddeden oluşan Türkçeye uyarlanmış BEÜG ölçeğinin, lisans düzeyindeki öğrencilerin bilimin doğası unsurlarına yönelik anlayışlarını ölçmek için genel olarak geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

In this study, the subcategories related to conceptions toward the nature of science in the Views on Science and Education (VOSE) questionnaire developed by Chen (2006) were adapted into Turkish using the Rasch model. The VOSE questionnaire aims to measure undergraduate students’ understanding of the aspects of the nature of science and their attitudes towards teaching these aspects. The sample of the study consisted of a total of 216 undergraduate students enrolled in various majors at a public university in Istanbul. Participants were recruited using the convenience sampling method. Two different data collection tools were employed: a personal information form and the VOSE questionnaire consisting of eight subcategories. During the data analysis phase, model fit analysis, item discrimination and reliability, internal consistency of the items, unidimensionality, and differential item functioning analyses were conducted. The face and content validity of the scale were evaluated by an expert panel consisting of three individuals. In addition, the Cronbach’s alpha internal consistency coefficient was calculated to evaluate the internal consistency of the items in each subcategory of the scale, which was found to vary between .48 and .82. The findings showed that the Turkish-adapted VOSE questionnaire, consisting of 8 subcategories and 45 items focusing on the conceptions toward the nature of science, is overall a valid and reliable measurement tool for assessing undergraduate level students’ understanding of the aspects of the nature of science.