Üniversite Öğrencilerinin Algılanan Kontrol Düzeyi ve Sosyal Öz Yeterlik Algılarının Psikolojik Semptomlarla İlişkisi
The Relationship between University Students' Perceived Control Level and Social Self-Efficacy Perceptions with Psychological Symptoms
Yazar: Palancı, Mehmet
Dergi: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Psychological Counseling Education ; Psikolojik Danışmanlık Eğitimi ; Kontrol algısı,psikolojik belirtiler,sosyal öz yetkinlik,boylamsal analiz ; Perception of control,psychological symptoms,social self-efficacy,longitudinal analysis

Bu araştırmanın genel amacı, problem belirtileri ile kontrol algısı ve sosyal öz yeterlik arasındaki açıklayıcı ilişki ve bu ilişkinin düzeyinin ortaya koyulmasıdır. Bu genel amaç doğrultusunda 347’si kadın, 307’si erkek toplam 654 vakıf ve devlet üniversitesi öğrencisinden Kontrol Algısı Ölçeği (KAÖ), Sosyal Öz Yeterlik Ölçeği (SÖZYE-Ö) ve Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL-90) ile veri toplanmıştır. Ayrıca karşılaştırma çalışması için 1999 ve 2002 yıllarında toplanmış bulunan 300 üniversite öğrencisine ait KAÖ ve SÖZYE ön verileri ile toplanan yeni veriler karşılaştırma yapmak için kullanılmıştır. Veri analizleri SPSS/Windows 22.0 ve AMOS paket programı ile sağlanmıştır. Veri analizinde iki farklı kaynaktan alınan ölçümleri karşılaştırmak için t testi kullanılmıştır. Ölçek geçerlik ve güvenirlik analizleri için SPSS AFA ve AMOS DFA analizleri kullanılarak (kullanılmıştır şeklinde cümle bitirilirse cümle yapısı daha uygun olur) Analizler sonucunda kontrol algısı (KA) ile sosyal öz yeterlik (SÖZYE) arasında pozitif orta düzey korelasyon belirlenmiştir. Ayrıca psikolojik belirtiler (PB) ile KA ve SÖZYE arasında anlamlı negatif korelasyon izlenmiştir. Bunun yanı sıra sonuçlar, KA’nın PB üzerindeki etkisinin doğrudan ve SÖZYE aracılığı ile dolaylı olduğunu göstermektedir. Son olarak aradan geçen sürede üniversite öğrencilerinin kontrol algılarının anlamlı düzeyde değiştiği ancak sosyal öz yeterlik düzeylerinin değişiminin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı görülmüştür.

The aim of this study is to determine the explanatory relationship between problem symptoms, perceived control, and social self-efficacy, as well as to reveal the level of this relationship. In line with this general purpose, data were collected from a total of 654 foundation and state university students, 347 of whom were female and 307 were male. The Perceived Control Scale (PCS), Social Self-Efficacy Scale (SSES), and Symptom Checklist-90 (SCL-90) were used to collect data. Additionally, for the longitudinal study, the new data were compared with the PCS and SSES preliminary data of 300 university students collected in 1999 and 2002. Data analyzes were provided with SPSS/Windows 22.0 and AMOS package program. In data analysis, t-test was used for longitudinal comparisons of measurements taken from two different sources. Scale validity and reliability analyzes were performed using SPSS EFA and AMOS CFA analyzes. The results revealed that a positive moderate correlation was determined between the perception of control and social self-efficacy. Furthermore, a significant negative correlation was observed between psychological symptoms subtests and perception of control and social self-efficacy. Moreover, the results show that the effect of control perception on psychological symptoms is direct, while it is indirect through social self-efficacy. Finally, the findings showed that the perceived control of university students significantly changed during the longitudinal period, but the change in their social self-efficacy levels was not statistically significant.