Kadınların Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi
Evaluation of Women's Knowledge, Attitudes and Behaviors Toward Cancer Screenings
Yazar: Yaşar, Sevda; Durak, Zeynep; Aslan, Yasemin
Dergi: Instıtute of Health Sciences Journal, Vol. 9 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Health Services and Systems (Other) ; Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer) ; Kanser,Kanser tarama,Bilgi,Tutum,Kadın sağlığı ; Cancer,Cancer screning,Knowledge,Attitude,Woman’s health

Bu çalışmada kadınların kanser taramalarına yönelik bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı tipte kesitsel bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini Elazığ il merkezinde yaşayan 20-70 arası kadınlar, örneklemini ise çalışmaya katılmaya gönüllü 473 kadın oluşturmuştur. Veriler kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. İstatistiksel analizler için Number Cruncher Statistical System programı kullanılmıştır. Çalışmada meme kanserinin erken tanısı amacıyla kendi kendine meme muayenesi yapılması gerektiğini bilenlerin oranı %56, kendi kendine meme muayenesi yaptığını belirten katılımcıların oranı %60,7 bulunmuştur. 40-69 yaş arası katılımcılardan mamografi çektirenlerin oranı %59,6, 50-70 yaş arası kadınlardan gaitada gizli kan testi yaptıranların oranı %30,2 bulunurken, herhangi bir test yaptırmadığını ifade edenlerin oranı ise %69,8 bulunmuştur. Çalışmada Pap-smear örneği alınarak serviks kanser taramasının yapıldığını bilmediğini ifade eden katılımcıların oranı %41,4 bulunmuştur. Eğitim seviyesi yüksek, sosyal güvenceye sahip, gelir düzeyi yüksek, ailesinde ve çevresinde kanser öyküsü bulunan katılımcıların bilgi düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Taramanın önündeki en büyük engellerin bilgi sahibi olmamak ve sağlıklı olduğunu düşünme faktörleri olduğu bulunmuştur. Çalışma sonuçları kadınların meme kanseri bilgi ve tutum düzeyinin orta, serviks ve kolorektal kanser bilgi ve tutum düzeyinin ise düşük olduğunu göstermektedir.

This study aims to assess women's knowledge, attitudes, and behaviors towards cancer screenings. The research is a descriptive, cross-sectional study. The study's population consisted of women aged 20 to 70 living in the city center of Elazığ, and the sample was comprised of 473 women who voluntarily participated in the study. The data was collected using the convenience sampling method. The Number Cruncher Statistical System program was used for statistical analysis. It was found that 56% of participants were aware of the need for self-breast examinations for early detection of breast cancer, and 60.7% reported performing self-breast examinations. While the rate of participants between the ages of 40-69 who had a mammogram was 59.6%, the rate of women between the ages of 50-70 who had a fecal occult blood test was 30.2%, the rate of women who stated that they had not had any tests was found to be 69.8%. It was found that 41.4% of participants did not know that cervical cancer screening was conducted by taking a Pap-smear sample. Participants with higher education and income levels, social security, and a family history of cancer had higher levels of knowledge. The study also identified that the major obstacles to screening were a lack of knowledge and the perception of being healthy. The study results indicate that women's breast cancer knowledge and attitude levels are medium, while their cervical and colorectal cancer levels are low.