Öğretmenlerin Gözünden Ötekini Düşünme : Özgecilik (Diğergamlık)
Teachers’ Perspectives on Considering the Other: Altruism (Selflessness)
Yazar: Koç, Sevgi
Dergi: Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Values ​​education ; Değerler Eğitimi ; Philosophical and Social Foundations of Education ; Eğitimin Felsefi ve Sosyal Temelleri ; Curriculum and Instration (Other) ; Eğitim Programları ve Öğretim (Diğer) ; Özgecilik (diğergamlık),Öğretmenler,Nitel Araştırma,Fenomenoloj ; Altruism (selflessness),Teachers,Qualitative Research,Phenomenology

Özgecilik (diğergamlık) en azından bir diğer kişiye yararlı olabilen, gönüllü gerçekleştirilen, kişinin hemen bir ödül elde etme beklentisi ile güdülenmeyen bir davranış olarak kabul edilmektedir. Süreç veya olaydan fayda gören/görecek kişinin ödülü için, fayda sağlayan davranışı sergileyen kişinin kendisini düşünmeden harekette bulunmasıdır. Özgeci eylemlerin toplumun gelişmesinde ve evrensel ahlak ilkeleri bağlamında önemli bir yere sahip olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, özgecilik (diğergamlık) değerine ilişkin olarak öğretmenlerin ne düşündükleri öğretmenlerin gözünden ele alınarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseninde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 31 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler özgecilik (diğergamlık) denilince hiçbir karşılık beklemeden iyilik yapmak,  herhangi bir çıkar gözetmeksizin yardım etmek, koşulsuz fedakârlık ve başkalarını düşünmek olarak algıladıkları görülmüştür. Öğretmenler özgeci (diğergam) insanların empatik, fedakâr, başkalarının iyiliğini düşünen, yararlı, alçakgönüllü, yardımsever, bencil olmayan, anlayışlı, iyi niyetli, hümanist, sorumluluk sahibi, merhametli, sabırlı, ahlaki değerleri önemseyen, adalet duyguları gelişmiş, başka insanların ve toplumun sorunlarına duyarlı ve hoşgörülü olma gibi özelliklere sahip olduklarını düşünmektedirler. Öğretmenlere göre özgecilik (diğergamlık)  insanların kendilerini daha anlamlı hissetmelerini sağlar, topluma örnek teşkil etmesi açısından önemlidir. Öğretmenlere göre özgeci (diğergam) olmanın ilişkilerin güçlenmesi, duygusal ve ruhsal gelişim, toplumsal dayanışma, iç huzurun sağlanması, manevi tatmin, güvene dayalı ilişkiler kurma, ruh sağlığının güçlenmesi ve vicdani rahatlık sağlamaya yönelik faydaları bulunmaktadır. Eğitim ortamlarında özgeci (diğergam) olmanın sorumlulukla, onurlu olmakla, insanlara saygıyla, fedakârlıkla, yardımlaşmayla, empati kurarak ve rol model olmakla sağlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Altruism (also known as selflessness) is considered a behavior that is voluntarily carried out, can be beneficial to at least one other person, and is not motivated by an immediate expectation of reward. It involves acting without self-interest for the benefit or reward of the person who gains from the process or event. It can be said that altruistic actions hold an important place in the development of society and within the context of universal moral principles.This study aims to examine teachers' perspectives on the value of altruism (selflessness) from their point of view. The research was conducted using the qualitative research method of phenomenology. The study group consists of 31 teachers. Data were collected through semi-structured interview forms. The content analysis method was used to analyze the data obtained.According to the research results, teachers perceive altruism as doing good without expecting anything in return, helping without seeking personal gain, unconditional sacrifice, and thinking of others. Teachers believe that altruistic (selfless) individuals possess qualities such as empathy, self-sacrifice, consideration for the well-being of others, helpfulness, humility, generosity, unselfishness, understanding, goodwill, humanism, a sense of responsibility, compassion, patience, valuing moral principles, a strong sense of justice, sensitivity to the problems of others and society, and tolerance.According to teachers, altruism allows individuals to feel more meaningful and is important as it sets an example for society. They also believe that being altruistic contributes to strengthening relationships, emotional and spiritual development, social solidarity, inner peace, spiritual satisfaction, building trust-based relationships, improving mental health, and providing moral ease. It was concluded that being altruistic in educational settings can be achieved through responsibility, dignity, respect for others, self-sacrifice, cooperation, empathy, and serving as a role model.