Tarımbor ((Na2B8O13.4(H2O)) Gübresinin Sera Koşullarında Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae)’ya İnsektisit Etkisi ile Domates Bitkisinin Fizyolojisi ve Biyokimyası Üzerindeki Etkilerinin Saptanması
Effects of Tarımbor ((Na2B8O13.4(H2O)) Fertiliser against Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) and Biochemistry and Physiology of Tomato Plants under Greenhouse Conditions
Yazar: Kavak, Hatice; Tuna, Atilla Levent; Civelek, Hasan Sungur
Dergi: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 54 No. 2, 2016
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Domates galerigüvesi,tarımbor,Tuta absoluta,stres,antioksidatif sistem ; Tomato leaf miner,tarımbor,Tuta absoluta,stress,antioxidative system

    Türkiye’de,örtüaltı domates üretiminde önemli bir yöre olan Muğla ili Ortaca ilçesinde,2014  Şubat-Mayıs ayları arasındagerçekleştirilen bu çalışmada Tarımbor (Na2B8O13.4(H2O))gübresinin Domates galerigüvesi (Tutaabsoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae)) üzerindeki etkisi ile domateste bitki fizyolojisi ve biyokimyasıüzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, Tarımbor’un domateste bitkifizyolojisi ve biyokimyası üzerindeki etkisinin saptanması amacıyla yapraklardabor, klorofil, karotenoid, prolin, FRAP, CAT, SOD, MDA (lipid peroksidasyonu)analizleri gerçekleştirilmiştir. Tarımborgübresinin beş farklı konsantrasyonu (10, 20, 30, 40, 50 g/da) beştekerrürlü olarak denenmiştir. Değerlendirmeler sonucunda genel olarak Tarımborgübresinin uygulanan en yüksek konsantrasyonu (TB5) pozitif kontrol olarakkullanılan Spinosad etken maddesi ile büyük ölçüde aynı grupta yer alarakdomates galerigüvesi mücadelesinde Spinosad’a yakın bir etki göstermiştir.Tarımbor’un en yüksek konsantrasyonunda bile domates bitkisi yapraklarındabelirlenen Bor kapsamı toksik değerlere ulaşmamıştır. Ayrıca, Tarımborkonsantrasyonundaki artışa paralel olarak, yapraklarda lipit peroksidasyonoranının arttığı, bitki antioksidatif sisteminin uyarıldığı ve antioksidatifenzim aktiviteleri ile prolin kapsamlarının yükseldiği saptanmıştır.

In this studywhich was carried out in Ortaca (Muğla), important region for tomato productionin the greenhouses, the insecticide effects of Tarımbor fertiliser against tomato leafminer (Tuta  absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)), and its effect on physiology andbiochemistry of tomato plants were evaluated between February-May in2014. In this purpose Tarımborfertiliser were applied as 5 different concentrations (10, 20, 30, 40and 50 g/da) and 5 recurrences. Also, in order to determine the effects of Tarımbor on tomato physiology andbiochemistry; boron, chlorophyll, carotenoids, proline, FRAP, CAT, SOD, MDA(lipid peroxidation) determination were made. Highest concentration of Tarımbor(TB5) fertiliser took part in same group with positive control generally(Spinosad active ingredient) as statistically. As a result, Tarımbor fertilisershowed close effect to Spinosad to control of Tuta  absoluta at the TB5 dose. There was nodetrimental effects of  Tarımbor even at the highestconcentrations in the tomato plant leaves. Increased lipid peroxidation rate inthe leaves, stimulated antioxidative system of plant and increased prolinecontent with the antioxidative enzyme activities was also determined with theincrease in Tarımbor applications.