Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması
Fear of Missing Out (FoMO) Scale: Adaptation to Social Media Context and Testing its Psychometric Properties
Yazar: Çelik, Fatih; Özkara, Behçet Yalın
Dergi: Psikoloji Çalışmaları, Vol. 42 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Fear of missing out,FoMO,social media,scale adaptation ; Gelişmeleri kaçırma korkusu,FoMO,sosyal medya,ölçek uyarlama

Gelişmeleri  kaçırma  korkusu  (FoMO)  kavramının  ortaya  çıkması  ile  bu konudaki  akademik  yayın  sayısı  önemli  ölçüde  artmaya  devam  etmektedir. Bireyler  FoMO  duygusunu  genellikle  sosyal  medya  bağlamında  yaşıyor  olsa da FoMO’yu değerlendirmek için kullanılan ölçeklerin sosyal medya bağlamını doğrudan  odağa  almadığı  görülmektedir. Ayrıca  Türkçeye  uyarlanmış  FoMO ölçeklerinin  psikometrik  özelliklerinin  yeterince  sınanmadığı  söylenebilir. Bundan  dolayı,  psikometrik  özellikleri  açısından  güçlü  ve  sosyal  medya bağlamında  olan  bir  FoMO  ölçeğinin  Türkçe  alanyazına  kazandırılması  bu eksiliği giderebilir. Bu araştırmanın amacı, uluslararası alanyazında geliştirilen Güncel Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) ölçeğini (Zhang ve ark., 2020) sosyal  medya  bağlamında  Türkçeye  uyarlamaktır.  Bu  amacı  gerçekleştirmek için  Türkiye  genelinde  18  yaş  üstü  sosyal  medya  kullanan  kişilerden  oluşan iki  ayrı  örneklemden  çevrimiçi  anket  yöntemiyle  veri  toplanmıştır.  Birinci örneklemden  (N  =  251),  elde  edilen  verilerile  FoMO  ölçeğinin  açımlayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analiz sonucunda, ölçeğin orijinalindeki gibi kişisel FoMO ve sosyal FoMO olmak üzere iki faktörlü bir yapı gösterdiği bulunmuştur. Bunun yanında, ikinci örneklem (N = 353) ile doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Bu analiz sonucuna göre, ölçeğin yer aldığı modelin uyum indeksi değerlerinin yeterli seviyede olduğu ve bu şekliyle ölçeğin ve iki faktörlü yapısının doğrulandığı görülmüştür. Ayrıca ölçeğin birleşim ve ayrışım geçerliğine sahip olduğu bulunmuştur. Öte yandan, FoMO’nun üst yapı olduğu ikinci  düzey  DFA  sonucunda  da  modelin  uyum  indeksi  değerlerinin  yeterli seviyede  olduğu  görülmüştür.  Bunun  yanı  sıra,  FoMO’nun  öncül  değişken rolünü test etmek için gerçekleştirilen yol analizine göre, FoMO akıllı telefon bağımlığı, günlük ortalama sosyal medya kullanım süresi ve günlük ortalama sosyal medya kontrol etme sıklığını pozitif olarak yordamaktadır. Öte yandan, her iki örneklemden toplanan verilerle yapılan analizler sonucunda içsel tutarlılık ve birleşik güvenirlik açısından ölçümün güvenilir ve madde analizleri neticesinde ölçekte yer alan tüm maddelerin ayırt edici olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma sosyal medya bağlamında FoMO’yu incelemede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak ilgili ölçeğin kullanılabileceğine yönelik anlamlı katkılar sunmaktadır.

With the emergence of the concept of fear of missing out (FoMO), the number of academic publications on this subject continues to increase. Although individuals generally experience the FoMO feeling in the context of social media, the scales used for the operationalization of FoMO do not directly focus on this context. Moreover, in the previous studies of FoMO scales adapted to Turkish, the psychometric characteristics had not been adequately evaluated. Therefore, adapting a FoMO scale to Turkish in the context of social media, which is robust in terms of psychometric characteristics, can address this gap. This study aims to adapt the new and updated FoMO scale (Zhang et al., 2020) to Turkish in the context of social media. Two samples of data were collected from participants across Turkey, who are over 18 years and are social media users, by using an online survey. An exploratory factor analysis was used for the first sample (N = 251) and a two-factor structure emerged as personal and social FoMO similar to the original updated scale. A confirmatory factor analysis (CFA) was performed on the second sample (N = 353); goodness of fit values of the model were sufficient and thus the scale and its two-factor structure were confirmed. The scale was further found to have convergent and discriminant validity. Moreover, the goodness of fit values of the model were found to be at a sufficient level because of the second-order CFA, wherein FoMO is a higher-order construct. Furthermore, the path analysis was conducted to evaluate the antecedent variables of FoMO. FoMO positively predicted smartphone addiction, average daily social media usage time, and average daily social media checking frequency. An analysis of the data collected from both samples revealed the internal consistency and composite reliability of the scale, and all items in the scale could be distinguished by the participants. Therefore, this study makes significant contributions to the use of the updated FoMO scale as a valid and reliable measurement tool in examining FoMO in the social media context