Tutankhamun Dizisi: Arkeoloji Kazılarının Kolonyal Geçmişi Üzerine Bir Değerlendirme
Tutankhamun Series: An Evaluation of the Colonial History of Archaeological Excavations
Yazar: Doğan, Oytun
Dergi: Erciyes İletişim Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Communication and Media Studies (Other) ; İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer) ; Medya Antropolojisi,Arkeoloji,Tutankhamun,Göstergebilim,Postkolonyalizm. ; Media Anthropology,Archaeology,Tutankhamun,Semiotics,Postcolonialism.

Kolonyalizm bir uygarlığın başka bir uygarlık üzerinde kurduğu hegemonyayı ifade etmektedir. Kolonyal geçmiş, hegemonyanın resmi olarak sonlanmasının hegemonik üstünlüğün bitmediğini göstermiştir. Araştırma, kolonyal arkeolojiyle bağlantılı olarak Batılı araştırmacıların Batı dışında gerçekleştirdikleri araştırmaların değerlendirilmesidir. Bundan dolayı inceleme medya antropolojisi aracılığıyla Tutankhamun dizisini merkeze almıştır. Bu incelemede kolonyal bir arkeoloji keşfi olan Tutankhamun’un kazı hikâyesinin temsili yapısöküme uğratılmıştır. Bu çalışmada dönemin sosyal ve kültürel gelişimleri de incelemeye dâhil edilmiştir. Araştırma, diziyi görsel bir metin olarak ele almış ve göstergebilim çözümlemelerinde Saussure’den yararlanmıştır. Dört bölümden oluşan dizinin her bölümü kendi içinde bir alt başlık altında yorumlanmıştır. İlk bölüm, “Kolonyalist Efendiler” başlığıyla kazıda Mısır yerelliğini incelemiştir. İkinci bölüm, Birinci Dünya Savaşı ertesi Mısır’da gözlenen uluslaşma hareketini “Mısır Direnişi ve Savaş Sonrası Dönem” başlığıyla incelemiştir. Üçüncü bölüm, “Arkeoloji Mirasının Sahibi Kim” başlığıyla kazıdan çıkan buluntuların kime ait olduğunu kolonyal ve ulusal bağlamda incelemiştir. Dördüncü bölüm, “Postkolonyal Bir Uyanış, Milli Kimlik ve Kültürel Miras Bilinci” başlığıyla uluslaşma çağında arkeoloji buluntularının önemini incelemiştir. Araştırma sonucunda kolonyal dönem arkeoloji kazılarının Batılı araştırmalar ve müzeler özelinde günümüzde de devam eden hegemonya söyleminin ideolojik arka planı ortaya çıkarılmıştır.

Colonialism refers to the hegemony of one civilisation over another. The colonial past has shown that the official end of hegemony does not necessarily mean the end of hegemonic supremacy. The research is an evaluation of the non-Western studies carried out by Western researchers connection with colonial archaeology. Therefore, the review focussed on the Tutankhamun series through media anthropology. The representation of the story of the excavation of Tutankhamun, a colonial archaeological discovery, is deconstructed. Social and cultural developments of the period are also included in the analysis. The research treats the series as a visual text and utilises Saussure in semiotic analyses. In the first part, Egyptian localism is analysed in the excavations under the title ‘Colonial Masters’. The second part, ‘Egyptian Resistance and the Post-War Period’, examined the nationalisation movement in Egypt after the First World War. The third part, ‘Who Owns the Archaeological Heritage’, analyses who owns the excavation finds in colonial and national contexts. The fourth chapter, ‘Postcolonial Awakening, National Identity and Heritage Consciousness’, examines the significance of archaeological finds in the age of nationalisation. The study reveals the ideological background of the hegemonic discourse of Western research and museums that continues today.