SAĞLIK GÖSTERGELERİNİN TEKNİK ETKİNLİK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: SEÇİLMİŞ G-20 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ
INVESTİGATİON OF THE EFFECTS OF HEALTH INDİCATORS ON TECHNİCAL EFFİCİENCY: A CASE OF SELECTED G-20 COUNTRİES
Yazar: Türkoğlu, Mesut Can; Abiş, Taner
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 11 No. 25, 2024
Anahtar kelimeler: Health Policy ; Sağlık Politikası ; Maternal and Infant Mortality Rates,Per Capita Health Expenditures,Data Envelopment Analysis,Panel Tobit Regression ; Anne ve Bebek Ölüm Oranları,Kişi Başı Sağlık Harcamaları,Veri Zarflama Analizi,Panel Tobit Regresyonu

Bu araştırmanın amacı, sağlık göstergelerinin sağlık sistemleri üzerinde kaynak kullanımındaki rolünü ortaya koymaktır. Amaç doğrultusunda ilk olarak veri zarflama analizi (VZA) ile BCC ve CCR etkinlik skorları elde edilmiştir. Ardından hesaplanan bu skorlar sansürlenerek panel Tobit regresyon analiziyle kaynak etkinsizliklerine yol açabilecek parametreler araştırılmıştır. Araştırmada, seçilmiş altı G-20 ülkesinin 2009-2020 yılları arası sağlık göstergeleri incelenerek sağlık sistemlerinin etkinlikleri analiz edilmiştir. Araştırmaya Almanya, Birleşik Krallık, İtalya, Fransa, Kanada ve Türkiye dahil edilmiştir. Araştırmanın girdi değişkenleri 1000 kişi başına düşen uzman hekim, pratisyen hekim ve hemşire sayıları ile kişisel sağlık harcamalarıdır. Çıktı değişkenleri ise anne, bebek ve kaba ölüm oranlarıdır. VZA’ya göre BCC ve CCR skorlarında Türkiye, İtalya ve Kanada tüm yıllarda kaynaklarını etkin şekilde kullanmıştır. BCC skoruna göre Fransa 2010, 2011, 2012 ve 2015 yılları hariç hiçbir dönemde kaynaklarını etkin şekilde kullanamamıştır. Benzer şekilde BCC skoruna göre Almanya 2015 ve 2017 yılları hariç hiçbir dönemde, Birleşik Krallık ise BCC ve CCR skorlarına göre hiçbir dönemde kaynaklarını etkin şekilde kullanamamıştır. Panel Tobit regresyonu sonucuna göre anne ölüm oranları teknik olarak kaynak kullanımını anlamlı bir şekilde olumsuz etkilemiştir. Sonuç olarak kaynaklarını etkin şekilde değerlendiremeyen ülkelerin verimlilik açısından sağlık göstergelerini iyileştirmeleri, gereksiz tüketilen sağlık hizmetlerini azaltmaları ve nitelikli sağlık personeli istihdamını artırmaları gerektiği vurgulanmaktadır.

This research aims to reveal the role of health indicators in resource use in health systems. For this purpose, firstly, BCC and CCR efficiency scores were obtained by data envelopment analysis (DEA). Then, these calculated scores were censored, and parameters that could lead to resource inefficiencies were investigated using panel Tobit regression analysis. In the research, the health indicators of six selected G-20 countries between 2009 and 2020 were examined, and the effectiveness of their health systems was analyzed. Germany, the United Kingdom, Italy, France, Canada and Turkey were included in the research. The input variables of the research are the number of specialist physicians, general practitioners and nurses per 1000 people and personal health expenditures. Output variables are maternal, infant and crude mortality rates. According to the DEA, Turkey, Italy, and Canada used their resources effectively in all years in BCC and CCR scores. According to the BCC score, France has been unable to use its resources effectively except in 2010, 2011, 2012, and 2015. Similarly, according to the BCC score, Germany could not use its resources effectively in any period except 2015 and 2017, and the United Kingdom could not use its resources effectively in any period according to the BCC and CCR scores. According to the results of Panel Tobit regression, maternal mortality rates technically negatively impacted resource use significantly. As a result, it is emphasized that countries that cannot utilize their resources effectively should improve their health indicators in terms of efficiency, reduce unnecessary consumed health services, and increase the employment of qualified health personnel.