Erol Güngör’ün İslam Tasavvufu Üzerine Görüşleri
Erol Güngör’ün İslam Tasavvufu Üzerine Görüşleri
Yazar: Yıldız, İlhan
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Political and Civilization History of Islam ; İslam Tarihi ve Medeniyeti ; İslam Tasavvufu,Erol Güngör,Mistisizm,Medrese-Dergah,Müsteşrik

Erol Güngör, kitap, makale ve yazılarında İslam tasavvufunun karmaşık ve tartışmalı doğasını derinlemesine ele alır. Güngör, tasavvufun İslam mistisizmi olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtirken, bu alanın subjektif ve ezoterik yapısının suistimale açık olduğunu vurgular. Tasavvufun bireysel manevi deneyimlere ve içsel keşiflere büyük önem verdiğini belirten Güngör, bu yönün farklı yorumlara ve uygulamalara yol açtığını söyler. Ayrıca, tasavvufun Asrı Saadette izlerine rastlanmadığını ve İslamiyetten sonra ortaya çıktığını savunur. Güngör, tasavvufun bilimle olan uyumunu bozduğunu ve hurafelere dayandığını iddia eder. Bazı eleştirmenlerin tasavvufu İsrailiyatla ilişkilendirerek İslam'ı yıkma aracı olarak gördüğünü belirtir. Bununla birlikte, tasavvufu savunan Rene Guenon gibi düşünürlerin görüşlerine de yer verir. Guenon, tasavvufun İslam'ın mistik yönünü temsil ettiğini ve müsteşriklerin bu iki kavramı karıştırdığını savunur. Reynold A. Nicholson ve benzeri Batılı akademisyenlerin tasavvufun kökenlerine dair teorilerine de değinen Güngör, tasavvufun Yeni Eflatunculuk, Hint ve İran mistisizmi gibi dış kaynaklardan etkilenmiş olabileceğini öne sürer. Bu etkileşimler, tasavvufun bazı öğretilerinin ve pratiklerinin kökenlerini açıklayabilir. Güngör, tasavvufu ikiye ayırır: Gazali, İbni Arabi ve Mevlana’nın temsil ettiği medrese-dergah düzleminde çalışan kent tasavvufu ve Hacı Bektaş Veli gibi tasavvufçuların savunduğu, medreseyi küçümseyen ve dergah merkezli köy tasavvufu. Günümüzde tasavvufun ehil ellerde olmadığını ve Müslümanlar, özellikle gençler için tehlike arz ettiğini belirtir. Güngör'ün tasavvufa dair kapsamlı analizi, tasavvufun İslam düşüncesindeki yerini anlamak için önemli bir kaynaktır.

Erol Güngör, kitap, makale ve yazılarında İslam tasavvufunun karmaşık ve tartışmalı doğasını derinlemesine ele alır. Güngör, tasavvufun İslam mistisizmi olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtirken, bu alanın subjektif ve ezoterik yapısının suistimale açık olduğunu vurgular. Tasavvufun bireysel manevi deneyimlere ve içsel keşiflere büyük önem verdiğini belirten Güngör, bu yönün farklı yorumlara ve uygulamalara yol açtığını söyler. Ayrıca, tasavvufun Asrı Saadette izlerine rastlanmadığını ve İslamiyetten sonra ortaya çıktığını savunur. Güngör, tasavvufun bilimle olan uyumunu bozduğunu ve hurafelere dayandığını iddia eder. Bazı eleştirmenlerin tasavvufu İsrailiyatla ilişkilendirerek İslam'ı yıkma aracı olarak gördüğünü belirtir. Bununla birlikte, tasavvufu savunan Rene Guenon gibi düşünürlerin görüşlerine de yer verir. Guenon, tasavvufun İslam'ın mistik yönünü temsil ettiğini ve müsteşriklerin bu iki kavramı karıştırdığını savunur. Reynold A. Nicholson ve benzeri Batılı akademisyenlerin tasavvufun kökenlerine dair teorilerine de değinen Güngör, tasavvufun Yeni Eflatunculuk, Hint ve İran mistisizmi gibi dış kaynaklardan etkilenmiş olabileceğini öne sürer. Bu etkileşimler, tasavvufun bazı öğretilerinin ve pratiklerinin kökenlerini açıklayabilir. Güngör, tasavvufu ikiye ayırır: Gazali, İbni Arabi ve Mevlana’nın temsil ettiği medrese-dergah düzleminde çalışan kent tasavvufu ve Hacı Bektaş Veli gibi tasavvufçuların savunduğu, medreseyi küçümseyen ve dergah merkezli köy tasavvufu. Günümüzde tasavvufun ehil ellerde olmadığını ve Müslümanlar, özellikle gençler için tehlike arz ettiğini belirtir. Güngör'ün tasavvufa dair kapsamlı analizi, tasavvufun İslam düşüncesindeki yerini anlamak için önemli bir kaynaktır.