Filistin ve Kudüs Meselesine Genel Bir Bakış (XIX. Yüzyıl Ortasından XX. Yüzyıl Ortalarına Kadar)
Filistin ve Kudüs Meselesine Genel Bir Bakış (XIX. Yüzyıl Ortasından XX. Yüzyıl Ortalarına Kadar)
Yazar: Karaköse, Hasan
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 4 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Filistin,Kudüs,Osmanlı Devleti,Sultan Abdülhamid,İsrail

Makaleninkonusu son iki asırda Filistin ve Kudüs’ün genel olarak sosyal ve siyâsî  durumudur. Özellikle yirminci yüzyılda OrtaDoğu’nun petrol ve Filistin olmak üzere iki önemli sancılı meselesi vardır. Sonzamanlarda Kudüs Türkiye gündeminden hemen hemen hiç düşmemektedir. Bu bağlamdamakalenin amacı Filistin ve Kudüs dosyasını bir daha hatırlatmaktır.      İlk defa  Filistin’de İbrahim Paşa zamanında  katolik veprotestan misyoner okulların açılmasıyla Avrupa tarzı kültür hareketleribaşgösterdi. Yahûdilerin Filistin için örgütlü olarak çalışmalarını 1861tarihine kadar götürebiliriz. Bu  tarihteİngiltere ve  Fransa’da  kurdukları cemiyetlerle, Yahûdîleri koruma veFilistin’i Yahudi ülkesi yapabilme faaliyetlerine başlamışlar ve fikirde kalanbu hareketlerini 1882 tarihlerinden itibaren iki yolla eyleme  dönüştürmüşlerdir.  Birincisi  Filistin’e göçler ve yerleşme çabalarıdır. İkinci sebep ise   1877-18778 Osmanlı Rus Savaşı (93Harbi)’ndan  sonra, siyonistlerinFilistin’i yurt yapma düşüncesi ile uluslararası düzeyde girişimlerdebulunmalarıdır. Yahudilerin bu girişimlerine tepki olarak, Osmanlı devleterkanı  Filistin’e yapılacak Yahûdîgöçünün var olan  düzeni  bozacağını düşünmüş ve Padişah İkinciAbdülhamid  ve  diğer devlet ricali Filistin topraklarındaYahûdî yerleşimine  karşı  engel olma siyasetini uygulamışlardır.Filistin meselesinde İttihad Terakkî Fırkası ilk zamanlar ılımlı tavırsergilemiş fakat daha sonraları onlar da Sultan Abdülhamid’in Filistin siyasetinibenimsemiş ve Yahûdî göçünü engellemeye çalışmışlardır. Birinci Dünya Savaşı veİkinci Dünya Savaşı sonrası gelişen siyasi olaylar, Osmanlı hükûmetlerininhaklılığını ortaya koymuştur. Günümüzde bölgede insanlık dramı  yaşanmakta olup, bunun tek sorumlusu büyükgüçler ve İsrail’dir.

Makaleninkonusu son iki asırda Filistin ve Kudüs’ün genel olarak sosyal ve siyâsî  durumudur. Özellikle yirminci yüzyılda OrtaDoğu’nun petrol ve Filistin olmak üzere iki önemli sancılı meselesi vardır. Sonzamanlarda Kudüs Türkiye gündeminden hemen hemen hiç düşmemektedir. Bu bağlamdamakalenin amacı Filistin ve Kudüs dosyasını bir daha hatırlatmaktır.      İlk defa  Filistin’de İbrahim Paşa zamanında  katolik veprotestan misyoner okulların açılmasıyla Avrupa tarzı kültür hareketleribaşgösterdi. Yahûdilerin Filistin için örgütlü olarak çalışmalarını 1861tarihine kadar götürebiliriz. Bu  tarihteİngiltere ve  Fransa’da  kurdukları cemiyetlerle, Yahûdîleri koruma veFilistin’i Yahudi ülkesi yapabilme faaliyetlerine başlamışlar ve fikirde kalanbu hareketlerini 1882 tarihlerinden itibaren iki yolla eyleme  dönüştürmüşlerdir.  Birincisi  Filistin’e göçler ve yerleşme çabalarıdır. İkinci sebep ise   1877-18778 Osmanlı Rus Savaşı (93Harbi)’ndan  sonra, siyonistlerinFilistin’i yurt yapma düşüncesi ile uluslararası düzeyde girişimlerdebulunmalarıdır. Yahudilerin bu girişimlerine tepki olarak, Osmanlı devleterkanı  Filistin’e yapılacak Yahûdîgöçünün var olan  düzeni  bozacağını düşünmüş ve Padişah İkinciAbdülhamid  ve  diğer devlet ricali Filistin topraklarındaYahûdî yerleşimine  karşı  engel olma siyasetini uygulamışlardır.Filistin meselesinde İttihad Terakkî Fırkası ilk zamanlar ılımlı tavırsergilemiş fakat daha sonraları onlar da Sultan Abdülhamid’in Filistin siyasetinibenimsemiş ve Yahûdî göçünü engellemeye çalışmışlardır. Birinci Dünya Savaşı veİkinci Dünya Savaşı sonrası gelişen siyasi olaylar, Osmanlı hükûmetlerininhaklılığını ortaya koymuştur. Günümüzde bölgede insanlık dramı  yaşanmakta olup, bunun tek sorumlusu büyükgüçler ve İsrail’dir.