Bal ve Bombus Arısı Tozlaşmasının ve Doğal Tozlayıcıların Kirazda  Meyve Tutumu ve Kalitesi Üzerine Etkisi
The Effect of Honeybee and Bumblebee Pollination and Natural Pollinators  on Cherry Fruit Set and Quality
Yazar: Topal, Erkan; Yücel, Banu; Altunoğlu, Engin; Acar, Ali Alptekin; Kösoğlu, Mustafa; Tekintaş, F. Ekmel
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 28 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Bal arısı,bombus,tozlaşma,kiraz,pomolojik özellikler. ; Honey bee,Bombus bee,pollination,cherry,pomological features.

ÖZ: Bu çalışma İzmir’in Kemalpaşa İlçesi’nde 0900 Ziraat(Salihli) kiraz çeşidinde 2015 ve 2016 yıllarında bal (Apis mellifera L.),bombus arılarının (Bombus terrestris dalmatinus) ve doğal tozlayıcıların kirazçiçeklerine gerçekleştirdiği ziyaret sonucunda meyve tutumu ve kalitesine olanetkisinin belirlenmesi amacıyla, üç parselde; her parselde 8 ağaç olmak üzeretoplam 24 ağaçta, kapalı (3,8 mm x 3,8 mm gözenekli tül) ve serbest uygulamaolarak yürütülmüştür. Uygulamanın yapılacağı dallarda çiçek sayımları yapılmış,tülle kafese alınmış ve çiçeklenme öncesinde tozlayıcılar bahçeleregetirilmiştir. Çiçeklenme boyunca çiçek üzerinde bal ve bombus arılarınınyanısıra, diğer böceklerin sayımları yapılmıştır. Uygulamaların meyve tutumu vekalitesine etkilerini belirlemek amacıyla hasat edilen meyvelerde pomolojikanaliz yapılmıştır. İki yıllık deneme sonucunda elde edilen verilerdeğerlendirildiğinde meyve tutumunda açık ve kapalı uygulama arasında ortalama3 kat düzeyinde fark ortaya çıkmıştır. Bal arısı tozlaşmasıyla açık uygulamada%14,1 kapalı uygulamada %4,5 meyve tutumu elde edilmiştir. Bombus tozlaşmasındaaçık uygulamada %17,3, kapalı uygulama %4,7 meyve tutumu sağlanmıştır. Doğaltozlayıcılarla ise meyve tutumu açık uygulamada %5,9 kapalı uygulamada ise %1,5düzeyinde elde edilmiştir. Meyve pomolojik özelliklerinden çekirdek ağırlığı vemeyve sapı uzunluğu üzerine polinatör uygulamasının istatistiki bir etkisibulunamamıştır. Meyve eni, boyu ve ağırlığında ise uygulamalar arası farkbelirlenmiştir (P<0,05). Sonuç olarak kiraz bahçelerinde meyve veriminiarttırmak ve tozlayıcı eksikliğini gidermek amacıyla tozlayıcı kullanılmasıgerektiği ortaya konmuştur. 

ABSTRACT: Thisstudy was conducted in Kemalpaşa, İzmir, on 0900 Agriculture (Salihli) cherryspecies, between 2015 and 2016 with the aim of identifying the effect of thevisits of the honey bees (Apis mellifera L.) and bombus bees (Bombus terrestris dalmatinus) to cherry blossomson their fruit set and quality. The study was carried out in three enclosed(3.8 mm x 3.8 mm porous tulle) parcels, each containing 8 trees (24 in total),and in free implementation fashion. On the branches on which implementationswere made, blossom counts were performed, the blossoms were enclosed in tulleand the pollinators were brought to the orchard prior to blossoming. As well asthe honey bees and the bombus bees, other insects were counted during theblossoming. In order to identify the effects of the implementations on thefruit set and quality, pomological analysis was done on the harvested fruit. Anevaluation of the data obtained after the two-year trial reveals approximatelya three-fold difference in terms of fruit set between open and enclosedimplementation. The honey bee pollination produced a fruit set of 14.1% in openimplementation and 4.5% in enclosed implementation. With natural pollinators,the fruit set was 5.9% in open implementation and 1.5% in enclosedimplementation. A statistically significant effect of the pollinatorimplementation on seed weight and stem length was, which are pomologicalfeatures of the fruit, was not found. In terms of fruit breadth, length and weight,however, a difference between implementations existed (P<0.05). Eventually,it has been put forward that pollinators should be used in order to increasethe fruitfulness in cherry orchards and prevent the lack of pollinator.