HEMŞİRELERDE PRESENTEİZM VE TIBBİ HATA EĞİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
THE RELATIONSHIP BETWEEN PRESENTEEISM AND MEDICAL ERROR TENDENCY IN NURSES
Yazar: Sarı, Emine; Demirbağ, Birsel Canan
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Patient Safety ; Hasta Güvenliği ; Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; medical error,nursing,presenteeism ; presenteizm,tıbbi hata,hemşirelik

Bu araştırmanın amacı hemşirelerin presenteizm davranışı ile tıbbi hata eğilimleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan araştırma Trabzon ilinde bir kamu hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 110 hemşire oluşturmuş; çalışmaya katılmayı kabul eden 96 hemşire ile veri toplama süreci tamamlanmıştır. Veriler, Bilgi Formu, Stanford Presenteizm Ölçeği (SPS6) ve Hemşirelerde Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği (HTHEÖ) ile 1 Nisan-1 Haziran 2023 tarihleri arasında toplanmış ve korelasyon, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, t testi ve Anova testleri ile analiz edilmiştir. Çalışma için kurum ve etik kurul onayı (23/03/2023, Sayı: 2023/35) ve hemşirelerden onam alınmıştır. Hemşirelerin %95,8’i kadın ve yaşları 38,53±8,15’tir. Çalışma yılı 16,30±8,62; aylık nöbet sayıları 6,02±3,83’tür. Hemşirelerin %57,3’ü lisans mezunu; %56,3’ü yataklı serviste çalışmakta; %67,7’si çalıştığı birimde isteyerek çalışmakta ve %41,7’si hastayken rahatlıkla izin kullanabilmektedir. Hastayken izin almaktan alıkoyan sebepler en çok çalışma arkadaşlarının iş yükünü artırma duygusu (%79,2) ve maaşa yapılan ek ödemelerde kesinti olması (%59,4) olarak belirtilmiştir. Hemşirelerin %87,5’i meslek hayatı süresince hasta güvenliğini etkileyecek tıbbi hata yapmadığını ifade etmektedir. Hemşirelerin presenteizm düzeyleri yüksek (3,41±,40), tıbbi hata yapma eğilimi düzeyleri ise oldukça düşük (4,38±,65) bulunmuştur. Presenteizm ile tıbbi hata yapma eğilimi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05; r=0,157). Hemşirelerin presenteizm davranışı ile tıbbi hata yapma eğilimi arasında bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Ancak sağlık kurumlarında presenteizm olgusu, hasta güvenliğini tehdit eden önemli bir sorundur. Çalışmanın daha geniş örneklem grubu ile yapılması ve tıbbi hataların belirlenebilmesi için gözlemsel çalışmalar yapılması önerilebilir.

The aim of this study is to determine the relationship between presenteeism and tendency to medical error. The descriptive and correlational research was conducted in a public hospital at Trabzon. The population of the research consisted of 110 nurses; the data collection process was completed with 96 nurses who agreed to participate in the study. Data were collected with the Information Form, Stanford Presenteeism Scale (SPS 6) and Tendency to Medical Error in Nursing Scale (TMENS) between 1 April and 1 June 2023, and the correlation was analyzed with Kruskal Wallis, Mann Whitney U, t test and ANOVA tests. Institutional and ethics committee approval (23/03/2023, Issue: 2023/35) and consent from the nurses were obtained for the study. 95.8% of the nurses are women and their age is 38.53±8.15. Working year 16.30±8.62; monthly number of shifts is 6.02±3.83. 57.3% of nurses have a bachelor's degree; 56.3% work in inpatient services; 67.7% of them willingly work in their unit and 41.7% can easily take leave when they are sick. The most common reasons that prevent people from taking leave days are the feeling of increasing the workload of their colleagues (79.2%) and cuts in additional payments to the salary (59.4%). 87.5% of nurses state that they have not made medical errors that would affect patient safety during their career. Nurses' presenteeism levels were found to be high (3.41±0.40), their tendency to make medical errors was found to be quite low (4.38±0.65), and no statistically significant relationship was found between them (p>0.05; r=0.157). It was determined that there was no relationship between nurses' presenteeism behaviors and their tendency to make medical errors. However, presenteeism in healthcare institutions is an important problem that threatens patient safety. It may be suggested that the research be conducted with a larger sample group and observational studies.