GÜNEY KIBRIS’TA YAŞAYAN KIBRISLI TÜRKLERİN ANA DİLDE EĞİTİM HAKLARININ İÇ HUKUK VE ULUSLARARASI HUKUK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ(*)
GÜNEY KIBRIS’TA YAŞAYAN KIBRISLI TÜRKLERİN ANA DİLDE EĞİTİM HAKLARININ İÇ HUKUK VE ULUSLARARASI HUKUK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ(*)
Yazar: Dayıoğlu, Ali
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 88, 2021
Anahtar kelimeler: Kıbrıs Cumhuriyeti (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi),UluslararasıHukuk,Kıbrıslı Türkler,Gurbetler,Ana Dilde Eğitim Hakkı.

Kıbrıs’la ilgili olarak bugüne kadar yapılan çalışmalarda Kıbrıs sorunu neredeysetüm yönleriyle ele alınmış olmakla birlikte, Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türkler ile1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası uyarınca Kıbrıs Türk toplumunun parçası olarakkabul edilen Müslüman Romanların (Gurbetlerin) Türkçe eğitim görme haklarıyla ilgilibir çalışma yapılmamıştır. Konu, yalnızca, çeşitli uluslararası örgütlerin ve sivil toplumkuruluşlarının raporlarında yer almıştır. Oysa ana dilde eğitim en temel insan haklarınınbaşında gelmektedir. Bundan dolayı, Kıbrıs Türk toplumunun Türkçe eğitim veren okullarkurma, yönetme ve denetleme hakkına sahip olduğu Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’ndaaçıkça belirtilmiştir. Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türklerin eğitim hakları KıbrısCumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalarda da tanınmıştır. Üstelik, güneyde yaşayan Kıbrıslı Türkler için bir Türk ilkokulu açılacağı yönünde Kıbrıs Rum liderliği tarafından geçmişte taahhütte de bulunmuştur Bunlara rağmen Kıbrıs Cumhuriyeti adına hareket eden Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Eylül 2021 itibarıyla bu hakkın kullanılmasını önlemekte, Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’nı ihlal etmekte, bağlıbulunduğu uluslararası belgelere ve konuyla ilgili standartlara aykırı davranmaktadır.Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türkler bakımından son derece önemli olan bu konuyu derinlemesine inceleyebilmek için önce Kıbrıs Cumhuriyeti iç hukukunda ve KıbrısCumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası belgelerde ana dilde eğitim hakkıyla ilgili düzenlemeler ele alınacaktır. Ardından, birincil kaynaklardan yararlanılarak konuyla ilgiliyaşanan gelişmeler ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yükümlülükleri aktarılacaktır. Son olarakda, bu hakkın elde edilebilmesi için nelerin yapılabileceği tartışılacaktır.

Kıbrıs’la ilgili olarak bugüne kadar yapılan çalışmalarda Kıbrıs sorunu neredeysetüm yönleriyle ele alınmış olmakla birlikte, Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türkler ile1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası uyarınca Kıbrıs Türk toplumunun parçası olarakkabul edilen Müslüman Romanların (Gurbetlerin) Türkçe eğitim görme haklarıyla ilgilibir çalışma yapılmamıştır. Konu, yalnızca, çeşitli uluslararası örgütlerin ve sivil toplumkuruluşlarının raporlarında yer almıştır. Oysa ana dilde eğitim en temel insan haklarınınbaşında gelmektedir. Bundan dolayı, Kıbrıs Türk toplumunun Türkçe eğitim veren okullarkurma, yönetme ve denetleme hakkına sahip olduğu Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’ndaaçıkça belirtilmiştir. Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türklerin eğitim hakları KıbrısCumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalarda da tanınmıştır. Üstelik, güneyde yaşayan Kıbrıslı Türkler için bir Türk ilkokulu açılacağı yönünde Kıbrıs Rum liderliği tarafından geçmişte taahhütte de bulunmuştur Bunlara rağmen Kıbrıs Cumhuriyeti adına hareket eden Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Eylül 2021 itibarıyla bu hakkın kullanılmasını önlemekte, Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’nı ihlal etmekte, bağlıbulunduğu uluslararası belgelere ve konuyla ilgili standartlara aykırı davranmaktadır.Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türkler bakımından son derece önemli olan bu konuyu derinlemesine inceleyebilmek için önce Kıbrıs Cumhuriyeti iç hukukunda ve KıbrısCumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası belgelerde ana dilde eğitim hakkıyla ilgili düzenlemeler ele alınacaktır. Ardından, birincil kaynaklardan yararlanılarak konuyla ilgiliyaşanan gelişmeler ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yükümlülükleri aktarılacaktır. Son olarakda, bu hakkın elde edilebilmesi için nelerin yapılabileceği tartışılacaktır.