Cumhuriyet Dönemi Ütopyası: ‘Rüyamdaki Okullar’ (1936)
Cumhuriyet Dönemi Ütopyası: ‘Rüyamdaki Okullar’ (1936)
Yazar: Kahveci, Kutsi
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 22 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Eğitim,Eğitim Felsefesi,Okul,Ütopya

Toplumsal bunalım ve sıkıntılarınarttığı dönemlerde toplumla ilgili incelemelerin ve düşüncelerin çoğalıp yayıldığıgörülmektedir. Bazen bu bunalım ve sıkıntıları çözmek imkânsız veya zor oluncabu problemleri çözmek isteyenler bir takım hayaller ve ütopyalar oluşturmayabaşlarlar. Cumhuriyetimizin ilk yıllarında da önemli düşünür veeğitimcilerimizden olan İsmail Hakkı Baltacıoğlu bu anlamda ‘Rüyamdaki Okullar’adı altında bir eseri kaleme alarak yeni bir eğitim anlayışı ortaya koymuştur.Bizde yaptığımız bu çalışmada Baltacıoğlu’nun yaşadığı dönemde eğitim alanındaönemli olan problemlerin hala günümüzde devam edip etmediğini belirlemeyeçalıştık. Yapılan değerlendirme sonucunda o dönemde Baltacıoğlu’nun dilegetirdiği bazı problemlerin günümüzde de devam ettiğini gördük. Bunun içinyeniden bir takım tedbirler alınarak bu problemlerin giderilmesi gerektiğini belirtik.Ayrıca bu çalışmada gerçekleştirilebilir düşünceler ile ütopik olandüşüncelerin ayrıştırılması gerektiğini de vurguladık. Öte yandan bu çalışmadaBaltacıoğlu’nun ortaya koyduğu yeni bir okul anlayışını da tanımlamayaçalıştık. Ona göre okul sadece dört duvardan ibaret değildir. Okulları; fizikiolarak modern, kapalı sınıflar yerine açık hava sınıfları olan, dayağı eğitimaracı olarak gören yapının yerine dayağın olmadığı bir yapı, değerlendirmedesadece yazılı ve sözlü sınava bağlı kalan metodun yerine ürüne, uygulamaya veyaratıcılığa göre değerlendirme yapan, sadece yapay işlerle öğrenciyi gerçekhayata hazırlamaya çalışan sistemin yerine gerçek işlerle uğraştıran, gerçeksonuçlar alan sistemi; Batıdan gelen ne varsa almalıyız diyen ve Batıdan gelenne varsa reddetmeliyiz diyen tutumun yerine bilim konusunda evrenselliği,kültür konusunda milliği kabul eden bir yer olarak tanımlamıştır. Bu eser çağıneğitimsel problemlerine, bunalımlarına çözüm üretmek için yazılmıştır ve kısmende uygulanması mümkün görünmektedir

Toplumsal bunalım ve sıkıntılarınarttığı dönemlerde toplumla ilgili incelemelerin ve düşüncelerin çoğalıp yayıldığıgörülmektedir. Bazen bu bunalım ve sıkıntıları çözmek imkânsız veya zor oluncabu problemleri çözmek isteyenler bir takım hayaller ve ütopyalar oluşturmayabaşlarlar. Cumhuriyetimizin ilk yıllarında da önemli düşünür veeğitimcilerimizden olan İsmail Hakkı Baltacıoğlu bu anlamda ‘Rüyamdaki Okullar’adı altında bir eseri kaleme alarak yeni bir eğitim anlayışı ortaya koymuştur.Bizde yaptığımız bu çalışmada Baltacıoğlu’nun yaşadığı dönemde eğitim alanındaönemli olan problemlerin hala günümüzde devam edip etmediğini belirlemeyeçalıştık. Yapılan değerlendirme sonucunda o dönemde Baltacıoğlu’nun dilegetirdiği bazı problemlerin günümüzde de devam ettiğini gördük. Bunun içinyeniden bir takım tedbirler alınarak bu problemlerin giderilmesi gerektiğini belirtik.Ayrıca bu çalışmada gerçekleştirilebilir düşünceler ile ütopik olandüşüncelerin ayrıştırılması gerektiğini de vurguladık. Öte yandan bu çalışmadaBaltacıoğlu’nun ortaya koyduğu yeni bir okul anlayışını da tanımlamayaçalıştık. Ona göre okul sadece dört duvardan ibaret değildir. Okulları; fizikiolarak modern, kapalı sınıflar yerine açık hava sınıfları olan, dayağı eğitimaracı olarak gören yapının yerine dayağın olmadığı bir yapı, değerlendirmedesadece yazılı ve sözlü sınava bağlı kalan metodun yerine ürüne, uygulamaya veyaratıcılığa göre değerlendirme yapan, sadece yapay işlerle öğrenciyi gerçekhayata hazırlamaya çalışan sistemin yerine gerçek işlerle uğraştıran, gerçeksonuçlar alan sistemi; Batıdan gelen ne varsa almalıyız diyen ve Batıdan gelenne varsa reddetmeliyiz diyen tutumun yerine bilim konusunda evrenselliği,kültür konusunda milliği kabul eden bir yer olarak tanımlamıştır. Bu eser çağıneğitimsel problemlerine, bunalımlarına çözüm üretmek için yazılmıştır ve kısmende uygulanması mümkün görünmektedir