hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
AKADEMİSYENLERİN YABANCI ÖĞRENCİLERE YÖNELİK TUTUMLARININ İNCELENMESİ
AKADEMİSYENLERİN YABANCI ÖĞRENCİLERE YÖNELİK TUTUMLARININ İNCELENMESİ
Yazar: Akbaş, Furkan; Daşlı, Yılmaz
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Migration Sociology ; Göç Sosyolojisi ; Akademisyen Tutumları,Yabancı Uyruklu Öğrenci,Yabancı Öğrencilere Yönelik Tutum,Eğitim

Bu çalışmanın amacı, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nde çalışan akademisyenlerin yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumlarını ortaya koymaktır. Çalışma evrenini Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nde çalışan akademisyenler oluşturmaktadır. Çalışma 260 akademisyen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu ve 24 maddelik Mülteci Öğrenci Tutum Ölçeği (MÖTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Gruplar arası farklılıkları belirlemek için Bağımsız Örneklemlerde T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmıştır. Araştırmaya katılanların 165’i (%63,5) erkek, 95’i (%36,5) kadındır. Akademisyenlerin 215’u (%81,3) 1-4 yıl arasında, 30’u (%18,8) 5 yılın üzerinde yabancı uyruklu öğrencilere ders verdiği anlaşılmıştır. Araştırmaya katılan akademisyenlerin cinsiyetlerine (kadın, erkek) göre yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumları benzerdir (p>0.05).  1-4 yıl arası veya 5 yıl ve üzeri sürede ders veren akademisyenlerin yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumları benzerdir (p>0.05).  Akademisyenlerin unvanlarına göre yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumları açısından Doçent unvanına sahip akademisyenlerin tutumlarının Öğretim Görevlisi ve Doktor Öğretim Üyesi olan akademisyenlere göre daha olumlu olduğu (sırasıyla F= 8,461; p

Bu çalışmanın amacı, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nde çalışan akademisyenlerin yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumlarını ortaya koymaktır. Çalışma evrenini Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nde çalışan akademisyenler oluşturmaktadır. Çalışma 260 akademisyen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu ve 24 maddelik Mülteci Öğrenci Tutum Ölçeği (MÖTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Gruplar arası farklılıkları belirlemek için Bağımsız Örneklemlerde T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmıştır. Araştırmaya katılanların 165’i (%63,5) erkek, 95’i (%36,5) kadındır. Akademisyenlerin 215’u (%81,3) 1-4 yıl arasında, 30’u (%18,8) 5 yılın üzerinde yabancı uyruklu öğrencilere ders verdiği anlaşılmıştır. Araştırmaya katılan akademisyenlerin cinsiyetlerine (kadın, erkek) göre yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumları benzerdir (p>0.05).  1-4 yıl arası veya 5 yıl ve üzeri sürede ders veren akademisyenlerin yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumları benzerdir (p>0.05).  Akademisyenlerin unvanlarına göre yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumları açısından Doçent unvanına sahip akademisyenlerin tutumlarının Öğretim Görevlisi ve Doktor Öğretim Üyesi olan akademisyenlere göre daha olumlu olduğu (sırasıyla F= 8,461; p
PROTO-TÜRKLERDEN GÜNÜMÜZ ERZURUM KIRSALINA UZANAN KÜLTÜREL BİR OLGU OLARAK KEÇİ FİGÜRÜ SEMBOLİZMİ
PROTO-TÜRKLERDEN GÜNÜMÜZ ERZURUM KIRSALINA UZANAN KÜLTÜREL BİR OLGU OLARAK KEÇİ FİGÜRÜ SEMBOLİZMİ
Yazar: Aktoprak, Sibel
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Art Sociology ; Sanat Sosyolojisi ; Türk Sanatı,Anadolu,Keçi figürü,sembolizm

Tarihi süreç içerisinde Proto-Türklerin yaşadığı dönemlerden günümüze kadar geçen zaman diliminde Türk kültürü için hayvan figürü önemli bir yer edinmiştir. Bu hayvanlara hem sembolik, hem de mitolojik olarak birçok anlam yüklemiştir. Tüm bunların neticesinde bu hayvan figürlerini, gerek realist bir şekilde gerekse stilize ederek birçok obje üzerinde kullanmış ve hayatının her alanına sokmuştur. Bu hayvanlar arasında yer alan keçi figürü de kültür içerisindeki önemli hayvan motiflerinden biri olmuştur. Hayatını sürdürmesinde önemli bir yere sahip olan bu hayvandan, zaman içerisinde korkmuş, saygı duymuş ve yüceltmiştir. Tüm bunların bir sonucu olarak hem estetik yapısından faydalanmış hem de onun vasıtasıyla korunacağına inanmıştır. Bu özellikleri itibariyle de keçi figürü, Türk sanatı içerisinde önemli bir yer edinmiştir. Mağara duvarlarından seramik kaplara, anıtlarda kullanılan damgalardan çadır payalarına, sözlü edebi eserlerden resim sanatına kadar tüm sanat alanında kullanılmıştır. Bu çalışmamızda ise her dönemde kullanılmış ve farklı sanat dallarına konu olmuş keçi figürünün, Anadolu kırsalında kullanımı ve barındırdığı sembolik anlamlar, örnekleri ile beraber sunulmuştur.

Tarihi süreç içerisinde Proto-Türklerin yaşadığı dönemlerden günümüze kadar geçen zaman diliminde Türk kültürü için hayvan figürü önemli bir yer edinmiştir. Bu hayvanlara hem sembolik, hem de mitolojik olarak birçok anlam yüklemiştir. Tüm bunların neticesinde bu hayvan figürlerini, gerek realist bir şekilde gerekse stilize ederek birçok obje üzerinde kullanmış ve hayatının her alanına sokmuştur. Bu hayvanlar arasında yer alan keçi figürü de kültür içerisindeki önemli hayvan motiflerinden biri olmuştur. Hayatını sürdürmesinde önemli bir yere sahip olan bu hayvandan, zaman içerisinde korkmuş, saygı duymuş ve yüceltmiştir. Tüm bunların bir sonucu olarak hem estetik yapısından faydalanmış hem de onun vasıtasıyla korunacağına inanmıştır. Bu özellikleri itibariyle de keçi figürü, Türk sanatı içerisinde önemli bir yer edinmiştir. Mağara duvarlarından seramik kaplara, anıtlarda kullanılan damgalardan çadır payalarına, sözlü edebi eserlerden resim sanatına kadar tüm sanat alanında kullanılmıştır. Bu çalışmamızda ise her dönemde kullanılmış ve farklı sanat dallarına konu olmuş keçi figürünün, Anadolu kırsalında kullanımı ve barındırdığı sembolik anlamlar, örnekleri ile beraber sunulmuştur.
ARA NESİL DÖNEMİ YAZARLARI VE YAZILARININ YAYIMLANDIĞI DERGİLER
ARA NESİL DÖNEMİ YAZARLARI VE YAZILARININ YAYIMLANDIĞI DERGİLER
Yazar: Bulut, Nurullah
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Literature Sociology ; Edebiyat Sosyolojisi ; Ilımlılar,Ara Nesil,Malûmat Mecmuası,Mutavassıtîn,Mehmet Kaplan

Bu çalışma, 1880 ile 1900 yılları arasında faaliyet gösteren, Ara Nesil döneminde yer alan yazarlar ve dergiler ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, Ara Nesil edebiyatının Türk edebiyatındaki konumu, içeriği, sanatsal özellikleri, dili ve bu dönemdeki dergilerin edebiyata etkileri incelenmesidir.Ara Nesil dönemi yazarlarından bazıları Eski Türk edebiyatını savunarak Tanzimat dönemi geleneğini sürdürmüş, bazıları ise Yeni edebiyat ile Eski edebiyat arasında denge kurmaya çalışmışlardır. Diğerleri ise Batı edebiyatından etkilenerek yeni bir dil ve üslup geliştirmişlerdir. Bu son grup yazarlar, Servet-i Fünûn Dönemi’nin ortaya çıkmasında etkili olmuş ve Türk edebiyatına önemli eserler kazandırmışlardır.Ara Nesil döneminde birçok dergi yayınlanmıştır. Bu dergiler, Ara Nesil yazarlarının yeni fikirlerini ve eserlerini yayınlamalarına olanak sağlayarak dönemin edebiyatına büyük katkıları olmuştur.Ara Nesil edebiyatı, sadece edebiyatımızda değil, sosyal hayatımızda da önemli bir dönüm noktasıdır. Bu dönemin edebiyatçıları, Türk edebiyatında modernizmi ve batılılaşmayı benimseyerek geleneksel edebiyatımızın yenilenmesinde öncü rol oynamışlardır. Böylece Türk edebiyatında yeni bir dönemin başlangıcını hazırlamışlardır.

Bu çalışma, 1880 ile 1900 yılları arasında faaliyet gösteren, Ara Nesil döneminde yer alan yazarlar ve dergiler ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, Ara Nesil edebiyatının Türk edebiyatındaki konumu, içeriği, sanatsal özellikleri, dili ve bu dönemdeki dergilerin edebiyata etkileri incelenmesidir.Ara Nesil dönemi yazarlarından bazıları Eski Türk edebiyatını savunarak Tanzimat dönemi geleneğini sürdürmüş, bazıları ise Yeni edebiyat ile Eski edebiyat arasında denge kurmaya çalışmışlardır. Diğerleri ise Batı edebiyatından etkilenerek yeni bir dil ve üslup geliştirmişlerdir. Bu son grup yazarlar, Servet-i Fünûn Dönemi’nin ortaya çıkmasında etkili olmuş ve Türk edebiyatına önemli eserler kazandırmışlardır.Ara Nesil döneminde birçok dergi yayınlanmıştır. Bu dergiler, Ara Nesil yazarlarının yeni fikirlerini ve eserlerini yayınlamalarına olanak sağlayarak dönemin edebiyatına büyük katkıları olmuştur.Ara Nesil edebiyatı, sadece edebiyatımızda değil, sosyal hayatımızda da önemli bir dönüm noktasıdır. Bu dönemin edebiyatçıları, Türk edebiyatında modernizmi ve batılılaşmayı benimseyerek geleneksel edebiyatımızın yenilenmesinde öncü rol oynamışlardır. Böylece Türk edebiyatında yeni bir dönemin başlangıcını hazırlamışlardır.
HÜSEYİN CILGA, ÂŞIK VEYSEL BİLGELİKLERİ-SEZGİLERİ-NÜKTELERİ. İSTANBUL: POST YAYINEVİ, 2023, ISBN: 978-625-8143-55-3. 261 SAYFA.
HÜSEYİN CILGA, ÂŞIK VEYSEL BİLGELİKLERİ-SEZGİLERİ-NÜKTELERİ. İSTANBUL: POST YAYINEVİ, 2023, ISBN: 978-625-8143-55-3. 261 SAYFA.
Yazar: Bezgin, Yusuf Kenan
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology of Culture ; Kültür Sosyolojisi ; Âşıklık Veysel,Bilgelikleri,Sezgileri,Nükteleri

Âşıklık geleneği, Türk kültürünün canlılığını ve derinliğini yansıtan kültürel bir mirastır. Bu gelenek, Türk milletinin tarihî mirasını korumada ve sürdürmede önemli bir rol oynamıştır. Çünkü geleneğin kendine özgü tarzı ve anlam dünyası içinde yetişen âşıklar, halk nezdinde topluma seslenen, hikâyeler anlatan, duygu ve düşünceleri ifade eden sanatçılar olarak kabul edilmektedir. Geleneğin anlam dünyasında yetişen Âşık Veysel de hayatını Anadolu’nun kırsal bölgelerinde geçirerek bu toprakların derinliklerindeki insanların sesi olmuştur. Sade ve dokunakları sözleriyle, Anadolu’nun doğal güzelliklerini, yaşamın içinden öyküleri ve toplumsal değerleri anlatmıştır. “Dostlar Beni Hatırlasın”, “Uzun İnce Bir Yoldayım” gibi unutulmaz eserleriyle Türk milletine ve Türk müziğine eşsiz katkılarda bulunmuştur. Onun eserleri Anadolu halkının duygu dünyasını gösteren bir aynadır. Âşık Veysel, yaratıcı gücü, sezgileri ve derin düşünce yeteneğiyle Türk kültürünün zenginliğini ve derinliğini yansıtan önemli bir mirası temsil etmektedir.

Âşıklık geleneği, Türk kültürünün canlılığını ve derinliğini yansıtan kültürel bir mirastır. Bu gelenek, Türk milletinin tarihî mirasını korumada ve sürdürmede önemli bir rol oynamıştır. Çünkü geleneğin kendine özgü tarzı ve anlam dünyası içinde yetişen âşıklar, halk nezdinde topluma seslenen, hikâyeler anlatan, duygu ve düşünceleri ifade eden sanatçılar olarak kabul edilmektedir. Geleneğin anlam dünyasında yetişen Âşık Veysel de hayatını Anadolu’nun kırsal bölgelerinde geçirerek bu toprakların derinliklerindeki insanların sesi olmuştur. Sade ve dokunakları sözleriyle, Anadolu’nun doğal güzelliklerini, yaşamın içinden öyküleri ve toplumsal değerleri anlatmıştır. “Dostlar Beni Hatırlasın”, “Uzun İnce Bir Yoldayım” gibi unutulmaz eserleriyle Türk milletine ve Türk müziğine eşsiz katkılarda bulunmuştur. Onun eserleri Anadolu halkının duygu dünyasını gösteren bir aynadır. Âşık Veysel, yaratıcı gücü, sezgileri ve derin düşünce yeteneğiyle Türk kültürünün zenginliğini ve derinliğini yansıtan önemli bir mirası temsil etmektedir.
VITTORE CARPACCIO RESİMLERİNDE OSMANLI-DOĞU TEMSİLLERİ
Ottoman-East Representations in Vittore Carpaccio's Paintings
Yazar: Kazanç, Nida Anıl
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Art Sociology ; Sanat Sosyolojisi ; Resim,Venedik Ekolü,Doğu,Osmanlı,Vittore Carpaccio. ; Painting,Venetian School,East,Ottoman,Vittore Carpaccio.

Venedik Rönesansı sanatçılarının, gelişen Venedik Cumhuriyeti ve Osmanlı-Doğu İmparatorluğu ilişkilerinden ciddi derecede etkilendikleri ve bu etkileri zaman zaman eserlerine yansıttıkları bilinmektedir. Venedik Ekolü dönem resimlerinde, sanatçıların görmedikleri uzak Osmanlı’nın doğasını, mimarisini ve kültürel figürlerini belirli bir perspektif içerisinden imgeledikleri görülür. Nitekim Venedik meydanlarında gezinen Osmanlı-Doğulu tüccarların ya da elçilerinin izlenimine dayalı daha gerçekçi tasvirlerden başlayarak, kutsal metinlerin sunduğu “fantastik doğulu” imgesine kadar oldukça geniş bir aralıkta bu imgelerin tezahürlerini görmek mümkündür. Bu itibarla bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu ve Venedik Cumhuriyeti arasındaki beşerî ilişkilerin sanat üzerindeki etkisi ele alınmış; bahsi geçen etkileşimin önde gelen Venedik Ekolü sanatçısı Vittore Carpaccio eserlerindeki varlığı değerlendirilmiş ve iki toplumun sanatlarının, büyüyen ilişkiye bağlı olarak sanat eserlerini nasıl etkilediği örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır.

It is known that the artists of the Venetian Renaissance were heavily influenced by the developing relations between the Venetian Republic and the Ottoman-Eastern Empire, and that they sometimes reflected these influences in their works. In the paintings of the Venetian School period, it is seen that the artists visualised the nature, architecture and cultural figures of the distant Ottoman Empire from a certain perspective. As a matter of fact, it is possible to see the manifestations of these images in a wide range, starting from more realistic depictions based on the impression of Ottoman-Eastern merchants or ambassadors strolling in Venetian squares to the "fantastic oriental" image presented by sacred texts. In this respect, this study analyses the impact of the humanitarian relations between the Ottoman Empire and the Republic of Venice on the arts; evaluates the presence of this interaction in the works of the prominent Venetian School artist Vittore Carpaccio and tries to explain with examples how the arts of the two societies affected the works of art depending on the growing relationship.
TÜR VE ŞEKİL BAKIMINDAN ÂŞIK VEYSEL ŞATIROĞLU'NUN ŞİİRLERİ
TÜR VE ŞEKİL BAKIMINDAN ÂŞIK VEYSEL ŞATIROĞLU'NUN ŞİİRLERİ
Yazar: Karadağ, Gamze
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47, 2023
Anahtar kelimeler: Literature Sociology ; Edebiyat Sosyolojisi ; Âşıklık geleneği,Âşık Veysel,tür ve şekil

Âşıklık geleneğinin en önemli temsilcilerinden olan Âşık Veysel, geleneği, ürettiği şiirlerle yaşatabilmiş ve geleneğin devamlılığını sağlayabilmiştir. Kendisinden sonra gelen pek çok âşığı etkilediği gibi bir noktada da Türk müziğine çeşitli yönleriyle ilham kaynağı olmuştur. Bunun sonucu olarak pek çok araştırmacı tarafından araştırılmaya değer görülmüştür. Ancak ürettiği şiirlerde kullandığı şekil ve türlere araştırmacılar tarafından pek detaylı değinilmemiştir. Oysa, yaşadığı dönem itibarıyla gelişen olumsuz şartlara rağmen, âşıklık geleneğini unutulmaktan kurtarmış ve bu gelenek içerisinde şiirler üretmiş bir âşığı, her yönüyle ele alan çalışmalara daha çok ihtiyaç vardır. Özellikle 2023 yılının UNESCO tarafından “Âşık Veysel Yılı” ilan edilmesi, bu tür çalışmaların da değerini artıracaktır. Makalede, eksik olduğunu düşündüğümüz şiirlerin teknik incelemesi bu düşünceler saikiyle yapılarak bu eksiklik biraz da olsa giderilmeye çalışılmıştır.

Âşıklık geleneğinin en önemli temsilcilerinden olan Âşık Veysel, geleneği, ürettiği şiirlerle yaşatabilmiş ve geleneğin devamlılığını sağlayabilmiştir. Kendisinden sonra gelen pek çok âşığı etkilediği gibi bir noktada da Türk müziğine çeşitli yönleriyle ilham kaynağı olmuştur. Bunun sonucu olarak pek çok araştırmacı tarafından araştırılmaya değer görülmüştür. Ancak ürettiği şiirlerde kullandığı şekil ve türlere araştırmacılar tarafından pek detaylı değinilmemiştir. Oysa, yaşadığı dönem itibarıyla gelişen olumsuz şartlara rağmen, âşıklık geleneğini unutulmaktan kurtarmış ve bu gelenek içerisinde şiirler üretmiş bir âşığı, her yönüyle ele alan çalışmalara daha çok ihtiyaç vardır. Özellikle 2023 yılının UNESCO tarafından “Âşık Veysel Yılı” ilan edilmesi, bu tür çalışmaların da değerini artıracaktır. Makalede, eksik olduğunu düşündüğümüz şiirlerin teknik incelemesi bu düşünceler saikiyle yapılarak bu eksiklik biraz da olsa giderilmeye çalışılmıştır.
ÂŞIK VEYSEL’İN MİZAH YÖNÜ
ÂŞIK VEYSEL’İN MİZAH YÖNÜ
Yazar: Görkem, Betül
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology of Culture ; Kültür Sosyolojisi ; Âşıklık Geleneği,Âşık Veysel Şatıroğlu,Hatıra (Anı),Gülmece (Mizah),Şaka.

Yakın dönem âşıklık geleneğimiz içinde öne çıkan isimlerinden biri Âşık Veysel Şatıroğlu’dur. Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya gelen Âşık Veysel geçirdiği hastalık ve sonrasında başına gelen bir kaza neticesinde görme yeteneğini kaybetmiştir. Görme yeteneğini kaybettikten sonra sazla tanışan âşık Ahmet Kutsi Tecer’le tanıştıktan sonra yurt çapında ün kazanır. Ancak Âşık Veysel’in hayatında görme yeteneğini kaybetmesinin haricinde ilk eşinden ayrılığı, ilk çocuklarının vefatı gibi başka trajik olaylar da vardır. Bu trajik olaylardan dolayı da âşığın genel ruh hâli olarak mutsuz, karamsar, üzgün ruh hâlinde olduğu düşünülmektedir. Ancak âşıkla aynı ortamlarda bulunan kişilerin hatıralarında ise karşımıza şen, hazırcevap, şakacı bir Âşık Veysel çıkmaktadır. Âşığın, bulunduğu ortamlardaki duruma göre hazırcevap bir şekilde espriler geliştirdiği görülmekle birlikte, bu esprilerin konularına bakıldığında ölüm hakkında, görememesine dayanan, sazı üzerine, yemek-içmek-sigara konularında veya cinsel çağrışımlı şakalar yaptığı görülmektedir. Bu konular haricinde de şakalar yapmış, ortama bağlı olarak fıkralar anlattığı da görülmüştür.  Bu çalışmada âşığın bu yönü tanıtılmaya çalışılacak, Âşık Veysel hakkındaki bahsi geçen hatıraların sözlü gelenekteki yerleri değerlendirilecektir.

Yakın dönem âşıklık geleneğimiz içinde öne çıkan isimlerinden biri Âşık Veysel Şatıroğlu’dur. Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya gelen Âşık Veysel geçirdiği hastalık ve sonrasında başına gelen bir kaza neticesinde görme yeteneğini kaybetmiştir. Görme yeteneğini kaybettikten sonra sazla tanışan âşık Ahmet Kutsi Tecer’le tanıştıktan sonra yurt çapında ün kazanır. Ancak Âşık Veysel’in hayatında görme yeteneğini kaybetmesinin haricinde ilk eşinden ayrılığı, ilk çocuklarının vefatı gibi başka trajik olaylar da vardır. Bu trajik olaylardan dolayı da âşığın genel ruh hâli olarak mutsuz, karamsar, üzgün ruh hâlinde olduğu düşünülmektedir. Ancak âşıkla aynı ortamlarda bulunan kişilerin hatıralarında ise karşımıza şen, hazırcevap, şakacı bir Âşık Veysel çıkmaktadır. Âşığın, bulunduğu ortamlardaki duruma göre hazırcevap bir şekilde espriler geliştirdiği görülmekle birlikte, bu esprilerin konularına bakıldığında ölüm hakkında, görememesine dayanan, sazı üzerine, yemek-içmek-sigara konularında veya cinsel çağrışımlı şakalar yaptığı görülmektedir. Bu konular haricinde de şakalar yapmış, ortama bağlı olarak fıkralar anlattığı da görülmüştür.  Bu çalışmada âşığın bu yönü tanıtılmaya çalışılacak, Âşık Veysel hakkındaki bahsi geçen hatıraların sözlü gelenekteki yerleri değerlendirilecektir.
ÂŞIK VEYSEL’İN NÜKTEDANLIĞI
ÂŞIK VEYSEL’İN NÜKTEDANLIĞI
Yazar: Cılga, Hüseyin
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47, 2023
Anahtar kelimeler: Sociology of Culture ; Kültür Sosyolojisi ; Ȃşık Veysel,Hatıralar,nüktedanlık

Âşık Veysel, yaşamında çektiği onca acı ve sıkıntılara rağmen hayata olumlu bakmayı becermiş ender kişilerin arasındadır. Sohbetlerinde fıkralar anlatır, şakalar yapar, kendini dinleyenlere kabul ettirir.  Kendine özgün latîfeler yaparak onlara zarif bir şekilde mesajlar vermeye çalışır. Âşık Veysel, bir konuyu anlatırken “Yalan söylüyorsam gözüm kör olsun” diyerek âmâlığını hiçe sayar ve bizlere hayatla barışık olduğunu gösterir. Bazı sohbetler sıkıcı olduğu zaman “Biz yedik içtik saz da acından öldü” diyerek ortamın seyrini değiştirir. Bazen de sohbete katılanlar kendi aralarında konuşup fazla gürültü yapıp çekilmez bir hâl alınca, kimseyi kırmadan kulağını saza dayayarak “Acaba bu sesler sazın içinden mi geliyor?” diyerek onları kibarca uyarır. Çoğu zaman da hâlını hatırını, sihhatını soranlara yanlış anlamış gibi “Saatım yok” diyerek onları güldürür.Âşık Veysel’in bu nükteleri, halkımız tarafından “fıkra” olarak kabul görmüştür. Bir sohbette veya bir konu anlatıldığında bu fıkraya dönüşen nüktelerinden örnekler verildiğine sıklıkla tanık olabiliriz. Derlediğimiz Âşık Veysel anılarının içinden örnekler vererek onun nüktedanlığını daha yakından anlamaya çalışacağız.Anahtar Kelimeler: Ȃşık Veysel, Hatıralar, nüktedanlık

Âşık Veysel, yaşamında çektiği onca acı ve sıkıntılara rağmen hayata olumlu bakmayı becermiş ender kişilerin arasındadır. Sohbetlerinde fıkralar anlatır, şakalar yapar, kendini dinleyenlere kabul ettirir.  Kendine özgün latîfeler yaparak onlara zarif bir şekilde mesajlar vermeye çalışır. Âşık Veysel, bir konuyu anlatırken “Yalan söylüyorsam gözüm kör olsun” diyerek âmâlığını hiçe sayar ve bizlere hayatla barışık olduğunu gösterir. Bazı sohbetler sıkıcı olduğu zaman “Biz yedik içtik saz da acından öldü” diyerek ortamın seyrini değiştirir. Bazen de sohbete katılanlar kendi aralarında konuşup fazla gürültü yapıp çekilmez bir hâl alınca, kimseyi kırmadan kulağını saza dayayarak “Acaba bu sesler sazın içinden mi geliyor?” diyerek onları kibarca uyarır. Çoğu zaman da hâlını hatırını, sihhatını soranlara yanlış anlamış gibi “Saatım yok” diyerek onları güldürür.Âşık Veysel’in bu nükteleri, halkımız tarafından “fıkra” olarak kabul görmüştür. Bir sohbette veya bir konu anlatıldığında bu fıkraya dönüşen nüktelerinden örnekler verildiğine sıklıkla tanık olabiliriz. Derlediğimiz Âşık Veysel anılarının içinden örnekler vererek onun nüktedanlığını daha yakından anlamaya çalışacağız.Anahtar Kelimeler: Ȃşık Veysel, Hatıralar, nüktedanlık
ÂŞIK VEYSEL’İN ŞİİRLERİNDE ESKİCİL/ARKAİK SÖZCÜKLER
ÂŞIK VEYSEL’İN ŞİİRLERİNDE ESKİCİL/ARKAİK SÖZCÜKLER
Yazar: Deniz, Sunay
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 47, 2023
Anahtar kelimeler: Literature Sociology ; Edebiyat Sosyolojisi ; Âşık Veysel,arkaik/eskicil,söz varlığı,ağızlar

Türk dilinin ilk yazılı metinlerinden bugüne ulaşan çok sayıda sözcük vardır. Bu sözcüklerin bir kısmı günümüze hiçbir ses, şekil ve anlam değişikliğine uğramadan, bir kısmı da birtakım değişikliklerle ulaşmıştır. Eski Türkçenin söz varlığını oluşturan bu tür sözcükler için arkaik/eskicil terimleri kullanılır ki bunlara bugün yazı dilinde pek rastlanmaz. Ancak bazıları ağızlarda ilk şekil ve anlamıyla kullanılmaya devam eder. Büyük üstad Âşık Veysel de ağızlarda yaşayan bu tür eskicil sözcükleri şiirlerine taşımış ve yaşadığı yüzyılda okurlarıyla buluşturmuştur.Bu çalışmada, Âşık Veysel’in bütün şiirlerinin bir arada bulunduğu Doğan Kaya’nın “Âşık Veysel” adlı kitabı taranmış ve şiirlerindeki eskicil sözcükler, sözcüklerin yer aldığı örnek mısralarla ele alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen bu sözcükler yapı ve anlam bakımından incelenmiştir.

Türk dilinin ilk yazılı metinlerinden bugüne ulaşan çok sayıda sözcük vardır. Bu sözcüklerin bir kısmı günümüze hiçbir ses, şekil ve anlam değişikliğine uğramadan, bir kısmı da birtakım değişikliklerle ulaşmıştır. Eski Türkçenin söz varlığını oluşturan bu tür sözcükler için arkaik/eskicil terimleri kullanılır ki bunlara bugün yazı dilinde pek rastlanmaz. Ancak bazıları ağızlarda ilk şekil ve anlamıyla kullanılmaya devam eder. Büyük üstad Âşık Veysel de ağızlarda yaşayan bu tür eskicil sözcükleri şiirlerine taşımış ve yaşadığı yüzyılda okurlarıyla buluşturmuştur.Bu çalışmada, Âşık Veysel’in bütün şiirlerinin bir arada bulunduğu Doğan Kaya’nın “Âşık Veysel” adlı kitabı taranmış ve şiirlerindeki eskicil sözcükler, sözcüklerin yer aldığı örnek mısralarla ele alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen bu sözcükler yapı ve anlam bakımından incelenmiştir.