hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ücret Zammının Çalışma Koşullarında  Esaslı Değişiklik Bakımından Değerlendirilmesi
Ücret Zammının Çalışma Koşullarında  Esaslı Değişiklik Bakımından Değerlendirilmesi
Yazar: Köme Akpulat, Ayşe; Akdeniz, Ayşe Ledün
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; ücret zammı,çalışma koşulları,işyeri uygulaması,genel işlem koşulları,değişiklik hakkının saklı tutulması,çalışma koşullarında esaslı değişiklik

İş hukuku mevzuatında ücret konusunda ayrıntılı düzenlemeler bulunmakla birlikte, işçinin ücretinde bir zam yapılması, bu zammın oranı ya da zam dönemi bakımından açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Özellikle ekonomik açıdan zorlu zamanlardan geçildiğinde, ücretlerde zam yapılmasına duyulan ihtiyaç daha da belirginleşmektedir. İş ilişkilerinde sıklıkla karşılaşılan bir durum da, yazılı bir kaynakta yer almamakla birlikte düzenli olarak işçi ücretlerine zam yapılması durumudur. Bu şekilde işyerinde devam eden ücret zammına ilişkin uygulamaların işyeri uygulaması haline gelip gelmediği değerlendirilmelidir. Öte yandan, işverenlerin iş sözleşmesiyle, işyeri yönetmeliğiyle ya da işyeri uygulamasıyla bir çalışma koşulu haline gelmiş ücret zammı konusunda tek taraflı olarak değişiklik yapabilmesi konusunun da dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Bu konuda gerek Türk Borçlar Kanunu’nun 24. maddesi gerekse de İş Kanunu’nun 22. maddesinin, değişiklik hakkının saklı tutulmasına ilişkin tartışmaları sona erdirmekten ziyade, bu konuyu daha da tartışmalı hale getirdiği ifade edilebilir. Nitekim zam konusuna ilişkin işyeri uygulamaları ve değişiklik hakkının saklı tutulmasına ilişkin yargı kararları incelendiğinde bu konuda istikrarlı bir içtihadın oluştuğundan söz etmek güç gözükmektedir.

İş hukuku mevzuatında ücret konusunda ayrıntılı düzenlemeler bulunmakla birlikte, işçinin ücretinde bir zam yapılması, bu zammın oranı ya da zam dönemi bakımından açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Özellikle ekonomik açıdan zorlu zamanlardan geçildiğinde, ücretlerde zam yapılmasına duyulan ihtiyaç daha da belirginleşmektedir. İş ilişkilerinde sıklıkla karşılaşılan bir durum da, yazılı bir kaynakta yer almamakla birlikte düzenli olarak işçi ücretlerine zam yapılması durumudur. Bu şekilde işyerinde devam eden ücret zammına ilişkin uygulamaların işyeri uygulaması haline gelip gelmediği değerlendirilmelidir. Öte yandan, işverenlerin iş sözleşmesiyle, işyeri yönetmeliğiyle ya da işyeri uygulamasıyla bir çalışma koşulu haline gelmiş ücret zammı konusunda tek taraflı olarak değişiklik yapabilmesi konusunun da dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Bu konuda gerek Türk Borçlar Kanunu’nun 24. maddesi gerekse de İş Kanunu’nun 22. maddesinin, değişiklik hakkının saklı tutulmasına ilişkin tartışmaları sona erdirmekten ziyade, bu konuyu daha da tartışmalı hale getirdiği ifade edilebilir. Nitekim zam konusuna ilişkin işyeri uygulamaları ve değişiklik hakkının saklı tutulmasına ilişkin yargı kararları incelendiğinde bu konuda istikrarlı bir içtihadın oluştuğundan söz etmek güç gözükmektedir.
Doğanın Hak Öznesi Olarak Kabulü
Doğanın Hak Öznesi Olarak Kabulü
Yazar: Kuru, Gonca
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; Doğanın Hakları,Christopher Stone,Hak sahipliği,Antroposentrik yaklaşım,Ekosentrik yaklaşım

Doğanın Haklarının tanınması son yıllarda çeşitli anayasal, yasal ve yargısal düzenlemelerle tesis edilmiştir. Bu gelişme ile insan dışındaki varlıklar ve doğal sistemler için yasal koruma sağlanması amaçlamaktadır.Doğanın hak sahibi olması fikri, savunucular tarafından çevresel tehditlere karşı geliştirilen yeni bir yanıt olarak görülmektedir çünkü bazı ülkeler Doğanın Haklarının tanınması konusunda ilerleme kaydetmiş olsalar da doğa hala insan yararı için sömürülmesi gereken bir kaynak olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada genel hatlarıyla Doğanın Hakları kavramı açıklanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda hakkın ortaya çıkışındaki önemli gelişmelere ve yapılan tartışmalara yer verilmiştir.

Doğanın Haklarının tanınması son yıllarda çeşitli anayasal, yasal ve yargısal düzenlemelerle tesis edilmiştir. Bu gelişme ile insan dışındaki varlıklar ve doğal sistemler için yasal koruma sağlanması amaçlamaktadır.Doğanın hak sahibi olması fikri, savunucular tarafından çevresel tehditlere karşı geliştirilen yeni bir yanıt olarak görülmektedir çünkü bazı ülkeler Doğanın Haklarının tanınması konusunda ilerleme kaydetmiş olsalar da doğa hala insan yararı için sömürülmesi gereken bir kaynak olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada genel hatlarıyla Doğanın Hakları kavramı açıklanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda hakkın ortaya çıkışındaki önemli gelişmelere ve yapılan tartışmalara yer verilmiştir.
4857 Sayılı İş Kanununa Tabi İşçiler Açısından Aralıklı Çalışmaların  Kıdem ve İhbar Tazminatlarına Esas Çalışma Sürelerine Etkisi
4857 Sayılı İş Kanununa Tabi İşçiler Açısından Aralıklı Çalışmaların  Kıdem ve İhbar Tazminatlarına Esas Çalışma Sürelerine Etkisi
Yazar: Mutlay, Faruk Barış
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; Aralıklı Çalışma,Fasılalı Çalışma,Kıdem Tazminatı,İhbar Tazminatı,Çalışma Süresi

İşçinin birçok alacağı kıdemine bağlıdır. Öyle ki işçi, bazı alacaklara hak kazanabilmek için Kanunda kabul edilen asgari çalışma süresini tamamlamalıdır. Ayrıca çalışma süresinin uzunluğu arttıkça işçinin hak kazanacağı alacakların parasal miktarı da artar. Özellikle açıklanan nedenlerden dolayı çalışma süresinin uzunluğunun tespiti gerekmekle birlikte, uygulamada bunu zorlaştıran birçok olasılıkla karşılaşılmaktadır. Bunlardan biri de işçinin aynı işverene ait aynı ya da farklı işyerlerinde aralıklı çalışmasıdır. Nitekim söz konusu durumda, kıdem ve ihbar tazminatlarına esas çalışma süresinin ne şekilde tespit edileceği ve alacakların nasıl hesaplanacağı uygulamayı sıkça meşgul etmiştir. Farklı bir deyişle, aralıklı çalışmalarda kıdem ve ihbar tazminatları açısından çalışma sürelerinin birleştirilip birleştirilemeyeceği sorunu, öğretide farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmuş ve Yargıtayın da kararlarına sıkça konu olmuştur. Hukuki sorun öğretideki görüşler, Yargıtay kararları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları doğrultusunda değerlendirilmiştir.

İşçinin birçok alacağı kıdemine bağlıdır. Öyle ki işçi, bazı alacaklara hak kazanabilmek için Kanunda kabul edilen asgari çalışma süresini tamamlamalıdır. Ayrıca çalışma süresinin uzunluğu arttıkça işçinin hak kazanacağı alacakların parasal miktarı da artar. Özellikle açıklanan nedenlerden dolayı çalışma süresinin uzunluğunun tespiti gerekmekle birlikte, uygulamada bunu zorlaştıran birçok olasılıkla karşılaşılmaktadır. Bunlardan biri de işçinin aynı işverene ait aynı ya da farklı işyerlerinde aralıklı çalışmasıdır. Nitekim söz konusu durumda, kıdem ve ihbar tazminatlarına esas çalışma süresinin ne şekilde tespit edileceği ve alacakların nasıl hesaplanacağı uygulamayı sıkça meşgul etmiştir. Farklı bir deyişle, aralıklı çalışmalarda kıdem ve ihbar tazminatları açısından çalışma sürelerinin birleştirilip birleştirilemeyeceği sorunu, öğretide farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmuş ve Yargıtayın da kararlarına sıkça konu olmuştur. Hukuki sorun öğretideki görüşler, Yargıtay kararları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İNSAN HAKLARI AVRUPA MAHKEMESİ KARARLARI IŞIĞINDA TUTUKLAMA HUKUKUNA ELEŞTİREL YAKLAŞIM
İnsan hakları avrupa mahkemesi kararları ışığında tutuklama hukukuna eleştirel yaklaşım
Yazar: Centel, Nur
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1-2, 2014
Anahtar kelimeler: Tutuklamada makul süre, tutuklu hakları, tutuklamanın koşulları

Tutuklamaya ilişkin Türk hukukundaki yasal düzenlemeler, genel olarak, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin kararlarıyla uyumludur. Buna karşılık, uygulamada kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların bulunup bulunmadığının gerektiği gibi denetlenmemesi, yasal karineler olarak adlandırılan hallerde tutuklama mecburiyetinin bulunduğu şeklinde davranılması, tutuklama ve tutukluluğun devamı kararlarında yeterli gerekçe gösterilmemesi, tutuklamada makul sürenin aşılması, tutuklunun sağlık durumunun göz önüne alınmaması ve tutukevinde insan onuruna yakışan koşulların sağlanamaması gibi önemli sorunlar yaşanmaktadır.

The Turkish legislation is in principle compliant with the decisions of European Court of Human Rights. However certain important complications arise in the enforcement of legislation with regard to the following: lack of care in determining whether facts revealing strong suspicion of crime exist; acting as if pre-trial detention is compulsory where merely a legal presumption is present; not setting forth the adequate reasoning in decisions regarding pre-trial detention or the extension of the pre-trial detention period; exceeding the reasonable period of time in pre-trial detention, disregarding the health conditions of the detainee and failing to provide conditions that respect human dignity in detention facilities.
Anayasa Mahkemesi’nin 11.10.2023 Tarihli ve E. 2020/76, K. 2023/172 Sayılı Kararıyla 5651 sayılı Kanun’un Kişilik Haklarının İhlaline İlişkin 9. Maddesinin İptaline İlişkin İnceleme ve Değerlendirmeler
Anayasa Mahkemesi’nin 11.10.2023 Tarihli ve E. 2020/76, K. 2023/172 Sayılı Kararıyla 5651 sayılı Kanun’un Kişilik Haklarının İhlaline İlişkin 9. Maddesinin İptaline İlişkin İnceleme ve Değerlendirmeler
Yazar: Ateş Benek, Neslihan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Criminal Law ; Ceza Hukuku ; Kişilik hakları,İçeriğin yayından çıkarılması,Erişimin Engellenmesi,İfade özgürlüğü,Basın özgürlüğü

Anayasa Mahkemesi, 11 Ekim 2023 tarihli ve E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararıyla 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un kişilik haklarının ihlaline ilişkin 9. maddesini iptal etmiştir. Karar, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlerin talepleri doğrultusunda içeriğin yayından çıkarılmasına ve/veya bu yayınlara erişimin engellenmesine imkan tanıyan bu düzenlemenin, ifade ve basın özgürlüğünü sınırladığını ifade etmektedir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi’nin kararı, ifade ve basın özgürlüğü ile kişilik hakları arasındaki dengeyi yeniden değerlendirmeye yönelik önemli bir adım olarak kabul edilmelidir. Dolayısıyla gerek ifade ve basın özgürlüğü ile kişilik hakları arasında sağlıklı bir denge kurulması gerekse internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi konusunda etkili bir mekanizmanın oluşturulması önem arz etmektedir. Nitekim çalışmamızda Anayasa Mahkemesi’nin konuya ilişkin yaklaşımı detaylı şekilde ele alınarak ortaya çıkan sorunlar ve çözüm önerileri bakımından bir değerlendirme yapılacaktır.

Anayasa Mahkemesi, 11 Ekim 2023 tarihli ve E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararıyla 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un kişilik haklarının ihlaline ilişkin 9. maddesini iptal etmiştir. Karar, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlerin talepleri doğrultusunda içeriğin yayından çıkarılmasına ve/veya bu yayınlara erişimin engellenmesine imkan tanıyan bu düzenlemenin, ifade ve basın özgürlüğünü sınırladığını ifade etmektedir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi’nin kararı, ifade ve basın özgürlüğü ile kişilik hakları arasındaki dengeyi yeniden değerlendirmeye yönelik önemli bir adım olarak kabul edilmelidir. Dolayısıyla gerek ifade ve basın özgürlüğü ile kişilik hakları arasında sağlıklı bir denge kurulması gerekse internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi konusunda etkili bir mekanizmanın oluşturulması önem arz etmektedir. Nitekim çalışmamızda Anayasa Mahkemesi’nin konuya ilişkin yaklaşımı detaylı şekilde ele alınarak ortaya çıkan sorunlar ve çözüm önerileri bakımından bir değerlendirme yapılacaktır.
İmar Durum Belgesi
Zoning Status Certificate
Yazar: Çakır, Hüseyin Melih
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; yapı ruhsatı,yapı,imar planı,uygulama işlemi,dava açma süresi ; construction permit,construction,zoning plan,implementation act,time limit for filing a lawsuit

İmar düzeninin en önemli parçalarından olan yapılaşmanın ilk aşamasını ya da şartını ruhsat alınması oluşturmaktadır. İmar durum belgesi ise ruhsat başvurusunun eki konumundadır. Bu nedenle imar durum belgesi alınması yapı yapabilmenin ‘ön koşulu’ olarak nitelendirilebilecektir. İmar durum belgesinin alınması ve alınması için gerekli olan şartların ortaya konulması, yapılaşmak suretiyle mülkiyet hakkının kullanılabilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Ayrıca, belgenin imar planlarının uygulama işlemi olarak kabul edilmesi, imar planlarına karşı dava açma süresinin başlangıcına da doğrudan etki etmektedir. Belgenin ihtiva ettiği bu öneme karşın, belgeye ilişkin mevzuatta yeterli düzenleme bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, farklı yönde verilen yargı kararlarının varlığı, imar durum belgesine ilişkin öngörülebilir bir hukuki rejimin oluşturulmasını zorlaştırmaktadır. Bu çalışma, imar durum belgesine ilişkin çok sayıda yargı kararı da incelenmek suretiyle, imar durum belgesinin ortak bir hukuki rejime kavuşturulması amacı doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.

The first stage or condition of the construction, which is one of the most important elements of the zoning order, is to obtain a permit. The zoning status certificate serves as an annex to the permit application. For this reason, obtaining a zoning status certificate can be characterised as a ‘prerequisite’ for making a construction. Obtaining a zoning status certificate and setting out the conditions for obtaining a zoning status certificate is of great importance in terms of exercising the property right through construction. Furthermore, the fact that the certificate is considered as an act of implementation of the zoning plans has a direct impact on the commencement of the term for filing a lawsuit against the zoning plans.  Despite the importance of the certificate, there is no adequate regulation in the legislation regarding the certificate. In addition, the existence of contradicting judicial decisions makes it difficult to establish a predictable legal regime regarding the zoning status certificate. This study has been carried out with the aim of establishing a unified legal regime for the zoning status certificate by analysing a large number of judicial decisions regarding the zoning status certificate.
VERGİ ÖDEVLİSİNİN ANAYASA MAHKEMESİ’NE BİREYSEL BAŞVURUSUNUN KABUL EDİLEBİLİRLİK KOŞULLARI
Vergi ödevlisinin anayasa mahkemesi'ne bireysel başvurusunun kabul edilebilirlik koşulları
Yazar: Gümüşkaya, Gamze
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 3-4, 2014

Bu çalışma, henüz yürürlüğe girmiş olmasa da, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile yakın gelecekte hukuk sistemimize dahil olması öngörülen, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru sistemine ilişkindir. Yapılan inceleme konunun vergi hukuku boyutuna yönelik olduğundan, bireysel başvuruya ilişkin olan ancak vergi hukuku açısından özellik taşımayan hususlara yalnızca ana hatlarıyla yer verilmeye çalışılmıştır.

Bu çalışma, henüz yürürlüğe girmiş olmasa da, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile yakın gelecekte hukuk sistemimize dahil olması öngörülen, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru sistemine ilişkindir. Yapılan inceleme konunun vergi hukuku boyutuna yönelik olduğundan, bireysel başvuruya ilişkin olan ancak vergi hukuku açısından özellik taşımayan hususlara yalnızca ana hatlarıyla yer verilmeye çalışılmıştır.
MİRASÇILARIN VERGİ BORÇLARINDAN SORUMLULUĞU
Mirasçıların vergi borçlarından sorumluluğu
Yazar: Aslan, Memduh
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 3-4, 2014

Alacaklı alacağını biran evvel tahsil etmek istediği kadar borçlu da mümkün olduğu kadar borçlarından kurtulmaya çalışabilecektir. Eğer borç kişinin kendisine değil de başkasına ait ise borçluda kaçma isteği daha fazla ortaya çıkacaktır. Borçtan kaçmaya çalışmak veya alacaklıyı zarara uğratmaya çalışmak etik kabul edilmediği gibi Türk Hukuk Sistemimizde suç olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmamızda vergi borcu bulunan miras bırakan veya mirasçının, ölüm nedeniyle  hükümlülüklerinde ve haklarında meydana gelen değişikliklerin vergi borcu üzerindeki etkilerine değinilmeye çalışılacaktır. Çalışma ağırlıklı olarak Türk Medeni Kanunu’nun 3. Kitabında yer alan miras hukukuna dayanmakta olduğundan burada yapılan açıklamaların büyük bir kısmı vergi alacakları dışında kamunun diğer alacakları ve diğer özel alacaklılar açısından da geçerli olabilecektir. Bu çerçevede önce mirasçı kavramına yer verilerek ölüm halinde mirasçıların ödevleri ve miras bırakanın borçları açısından yükümlülüklerine yer verildikten sonra ölüm ile miras bırakandan mirasçıya geçecek veya geçmesi gereken mal varlığı üzerindeki gerek mirasçının, gerekse miras bırakanın tek başlarına veya birlikte vergi alacağının tahsilini kısıtlamak amacıyla yapabilecekleri tasarruflar üzerinde durulacaktır

Alacaklı alacağını biran evvel tahsil etmek istediği kadar borçlu da mümkün olduğu kadar borçlarından kurtulmaya çalışabilecektir. Eğer borç kişinin kendisine değil de başkasına ait ise borçluda kaçma isteği daha fazla ortaya çıkacaktır. Borçtan kaçmaya çalışmak veya alacaklıyı zarara uğratmaya çalışmak etik kabul edilmediği gibi Türk Hukuk Sistemimizde suç olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmamızda vergi borcu bulunan miras bırakan veya mirasçının, ölüm nedeniyle  hükümlülüklerinde ve haklarında meydana gelen değişikliklerin vergi borcu üzerindeki etkilerine değinilmeye çalışılacaktır. Çalışma ağırlıklı olarak Türk Medeni Kanunu’nun 3. Kitabında yer alan miras hukukuna dayanmakta olduğundan burada yapılan açıklamaların büyük bir kısmı vergi alacakları dışında kamunun diğer alacakları ve diğer özel alacaklılar açısından da geçerli olabilecektir. Bu çerçevede önce mirasçı kavramına yer verilerek ölüm halinde mirasçıların ödevleri ve miras bırakanın borçları açısından yükümlülüklerine yer verildikten sonra ölüm ile miras bırakandan mirasçıya geçecek veya geçmesi gereken mal varlığı üzerindeki gerek mirasçının, gerekse miras bırakanın tek başlarına veya birlikte vergi alacağının tahsilini kısıtlamak amacıyla yapabilecekleri tasarruflar üzerinde durulacaktır
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin Tahkim İtirazı ve Dürüstlük Kuralı Hakkında Vermiş Olduğu Bir Kararının İncelemesi: Uluslararası Tahkim Merkezi Olma Hedefinde Bir Adım İleri İki Adım Geri
An Analysis of a Decision Rendered by the Turkish Court of Cassation (11th Chamber) Regarding Arbitration Objection and Good Faith Principle: One Step Forward and Two Steps Back on the Objective of Becoming a Hub for International Arbitration
Yazar: Kalafatoğlu, Mehmet Polat
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Law in Context (Other) ; Hukuk (Diğer) ; International Arbitration,Arbitration Objection,Good Faith Principle ; Milletlerarası Tahkim,Tahkim İtirazı,Dürüstlük Kuralı

Çalışmamız, Yargıtay 11. HD’nin tahkim itirazı ve dürüstlük kuralı ilişkisine dair bir kararının eleştirel incelemesini konu almaktadır. Bu kararda, Londra’da tahkim yargılamasını öngören bir tahkim anlaşması kapsamına giren bir uyuşmazlık Türk mahkemeleri önüne gelmiştir.  Davalıların yapmış olduğu tahkim itirazı dürüstlük kuralından hareketle ve Türkiye’deki kendi ikametgâh mahkemelerinde kendilerini daha iyi savunabilecek olmaları gerekçesiyle reddedilmiştir. Çalışmamızda, kısaca, Türk hukuku uyarınca tahkim anlaşmasının etkisi ve tahkim itirazından bahsedilecektir ve sonrasında ilgili karar incelenecektir. Aynı zamanda, Türk mahkemelerinin yabancı mahkemeler lehine yapılan yetki anlaşmalarına dayanan yetki itirazlarında dürüstlük kuralının uygulamasına ilişkin benzer kararları değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, bu kararın gerekçesinin, hangi sebeplerle hatalı bir varsayıma dayandığı ve bu kararın Türkiye’yi bir uluslararası tahkim merkezi yapma amacı ve çalışmalarına zarar vereceği açıklanmıştır.

This study critically examines a decision rendered by the Turkish Court of Cassation (11th Ch.) related to arbitration objection and good faith principle. In this decision, Turkish courts were seized in a legal dispute covered by an arbitration agreement providing the seat of arbitration as London. The Court rejected the arbitration objection based on the good faith principle and on the ground that the respondents would be in a better position to defend themselves before the courts of their domicile which was situated in Türkiye. This study briefly explains the effects of the arbitration agreement and the arbitration objection under Turkish law and analyses the Court of Cassation’s decision. In addition, it reviews similar Turkish case law regarding the application of the good faith principle on jurisdictional objections in the presence of a choice of court agreement in favor of foreign courts. In conclusion, this study shows that this decision was based on inaccurate assumptions and has detrimental effects on the ambition and efforts of making Türkiye a hub for international arbitration.
İMAR KANUNU’NUN 42. MADDESİ - Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı ve Yeni Düzenleme Hakkında Bir Değerlendirme -
İmar kanunu'nun 42. maddesi - Anayasa mahkemesinin iptal kararı ve yeni düzenleme hakkında bir değerlendirme-
Yazar: Yasin, Melikşah
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 3-4, 2014

İmar düzeninin sağlanması amacıyla, başta yasalar olmak üzere, imar planları ve düzenleyici işlem ve kararalar ile kurallar konulmuş ve bu kuralların ihlali de çeşitli idari yaptırımlara tabi kılınmıştır. Ruhsata veya yapı kullanma izni verilmemesi, yıkım, idari para cezası uygulanması gibi yaptırımlar, imar düzeninin korunması veya bozulan düzenin yeniden kurulmasını sağlar. İmar Kanunun 42. maddesi de hukuka aykırı yapılar hakkında uygulanacak olan idari para cezalarını düzenlemektedir. Söz konusu hüküm, Anayasa Mahkemesinin 17.4.2008 tarih ve E. 2005/5, K.2008/93 sayılı kararı ile iptal edilmiş, bu iptal kararı üzerine ise 09.12.2009 tarih ve 5940 sayılı Kanunla değişiklik yapılmış, daha doğru bir ifade ile yeniden düzenlenmiştir. Bu çalışmada, Anayasa Mahkemesinin İmar Kanununun 42. maddesi hakkında verdiği iptal kararının gerekçeleri ve iptal nedenleri ile yeni düzenleme irdelenecektir.

İmar düzeninin sağlanması amacıyla, başta yasalar olmak üzere, imar planları ve düzenleyici işlem ve kararalar ile kurallar konulmuş ve bu kuralların ihlali de çeşitli idari yaptırımlara tabi kılınmıştır. Ruhsata veya yapı kullanma izni verilmemesi, yıkım, idari para cezası uygulanması gibi yaptırımlar, imar düzeninin korunması veya bozulan düzenin yeniden kurulmasını sağlar. İmar Kanunun 42. maddesi de hukuka aykırı yapılar hakkında uygulanacak olan idari para cezalarını düzenlemektedir. Söz konusu hüküm, Anayasa Mahkemesinin 17.4.2008 tarih ve E. 2005/5, K.2008/93 sayılı kararı ile iptal edilmiş, bu iptal kararı üzerine ise 09.12.2009 tarih ve 5940 sayılı Kanunla değişiklik yapılmış, daha doğru bir ifade ile yeniden düzenlenmiştir. Bu çalışmada, Anayasa Mahkemesinin İmar Kanununun 42. maddesi hakkında verdiği iptal kararının gerekçeleri ve iptal nedenleri ile yeni düzenleme irdelenecektir.