Bulanık EDAS yöntemi ile tıbbi aromatik bitki işleme tesisi yer seçimi: Artvin örneği
Location selection of medicinal and aromatic plant processing facility with fuzzy EDAS method: Artvin example
Yazar: Küçük, Enis; Dinç, Ertan; Öztürk, Tayfun
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Forestry Sciences (Other) ; Ormancılık (Diğer) ; Tıbbi ve aromatik bitkiler,Tesis yeri seçimi,EDAS,Bulanık Mantık,Yamuk bulanık sayılar ; Medicinal and aromatic plants,Facility location selection,EDAS,Fuzzy Logic,Trapezoidal fuzzy numbers

İklim değişikliği, biyoçeşitlilik ve toprağın iyi yönetilmesi dünyadaki hızlı nüfus artışı ile birlikte kıt olan bu tür kaynakların daha iyi yönetilmesi ve verimli kullanılması gerekliliğinin önemini artırmaktadır. Tıbbı ve aromatik bitkiler de (TAB) bu kaynaklar arasında yer almakta ve ekonomik açıdan da bir katma değer potansiyeli bulunmaktadır. Doğadan doğrudan veya kültür yolu ile üretimi gerçekleştirilen TAB’ların işlenmesi için tesis yeri seçimi önemli bir stratejik karar unsuru olmaktadır ve genel olarak tesis yeri seçimi problemi, işletmelerin veya örgütlerin karşılaştığı en temel stratejik karar verme problemlerinden biri olarak ortaya çıkmaktadır. Çok fazla faktörün minör veya majör etkilerinin bulunduğu bu karmaşık karar verme sürecini çözümlemek için bu çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden (ÇKKV) biri olan EDAS (The evaluation based on distance from average solution) metodolojisinin adımları izlenmiştir. Bunun yanı sıra bulanık teorinin belirsizlik ve eksik bilgi ile baş edebilme yeteneğinden faydalanarak (trapezoidal fuzzy numbers – yamuk bulanık sayılar) problemin çözümüne ulaşmada zaman ve kaynak tasarrufu olarak önemli bir avantaj elde edilmiştir. Çözüm sürecinde üç karar verici ve altı alternatif lokasyonu dilsel terimlerle değerlendirerek bir öncelik sıralaması oluşturulmuş ve en uygun konum (A2- Seyitler Yerleşkesi) belirlenmiştir.

Climate change, biodiversity and good soil management, together with the rapid population growth in the world, increase the importance of better management and efficient use of such scarce resources. Medicinal and aromatic plants (MAPs) are among these resources and have an economic added value potential. Facility location selection for the processing of MAPs produced directly from nature or through culture is an important strategic decision element, and in general, the facility location selection problem emerges as one of the most fundamental strategic decision-making problems faced by businesses or organizations. To analyze this complex decision-making process, where many factors have minor or significant effects, this study followed the steps of the EDAS (The evaluation based on distance from average solution) methodology, one of the multi-criteria decision-making methods (MCDM). In addition, by taking advantage of the fuzzy theory's ability to deal with uncertainty and incomplete information (here with trapezoidal fuzzy numbers), a significant advantage has been achieved in terms of saving time and resources to solve the problem. In the solution process, three decision-makers evaluated six alternative locations in linguistic terms. A priority order was formed, and the most suitable location (A2- Seyitler Campus) was determined.