Algılanan Ebeveyn İlişkisi Ölçeğinin Geliştirilmesi Ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi
Development of Perceived Parental Relationship Scale and Its Psychometric Properties
Yazar: Çelik, Eyüp; Oziş, Gönül
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2016
Anahtar kelimeler: Ebeveyn İlişki Tutumu Algısı, anne formu, baba formu, geçerlik, güvenirlik ; Perceived Parental Relationship Behavior,Validity,Reliability

Bu araştırmanın amacı Algılanan Ebeveyn İlişkisi Ölçeği’nin anne ve baba formunu  geliştirmek ve psikometrik özelliklerini belirlemektir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapıldığı veriler 122’si (%58) kadın, 87’si (%42) erkek olmak üzere 209 evli bireyden toplanmıştır.  Ölçeğin geçerliği kapsam ve yapı geçerliği teknikleri ile incelenmiştir. Yapı geçerliği için yapılan AFA sonucu ölçeğin anne formunun toplam varyansın % 60.77’sini açıkladığı baba formunun da toplam varyansın %60.07’sini açıkladığı bulunmuştur. Ayrıca faktör analizi sonucu ölçeğin hem anne hem de baba formunun 37 madde ve 5 faktörden (otoriter, ilgisiz, koruyucu, demokratik ve bağımlı) oluştuğu tespit edilmiştir. Ölçeğin hem anne hem de baba formuna ait faktör yükleri incelendiğinde maddelerin faktör yüklerinin anne formunda .56 ile .89 arasında sıralandığı ve baba formunda .53 ile .82 arasında sıralandığı görülmektedir. Ölçeğin anne formuna ait faktörlerinin (otoriter= .80, ilgisiz= 88, koruyucu= .83, demokratik= .95 ve bağımlı= .88) ve baba) ve baba formuna ait faktörlerinin (otoriter= .73, ilgisiz= 89, koruyucu= .81, demokratik= .95 ve bağımlı= .86) iç tutarlılık katsayıları ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğuna işaret etmektedir. Baba formuna yönelik Madde analizi için hesaplanan düzeltilmiş madde toplam korelasyonlarının da baba formunda .47 ile .82 arasında sıralandığı ve anne formunda da .47 ile .86 arasında sıralandığı bulunmuştur. Bu sonuçlar dikkate alındığında ilk defa bu araştırma ile geliştirilen Ebeveyn İlişki Tutumu Algısı Ölçeğinin evlilik ve aile danışmanlığı alanında yapılacak olan araştırmalarda kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu düşünülebilir.

The purpose of this study is to further develop the Perceived ParentalRelationship Behavior Scale and to assess its validity and reliability. Thisresearch involves 209 married couples. The results of the Exploratory FactorAnalysis showed that this scale explains 60.77% of the total variance of themother figure while 60.77% of the total variance of the father figure.Nevertheless, the results of the factor analysis also revealed that both motherand father figures of the scale consist of 37 items and 5 factors (authoritarian,neglectful, protective, democratic, and dependent) each. When the factorloadings of the scale for both mother and father were assessed it was foundthat factor loadings of the items were in the range of .56 and .89 for themother figure while they were in the range of .53 and .83 for the fatherfigure. The coefficient of internal consistency for mother figure(authoritarian = .80, neglectful = .88, protective = .83, democratic = .95, anddependent = .88) and father figure (authoritarian = .73, neglectful = .89,protective = .81, democratic = .95, and dependent = .86) shows that the scaleis a reliable measuring tool. It was also found that the adjusted total itemcorrelations calculated for item analysis of father figure were in the rangebetween .47 and .82 while the adjusted total item correlations calculated foritem analysis of father figure were in a range between .47 and .86.In the lightof these findings it can be said that the Perceived Parental RelationshipBehavior Scale which is developed for the first time with this study is a validand reliable scale to be used in the psychology field.