Bilginin Ticarileşmesi: Düşünce Kuruluşları
The Knowledge Commercialization: Think Tanks
Yazar: Babur, Mehmet Münip
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 68, 2020
Anahtar kelimeler: Düşünce kuruluşları,Yeni bilgi üretimi,Bilgi rejimleri,Bilginin ticarileşmesi,Post-truth (hakikat sonrası) ; Think tanks,New knowledge production,Knowledge regimes,Commercialization of knowledge,Post-truth

Düşünce kuruluşları Batılı ülkelerde ve sonrasında küresel ölçekte yeni bilgi üretimi ve rejimlerinin önemli bir aktörü haline gelmiştir. Özellikle ABD’de bilgi üretimi ve bilginin ticarileşmesiyle düşünce kuruluşları bir “fikirler sektörü” meydana getirmiştir. 2000’lerden itibaren Türkiye’deki düşünce kuruluşları “yeni bilgi” üretme kapasitelerinin artması ve medya araçlarını etkili kullanmaları nedeniyle sosyo-politik gündeme dair bilginin üretilmesinde oldukça etkili hale gelmişlerdir. Bu çalışma küresel bilgi toplumlarında sivil toplum düşünce kuruluşlarının bilgi üretme pratiklerine ve üretilen bilgilerin ticarileşme süreçlerine odaklanmaktadır. Bu bağlamda ayrıca Türkiye örneğinde düşünce kuruluşlarının bilgi üretme pratiklerine ve ürettikleri bilgilerin ticarileşme boyutlarının neler olduğuna bakılacaktır. Bu çalışma, temelde teorik bir tartışma üzerinden yürütülmekle birlikte Türkiye’nin önde gelen düşünce kuruluşlarının üst düzeydeki birkaç temsilcisiyle yapılan derinlemesine görüşmelerden de yararlanılmıştır. Bu çalışma kapsamında 10 sivil toplum düşünce kuruluşunun web-siteleri, sosyal medya ortamları ve açık erişimdeki dokümanları incelenmiş olup nitelikleri, işgücü, yayın ve diğer faaliyetleri analiz edilmiştir. Sonuçta, Batılı düşünce kuruluşları ile kıyaslandığında Türkiye’de düşünce kuruluşları sektörünün henüz beklenen etki ve nüfuza erişemediği ancak özellikle 2000’li yıllarda itibaren hızlı bir şekilde geliştiği tespit edilmiştir. Ayrıca yeni bilgi üretimi ve bilginin ticarileşmesiyle güç ve etkileri de bariz bir şekilde artmıştır.

Think tanks are an important actor of new knowledge production and regimes in the Western countries and then globally. Especially in the USA, think tanks create an "ideas sector" with production and marketization of new knowledge. Since 2000s, through production of "new knowledge" and using media tools effectively, they have become influential actor produce knowledge on the social-political agenda in Turkey. This study focuses on the production and commercialization of knowledge in global knowledge societies by non-governmental think tanks. Moreover, on the case of Turkey, it will be looked out their knowledge generation practices and its dimensions of commercialization. This study has been conducted as a theoretical research, but also used several in-depth interviews with think tanks' representatives. In this study, 10 non-governmental think tanks' websites, social media environments and documents in open access have examined and their qualifications, staff, publications and other activities have analysed. As a result, when compared to the Western think tanks, it is determined think tanks sector in Turkey has not yet reached to expected impact and influence, but, developed rapidly especially since the 2000s. Also, their power and impact have increased significantly with new knowledge production and knowledge commercialization.