Sovyet Propagandası Çerçevesinde İkinci Dünya Savaşının Karaçay-Malkar Edebiyatındaki Yansımaları
Reflections of Second World War in the Karachay-Balkar Literature within the frame of Soviet Propaganda
Yazar: Adiloğlu, Adilhan
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 7 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: İkinci Dünya Savaşı,Sovyet Propagandası,Sovyet Edebiyatı

Bu çalışmada,  Rusya ve eski SSCBülkelerinin, “Büyük Vatan Savaşı” şeklinde adlandırdığı, 1941-1945 yıllarıarasında arasında, bilhassa Nazi Almanyasına karşı topraklarını savundukları, İkinciDünya Savaşının Sovyet edebiyatı sahasındaki tesiri ve buna bağlı olarak daKaraçay-Malkar edebiyatındaki yansımaları ele alınmıştır. Sovyetler Birliği, İkinciDünya Savaşına katılma arifesinde orduyu ve ekonomiyi savaş için örgütlemek, hâkimiyetindekimilletlerin maddî ve manevî desteğini almak maksadıyla yoğun bir şekildegerçekleştirdiği propaganda faaliyetleri çerçevesinde edebiyat sahasını etkinbir şekilde kullanmıştır. Sovyet rejimi taraftarı şair ve yazarlar ile birlikteStalin yönetimi sırasında susturulan edebiyatçılar dahi “vatan topraklarıtehlike altında” gerekçesiyle bilhassa yurttaşlık duygularını uyandırmak vekuvvetlendirmek yoluyla, halkın moralini yüksek tutmak ve cesaret vermek içingöreve çağrılmışlardır. Sovyetler Birliği bünyesindeki diğer milletlerde olduğugibi, Karaçay-Malkar Türklerinin edebiyatında da “Ullu Ata Curt Kazavat” (BüyükVatan Savaşı) teması önemli bir yer tutmaktadır. Dönemin şartlarına ve Sovyetyetkililerinin verdiği direktiflere uygun olarak, 1930’lu yılların sonlarındanitibaren bütün Karaçay-Malkar şair ve yazarları eserlerinde Sovyet vatanınınsarsılmaz gücünü ve yenilmezliğini işlemekte, vatana karşı gelebilecektehlikelere karşı halkı uyarmakta ve gerektiğinde bütün halkı vatan içincanlarını feda etmeye davet etmektedirler. Velhasıl, İkinci Dünya Savaşıarifesinde, bütün Sovyetler Birliğinde olduğu gibi, Karaçay-Malkar edebiyatı sahasındada savaş hazırlıkları tamamlamış, bütün şair ve yazarlar vatanı korumaya hazırbir haldedir.

Bu çalışmada,  Rusya ve eski SSCBülkelerinin, “Büyük Vatan Savaşı” şeklinde adlandırdığı, 1941-1945 yıllarıarasında arasında, bilhassa Nazi Almanyasına karşı topraklarını savundukları, İkinciDünya Savaşının Sovyet edebiyatı sahasındaki tesiri ve buna bağlı olarak daKaraçay-Malkar edebiyatındaki yansımaları ele alınmıştır. Sovyetler Birliği, İkinciDünya Savaşına katılma arifesinde orduyu ve ekonomiyi savaş için örgütlemek, hâkimiyetindekimilletlerin maddî ve manevî desteğini almak maksadıyla yoğun bir şekildegerçekleştirdiği propaganda faaliyetleri çerçevesinde edebiyat sahasını etkinbir şekilde kullanmıştır. Sovyet rejimi taraftarı şair ve yazarlar ile birlikteStalin yönetimi sırasında susturulan edebiyatçılar dahi “vatan topraklarıtehlike altında” gerekçesiyle bilhassa yurttaşlık duygularını uyandırmak vekuvvetlendirmek yoluyla, halkın moralini yüksek tutmak ve cesaret vermek içingöreve çağrılmışlardır. Sovyetler Birliği bünyesindeki diğer milletlerde olduğugibi, Karaçay-Malkar Türklerinin edebiyatında da “Ullu Ata Curt Kazavat” (BüyükVatan Savaşı) teması önemli bir yer tutmaktadır. Dönemin şartlarına ve Sovyetyetkililerinin verdiği direktiflere uygun olarak, 1930’lu yılların sonlarındanitibaren bütün Karaçay-Malkar şair ve yazarları eserlerinde Sovyet vatanınınsarsılmaz gücünü ve yenilmezliğini işlemekte, vatana karşı gelebilecektehlikelere karşı halkı uyarmakta ve gerektiğinde bütün halkı vatan içincanlarını feda etmeye davet etmektedirler. Velhasıl, İkinci Dünya Savaşıarifesinde, bütün Sovyetler Birliğinde olduğu gibi, Karaçay-Malkar edebiyatı sahasındada savaş hazırlıkları tamamlamış, bütün şair ve yazarlar vatanı korumaya hazırbir haldedir.