TÜRKİYE'NİN YAŞAM KALİTESİ PERFORMANSI: DEĞERLENDİRME VE KARŞILAŞTIRMALAR
TURKEY'S QUALITY OF LIFE PERFORMANCE: ASSESSMENT AND COMPARISONS
Yazar: Karaman, Engin
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 23 No. 58, 2025
Anahtar kelimeler: Econometric and Statistical Methods ; Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler ; Turkiye's Regional Policy and Planning ; Türkiye'nin Bölgesel Politikası ve Planlaması ; Yaşam Kalitesi Endeksi,Kümeleme Analizi,Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi. ; Quality of Life Index,Cluster Analysis,Multidimensional Scaling

Bu çalışma, Türkiye'nin yaşam kalitesi performansını küresel bir perspektifle incelemeyi ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, yaygın olarak kabul gören Numbeo Yaşam Kalitesi Endeksi kullanılarak elde edilen veriler üzerinden çeşitli analizler yapılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, Türkiye'nin benzer özellikler gösterdiği ülkeler, denetimsiz makine öğrenmesi algoritmalarından kümeleme analizi ile tespit edilmiştir. Ardından, çok boyutlu ölçekleme (ÇBÖ) analizi tekniği kullanılarak, bu küme içindeki ülkelerin ve Türkiye'nin uzamsal konumları belirlenmiş ve birbirlerine olan yakınlıkları görselleştirilmiştir. Bu sayede, Türkiye'nin hangi ülkelerle benzer özellikler sergilediği ve hangi alanlarda daha iyi performans göstermesi gerektiği daha net bir şekilde anlaşılmıştır. Analiz sonuçları, Türkiye'nin yaşam kalitesi endeksi sıralamasında, incelenen 81 ülke arasında orta sıralarda yer aldığını ortaya koymuştur. Değişkenler tek tek incelendiğinde, özellikle satın alma gücü endeksinde düşük bir performans sergilendiği, bununla birlikte iklim endeksi ve sağlık hizmetleri endeksinde daha iyi sonuçlar elde edildiği gözlemlenmiştir. Satın alma gücü ve hayat pahalılığı arasındaki pozitif korelasyon, bu alanda iyileştirmenin önemini vurgularken, hava kirliliği ile yaşam kalitesi arasındaki negatif ilişki, çevre sorunlarına odaklanmanın gerekliliğini ortaya koymuştur. Çalışma, Türkiye'nin, üst sıralardaki ülkelere ulaşabilmesi için, öncelikle vatandaşların satın alma gücünü artırmaya yönelik politikalar geliştirmesi ve çevre kirliliğini önleme konularına ağırlık vermesi gerektiğini işaret etmektedir. Son olarak, araştırmada kullanılan metodoloji ve veri setinin, gelecekte Türkiye'nin yaşam kalitesi trendlerini takip etmek ve zaman içindeki değişimleri analiz etmek için kullanılabileceği vurgulanmıştır.

This study aims to examine and evaluate Turkey's quality of life performance from a global perspective. In the study, various analyses were conducted on the data obtained using the widely accepted Numbeo Quality of Life Index. In the first stage of the study, countries with similar characteristics to Turkey were identified using cluster analysis from unsupervised machine learning algorithms. Then, using the multidimensional scaling (MLS) analysis technique, the spatial locations of the countries and Turkey within this cluster were determined and their proximity to each other was visualized. In this way, it was understood more clearly which countries Turkey exhibited similar characteristics with and in which areas it should perform better. The analysis results revealed that Turkey ranked in the middle of the 81 countries examined in the quality of life index ranking. When the variables were examined one by one, it was observed that a low performance was exhibited especially in the purchasing power index, however, better results were obtained in the climate index and health services index. The positive correlation between purchasing power and cost of living emphasizes the importance of improvement in this area, while the negative correlation between air pollution and quality of life has revealed the necessity of focusing on environmental problems. The study indicates that in order for Turkey to reach the top countries, it must first develop policies to increase the purchasing power of its citizens and focus on preventing environmental pollution. Finally, it is emphasized that the methodology and data set used in the study can be used to follow Turkey's quality of life trends in the future and to analyze changes over time.