TÜRKİYE’DE BİST 100’DE YER ALAN SANAYİ SEKTÖRÜ ENDEKS GETİRİLERİNİN DÖVİZ KURU RİSKİNE DUYARLILIĞI:  FOREX BETALARININ ÖLÇÜMÜ
EXCHANGE RATE RISK SENSITIVITY OF INDUSTRIAL SECTOR INDEX RETURNS IN BIST 100 IN TURKEY : MEASUREMENT OF FOREX BETAS
Yazar: Demir, Çağla; Doğukanlı, Hatice
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: International Economics (Other) ; Uluslararası İktisat (Diğer) ; forex beta,currency risk,regression analysis ; forex beta,kur riski,regresyon analizi

Döviz kurundaki tahmin edilemeyen değişmelerin, firmaların aktifleri, pasifleri ve faaliyet karları üzerinde yaratacağı beklenmedik dalgalanmalar döviz kuru riski olarak tanımlanmaktadır.  Bu çalışmada, ABD Doları ve Euro para birimleri açısından BIST 100’deki sanayi alt sektör hisse senedi endeks getirilerinin döviz kuru riskine duyarlılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Döviz kuru riskine karşı duyarlılık, ilgili sektör endekslerinin forex betası hesaplanarak ölçülebilmektedir. Forex betaların hesaplanmasında, tekli indeks modelini kullanan Adler ve Dumas (1984) çalışması temel alınmıştır. Forex betasının pozitif olması ilgili sektör endeks getirileri ile döviz kuru riski arasında pozitif ilişki olduğunu, negatif olması ise döviz kuru riskinin ilgili sektörleri olumsuz etkilediğini göstermektedir. Çalışma kapsamında Ocak 2013-Aralık 2019 dönemi aylık verileri baz alınmış olup; gıda, odun-kâğıt&baskı, kimya, taş-toprak, tekstil, ana metal sanayi ve metal eşya-makine şeklinde 7 alt sektör hisse senedi endeks getirileri temel alınmıştır. Döviz kuru duyarlılığı basit regresyon analizi ile ABD Doları ve Euro kuru için ayrı ayrı test edilmiştir. Bulgular; ABD Doları açısından 5 alt sektörde, Euro açısından ise sadece 2 alt sektörde istatistiksel olarak anlamlı sonuç elde edildiğini göstermektedir. Anlamlı sonuç elde edilen tüm alt sektör endekslerinin negatif forex betaya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Exchange rate fluctuations that cause unpredictable variations in companies' assets, liabilities and operating profits are defined as exchange rate risk. In this study, it is aimed to determine the exchange rate risk sensitivities of industry sub-sector stock indices in BIST in terms of U.S. Dollar (USD) and Euro (EUR) currencies. Sensitivity to exchange rate risk can be measured by calculating the forex beta of the relevant sector indices. The calculation of Forex betas was based on the study of Adler and Dumas (1984), which used the single index model. A positive Forex beta indicates a positive relationship between the relevant sector index returns and exchange rate fluctuations, while a negative forex beta indicates that the exchange rate risk negatively impacts the respective sectors.  The study utilizes monthly data from January 2013 to December 2019 and focuses on the stock return indices.The study sub-sectors such as food, wood, paper&printing, chemicals, stone&soil, textiles, basic metal industry and metal goods&machinery. Exchange rate sensitivity was tested separately for USD and EUR using simple regression analysis. Finding indicate that for USD, significant results were obtained in five sub-sectors, while for EUR, significant results were found in only two sub-sectors. Moreover, all sub-sector indices with statistically significant results exhibited negative forex betas, suggesting that fluctuations in both USD and EUR had an adverse effect on these industrial sectors.