Türkiye’de konut talebinin dinamikleri: Makroekonomik göstergelerle Fourier Toda Yamamoto Nedensellik analizi
Dynamics of housing demand in Türkiye: A Fourier Toda–Yamamoto Causality analysis with macroeconomic indicators
Yazar: Gürler, Onur; Üçler, Gülbahar
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 73, 2025
Anahtar kelimeler: Applied Macroeconometrics ; Uygulamalı Makro Ekonometri ; Time-Series Analysis ; Zaman Serileri Analizi ; Konut Talebi,Konut Fiyat Endeksi,Fourier Toda -Yamamoto Nedensellik Testi ; Housing Demand,Housing Price Index,Fourier Toda-Yamamoto Causality Test

Konut talebi, bireylerin ya da hanehalklarının barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla belirli bir fiyat düzeyinde sahip olmak istedikleri konut miktarı olarak tanımlanabilir. Bu talep, ekonomik, sosyal ve demografik faktörlerin etkisiyle şekillenmektedir. Konut talebini belirleyen unsurların analizi, bireylerin konut tercihlerini, piyasa dinamiklerini ve konut sektöründeki hareketliliği anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de konut talebi ile seçilmiş makroekonomik göstergeler arasındaki nedensellik ilişkisi 2013:Q1–2025:Q3 dönemi verileri kullanılarak ampirik olarak incelenmektedir. Konut fiyat endeksi, konut kredisi faiz oranı, altın fiyatı, dolar kuru, gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), enflasyon oranı ve tüketici güven endeksi makroekonomik belirleyiciler olarak modele dahil edilmiştir. Analiz kapsamında serilerin durağanlıkları, serilerdeki olası yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier birim kök testleri ile değişkenler arasındaki uzun dönemli nedensellik ilişkileri ise geleneksel Toda-Yamamoto (1995) ve Fourier Toda- Yamamoto nedensellik analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, konut fiyat endeksinden, altın fiyatlarından, konut faiz oranlarından ve tüketici güven endeksinden konut talebine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, konut talebinden GSYH’ye doğru tek yönlü bir nedensellik bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, konut piyasasının hem finansal göstergeler hem de tüketici beklentileri tarafından şekillendiğini ve konut talebinin ekonomik büyümeye katkı sağlayan önemli bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma bulguları, konut politikalarının tasarımında, faiz oranlarının düzenlenmesinde ve ekonomik istikrarı destekleyici stratejilerin geliştirilmesinde politika yapıcılara ve yatırımcılara yol gösterici niteliktedir.

Housing demand is the quantity of housing that individuals or households wish to acquire at a given price level that meets their need for shelter. This demand is shaped by economic, social, and demographic factors. Analyzing the determinants of housing demand is crucial for understanding household housing preferences, market dynamics, and the overall activity of the housing sector. In this paper, the causal relationship between housing demand and selected macroeconomic indicators in Türkiye is empirically examined using quarterly data from 2013: Q1–2025: Q3 The housing price index, housing loan interest rate, gold price, US dollar exchange rate, gross domestic product (GDP), inflation rate, and consumer confidence index are included in the model as macroeconomic determinants. Within the scope of the analysis, the stationary of the series is examined using the Fourier unit root tests, which consider possible structural breaks in the series, while the long-term causal relationships between the variables are analyzed using traditional Toda-Yamamoto (1995) and the Fourier Toda–Yamamoto causality analysis. The empirical findings indicate a unidirectional causality running from the housing price index, gold price, housing loan interest rate, and consumer confidence index to housing demand. Moreover, a unidirectional causality from housing demand to GDP is identified. These results suggest that the housing market is shaped by both financial indicators and consumer expectations, while housing demand itself is an important factor in economic growth. The findings of the study provide valuable insights for policymakers and investors in designing housing policies, regulating interest rates, and developing strategies to support macroeconomic stability.