DİNSEL İLETİŞİMİN PSİKO-ANATOMİSİ: ANTROPO-TEOLOJİK PERSPEKTİFTEN GENÇLERLE ETKİLEŞİMDE TERAPÖTİK DİN DİLİ
The Psycho-Anatomy of Religious Communication: Therapeutic Religious Language in Interaction with Youth from the Perspective of Anthropo-Theology
Yazar: Koç, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 25 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Psychology of Religion ; Din Psikolojisi ; Din Psikolojisi,Dinsel İletişim,Terapötik Din Dili,Gençlik psikolojisi ; Psychology of Religion,Religious Communication,Therapeutic Religious Language,Youth Psychology

Bu makale, genç bireylerle kurulan dinsel iletişimin modern sosyo-kültürel koşullar altında hangi psiko-sosyal ve anlam temelli dinamikler nedeniyle kırılganlaştığını açıklamakta ve bu kırılganlığı aşmak üzere antropo-teolojik bir zeminde konumlanan “terapötik din dili”ne dayalı kavramsal bir çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Gençlerin dinsel iletileri alımlama ve anlamlandırma süreçlerini belirleyen psikolojik, ilişkisel ve kültürel etkenler ile geleneksel dinsel söylemlerin gençlerin güncel anlam, güvenlik ve ilişkisellik gereksinimleriyle ne ölçüde uyum sağlayabildiği tartışılan makalede; gençlik çalışmalarında vurgulanan duygulanımsal hassasiyetler, iletişimsel kopuşlar ve dinsel anlam arayışına ilişkin bulgular, literatürün güncel yönelimleri dikkate alınarak kavramsal düzeyde yeniden yorumlanmıştır. Bu değerlendirmeler doğrultusunda terapötik din dili yaklaşımının kurucu ilkeleri teorik olarak yapılandırılmıştır. Literatürdeki eğilimler, genç bireylerin duygusal güvenlik, ilişkisel yakınlık ve değer tutarlılığı alanlarında belirgin duyarlılıklar taşıdığına; klasik dinsel üslupların ise bazı bağlamlarda bu beklentilerle sınırlı ölçüde örtüşerek mesafe ve anlamsal boşluk üretebildiğine işaret etmektedir. Bu durum, kuşaksal bir özellik olarak değil, çağdaş sosyo-psikolojik koşulların gençlerde oluşturduğu duyarlılık örüntülerinin bir yansıması olarak ele alınmıştır. Sonuç olarak makalede, psikolojik düzenleme, teolojik anlam katmanları ve antropolojik gençlik dinamiklerini bütünleştiren “terapötik din dili” yaklaşımının, gençlerle daha güvenli, daha bütüncül ve ilişkisel uyum kapasitesi yüksek bir dinsel iletişim üretme potansiyeli taşıdığı ileri sürülmüştür.

This article seeks to explain which psycho-social and meaning-based dynamics have rendered religious communication with young individuals increasingly fragile under contemporary socio-cultural conditions, and aims to develop a conceptual framework grounded in an anthropo-theological perspective through the notion of a “therapeutic religious language.” The article discusses the psychological, relational, and cultural factors shaping young people’s processes of receiving and interpreting religious messages, as well as the extent to which traditional religious discourses can align with young people’s current needs for meaning, security, and relationality. Within this scope, findings from youth studies highlighting affective sensitivities, communicative ruptures, and the search for religious meaning are conceptually reinterpreted in light of recent trends in the literature. Based on these evaluations, the foundational principles of the therapeutic religious language approach are theoretically articulated. Prevailing trends in the literature indicate that young individuals exhibit pronounced sensitivities in the domains of emotional security, relational closeness, and value coherence, while classical religious styles, in certain contexts, overlap with these expectations only to a limited degree, thereby producing distance and semantic gaps. This situation is addressed not as a generational characteristic, but as a reflection of sensitivity patterns shaped by contemporary socio-psychological conditions. Consequently, the article argues that an approach integrating psychological regulation, theological layers of meaning, and anthropological youth dynamics—namely, the therapeutic religious language—holds significant potential for generating a more secure, holistic, and relationally attuned mode of religious communication with young people.