The Dynamics of Marital Satisfaction of the Parents of Children with Autism: A Mixed Method Study
The Dynamics of Marital Satisfaction of the Parents of Children with Autism: A Mixed Method Study
Yazar: Tümlü, Cem; Akdoğan, Ramazan
Dergi: Anadolu Journal of Educational Sciences International, Vol. 9 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Özel gereksinimli çocuk ebeveynleri,otizm,evlilik ilişkileri,evlilik doyumu

Bu çalışmanın amacı otizmli çocuk ebeveynlerinin eşdestek algıları ile evlilik doyumunun düzeyi, yordayıcıları ve kaynaklarınıortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda nicel ve nitel verilerin kullanıldığıbir karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmaya 0-6 yaş arasında otizmli çocuğuolan 147 ve aynı yaş aralığında normal gelişim gösteren çocuğu olan 142 ebeveynkatılmıştır. Tüm katılımcıların evlilik süreleri 2-16 yıl arasındadeğişmektedir. Nicel veriler Eş Destek Ölçeği ve Evlilik Yaşamı Ölçeğiaracılığıyla toplanmış, verilerin analizinde çok yönlü MANOVA testi veregresyon analizi kullanılmıştır. Nitel veriler ise 9 baba ve 12 anneden üçayrı odak grup görüşmesi aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yapılmıştır.Nicel bulgular otizmli çocuk ebeveynlerinin normal gelişim gösteren çocukebeveynlerine göre hem eşlerinden gördükleri destek algılarının hem de evlilikdoyum düzeylerinin düşük olduğunu ortaya koymuştur. İki grup eş destekalgısının alt boyutları bakımından karşılaştırıldığında; otizmli çocukebeveynlerinin duygusal destek, takdir etme desteği ve sosyal ilgi desteğialgılarının normal çocuk ebeveynlerinden düşük olduğu, iki grubun sadece maddiyardım ve bilgi desteği algısı bakımından farklılaşmadığı belirlenmiştir.Ayrıca otizmli çocuk annelerinin evlilik doyumlarının anlamlı yordayıcıları sırasıyladuygusal destek, takdir etme desteği, sosyal ilgi desteği ve maddi yardım vebilgi desteği iken; babaların evlilik doyumunda sadece takdir etme desteğianlamlı bir yordayıcıdır. Nitel veriler araştırmacılar tarafından geliştirilenYarı Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Nitel analizlerdeevlilik doyumunda hem anneler hem de babalar için “çocuğun engel durumunu kabuletme” ve “partner olarak birbirine zaman ayırma”, sadece anneler için “çocuğunsorumluluğunu paylaşma”, “eşi tarafından yalnız bırakılma” ve “partner olarakduygusal paylaşımda bulunma”, sadece babalar için ise “takdir görme” ve“iletişimsel sorunlardan kaynaklı anlaşılamama” evlilik doyumunda ana temalarolarak ortaya çıkmıştır. Bulgular otizmli çocuğa sahip anne ve babalaraverilecek psikolojik desteğin onlar için ön plana çıkan sorunlar temelindeyürütülmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca bulgular ebeveynlerin evlilik veeş destek algısı düzeylerinin başka hangi dinamiklerle ilgili olabileceğininaraştırılması gerektiğini düşündürmektedir. 

Bu çalışmanın amacı otizmli çocuk ebeveynlerinin eşdestek algıları ile evlilik doyumunun düzeyi, yordayıcıları ve kaynaklarınıortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda nicel ve nitel verilerin kullanıldığıbir karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmaya 0-6 yaş arasında otizmli çocuğuolan 147 ve aynı yaş aralığında normal gelişim gösteren çocuğu olan 142 ebeveynkatılmıştır. Tüm katılımcıların evlilik süreleri 2-16 yıl arasındadeğişmektedir. Nicel veriler Eş Destek Ölçeği ve Evlilik Yaşamı Ölçeğiaracılığıyla toplanmış, verilerin analizinde çok yönlü MANOVA testi veregresyon analizi kullanılmıştır. Nitel veriler ise 9 baba ve 12 anneden üçayrı odak grup görüşmesi aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yapılmıştır.Nicel bulgular otizmli çocuk ebeveynlerinin normal gelişim gösteren çocukebeveynlerine göre hem eşlerinden gördükleri destek algılarının hem de evlilikdoyum düzeylerinin düşük olduğunu ortaya koymuştur. İki grup eş destekalgısının alt boyutları bakımından karşılaştırıldığında; otizmli çocukebeveynlerinin duygusal destek, takdir etme desteği ve sosyal ilgi desteğialgılarının normal çocuk ebeveynlerinden düşük olduğu, iki grubun sadece maddiyardım ve bilgi desteği algısı bakımından farklılaşmadığı belirlenmiştir.Ayrıca otizmli çocuk annelerinin evlilik doyumlarının anlamlı yordayıcıları sırasıyladuygusal destek, takdir etme desteği, sosyal ilgi desteği ve maddi yardım vebilgi desteği iken; babaların evlilik doyumunda sadece takdir etme desteğianlamlı bir yordayıcıdır. Nitel veriler araştırmacılar tarafından geliştirilenYarı Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Nitel analizlerdeevlilik doyumunda hem anneler hem de babalar için “çocuğun engel durumunu kabuletme” ve “partner olarak birbirine zaman ayırma”, sadece anneler için “çocuğunsorumluluğunu paylaşma”, “eşi tarafından yalnız bırakılma” ve “partner olarakduygusal paylaşımda bulunma”, sadece babalar için ise “takdir görme” ve“iletişimsel sorunlardan kaynaklı anlaşılamama” evlilik doyumunda ana temalarolarak ortaya çıkmıştır. Bulgular otizmli çocuğa sahip anne ve babalaraverilecek psikolojik desteğin onlar için ön plana çıkan sorunlar temelindeyürütülmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca bulgular ebeveynlerin evlilik veeş destek algısı düzeylerinin başka hangi dinamiklerle ilgili olabileceğininaraştırılması gerektiğini düşündürmektedir.