Sac Kalıplama Prosesinde DD13 ve S355MC Malzemelerin Yırtılma Probleminin İncelenmesi ve Çözümü
Investigation and Solution of Tearing Problem of DD13 and S355MC Materials In Sheet Molding Process
Yazar: Tuyan, Melih; Demirer, Ahmet
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 20, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; DD13,S355MC,Mold Lubricator,Tear Damage,Sheet Molding ; DD13,S355MC,Kalıp Yağlayıcı,Yırtılma Hasarı,Sac Kalıplama

Otomotiv süspansiyon sistemlerinde kullanılan sac salıncak parçalarının kalıplama aşamasında boyun verme ve yırtılma sorunu ile sıklıkla karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada sac salıncak kolunun üretiminde kullanılan DD13 ve S355MC kalite sacların üretimde karşılaşılan yırtılma probleminin çözümü için bazı işlemler sırası ile uygulanarak problemin çözüm süreçleri araştırılmış ve problemin çözümü gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Autoform yazılım programı yardımıyla gerçekleştirilen analiz çalışmalarında yırtılmaya maruz kalacak kritik bölgeler tespit edilerek, geometride bazı iyileştirmeler yapılmıştır. Yapılan geometrik iyileştirme sonrası kalıplanmış numunelerin yırtılma hasarları incelenmiştir. Çalışmanın sonraki aşamalarında sırasıyla parlatma, kalıp yağlayıcı ve yırtılan bölgeye ısıl işlem uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Her iki malzeme için de yırtılmanın gözlendiği bölgede oluşan çentik etkisinin giderilmesi için parlatma işleminde kauçuk esaslı yumuşak tip parlatma lastiği kullanılmıştır. Parlatma sonrasında DD13 için yırtılma probleminin boyun verme eğiliminde olduğu, S355MC malzemesinde ise yırtılma probleminin azaldığı gözlenmiştir. Bir sonraki aşamada, her iki malzemeye sürtünmeyi azaltmak için kalıp yağlayıcı teflon film kullanılmıştır. DD13 malzemesi için yırtılma problemi tamamen giderilirken, S355MC malzemesinde boyun verme ve yırtılma problemleri azda olsa devam etmektedir. Son aşamada yırtılma problemi giderilemeyen S355MC malzemesinin kritik bölgesine ısıl işlem uygulanmış ve bu malzemenin kalıplanmasında karşılaşılan yırtılma problemi giderilmiştir. Çalışmalara ek olarak DD13 ve S355MC sac malzemesi kullanılarak elde edilen hatasız sac salıncak parçalara ±380 kgf çevrim yükü altında 500.000 çevrim ile uygulanan yorulma testleri sonrasında parçalarda herhangi bir hasar gözlenmemiştir.

Necking and tearing problems are frequently encountered during the molding phase of the sheet metal swing parts used in automotive suspension systems. In this study, the solution processes of the problem were investigated by applying some operations in order to solve the tearing problem encountered in the production of DD13 and S355MC quality sheets used in the production of the sheet swing arm, and the solution of the problem was achieved. In the study, critical areas that will be exposed to tearing were determined in the analysis studies carried out with the help of Autoform software, and some improvements were made in geometry. After the geometric improvement, the tear damages of the molded samples were examined. In the later stages of the study, polishing, mold lubricant and heat treatment were applied to the torn area, respectively. For both materials, rubber-based soft-type polishing rubber was used in the polishing process in order to eliminate the notch effect in the area where the tear was observed. It was observed that the tearing problem tended to neck for DD13 after polishing, while the tearing problem for S355MC was observed to decrease. In the next step, mold lubricating teflon film is used to reduce friction on both materials. While the problem of tearing is completely eliminated for DD13 material, necking and tearing problems remain in S355MC material. In the last stage, heat treatment was applied to the critical area of the S355MC material, whose tearing problem could not be solved, and the tearing problem encountered in the molding of this material was eliminated. In addition to the studies, no damage was observed on the parts after the fatigue tests applied with 500,000 cycles under ± 380 kgf cycle load on the error-free sheet swing parts obtained by using DD13 and S355MC sheet material.