Deneyimin Gücü: Evsizlikle Mücadelede Eski Evsizliği Bir Kaynak Olarak Değerlendirmek
The Power of Experience: Utilizing Former Homelessness as a Resource to Combat Homelessness
Yazar: Karaman, Hakan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 44 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Homelessness,Combating homelessness,Former homeless person,Street,Street work ; Evsizlik,Evsizlikle mücadele,Eski evsiz,Sokak,Sokak çalışması

Bu çalışmanın temel amacı, evsizlikle mücadele alanında eski evsizliğin bir kaynak olarak nasıl ele alınabileceğini değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemine göre tasarlanan bu araştırmada fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Bu doğrultuda evsizlik alanında gönüllü veya profesyonel çalışma tecrübesine sahip 11 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz aracılığı ile yorumlanarak dört tema altında okuyucuya sunulmuştur. Ulaşılan verilerde eski evsizlerin, ihtiyaçlar ve ilişkiler yönünden sokak yaşamını iyi tanıdığı ve sokak çalışmalarında kullanılabilecek güçlü iletişim becerilerine sahip olduğu aktarılmıştır. Bu beceriler neticesinde eski evsizlerin sokaktaki evsizlere rehberlik etme, motivasyon oluşturma, etkili iletişim ve güven sağlama gibi rolleri yerine getirebileceği vurgulanmıştır. Diğer yandan bu sürecin eski evsizler açısından travmatize olma, yardım etme isteğini kontrol edememe, hizmetlerde kendini öne çıkarma, evsizi ve evsizliği istismar etme gibi riskleri de barındırabileceği belirlenmiştir. Bu risklere karşı eski evsizliğin yalnızca barınmaya geçmiş olmakla değil psikososyal iyileşme ile ilişkili olarak değerlendirilmesi önerilmektedir. Yine eski evsizlerin sahaya çıkmadan önce psikolojik sağlamlık, iletişim becerileri, kriz yönetimi gibi konularda hazırlanması önerilirken süreç içinde eski evsize yönelik sürekli bir desteğin sunulması gerekli görülmüştür. Eski evsizlerin doğrudan sokakta bulunmanın yanı sıra bu alanda çalışanlara danışman statüsünde katkı verebileceği ve topluma yönelik farkındalık çalışmalarında etkili roller alabileceği belirtilmiştir. Sonuç itibariyle eski evsizliğin sağladığı doğal tecrübeden ilgili öneriler çerçevesinde faydalanılmasının, evsizlikle mücadeleye özgün bir katkı sunacağı düşünülmektedir.

The primary aim of this study is to evaluate how the experience of former homelessness can be considered a resource in the field of combating homelessness. The research was conducted according to a qualitative research design. In-depth interviews were conducted with 11 participants who work voluntarily or professionally in the field of homelessness within the scope of the research. The data obtained were interpreted thematically. The obtained data indicated that former homeless people are well acquainted with street life in terms of needs and relationships and have strong communication skills that can be used in street work. It was emphasized that as a result of these skills, former homeless people can fulfill roles such as guiding, creating motivation, effective communication and providing trust for homeless people. On the other hand, it was determined that this process may also contain risks such as traumatization, inability to control the desire to help, putting oneself forward in services and abusing the homeless and homelessness. Against these risks, it is recommended that former homelessness be evaluated not only in relation to moving to shelter but also in relation to psychosocial recovery. In addition, it is recommended that former homeless people be prepared in terms of psychological resilience, communication skills and crisis management before going out into the field, and it was deemed necessary to provide continuous support to the former homeless during the process. Also it has been determined that former homeless people can contribute to those working in this field as consultants and take effective roles in awareness activities aimed at society, in addition to being directly on the streets. As a result, it is thought that utilizing the natural experience provided by former homelessness within the framework of relevant suggestions will make a unique contribution to the fight against homelessness.