hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yeni Bir Vatan. Çerkeslerin Osmanlı İmparatorluğu’na Zorunlu Göçü (1864)
Fabio L. Grassi, Yeni Bir Vatan. Çerkeslerin Osmanlı İmparatorluğu’na Zorunlu Göçü (1864), Çeviren: Birgül Göker Perdisa, Tarihçi Kitabevi İstanbul 2017, 279s. (ISBN: 978-975-2466-00-5)
Yazar: Çelebi, Mevlüt
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Kitap İncelemeleri,Yeni,Bir,Vatan,Çerkeslerin ; Book reviews

Türk kamuoyunun daha önce yayınlanan kitaplarıyla (En bilinen iki kitabı: İtalya ve Türk Sorunu 1919- 1923. Kamuoyu ve Dış Politika, İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 2003, 2010; Atatürk, İstanbul, Turkuvaz Kitap, 2009) yakından tanıdığı İtalyan tarihçi Fabio L. Grassi’nin yeni bir kitabı yayınlandı. Daha önce İtalyanca olarak yayınlanan bu çalışma (Una Nuova Patria. L’esedo dei Circassi verso l’Impero Ottomano, ISIS, İstanbul 2014, 281s.) geçtiğimiz günlerde, Türk yayın dünyasında yeni olmasına rağmen nitelikli çalışmalar basan Tarihçi Kitabevi tarafından yayınlandı.

Türk kamuoyunun daha önce yayınlanan kitaplarıyla (En bilinen iki kitabı: İtalya ve Türk Sorunu 1919-1923. Kamuoyu ve Dış Politika, İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 2003, 2010; Atatürk, İstanbul, Turkuvaz Kitap, 2009) yakından tanıdığı İtalyan tarihçi Fabio L. Grassi’nin yeni bir kitabı yayınlandı. Daha önce İtalyanca olarak yayınlanan bu çalışma (Una Nuova Patria. L’esedo dei Circassi verso l’Impero Ottomano, ISIS, İstanbul 2014, 281s.) geçtiğimiz günlerde, Türk yayın dünyasında yeni olmasına rağmen nitelikli çalışmalar basan Tarihçi Kitabevi tarafından yayınlandı.
Roma AŞ; İlk Çokuluslu Şirketin Yükselişi ve Çöküşü
Roma AŞ; İlk Çokuluslu Şirketin Yükselişi ve Çöküşü
Yazar: Güveloğlu, Ali
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Kitap Tanıtmaları,Roma AŞ,İlk Çokuluslu,Yükselişi

Bu yazıdatanıtımını yapacağımız Roma AŞ; İlkÇokuluslu Şirketin Yükselişi ve Çöküşü isimli kitap Fortune dergisi yazarı Gil Schwartz tarafından Stanley Bing müstearismiyle kaleme alınmıştır. İlk kez 2006 yılında Norton & Company tarafındanRome Inc. adıyla basılan kitabındilimize çevirisi Rana Alpöz tarafından yapılmış ve Koç Üniversitesi yayınıolarak Kasım 2016’da satışa sunulmuştur. “Önsöz”, “Sonsöz: Ne Öğrendik?” ve “Dizin”dışında 11 bölümden oluşan kitap toplamda 173 sayfaya sığdırılmıştır. İsmindende anlaşılacağı gibi yazar Roma tarihini büyük ve çokuluslu bir şirketleözdeşleştirerek anlatmaya çalışmıştır.

Bu yazıdatanıtımını yapacağımız Roma AŞ; İlkÇokuluslu Şirketin Yükselişi ve Çöküşü isimli kitap Fortune dergisi yazarı Gil Schwartz tarafından Stanley Bing müstearismiyle kaleme alınmıştır. İlk kez 2006 yılında Norton & Company tarafındanRome Inc. adıyla basılan kitabındilimize çevirisi Rana Alpöz tarafından yapılmış ve Koç Üniversitesi yayınıolarak Kasım 2016’da satışa sunulmuştur. “Önsöz”, “Sonsöz: Ne Öğrendik?” ve “Dizin”dışında 11 bölümden oluşan kitap toplamda 173 sayfaya sığdırılmıştır. İsmindende anlaşılacağı gibi yazar Roma tarihini büyük ve çokuluslu bir şirketleözdeşleştirerek anlatmaya çalışmıştır.
Mustafa Kemal ve Corinne Lütfü. Bir Dostluğun Öyküsü, Milliyet Yayınları, İstanbul 1998, 166 S. (ISBN: 975-313-027-9).
Mustafa Kemal ve Corinne Lütfü. Bir Dostluğun Öyküsü, Milliyet Yayınları, İstanbul 1998, 166 S. (ISBN: 975-313-027-9).
Yazar: Çelebi, Mevlüt
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 32 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Mustafa Kemal,Corinne Lütfü,Melda Özverim

İstiklal Savaşı’nınmuzaffer komutanı ve yeni Türk devletinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk,çeşitli yönleriyle yerli ve yabancı araştırmacıların ilgisini çekmiş vehakkında binlerce eser verilmiştir. Atatürk’ün hayatına, Latife Hanım gibi eşolarak ya da Corinne Lütfi gibi dost olarak girmiş kadınlar da araştırmacılarınve insanların merakına sebep olmuş ve bu konuda da çeşitli inceleme eserler veanılar yayınlanmıştır.[1] Atatürk’ün hayatına girenkadınlar arasında özel bir yeri olan Corinne Lütfi ile yazışmaları, Atatürk’ünruh ve dünya yapısını anlamamıza yardımcı olmaktadır. Ülkesiyle ilgili hayal vebeklentilerini, umutlarını, ihtiraslarını, düşüncelerinigenç bir subay olarak samimi bir şekilde Corinne Lütfi’ye anlattığı mektuplarAtatürk’ü en yalın haliyle anlatıyor. Corinne Lütfi, Atatürk’ün hayatında yakınbir dost olmanın ötesinde Avrupa değerlerini tanımasına yardımcı olan bir hanımrolü üstlenmiştir.[1] Atatürk’ünhayatına bu anlamda girmiş kadınlar hakkında bilgi edinmek için şu eserlerebakılabilir: Altan Deliorman, Atatürk’ün HayatındakiKadınlar, İstanbul 1961; Şemsi Belli, Atatürk’ünAşk Hayatı, İstanbul 1988; Can Dündar, Fikriye,İstanbul 1992; Nezihe Araz, MustafaKemal’le 1000 Gün, İstanbul 1994; İsmet Bozdağ, Gazi ve Latife, İstanbul 1998; Liliana Serafimova, Mustafa Kemal ve Miti Kovaçeva, İstanbul 1999; İstanbul 1961; İpekÇalışlar, Latife Hanım, İstanbul2006.

İstiklal Savaşı’nınmuzaffer komutanı ve yeni Türk devletinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk,çeşitli yönleriyle yerli ve yabancı araştırmacıların ilgisini çekmiş vehakkında binlerce eser verilmiştir. Atatürk’ün hayatına, Latife Hanım gibi eşolarak ya da Corinne Lütfi gibi dost olarak girmiş kadınlar da araştırmacılarınve insanların merakına sebep olmuş ve bu konuda da çeşitli inceleme eserler veanılar yayınlanmıştır.[1] Atatürk’ün hayatına girenkadınlar arasında özel bir yeri olan Corinne Lütfi ile yazışmaları, Atatürk’ünruh ve dünya yapısını anlamamıza yardımcı olmaktadır. Ülkesiyle ilgili hayal vebeklentilerini, umutlarını, ihtiraslarını, düşüncelerinigenç bir subay olarak samimi bir şekilde Corinne Lütfi’ye anlattığı mektuplarAtatürk’ü en yalın haliyle anlatıyor. Corinne Lütfi, Atatürk’ün hayatında yakınbir dost olmanın ötesinde Avrupa değerlerini tanımasına yardımcı olan bir hanımrolü üstlenmiştir.[1] Atatürk’ünhayatına bu anlamda girmiş kadınlar hakkında bilgi edinmek için şu eserlerebakılabilir: Altan Deliorman, Atatürk’ün HayatındakiKadınlar, İstanbul 1961; Şemsi Belli, Atatürk’ünAşk Hayatı, İstanbul 1988; Can Dündar, Fikriye,İstanbul 1992; Nezihe Araz, MustafaKemal’le 1000 Gün, İstanbul 1994; İsmet Bozdağ, Gazi ve Latife, İstanbul 1998; Liliana Serafimova, Mustafa Kemal ve Miti Kovaçeva, İstanbul 1999; İstanbul 1961; İpekÇalışlar, Latife Hanım, İstanbul2006.
Power, Politics and Tradition in the Mongol Empire and the Īlkhānate of Iran
Power, Politics and Tradition in the Mongol Empire and the Īlkhānate of Iran
Yazar: Uyar, Mustafa
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 32 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Mongol Empire,Īlkhānate of Iran ; Mongol Empire,Īlkhānate of Iran,Power,Politics

Son yıllarda İlhanlı Devleti üzerine yurtdışında yapılançalışmalar, genel anlamda bu devletin merkezî Moğol İmparatorluğu’na kıyaslageçirdiği siyasi, ekonomik ve sosyal alanlardaki dönüşümü-adaptasyonukonularına yönelmişlerdir. Bu eserler çoğunlukla: Büyük Moğol İmparatorluğu’nunİran kolunu temsil eden Hülegü Hanedanlığı iktidarı kuruluşundan itibarenOrtadoğu’da ne gibi dönüşüm ve adaptasyona uğradı? Bu dönüşüm sürecinindinamikleri nelerdi? İmparatorluğun diğer kolları ile çatışmasında, bu sürecinrolü var mıydı ve niteliği ne idi? Farklılaşmanın ülke içinde, iktidarıntanımlanmasına ve pratiğe dökülmesine ilişkin sonuçları nelerdi? gibiproblemleri ele almaktadırlar. Şimdi içeriğine kısaca değineceğimiz eser deyine bu çerçevede oluşturulmuş benzer nitelikteki problemlere değinmektedir.

Son yıllarda İlhanlı Devleti üzerine yurtdışında yapılançalışmalar, genel anlamda bu devletin merkezî Moğol İmparatorluğu’na kıyaslageçirdiği siyasi, ekonomik ve sosyal alanlardaki dönüşümü-adaptasyonukonularına yönelmişlerdir. Bu eserler çoğunlukla: Büyük Moğol İmparatorluğu’nunİran kolunu temsil eden Hülegü Hanedanlığı iktidarı kuruluşundan itibarenOrtadoğu’da ne gibi dönüşüm ve adaptasyona uğradı? Bu dönüşüm sürecinindinamikleri nelerdi? İmparatorluğun diğer kolları ile çatışmasında, bu sürecinrolü var mıydı ve niteliği ne idi? Farklılaşmanın ülke içinde, iktidarıntanımlanmasına ve pratiğe dökülmesine ilişkin sonuçları nelerdi? gibiproblemleri ele almaktadırlar. Şimdi içeriğine kısaca değineceğimiz eser deyine bu çerçevede oluşturulmuş benzer nitelikteki problemlere değinmektedir.
Wilson Prensipleri'nin Taşrada Küçük Bir Yansıması: Vilson Gazetesi
Wilson’s Principles a Small Reflection in the Country: Vilson Newspaper
Yazar: Bilgi, Necdet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Wilson İlkeleri,Vilson Gazetesi,Manisa,Basın Tarihi,Mütareke Dönemi ; Wilson's Principles,Vilson Newspaper,Manisa,Press History,Armistice Period

I. DünyaSavaşı’nın sonlarına doğru Amerikan Başkanı Woodrow Wilson, savaş sonrası dünyadüzeninin nasıl olması gerektiğine ilişkin 14 ilke açıkladı. Bu ilkeler, savaşsonrasında mağlup ülkelerde ve özellikle Osmanlı’da ciddi yankı buldu. Birçokaydın ülkenin kurtuluşunu bu ilkelerde gördü. Bunlardan bazıları WilsonPrensipleri Cemiyeti’ni kurdular. Bu cemiyet vasıtasıyla Wilson’ın veilkelerinin tanınması sağlandı. Wilson ve ilkelerinin ülkenin başkenti İstanbuldışındaki yansımalarından en dikkate değer olanı Manisa’da ortaya çıktı. BatıAnadolu’nun Yunan işgali tehlikesi yaşadığı sıralarda, Manisa’da Vilson adıylabir gazete yayınlandı. Manisa, basın tarihi açısından çok zengin bir geçmişesahip değildir. II. Meşrutiyet’in ilk yıllarından sonra ikinci basın hareketiMondros Mütarekesi döneminde görülür. Bu dönemin bilinen iki gazetesinden ilkiVilson, ikincisi Ertuğrul’dur. Her iki gazete de, üç ay ara ile aynı kişitarafından çıkarılmıştır. Bu çalışma, elde ilk ve tek sayısı bulunan Vilsongazetesini, hem Manisa basın tarihi açısından ve hem de dönemin gündemindekiyeri açısından ele almayı amaçlamaktadır. Ayrıca gazete teknik ve içerikyönünden de incelenecektir. 

Towards the end of World War I, President WoodrowWilson explained 14 principles about how post-war world order should be. Theseprinciples, after the war in the defeated countries, especially in the OttomanEmpire found a serious echo. Many intellectuals saw the liberation of thecountry in these principles. Some of them established the Wilson's PrinciplesSociety. Through this association, Wilson and his principles were recognized.The most remarkable of Wilson and his principles outside the capital city ofIstanbul emerged in Manisa. In the wake of the Greek occupation of WesternAnatolia, a newspaper was published in Manisa in the name of Vilson. Manisadoes not have a very rich history in terms of press history. After the firstyears of the Second Constitution, the second press action is seen during theMondros Armistice period. One of the two known newspapers of this period isVilson and the second is Ertuğrul. Both newspapers were issued by the sameperson for three months. This study aims to examine the Vilson journal whichhas the first and the only number in hand, both in terms of Manisa presshistory and place in the agenda of the period. The newspaper will also bereviewed in terms of technique and content.
İstanbul'da Ev İçi Hizmetlerinde İstihdâm Edilen Kuzeybatı Anadolulu Kız Çocuklarının Göç Ağları Üzerine Bir Değerlendirme (1845-1911)*
Some Remarks on the Migration Networks of Northwestern Anatolian Girls Employed in Domestic Services in Istanbul (1845-1911)
Yazar: Kokdaş, İrfan; Araz, Yahya
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Ev İçi Hizmetleri,Osmanlı İmparatorluğu,İstanbul,Göç Kalıpları

1845-1911 tarihleri arasında, ev içi hizmetlerinde istihdâm edilenAnadolulu kız çocuklarının Osmanlı başkenti İstanbul'a nasıl ulaştığı veya ulaştırıldığısorusunu irdeleyen bu çalışma, kız çocuklarının İstanbul’a olan göçlerindekidönüşüm ve devamlılıklara odaklanmaktadır. Makale, İstanbul ve çocuklarınyaygın olarak geldikleri Anadolu kent ve kasabalarının mahkeme kayıtlarına,devlet memurları arasındaki yazışmalara ve dönemin gazete ve dergilerinedayanmaktadır. İstanbul’a çalışmaya gelen taşralı kız çocuklarının sayısı, 19.yüzyıl boyunca artmış; bu artış kızların kente geliş mekanizmalarınınçeşitlenmesine yol açmıştı. 1880’lere değin, Anadolulu kız çocuklarının ev içihizmetlerinde çalışmak üzere İstanbul’a gelişlerinde, hemşehri ve akraba ağlarıhâkim olurken; bu hareketlilik giderek aracıların aktif rol oynamaya başladığıdinamik bir sektöre dönüşmüştü. 19. yüzyıldaki Osmanlı merkezileşmepolitikaları, taşradaki devlet görevlilerinin sayısında önemli bir artışa sebepolurken kız çocuklarının hareketliliğini de derinden etkilemişti.

Delving into the question of how girls from Anatolia made their way to theOttoman capital Istanbul for employment in domestic services during the 1845-1911periods, this study focuses on the transformations and continuities in theirmigration patterns. In addition to official correspondences and newspapers ofthe late Ottoman period, the study draws upon the records compiled from thecourts of the Ottoman capital. Beside the Istanbul court records, otherregisters used in study were retrieved from Anatolian districts that sent largenumbers of migrants to Istanbul. The number of girls moving to Istanbul fordomestic work witnessed a constant rise throughout the 19th century, which inturn resulted in a diversification of the migration patterns in question. Upuntil the 1880s the informal networks based on kin and countrymen played adecisive role in the transfer of girls to Istanbul. Yet, the mobility of thesegirls later gradually evolved into a dynamic sector in which middlemen came totake an active part. The centralization policies of the nineteenth-centuryOttoman state brought about a remarkable growth in the number of civil servantsin the provinces who also shaped the nature of girls’ labor mobility.
Halil Paşa’nın Hatıralarının Tarihî Kıymeti
Historical Importance of Halil Pasha’s Memoirs
Yazar: Marttin, Volkan
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Halil (Kut) Paşa,Osmanlı Devleti,Hatırat,Kutü’l-Amare Zaferi ; Halil (Kut) Pasha,Ottoman Empire,Memoir,Victory of Kut-al-Amara

Tarih araştırmalarının kaynakları arasında hatıralarınfarklı bir yeri vardır. Renksiz anlatımlara sahip arşiv belgelerinin suskunkaldığı durumların açıklığa kavuşturulmasında hatıralar önemli rollerüstlenmektedir. Osmanlı Devleti’nin son zamanlarına ve Türkiye’nin MillîMücadele Dönemi’ne ait olaylar ile kişilerarası ilişkileri daha iyi görmek veanlamak adına Halil (Kut) Paşa’nın hatıratı büyük bir boşluğu doldurmaktadır. HalilPaşa’nın atılgan ve cesur kişiliğiyle cepheden cepheye koşarak büyükfedakârlıklarla yerine getirdiği vatan hizmeti bütün açıklığı ile hatıralardaortaya çıkmaktadır. 1967 yılından itibaren çeşitli zamanlarda yayınlanan, Kûtü’l-AmareZaferi’nin 100. Yılı münasebetiyle yeniden gündeme gelen Halil Paşa’nın hatıralarınınfarklı baskıları mevcuttur. Bunlar arasında Akşamgazetesinde tefrika halinde yayınlanan hatıraların daha değerli olduğunusöylemek mümkündür. Başta askerî olmak üzere tarihin çeşitli kısımlarınakazandıracağı önemli ayrıntılar nedeniyle Halil Paşa’nın hatıraları yenidendeğerlendirilmelidir. Bu sayede Trablusgarp, Balkan Savaşları, Birinci DünyaSavaşı ve Türk Mücadele tarihleri daha ayrıntılı ve renkli olacaktır.    

Among the sources ofhistory research, memoirs have a different place. Memories play an important role in clarifying thesilent conditions of archival documents with colorless explanations. Halil (Kut)Pasha's memoir fills a great gap in order to see and understand better therelations between the Ottoman Empire and the events of the Turkish NationalStruggle Period. In the memories of Halil Pasha, who spends the first fortyyears of his life in a very active, has the information to be noted in thewriting of the history usefully. There are variations of the memories of HalilPasha, which was published at various times since 1967 and came back on theagenda of the centenary of the Victory of Kut-al-Amara. Among these, it is possible to say that themost valuable ones are articles published in the Akşam. The memories of Halil Pasha should be reconsidered becauseof the important details that will be given to various parts of history,especially the military. The history of the Battle of Tripoli, the Balkan Wars,the First World War and the Turkish National Struggle will be more detailed andcolorful.
Küreselleşme Kavramının  Siyasi Tarih Yazımına Etkileri
The Impact of Globalization Concept on Political History Writing
Yazar: Sıvış, Efe
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Küreselleşme,Küresel Tarih,Dünya Tarihi,Batı Merkezlilik,Ulus Devlet ; Globalization,Global History,World History,Eurocentric,Nation State

Küreselleşmekavramının 1990’lı yıllardan itibaren akademik yazımda yoğun olarakkullanıldığı ve söz konusu kavramın siyasi tarih yazımı üzerindeki etkisininbelirginleştiği görülmektedir. Bu çalışmada; bireylerin, ürünlerin, hizmetlerinve bilginin ülkelerarası dolaşımının serbestleştiği bir süreç olarakkavramsallaştırılan küreselleşmenin siyasi tarih yazımı üzerindeki etkileri elealınmaktadır. Toplumlar arası etkileşimin dramatik bir biçimde artması,yaşanılan ortak gezegenin tarihinin yazılması ihtiyacını beraberindegetirmiştir. Bu ihtiyaca yanıt vermesi beklenen yaklaşım olarak küresel tarihyazımı öne çıkmaktadır. Çalışmada küresel tarihin selefi olarak konumlandırılandünya tarihi yazımının temel özellikleri incelenmiştir; Bunlar Batı merkezliyaklaşım, ulus devlet temelli yaklaşım, modernleşme teorisi eksenliyaklaşımlardır. Makalenin ana sorusu, küreselleşmenin etkisindeki tarihyazımında bu özelliklerde bir dönüşümün yaşanıp yaşanmayacağıdır. Çalışmada dünyatarihi yazımının özelliklerinin bir biçimde dönüşüm geçirecekleri savunulmaktave söz konusu dönüşümün niteliği üzerinden tartışmalar yürütülmektedir. Bununlaberaber küresel tarih perspektifiyle gerçekleştirilmiş çalışmalardan örneklerverilmiş, söz konusu çalışmaların geleneksel dünya tarihi anlayışından farklıolan yönleri ortaya konulmuştur.

Starting from the 1990s, there has been a growinginterest on globalization concept in scholarly works. While the concept refersto arising interchange of people, products, services and information amongcountries, this article tackles with its affects on political history writing.Rising interactions among societies bring the need for the writing history ofthe common planet. Global history writing comes to the fore to respond suchneed. In this article characteristics of the world history perspective which isregarded as predecessor of global history are analyzed. These are Eurocentric,nation state based and modernization theory based approaches. The main questionis whether mentioned characteristics would transform or perpetuate. It isargued that when it comes to global history writing; these characteristicswould transform as discussed further in the manuscript. Besides that,outstanding works conducted from a global history perspective are given tostress its difference from world history perspective.
Norveçli Doktor Hans Dae’nin Gözünden 1897 Osmanlı-Yunan Harbi’nde İlkyardım Ve Tedavi Hizmetleri
Norveçli Doktor Hans Dae’nin Gözünden 1897 Osmanlı-Yunan Harbi’nde İlkyardım Ve Tedavi Hizmetleri
Yazar: Şimşek, Kamuran
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti,Hans Dae,Sağlık Hizmetleri,1897 Osmanlı-Yunan Harbi

OsmanlıDevleti’nde 19. yüzyılda uzun süren savaşlar nedeniyle cephelerde tıbbipersonel eksikliği yaşanmış, yaralıların tedavilerini aksatmamak amacıyla ülkedışından tabip getirme yoluna gidilmiştir. 1897 Osmanlı-Yunan Harbi’ndekidoktor eksikliğini gidermek amacıyla da gerek devlet eliyle gerekse de Salib-iAhmer ve Hilal-i Ahmer gibi uluslararası alanda yardım sağlayan cemiyetlervasıtasıyla ülke dışından doktorlar getirtilmiştir. Bu suretle Norveç ordusundagörev yapan Hans Dae, Osmanlı topraklarına gelmiş ve ülkesine döndüğündesavaşın başından sonuna kadar tanık olduğu olayları “1897 senesi Devlet-i Aliyyeve Yunan Muhârebesi Hakkında Hâtırât ve Mülâhazât” isimli risalesindekaleme almıştır. Bu makale, söz konusu rapor vasıtasıyla savaşta Osmanlı veYunan askerlerinin, hastanelerin, yolların, yaralıların ve yaralı nakillerinindurumu, dolayısıyla savaşın arka planı hakkında bilgi vermek amacınıtaşımaktadır.

OsmanlıDevleti’nde 19. yüzyılda uzun süren savaşlar nedeniyle cephelerde tıbbipersonel eksikliği yaşanmış, yaralıların tedavilerini aksatmamak amacıyla ülkedışından tabip getirme yoluna gidilmiştir. 1897 Osmanlı-Yunan Harbi’ndekidoktor eksikliğini gidermek amacıyla da gerek devlet eliyle gerekse de Salib-iAhmer ve Hilal-i Ahmer gibi uluslararası alanda yardım sağlayan cemiyetlervasıtasıyla ülke dışından doktorlar getirtilmiştir. Bu suretle Norveç ordusundagörev yapan Hans Dae, Osmanlı topraklarına gelmiş ve ülkesine döndüğündesavaşın başından sonuna kadar tanık olduğu olayları “1897 senesi Devlet-i Aliyyeve Yunan Muhârebesi Hakkında Hâtırât ve Mülâhazât” isimli risalesindekaleme almıştır. Bu makale, söz konusu rapor vasıtasıyla savaşta Osmanlı veYunan askerlerinin, hastanelerin, yolların, yaralıların ve yaralı nakillerinindurumu, dolayısıyla savaşın arka planı hakkında bilgi vermek amacınıtaşımaktadır.
Osmanlı’nın Son Dönemlerinde Azınlıkların Yetimlerle İlgili Çalışmalarından Bazı Örnekler ve Devletin Bu Konuya Yaklaşımı
In the Last Period of the Ottoman Empire and the States Approach This Issue Some Examples of Related Work to the Orphans of Minorities
Yazar: Tekin, Saadet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Yetimhane,Osmanlı Devleti,Rum Yetimhanesi,Misyonerlik ; Orphanage,Ottoman Empire,Greek Orphanage,Missionary

Yetimhaneler,yetim çocukların korunması aynı zamanda birer meslek sahibi olmaları ve böylecehayata hazırlanmaları hususunda önemli bir görev üstlenmişlerdir. Osmanlı Devleti’ndede vakıflar kanalıyla yetimlere yönelik çalışmalar yapılmıştır. Ayrıca azınlıklarda bu konuda devletin her türlü desteğini görmüş ve kendi yetimleri içinçeşitli kurumlar açarak onları güvence altına almışlardır. Bu çalışmada OsmanlıDevleti’nin son dönemlerinde yaşanan ve mağlubiyetle biten savaşların arkasındabıraktığı yetimlerle ilgili devletin ve özellikle azınlıkların yaptıklarıçalışmalar üzerinde durulmuştur. Osmanlının içinde bulunduğu durumu kendileriiçin fırsata çevirmeye çalışan güçlerin, ülkede ne kadar rahat hareket etiklerive devlet aleyhine alenen nasıl çalıştıkları ortadadır. Azınlıkların, yabancıdevletlerin ve misyonerlerin Osmanlı topraklarında farklı amaçlar doğrultusundayetimlerle ilgili tasarrufları, bu bağlamda açılan ya da açılması için ciddiçaba sarf edilen yetimhaneler ile bu yetimhanelerde düzenin nasıl sağlanmayaçalışıldığı ve çocuklara nasıl bir eğitim verildiği bazı örneklerle tespitedilmeye çalışılmıştır.

Orphanages play animportant role in protection of orphans and providing them with an occupation,thereby preparing them for lives. During OttomanEmpire, some attempts were made to improve the conditions (life qualities) oforphans through foundations. In addition,minorities had also obtained the state's support regarding this and had securedthem by opening various institutions for their orphans. This studyfocuses on the work of the state and especially the minorities on the orphansleft behind by the wars in the last period of defeated Ottoman State. It isclear that the foreign bodies easily took advantage of Ottoman Empire’s weekposition and publicly worked against the interest of the Ottomans without anyresistance. In this study, by giving examples, we try to find out the actionsof minorities, foreignstates and missionaries regarding orphans in the Ottoman territories. In thiscontext, we also try to find out how the orphanages were opened or tried to beopen with serious efforts; how these were organized: how the order wasestablished in, and how the children were educated in these orphanages bygiving examples.