hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Mahdum Kulu Faraği’nin Hayatı ve Türkmen Edebiyatındaki Yeri
Mahdum Kulu Faraği’nin Hayatı ve Türkmen Edebiyatındaki Yeri
Yazar: Maghaminiya, Muhammed
Dergi: Mavi Atlas No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Mahdum Kulu, Mahdum Kulu Faragi

Mahdum Kulu, duygularını, düşüncelerini ve yaşam deneyimini Türkmen edebiyatına yansıtan ve yaşatan önde gelen bir Türkmen Şairi ve edebiyatçısıdır. Mahdum Kulu, İran’ın Türkmen Sahra bölgesinde 1733 yılında “Hacı Kavuşan” köyünde doğup büyümüştür. Mahdum Kulu, çocukluğunun erken yaşlarında dini eğitimi ile birlikte dönemin bilimlerini öğrenmeye başlar ve daha sonra Türkistan’ının ünlü medreselerinde öğrenimine devam eder. Türkistan bölgelerini seyahat eder ve döneminin hocalarıyla tanışır ve onların ilim meclislerine katılır. Mahdum Kulu’nun yazılı eserlerinden günümüze gelen Divanı, Türkmen yazılı edebiyatının başta gelen kapsamlı ve yazılı eserlerden sayılmaktadır. Şair, bu eserde yaşadığı bölge ve dönem itibariyle Türkmenlerin toplumsal değerlerini, geleneklerini, insani ve milli duygularını, acılarını ve direnişlerini kendi ana dili Türkmencenin ince detaylarıyla şiir kalıpları çerçevesinde ortaya koymuştur. İlim ve irfan aşkı ile büyüyen ve toplumunun insani ve milli değerlerini bir büyük güç ve onur bilen Mahdum Kulu, kişiliği, düşünceleri ve yaşam deneyimiyle eserini bütün Türkmenlerin anısında canlı tutmayı başarmıştır. Şair 1797 yılında, 64 yaşında iken Türkmen Sahra “Aba Sari Çeşmesi” bölgesinde vefat etmiştir.

Makhdoom Qulu is Turkmen Poetand Man of letters that reflected his feelings, thought sand experience of life and lead with a Turkmen literature. Makhdoom Qulu, born in Haji Kavushan located in Turkmen Sahararegion (northeast of İran) in 1733, which grew up there. Makhdoom Qulu has started his religion and other science's learning in early childhood age. His first teacher was his father, called "Devlet Muhammed Azadi". Then he became student at famous madrasahs (schools) in Turkistan. Makhdoom Qulu has first created from the Turkman Court of literature written in the comprehensive and written monuments by his poetry. Poet, explainits region, values of life, violations of the human and the national feelings, angles and sucesses of Turkmanian by mother language and poetry of molds. Makhdoom Qulu's personality, thought sandall life experience to keepTurkmenian minds have will been able to live his poetry. Poet has dead in "Aba Sarichashma", Turkmen Sahara on 1797
Sokrates ve Eğitim Felsefesi
Sokrates ve Eğitim Felsefesi
Yazar: Kantarcı, Zeynep
Dergi: Mavi Atlas No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Philosophy, Education, Knowledge, Sokrates ; Felsefe, Eğitim, Bilgi, Sokrates

İnsanı insan yapan en önemli özellik bilmeyi istemesidir. Bu yüzden insanın yaşarken karşılaştığı ve merak ettiği sorular insanı felsefeyle tanıştırmıştır. Geniş bir yelpazeye sahip olan felsefe hayatın her alanına ilişkin soruları ele alır. İnsanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olan eğitim de felsefenin ilgi alanına girer. Bu önemli konu üzerine İlkçağ filozoflarından Sokrates de düşüncelerini dile getirmiştir.

The most important feature of humanity is that he desires to know about himself. Therefore, the questions have happened to make him inquire into philosophy, which he encounters and wonders about when he lives. Philosophy, which includes a wide range of field, deals with problems concerning every part of life. Education, which dates back to about the same age as human history, also concerns philosophy. Socrates, the ancient philosopher, put his thoughts into words on this important issue as well
Kutadgu Bilig’de “Adâlet” Değeri
VALUE OF JUSTICE IN KUTADGU BILIG
Yazar: Kalkışım, M. Muhsin
Dergi: Mavi Atlas No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Kutadgu Bilig, Kün Toğdı, Adâlet ; Kutadgu Bilig, Kün Toğdı, Justice

11. yüzyılda Yûsuf Has Hâcib tarafından kaleme alınan Kutadgu Bilig’deki temsilî şahsiyetlerin başında gelen hükümdar Kün Toğdı (Güneş Doğdu), “adâlet”i temsil etmektedir. Adâletin burada güneşe benzetilmesi, kuşatıcı ve nüfuz edici özelliğini vurgulamak içindir. Eserde “adâlet” değeri tarihî boyutuyla; şartları, göstergeleri ve sonuçları itibariyle dikkat çekici örneklerle yer almaktadır. Müellif, yönetimin sürekliliğini öncelikle “adâlet” şartına bağlar. “Sevgi”, “nefret”, “heves” ve “öfke” gibi duyguların adâleti gölgeleyebilecek niteliğine dikkat çeker. Adâletin hedefi olarak iyiliğin hâkimiyetini, kötülüğün izalesini gösterir. Bunun için de iyilerin itibar kazanması, kötülerinse cezalandırılması gerekir.

Being one of the representative personalities in Kutadgu Bilig which was written by Yusuf Has Hacib in the 11th century, ruler Kün Toğdı (Sun Rose) represents ‘justice’. The justice identified with the sun here is to emphasize its surrounding and permeative characteristic. In the work, value of justice, along with its historical dimension, was told in striking examples with its conditions, indicators, and results. The author conditions the persistence of the administration with the ‘justice’. He remarks that qualifications of the feelings like ‘Love’, ‘Hate’, ‘Whim’, and ‘Anger’ can shadow the justice. He shows the objective of the justice as the domination of the goodness, removing of the evil. In order for that the good need to earn reputation, the evil need to be punished
En İyi Yönetime Giden Yol: Aristoteles’in Siyaset Felsefesi
En İyi Yönetime Giden Yol: Aristoteles’in Siyaset Felsefesi
Yazar: Kantarcı, Zeynep
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Siyaset, Felsefe, Toplum, Devlet, Aristoteles

Aristoteles bilme etkinliğinin her türüne önemli katkılarda bulunan büyük bir filozoftur. Ardında fizikten siyasete, metafizikten biyolojiye kadar tüm bilgi alanlarını kucaklayıcı eşsiz eserler bırakan Aristoteles, deyim tam yerindeyse felsefenin babası sayılmaktadır. Ele aldığı konuları büyük bir titizlikle inceleyen Aristoteles, Politika adlı eserinde politik bir hayvan olarak nitelediği insanı siyasal ve toplumsal boyutları ile ele almıştır.

Aristotle is a great philosopher who contributes to each type of knowing effectiveness. Aristotle left behind unique works from physics to politics and from meta-physics to biology, and is considered the father of the philosophy. Aristotle, examining the subjects carefully, qualifies the man as a politic animal in his book ‘Politics’, and deal with the man on the aspect of political and social
John Stuart MILL'de Demokrasinin Meşruiyeti
John Stuart MILL'de Demokrasinin Meşruiyeti
Yazar: Tüzen, M. Ahmet
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Utilitarianism, Liberty/Freedom, Democracy, Liberalism ; Yararcılık, Özgürlük, Demokrasi, Liberalizm

John Stuart MILL, iyiyi; en yüksek sayıda insana, en büyük mutluluğu sağlamaya çalışan eylem türü şeklinde tanımlamakla kalmaz, aynı zamanda siyaset felsefesi alanında en yüksek sayıda insana, en yüksek mutluluğu temin edecek siyasal oluşumun savunuculuğunu da yapar. Bireysel yarar ve toplumsal yararın uzlaşma noktasını özgürlükte bulan MILL, bireyin kendi özgürlüğünü istemesinin, bir başkasının da kendi özgürlüğünü istemesiyle çatışmayacağını ileri sürer. MILL, temel değeri özgürlük olan liberal hükümetin, temsilcilerinin son noktada ortak yararı düşündüğü bir temsili hükümet olmasını ve bu hükümetin, yurttaşlarının erdemlerini geliştirmesini benimser.

Defining goodness as an action ensuring to provide the greatest happiness for the highest number of people, John Stuart MILL argues for a political formation to ensure the greatest happiness to the highest number of people in the area of political philosophy at the same time. Defining goodness as an action ensuring to provide the greatest happiness for the highest number of people, MILL argues for a political formation to ensure the greatest happiness to the highest number of people in the area of political philosophy at the same time. MILL adopts that liberal government of which basic value is freedom should be a representative government considering collective utility at last point for its representatives and should improve the virtues of its citizens
Kavramsal Açıdan Nesnellik
Kavramsal Açıdan Nesnellik
Yazar: Üner, Aslı
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Nesnellik, Öznellik, Doğa Bilimleri, Sosyal Bilimler

Bu çalışma “nesnellik” kavramının insan yaşamının pratik ve teorik alanlarındaki karşılıklarını ve olanaklılığını sorgulamaktadır. Yazının anahtar kavramı olan nesnelliğin farklı bakış açılarınca ne türden tartışmalara konu edinildiği açıklanmaya çalışılmış, söz konusu kavramın farklı disiplinlerce yapılan tanımları üzerinde durulmuştur. Ayrıca doğa bilimleri ve sosyal bilimler alanında ayrıcalıklı bir öneme sahip olan nesnelliğe ulaşılıp ulaşılamayacağı hakkında da bilgi verilmiştir.

This paper questions the concept of objectivitiy’s meanings and possibilities of human lives’ pratical and theorical sides. It is explained what kind of arguments the objectivity, which is the key concept of my thesis, cause. In this respect, especially in the beginning part, the descriptions of objectivity done by different disciplines are studied. In addition objectivitiy that has important privileged in natural and social sciences are given information about attain whether or not
Thomas HOBBES'un Geleneksel Siyaset Felsefesine Karşı Çıkışı
Thomas HOBBES'un Geleneksel Siyaset Felsefesine Karşı Çıkışı
Yazar: Yeşilçayır, Celal
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Aristoteles, Zoon Politikon, Thomas HOBBES, Non-Zoon Politikon

Klasik Yunan felsefesinin en önemli sistem filozoflarından Aristoteles, bir yandan doğal eşitsizlik anlayışını savunurken, diğer yandan insanın doğası itibariyle siyasal bir varlık olduğunu (zoon politikon) ileri sürer. Onun bu savları düşünce tarihinde genel kabul görmüştür. Lakin Antik Yunan ve Aristoteles’in siyaset felsefesi anlayışı 17. yüzyıl İngiliz filozofu Thomas HOBBES tarafından radikal bir eleştiriye tabi tutulmuştur. Zira HOBBES’a kadar olan felsefe tarihinde Klasik Yunan felsefesinin en önemli ilkelerine böylesine kökten bir karşı duruş sergilenmemiştir. HOBBES, Aristoteles’e ve onun düşüncelerini savunan geleneğe yönelttiği bu eleştirilerinin yanında, devlet yönetimi konusunda da Antik Yunan anlayışından farklı düşünmektedir.

Aristotle, who has been one of the most important system philosophers in the classical Greek philosophy, argues that the man is a political entity (zoon politikon) because of its nature and there is a natural inequality. These ideas of him have been always accepted in the history of thoughts. However, the political philosophy ideas of antic Greek and Aristoteles have been subjected to a radical criticism by the 17th century British philosopher Thomas HOBBES. Then, in the history of philosophy such a radical stance against to the most important principles of classical Greek philosophy has not been displayed until Hobbes. In addition to the criticisms against to the Aristotle and the followers of him, HOBBES thinks different from antic Greek mentality about governance of the state
Fuzûlî’nin Tasavvufî Aşk Söylemi
Fuzûlî’nin Tasavvufî Aşk Söylemi
Yazar: İnal, Gül
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Fuzûlî, Aşk, İnsan-ı Kâmil

Tasavvuf öğretisinde Allah, bilinmek ve sevilmek muradıyla varlığı yaratmıştır. Yaratılmışlar içerisinde onu hakkıyla bilecek ve sevecek varlıklardan biri insandır. Hak onun fani bedenine kendi ruhundan üfleyerek onu ebediyen diri kılmıştır. Onun celal ve cemal sıfatlarının kendisine tecelli ettiği insan, ondan, asli vatanından ayrı düşerek dünyaya indirilmiştir. İnsanın o andan sonraki çabası, ayrı düştüğü vatanına ve aslına kavuşmak, yaratılış halkasını tamamlayarak insan-ı kâmil makamına ulaşmaktır.Yeryüzünde Allah’ın halifesi olan insan, insan-ı kâmile ancak benlik elbisesinden aşk ile sıyrılıp fena hırkasını giyerek ulaşabilir. Aşk; insanın yeryüzündeki rehberi, dikey boyutlu yükselişi ve Hakk’ın sırlarına açılan gizli kapıdır. Fuzûlî de sırlarla dolu bu aşk kapısını, gazellerindeki beyitler arasında izhar ederek anlamlandırmaya çalışmıştır.

Sufi teachings of Allah, to be known and to be loved in anticipation of the asset created..Has been created in him by the right to know and love is the only entity that is the people.The rights of his mortal body, his soul from him forever blowing has made alive. His Celal and Cemal attributes in himself that gathers people, from him, the original homeland of separate falling to the world. From that time on, people in the next effort, the country falls apart, and attain to the Whole, to create a fade in and out. God on earth of the only entity that represents human, perfected human but self dress with love from finding the bad by wearing cardigans reach.Love of man on the earth, guide, dimensional vertical rise of God, and the door which open the secrets of the God.Fuzûlî filled with this love a secret door,writings between verse in his poetry tried to make sense of explation
Kerim Aydın ERDEM’in Hayatı, Edebî Kişiliği ve Eserleri
Kerim Aydın ERDEM’in Hayatı, Edebî Kişiliği ve Eserleri
Yazar: Kürüm, Mesut
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Kerim Aydın ERDEM, Denizli, Şiir, Hikâye

Genellikle TRT Genel Müdürü olarak bilinen Kerim Aydın ERDEM, başarılı bir memur ve bürokrat olup, aynı zamanda sanatkâr kimliğine de sahiptir. Bu kimliğiyle pek bilinmeyen ERDEM, başta şiir olmak üzere hikâye, oyun ve masal türlerinde eserler vermiş; değişik gazete ve dergilerde yazılar yazmış bir şahsiyettir.Kerim Aydın ERDEM’in şiirleri genellikle aşk, yalnızlık, gurbet ve memleket gibi temalar üzerine kuruludur. Bunlardan memleket temasının esas olduğu şiirlerinde, önemli ölçüde Denizli ve yöresi karşımıza çıkar. Şair kimi şiirlerini doğrudan doğruya Denizli’ye tahsis ederken, kimi şiirlerinde ise dolaylı olarak Denizli’ye değinir ve memleketine dair yerel renk ve çizgilere yer verir.

Generally known as Kerim Aydın ERDEM who General Manager of TRT is a successful officer and bureaucrat also he is a craftsman. He isn’t known this identitity compose notably poetry, drama, fairy and write in several newspaper and journal. Kerim Aydın ERDEM’s poetries based on themes of love, loneliness, abroad and hometown. We realize that he tell of Denizli and its region in his poetries that be taken as a basis theme of hometown. In some poetries he mention directly Denizli, in others he refer indirectly Denizli also include regional color and line about his hometown
Ankara Millî Kütüphanede Bulunan 78 Numaralı Cönk Üzerine
Ankara Millî Kütüphanede Bulunan 78 Numaralı Cönk Üzerine
Yazar: Yıldız, Mehmed; Baldan, Ayşegül
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Conk, Folk Literature, Poet ; Cönk, Halk Edebiyatı, Şair

Cönkler; özellikle halk şairlerinin şiirleri olmak üzere çeşitli kültürel bilgilerin yazıldığı deri kaplı ve uzunlamasına açılan defterlerdir. Sözle gelen kültür ve geleneğin kısmen de olsa yazıya geçirilmesinde çok büyük önem arz eden cönkler, önemli birer başvuru kaynağıdır. Ankara Millî Kütüphanede bulunan 78 numaralı cönkün müstensihi Yusuf Efendi olup istinsah yeri Boğazlıyan’dır. Bu cönkte türküler, mâniler, ilahiler, koşmalar, muammalar, ağıtlar gibi halk edebiyatına ait pek çok ürün bulunmaktadır.

Conks especially the people of poets, including poems written in a variety of cultural information are leather-covered notebook and opened longitudinally. Convention of the culture and traditions passed partly in writing Conk of very great importance, is an important source of reference. Conk number 78 in the National Library in Ankara Yusuf Efendi although the copyist is copied Boğazlıyan place. In this conk songs, mania, hymns, running the mysteries, laments running, as there are many products of folk literature
Türklerin İslâmlaşma Süreci Kaynaklarına Genel Bir Bakış
Türklerin İslâmlaşma Süreci Kaynaklarına Genel Bir Bakış
Yazar: Güneş, Cüneyt
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Türkler, Müslümanlar, İslâmlaşma, Kaynaklar, Orta Asya

İslâmiyet’in doğuşu ve Türklerin İslâmiyet’i kabul etmeleri, dünya tarihinin en önemli olaylarından birisidir. Orta Asya’ya kadar ulaşan İslâm fetihleri sonucunda İslâmiyet ile tanışan Türkler için yeni bir süreç başladı ve bu süreç Türklerin hayatında birçok değişiklik meydana getirdi. İslâmlaşma olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç, uzun bir dönemi kapsamaktadır. Bu dönemin bir sonucu olarak, Türkler yeni bir hayat şekli kazandı. Türklerin İslâmlaşma sürecinde, İslâmiyet’i ilk dönemlerde bireysel daha sonraki dönemlerde ise kitlesel olarak kabul ettikleri bilinmektedir. Bu durum Arap yazarların da dikkatini çekmiştir. Bu anlamda VII. yüzyılda başlayan X. yüzyılda gelişen ve XII. yüzyılda da doruğa ulaşan Türklerdeki İslâmlaşma sürecinden dönemin kaynakları da detaylı bir şekilde bahsetmiştir. Bu çalışmada, bahsi geçen sürecin başat Türk-Arap kaynakları değerlendirilecektir.

The birth of the Islam and embraced of Islam by the Turks is one of the most important event of the world history. In consequence of the Islamic conquest which reached to Central Asia, A new period started for Turks who acquainted with Islam and this period composed of many number of alterations in the lives of the Turks. This period that we will define as Islamization contains for a long period. As a result of the thisprocess, Turks gained a new life style. It is clearly known that Turks adopted the Islam first individually and then as a whole at the during the Islamization of Turks. This case drawn attention of the Arabic authors. In this sense, Islamization process in the Turks, which started in the VII. century, developed during the X. century and reached its top point in the XII. century was largely mentioned in the sources of these periods. In this study, It will evaluated principal the Turkish and the Arabic source of the this period
Victor FONTANIER'nin 1831’de Trabzon’dan Batum’a Seyahati
Victor FONTANIER'nin 1831’de Trabzon’dan Batum’a Seyahati
Yazar: Yılmaz, Özgür
Dergi: Mavi Atlas No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Travel, Trabzon, Fontanier, France, Consul ; Seyahat, Trabzon, Fontanier, Fransa, Konsolos

Seyahatname literatürü açısından bakıldığında 19. yüzyılın, Osmanlı coğrafyasına yapılan seyahatlerin zirve yaptığı bir dönem olduğu görülür. İmparatorluğun içinde bulunduğu siyasi, iktisadi ve sosyal şartların belirleyici olduğu bu seyahatlerde misyonları farklı ve değişik meslek grubundan pek çok seyyah özellikle Anadolu’da kendi ilgi alanlarına yönelik seyahatler gerçekleştirdi. Bilhassa Karadeniz bölgesini ön plana çıkardığımızda, bunların içinde Victor FONTANIER’nin seyahatlerinin ayrı bir yeri olduğu anlaşılır. FONTANIER’nin 1821 yılında Fransız hükümetinin emriyle başlayan Doğu macerası, onun 1830’da Trabzon’a geçici konsolosluk görevlisi olarak atanması ile daha farklı bir özellik kazandı. FONTANIER, 1821’de başlayan bu görevine ilişkin iki önemli eser kaleme aldı. Bunlardan ilki 1829’a kadar devam eden seyahatlerini; ikincisi ise 1830-1832 yılları arasında konsolosluk görevlisi olarak bulunduğu Trabzon’da edindiği izlenimleri yansıtır. Bu çalışma FONTANIER’nin Trabzon’daki konsolosluk görevindeki tek seyahati olan, Batum seyahatini konu almaktadır.

From the perspective of travelogues, 19th century was a period that travels to the Ottoman territories reached its peak. In these travel, determined by political, social and economic conditions of the empire, so many travelers from different occupational groups visited especially Anatolia for their own interests. When we focused on the Black Sea Region, one can see the importance of Victor FONTANIER’s travels. The oriental adventure of FONTANIER, started by the order of the French government in 1821 had gained a different character after his appointment as consular agent to Trabzon in 1830. FONTANIER wrote two important works about the oriental mission from 1821s. In the first, the author narrated his travels continued until 1829; in the second his observation obtained from Trabzon where he served as consular agent between 1830 and 1832. This paper aims to examine FONTANIER’s single trip to Batum in his consular mission at Trabzon
16. Yüzyıldaki Bazı Divan Şairlerine Göre “Şiirde Gâye”
16. Yüzyıldaki Bazı Divan Şairlerine Göre “Şiirde Gâye”
Yazar: Bayram, Yavuz
Dergi: Mavi Atlas No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: 16th Century, Divan Poets, Poem, Objective ; 16. Yüzyıl, Divan Şairleri, Şiir, Gaye

Bütün şairler gibi, 16. yüzyıl divan şairlerinin de şiirle ilgili birçok gayesi vardı ve bu gayelerini genellikle kasidelerin fahriye bölümlerinde, gazellerin mahlas beyitlerinde ve divanların dibacelerinde dile getirmişlerdir. 16. yüzyıl divan şairleri için şiir, sevgiliye (güzel, devlet adamı, Allah...) ulaşmak için önemli bir “vasıta”dır. Çünkü şaire, aşkını dile getirme, sevgiliye yalvarma ve onun üstün niteliklerini anlatma fırsatı verir.Şiiri, sevgiliye yazılmış bir “arz-ı hâl”ya da bir “mektup” olarak düşünen bazı divan şairlerine göre eşe dosta, sevgiliye ve okurlara sunulabilecek en güzel hediye, şiirdir. Onlar aynı zamanda ölümsüzlüğe de şiirle ulaşabileceklerine inanmışlardır. 16. yüzyılda “şiirde hakikat”i anlatmayı gaye edinmiş şairler, aynı zamanda şiiri, insanları ve sevgiliyi etkilemek amacıyla bir tür “büyü” ve “mucize” vasıtası gibi de kullanmışlardır.

Like all poets, also Divan poets in the 16th century had a lot of objectives related to poem and they expressed these objectives usually in the praise parts of eulogies, in the pen name couplet of gazels and preface of divans. According to 16th century Divan poets, poem is means to arrive at beloved (beautiful, a statesman, God...). Because it gives an opportunity to a poet to express his love, to implore to beloved and to explain beloved’s superior qualities. According to some Divan poets who thought poem as a petition or a letter to beloved, poem is the most precious gift to friend, beloved and a reader. In the same time they believed that they reached immortality through poem. The poets in the 16th century who aimed poems to tell the reality in the same time used poem like a kind of sorcery and miracle to effect beloved and human beings