hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
DİN PSİKOLOJİSİ
Psychology of Religion
Yazar: Peterson, Christopher; Ulu, Mustafa; Park, Nansook
Dergi: Bilimname, Vol. 2014 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Religion, Psychology, Historical Development, Current Status ; Din, Psikoloji, Tarihsel Gelişim, Güncel Durum

Science, Religion and Society: An Encyclopedia of History, Culture, and Controversy isimli eserin bu bölümünde din psikolojisi hakkında tarihsel gelişiminin yanı sıra öncü figürlerin katkıları konusunda da önemli bilgiler verilmektedir. Bu yazıda din psikolojisi alanında yürütülen çalışmalar bazı kategorilere ayırılarak değerlendirmelerde bulunulmaktadır. Son olarak da din psikolojisinin günümüzdeki durumuna ilişkin bilgiler verilmekte ve eleştirel bir bakışaçısıyla din psikolojisinin konumu ortaya konulmaktadır.

In this chapter of book that entitled Science, Religion and Society: An Encyclopedia of History, Culture, and Controversy has been given important informations about psychology of religion’s historical development as well as pioneer figures’ contributions. In this text some evaluations has been made by categorizing studies in field of psychology of religion.Finally some informations are provided about current status of the psychology of religion and position of the psychology of religion with a critical standpoint.
SUDÛR KÖKEN VE SÜREÇ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR YAKLAŞIM
SUDÛR KÖKEN VE SÜREÇ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR YAKLAŞIM
Yazar: Karadeniz, İrfan
Dergi: Bilimname, Vol. 2019 No. 38, 2018
Anahtar kelimeler: İslam Felsefesi,Sudûr,Evren,Alem,Yaratma

Kadîm sorunlardan biri yaratıcının varlığı hakkındaysa; diğeri bir olanyaratıcıdan çokluğun nasıl meydana geldiği hakkındadır. Antik felsefedePlotinus’un ortaya atmış olduğu sudûr teorisi bu soruna bir cevapmahiyetindedir. Mezkûr teori İslam dünyasında Kindî, Fârâbî ve İbn Sînâ baştaolmak üzere birçok önemli filozof tarafından ele alınıp incelenmiş, belliyönleriyle savunulmuş, Gazzâlî ve İbn Rüşd gibi filozoflar tarafından da tenkitedilmiştir. İslam felsefesinde Tanrı ve âlem arasındaki ilişkileri ele alanteoriler arasında mümtaz bir yeri teşkil eden bu teori hakkında ülkemizdeki ilkkitap çalışması olması hasebiyle Sudûr Köken ve Süreç AçısındanKarşılaştırmalı Bir Yaklaşım isimli eserin alanda ciddi bir boşluğudoldurduğu söylenebilir.

Kadîm sorunlardan biri yaratıcının varlığı hakkındaysa; diğeri bir olanyaratıcıdan çokluğun nasıl meydana geldiği hakkındadır. Antik felsefedePlotinus’un ortaya atmış olduğu sudûr teorisi bu soruna bir cevapmahiyetindedir. Mezkûr teori İslam dünyasında Kindî, Fârâbî ve İbn Sînâ baştaolmak üzere birçok önemli filozof tarafından ele alınıp incelenmiş, belliyönleriyle savunulmuş, Gazzâlî ve İbn Rüşd gibi filozoflar tarafından da tenkitedilmiştir. İslam felsefesinde Tanrı ve âlem arasındaki ilişkileri ele alanteoriler arasında mümtaz bir yeri teşkil eden bu teori hakkında ülkemizdeki ilkkitap çalışması olması hasebiyle Sudûr Köken ve Süreç AçısındanKarşılaştırmalı Bir Yaklaşım isimli eserin alanda ciddi bir boşluğudoldurduğu söylenebilir.
Kur'an ve Psikoloji
Kur'an ve Psikoloji
Yazar: Vural, Muhammet Enes
Dergi: Bilimname, Vol. 2019 No. 37, 2018
Anahtar kelimeler: Kur'an ve Psikoloji,Hadis ve Psikoloji,M. Osman Necati

İslam dünyasında, özellikle 1975’li yıllardan itibaren ilk örneklerini gördüğümüz ve yirminci asrın sonlarına kadar canlılığını korumuş Bilginin İslamîleştirilmesi ve İslamî Bilgi vb. yaklaşımlar, beşerî, sosyal ve tabiî bilimleri de kapsayan bir takım iddialara sahip olsa da, tartışmalar genellikle sosyal bilimler etrafında şekillenmiştir. Bu yaklaşımlara göre ya Batı bilim dünyasının bilgi ve birikiminin İslamî bir formda ehlîleştirilmesi ya da İslam düşünce geleneğinden hareketle, Batılı paradigmaya hizmet etmeyecek, Ortaçağ’daki gibi İslamî bir bilim inşa edilmelidir. Yapılan tartışmalara farklı alanlardan İsmail Raci Farukî, Nakib el-Attas, S. H. Nasr, Osman Bakar, M. Abduh, Ziyaüddin Serdar, Fazlur Rahman gibi birçok Müslüman düşünür iştirak etmiş olsa da bu tartışmaların psikolojiye sıçradığını söylemek güçtür. Ancak bu noktada M. Osman Necati, Malik Bedri gibi bazı Müslüman psikologların da benzer kaygılarla eserlerini kaleme aldıklarını söylemek yanlış olmaz. Nitekim Malik Bedri’nin, psikanalizi ve davranışçı yaklaşımı temel mefhumları üzerinden eleştirip İslamî bir tefekkür modeli önerdiği Contemplation: An Islamic Psychospiritual Study başlıklı çalışması ile değerlendirmeye konu olan, Necati’nin Kuran ve Psikoloji adlı eserinin özellikle son bölümü olan “Kuran’da Psikoterapi”, mevzubahis kaygıların tezahürü niteliğinde okunabilir.

İslam dünyasında, özellikle 1975’li yıllardan itibaren ilk örneklerini gördüğümüz ve yirminci asrın sonlarına kadar canlılığını korumuş Bilginin İslamîleştirilmesi ve İslamî Bilgi vb. yaklaşımlar, beşerî, sosyal ve tabiî bilimleri de kapsayan bir takım iddialara sahip olsa da, tartışmalar genellikle sosyal bilimler etrafında şekillenmiştir. Bu yaklaşımlara göre ya Batı bilim dünyasının bilgi ve birikiminin İslamî bir formda ehlîleştirilmesi ya da İslam düşünce geleneğinden hareketle, Batılı paradigmaya hizmet etmeyecek, Ortaçağ’daki gibi İslamî bir bilim inşa edilmelidir. Yapılan tartışmalara farklı alanlardan İsmail Raci Farukî, Nakib el-Attas, S. H. Nasr, Osman Bakar, M. Abduh, Ziyaüddin Serdar, Fazlur Rahman gibi birçok Müslüman düşünür iştirak etmiş olsa da bu tartışmaların psikolojiye sıçradığını söylemek güçtür. Ancak bu noktada M. Osman Necati, Malik Bedri gibi bazı Müslüman psikologların da benzer kaygılarla eserlerini kaleme aldıklarını söylemek yanlış olmaz. Nitekim Malik Bedri’nin, psikanalizi ve davranışçı yaklaşımı temel mefhumları üzerinden eleştirip İslamî bir tefekkür modeli önerdiği Contemplation: An Islamic Psychospiritual Study başlıklı çalışması ile değerlendirmeye konu olan, Necati’nin Kuran ve Psikoloji adlı eserinin özellikle son bölümü olan “Kuran’da Psikoterapi”, mevzubahis kaygıların tezahürü niteliğinde okunabilir.
Arap-İslam Medeniyetinde Entelektüeller İbn Hanbel Mihnesi & İbn Rüsd Çilesi
Arap-İslam Medeniyetinde Entelektüeller İbn Hanbel Mihnesi & İbn Rüsd Çilesi
Yazar: Arslan, Halil
Dergi: Bilimname, Vol. 2019 No. 38, 2019
Anahtar kelimeler: Muhammed Abid el-Cabiri,Mihne,Entelektüel

2010 yılında vefat etmiş olan Muhammed Abid el- Cabirî, İslam düşüncesininoluşumu, yapısı ve Kur’an eksenli çalışmaları bulunan çağdaş düşünürlerdendir. Oncivarında eseri dilimize kazandırılan Câbirî’nin Türkçe’ye çevrilen son eseri el-Müseqqafûn fî’l- Hadarati’l- Arabiyye/ Mihnet-ü İbn Hanbel ve Nekbet-ü İbn Rüşd’dür.Bahsedilen eser Numan Koçaklı tarafından Arap İslam MedeniyetindeEntelektüeller –İbn Hanbel Mihnesi& İbn Rüşd’ün Çilesi adıyla 2019yılında Mana Yayınları tarafından İstanbul’da yayımlanıp dilimizekazandırılmıştır.Bu çalışmada Câbirî’nin bahsettiğimizeserini tanıtıp kitapta gördüğümüz bazı önemli yerlere işaret edeceğiz.  Elimizdeki çalışma entelektüel kavramını Ahmed bin Hanbel ve İbn Rüşd özelindeirdeleyen bir çalışmadır. Bu yazıda eserin özellikle ilk iki bölümü daha fazlayer tutacaktır zira ilk bölüm teorik çerçeve ikinci bölüm daha çok bilinen bir örnektir. Kitabın üçüncü bölümünde ilk iki bölümde bahsedilenmihneye başka bir örnek sunulmuştur.

2010 yılında vefat etmiş olan Muhammed Abid el- Cabirî, İslam düşüncesininoluşumu, yapısı ve Kur’an eksenli çalışmaları bulunan çağdaş düşünürlerdendir. Oncivarında eseri dilimize kazandırılan Câbirî’nin Türkçe’ye çevrilen son eseri el-Müseqqafûn fî’l- Hadarati’l- Arabiyye/ Mihnet-ü İbn Hanbel ve Nekbet-ü İbn Rüşd’dür.Bahsedilen eser Numan Koçaklı tarafından Arap İslam MedeniyetindeEntelektüeller –İbn Hanbel Mihnesi& İbn Rüşd’ün Çilesi adıyla 2019yılında Mana Yayınları tarafından İstanbul’da yayımlanıp dilimizekazandırılmıştır.Bu çalışmada Câbirî’nin bahsettiğimizeserini tanıtıp kitapta gördüğümüz bazı önemli yerlere işaret edeceğiz.  Elimizdeki çalışma entelektüel kavramını Ahmed bin Hanbel ve İbn Rüşd özelindeirdeleyen bir çalışmadır. Bu yazıda eserin özellikle ilk iki bölümü daha fazlayer tutacaktır zira ilk bölüm teorik çerçeve ikinci bölüm daha çok bilinen bir örnektir. Kitabın üçüncü bölümünde ilk iki bölümde bahsedilenmihneye başka bir örnek sunulmuştur.
Bir Nesle Mensubiyetin Hikayesi: Anılar ve Düşünceler
Bir Nesle Mensubiyetin Hikayesi: Anılar ve Düşünceler
Yazar: Taştan, Abdulvahap
Dergi: Bilimname, Vol. 2019 No. 37, 2019
Anahtar kelimeler: Nesil,Mensubiyet,İmam-Hatip,Kimlik

Bu kitapta hikâyesi anlatılan nesil, imam-hatip nesildir. Burada tasvir edilen şekliyle daha ziyade 1950’li yıllardan 2000’li yıllara uzanan bir zaman diliminde, zamanla kendine özgü bir prototip oluşturmuş bir kuşaktır bu. Fakat en anlaşılır yönüyle sosyolojik bir realitedir de. Bu bakımdan bu eser üzerinden yaptığım değerlendirmeler esas itibariyle sosyolojik bakış açısı üzerine kurulmuştur. Biri tarihi bağlamda, diğeri değişim sürecinde oluşmuş gerçekliğin bir fotoğrafı. Kitabın yazarı Prof. Dr. Celal Kırca, siyah beyaz bu fotoğrafı o kadar güzel ve sahici çekmiş ki hiç analiz yapılmasa bile kendini ifade edebiliyor ve bu haliyle eminim ki zamana da meydan okuyacak bir duruşa sahip. Fakat paylaşıldıkça acıların hafiflediği ve sevinçlerin çoğaldığı gibi fikirler de tartışıldıkça yeni fikirlere, bakış açılarına yol acar. Bu yazıda biraz da bu amaçlanmıştır.

Bu kitapta hikâyesi anlatılan nesil, imam-hatip nesildir. Burada tasvir edilen şekliyle daha ziyade 1950’li yıllardan 2000’li yıllara uzanan bir zaman diliminde, zamanla kendine özgü bir prototip oluşturmuş bir kuşaktır bu. Fakat en anlaşılır yönüyle sosyolojik bir realitedir de. Bu bakımdan bu eser üzerinden yaptığım değerlendirmeler esas itibariyle sosyolojik bakış açısı üzerine kurulmuştur. Biri tarihi bağlamda, diğeri değişim sürecinde oluşmuş gerçekliğin bir fotoğrafı. Kitabın yazarı Prof. Dr. Celal Kırca, siyah beyaz bu fotoğrafı o kadar güzel ve sahici çekmiş ki hiç analiz yapılmasa bile kendini ifade edebiliyor ve bu haliyle eminim ki zamana da meydan okuyacak bir duruşa sahip. Fakat paylaşıldıkça acıların hafiflediği ve sevinçlerin çoğaldığı gibi fikirler de tartışıldıkça yeni fikirlere, bakış açılarına yol acar. Bu yazıda biraz da bu amaçlanmıştır.
Suriyeli Mültecilerin Kullandıkları Başa Çıkma Yöntemleri ile Dindarlıkları Arasındaki İlişki
The Relationship Between Use of Coping Strategies And Religiosity Among Syrian Refugees
Yazar: Ulu, Mustafa; Çelik, Harun
Dergi: Bilimname, Vol. 2019 No. 40, 2019
Anahtar kelimeler: Başa Çıkma Yöntemleri,Suriyeli Sığınmacılar,Dindarlık Düzeyleri

Bu çalışmada Türkiye’de geçici koruma altına alınan Suriyeli sığınmacıların sıkıntılarla başa çıkma yöntemleri, dindarlık düzeyleri ve bunlar arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Başa çıkma yöntemlerini belirlemek için dünya genelinde en yaygın ve güvenilir olarak kullanılan bir ölçek tercih edilmiştir. Dindarlık düzeylerini tespit etmek için kullanılan ölçeğe ise daha önce geliştirilmiş İslami dindarlık ölçekleri psikometrik açıdan eleştirel bir yöntemle irdelenerek karar verilmiştir. Bu ölçeklerle hazırlanan metin, tesadüfi örneklem yoluyla seçilen gönüllü sığınmacılara anket tekniğiyle uygulanarak veriler toplanmıştır. Katılımcıların tamamı Kayseri ilinde yaşayan, 15 yaşın üzerinde, Müslüman ve geçici koruma altına alınan Suriyelilerdir.Yapılan araştırma sonucunda, sığınmacıların dindarlıkları arttıkça daha işlevsel ve sorun (problem) odaklı başa çıkma yöntemleri kullandıkları görülmüştür. Sığınmacılarda dindarlığın ibadet boyutu arttıkça olumlu yeniden yorumlama, kabullenme, duygusal sosyal destek kullanma, araçsal sosyal destek kullanma ve zihinsel olarak ilgiyi kesme yöntemlerinin kullanımı da artmaktadır. Mizahın kullanımı ise ibadetin artmasıyla ters orantılı olarak azalmaktadır. Diğer taraftan inanç boyutu attıkça yadsıma (inkar) başa çıkma yöntemi kullanımının da arttığı; işlevsiz başa çıkma yöntemleri olan mizah ve madde kullanımının ise azaldığı görülmüştür.

Bu çalışmada Türkiye’de geçici koruma altına alınan Suriyeli sığınmacıların sıkıntılarla başa çıkma yöntemleri, dindarlık düzeyleri ve bunlar arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Başa çıkma yöntemlerini belirlemek için dünya genelinde en yaygın ve güvenilir olarak kullanılan bir ölçek tercih edilmiştir. Dindarlık düzeylerini tespit etmek için kullanılan ölçeğe ise daha önce geliştirilmiş İslami dindarlık ölçekleri psikometrik açıdan eleştirel bir yöntemle irdelenerek karar verilmiştir. Bu ölçeklerle hazırlanan metin, tesadüfi örneklem yoluyla seçilen gönüllü sığınmacılara anket tekniğiyle uygulanarak veriler toplanmıştır. Katılımcıların tamamı Kayseri ilinde yaşayan, 15 yaşın üzerinde, Müslüman ve geçici koruma altına alınan Suriyelilerdir.Yapılan araştırma sonucunda, sığınmacıların dindarlıkları arttıkça daha işlevsel ve sorun (problem) odaklı başa çıkma yöntemleri kullandıkları görülmüştür. Sığınmacılarda dindarlığın ibadet boyutu arttıkça olumlu yeniden yorumlama, kabullenme, duygusal sosyal destek kullanma, araçsal sosyal destek kullanma ve zihinsel olarak ilgiyi kesme yöntemlerinin kullanımı da artmaktadır. Mizahın kullanımı ise ibadetin artmasıyla ters orantılı olarak azalmaktadır. Diğer taraftan inanç boyutu attıkça yadsıma (inkar) başa çıkma yöntemi kullanımının da arttığı; işlevsiz başa çıkma yöntemleri olan mizah ve madde kullanımının ise azaldığı görülmüştür.
Fârâbî’nin ibn Meymûn’a etkisi: metin karşılaştırma
The influence of al-Fārābī on Maimonides: a textual comparision
Yazar: Akdağ, Özcan
Dergi: Bilimname, Vol. 2020 No. 43, 2020
Anahtar kelimeler: İslam Düşüncesi,Din Felsefesi,Fârâbî,Yahudi Düşüncesi,İbn Meymûn

Orta Çağ’da İslam dünyası bilim ve felsefe bakımından ileri bir düzeydeydi. Dolayısıyla Müslümanların ürettiği bilim ve felsefe, XI. yüzyıldan itibaren çeviriler vasıtasıyla Batı Dünyası ve Yahudi düşüncesine intikal etmiştir. Thomas Aquinas (ö. 1274), Albertus Magnus (ö. 1280), Duns Scotus (1308) gibi Hristiyan düşünürlerin yanı sıra Saadya Gaon (ö. 942) Bahya b. Pakuda (ö. 1120), Yehuda Halevî (ö. 1144) İbn Meymûn (ö. 1204) ve Gersonides (ö. 1344) gibi pek çok Yahudi düşünür bu kaynaktan beslenmiştir. Bu düşünürler, sahip oldukları entelektüel birikimi kendi gelenkleri ile birlikte Farâbî, İbn Sînâ, Gazâlî ve İbn Rüşd gibi Müslüman düşünürlere borçludur. İbn Meymûn’un öğrencisine yazmış olduğu mektupta Fârabî’den övgüyle bahsetmesi, en önemli eseri olan Delâletu’l-hâirîn’de Ebu Nasr ismi ile Fârâbî’ye doğrudan referansta bulunması ve pek çok yerde Fârâbî’ye benzer ifadeler serdetmesi bunun göstergesi olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmada Yahudi düşüncesinin önde gelen şahsiyetlerinden İkinci Musa olarak bilinen İbn Meymûn’un, el-muallimu’s-sâni Müslüman düşünür Fârâbî’den ne ölçüde beslendiği Delâletu’l-hâirîn adlı eser bağlamında metin karşılaştırması temele alınarak gösterilmeye çalışılacaktır.

Orta Çağ’da İslam dünyası bilim ve felsefe bakımından ileri bir düzeydeydi. Dolayısıyla Müslümanların ürettiği bilim ve felsefe, XI. yüzyıldan itibaren çeviriler vasıtasıyla Batı Dünyası ve Yahudi düşüncesine intikal etmiştir. Thomas Aquinas (ö. 1274), Albertus Magnus (ö. 1280), Duns Scotus (1308) gibi Hristiyan düşünürlerin yanı sıra Saadya Gaon (ö. 942) Bahya b. Pakuda (ö. 1120), Yehuda Halevî (ö. 1144) İbn Meymûn (ö. 1204) ve Gersonides (ö. 1344) gibi pek çok Yahudi düşünür bu kaynaktan beslenmiştir. Bu düşünürler, sahip oldukları entelektüel birikimi kendi gelenkleri ile birlikte Farâbî, İbn Sînâ, Gazâlî ve İbn Rüşd gibi Müslüman düşünürlere borçludur. İbn Meymûn’un öğrencisine yazmış olduğu mektupta Fârabî’den övgüyle bahsetmesi, en önemli eseri olan Delâletu’l-hâirîn’de Ebu Nasr ismi ile Fârâbî’ye doğrudan referansta bulunması ve pek çok yerde Fârâbî’ye benzer ifadeler serdetmesi bunun göstergesi olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmada Yahudi düşüncesinin önde gelen şahsiyetlerinden İkinci Musa olarak bilinen İbn Meymûn’un, el-muallimu’s-sâni Müslüman düşünür Fârâbî’den ne ölçüde beslendiği Delâletu’l-hâirîn adlı eser bağlamında metin karşılaştırması temele alınarak gösterilmeye çalışılacaktır.
Arapçada Üç Harfli Fiil Köklerini Oluşturan İkili Harf Kombinasyonlarının Analizi
Analysis of Binary Letter Combinations that Form Arabic Triliteral Verb Roots
Yazar: Parıldı, Metin
Dergi: Bilimname No. 45, 2021
Anahtar kelimeler: Arapça,morfoloji,fiil kökleri,harf kombinasyonları ; Arabic,morpholologie,werb roots,letter combinations

Morfolojisi “kök sistemi” üzerine kurulmuş Sâmî dil ailesinin bir üyesi olan Arapçada fiillerin kaynağını oluşturan kökler, sülâsî (üç kök harfli) ve rubâî (dört kök harfli) olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Klasik ve modern Arapça sözlükler taranarak, fiil köklerinin hemen hepsi tespit edilmiş ve bir elemeden geçirilerek incelemeye tabi tutulacak fiil kökleri seçilmiştir. Sâmî kök sisteminin esasen üç harf üzerine dayalı olmasını göz önünde bulundurarak, bu eleme işleminde öncelikle rubâî (dört harfli) fiil kökleri inceleme dışında tutulmuştur. Sülasi (üç harfli) olanlardan da anlamları farklı fakat aynı harflerden oluşan kökler listeden çıkarılmıştır. Sonuçta incelemeye tabi tutulacak 5073 fiil kökü kalmıştır.İnceleme çerçevesinde, seçilen köklerde yer alan harflerin hem tek başına hem de “ikili kombinasyonlar” şeklinde bulunma sıklıkları tespit edilmiş, en sık kullanılan harf ve harf kombinasyonlarının özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Tek başına harflerin birinci, ikinci ve üçüncü kök harf olarak bulunma sıklıkları; ikili kombinasyonların ise önce birinci-ikinci; sonra da ikinci-üçüncü kök harfler olarak bulunma sıklıkları belirlenmiştir. İnceleme sonucunda bazı harf kombinasyonlarının hiç kullanılmadığı görülmüştür. Toplam sayısı yüz yirmi beş olan bu hiç kullanılmayan kombinasyonlardaki harflerin çoğunluğunu ıslıklı ünsüzler (sibilant sound) oluşturmaktadır.İkili harf kombinasyonları içinde sadece ikinci ve üçüncü kök harfler olarak bulunan aynı harf çiftlerinin de tamamı tespit edilmiş; bunlardan en sık bulunanlar, en az bulunanlar ve hiç bulunmayanlar belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler:

Arabic is a semitic language that is based on a "root" system. This means that all Arabic words are derived from a "root" set of consonants or radicals. These root consonants are put into "patterns" which morph the meaning of the root to create a variety of related words. This article examines letter combinations of the root consonants that form Arabic verbs. The total number of verb roots dealt in the review (article) is 5073. These roots were derived from 6846 roots from classic and modern Arabic dictionaries, excluding other wovel combinations in the same root that are icluded more than one in the six triliteral verb groups (apophony (vowel combinations). According to the common view, the words that make up Arabic are mainly (essentially) derived from triliteral roots (with three consonants). Therefore, these triliteral verb roots were chosen (selected), and quadriliteral verb roots (with four consonants) were excluded from the study. Frequencies of individual letters were firstly determined in the selected 5073 verb roots; Then, the frequency of binary letter combinations were determined. The characteristics (properties) of the most frequently used letters and letter combinations were tried to be determined.
İstanbul’a Zafer Hediyesi: Sürgünler (1453-1514)
THE PRESENT OF VICTORY TO İSTANBUL: EXILES (1453-1514)
Yazar: Demirtaş, Funda
Dergi: Bilimname No. 47, 2021
Anahtar kelimeler: İslam Tarihi,II. Mehmed,I. Selim,sürgün.,İstanbul ; History of Islam,Mehmet the Second,Selim the fisrt,exciles,İstanbul

Savaşların ardından galip gelen tarafın mağlup olan tarafta bulunan insanları bireysel veya toplu sürgüne tabi tutması tarihin bilinen en eski devirlerinden beri sıkça uygulanan bir olgudur. Osmanlı Devleti de diğer Türk devletlerinden, Selçuklulardan hatta Bizans’tan aldığı bu geleneksel yöntemi, merkez olma özelliğini Bizans döneminde kaybetmiş olan İstanbul’u yeniden ilmî, ticarî, iktisadî, sınaî, dinî ve siyasî anlamda parlak bir merkez yapmak için sıkça kullanmıştır. Bu bağlamda II. Mehmed’in fethin akabinde şehrin nüfusunu artırmak için Osmanlı coğrafyasından yaptığı sürgünlere Mora, Amasra, Trabzon, Midilli, Foça, Karaman ve Kefe’den yapılan sürgünlerle Otlukbeli Savaşı’ndan sonra yapılan sürgünler eklenmiştir. I. Selim de Çaldıran zaferinden sonra girdiği Tebriz’den alimlerin, sanatkârların, zanaatkârların, tacirlerin ve zenginlerin başını çektiği nitelikli insanları aileleri, malları ve eşyalarıyla birlikte İstanbul’a sürerek dedesinin İstanbul’u bir çekim merkezi yapma siyasetini devam ettirmiştir. Bu çalışma da II. Mehmed döneminde ele geçirilen şehirlerden ve I. Selim döneminde Çaldıran Savaşı’nın akabinde zaferle girilen Tebriz’den İstanbul’a yapılan sürgünleri konu edinmiştir.

The fact that the victorious side exile the people of the defeated side individually or collectively after the war has been a common phenomenon since the earliest ages of history. The Ottoman Empire also frequently used this traditional method, which it took from other Turkish states, Seljuks and even Byzantium, to make Istanbul, which lost its centrality in the Byzantine period, a brilliant center in scientific, commercial, industrial, religious and political terms. In this context, exiles from Morea, Amasra, Trabzon, Lesbos, Foça, Karaman and Kefe and exiles made after the Battle of Otlukbeli were added to the exiles made by Mehmed II in order to increase the population of the city after the conquest. Selim I also continued his grandfather's policy of making Istanbul a center of attraction by expelling qualified people, led by scholars, artists, craftsmen, merchants and rich people from Tabriz, with their families, goods and belongings, to Istanbul after Çaldıran's victory. This study basically focuses on the exiled from the cities captured during the period of Mehmed II and the exiles from Tabriz, which was conquered with a victory after the Battle of Çaldıran during the period of Selim I, to İstanbul.