ALTERNATİF KONUT FİNANSMAN SİSTEMİ OLARAK TASARRUFA DAYALI FAİZSİZ FİNANS SİSTEMLERİ: GÖLGE BANKACILIK VE ÖZÜN ÖNCELİĞİ KAVRAMLARI ÇERÇEVESİNDE SİSTEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ
INTEREST-FREE FINANCIAL SYSTEMS BASED ON SAVING AS AN ALTERNATIVE HOUSING FINANCING SYSTEM: EVALUATION OF THE SYSTEM WITHIN THE FRAMEWORK OF SHADOW BANKING AND SUBSTANCE OVER FORM
Yazar: Tursun, Abdurrahman
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Housing finance,interest-free finance systems based on savings,cooperation system and shadow banking ; Konut finansmanı,tasarrufa dayalı faizsiz finans sistemleri,elbirliği sistemi ve gölge bankacılık

Finansal sistemlerin gelişimi ile ekonomik başarı arasında bir ilişkinin olduğu bilinmekte olup, bu sistemlerin gelişiminde kurumsal yapı ve uygulama araçlarının çeşitliliği önem taşımaktadır. Özellikle gayrimenkul finansman yöntemlerinde alternatif araçların geliştirilmesi, barınma ihtiyacının karşılanması amacıyla yapılması gereken konut yatırımlarında önemli kolaylıklar sağlamaktadır. Bu çalışmada; giderek yaygınlaşan ve alternatif bir konut finansmanı olarak değerlendirilen Tasarrufa Dayalı Faizsiz Finans Sistemleri (TDFFS); kaynak araştırması ve ikincil verilerin incelenmesine dayalı olarak değerlendirilmiştir. Sistemin bir bütün olarak incelenmesinde; sistemdeki işletmelerin mevcut uygulamaları, sistemin özellikleri ve işleyişi tespit edilerek güçlü yönleri, eksik yönleri, barındırdığı riskler ve sunduğu fırsatlar irdelenmiş, uygulayıcı firmaların faaliyetleri, gölge bankacılık ve özün önceliği kavramları çerçevesinde değerlendirilmiştir. TDFFS’lerin mevcut haliyle ekonomik ve toplumsal riskler barındırdığı, fakat yasal düzenleme, denetim ve sigorta mekanizmalarının sisteme entegre edilmesi gibi müdahalelerle etkin alternatif bir finansman sistemi elde edebilmek için bir fırsat sunduğu ortaya konulmuştur. Özellikle insanların yatırım davranışları ve geleneksel yapı ve inanç temelleri ile uyumlu bulunan bu aracın; orta ve dar gelirli hanelerin konuta erişimi ve edinimini kolaylaştıracağı ve hızla yaygınlaştığı dikkate alınarak düzenlenmesinde kamusal ve toplumsal menfaatin olduğu vurgulanmıştır.

There is a relationship between the development of financial systems and economic success. Therefore the diversity of institutional structure and implementation tools are important in the development of these systems. In this study; Interest-Free Finance Systems Based on Savings (IFFSBS), considered as alternative housing finance, has been evaluated in terms of literature review and analyzing secondary data. Examining the system as a whole, the current applications of the enterprises within the system, the features, and the functioning of the system were examined and their strengths, shortcomings, risks and opportunities were identified, and the activities of the implementing companies were evaluated within the framework of the concepts of shadow banking and the substance over form. The current form of IFFSBS have economic and social risks but provide an opportunity to obtain an effective alternative financing system through interventions such as legal regulation, supervision, and insurance mechanisms to be integrated into the system. This tool is compatible with people's investment behavior and traditional structure and belief bases. Considering that it facilitates the access and acquisition of housing by middle and low-income households and is rapidly becoming widespread, it has been emphasized that there is public and social interest in its regulation.