Türkiye’de Siyasal Parti Programlarının Aile Olgusuna Yönelik İçerik Analizi
Content Analysis of the Family Construct in Political Party Programs in Turkey
Yazar: Kapusızoğlu, Mehmet; Dursunoğlu, İsmail
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Law ; Aile Hukuku ; Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Political Party,family,political party program,TBMM ; Political Party,family,political party program,TBMM

Siyasal partiler, belli bir ideolojik zeminde ve iktidar olma amacıyla kurulan siyasi örgütlenmelerdir. Aile ise yalnızca biyolojik ve duygusal bağlarla sınırlı olmayan; bireyin toplumsal ve siyasal kimliğini inşa ettiği ilk kurumdur. Siyaset, aile yapısını şekillendiren politikalar üretirken; aile de bireylerin siyasal tutumlarını, değerlerini ve tercihlerini belirlemede etkili olmaktadır. Siyasal sosyalleşmenin ilk basamağını oluşturan aile, bireyin devlet, otorite ve siyasal katılım algısını biçimlendirmektedir. Bu nedenle aile ve siyaset arasında çift yönlü bir etkileşim söz konusudur. Çalışmanın temel amacı, siyasal partilerin aileyi nasıl tanımladıklarını, hangi işlevleri ön plana çıkardıklarını ve aile politikalarını hangi kavramlar üzerinden temellendirdiklerini ortaya koymaktır. Bununla birlikte araştırma, partilerin aileye ilişkin söylemlerinde ortak paydaları ve farklılaşan noktaları saptamayı hedeflemektedir. Bu yönüyle çalışma, Türkiye’de siyasal partilerin aile politikalarına dair genel eğilimleri betimlemektedir. Bu kapsamda 27. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’nde yer alan Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Halkların Demokratik Partisi (HDP), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve İYİ Parti’nin programları içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Parti programlarının detaylı ve karşılaştırmalı olarak incelenmesi neticesinde AK Parti’nin aileyi muhafaza etmeyi amaçladığı, CHP’nin ailenin sosyo-ekonomik durumunu hedeflediği, MHP ve İYİ Parti’nin aileyi milli kimlik ve kültürün bir parçası saydığı, HDP’nin ise aile kavramından uzak, kadının kimliğini ön plana çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır.

Political parties are political organizations established on ideological foundations with the aim of gaining power. The family, however, is not confined to biological or emotional ties; it is the first institution where individuals construct social and political identities. Politics formulates policies that shape the family, while the family influences citizens’ political values, attitudes, and preferences. As the initial stage of political socialization, it shapes perceptions of authority, the state, and participation. Thus, family and politics maintain a reciprocal relationship. The purpose of this study is to examine how political parties define the family, which functions they emphasize, and the concepts through which they formulate family policies. It also aims to identify commonalities and differences in party discourses, thereby outlining general tendencies in Turkish politics. To this end, the programs of the Adalet ve Kalkıma Partisi (AK Parti), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Halkların Demokratik Partisi (HDP), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), and İYİ Parti, represented in the 27th Grand National Assembly of Turkey (TBMM), were analyzed through content analysis. Findings show that the AK Party prioritizes family preservation, the CHP emphasizes socio-economic aspects, the MHP and İYİ Party link the family to national identity and culture, while the HDP highlights women’s identity rather than the family itself.