hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Küreselleşme Karşıtı Bir Hareket: Yavaş Hareketi
Küreselleşme Karşıtı Bir Hareket: Yavaş Hareketi
Yazar: Ünal, Murat; Zavalsız, Y.
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Küreselleşme/Yerelleşme, Fast Food/Slow Food, Yavaş Hareketi, Yavaş Şehir, Cittaslow.

Küreselleşmenin etkisiyle hızla değişip yeni bir şekle bürünen dünya, eskisinden çok daha karmaşık, bir o kadar da standartlaşan bir yapıya sahiptir. Küresel sistem, ısrarla bu yeniliklerin ve değişimin dünyanın ilerlemesi ve gelişmesi için gerekli olduğunu vurgulamaktadır. Fakat küreselleşen dünya, gelişmesine ve insanlara birçok imkân sunmasına rağmen, kendisiyle beraber birçok sorunu da ortaya çıkarmıştır. İnsan hakları, özgürlük ve demokrasi söylemleri, insanların küresel dünyanın getirdiği sorunlara karşı tepki vermesini olanaklı hale getirmiştir. Küreselleşme, paradoksal biçimde, sosyal ağların güçlenerek küreselleşmenin tehlikeli etkilerini eleştiren yeni hareketlere dönüşümünü kolaylaştırmıştır. Küreselleşmenin tektipleştirici etkisine karşı, yerel kimliklerini korumak isteyen toplumlar, bazı tepkilerde bulunmaktadır. Bu tepkilerden biri de bu araştırmaya konu olan Slow/Yavaş Hareketidir. Yavaş hareketi sadece yemek alanında kalmayıp, küreselleşmenin olumsuz etkilerinin hissedildiği, hayatın diğer alanlarında da yavaşlamayı sağlayacak alternatif slow hareketlerin ortaya çıkmasına öncülük etmiştir. Bu çalışma, küreselleşmeye karşı meydana gelen tepkilerden hareketle, yavaş hareketinin oluşumunu, felsefesini, küresel dünyada neye karşılık geldiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.

Küreselleşmenin etkisiyle hızla değişip yeni bir şekle bürünen dünya, eskisinden çok daha karmaşık, bir o kadar da standartlaşan bir yapıya sahiptir. Küresel sistem, ısrarla bu yeniliklerin ve değişimin dünyanın ilerlemesi ve gelişmesi için gerekli olduğunu vurgulamaktadır. Fakat küreselleşen dünya, gelişmesine ve insanlara birçok imkân sunmasına rağmen, kendisiyle beraber birçok sorunu da ortaya çıkarmıştır. İnsan hakları, özgürlük ve demokrasi söylemleri, insanların küresel dünyanın getirdiği sorunlara karşı tepki vermesini olanaklı hale getirmiştir. Küreselleşme, paradoksal biçimde, sosyal ağların güçlenerek küreselleşmenin tehlikeli etkilerini eleştiren yeni hareketlere dönüşümünü kolaylaştırmıştır. Küreselleşmenin tektipleştirici etkisine karşı, yerel kimliklerini korumak isteyen toplumlar, bazı tepkilerde bulunmaktadır. Bu tepkilerden biri de bu araştırmaya konu olan Slow/Yavaş Hareketidir. Yavaş hareketi sadece yemek alanında kalmayıp, küreselleşmenin olumsuz etkilerinin hissedildiği, hayatın diğer alanlarında da yavaşlamayı sağlayacak alternatif slow hareketlerin ortaya çıkmasına öncülük etmiştir. Bu çalışma, küreselleşmeye karşı meydana gelen tepkilerden hareketle, yavaş hareketinin oluşumunu, felsefesini, küresel dünyada neye karşılık geldiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.
Kamusal Bir Yaşam Alanı “Herkes İçin Barış” Heykeli
Kamusal Bir Yaşam Alanı “Herkes İçin Barış” Heykeli
Yazar: Altıntaş, Züleyha
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Kamusal Alan; Heykel; Mekân; Mimari; Demokrasi

Bu çalışmada, ilk çağlardan günümüze değin anıt mantığı içinde gelişmiş olan, aynı zamanda uygarlık tarihi içerisinde bir ulusun resmi tarihinin yazılması ve yaşatılması için simgesel bir araç olmanın ötesine de geçerek demokratikleşen kamusal alan heykeline odaklanılmıştır. Türkiye’de kamusal hayat içerisinde bu türden demokratik kazanımların yaşam bulduğu bir alan yaratmış olan ilk ve tek sanat çalışması, heykeltıraş Meriç Hızal’ın Beşiktaş/Abbasağa’daki “Herkes İçin Barış” heykelidir. Bu makalede  söz konusu heykelin sanat tarihi içerisindeki bağları araştırılmıştır. Meriç Hızal’ın tüm güneş saati heykellerinde olduğu gibi zamanı gösteren bir form olarak varlığını sürdüren bu heykelinde de hayat bulan  metaforik anlamlar üzerinde durulmuştur.  Bununla birlikte “Herkes İçin Barış” heykeli, devingen ve etken bir anlamlar bütünü olarak tüm mesafeleri ortadan kaldıran demokratik bir kamusal yaşam alanı olarak değerlendirilmiştir.

Bu çalışmada, ilk çağlardan günümüze değin anıt mantığı içinde gelişmiş olan, aynı zamanda uygarlık tarihi içerisinde bir ulusun resmi tarihinin yazılması ve yaşatılması için simgesel bir araç olmanın ötesine de geçerek demokratikleşen kamusal alan heykeline odaklanılmıştır. Türkiye’de kamusal hayat içerisinde bu türden demokratik kazanımların yaşam bulduğu bir alan yaratmış olan ilk ve tek sanat çalışması, heykeltıraş Meriç Hızal’ın Beşiktaş/Abbasağa’daki “Herkes İçin Barış” heykelidir. Bu makalede  söz konusu heykelin sanat tarihi içerisindeki bağları araştırılmıştır. Meriç Hızal’ın tüm güneş saati heykellerinde olduğu gibi zamanı gösteren bir form olarak varlığını sürdüren bu heykelinde de hayat bulan  metaforik anlamlar üzerinde durulmuştur.  Bununla birlikte “Herkes İçin Barış” heykeli, devingen ve etken bir anlamlar bütünü olarak tüm mesafeleri ortadan kaldıran demokratik bir kamusal yaşam alanı olarak değerlendirilmiştir.
Erken Dönem Tarihî ve Edebî Kaynaklarda Kanije Müdafaası
Erken Dönem Tarihî ve Edebî Kaynaklarda Kanije Müdafaası
Yazar: Ünlü, Osman
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Gazavatname, Kanije Müdafaası, Tiryaki Hasan Paşa

Arapça “gazâ/gazve” kelimesi ile Farsça “nâme” kelimesinden meydana gelen gazavâtnâme kelimesi düşmanla yapılan savaşları konu alan eserlerin genel adıdır. Gazavât, gazâ kelimesinin çoğuludur. Bu tür eserler belli bir döneme ait olayları ayrıntılı bir şekilde anlattıklarından tarih araştırmacıları için de önemli bir kaynak teşkil eder. Gazavâtnâme geleneği Türk edebiyatında XV. yüzyılda başlar ve XVI. yüzyılda büyük gelişme gösterir. Bu tür eserlerden biri de Osmanlı-Avusturya savaşları sırasında 10 Eylül 17 Kasım 1601 tarihleri arasında Kanije Kalesinin düşmana karşı savunulmasını ele alan gazavatnamelerdir. Bu eserlerde anlatılan savunma destanı günümüze kadar canlı bir biçimde gelmiş ve popülerliğini devam ettirmiştir. Bu yazıda, XVII. yüzyılın ilk yarısında kaleme alınan iki edebî metin çerçevesinde olayın kurgusal bir hale dönüşmesi tarihî kaynaklarla mukayese edilerek gösterilmiştir.

Arapça “gazâ/gazve” kelimesi ile Farsça “nâme” kelimesinden meydana gelen gazavâtnâme kelimesi düşmanla yapılan savaşları konu alan eserlerin genel adıdır. Gazavât, gazâ kelimesinin çoğuludur. Bu tür eserler belli bir döneme ait olayları ayrıntılı bir şekilde anlattıklarından tarih araştırmacıları için de önemli bir kaynak teşkil eder. Gazavâtnâme geleneği Türk edebiyatında XV. yüzyılda başlar ve XVI. yüzyılda büyük gelişme gösterir. Bu tür eserlerden biri de Osmanlı-Avusturya savaşları sırasında 10 Eylül 17 Kasım 1601 tarihleri arasında Kanije Kalesinin düşmana karşı savunulmasını ele alan gazavatnamelerdir. Bu eserlerde anlatılan savunma destanı günümüze kadar canlı bir biçimde gelmiş ve popülerliğini devam ettirmiştir. Bu yazıda, XVII. yüzyılın ilk yarısında kaleme alınan iki edebî metin çerçevesinde olayın kurgusal bir hale dönüşmesi tarihî kaynaklarla mukayese edilerek gösterilmiştir.
İlk Dönem Hâkânî (Karahanlı) Camilerindeki Bazı Tuğla Süsleme Unsurları
İlk Dönem Hâkânî (Karahanlı) Camilerindeki Bazı Tuğla Süsleme Unsurları
Yazar: Özkeçeci, İlhan
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Hâkânîler; Karahanlı Camileri; Hazar Degaron Camii; Diggaron; Talhatan Baba Camii; Tuğla Süsleme

IX. yüzyılda kurulan ve X. yüzyılda İslamiyet’i kabul eden Hâkânî (Karahanlı) devleti, Orta Asya ve günümüz Doğu Türkistan toprakları üzerinde, 840 - 1212 yılları arasında hüküm sürmüş bir Türk devletidir. İlk Müslüman Türk devleti olmak vasfıyla; inşa ettikleri dini ve sivil mimari yapılarla kendinden sonra gelen devletlere öncülük eden Hâkânîlere (Karahanlılara) odaklanan bu makalede de; Türk-İslam dünyasında kubbeli ve merkezî planlı büyük camilerin ilk örnekleri ve öncüleri olması açısından büyük önem taşıyan Hazar Degaron (Digaron) Camii (X. yüzyıl) ve Talhatan Baba Camii (XI. yüzyıl) ele alınmış, plan şeması olarak daha sonraki cami mimarisine derin tesirleri olan bu iki caminin tuğla süslemeleri analiz edilmiştir.

IX. yüzyılda kurulan ve X. yüzyılda İslamiyet’i kabul eden Hâkânî (Karahanlı) devleti, Orta Asya ve günümüz Doğu Türkistan toprakları üzerinde, 840 - 1212 yılları arasında hüküm sürmüş bir Türk devletidir. İlk Müslüman Türk devleti olmak vasfıyla; inşa ettikleri dini ve sivil mimari yapılarla kendinden sonra gelen devletlere öncülük eden Hâkânîlere (Karahanlılara) odaklanan bu makalede de; Türk-İslam dünyasında kubbeli ve merkezî planlı büyük camilerin ilk örnekleri ve öncüleri olması açısından büyük önem taşıyan Hazar Degaron (Digaron) Camii (X. yüzyıl) ve Talhatan Baba Camii (XI. yüzyıl) ele alınmış, plan şeması olarak daha sonraki cami mimarisine derin tesirleri olan bu iki caminin tuğla süslemeleri analiz edilmiştir.
Üniversite Öğrencilerinde Problemli İnternet Kullanımının Psikolojik İyi-Oluş ve Sosyal Destek ile İlişkisi
Üniversite Öğrencilerinde Problemli İnternet Kullanımının Psikolojik İyi-Oluş ve Sosyal Destek ile İlişkisi
Yazar: Uz Baş, Aslı; Öz Soysal, F. Selda; Aysan, Ferda
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Problemli internet kullanımı; psikolojik iyi-oluş; algılanan sosyal destek; üniversite öğrencileri

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanımlarının, psikolojik iyi-oluş ve algıladıkları çok boyutlu sosyal destek ile olan ilişkisini değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu 213’ü kız ve 96’sı erkek olmak üzere toplam 309 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Üniversite öğrencilerinin tümü eğitim fakültesinin farklı bölümlerine devam eden öğrencilerdir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği, Psikolojik İyi-Oluş Ölçeği ve Algılanan Çok Boyutlu Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar psikolojik iyi-oluşun, internetin aşırı kullanımının; psikolojik iyi-oluş ve arkadaştan alınan sosyal desteğin internetin olumsuz sonuçlarının anlamlı birer yordayıcısı olduğunu göstermiştir.

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanımlarının, psikolojik iyi-oluş ve algıladıkları çok boyutlu sosyal destek ile olan ilişkisini değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu 213’ü kız ve 96’sı erkek olmak üzere toplam 309 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Üniversite öğrencilerinin tümü eğitim fakültesinin farklı bölümlerine devam eden öğrencilerdir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği, Psikolojik İyi-Oluş Ölçeği ve Algılanan Çok Boyutlu Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar psikolojik iyi-oluşun, internetin aşırı kullanımının; psikolojik iyi-oluş ve arkadaştan alınan sosyal desteğin internetin olumsuz sonuçlarının anlamlı birer yordayıcısı olduğunu göstermiştir.
Toplumsal Cinsiyet ve Ev Teknolojilerinin Kullanımına Etkisi
Toplumsal Cinsiyet ve Ev Teknolojilerinin Kullanımına Etkisi
Yazar: Aydıner Boylu, Ayfer; Ayan, Hanife; Bilgin, İbrahim
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet, Teknoloji, Ev Teknolojileri, Toplumsal Rol ve Sorumluluklar

Toplumsal cinsiyet, kadın ve erkeğin toplumsal rol ve sorumluluklarına ilişkin ipuçlarını barındırır. Toplum bir bireyin, cinsiyetini göz önünde bulundurarak rolünü ve taşıması gereken özellikleri belirler. Belirlenen bu rol ve özellikler o toplumun her bireyi tarafından bilinir. “Toplumsal cinsiyet" ve "teknoloji" kavramları arasındaki ilişki incelendiğinde ev içi üretim sürecinin emekçisi olarak görülen kadınlar, ev teknolojilerini kullanan en büyük grubu oluşturur. Ev teknolojileri ile ilgili olarak Cockburn (1997, 1998) ve Wajcman (1991a, 1991b) tarafından yapılan çalışmalar, ev teknolojilerinin eşler arasındaki geleneksel cinsiyete dayalı işbölümünü desteklediğini vurgulamaktadır. Genellikle erkeklerin yapmayı üstlendikleri ev işleri, rutin olmayan, aralıklı, sürekli yapılması gerekmeyen ve genelde ev dışında yapılan işler olmaktadır. Erkek, ev teknolojileri ile kurduğu ilişkiyi, eşine yardımcı olmak olarak tarif eder. Bu da ev teknolojilerinin daha çok kadınlar tarafından kullanıldığı anlamına gelmektedir. Diğer bir ifade ile toplumsal cinsiyet bağlamında ev teknolojileri kullanımının cinsiyet eşitliğine katkıda bulunduğu düşünülemez.

Toplumsal cinsiyet, kadın ve erkeğin toplumsal rol ve sorumluluklarına ilişkin ipuçlarını barındırır. Toplum bir bireyin, cinsiyetini göz önünde bulundurarak rolünü ve taşıması gereken özellikleri belirler. Belirlenen bu rol ve özellikler o toplumun her bireyi tarafından bilinir. “Toplumsal cinsiyet" ve "teknoloji" kavramları arasındaki ilişki incelendiğinde ev içi üretim sürecinin emekçisi olarak görülen kadınlar, ev teknolojilerini kullanan en büyük grubu oluşturur. Ev teknolojileri ile ilgili olarak Cockburn (1997, 1998) ve Wajcman (1991a, 1991b) tarafından yapılan çalışmalar, ev teknolojilerinin eşler arasındaki geleneksel cinsiyete dayalı işbölümünü desteklediğini vurgulamaktadır. Genellikle erkeklerin yapmayı üstlendikleri ev işleri, rutin olmayan, aralıklı, sürekli yapılması gerekmeyen ve genelde ev dışında yapılan işler olmaktadır. Erkek, ev teknolojileri ile kurduğu ilişkiyi, eşine yardımcı olmak olarak tarif eder. Bu da ev teknolojilerinin daha çok kadınlar tarafından kullanıldığı anlamına gelmektedir. Diğer bir ifade ile toplumsal cinsiyet bağlamında ev teknolojileri kullanımının cinsiyet eşitliğine katkıda bulunduğu düşünülemez.
Veli Yaklaşımlarının Öğretmen Performansına Etkisi
Veli Yaklaşımlarının Öğretmen Performansına Etkisi
Yazar: Hatipoğlu, Abdullah; Kavas, Erkan
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Öğretmen, veli,  veli yaklaşımı, öğretmen, öğretmen performansı.

Bu araştırma; ilkokul öğretmenlerinin performansları üzerinde veli yaklaşımlarının etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Amaç doğrultusunda, kişisel bilgi formu, veli yaklaşımları ölçeği ve öğretmen performansı ölçeğinden oluşan anket formu; 2013-2014 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili merkez ilçeye bağlı köy ve kasabalarda bulunan, ilkokullarda görev yapan ve araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden 250 ilkokul öğretmenine uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Veli yaklaşımları ile öğretmen performansı arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizinden, veli yaklaşımlarının öğretmen performansı üzerindeki etkilerinin belirlenmesinde ise regresyon analizinden faydalanılmıştır.Araştırma sonucunda;  velilerin olumlu ve bilgilendirici yaklaşımları ile öğretmen performansı arasında istatistiksel açıdan olumlu ilişkilerin olduğu, olumsuz ve tenkit edici veli yaklaşımı ile öğretmen performansı arasında ilişki olmadığı belirlenmiştir. Velilerin olumlu ve bilgilendirici yaklaşımlarının öğretmenlerin performansını olumlu etkileyerek artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu araştırma; ilkokul öğretmenlerinin performansları üzerinde veli yaklaşımlarının etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Amaç doğrultusunda, kişisel bilgi formu, veli yaklaşımları ölçeği ve öğretmen performansı ölçeğinden oluşan anket formu; 2013-2014 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili merkez ilçeye bağlı köy ve kasabalarda bulunan, ilkokullarda görev yapan ve araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden 250 ilkokul öğretmenine uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Veli yaklaşımları ile öğretmen performansı arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizinden, veli yaklaşımlarının öğretmen performansı üzerindeki etkilerinin belirlenmesinde ise regresyon analizinden faydalanılmıştır.Araştırma sonucunda;  velilerin olumlu ve bilgilendirici yaklaşımları ile öğretmen performansı arasında istatistiksel açıdan olumlu ilişkilerin olduğu, olumsuz ve tenkit edici veli yaklaşımı ile öğretmen performansı arasında ilişki olmadığı belirlenmiştir. Velilerin olumlu ve bilgilendirici yaklaşımlarının öğretmenlerin performansını olumlu etkileyerek artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Kadirşinaslık ve Öznel İyi Oluş: Suça Sürüklenen Çocuklar Üzerine Nicel Bir Araştırma
Kadirşinaslık ve Öznel İyi Oluş: Suça Sürüklenen Çocuklar Üzerine Nicel Bir Araştırma
Yazar: Göcen, Gülüşan
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2016
Anahtar kelimeler: Kadirşinaslık, Öznel İyi Oluş, Şükür, Suç, Suça Sürüklenen Çocuklar

Bu çalışmanın amacı, suça sürüklenen ergenlerin kadirşinaslık ve öznel iyi oluş eğilimleri arasındaki ilişkinin tespit ve tasvir edilmesidir.  Kadirşinaslığa etki ettiği düşünülen yaş, anne-babanın eğitim durumu, kurumlarda arkadaşlarının olup olmaması, uyuşturucu madde kullanma durumlarıyla ceza infaz kurumunda kalma süreleri gibi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Ankara Sincan Çocuk ve Genç Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda kalan yaşları 14-18 arasında değişen 124 erkek oluşturmaktadır. Adler ve Fagley’in (1992) Takdir Etme (Kıymet Bilme) Ölçeği ve Özen’in (2005) “Öznel İyi Oluş Ölçeği (Lise Formu)” araştırmada uygulanmıştır. Buradan elde edilen bulgulara göre ergenlerin en çok “mukayeseli kıymet bilme”,”ibadetsel kıymet bilme” ve “maddi sahipteliklere yönelik kıymet bilme” boyutlarında yüksek ortalamalar gösterdikleri, yakın arkadaşlardan ceza infaz kurumunda tanıdığı olmayanların sosyal çevrelerine daha çok kıymet verdikleri ve sonuç olarak kadirşinaslık eğilimleri ile öznel iyi oluşları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.

Bu çalışmanın amacı, suça sürüklenen ergenlerin kadirşinaslık ve öznel iyi oluş eğilimleri arasındaki ilişkinin tespit ve tasvir edilmesidir.  Kadirşinaslığa etki ettiği düşünülen yaş, anne-babanın eğitim durumu, kurumlarda arkadaşlarının olup olmaması, uyuşturucu madde kullanma durumlarıyla ceza infaz kurumunda kalma süreleri gibi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Ankara Sincan Çocuk ve Genç Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda kalan yaşları 14-18 arasında değişen 124 erkek oluşturmaktadır. Adler ve Fagley’in (1992) Takdir Etme (Kıymet Bilme) Ölçeği ve Özen’in (2005) “Öznel İyi Oluş Ölçeği (Lise Formu)” araştırmada uygulanmıştır. Buradan elde edilen bulgulara göre ergenlerin en çok “mukayeseli kıymet bilme”,”ibadetsel kıymet bilme” ve “maddi sahipteliklere yönelik kıymet bilme” boyutlarında yüksek ortalamalar gösterdikleri, yakın arkadaşlardan ceza infaz kurumunda tanıdığı olmayanların sosyal çevrelerine daha çok kıymet verdikleri ve sonuç olarak kadirşinaslık eğilimleri ile öznel iyi oluşları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.
Şemsüddin es-Semerkandî'nin Nübüvvet Anlayışı
Şemsüddin es-Semerkandî'nin Nübüvvet Anlayışı
Yazar: Kaplan, İbrahim
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2016
Anahtar kelimeler: Şemsüddin es-Semerkandî, Kelam, Nübüvvet, Mucize, Hatm-i Nübüvvet

Bu çalışmada, kelam başta olmak üzere çok farklı alanlarda eser telif etmiş olan Şemsüddin es-Semerkandî’nin nübüvvete ilişkin görüşlerini ortaya koymaya çalışacağız. Düşünce tarihimizde hak ettiği ilgiyi görmediğini düşündüğümüz Semerkandî’nin, nübüvvetin ispatı için getirdiği “aklın kesinlikle kabul etmeyeceği hususları iddia etmemek” ilkesi oldukça dikkat çekicidir. Semerkandî’ye göre vahyin muhatabı olan insan teklifi aklıyla değerlendirir. Dolayısıyla insan aklına hitap eden vahyin, akıl için çelişki arz edecek, aklın açıkça reddedeceği bir bilgi ve teklif içermemesi gerekir. Ayrıca o, peygamberin davetinin insanları Allah’a itaat etmeye ve ona isyan etmekten sakınmaya yönelik olmasını vicdanî ve ahlâkî bir ispat yolu olarak görür. O, gerek nübüvveti inkâr eden grupların, gerekse nübüvveti kabul etmekle birlikte Hz. Muhammed’in nübüvvetini inkâr eden Yahudî, Hıristiyan ve Mecûsîlerin delillerini çürütmek amacıyla akli ve nakli deliller ortaya koyar.

Bu çalışmada, kelam başta olmak üzere çok farklı alanlarda eser telif etmiş olan Şemsüddin es-Semerkandî’nin nübüvvete ilişkin görüşlerini ortaya koymaya çalışacağız. Düşünce tarihimizde hak ettiği ilgiyi görmediğini düşündüğümüz Semerkandî’nin, nübüvvetin ispatı için getirdiği “aklın kesinlikle kabul etmeyeceği hususları iddia etmemek” ilkesi oldukça dikkat çekicidir. Semerkandî’ye göre vahyin muhatabı olan insan teklifi aklıyla değerlendirir. Dolayısıyla insan aklına hitap eden vahyin, akıl için çelişki arz edecek, aklın açıkça reddedeceği bir bilgi ve teklif içermemesi gerekir. Ayrıca o, peygamberin davetinin insanları Allah’a itaat etmeye ve ona isyan etmekten sakınmaya yönelik olmasını vicdanî ve ahlâkî bir ispat yolu olarak görür. O, gerek nübüvveti inkâr eden grupların, gerekse nübüvveti kabul etmekle birlikte Hz. Muhammed’in nübüvvetini inkâr eden Yahudî, Hıristiyan ve Mecûsîlerin delillerini çürütmek amacıyla akli ve nakli deliller ortaya koyar.
Ku’ran-ı Kerim Bağlamında Kader-İmtihan İlişkisi
Ku’ran-ı Kerim Bağlamında Kader-İmtihan İlişkisi
Yazar: Çetin, Rabiye
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 4, 2016
Anahtar kelimeler: Kader; İmtihan; Sabır; Şükür; Tövbe; Tevekkül

Bu çalışmada, Kur’an’da, kader-imtihan ilişkisi ele alınmıştır. İmtihan, insanın bireyselleşme sürecinde yaşadığı olgu ve olaylara karşı tutumunu ve sorumluluğunu ifade eden bir kavramdır. Bu yönüyle Kur’an’da, insan hayatının tümü, bir denenme alanı olarak belirlenmiştir. İmtihan konusunda temel ilkeleri belirlemek, kader ile olan ilişkisinin doğru ifade edilmesiyle mümkündür. Bu çerçevede, Kur’an’da imtihan kavramı, ilişkili olduğu kader, fitne, bela, mihne, şükür, sabır, tevekkül ve tövbe gibi anlam örüntüsü içinde ele alınacaktır. Makalede, söz konusu kelimeler arasındaki ilişkiler, kader-imtihan bağlamı, insanın dünya hayatında denenmeye tabi tutulması, denenmenin mahiyeti, denenme alanları ve tutumları açısından Kur’an çerçevesinde irdelenecektir.

Bu çalışmada, Kur’an’da, kader-imtihan ilişkisi ele alınmıştır. İmtihan, insanın bireyselleşme sürecinde yaşadığı olgu ve olaylara karşı tutumunu ve sorumluluğunu ifade eden bir kavramdır. Bu yönüyle Kur’an’da, insan hayatının tümü, bir denenme alanı olarak belirlenmiştir. İmtihan konusunda temel ilkeleri belirlemek, kader ile olan ilişkisinin doğru ifade edilmesiyle mümkündür. Bu çerçevede, Kur’an’da imtihan kavramı, ilişkili olduğu kader, fitne, bela, mihne, şükür, sabır, tevekkül ve tövbe gibi anlam örüntüsü içinde ele alınacaktır. Makalede, söz konusu kelimeler arasındaki ilişkiler, kader-imtihan bağlamı, insanın dünya hayatında denenmeye tabi tutulması, denenmenin mahiyeti, denenme alanları ve tutumları açısından Kur’an çerçevesinde irdelenecektir.