REALİST RUS EDEBİYATINDAN ERKEN DÖNEM SOVYET SİNEMASINA  GERÇEKÇİ MEKAN KULLANIMI
Realistic Venue Use From Realist Russian Literature  To Early Soviet Cinema
Yazar: Akdağ, Menderes
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Rus Edebiyatı,Rus Sineması,Mekân,Realizm,Sinemada Mekân ; Russian Literature,Russian Cinema,Venue,Realism,Venue in Cinema

XIX.yüzyıla Rusya büyük problemlerle başlamaktadır. Rusya’da toprak soylularıylaÇar ve çevresi refah içerisinde yüzerken toprağa bağlı kölelik kaldırılmasınarağmen halkın genel durumu kötüdür. Bu çelişki Rus realisttik edebiyatınıbeslemiştir. Bu edebiyat, yazıldığı dönemi anlattığı için etkilidir. Bütünbunlar 1917 Devrimi’nin alt yapısını oluşturmuştur. Ekonomik ve sosyal koşullarkuruyan yaprak ve otlarsa realisttik edebiyat bir kibrittir. Bu kibritin kimtarafından ne zaman çakılacağı bilinmemektedir. 1917 Devriminde kullanılan“barış, aş, toprak, özgürlük” şeklindeki sloganda yer aldığı gibi Rusedebiyatçıları aynı temaları eserlerinde işlemişlerdir. Dostoyevski, Tolstoy,Gorki, Gogol gibi edebiyatçıların eserlerinde olaylar okuyucuların bildiği mekânlardageçmektedir. Erken dönem Rus sinemacıları sokakları, limanları birer set gibikullanmıştır. Gerçekçi mekân kullanımı anlayışı Sergei Eisenstein, gibiyönetmenlerde zirve yapmıştır. Rus realisttik edebiyatıyla Rus sineması mekânkullanımında paralellik gösterir. Rus edebiyatı mekânsal kullanım dâhilkullandığı teknikler itibariyle devrimi hazırlar. Rus sineması ise devrimindevamlılığını sağlamaktadır. Araştırmamızda yöntem olarak Potemkin Zırhlısı gibipek çok film izlenmiş bunlar mekânsal olarak değerlendirilmiş, söylem analiziyapılmıştır. Realist söylem içerisinde mekânlar değerlendirilmiş iç-dış mekânayrımı gözetilmemiştir. Dostoyevski, Tolstoy, Gorki gibi yazarların pek çokromanı okunmuş onların mekân tasvirleri yukarıdaki adı geçen filmlerle realistsöylem bağlamında karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmanın sonucunda realistsöylem bağlamında film ve romanların Rus devrimine dolaylı etkisi olduğuanlaşılmıştır.

Russian literature- over. As the slogan"peace, bread, land, freedom" used in the Revolution of 1917, Russianliterary figures deal with issues such as land, poverty, war, misery. In theworks of authors like Dostoevsky, Tolstoy, Gorki, Gogol, the events happen inplaces which the readers know. Early Russian filmmakers use streets andharbours as a set. The understanding of the real venue use has hit the top bydirectors like Sergei Eisenstein, Pudovkin and Vertov.  Russian realistic literature and Russiancinema are parallel to venue use. In literary works, venue is envisioned in reader’smind by way of event patterns and dialogues rather than depiction of excessivevenue. The films are displayed in a constant venue image. Directors have usedtoo much close-ups to increase the impact. Although the spatial phenomenondisappears here, the spatial perception of the spectator is alive in the mindbecause of the sequence of events. Russian literature prepares the revolutionbased on the techniques it uses, including spatial use. The Russian cinemamaintains the revolution.  In our study,many films such as Battleship Potemkin, Mother etc. were observed as spatialmethods and discourse analysis was performed. In realist discourse, In realistdiscourse, the all spaces were evaluated as internal and external spacesBesides, many novels such as Dostoevsky, Tolstoy and Gorky have been read andtheir space depictions have been compared with the above mentioned films in thecontext of realist discourse