hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
18 EYLÜL 1880 TARİHLİ BİR LAYİHAYA GÖRE KASTAMONU VİLAYETİ
18 EYLÜL 1880 TARİHLİ BİR LAYİHAYA GÖRE KASTAMONU VİLAYETİ
Yazar: Aktaş, Esat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Layiha, Kastamonu, eğitim, sağlık, sanayi, ziraat

Osmanlı Devleti, 19. yüzyılın başından itibaren birçok sıkıntıyla karşılaşmış ve başta Sultan III. Selim olmak üzere tahta çıkan padişahlar çeşitli çözüm yolları aramışlardır. Tanzimat’ın ilanıyla birlikte siyasî askerî, idarî, malî ve sosyal alanların tamamında daha etkili bir şekilde yenilik ve modernleşme çabasına girişilmiştir. Devletin içte ve dışta birçok sıkıntı içinde bulunduğu bir sırada tahta çıkan Sultan II. Abdülhamid, bu sıkıntıları çözmek ve devleti güçlü hale getirmek için bu çabayı sürdürmüş ve merkezi modernleşmenin yanında taşranın da gelişmesini hedeflemiştir. Bu doğrultuda 1880 yılında vilayetlerin genel durumuna ve ihtiyaçlarına dair raporlar istenmiştir. Layiha olarak isimlendirilen bu raporlardan bir tanesi de Kastamonu vilayetine ait olanıdır. 18 Eylül 1880 tarihli layihada, vilayetin eğitimi başta olmak üzere ziraat, sanayi, liman ve iskeleler, yol ve nehirler, ahalinin sağlık şartları, asayiş ve hapishaneler, ormanlar ve Ereğli maden işçilerine dair birçok alandaki mevcut durumu ve eksiklikleri ifade edilerek bu konulardaki düzenleme ve gelişmeler için neler yapılacağına dair fikirler beyan edilmiştir. Vilayetin gelişmesini sağlayacak olan bu fikirlerin gerçekleşmesi, devlete fayda sağlayacağı gibi Kastamonu ahalisinin de refah seviyesini artıracaktır.

Osmanlı Devleti, 19. yüzyılın başından itibaren birçok sıkıntıyla karşılaşmış ve başta Sultan III. Selim olmak üzere tahta çıkan padişahlar çeşitli çözüm yolları aramışlardır. Tanzimat’ın ilanıyla birlikte siyasî askerî, idarî, malî ve sosyal alanların tamamında daha etkili bir şekilde yenilik ve modernleşme çabasına girişilmiştir. Devletin içte ve dışta birçok sıkıntı içinde bulunduğu bir sırada tahta çıkan Sultan II. Abdülhamid, bu sıkıntıları çözmek ve devleti güçlü hale getirmek için bu çabayı sürdürmüş ve merkezi modernleşmenin yanında taşranın da gelişmesini hedeflemiştir. Bu doğrultuda 1880 yılında vilayetlerin genel durumuna ve ihtiyaçlarına dair raporlar istenmiştir. Layiha olarak isimlendirilen bu raporlardan bir tanesi de Kastamonu vilayetine ait olanıdır. 18 Eylül 1880 tarihli layihada, vilayetin eğitimi başta olmak üzere ziraat, sanayi, liman ve iskeleler, yol ve nehirler, ahalinin sağlık şartları, asayiş ve hapishaneler, ormanlar ve Ereğli maden işçilerine dair birçok alandaki mevcut durumu ve eksiklikleri ifade edilerek bu konulardaki düzenleme ve gelişmeler için neler yapılacağına dair fikirler beyan edilmiştir. Vilayetin gelişmesini sağlayacak olan bu fikirlerin gerçekleşmesi, devlete fayda sağlayacağı gibi Kastamonu ahalisinin de refah seviyesini artıracaktır.
XVII. YÜZYIL ORTALARINDA ELİT BİR KADININ TEREKESİ: MANASTIR’LI AİŞE HATUN
XVII. YÜZYIL ORTALARINDA ELİT BİR KADININ TEREKESİ: MANASTIR’LI AİŞE HATUN
Yazar: Civelek, Gökhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Tereke Defteri, Balkanlar, Manastır şehri

Tereke kayıtları ölen kişilerin geride bıraktıkları miraslarını gösteren belgelerdir. Tereke ya da muhallefat defterleri olarak da adlandırılan bu kayıtlarda, ekonomik ve sosyal hayata dair önemli bilgiler yer almaktadır. Terekelerde bulunan eşyalar o dönemin sosyal yaşantısı ve ekonomik durumunu, yansıtması açısından önem taşımaktadır. Bu incelemede Manastır şer‘iyye sicillerinde yer alan Manastır’lı Aişe Hatun’a ait tereke kaydı ele alınmıştır. XVII. yüzyılın ortalarında vefat eden ve Manastır şehrinin elit kadınları arasında bulunan Ayşe Hatun’un geride bıraktığı eşya ve mülkleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Bu çalışma, XVII. yüzyılın ikinci yarısında Manastır şehrinin sosyo-ekonomik ve kültürel tarihine katkı sağlayacaktır

Tereke kayıtları ölen kişilerin geride bıraktıkları miraslarını gösteren belgelerdir. Tereke ya da muhallefat defterleri olarak da adlandırılan bu kayıtlarda, ekonomik ve sosyal hayata dair önemli bilgiler yer almaktadır. Terekelerde bulunan eşyalar o dönemin sosyal yaşantısı ve ekonomik durumunu, yansıtması açısından önem taşımaktadır. Bu incelemede Manastır şer‘iyye sicillerinde yer alan Manastır’lı Aişe Hatun’a ait tereke kaydı ele alınmıştır. XVII. yüzyılın ortalarında vefat eden ve Manastır şehrinin elit kadınları arasında bulunan Ayşe Hatun’un geride bıraktığı eşya ve mülkleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Bu çalışma, XVII. yüzyılın ikinci yarısında Manastır şehrinin sosyo-ekonomik ve kültürel tarihine katkı sağlayacaktır
II. KILIÇ ARSLAN DÖNEMİNDE NUREDDİN MAHMUD VE SELAHADDİN EYYÛBÎ İLE İLİŞKİLER
II. KILIÇ ARSLAN DÖNEMİNDE NUREDDİN MAHMUD VE SELAHADDİN EYYÛBÎ İLE İLİŞKİLER
Yazar: Aktaş, Yasemin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: II. Kılıç Arslan, Nureddin Mahmud, Selahaddin Eyyûbî

II. Kılıç Arslan 1155 yılında Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı ilan edildiği zaman kardeşleri Şahinşah ve Dolat, Danişmendli melikleri Yağıbasan ve Zünnun ile hâkimiyet mücadelesi içerisinde oldu. Nureddin Mahmud ile II. Kılıç Arslan arasındaki ilk ilişkiler Nureddin Mahmud’un Selçuklu sınırlarına saldırılarda bulunması nedeniyle meydana geldi. İlerleyen zamanda meliklerin Nureddin Mahmud’a sığınması ve hâkimiyet sahasını genişletme girişimleri, II. Kılıç Arslan ile mücadele sürecini devam ettirdi. Nureddin Mahmud’un ölümünden sonra yerine geçen Selahaddin Eyyûbî ile ilişkiler ise ilk dönemde iyi yönde olmasına rağmen ilerleyen zamanda Raban hâkimiyeti ve kendisine sığınan Artuklu beyleri sebebiyle gerginleşti. Her iki devlet adamı ile de ilişkiler, mücadelelere rağmen yapılan müzakerelerle dostluk çerçevesinde yürütülmeye çalışıldı.

II. Kılıç Arslan 1155 yılında Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı ilan edildiği zaman kardeşleri Şahinşah ve Dolat, Danişmendli melikleri Yağıbasan ve Zünnun ile hâkimiyet mücadelesi içerisinde oldu. Nureddin Mahmud ile II. Kılıç Arslan arasındaki ilk ilişkiler Nureddin Mahmud’un Selçuklu sınırlarına saldırılarda bulunması nedeniyle meydana geldi. İlerleyen zamanda meliklerin Nureddin Mahmud’a sığınması ve hâkimiyet sahasını genişletme girişimleri, II. Kılıç Arslan ile mücadele sürecini devam ettirdi. Nureddin Mahmud’un ölümünden sonra yerine geçen Selahaddin Eyyûbî ile ilişkiler ise ilk dönemde iyi yönde olmasına rağmen ilerleyen zamanda Raban hâkimiyeti ve kendisine sığınan Artuklu beyleri sebebiyle gerginleşti. Her iki devlet adamı ile de ilişkiler, mücadelelere rağmen yapılan müzakerelerle dostluk çerçevesinde yürütülmeye çalışıldı.
MARX VE ÖNCÜLLERİNDE YABANCILAŞMA KAVRAMI
MARX VE ÖNCÜLLERİNDE YABANCILAŞMA KAVRAMI
Yazar: Aydoğan, Emine
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Yabancılaşma, Hegel, Feuerbach, Marx, Bilinç, Üretim ilişkileri

Yabancılaşma kavramı insanlık tarihinde diğer sosyal alanlarda olduğu gibi felsefede de insanın en temel problemlerinden biri olarak karşımıza çıkar. Genel olarak yabancılaşma kavramı, özne ile nesne ya da bilinç ile şeyler arasındaki ilişkinin bozulması ya da öznenin ötekileşmesidir. Yabancılaşma ile ilgili olarak felsefe tarihine bakıldığı zaman ilk akla gelen isim Hegel’dir. Çünkü bir başkası olmak fikriyle yabancılaşma kavramına ilk olarak Hegel’de rastlamaktayız. Ancak bizim buradaki uğrağımız yabancılaşmayı öncüllerinden daha farklı olarak toplumsal ve iktisadi bir bağlamda ele alan Hegel’in ardıllarından biri olan Marx’dır. Marx Sol Hegelci kanattan biri olarak Hegel teolojisinden radikal sonuçlar çıkarır. Bunun sonucu olarak Hegel yabancılaşmayı biliç düzeyinde ya da mutlağa dair kavrayışı içerisinde tutarken, Marx yabancılaşmayı materyalist bir konumda iktisad ile ilişkilendirir. O yabancılaşmada üretim sürecini suçlu ilan eder ve bunun için pratik bir çözüm sunar. Makalede Marx’ın bu devrimci ve pratik felsefesinde yabancılaşmayı nasıl okuduğu ve yabancılaşma kavramının Hegelci ve Feuerbahçı temelleri ortaya konmaya çalışıldı.

Yabancılaşma kavramı insanlık tarihinde diğer sosyal alanlarda olduğu gibi felsefede de insanın en temel problemlerinden biri olarak karşımıza çıkar. Genel olarak yabancılaşma kavramı, özne ile nesne ya da bilinç ile şeyler arasındaki ilişkinin bozulması ya da öznenin ötekileşmesidir. Yabancılaşma ile ilgili olarak felsefe tarihine bakıldığı zaman ilk akla gelen isim Hegel’dir. Çünkü bir başkası olmak fikriyle yabancılaşma kavramına ilk olarak Hegel’de rastlamaktayız. Ancak bizim buradaki uğrağımız yabancılaşmayı öncüllerinden daha farklı olarak toplumsal ve iktisadi bir bağlamda ele alan Hegel’in ardıllarından biri olan Marx’dır. Marx Sol Hegelci kanattan biri olarak Hegel teolojisinden radikal sonuçlar çıkarır. Bunun sonucu olarak Hegel yabancılaşmayı biliç düzeyinde ya da mutlağa dair kavrayışı içerisinde tutarken, Marx yabancılaşmayı materyalist bir konumda iktisad ile ilişkilendirir. O yabancılaşmada üretim sürecini suçlu ilan eder ve bunun için pratik bir çözüm sunar. Makalede Marx’ın bu devrimci ve pratik felsefesinde yabancılaşmayı nasıl okuduğu ve yabancılaşma kavramının Hegelci ve Feuerbahçı temelleri ortaya konmaya çalışıldı.
NÎMÂ VE Şİ‘R-İ NOV-İ TEGAZZULÎ
NÎMÂ VE Şİ‘R-İ NOV-İ TEGAZZULÎ
Yazar: Koushesh, Rahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Nima, şiir, lirizm, aşk

ÖzetŞiir ve aşk arasında doğal bağlantıların olması lirik şiirin değerli ve önemli hale gelmesine neden olmuştur. Modern çağda da, insanın hayatı ve yaşam tarzının çok değişmesi bu tür şiirin belirli özelliklerinin ortaya çıkmasına neden olmuşlardır. Bırçok araştırmacıya gore Nima bu tür şiirin temellerini atan şairdir. Bundan dolayı bu makalenin yazarı farklı yönlerden bu tarz şiirin özelliklerini ve onun ilerlemesini araştırmak istemiştir.Anahtar Sözcükler: Nima, şiir, lirizm, aşk. AbstractThere are inherent and natural links between poetry and love which has been caused the value and importance lyrical poetry. In the modern era, the emergence of many changes in man's life and his approach, has led to that this kind of poetry have its particular properties. Since most people believe that Nima is founder of lyrical poetry, the author of this article, aim to classify properties of this portion of his poems and check from different directions, and as far as he can, show his influence on the progress and development of this type of poetry.Key Words: Nima, poetry, lyric, love.

ÖzetŞiir ve aşk arasında doğal bağlantıların olması lirik şiirin değerli ve önemli hale gelmesine neden olmuştur. Modern çağda da, insanın hayatı ve yaşam tarzının çok değişmesi bu tür şiirin belirli özelliklerinin ortaya çıkmasına neden olmuşlardır. Bırçok araştırmacıya gore Nima bu tür şiirin temellerini atan şairdir. Bundan dolayı bu makalenin yazarı farklı yönlerden bu tarz şiirin özelliklerini ve onun ilerlemesini araştırmak istemiştir.Anahtar Sözcükler: Nima, şiir, lirizm, aşk. AbstractThere are inherent and natural links between poetry and love which has been caused the value and importance lyrical poetry. In the modern era, the emergence of many changes in man's life and his approach, has led to that this kind of poetry have its particular properties. Since most people believe that Nima is founder of lyrical poetry, the author of this article, aim to classify properties of this portion of his poems and check from different directions, and as far as he can, show his influence on the progress and development of this type of poetry.Key Words: Nima, poetry, lyric, love.
NECİP İLE TELLİ HİKÂYESİ
NECİP İLE TELLİ HİKÂYESİ
Yazar: âşık Mevlüt İhsani, -
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015

muhakgak ki her köyün, her memleketin, her beldenin gendine göre ileri geleni vardır.  Hı, öyle ya. Bu Tozanlı köyünde de Ahmet Ağa isminde çok zeki bir insan otururdu ve  köyün ağası, hatta köyün imamlığı da bile bunun, muhtarlığı da bunun elindeydi. Bi de  bir oğlu vardı, Necip. Necip’i de okutmuştu. Necip o kadar hattat, yazıcı, zeki bir delikanlı  idi ki daha sorma. Bi de bir kızı vardı. Bizim bu memlekette bu isimler çok şeydir, Sırma.  Benim de hanımımın ismi Sırma. Bizim memlekette yani bu doğu bölgesinde bu isim çok  yaygındır. Sırma isminde bi de bir kızı varıdı. E, gün geldi ki Necip on sekiz yaşlarına  gelince babası dedi ki

muhakgak ki her köyün, her memleketin, her beldenin gendine göre ileri geleni vardır.  Hı, öyle ya. Bu Tozanlı köyünde de Ahmet Ağa isminde çok zeki bir insan otururdu ve  köyün ağası, hatta köyün imamlığı da bile bunun, muhtarlığı da bunun elindeydi. Bi de  bir oğlu vardı, Necip. Necip’i de okutmuştu. Necip o kadar hattat, yazıcı, zeki bir delikanlı  idi ki daha sorma. Bi de bir kızı vardı. Bizim bu memlekette bu isimler çok şeydir, Sırma.  Benim de hanımımın ismi Sırma. Bizim memlekette yani bu doğu bölgesinde bu isim çok  yaygındır. Sırma isminde bi de bir kızı varıdı. E, gün geldi ki Necip on sekiz yaşlarına  gelince babası dedi ki
ÜÇÜNCÜ OĞUL
ÜÇÜNCÜ OĞUL
Yazar: Platonov, Andrey
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015

Yaşlı kadın bu hayatı terk ederken, dini töreninin evde yapılmasını, gömülürken ise  oğullarını üzmemek adına tabutun arkasından gelebilmeleri için papaz olmadan  gömülmek istediğini tembih etmişti. Yaşlı kadın sadece Allah’a olan inancından değil, daha  çok hayatı boyunca sevdiği kocasının dualar eşliğinde ve etrafında yanan mumların ışığı  altındaki ölmüş yüzüne bakarak daha çok üzülüp onu özlemesini istiyordu, kısaca bu  hayattan törensiz ve unutulmuş olarak gitmek istemiyordu. Çocukları geldikten sonra  yaşlı adam uzun süre papaz aradı, sonunda akşama doğru kendisi gibi yaşlı birini getirdi.  Adamın üzerinde papaz kıyafeti yoktu, doğal beslenmenin sonucu olan sağlıklı bir yüze  ve gözlerinin içinde gizli bir amaç güden parlak bir bakışa sahipti. Papaz, bir asker  çantasıyla gelmişti, çantanın içinde tütsü, kalın mumlar, kutsal kitap, zincirli küçük  buhurluk1 gibi dini eşyalar vardı. Hızlı bir şekilde tabutun etrafında mumları sabitledi ve  yaktı, buhurluktaki tütsüyü körükledi ve kitaptan bir şeyler mırıldandı. Bir şeyler oğulları  utandırdığı ve rahatsız ettiği için çocuklar ayağa kalktılar. Hareketsiz ve gözleri kapalı bir  şekilde tabutun önünde duruyorlardı. Yaşlı adam onların önünde bir şeyler  mırıldanıyordu, alttan alttan da küçük ve anlamlı gözleriyle kadının arkasında bıraktığı  soyuna bakıyordu. Onlardan kısmen korkuyor, kısmen saygı duyuyordu; görünüşe göre  onlarla muhabbete girmek hatta sosyalizmin inşasındaki coşkusunu da belli etmek

Yaşlı kadın bu hayatı terk ederken, dini töreninin evde yapılmasını, gömülürken ise  oğullarını üzmemek adına tabutun arkasından gelebilmeleri için papaz olmadan  gömülmek istediğini tembih etmişti. Yaşlı kadın sadece Allah’a olan inancından değil, daha  çok hayatı boyunca sevdiği kocasının dualar eşliğinde ve etrafında yanan mumların ışığı  altındaki ölmüş yüzüne bakarak daha çok üzülüp onu özlemesini istiyordu, kısaca bu  hayattan törensiz ve unutulmuş olarak gitmek istemiyordu. Çocukları geldikten sonra  yaşlı adam uzun süre papaz aradı, sonunda akşama doğru kendisi gibi yaşlı birini getirdi.  Adamın üzerinde papaz kıyafeti yoktu, doğal beslenmenin sonucu olan sağlıklı bir yüze  ve gözlerinin içinde gizli bir amaç güden parlak bir bakışa sahipti. Papaz, bir asker  çantasıyla gelmişti, çantanın içinde tütsü, kalın mumlar, kutsal kitap, zincirli küçük  buhurluk1 gibi dini eşyalar vardı. Hızlı bir şekilde tabutun etrafında mumları sabitledi ve  yaktı, buhurluktaki tütsüyü körükledi ve kitaptan bir şeyler mırıldandı. Bir şeyler oğulları  utandırdığı ve rahatsız ettiği için çocuklar ayağa kalktılar. Hareketsiz ve gözleri kapalı bir  şekilde tabutun önünde duruyorlardı. Yaşlı adam onların önünde bir şeyler  mırıldanıyordu, alttan alttan da küçük ve anlamlı gözleriyle kadının arkasında bıraktığı  soyuna bakıyordu. Onlardan kısmen korkuyor, kısmen saygı duyuyordu; görünüşe göre  onlarla muhabbete girmek hatta sosyalizmin inşasındaki coşkusunu da belli etmek
KÜÇÜK ASKER
KÜÇÜK ASKER
Yazar: Platonov, Andrey
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015

birlikte çalışıyorlardı bu yüzden biricik oğullarını dizlerinin dibinde, ordu içinde büyümesi  için yanlarına aldılar. Seryoja artık on yaşına girmişti, savaş onun için sıradan bir şeydi,  babasının işini ve ne için savaşıldığını gerçekten anlamaya başlamıştı. Bir gün babasını  siperde bir subay ile konuşurken duydu, babası Almanların geri çekilirken onun birliğinin  mühimmat deposunu patlatacağına dair endişe duyuyordu. Birlik daha yeni Alman  istilâsından çıkmıştı ve aceleyle içi dolu bir mühimmat deposunu onlara bırakmak zorunda  kalmışlardı. Şimdi ise birlik ilerlemek ve kaybedilmiş toprakları ayrıca ihtiyaç duyduğu  mühimmatları da ele geçirmek zorundaydı. “ Onlar, herhalde, bizim mühimmat deposuna  bizden haberdar olabilecekleri bir kablo döşemişlerdir ve orayı terk etmeleri gerekeceğini  de biliyorlardır” dedi Seryoja’nın babası olan Albay. Sergey dikkatlice dinledi ve babasının  ne için endişe ettiğini idrak etti. Çocuk, birlik geri çekilmeden önce birliğin durumunu  biliyordu; o zayıf sinsi sürünerek bizim mühimmat deposuna gitti ve patlayıcının  kablosunu kesti, orada da bir gün boyunca kaldı. Almanların kabloları kontrol etmesini  engellemek, eğer kontrol edip sıkıntıyı giderirlerse de kabloyu tekrar kesmek için gözcülük  yaptı. Daha sonra birlik Almanları oradan püskürttü ve mühimmat deposu patlatılmadan  tekrar ele geçirildi

birlikte çalışıyorlardı bu yüzden biricik oğullarını dizlerinin dibinde, ordu içinde büyümesi  için yanlarına aldılar. Seryoja artık on yaşına girmişti, savaş onun için sıradan bir şeydi,  babasının işini ve ne için savaşıldığını gerçekten anlamaya başlamıştı. Bir gün babasını  siperde bir subay ile konuşurken duydu, babası Almanların geri çekilirken onun birliğinin  mühimmat deposunu patlatacağına dair endişe duyuyordu. Birlik daha yeni Alman  istilâsından çıkmıştı ve aceleyle içi dolu bir mühimmat deposunu onlara bırakmak zorunda  kalmışlardı. Şimdi ise birlik ilerlemek ve kaybedilmiş toprakları ayrıca ihtiyaç duyduğu  mühimmatları da ele geçirmek zorundaydı. “ Onlar, herhalde, bizim mühimmat deposuna  bizden haberdar olabilecekleri bir kablo döşemişlerdir ve orayı terk etmeleri gerekeceğini  de biliyorlardır” dedi Seryoja’nın babası olan Albay. Sergey dikkatlice dinledi ve babasının  ne için endişe ettiğini idrak etti. Çocuk, birlik geri çekilmeden önce birliğin durumunu  biliyordu; o zayıf sinsi sürünerek bizim mühimmat deposuna gitti ve patlayıcının  kablosunu kesti, orada da bir gün boyunca kaldı. Almanların kabloları kontrol etmesini  engellemek, eğer kontrol edip sıkıntıyı giderirlerse de kabloyu tekrar kesmek için gözcülük  yaptı. Daha sonra birlik Almanları oradan püskürttü ve mühimmat deposu patlatılmadan  tekrar ele geçirildi
XV-XIX. ASIRLAR ORTA ASYA EDEBİ METİN ÖRNEKLERİNDE EL YAZMA BEYAZLARIN ÖZELLİKLERİ
XV-XIX. ASIRLAR ORTA ASYA EDEBİ METİN ÖRNEKLERİNDE EL YAZMA BEYAZLARIN ÖZELLİKLERİ
Yazar: Erkınov, Aftandil; Kızıltunç, Recai
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015

Beyaz, çeşitli şairlerden derlenerek hazırlanmış bir derleme türüdür. Bu tür, XV-XIX. asırlar arasında Orta Asya'da doğup gelişmiştir. “Ak, yumurta akı” anlamındadır. Edebiyat terimi olarak “Müsveddenin zıddı olarak temize çekmek” demektir. Beyazlar, antoloji ve mecmuaların mukabili olarak kabul edilmiştir. Yazıldıkları dönemin sosyal, siyasal ve kültürel düzeyi hakkında önemli bilgiler içerir. Beyazlardaki şiirlerin büyük kısmı Arap, Fars ve Türk klasik şairlerine aittir. Beyazlarda, şiir yanında düz yazı örneklerine de yer verilmiştir.

Beyaz, çeşitli şairlerden derlenerek hazırlanmış bir derleme türüdür. Bu tür, XV-XIX. asırlar arasında Orta Asya'da doğup gelişmiştir. “Ak, yumurta akı” anlamındadır. Edebiyat terimi olarak “Müsveddenin zıddı olarak temize çekmek” demektir. Beyazlar, antoloji ve mecmuaların mukabili olarak kabul edilmiştir. Yazıldıkları dönemin sosyal, siyasal ve kültürel düzeyi hakkında önemli bilgiler içerir. Beyazlardaki şiirlerin büyük kısmı Arap, Fars ve Türk klasik şairlerine aittir. Beyazlarda, şiir yanında düz yazı örneklerine de yer verilmiştir.
PETER HANDKE’NİN “KALECİNİN PENALTI ANINDAKİ ENDİŞESİ” ADLI ROMANININ DİL, ANLATIM VE İFADE YÖNÜNDEN İNCELENMESİ
The analysis of Peter Handke’s novel called “the anxiety of goalkeeper at the moment of penalty ” as regards language, narration and expression
Yazar: Karabulut, Merve
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 56, 2016
Anahtar kelimeler: Peter Handke,narrator,perspective ; Peter Handke,Anlatıcı,Perspektif

Peter Handke’nin dildeki anlamsızlığı ve boşluğu ele alan “Kalecinin Penaltı Anındaki Endişesi” adlı romanda, anlatıcının perspektifinden yola çıkılarak, bunun sonucunda yaşanılan korku veendişeler anlatılmıştır. Anlatıcının kusursuz anlatımının ve ifade gücünün çarpıcı bir etki bıraktığını söylemek mümkün olmakla birlikte, yazarın kurguladığı dünyadaki anlatıcının anlatımına, diline ve ifade biçimine bakıldığında, okurda bıraktığı etkiyi göz ardı etmek neredeyse imkânsızdır. Romandaki anlatıcının benzersiz anlatımı ve ifade gücü sayesinde, anlatıcının anlatmak istediğinden çok daha fazlasını yaptığını ve sonucunda da yarattığı etkiyi ortaya koymaya çalıştık.

In Peter Handke’s novel “The Anxiety of Goalkeeper at the Moment of Penalty” dealing with the meaninglessness and emptiness in language, fear and anxieties experienced as a result of them were expressed on the basis of the narrator’s perspective. Although it can be said that the narrator’s perfect narration and articulation leave a striking impression, it is nearly impossible to ignore the impression the narrator leaves on the reader when looked at the narrator’s narration, language, form of expression in the author’s fictionalised world. Thanks to unique narration and articulation of the narrator in the novel, we tried to reveal that the narrator did much more than what he wanted to narrate and the impression he created at last.