ERKEN ÇOCUKLUK EĞİTİMİNDE AYRIMCILIKLA MÜCADELE: AYRIMCILIK KARŞITI EĞİTİMİN KAVRAMSAL VE UYGULAMALI BOYUTLARI
FIGHTING DISCRIMINATION IN EARLY CHILDHOOD EDUCATION: CONCEPTUAL AND APPLIED DIMENSIONS OF ANTI-BIAS EDUCATION
Yazar: Aydın Kılıç, Zeynep Nur; Tezel Şahin, Fatma
Dergi: Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 18 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Behaviour-Personality Assessment in Psychology ; Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi ; Ayrımcılık karşıtı eğitim,Ayrımcılık karşıtı yaklaşım,Anti ayrımcı eğitim,Erken çocukluk dönemi,Okul öncesi dönem. ; Anti-Bias education,Anti-Bias approach,Anti-discrimination education,Early childhood,Preschool period.

Bu araştırmanın temel amacı, ayrımcılık karşıtı eğitim yaklaşımının kavramsal çerçevesini ortaya koymak ve erken çocukluk döneminde uygulanabilirliğine ilişkin mevcut literatür doğrultusunda kapsamlı bir değerlendirme sunmaktır. Bu kapsamda bu araştırma literatür taramasına dayalı betimsel bir derleme çalışmadır. Bu yöntem doğrultusunda elde edilen bilgiler, kavramsal bir çerçeve oluşturularak sentezlenmiş ve alanyazındaki mevcut bilgi birikimi ışığında ayrımcılık karşıtı eğitim uygulamalarına ilişkin kapsamlı bir bakış açısı sunulmuştur. Ayrımcılık karşıtı eğitim çocukların erken yaşlardan itibaren farklılıklara saygılı olma, olumlu kimlik geliştirme ve sosyal adalet bilinci kazanma noktasında destekleyici bir eğitim yaklaşımıdır. Ayrımcılık karşıtı eğitim uygulamaları, çocukların yaşam deneyimlerini merkeze alan, kültürel kimlikleri destekleyen ve adalet odaklı öğrenme ortamlarının oluşturulduğu bir yaklaşım sunar. Ayrımcılık karşıtı eğitimin etkili bir şekilde uygulanabilirliği yalnızca çocuklarla değil, öğretmenlerle ve ailelerle de sürekli bir işbirliği içinde olunması, aynı zamanda eğitim sisteminin tüm bileşenlerinde yer alması ile doğrudan ilişkilidir. Sonuç olarak, erken çocukluk döneminde ayrımcılık karşıtı eğitimin, eşitlik, adalet ve farklılıklara saygı temelli uygulamalarla sistemli bir şekilde eğitim programlarına entegre edilmesi, daha kapsayıcı ve adil bir toplumun oluşmasına önemli katkılar sağlayacaktır. Bu bağlamda, öğretmen yetiştirme programlarında ayrımcılık karşıtı eğitim içeriğine yer verilmesi ve okul öncesi öğretmenlerine yönelik hizmet içi eğitimlerin artırılması önerilmektedir. Ayrıca, bu alanda yapılacak uygulamalı çalışmalarla çocuklara yönelik geliştirilen eğitim içeriklerinin etkililiğinin ölçülmesi, literatüre ve eğitim politikalarına önemli katkılar sunabilir.

The primary aim of this study is to present the conceptual framework of the anti-bias education approach and to provide a comprehensive evaluation of its applicability in early childhood based on current literature. In this context, the study is a descriptive review research grounded in literature analysis. The data obtained through this method were synthesized within a conceptual framework and offer a comprehensive perspective on anti-bias education practices in light of existing academic knowledge. Anti-bias education is a supportive educational approach that promotes respect for differences, the development of positive identity, and the acquisition of social justice awareness from an early age. It offers a learning model that centers children's life experiences, supports cultural identities, and creates justice-oriented learning environments. The effective implementation of anti-bias education is not limited to children alone but is directly linked to ongoing collaboration with teachers and families, as well as the involvement of all components of the education system. In conclusion, systematically integrating anti-bias education into early childhood curricula through practices grounded in equality, justice, and respect for diversity significantly contributes to building a more inclusive and fair society. In this regard, it is recommended to incorporate anti-bias content into teacher training programs and to increase in-service training opportunities for preschool teachers. Furthermore, conducting applied studies to assess the effectiveness of educational materials designed for children can provide valuable insights to the literature and contribute to shaping future education policies.