hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
el-Cevâhirü’l-Mükellele fi’l-Ahbâri’l-Müselsele, Yazar: Şemseddin Es-Sehâvî, Tahkik: Dr. Kemal Abdü’l-Fettâh Fettûh (Katar: Dâru’l-Fethi’d-Dirâsâti ve’n-Neşr, 2011)
Aljawahir Almukallalat fi Al’akhbar Almusalala, by Şemseddin Es-Sehâvî, Verification: Dr. Kemal Abdü’l-Fettâh Fettûh (Katar: Dar Al-Fath Studies and Publishing, 2011)
Yazar: Soyal Şenol, Şule
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: SEHÂVÎ,MÜSELSEL,CEVÂHİRÜ'L-MÜKELLELE,TAHKİK,HADİS ; Sakhawi,Musalsal,Aljawahir Almukalal,Verification,Hadith

“Hz. Peygamber’in bir sözünü veya davranışını râvilerin birbirine göstererek veya söyleyerek rivayet ettikleri hadis” anlamına gelen “müselsel hadis” mevzuu, hadis ilminin önemli konularındandır. Sözü edilen konu Şemseddin Sehâvî’nin (ö. 902/1497) “el-Cevâhirü’l-mükellele fi’l-ahbâri’l-müselsele” adlı eserinde ayrıntılı olarak incelenmektedir. Eser, Dr. Kemal Abdü’l-Fettâh Fettûh tarafından tahkik edilerek ilim dünyasına kazandırılmıştır. Eser, bir taraftan Sehâvî gibi meşhur bir âlim tarafından alanında yazılmış ilk kaynaklardan olması hasebiyle önem arz ederken, hadis ilminin bir parçası olan müselsel hadis ile ilgili verilen usul bilgileri içermesi bakımından da önemli hale gelmektedir. Bu çalışmada müselsel hadisle ilgili bazı bilgilerin yanısıra daha çok “el-Cevâhirü’l-mükellele”nin muhakkik tarafından esas alınan nüshaların tanıtımı ve eserin şekilsel bilgileri hakkında malumat verilmiştir.

The subject of “Musalsal Hadith”, which means the hadith narrated by narrators by showing or saying a word or behavior of the Prophet, is one of the important subjects of hadith science. The mentioned subject is examined in detail in Şemseddin Sakhawi’s (d. 902/1497)work named “Al-Jawahirü’l-musalsala fi’l-ahbâri’l-musalsala”. The Work, was verification and brought into the world of science by Dr. Kemal Abdü’lFettah Fettuh. In this study, in addition to some information about the Musalsal Hadith, more information about the presentation of the copies taken by the researcher of “AlJawahirü’l-musalsala”and the figural information of the work are given.
Bir Meslek Olarak Din Hizmetinin Kur'ânî Referansları
Bir Meslek Olarak Din Hizmetinin Kur'ânî Referansları
Yazar: Soylu, Ali
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kur'ân,,Din,,Meslek,,Hizmet,,Referans

Kur'an-ı Kerim, mesleki eğitim ve öğretim hakkında ayrıntılı bilgi vermiyor. Ancak bu konuyu ihmal da etmiyor. Meslek konusu, helal yemeyi emreden ve dünya için çalışmaya teşvik eden birçok ayetin mefhumundan çıkmaktadır. Ancak, hadîs-i şeriflerde eğitim ve mesleğe yönelim ile ilgili tavsiyeler bulunmaktadır. Din hizmeti, yüce Allah'ın, elçisi Hz. Muhammed (s.a.v) aracılığıyla insanlığa hidayet rehberi olarak gönderdiği ilahi kitap Kur'ân'ın mesajının yine O'nun tarafından belirlenen gayeye ve yöntemlere uygun olarak bütün insanlığa sunulmasıdır. Din hizmeti, öncelikle peygamberlerin yerine getirdiği bir görevdir. Peygamberlerin bu görevi, bozulmuş ilâhi dengeleri yeniden ikame etmek, toplumu yeniden vahye göre şekillendirmek, kayıp değerleri hayatın merkezine koymaktır. Din görevini ifa edenler, bu yüce görevi Kur'an ve Sünnetin ışığında yürütenlerdir. Onlar, Allah'ın dinini doğru öğrenme, anlama ve yaşama konusunda inananlara yardımcı olurlar. Bu nedenle din hizmeti doğru, bilgili, özverili, ahlaklı, takva sahibi ve dindar görevlilere ihtiyaç duymaktadır. Ayrıca din hizmetinin topluma sağlıklı bir şekilde aktarılabilmesi için, görevlilerin karakter ve mizaçlarının din hizmetine uygun, bu konuda ulaşılması gereken hedefin ise manevi/uhrevi olması önem arz etmektedir.

Kur'an-ı Kerim, mesleki eğitim ve öğretim hakkında ayrıntılı bilgi vermiyor. Ancak bu konuyu ihmal da etmiyor. Meslek konusu, helal yemeyi emreden ve dünya için çalışmaya teşvik eden birçok ayetin mefhumundan çıkmaktadır. Ancak, hadîs-i şeriflerde eğitim ve mesleğe yönelim ile ilgili tavsiyeler bulunmaktadır. Din hizmeti, yüce Allah'ın, elçisi Hz. Muhammed (s.a.v) aracılığıyla insanlığa hidayet rehberi olarak gönderdiği ilahi kitap Kur'ân'ın mesajının yine O'nun tarafından belirlenen gayeye ve yöntemlere uygun olarak bütün insanlığa sunulmasıdır. Din hizmeti, öncelikle peygamberlerin yerine getirdiği bir görevdir. Peygamberlerin bu görevi, bozulmuş ilâhi dengeleri yeniden ikame etmek, toplumu yeniden vahye göre şekillendirmek, kayıp değerleri hayatın merkezine koymaktır. Din görevini ifa edenler, bu yüce görevi Kur'an ve Sünnetin ışığında yürütenlerdir. Onlar, Allah'ın dinini doğru öğrenme, anlama ve yaşama konusunda inananlara yardımcı olurlar. Bu nedenle din hizmeti doğru, bilgili, özverili, ahlaklı, takva sahibi ve dindar görevlilere ihtiyaç duymaktadır. Ayrıca din hizmetinin topluma sağlıklı bir şekilde aktarılabilmesi için, görevlilerin karakter ve mizaçlarının din hizmetine uygun, bu konuda ulaşılması gereken hedefin ise manevi/uhrevi olması önem arz etmektedir.
Kasas Sûresi 9 ile İnsân Sûresi 18. Âyetlerdeki Vakf ve İbtidânın Arap Diline Uygunluğu Meselesi
Kasas Sûresi 9 ile İnsân Sûresi 18. Âyetlerdeki Vakf ve İbtidânın Arap Diline Uygunluğu Meselesi
Yazar: Özdaş, Haşim
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Tefsir,,Vakf-ibtidâ,,Arap Dili,,Kasas 9,,İnsân 18,

Durmak anlamındaki vakf, anlamın tamamlandığı yerlerde okumayı kesip nefes almak; başlamak anlamındaki ibtidâ ise, anlam bütünlüğüne uygun düşen yerlerden başlayarak okumayı sürdürmek, şeklinde tarif edilmektedir. İfadelerdeki anlamları ortaya çıkaran vakf ve ibtidâ konusunun hem Arap dili hem de kıraât ve tefsir için önemli bir konu olduğu ifade edilmiştir. İbn Abbas’tan nakledilen bir rivayete göre, o, Kasas sûresi 9. âyette geçen  لَاedatı üzerinde vakf edip تَقْتُلُوهُ fiili ile ibtidâ etmiştir. Diğer bazı âlimlerin ise, İnsân sûresi 18. âyette geçen تُسَمّٰى fiili üzerine duraklayıp, “Ey Muhammed, o kaynağa bir yol ara!” anlamında olduğu söylenen سَلْسَب۪يلًا lafzı ile ibtidâ ettikleri ifade edilmiştir. Ancak bunun Arap diline uygun olmadığı, ayrıca âyetlerin yanlış anlaşılmasına yol açtığı için gerek tefsir gerekse kıraât âlimleri tarafından eleştirilmiştir. Bu çalışmada, vakf ve ibtidânın sözlük ve terim anlamlarına kısaca değindikten sonra, ilgili âyetlerde sözü edilen duraklamaların âyetlerin anlamına etkisinin yanı sıra ilgili vakf ve ibtidânın Arap diline uygun olup-olmadığı meselesi irdelenecektir.

Durmak anlamındaki vakf, anlamın tamamlandığı yerlerde okumayı kesip nefes almak; başlamak anlamındaki ibtidâ ise, anlam bütünlüğüne uygun düşen yerlerden başlayarak okumayı sürdürmek, şeklinde tarif edilmektedir. İfadelerdeki anlamları ortaya çıkaran vakf ve ibtidâ konusunun hem Arap dili hem de kıraât ve tefsir için önemli bir konu olduğu ifade edilmiştir. İbn Abbas’tan nakledilen bir rivayete göre, o, Kasas sûresi 9. âyette geçen  لَاedatı üzerinde vakf edip تَقْتُلُوهُ fiili ile ibtidâ etmiştir. Diğer bazı âlimlerin ise, İnsân sûresi 18. âyette geçen تُسَمّٰى fiili üzerine duraklayıp, “Ey Muhammed, o kaynağa bir yol ara!” anlamında olduğu söylenen سَلْسَب۪يلًا lafzı ile ibtidâ ettikleri ifade edilmiştir. Ancak bunun Arap diline uygun olmadığı, ayrıca âyetlerin yanlış anlaşılmasına yol açtığı için gerek tefsir gerekse kıraât âlimleri tarafından eleştirilmiştir. Bu çalışmada, vakf ve ibtidânın sözlük ve terim anlamlarına kısaca değindikten sonra, ilgili âyetlerde sözü edilen duraklamaların âyetlerin anlamına etkisinin yanı sıra ilgili vakf ve ibtidânın Arap diline uygun olup-olmadığı meselesi irdelenecektir.
Osmanlı Fetret Dönemi Fakihlerinden Şeyh Bedreddin ve Câmiu’l-Fusûleyn İsimli Eseri
Osmanlı Fetret Dönemi Fakihlerinden Şeyh Bedreddin ve Câmiu’l-Fusûleyn İsimli Eseri
Yazar: Gedik, Şerif
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Fıkıh,Bedreddin es-Simâvî,Câmiu'l-Fusûleyn,Üsrûşenî,İmâdüddin,Fürû‘ Fıkıh

Bu çalışmada Osmanlı siyasi ve kültürel tarihinde farklı bir yere sahip, Osmanlı fetret döneminin önemli simalarından fakih Bedreddin Simavî’nin İslam hukuku açısından en meşhur ve en önemli eseri Câmiu’l-Fusûleyn’in tanıtımı yapılmıştır. Uzun süre müftü ve kadıların el kitabı olan bu eser, Üsrûşenî’nin (öl. 632/1235) otuz fasıldan oluşan el-Fusûl’ü ile İmâdüddin’in (öl. 670/1271) kırk fasıldan oluşan Fusûlü’l-ihkâm fî usûli’l-ahkâm adlı eserlerinin bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulmuştur. Kendisinden sonra yazılan birçok esere kaynaklık eden ve Mecelle’nin kaynakları arasında da yer alan bu eserin tanıtımına geçilmeden önce Osmanlı fetret dönemine, Şeyh Bedreddin’in kısaca hayatına, ilim tahsiline, isyan hareketine ve idamına işaret edilmiştir. Eserin yazılış gayesi, özelliği, muhtevası, kaynakları, eserin yazılmasında takip edilen yöntem, yazma nüshaları, eser üzerine yapılan çalışmalar ve esere atıfta bulunan bazı kaynaklar hakkında genel bir değerlendirme yapılarak ilgili konular hakkında açıklamalara yer verilmiştir.

Bu çalışmada Osmanlı siyasi ve kültürel tarihinde farklı bir yere sahip, Osmanlı fetret döneminin önemli simalarından fakih Bedreddin Simavî’nin İslam hukuku açısından en meşhur ve en önemli eseri Câmiu’l-Fusûleyn’in tanıtımı yapılmıştır. Uzun süre müftü ve kadıların el kitabı olan bu eser, Üsrûşenî’nin (öl. 632/1235) otuz fasıldan oluşan el-Fusûl’ü ile İmâdüddin’in (öl. 670/1271) kırk fasıldan oluşan Fusûlü’l-ihkâm fî usûli’l-ahkâm adlı eserlerinin bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulmuştur. Kendisinden sonra yazılan birçok esere kaynaklık eden ve Mecelle’nin kaynakları arasında da yer alan bu eserin tanıtımına geçilmeden önce Osmanlı fetret dönemine, Şeyh Bedreddin’in kısaca hayatına, ilim tahsiline, isyan hareketine ve idamına işaret edilmiştir. Eserin yazılış gayesi, özelliği, muhtevası, kaynakları, eserin yazılmasında takip edilen yöntem, yazma nüshaları, eser üzerine yapılan çalışmalar ve esere atıfta bulunan bazı kaynaklar hakkında genel bir değerlendirme yapılarak ilgili konular hakkında açıklamalara yer verilmiştir.
METİN DİL BİLİMİ VE ORTAYA ÇIKIŞI
METİN DİL BİLİMİ VE ORTAYA ÇIKIŞI
Yazar: İbiş, Mustafa
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Metin dil bilimi,metin,Söylem

Metin dil bilimi, yakın geçmişte temelleri atılmış ve henüz olgunlaşma yolunda serüvenini tamamlamamıştır. Bu bilim, dil araştırmacıları tarafından metin, söylem ve hitapta yer alan ifadeleri karşı tarafa en iyi aktaran araç olarak görülmüştür.Metin dil bilimi, kelamın söylendiği zaman ve zeminde hangi manayı çağrıştırdığını araştırır. O, klasik söylem ve metinleri gereğinden fazla eleştirmeme ve yeni söylemlerin taassubuna girmeme konusunda araştırmacıya yeni yöntemler belirler. Metin dil bilimi, geleneksel dil eğitimi kurallarından farklı, klasik ve modern ilmi metinlere aracılık yapıp bunları tahlil etmeye yarar. Metin dil bilimi, bu güne kadar yapılmış en objektif tahlil yöntemi olarak değerlendirilmiştir. Bu bilimin kuralları daha önceki dönemlerde nispeten uygulanıyor olsa da bunun müstakil bir ilim haline dönüşmesi, bu ilme yeni kurallar kazandırmıştır. Bu kurallar sayesinde metnin terkip, delalet ve yapısal yönden ele alınmasına öncülük etmiştir.Metin dil bilimi çalışmaları, modern dil biliminin temelleri üzerine bina edilmiştir. Yirminci yüzyılda araştırmaya tabi tutulan modern dilin yapısal ve dönüşsel çalışmaları bu ilmin ortaya çıkmasında önemli rol oynamıştır. Bununla beraber metin dil bilimi henüz tam olarak çerçevesi çizilmiş ve metodolojik olarak tamama ermiş değildir.

Metin dil bilimi, yakın geçmişte temelleri atılmış ve henüz olgunlaşma yolunda serüvenini tamamlamamıştır. Bu bilim, dil araştırmacıları tarafından metin, söylem ve hitapta yer alan ifadeleri karşı tarafa en iyi aktaran araç olarak görülmüştür.Metin dil bilimi, kelamın söylendiği zaman ve zeminde hangi manayı çağrıştırdığını araştırır. O, klasik söylem ve metinleri gereğinden fazla eleştirmeme ve yeni söylemlerin taassubuna girmeme konusunda araştırmacıya yeni yöntemler belirler. Metin dil bilimi, geleneksel dil eğitimi kurallarından farklı, klasik ve modern ilmi metinlere aracılık yapıp bunları tahlil etmeye yarar. Metin dil bilimi, bu güne kadar yapılmış en objektif tahlil yöntemi olarak değerlendirilmiştir. Bu bilimin kuralları daha önceki dönemlerde nispeten uygulanıyor olsa da bunun müstakil bir ilim haline dönüşmesi, bu ilme yeni kurallar kazandırmıştır. Bu kurallar sayesinde metnin terkip, delalet ve yapısal yönden ele alınmasına öncülük etmiştir.Metin dil bilimi çalışmaları, modern dil biliminin temelleri üzerine bina edilmiştir. Yirminci yüzyılda araştırmaya tabi tutulan modern dilin yapısal ve dönüşsel çalışmaları bu ilmin ortaya çıkmasında önemli rol oynamıştır. Bununla beraber metin dil bilimi henüz tam olarak çerçevesi çizilmiş ve metodolojik olarak tamama ermiş değildir.
Hicrî Birinci Asırda Sünnet’in Bağlayıcılığı Meselesinin Kur’ân’la Delillendirilmesi
Hicrî Birinci Asırda Sünnet’in Bağlayıcılığı Meselesinin Kur’ân’la Delillendirilmesi
Yazar: Yaşar, Mehmet
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kur'ancılık,,Sünnet'in Bağlayıcılığı,,Birinci Asır,,Sahâbe

Kur’an’ın birçok âyeti Hz. Peygamber’e itaat etmeyi emretmekte ve onun konumuna dair işaretler barındırmaktadır. Bu konudaki âyetlerin doğru anlaşılması Sünnet’in bağlayıcılığına dair doğru bir bakış açısının oluşması açısından önemlidir. Bu sebeple de vahyin nâzil olduğu dönemde konuyla ilgili âyetlerin nasıl anlaşıldığı ve Sünnet’in bağlayıcılığına dair yaklaşımın ne olduğunun tespiti önem arz etmektedir. Bu çalışma, hicrî birinci asırda Hz. Peygamber’e itaati emreden âyetlerin nasıl yorumlandığı ve Sünnet’in bağlayıcılığı meselesine nasıl yaklaşıldığını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda İslam’ın ilk döneminde Müslümanların Sünnet’in kaynak değerine dair yorumları bütünsel bir bakış açısıyla değerlendirilecek ve Kur’ancılık söyleminin o dönemde bir karşılığı olup olmadığı ele alınacaktır.

Kur’an’ın birçok âyeti Hz. Peygamber’e itaat etmeyi emretmekte ve onun konumuna dair işaretler barındırmaktadır. Bu konudaki âyetlerin doğru anlaşılması Sünnet’in bağlayıcılığına dair doğru bir bakış açısının oluşması açısından önemlidir. Bu sebeple de vahyin nâzil olduğu dönemde konuyla ilgili âyetlerin nasıl anlaşıldığı ve Sünnet’in bağlayıcılığına dair yaklaşımın ne olduğunun tespiti önem arz etmektedir. Bu çalışma, hicrî birinci asırda Hz. Peygamber’e itaati emreden âyetlerin nasıl yorumlandığı ve Sünnet’in bağlayıcılığı meselesine nasıl yaklaşıldığını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda İslam’ın ilk döneminde Müslümanların Sünnet’in kaynak değerine dair yorumları bütünsel bir bakış açısıyla değerlendirilecek ve Kur’ancılık söyleminin o dönemde bir karşılığı olup olmadığı ele alınacaktır.
Ebû Ubeyde b. Cerrah’ın (ö. 18/639) Babasını Öldürdüğü ile İlgili Rivâyet Üzerine Bir Değerlendirme
Ebû Ubeyde b. Cerrah’ın (ö. 18/639) Babasını Öldürdüğü ile İlgili Rivâyet Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Arslan, Ali
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Hadis,Ebu Ubeyde,Rivayet,Baba,Öldürme

Resûlullah’ın (s.a.s.) risâlet devrinde meydana gelen ve bir sûrenin veya âyet/âyetlerin inzâl olunmasına sebep olan hâdiseyi ve durumu ortaya koymak anlamında kullanılan sebebi nüzul, Kur’an’ın anlaşılmasında en önemli konulardandır. Bütün âyetler için böyle sebeplerden bahsetmek mümkün olmasa da en azından bir kısmının hangi sebebe binâen indiği ile farklı rivâyetler bulunmaktadır. Bu rivâyetlerin kabul edilmesinde öncelikli husus, bunların hadis usûlü kaidelerine uygun bir şekilde nakledilmesi ve metin itibariyle de başta diğer âyetler olmak üzere, sahih sünnete, akla vb. aykırı olmamasıdır. Bu çalışmada Ebû Ubeyde b. Cerrâh’ın (ö. 18/639) Bedir Gazve’sinde babasını öldürmesi rivâyeti bu çerçevede ele alınmıştır. Birçok tefsir kaynağında bu rivâyet ile ilgili olarak Mücâdele 58/22 âyetinin irtibatlandırıldığı görülmektedir. Çalışmada ilgili rivâyetin senedi hakkında bazı değerlendirmeler yapıldıktan sonra, tefsir kaynaklarındaki durumu ortaya konulmuştur. Neticede söz konusu rivâyetin gerek sened, gerekse metin bakımından problemli olduğu ve bu konuda delil olarak kullanılmaya uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Resûlullah’ın (s.a.s.) risâlet devrinde meydana gelen ve bir sûrenin veya âyet/âyetlerin inzâl olunmasına sebep olan hâdiseyi ve durumu ortaya koymak anlamında kullanılan sebebi nüzul, Kur’an’ın anlaşılmasında en önemli konulardandır. Bütün âyetler için böyle sebeplerden bahsetmek mümkün olmasa da en azından bir kısmının hangi sebebe binâen indiği ile farklı rivâyetler bulunmaktadır. Bu rivâyetlerin kabul edilmesinde öncelikli husus, bunların hadis usûlü kaidelerine uygun bir şekilde nakledilmesi ve metin itibariyle de başta diğer âyetler olmak üzere, sahih sünnete, akla vb. aykırı olmamasıdır. Bu çalışmada Ebû Ubeyde b. Cerrâh’ın (ö. 18/639) Bedir Gazve’sinde babasını öldürmesi rivâyeti bu çerçevede ele alınmıştır. Birçok tefsir kaynağında bu rivâyet ile ilgili olarak Mücâdele 58/22 âyetinin irtibatlandırıldığı görülmektedir. Çalışmada ilgili rivâyetin senedi hakkında bazı değerlendirmeler yapıldıktan sonra, tefsir kaynaklarındaki durumu ortaya konulmuştur. Neticede söz konusu rivâyetin gerek sened, gerekse metin bakımından problemli olduğu ve bu konuda delil olarak kullanılmaya uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Mısır'da Piramitlerden Mezar Evlere
Mısır'da Piramitlerden Mezar Evlere
Yazar: Eryiğit Bader, Aynur
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Mısır,Firavun,Mezar,Anıt Mezar,Piramit,Mezar Evler

İlk insandan bu yana cesetler, gerek kokuşmasını önlemek, gerekse insana duyulan saygıdan dolayı bazı işlemlerden sonra mezarlara konulmaya başlanmıştır. İnsan cesetlerinin konulduğu mezarlar tarih boyu milletlere ve inançlara göre birbirlerinden farklılık göstermiştir. Bu mezarlar arasında bazıları anıt mezar olarak isimlendirilmiştir. Bunlar arasında çok önemli olan Mısır’ın anıt mezarlarına piramit/haram denilmektedir. Bugün ise Mısır'da mezarlar, ev görünümüne sahip olup Kahire’de Müslümanlara ait mezarların bir kısmında insanlar / aileler yaşamaktadır. İçerisinde Müslümanların yaşadığı bu mezar evlerin bugün İslam'a uygun olup olmadığı tartışılmaktadır.

İlk insandan bu yana cesetler, gerek kokuşmasını önlemek, gerekse insana duyulan saygıdan dolayı bazı işlemlerden sonra mezarlara konulmaya başlanmıştır. İnsan cesetlerinin konulduğu mezarlar tarih boyu milletlere ve inançlara göre birbirlerinden farklılık göstermiştir. Bu mezarlar arasında bazıları anıt mezar olarak isimlendirilmiştir. Bunlar arasında çok önemli olan Mısır’ın anıt mezarlarına piramit/haram denilmektedir. Bugün ise Mısır'da mezarlar, ev görünümüne sahip olup Kahire’de Müslümanlara ait mezarların bir kısmında insanlar / aileler yaşamaktadır. İçerisinde Müslümanların yaşadığı bu mezar evlerin bugün İslam'a uygun olup olmadığı tartışılmaktadır.
Sûfîlerin Güncel Fıkhî Tartışmalara Bakışı: Ankaravî’nin Tütün İçmenin Hükmünü Değerlendirişi
Sûfîlerin Güncel Fıkhî Tartışmalara Bakışı: Ankaravî’nin Tütün İçmenin Hükmünü Değerlendirişi
Yazar: Kavalcıoğlu, Abdullah
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: fIKIH,Osmanlı,Tütün,İsmâil Ankaravî,Keffü'l-lisan

İsmâil Ankaravî, XVI. yüzyılın ikinci yarısında dünyaya gelen 1041/1631 yılında vefat eden bir âlimdir. Tasavvuf ehli olan Ankaravî, Mesnevî’ye yapmış olduğu şerhlerle meşhur olan bir Mevlevî şeyhidir. Ankaravî’nin yaşadığı dönem tütün bitkisinin Osmanlı topraklarına girdiği ve hızlı bir şekilde yayıldığı bir dönemdir. Osmanlı toplumunda hızlıca yayılan tütün kullanımı beraberinde konunun fıkhi açıdan hükmü hususunda yoğun tartışmalar başlamıştır. Konunun hükmü ile ilgili tartışmalar beraberinde konuyla ilgili yazılan geniş bir literatür oluşması sonucunu doğurmuştur. Bu eserlerden biri de Ankaravî’nin tütünün hükmü konusunu ele aldığı eseridir. Bu eserde müellif, tütün kullanmanın haram olduğu görüşünü benimseyen kişilerin görüşlerini delillendirmek için zikrettiği on beş delili kısaca aktarıp cevaplar vermiştir. Ankaravî, tütün kullanmanın hükmünün haramlık olduğunu iddia edenlerin verdikleri bu hükümde hata ettikleri görüşünü benimser. Eserinde yeni ortaya çıkan bir meselenin hükmünün nasıl tespit edileceğine dair bilgi veren müellif haramlık görüşünü benimseyen kimselerin hüküm tespitinde hatalı davrandıkları görüşündedir. Bu makalede tütünün Osmanlı coğrafyasına gelişi ve konu hakkında oluşan literatürün ilk örneklerine dair kısaca bilgi verilmiştir. Ardından Ankaravî’nin tütün konusundaki risalesi tanıtılmıştır. Son kısımda ise risalenin tahkikli neşri hazırlanmıştır.

İsmâil Ankaravî, XVI. yüzyılın ikinci yarısında dünyaya gelen 1041/1631 yılında vefat eden bir âlimdir. Tasavvuf ehli olan Ankaravî, Mesnevî’ye yapmış olduğu şerhlerle meşhur olan bir Mevlevî şeyhidir. Ankaravî’nin yaşadığı dönem tütün bitkisinin Osmanlı topraklarına girdiği ve hızlı bir şekilde yayıldığı bir dönemdir. Osmanlı toplumunda hızlıca yayılan tütün kullanımı beraberinde konunun fıkhi açıdan hükmü hususunda yoğun tartışmalar başlamıştır. Konunun hükmü ile ilgili tartışmalar beraberinde konuyla ilgili yazılan geniş bir literatür oluşması sonucunu doğurmuştur. Bu eserlerden biri de Ankaravî’nin tütünün hükmü konusunu ele aldığı eseridir. Bu eserde müellif, tütün kullanmanın haram olduğu görüşünü benimseyen kişilerin görüşlerini delillendirmek için zikrettiği on beş delili kısaca aktarıp cevaplar vermiştir. Ankaravî, tütün kullanmanın hükmünün haramlık olduğunu iddia edenlerin verdikleri bu hükümde hata ettikleri görüşünü benimser. Eserinde yeni ortaya çıkan bir meselenin hükmünün nasıl tespit edileceğine dair bilgi veren müellif haramlık görüşünü benimseyen kimselerin hüküm tespitinde hatalı davrandıkları görüşündedir. Bu makalede tütünün Osmanlı coğrafyasına gelişi ve konu hakkında oluşan literatürün ilk örneklerine dair kısaca bilgi verilmiştir. Ardından Ankaravî’nin tütün konusundaki risalesi tanıtılmıştır. Son kısımda ise risalenin tahkikli neşri hazırlanmıştır.