Bilişimsel Düşünme Becerileri Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
The Development of Computational Thinking Skills Scale: Validity and Reliability Study
Yazar: Dolmacı, Ahmet; Akhan, Nadire Emel
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Computational Thinking,, Skill,Computer,Pre-service Teachers,Scale ; Bilişimsel Düşünme,Beceri,Öğretmen Adayı,Ölçek Geliştirme,Bilgisayar

Bilişimsel düşünme çağımızın ihtiyacı olan önemli bir beceridir. Yarının yetişkinlerini yetiştiren öğretmenlerin bu becerileri öğretecekleri düşünüldüğünde, onların da bu beceriye yeterince hakim olmaları gerekmektedir. Öğretmenlerin, yetiştirdikleri öğrencileri anlayabilmeleri, onların ilgi alanlarına hakim olmaları gerekmektedir. Öğrencilerinin hep bir adım önünde ve onlara öncü rollerini sürdürebilmeleri adına öğretmenlerin bilişimsel düşünme gibi çok kapsamlı becerilere hakimiyetleri önem kazanmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, öğretmen adaylarına yönelik bilişimsel düşünme becerisi üzerine bir ölçek geliştirmek ve onun geçerliliği ve güvenirliğini belirlemektir. Çalışmanın amacına yönelik alan yazındaki örnekler incelenmiş ve ölçek geliştirme aşamaları gerçekleştirilerek 51 maddelik beşli Likert tipinde bir ölçek hazırlanmıştır. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirlilik analizleri için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (DFA), 2017-2018 eğitim-öğretim döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarıyla gerçekleştirilmiştir. AFA için 510 ve DFA için ise 254 öğretmen adayından oluşan farklı örneklemlerle yapılan analizler sonucunda 40 maddelik, beş boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Ölçekten elde edilen boyutlar (algoritmik – analitik düşünme becerisi, yaratıcı problem çözebilme becerisi, işbirliği yapabilme becerisi, eleştirel düşünebilme becerisi, bilgisayar kullanabilme becerisi) alan yazından ve uzman görüşlerinden yararlanılarak isimlendirilmiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek üzere alt ölçekler ile ölçeğin tamamına ilişkin iç tutarlılık katsayısı hesaplanmış ve .74 ile .91 arasında değişen katsayılar elde edilmiştir. DFA sonucunda, Bilişimsel Düşünme Becerileri Ölçeği’nin iyi düzeyde uyum gösterdiği, AFA ile keşfedilen yapının doğrulandığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak öğretmen adaylarının bilişimsel düşünme becerilerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir ölçümler veren bir ölçek elde edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında ileride yapılacak araştırmalar için öğretmen adaylarına yönelik geliştirilen ölçek, farklı özelliklerdeki örneklemlerde de uygulanarak tanımlanan yapı doğrulanabilir.

Computational thinking is an essential skill in the present era. Considering that teachers who bring up the adults of tomorrow are supposed to teach these skills, they should also have sufficient command of this skill. Teachers need to be able to understand their students and be able to master their students’ interests. Teachers' mastery of comprehensive skills such as computational thinking has gained importance in order to be one step ahead of their students and lead them. Thus, the aim of this research was to develop a measurement tool to determine pre-service teachers' computational thinking skills and to analyze its validity and reliability. The related studies in the literature were examined in detail and 5-point Likert-type scale with 51 items was prepared in accordance with the scale development stages. The prepared scale was applied to the pre-service teachers from a public university for exploratory and confirmatory factor analyses. The exploratory factor analysis was realized with a sample of 510 pre-service teachers while the confirmatory factor analysis was realized with a different sample of 254 pre-service teachers.  As a result of the analyses, 40-item structure with 5 dimensions was obtained. The dimensions obtained from the scale (algorithmic - analytical thinking skill, creative problem solving skill, ability to cooperate, critical thinking skill, ability to use computer) were named by using the literature and the expert opinions. In order to determine the reliability of the scale, the internal consistency coefficient for the entire scale was calculated. As a result of the Confirmatory Factor Analysis, it was concluded that the items of the Computational Thinking Skills Scale were highly appropriate. In conclusion, it is possible to say that a valid and reliable scale was developed in order to determine pre-service teachers' computational thinking skills. In the light of these results, the scale can be applied to samples with different characteristics to verify the defined structure for future research studies.