Nesne tabanlı görüntü analizinde yeni trend - ontoloji
Nesne tabanlı görüntü analizinde yeni trend - ontoloji
Yazar: Şener, Zeynep; Uzar, Melis
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Obje tabanlı görüntü analizi,obje çıkarımı,bulanık mantık,mekansal ontoloji,veri heterojenliği,birlikte çalışabilirlik

Kent yönetiminde, yaşam alanlarına aitproblemlerin çözümü, sağlıklı ve sürdürülebilir kentlerin oluşturulması, akıllışehirlerin altyapısının kurulması gibi amaçlar için mekânsal bilgi içerenverilerden yararlanılmaktadır. Bu sebeple mekansal verilerin toplanması,işlenmesi, değerlendirilmesi ve bilgiye dönüştürülmesi kent yöneticilerinin hızlıve doğru kararların verilebilmesi için önem arz etmektedir. Son yıllarda, mekansalverilerin değerlendirilmesi çalışmalarında, obje çıkarım teknikleriningeliştirilmesi ve optimize edilmesi için farklı yöntem ve algoritmalar geliştirilmiştir.Ancak bu çalışmalarda kullanılan mekansal veriler, çoğunlukla farklı verikaynaklarından elde edilmesi sebebiyle farklı teknik özelliklere (geometrik,radyometrik, zamansal çözünürlük, vb.) sahip veriler olduğundan, mekansalsemantik kavramı özelinde heterojen bir yapı göstermektedir. Bu heterojen yapı uzmanbilgisinin kavramsallaştırılması, birlikte çalışabilirlik ve yenidenkullanılabilirlik konularında problemler oluşturmaktadır. Ontoloji, uzman bilgisininkavramsallaştırılarak semantik olarak tam açıklanmış ve birbirleri ile bağlıbir yapı sunması sebebi ile obje çıkarımı çalışmalarında heterojenliktenkaynaklanan sorunların giderilmesinde güncel araştırma konusu haline gelmiştir.Bu çalışmada, Kırklareli ili, Evrencik bölgesine ait LiDAR sistem verilerikullanılarak ontoloji destekli obje çıkarımı hedeflenmiştir. Bu amaçdoğrultusunda obje tabanlı görüntü analiz yöntemi, bulanık mantık ilesınıflandırma kullanılarak obje çıkarımı yapılmış ve kavramsal sınıf tanımları,obje ve veri ilişkileri, kurallar ve aksiyomlar tanımlanarak semantik altyapımodeli kurulmuştur. Bu çalışmanın sonucunda doğruluk analizi ve görüntüobjelerinin ontoloji ile entegrasyonu yapılmıştır.

Kent yönetiminde, yaşam alanlarına aitproblemlerin çözümü, sağlıklı ve sürdürülebilir kentlerin oluşturulması, akıllışehirlerin altyapısının kurulması gibi amaçlar için mekânsal bilgi içerenverilerden yararlanılmaktadır. Bu sebeple mekansal verilerin toplanması,işlenmesi, değerlendirilmesi ve bilgiye dönüştürülmesi kent yöneticilerinin hızlıve doğru kararların verilebilmesi için önem arz etmektedir. Son yıllarda, mekansalverilerin değerlendirilmesi çalışmalarında, obje çıkarım teknikleriningeliştirilmesi ve optimize edilmesi için farklı yöntem ve algoritmalar geliştirilmiştir.Ancak bu çalışmalarda kullanılan mekansal veriler, çoğunlukla farklı verikaynaklarından elde edilmesi sebebiyle farklı teknik özelliklere (geometrik,radyometrik, zamansal çözünürlük, vb.) sahip veriler olduğundan, mekansalsemantik kavramı özelinde heterojen bir yapı göstermektedir. Bu heterojen yapı uzmanbilgisinin kavramsallaştırılması, birlikte çalışabilirlik ve yenidenkullanılabilirlik konularında problemler oluşturmaktadır. Ontoloji, uzman bilgisininkavramsallaştırılarak semantik olarak tam açıklanmış ve birbirleri ile bağlıbir yapı sunması sebebi ile obje çıkarımı çalışmalarında heterojenliktenkaynaklanan sorunların giderilmesinde güncel araştırma konusu haline gelmiştir.Bu çalışmada, Kırklareli ili, Evrencik bölgesine ait LiDAR sistem verilerikullanılarak ontoloji destekli obje çıkarımı hedeflenmiştir. Bu amaçdoğrultusunda obje tabanlı görüntü analiz yöntemi, bulanık mantık ilesınıflandırma kullanılarak obje çıkarımı yapılmış ve kavramsal sınıf tanımları,obje ve veri ilişkileri, kurallar ve aksiyomlar tanımlanarak semantik altyapımodeli kurulmuştur. Bu çalışmanın sonucunda doğruluk analizi ve görüntüobjelerinin ontoloji ile entegrasyonu yapılmıştır.