XIX.VE XX. YÜZYILLARDA OSMANLI DEVLETİNİN MÜSLÜMAN TEBA’AYA YÖNELİK EĞİTİM POLİTİKASI/ XIX. and XX. Centuries Ottoman State Education Policy For The Muslim Subjects
XIX.VE XX. YÜZYILLARDA OSMANLI DEVLETİNİN MÜSLÜMAN TEBA’AYA YÖNELİK EĞİTİM POLİTİKASI/ XIX. and XX. Centuries Ottoman State Education Policy For The Muslim Subjects
Yazar: Çetin, Kenan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2014

Ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyas&icirc; güçleri, eğitim seviyeleri ileorantılıdır. Başka bir ifadeyle, bir ülkenin kalkınması, o ülkedeki insanlarıneğitim düzeyine bağlıdır.Osmanlı Tarihi incelendiği zaman, doğru başlayan ve her alanda OsmanlıDevleti&rsquo;nin güçlü olmasını sağlayan bir eğitim politikasının, özellikle XVI.Yüzyılda terk edildiğini ve bu durumun, Osmanlı&rsquo;nın bütün kurumlarınayansıdığını görebiliriz. Osmanlı Devleti, genel anlamda bir duraklama vegerileme sürecine girerken; kendi toprakları üzerinde yaşayan insanlara karşıeşit davranmamıştır. Selçuklular zamanında doğu, batıya göre daha gelişmiş vemüreffeh bir durumda iken, Osmanlı yönetiminde bu durum tamamen tersinedönmüştür. Özellikle XVI. Yüzyıldan itibaren Osmanlı&rsquo;nın hizmet veyatırımlarının önemli bir kısmı İstanbul, Bursa, Edirne, Manisa gibi vilayetlereharcanmıştır.Benzer bir durumu, eğitim-öğretim kurumlarında görüyoruz. Kuruluşdöneminde büyük medreseler, XIX. Yüzyıldan itibaren ise; ilk, orta ve yüksekdüzeydeki okulların çoğu batı vilayetlerinde açıldı.Bu ortamda, Osmanlı vatandaşı olan Gayr-ı Müslim azınlıklar ve Osmanlı topraklarında yaşayan yabancılar, kendi çocuklarının eğitim ve öğretimini, kendiçaba ve imk&acirc;nları ile sağlamaya çalıştılar. Dış ülkelerden de sağladıklarıyardımlar ve kurdukları vakıfların desteği ile Müslümanlardan daha fazla okulaçtılar ve daha üst düzeyde bir eğitimi gerçekleştirdiler.Bütün kaynaklar ve istatistikler, Osmanlı&rsquo;nın XIX. Ve XX. Yüzyıldaki buihmalini ortaya koymaktadır.Anahtar Sözcükler: Eğitim politikası, Azınlık ve Yabancı Okulları,Osmanlı&rsquo;nın ihmali.Countries&rsquo; economic, social and political power is directly proportional totheir level of education. In other words development of a country depends on thelevel of education of people living in that country. When analyzed, we see thatOttoman education policy, which started right and gave power to Ottomans inevery areas was fall into disuse in 16th century and this caused the processof stagnation and decline in general. During this stagnation and decline periodOttomans did not treat people living in Ottoman land equally. During Seljuks&rsquo;rule eastern regions were more advanced and prosperous compared to westernregions, but this situation was reversed under Ottoman rule. After 17th centurythe majority of Ottoman service and investment were spent western cities such asİstanbul, Bursa, Edirne and Manisa.We see the same situation exist for educational institutions. After 19thcentury most of the primary, middle, and high level educational institutions werebrought into service in western cities. In this situation non-Muslim Ottomancitizens and foreigners living in Ottoman state tried to educate their children withtheir own efforts and means. With the support they got from other countries andorganizations they managed to establish more educational institution and offerbetter education than Muslims. The sources and statistics in this subject show theOttoman State&rsquo;s negligence on the subject during 19th and 20th centuries.Keywords: Education policy, Schools for minorities and foreigners,Ottoman negligence.

Ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyas&icirc; güçleri, eğitim seviyeleri ileorantılıdır. Başka bir ifadeyle, bir ülkenin kalkınması, o ülkedeki insanlarıneğitim düzeyine bağlıdır.Osmanlı Tarihi incelendiği zaman, doğru başlayan ve her alanda OsmanlıDevleti&rsquo;nin güçlü olmasını sağlayan bir eğitim politikasının, özellikle XVI.Yüzyılda terk edildiğini ve bu durumun, Osmanlı&rsquo;nın bütün kurumlarınayansıdığını görebiliriz. Osmanlı Devleti, genel anlamda bir duraklama vegerileme sürecine girerken; kendi toprakları üzerinde yaşayan insanlara karşıeşit davranmamıştır. Selçuklular zamanında doğu, batıya göre daha gelişmiş vemüreffeh bir durumda iken, Osmanlı yönetiminde bu durum tamamen tersinedönmüştür. Özellikle XVI. Yüzyıldan itibaren Osmanlı&rsquo;nın hizmet veyatırımlarının önemli bir kısmı İstanbul, Bursa, Edirne, Manisa gibi vilayetlereharcanmıştır.Benzer bir durumu, eğitim-öğretim kurumlarında görüyoruz. Kuruluşdöneminde büyük medreseler, XIX. Yüzyıldan itibaren ise; ilk, orta ve yüksekdüzeydeki okulların çoğu batı vilayetlerinde açıldı.Bu ortamda, Osmanlı vatandaşı olan Gayr-ı Müslim azınlıklar ve Osmanlı topraklarında yaşayan yabancılar, kendi çocuklarının eğitim ve öğretimini, kendiçaba ve imk&acirc;nları ile sağlamaya çalıştılar. Dış ülkelerden de sağladıklarıyardımlar ve kurdukları vakıfların desteği ile Müslümanlardan daha fazla okulaçtılar ve daha üst düzeyde bir eğitimi gerçekleştirdiler.Bütün kaynaklar ve istatistikler, Osmanlı&rsquo;nın XIX. Ve XX. Yüzyıldaki buihmalini ortaya koymaktadır.Anahtar Sözcükler: Eğitim politikası, Azınlık ve Yabancı Okulları,Osmanlı&rsquo;nın ihmali.Countries&rsquo; economic, social and political power is directly proportional totheir level of education. In other words development of a country depends on thelevel of education of people living in that country. When analyzed, we see thatOttoman education policy, which started right and gave power to Ottomans inevery areas was fall into disuse in 16th century and this caused the processof stagnation and decline in general. During this stagnation and decline periodOttomans did not treat people living in Ottoman land equally. During Seljuks&rsquo;rule eastern regions were more advanced and prosperous compared to westernregions, but this situation was reversed under Ottoman rule. After 17th centurythe majority of Ottoman service and investment were spent western cities such asİstanbul, Bursa, Edirne and Manisa.We see the same situation exist for educational institutions. After 19thcentury most of the primary, middle, and high level educational institutions werebrought into service in western cities. In this situation non-Muslim Ottomancitizens and foreigners living in Ottoman state tried to educate their children withtheir own efforts and means. With the support they got from other countries andorganizations they managed to establish more educational institution and offerbetter education than Muslims. The sources and statistics in this subject show theOttoman State&rsquo;s negligence on the subject during 19th and 20th centuries.Keywords: Education policy, Schools for minorities and foreigners,Ottoman negligence.