B7 Elazığ Bölgesinde Yetişen Centaurea, Psephellus ve Cyanus Cinslerine Ait Türler Üzerine Palinolojik Bir İnceleme
Palynological Investigation of the Genera Centaurea, Psephellus, and Cyanus Growing in the B7 Elazığ Region
Yazar: Kargün, Kürşat
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Botany (Other) ; Bitki Bilimi (Diğer) ; Centaurea,Cyanus,Psephellus,Palynology,Pollen morphology ; Centaurea,Cyanus,Psephellus,Palinoloji,Polen morfolojisi

Bu çalışma, B7 Elazığ karesinde doğal olarak yetişen Centaurea, Psephellus ve Cyanus cinslerine ait toplam 28 taksonun palinolojik özelliklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında her taksonun polen morfolojisine ilişkin detaylı ölçümler yapılmış, karakteristik özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda B7 karesine ait bazı türlerin bölge için ilk kayıt olduğu saptanmıştır. Özellikle normalde C5 (Adana-Hatay) karesinde yayılış gösteren ve endemik bir tür olan Centaurea antitauri, bu çalışmayla B7 Elazığ karesinden ilk kez rapor edilmiştir. Benzer şekilde Centaurea carduiformis türünün iki varyetesi olan C. carduiformis subsp. carduiformis var. thrincifolia ve C. carduiformis subsp. carduiformis var. carduiformis de Elazığ için yeni kayıtlardır. Polen incelemelerinde, polenlerin genel olarak radyal simetrili, izopolar ve trikolporat yapıda olduğu; şekil olarak küresel görünümlü olduğu belirlenmiştir. Ortalama polar eksen uzunluğu 27.27 μm, ekvatoryal eksen uzunluğu 26.25 μm olarak ölçülmüştür. Polar görünümde sirküler çap 26.04 μm’dir. Apokolpiyumlar geniş ve sınırları belirgindir. Kolpus uçları arasındaki mesafe ortalama 7.10 μm’dir. Kolpuslar uzun, geniş ve uçları sivridir (Clg: 20.56 μm, Clt: 9.88 μm). Porlar belirgin, sınırları düzenlidir (Plg: 8.71 μm, Plt: 9.88 μm) ve por genişliği kolpus genişliğine eşittir. Ekzin kalınlığı ortalama 2.45 μm’dir. Polen yüzeyi skabrat (pürüzlü) tipte olup, spinüller genellikle 1 μm’den küçüktür. İnce yapılı intin tabakası ise yaklaşık 0.88 μm kalınlığındadır. Çalışmada elde edilen polen morfolojik verileri detaylı çizelgeler halinde sunulmuştur.

This study investigates the pollen morphology of 28 taxa belonging to the genera Centaurea, Psephellus, and Cyanus, naturally occurring within the B7 square (Elazığ region) of Türkiye. The palynological characteristics of each taxon were determined through detailed morphometric analyses. Several noteworthy new records for the region’s flora were identified. Notably, Centaurea antitauri, an endemic sp ecies previously known from the C5 square (Adana-Hatay region), was recorded for the first time in the B7 Elazığ square. In addition, two varieties of C. carduiformis subsp. carduiformis var. thrincifolia and C. carduiformis subsp. carduiformis var. carduiformis—were documented as new records for this region. The examined pollen grains are radially symmetrical, isopolar, and tricolporate, generally exhibiting a spheroidal shape. The average polar axis measures 27.27 μm, while the equatorial axis is 26.25 μm, and the circular diameter in polar view is 26.04 μm. Apocolpia are distinct and broad. Colpi are long, wide, and sharply pointed at the ends (Clg: 20.56 μm; Clt: 9.88 μm). Pores are well-defined with regular borders (Plg: 8.71 μm; Plt: 9.88 μm), and their width is equal to that of the colpi. The exine is approximately 2.45 μm thick and exhibits a scabrate ornamentation pattern. Spinules are generally smaller than 1 μm, and the intine is thin, measuring around 0.88 μm. Pollen morphological data for these new records are presented in detailed tables.