Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Teachers' Perceptıons of The Use of Artıfıcıal Intelligence in Educatıon: Valıdıty and Reliability Study
Yazar: Çetingüney, Hanife; Büyük, Uğur
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 26 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Measurement Theories and Applications in Education and Psychology ; Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Teorileri ve Uygulamaları ; Artificial intelligence,Perception,Scale development ; Yapay zekâ,Algı,Ölçek geliştirme

Eğitim teknolojilerinin etkinliğini ve kabulünü anlamak için yapay zekânın eğitimde kullanılmasına ilişkin öğretmenlerin algısını tespit etmek önemlidir. Dolayısıyla öğretmenlerin yapay zekâ destekli araçları nasıl benimsediğini ve bu araçların pedagojik uygulamalara entegrasyonunu değerlendirmeye imkân tanıyacağı beklenmektedir. Bu çalışmada öğretmenlerin, eğitimde yapay zekâ (YZ) kullanımına yönelik algılarını ortaya çıkarmak için güvenilir ve geçerli bir ölçek geliştirmek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, “Eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik öğretmenlerin algısını tespit etmek için geliştirilecek ölçek geçerli ve güvenilir midir?” sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımı desenlerinden biri olan tarama deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim öğretim yılı sonunda Kayseri ilinin Melikgazi ilçesinde çeşitli kademelerde aktif olarak görev yapan farklı branşlardan 241 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Alanyazında yer alan ölçek geliştirme basamakları esas alınarak, çalışmaya ait deneme ölçeği oluşturulmuştur. Oluşturulan bu deneme ölçek, uzman görüşleri alınarak revize edilmiş ve daha sonra örneklem grubuna uygulanmıştır. Örneklem büyüklüğünün yeterliliğini belirlemek amacıyla KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) ve Barttlet Küresellik Testi değerlerine bakılmıştır. Deneme ölçek aracılığıyla katılımcılardan toplanan veriler Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi ile çözümlenmiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı (0.82), Spearman Brown katsayısı (0.88) ve Guttman Split Half katsayısı (0.88) hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, 17 madde ve dört faktörden oluşan öğretmenlerin yapay zekâ destekli eğitim teknolojilerine yönelik algılarını değerlendirmede kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçek elde edilmiştir.

It is important to determine teachers' perceptions of the use of artificial intelligence in education to understand the effectiveness and acceptance of educational technologies. Therefore, it is expected to allow for the evaluation of how teachers adopt AI-supported tools and integrate these tools into pedagogical practices. This study aims to develop a reliable and valid scale to reveal teachers' perceptions of the use of artificial intelligence (AI) in education. In this context, the study seks to answer the question: "Is the scale developed to determine teachers' perceptions of the use of AI in education valid and reliable?" The study employed a survey design, which is one of the quantitative research approaches. The research was conducted with 241 teachers from various disciplines actively working at different levels in the Melikgazi district of Kayseri province at the end of the 2024-2025 academic year. Based on the scale development steps found in the literature, a draft scale was created for the study. This draft scale was revised based on expert opinions and subsequently administered to the sample group. To determine the adequacy of the sample size, the KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) and Bartlett's Test of Sphericity values were examined.Data collected from participants via the draft scale were analyzed using Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis. To determine the reliability of the scale, the Cronbach's Alpha internal consistency coefficient (0.82), the Spearman-Brown coefficient (0.88), and the Guttman Split-Half coefficient (0.88) were calculated. As a result of the analyses, a validand reliable scale consisting of 17 items and four factors was obtained, which can be used to evaluate teachers' perceptions of AI-supported educational technologies.