Muğla Geleneksel Konut Dokusu Koruma Sorunları: Muğla İskender Alper Evi Örneği
Effects of Changing Living Conditions on Traditional Buildings: Muğla İskender Alper
Yazar: Demirel Karacasulu, Selin; Örnek, Elif
Dergi: Art-Sanat No. 25, 2024
Anahtar kelimeler: Urban Archeology ; Kentsel Arkeoloji ; Geleneksel Kent Dokusu,Geleneksel Yapı,Koruma,Muğla,Kullanıcı Müdahaleleri ; Traditional Urban Fabric,Traditional Architecture,Conservation,Muğla,User Interventions

Günümüzde eski yerleşim dokularının ve dönem katmanlarının kültürel zenginliği, ülkelerin gelişmişliğinin göstergesi sayılmaktadır. Sürekli gelişen teknoloji, insanların yaşam şeklini doğrudan etkilerken fiziksel çevreyi dönüştürmeyi de zorunlu kılmaktadır. Modern kentlerde değişim olağan seyrinde ilerlerken geleneksel dokuların korunduğu yerlerde çağdaş yaşam koşullarına uyumda zorluklar yaşanmaktadır. Döneminin ihtiyaçlarına göre inşa edilen geleneksel kentlerde, değişime bağlı olarak ortaya çıkan talepler, kullanıcının yapıya müdahalesini gerekli kılmıştır. Bu müdahaleler, düşük gelirli kullanıcı profilindeki kent dokusunda denetimsiz ve bilinçsizce yapılmaktadır. Oysaki geleneksel yapılara çağdaş yaşam koşullarının kullanıcının ihtiyaçları doğrultusunda kontrollü ve bilinçli olarak entegrasyonunun sağlanması, geleneksel kent dokusunun özgün değerlerinin korunması, yaşatılması ve sürdürülebilir olması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada geleneksel Muğla evleri ve sokak dokusu incelenmiş, konut işlevini koruyarak günümüze ulaşan İskender Alper Evi’nde tespit edilen fiziksel değişimler ışığında, geleneksel yerleşimlerin özelliklerini kaybetmeden korunmasına yönelik öneriler sunulmuştur. Geleneksel dokuyu oluşturan bütün yapıların / yapı parçalarının dokunun ayrılmaz bir parçası olduğu ancak her yapının kendine has, özgün, tek olduğu ve yapıların fiziksel olarak korunmasının ancak içinde yaşayan kullanıcıları ile birlikte mümkün olacağı vurgulanmıştır.

Today, the cultural heritage embodied in historic urban fabric and layered urban fabric is an indicator of a country’s commitment to heritage development. While continuously advancing technology directly influences ways of life, it also necessitates the transformation of the physical environment. In modern cities, change proceeds naturally; however, in areas where traditional fabrics are preserved, difficulties arise in adapting to contemporary living conditions. In traditional cities built according to the needs of their time, demands emerging because of change have required users to intervene in the built environment. These interventions are often carried out in an uncontrolled and unconscious manner, particularly within urban fabrics inhabited by low-income user profiles. Nevertheless, the controlled and conscious integration of contemporary living conditions into traditional buildings in line with users’ needs is of great importance for the preservation, continuity, and sustainability of the original values of traditional urban fabric. In this study, traditional Muğla houses and street patterns are examined. Based on the physical transformations identified in the İskender Alper House, which has survived to the present day while maintaining its residential function, recommendations are presented for the conservation of traditional settlements without losing their defining characteristics. It is emphasized that all buildings and building components forming the traditional fabric constitute inseparable parts of the whole; however, each structure is unique and possesses its own original characteristics, and the physical conservation of buildings is only possible together with the users who inhabit them.