AVRUPA BİRLİĞİ UYUM SÜRECİNDE TÜRKİYE'NİN MAASTRİCHT KRİTERLERİNE GÖRE PERFORMANSI
AVRUPA BİRLİĞİ UYUM SÜRECİNDE TÜRKİYE'NİN MAASTRİCHT KRİTERLERİNE GÖRE PERFORMANSI
Yazar: Özkan Günay, E. Nur
Dergi: Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, Vol. 15 No. 1, 2007
Anahtar kelimeler: Maastricht Kriterleri, Döviz Kuru, Enflasyon, Mali Kriterler ; Maastricht Kriter!eri,Enflasyon,Mali Kriterler

Be§ genL,~leme siireci ya~·ayan Avrupa Birligi, sosyal, kiiltiirel, ekonomikve politik olarak r,:ok farkh yapt!ara sahip Avrupa iilkelerini yeni bin _vddaharz§, demokrasi ve yiiksek refah paydas1 etrajinda birlqtirip, 'Tek Avrupa'olarak kiiresel ortamda etkin rol oynamay1 hedejlerni§tir. U!keler baztndakifarkhlzklar r,:qitlilik yaratzrken, ekonomik, politik ve idari biitiinlqmedesorunlara neden olmakta ve biitiinle§me siirecini zorlo~·tmnaktad1r.Tiirki_ve 'nin de Avrupa Birligi 'ne iiyeligi siirecinde, ekonomik, siyasal,sosyal ve hukuksal alanda Maastricht ve Kopenhag (1993) kriterlerinikar§zlamasl gerekmektedir. Uye ve aday iilkelerin ekonomik yeterliligi'Maastricht kriterleri' ad1 veri/en be§ makroekonomik oir,:iit c.·erc.·evesindedegerlendirilmekte ve aday iilkenin Euro Bolgesi 'ne katzfmadan yeterliderecede ekonomik istikrar ve biitiinleJme diizeyini tutturdugu garantiyealznmaktadzr. Bu r,:alzJmada, May1s 2004 tarihinde 25 iiyeye ulaJan AvrupaBirligi iilkeleri ve aday iilkeler Maastricht kriterlerine gore ince/enmekte veTiirkiye 'nin konumu goreceli olarak kar.;zla~·tmlmaktadw. Avrupa Birligi 'netam iiyeligi hedejleyen Tiirkiye son donemde 'istikrarlt bir ekonomik yop1saglama' konusunda olumlu ge!iymeler gostermi§tir. Maastricht kriterleribaz almdzgznda 2005 sonzt itiboriy!e mali disiplin c1lr,:iitlerini kar~·zladi{;l,enflasyon ve faiz oranlanndaki olumlu ge!i.~·im sonucu yaktnhJ.?'ma siirecinegirdigi gi5riilmektedir.AB 'nin geni.~leme siirecinde Aiaastricht kriterleri, aJay iilkenin Eu;·aBolgesine katzlmadan yeterli ekonomik istikrar ve biitiinle!jme diizeyinitutturdugunu garantiyc almaktadtr. Biinyesine on yeni iilkenin katiitmiJ'loba~-!ayan geni~·leme siirecinin o/umlu ve• o!umsuz etkileri tart1ymast.Tiirkiye 'nin 3 Ekim 2005 tarihindeki tam iiyelik miizakerelerine ba~·lamakararz ile doruk noktasma ~·zkmz§f!r AB 'ne tam ii,velik hedefi o!an Tiirkivebu siirer,: ic.·inde 2000-2001 krizlerini yaJamz§ ve 'istikrarfl hir ekonomik  yap1 saglama' konusundaki baskz daha da artmz~·tzr. Bu ~·alz~manzn amacz, JTiirkiye ile AB arasmda tam ii_velik miizakere siirecinde ya!janan ·.tartz!jmalara ekonomik gostergeler ~·er~:evesinde z~·zk tutmak, Maastricht fkriterleri baz alznarak AB 'nin 15 eski iiyesi (AB 15), yeni iiyefer (+AB 15) veaday iilkelerin ekonomik performans!armt kar!jzla,~tmnak ve Tiirkzve 'nin ABekonomisi irindeki konumunu 1998-2005 donemi irin g()reccli olarakbelirlemektir. ilk bO/iimde, AB ve Tiirkiye ihykileri geni:;ieme siirecikapsammda her iki taraf a~·zsmdan degerlendiri!mt'ktedir. ikinci boliimde, j.·.· ..temel ekonomik ve demograflk g/isterge!er ('<:>r('eJ'f'l'indc A B iiye n' aday liiikdain kar~t!a~·ttrdma . ..,·l yapzlmakrad~r. O(;linai b()/iimde, ekonomik vesiyasi biitiinle.'jmenin ol(·iitleri ozetlenmekte ve lo,1aastricht kriterlerir,;en;:evesinde iilkelerin son sekiz yzlltk performanslan kar,..,·!la~·tmlmaktadzr.Son b6liimde ise, ekonomik gostergeler t.'jzgznda Tiirkiye 'nin ekonomikperformans apszndan konumu _vorumlanmaktadir.

Be§ genL,~leme siireci ya~·ayan Avrupa Birligi, sosyal, kiiltiirel, ekonomikve politik olarak r,:ok farkh yapt!ara sahip Avrupa iilkelerini yeni bin _vddaharz§, demokrasi ve yiiksek refah paydas1 etrajinda birlqtirip, 'Tek Avrupa'olarak kiiresel ortamda etkin rol oynamay1 hedejlerni§tir. U!keler baztndakifarkhlzklar r,:qitlilik yaratzrken, ekonomik, politik ve idari biitiinlqmedesorunlara neden olmakta ve biitiinle§me siirecini zorlo~·tmnaktad1r.Tiirki_ve 'nin de Avrupa Birligi 'ne iiyeligi siirecinde, ekonomik, siyasal,sosyal ve hukuksal alanda Maastricht ve Kopenhag (1993) kriterlerinikar§zlamasl gerekmektedir. Uye ve aday iilkelerin ekonomik yeterliligi'Maastricht kriterleri' ad1 veri/en be§ makroekonomik oir,:iit c.·erc.·evesindedegerlendirilmekte ve aday iilkenin Euro Bolgesi 'ne katzfmadan yeterliderecede ekonomik istikrar ve biitiinleJme diizeyini tutturdugu garantiyealznmaktadzr. Bu r,:alzJmada, May1s 2004 tarihinde 25 iiyeye ulaJan AvrupaBirligi iilkeleri ve aday iilkeler Maastricht kriterlerine gore ince/enmekte veTiirkiye 'nin konumu goreceli olarak kar.;zla~·tmlmaktadw. Avrupa Birligi 'netam iiyeligi hedejleyen Tiirkiye son donemde 'istikrarlt bir ekonomik yop1saglama' konusunda olumlu ge!iymeler gostermi§tir. Maastricht kriterleribaz almdzgznda 2005 sonzt itiboriy!e mali disiplin c1lr,:iitlerini kar~·zladi{;l,enflasyon ve faiz oranlanndaki olumlu ge!i.~·im sonucu yaktnhJ.?'ma siirecinegirdigi gi5riilmektedir.AB 'nin geni.~leme siirecinde Aiaastricht kriterleri, aJay iilkenin Eu;·aBolgesine katzlmadan yeterli ekonomik istikrar ve biitiinle!jme diizeyinitutturdugunu garantiyc almaktadtr. Biinyesine on yeni iilkenin katiitmiJ'loba~-!ayan geni~·leme siirecinin o/umlu ve• o!umsuz etkileri tart1ymast.Tiirkiye 'nin 3 Ekim 2005 tarihindeki tam iiyelik miizakerelerine ba~·lamakararz ile doruk noktasma ~·zkmz§f!r AB 'ne tam ii,velik hedefi o!an Tiirkivebu siirer,: ic.·inde 2000-2001 krizlerini yaJamz§ ve 'istikrarfl hir ekonomik  yap1 saglama' konusundaki baskz daha da artmz~·tzr. Bu ~·alz~manzn amacz, JTiirkiye ile AB arasmda tam ii_velik miizakere siirecinde ya!janan ·.tartz!jmalara ekonomik gostergeler ~·er~:evesinde z~·zk tutmak, Maastricht fkriterleri baz alznarak AB 'nin 15 eski iiyesi (AB 15), yeni iiyefer (+AB 15) veaday iilkelerin ekonomik performans!armt kar!jzla,~tmnak ve Tiirkzve 'nin ABekonomisi irindeki konumunu 1998-2005 donemi irin g()reccli olarakbelirlemektir. ilk bO/iimde, AB ve Tiirkiye ihykileri geni:;ieme siirecikapsammda her iki taraf a~·zsmdan degerlendiri!mt'ktedir. ikinci boliimde, j.·.· ..temel ekonomik ve demograflk g/isterge!er ('<:>r('eJ'f'l'indc A B iiye n' aday liiikdain kar~t!a~·ttrdma . ..,·l yapzlmakrad~r. O(;linai b()/iimde, ekonomik vesiyasi biitiinle.'jmenin ol(·iitleri ozetlenmekte ve lo,1aastricht kriterlerir,;en;:evesinde iilkelerin son sekiz yzlltk performanslan kar,..,·!la~·tmlmaktadzr.Son b6liimde ise, ekonomik gostergeler t.'jzgznda Tiirkiye 'nin ekonomikperformans apszndan konumu _vorumlanmaktadir.