Arttırılmış Gerçeklik Temelli Okuma Ortamlarına Yönelik Tutum: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
Attitudes Towards Augmented Reality-Based Reading Environments: A Scale Development Study
Yazar: Çetin, Hakan; Turkan, Azmi
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Scale Development ; Ölçek Geliştirme ; Arttırılmış gerçeklik,okuma,ölçek,tutum,teknoloji ; Augmented reality,reading,scale,attitude

Arttırılmış gerçeklik, hızlı bir şekilde gelişme gösteren ve eğitim ortamlarında da sıklıkla kullanılmaya başlanan bir teknolojidir. Fen bilimlerinden matematiğe, sosyal bilgilerden sanat derslerine kadar birçok disiplinde kullanılmaktadır. Bu teknolojinin kullanım alanlarından bir tanesi de okuma becerilerinin gelişimidir. Bu araştırma okuryazarlık alanında kullanılan arttırılmış gerçeklik (AG) temelli teknolojilere yönelik ilkokul 4.sınıf öğrencilerinin tutumlarını ölçmeyi sağlayan likert tipi bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada sırasıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) 221, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ise 215 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada taslak form uygulanmadan önce öğrencilere arttırılmış gerçeklik ortamında oluşturulmuş olan bir hikâye metni okutulmuş ve ölçek formunun uygulanma aşamasına bu okumadan sonra geçilmiştir. Araştırmada 24 maddeden oluşan taslak ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve bu analiz sonucunda 18 maddeden oluşan üç boyutlu bir ölçme aracı elde edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik düzeyini belirlemek için Cronbach’s Alpha katsayı ve açıklanan ortalama varyans (AVE) değerlerine bakılmıştır. Ölçekteki toplam Cronbach’s Alpha değerinin .90 olduğu ve AVE değerinin .45 olduğu gözlenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonrasında elde edilen boyutlar “Arttırılmış gerçeklik temelli okuma ortamlarının işlevselliği”, Arttırılmış gerçeklik temelli okuma ortamlarının olumsuz yönleri” ve “Arttırılmış gerçeklik temelli okuma ortamlarının yaşama yakınlığı” şeklindedir. AFA ile elde edilen üç boyutlu yapı doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir. Uyum indeksleri kontrol edildiğinde önerilen üç boyutlu yapı doğrulanmıştır. Gerçekleştirilmiş olan analizler göz önünde bulundurulduğunda ölçeğin geçerlik ve güvenirliği sağlanmıştır. Ölçek “Arttırılmış gerçeklik temelli okuma ortamlarına yönelik tutum ölçeği” olarak isimlendirilmiştir.

Augmented reality is a technology that develops rapidly and is frequently used in educational environments. It is used in many disciplines from science to mathematics, from social studies to art classes. One of the uses of this technology is the development of reading skills. This research aims to develop a Likert-type scale that measures primary school 4th grade students' attitudes towards augmented reality-based (AR) technologies used in the field of literacy. In the study, exploratory factor analysis (EFA) was performed with 221 and confirmatory factor analysis (CFA) with 215 primary school fourth grade students. Before the draft form was applied in the research, a story text created in the augmented reality environment was read to the students and the application phase of the scale form was started after this reading. In the study, exploratory factor analysis was conducted to test the construct validity of the draft scale consisting of 24 items, and as a result of this analysis, a three-dimensional measurement tool consisting of 18 items was obtained. Cronbach's Alpha coefficient value was checked to determine the reliability level of the scale. In order to determine the reliability level of the scale, Cronbach's Alpha coefficient and AVE values were examined. It was observed that the total Cronbach's Alpha value in the scale was .90 and the AVE value was .45. The dimensions obtained after the exploratory factor analysis are "Functionality of augmented reality-based reading environments", Negative aspects of augmented reality-based reading environments" and "The proximity of augmented reality-based reading environments to life". The three-dimensional structure obtained by exploratory factor analysis was tested with confirmatory factor analysis. When the fit indices were checked, the proposed three-dimensional structure was confirmed. Considering the analyzes carried out, the validity and reliability of the scale were ensured. The scale is named as “Attitude Scale towards Augmented Reality Based Reading Environments”.