hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ATATÜRK DÖNEMİ TÜRKİYE’SİNDE TOPRAK MÜLKİYET DAĞILIMI İLE İLGİLİ BAZI DÜZENLEMELER
ATATÜRK DÖNEMİ TÜRKİYE’SİNDE TOPRAK MÜLKİYET DAĞILIMI İLE İLGİLİ BAZI DÜZENLEMELER
Yazar: İnci, İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 44, 2011
Anahtar kelimeler: Toprak, Arazi Sahibi, Toprak Reformu, Mülk, Mülkiyet

Cumhuriyet’in kurulduğu tarihlerde Türkiye nüfusunun çok büyük bir kısmı, yüzde 80’i, kırsal kesimde yaşamaktaydı. Bu nüfusun tamamına yakını geçimini tarımdan sağlıyordu. Cumhuriyet Türkiye’si, Osmanlı döneminden adil olmayan bir toprak mülkiyet yapısı devralınmıştı. Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren toprak üzerinde özel mülkiyeti pekiştirici yasal düzenlemeler yapılmıştır. Atatürk birçok konuşmasında, her çiftçinin emeğini değerlendirebileceği ve geçimini sağlayabileceği kadar toprağa sahip kılınmasını istemekteydi. O’nun tavsiye ve direktifleriyle topraksız köylüye arazi dağıtılması için bir takım çalışmalar yapılmıştır. 1938 yılına kadar hükümetler köylüye önemli miktarlarda toprak dağıtmıştır. Bu dağıtılan araziler devlete ait arazilerden ibaret kalmış, büyük toprak sahiplerinin elindeki arazilere dokunulmamıştır. Yapılan bu çalışmalar Türkiye’deki toprak mülkiyet yapısındaki çarpıklığın belli ölçüde giderilmesine katkıda bulunmuştur.

Cumhuriyet’in kurulduğu tarihlerde Türkiye nüfusunun çok büyük bir kısmı, yüzde 80’i, kırsal kesimde yaşamaktaydı. Bu nüfusun tamamına yakını geçimini tarımdan sağlıyordu. Cumhuriyet Türkiye’si, Osmanlı döneminden adil olmayan bir toprak mülkiyet yapısı devralınmıştı. Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren toprak üzerinde özel mülkiyeti pekiştirici yasal düzenlemeler yapılmıştır. Atatürk birçok konuşmasında, her çiftçinin emeğini değerlendirebileceği ve geçimini sağlayabileceği kadar toprağa sahip kılınmasını istemekteydi. O’nun tavsiye ve direktifleriyle topraksız köylüye arazi dağıtılması için bir takım çalışmalar yapılmıştır. 1938 yılına kadar hükümetler köylüye önemli miktarlarda toprak dağıtmıştır. Bu dağıtılan araziler devlete ait arazilerden ibaret kalmış, büyük toprak sahiplerinin elindeki arazilere dokunulmamıştır. Yapılan bu çalışmalar Türkiye’deki toprak mülkiyet yapısındaki çarpıklığın belli ölçüde giderilmesine katkıda bulunmuştur.
ŞEYYAD HAMZA’NIN YUSUF U ZELİHA’SINDAKİ BAZI İBARELER ÜZERİNE
ŞEYYAD HAMZA’NIN YUSUF U ZELİHA’SINDAKİ BAZI İBARELER ÜZERİNE
Yazar: Demirci, Ümit Özgür
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Yusuf u Zeliha, Şeyyâd Hamza, Eski Anadolu Türkçesi, etimoloji

Eski Anadolu Türkçesinin önemli eserlerinden olan Yusuf u Zeliha mesnevisi aynı zamanda Anadolu sahasında yazılmış ilk Yusuf u Zeliha mesnevisidir. Bu eserin yazarı olan Şeyyâd Hamza’nın hayatı hakkında fazla bilgimiz olmamasına rağmen, Şeyyâd Hamza’nın divan edebiyatının yanı sıra halk edebiyatı şiir geleneğinden de etkilendiği eserlerinden anlaşılmaktadır. Bu çalışmamızda eserdeki bazı kelime ve ibareler ile ilgili okuma ve anlamlandırma önerisinin yanı sıra, ilgili kelimelerle ilgili etimoloji önerileri de verilmeye çalışıldı.

Eski Anadolu Türkçesinin önemli eserlerinden olan Yusuf u Zeliha mesnevisi aynı zamanda Anadolu sahasında yazılmış ilk Yusuf u Zeliha mesnevisidir. Bu eserin yazarı olan Şeyyâd Hamza’nın hayatı hakkında fazla bilgimiz olmamasına rağmen, Şeyyâd Hamza’nın divan edebiyatının yanı sıra halk edebiyatı şiir geleneğinden de etkilendiği eserlerinden anlaşılmaktadır. Bu çalışmamızda eserdeki bazı kelime ve ibareler ile ilgili okuma ve anlamlandırma önerisinin yanı sıra, ilgili kelimelerle ilgili etimoloji önerileri de verilmeye çalışıldı.
MEVLANA SÛFÎ MUHAMMED DANİŞMEND VE MİR'ÂTÜ'L-KULÛB ESERİ
MEVLANA SÛFÎ MUHAMMED DANİŞMEND VE MİR'ÂTÜ'L-KULÛB ESERİ
Yazar: Hasan, Nadirhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Hoca Ahmed-i Yesevî, Yesevîlik, Sûfî Muhammed Danişmend, Mir’âtü’l-Kulûb, Hikmet, Kaynak, Tasavvuf

Türk dünyasının atası Hoca Ahmed-i Yesevî’nin hayatı, eserleri, dünya görüşü, takipçileri ve Yesevîlik öğretisine dair güvenilir fikirlere sahip olmak için, geçmiş yüzyıllara ait kaynak eserlere başvurmak gerekmektedir. Bunlardan biri de, Hoca Ahmed-i Yesevî’nin irfanî yolu ve fikirlerine dair mühim bir tasavvufî kaynak olan, Yesevi’nin talebesi Sûfî Muhammed Danişmend’in tasnif ettiği Mir’âtü’l-Kulûb eseridir. Yazımızda yazar ve eserle ilgili düşüncelerimizi paylaşacağız.

Türk dünyasının atası Hoca Ahmed-i Yesevî’nin hayatı, eserleri, dünya görüşü, takipçileri ve Yesevîlik öğretisine dair güvenilir fikirlere sahip olmak için, geçmiş yüzyıllara ait kaynak eserlere başvurmak gerekmektedir. Bunlardan biri de, Hoca Ahmed-i Yesevî’nin irfanî yolu ve fikirlerine dair mühim bir tasavvufî kaynak olan, Yesevi’nin talebesi Sûfî Muhammed Danişmend’in tasnif ettiği Mir’âtü’l-Kulûb eseridir. Yazımızda yazar ve eserle ilgili düşüncelerimizi paylaşacağız.
ERZURUMLU İBRAHİM HAKKI VE MAHTUMKULU  DİVANLARINDA HZ. PEYGAMBER
ERZURUMLU İBRAHİM HAKKI VE MAHTUMKULU  DİVANLARINDA HZ. PEYGAMBER
Yazar: Erdoğan, Kenan; Erdoğan, Kenan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Erzurumlu İbrahim Hakkı, Mahtumkulu, tasavvuf şiiri, Hz. Muhammed sevgisi

Bu çalışmada daha çok Marifet-nâmesi ile tanınan XVIII. Yüzyılın ünlü bilim adamı ve şairi Erzurumlu İbrahim Hakkı (1703-1772) Divanı ile yine XVIII. yüzyılda yaşamış ünlü Türkmen şairi Mahdumkulu (1733?-1783?) Divanı’nda Hz. Muhammed sevgisi ele alınmıştır. Aynı yüzyılda yaşayan ve aynı dilin lehçeleriyle yazan bu iki büyük sufi şair, birbirine hayli uzak coğrafyalarda yaşamışlardır. Ancak uzak coğrafyalarda olmaları, aralarında bazı şekil ve söyleyiş farklarının bulunması, inanç ve sevgi birliği dolayısıyla, aynı duygu ve düşünceleri dillendirmelerine engel olmamıştır. Bu inanç ve sevgi birliği içinde Hz. Peygamber’e olan sevgi çok önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmada, iki şairin divanı göz önünde bulundurularak taranmış ve konunun nasıl işlendiği ve anlatıldığı örnekleriyle verilmeye çalışılmıştır

Bu çalışmada daha çok Marifet-nâmesi ile tanınan XVIII. Yüzyılın ünlü bilim adamı ve şairi Erzurumlu İbrahim Hakkı (1703-1772) Divanı ile yine XVIII. yüzyılda yaşamış ünlü Türkmen şairi Mahdumkulu (1733?-1783?) Divanı’nda Hz. Muhammed sevgisi ele alınmıştır. Aynı yüzyılda yaşayan ve aynı dilin lehçeleriyle yazan bu iki büyük sufi şair, birbirine hayli uzak coğrafyalarda yaşamışlardır. Ancak uzak coğrafyalarda olmaları, aralarında bazı şekil ve söyleyiş farklarının bulunması, inanç ve sevgi birliği dolayısıyla, aynı duygu ve düşünceleri dillendirmelerine engel olmamıştır. Bu inanç ve sevgi birliği içinde Hz. Peygamber’e olan sevgi çok önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmada, iki şairin divanı göz önünde bulundurularak taranmış ve konunun nasıl işlendiği ve anlatıldığı örnekleriyle verilmeye çalışılmıştır
AHMET MİTHAT EFENDİ’NİN İLK ROMANLARINDA  MISIR VE MISIRLILAR
AHMET MİTHAT EFENDİ’NİN İLK ROMANLARINDA  MISIR VE MISIRLILAR
Yazar: Korkmaz, Ferhat; Korkmaz, Ferhat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Roman, Ahmet Mithat Anahtar Sözcükler: Efendi, Mısır, Mısır Meselesi, Mısırlılar, Mısır Tarihi.

Ahmet Mithat Efendi, Şemsettin Sami’den sonra ikinci telif romanı yazan Türk romancısıdır. Osmanlı Devleti açısından 18. Yüzyıldan itibaren başlayan Mısır sorunu, 19. Yüzyılda özellikle Kavalalı Mehmet Ali Paşa döneminde en karmaşık halini alır. 1517’de fethedilen; ancak 1882’de Osmanlı Devleti’nin elinden çıkan Mısır bu ilk romancılarımızın ilgisini çekmiş ve Tanzimat dönemi romanlarında bu ülkeye ait kimi konular işlenmiştir. Tanzimat romanında Mısır coğrafyası mekân olarak kullanılmış, roman yazarları ise romanlarının kimi bölümlerini Mısır, Mısırlılar veyahut Mısır’daki meselelere ayırmıştır. Ahmet Mithat Efendi de bir Tanzimat romancısı olarak Mısır konusuna bîgâne kalmamıştır. Onun romanlarını Osmanlı ülkesinin yaşayan halklarının siyasi, ekonomik, coğrafi, sosyal, psikolojik ve kültürel tarihi olarak değerlendirdiğimizden makalemizde, Ahmet Mithat Efendi’nin romanlarında Mısır coğrafyası ve Mısırlılar ele alınmıştır.

Ahmet Mithat Efendi, Şemsettin Sami’den sonra ikinci telif romanı yazan Türk romancısıdır. Osmanlı Devleti açısından 18. Yüzyıldan itibaren başlayan Mısır sorunu, 19. Yüzyılda özellikle Kavalalı Mehmet Ali Paşa döneminde en karmaşık halini alır. 1517’de fethedilen; ancak 1882’de Osmanlı Devleti’nin elinden çıkan Mısır bu ilk romancılarımızın ilgisini çekmiş ve Tanzimat dönemi romanlarında bu ülkeye ait kimi konular işlenmiştir. Tanzimat romanında Mısır coğrafyası mekân olarak kullanılmış, roman yazarları ise romanlarının kimi bölümlerini Mısır, Mısırlılar veyahut Mısır’daki meselelere ayırmıştır. Ahmet Mithat Efendi de bir Tanzimat romancısı olarak Mısır konusuna bîgâne kalmamıştır. Onun romanlarını Osmanlı ülkesinin yaşayan halklarının siyasi, ekonomik, coğrafi, sosyal, psikolojik ve kültürel tarihi olarak değerlendirdiğimizden makalemizde, Ahmet Mithat Efendi’nin romanlarında Mısır coğrafyası ve Mısırlılar ele alınmıştır.
PERTEV TEVFİK VE ‘VATAN TEHLİKEDE’ İSİMLİ RİSALESİ
PERTEV TEVFİK VE ‘VATAN TEHLİKEDE’ İSİMLİ RİSALESİ
Yazar: Aslan, Taner
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Pertev Tevfik Bey, Vatan Tehlikede, Meşrutiyet

Pertev Tevfik Bey tarafından kaleme alınan ‘Vatan Tehlikede’ isimli risale, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin uygulamalarını ve Süleyman Nazif’i Hak gazetesinde 25 Temmuz 1912 tarihinde yayımladığı “Kılıçlı Siyaset” başlıklı makalesiyle eleştirmektedir. Tevfik Bey, Meşrutiyetin ilanının üzerinden dört yıl geçmesine rağmen Meşrutiyetin ruhuna uygun bir yönetim ve adaletin tesis edilemediğini; dolayısıyla hürriyet ve eşitliğin olmadığı ortamda, kaosun ve kargaşanın hakim olacağını belirtmektedir. İttihat ve Terakki üzerine eleştirisini, Cemiyetin hükümetlere müdahale etmesi, ordunun siyasete karışması, tekelci bir siyasî tavır takınması, başka siyasî oluşumlara hayat hakkı tanımaması, seçimlere müdahale ederek demokrasi ortamının oluşmasına engel olması şeklinde yapmıştır. Çalışmada, II. Meşrutiyet Döneminin demokrat kimliğiyle öne çıkmış önemli simalarından Pertev Tevfik ve ‘Vatan Tehlikede’ isimli risalesi ele alınmıştır.

Pertev Tevfik Bey tarafından kaleme alınan ‘Vatan Tehlikede’ isimli risale, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin uygulamalarını ve Süleyman Nazif’i Hak gazetesinde 25 Temmuz 1912 tarihinde yayımladığı “Kılıçlı Siyaset” başlıklı makalesiyle eleştirmektedir. Tevfik Bey, Meşrutiyetin ilanının üzerinden dört yıl geçmesine rağmen Meşrutiyetin ruhuna uygun bir yönetim ve adaletin tesis edilemediğini; dolayısıyla hürriyet ve eşitliğin olmadığı ortamda, kaosun ve kargaşanın hakim olacağını belirtmektedir. İttihat ve Terakki üzerine eleştirisini, Cemiyetin hükümetlere müdahale etmesi, ordunun siyasete karışması, tekelci bir siyasî tavır takınması, başka siyasî oluşumlara hayat hakkı tanımaması, seçimlere müdahale ederek demokrasi ortamının oluşmasına engel olması şeklinde yapmıştır. Çalışmada, II. Meşrutiyet Döneminin demokrat kimliğiyle öne çıkmış önemli simalarından Pertev Tevfik ve ‘Vatan Tehlikede’ isimli risalesi ele alınmıştır.
AZERBAYCAN MUHACERET EDEBİYATINDA KUZEY KIBRIS OLAYLARI
AZERBAYCAN MUHACERET EDEBİYATINDA KUZEY KIBRIS OLAYLARI
Yazar: Cabbarlı, Nikpur; Cabbarlı, Nikpur
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Azerbaycan, Kuzey Kıbrıs olayları, muhaceret edebiyatı, Albay piyesi, Yürü şiiri.

1960’lı yılların başlarından itibaren Kıbrıs Türklerinin problemi Türkiye kamuoyunun dikkatini çekmiş, bu konu devletin dış politikasında önemli yer tutmuştur. Şöyle ki; Kıbrıs’ın bağımsız devlet ilan edilmesi ile (1960) adanın Türk nüfuzunun facialı günleri başlamış, onlara Yunan-Rum devleti tarafından baskı yapılmış ve soykırıma maruz bırakılmışlardır. Ne Birleşmiş Milletler Örgütü’nün barışçı misyonu ne de Türk hükümetinin diplomatik çabaları Yunan-Rum toplumunun saldırısını engelleyememiştir. Yalnız 1974 yılı Temmuz ayında halkın sebatlı talebi ile adaya çıkarılan Türk Askerî birlikleri burada katliama son vermeyi başarmış ve asayişi sağlamışlardır. Bu makalede Azerbaycan’ın ünlü muhacir yazarlarından olan Abay Dağlı’nın (1906-1989) “Albay” (1975) piyesinde (3 perde, 7 sahne) bu olaylar gerçeğe uygun bir şekilde işlenmiştir. Yazarın Kuzey Kıbrıs’da şehit olan Albay İbrahim Karaoğlanoğlu’nun ve tüm Türk şehitlerinin aziz ruhlarına ithaf ettiği bu piyes, Türkiye Genelkurmay Başkanlığı tarafından gençlerin askerî yurtseverlik eğitimi için önemli bir kaynak olarak değerlendirilerek yayımlanmıştır.

1960’lı yılların başlarından itibaren Kıbrıs Türklerinin problemi Türkiye kamuoyunun dikkatini çekmiş, bu konu devletin dış politikasında önemli yer tutmuştur. Şöyle ki; Kıbrıs’ın bağımsız devlet ilan edilmesi ile (1960) adanın Türk nüfuzunun facialı günleri başlamış, onlara Yunan-Rum devleti tarafından baskı yapılmış ve soykırıma maruz bırakılmışlardır. Ne Birleşmiş Milletler Örgütü’nün barışçı misyonu ne de Türk hükümetinin diplomatik çabaları Yunan-Rum toplumunun saldırısını engelleyememiştir. Yalnız 1974 yılı Temmuz ayında halkın sebatlı talebi ile adaya çıkarılan Türk Askerî birlikleri burada katliama son vermeyi başarmış ve asayişi sağlamışlardır. Bu makalede Azerbaycan’ın ünlü muhacir yazarlarından olan Abay Dağlı’nın (1906-1989) “Albay” (1975) piyesinde (3 perde, 7 sahne) bu olaylar gerçeğe uygun bir şekilde işlenmiştir. Yazarın Kuzey Kıbrıs’da şehit olan Albay İbrahim Karaoğlanoğlu’nun ve tüm Türk şehitlerinin aziz ruhlarına ithaf ettiği bu piyes, Türkiye Genelkurmay Başkanlığı tarafından gençlerin askerî yurtseverlik eğitimi için önemli bir kaynak olarak değerlendirilerek yayımlanmıştır.
HUŞENG CAFERÎ VE ŞİİR DÜNYASI
HUŞENG CAFERÎ VE ŞİİR DÜNYASI
Yazar: Kafkasyalı, Ali
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Huşeng Caferî, İran Türkleri, Ana Dili, Hürriyet, Bağımsızlık

Bir milletin varlığını, diriliğini gösteren tabii ki o milletin ozanlarıdır, şairleridir, sanatkârlarıdır. Milleti sahipli kılan onlardır. İran Türklüğünün sözcülüğünü ve gözcülüğünü yapan Huşeng Caferî, İran Türklerinin çağdaş millî şairlerinden biri belki de birincisidir. O, mensup olduğu İran Türklerinin hakkını, hukukunu, başına gelenleri, ümit ve beklentilerini kaleme alan ve yüksek sesle seslendiren bir şairidir. Caferî, İran Türklerinin ana dilleri Türkçe ile eğitim, millî kimliklerinin tanınması, hürriyet ve bağımsızlık gibi en hayati ve hassas meselelerini şiirlerine konu etmiştir.

Bir milletin varlığını, diriliğini gösteren tabii ki o milletin ozanlarıdır, şairleridir, sanatkârlarıdır. Milleti sahipli kılan onlardır. İran Türklüğünün sözcülüğünü ve gözcülüğünü yapan Huşeng Caferî, İran Türklerinin çağdaş millî şairlerinden biri belki de birincisidir. O, mensup olduğu İran Türklerinin hakkını, hukukunu, başına gelenleri, ümit ve beklentilerini kaleme alan ve yüksek sesle seslendiren bir şairidir. Caferî, İran Türklerinin ana dilleri Türkçe ile eğitim, millî kimliklerinin tanınması, hürriyet ve bağımsızlık gibi en hayati ve hassas meselelerini şiirlerine konu etmiştir.
BƏDİİ ƏSƏRDƏ YUXUGÖRMƏ VƏ ONUN FUNKSİYASI
Dream in Literature and its Functions
Yazar: Zeynalova, Dilbər
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Yuhugörme, İsmail Şıhlı, Yusif Samedoğlu, Deli Kür, Ölen Dünyam, Qetl Günü ; Yuhugörme

Təqdim olunan məqalədə bədii əsərdə yuxugörmə fenomeni və onun funksiyasından bəhs olunur. Yuxugörmə və bədii əsəri birbirinə yaxınlaşdıran simvoliklik, obrazlılıq, təhtəlşüurun təzahürü və s. kimi oxşar keyfiyyətlərlərdir. Elə buna görə də yuxugörmə müxtəlif sənətkarlar tərəfindən ən cox müraciət edilən bədii vasitədir. Məqalədə Azərbaycan ədəbiyyatında görkəmli yer tutan iki sənətkarın İsmayıl Şıxlı’nın “Dəli Kür”, “Ölən Dünyam” və Yusif Səmədoglu’nun “Qətl Günü” romanlarından faktik material kimi istifadə olunmuş və yuxugörmənin bədii əsərdəki əhəmiyyətli mövqeyi təsbit edilmişdir.

In the presented article, it has been mentioned the dream motif and its functions. The factors that make dreaming and aesthetic converge are symbol, image and emergence of subconscious. In accordance with all these, dreaming is an artistic means frequently referenced by various writers. In the article, the dream motif in the novels of İsmail Şıhlı (Deli Kür, Ölen Dünyam) and Yusif Semedoglu (Qetl Günü) are made use of as a real material, and the importance of this motif has been determined in those unique works.
TÜRK EDEBİYATI TARİHÇİLİĞİNDE MUSTAFA NİHAT ÖZÖN  VE METİNLERLE MUASIR TÜRK EDEBİYATI TARİHİ
TÜRK EDEBİYATI TARİHÇİLİĞİNDE MUSTAFA NİHAT ÖZÖN  VE METİNLERLE MUASIR TÜRK EDEBİYATI TARİHİ
Yazar: Güneş, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Edebiyat tarihi, edebî türler, tenkit, tasnif, yöntem, metin seçkisi.

Mustafa Nihat Özön, Metinlerle Muasır Türk Edebiyatı Tarihi adlı eseriyle Türk edebiyatı tarihi çalışmalarına önemli katkılarda bulunmuştur. Bu eser, türleri esas alarak tasnif yapması, şahsiyetlere ilişkin değerlendirmelerden sonra kaynakça bilgisi vermesi vb. yönleriyle kendisinden önceki ve sonraki Türk edebiyatı tarihi çalışmalarından farklılık gösterir. Yazar, türleri sırasıyla “nazım”, “tiyatro”, “roman”, “tarih”, “coğrafya ve seyahat”, “edebiyat tarihi ve tenkit”, “mektup ve hatırat”, “felsefe”, “hitabet ve gazetecilik” olmak üzere dokuz bölümde inceler. Her bölümün sonunda incelenen türe/türlere ait metin seçkileri bulunmaktadır. Mustafa Nihat Özön bu eserinde türlerdeki değişimi özlü biçimde değerlendirmekte, subjektif görüşlerden kaçınmaktadır. Bu yazıda Mustafa Nihat Özön’ün edebiyat tarihiyle ilgili diğer çalışmalarından da yararlanılmakla birlikte ağırlıklı olarak Metinlerle Muasır Türk Edebiyatı Tarihi, adlı eserinin Türk edebiyatı tarihi çalışmalarına katkıları ve bu çalışmada yazarın nasıl bir yöntem izlediği üzerinde durulmuştur.

Mustafa Nihat Özön, Metinlerle Muasır Türk Edebiyatı Tarihi adlı eseriyle Türk edebiyatı tarihi çalışmalarına önemli katkılarda bulunmuştur. Bu eser, türleri esas alarak tasnif yapması, şahsiyetlere ilişkin değerlendirmelerden sonra kaynakça bilgisi vermesi vb. yönleriyle kendisinden önceki ve sonraki Türk edebiyatı tarihi çalışmalarından farklılık gösterir. Yazar, türleri sırasıyla “nazım”, “tiyatro”, “roman”, “tarih”, “coğrafya ve seyahat”, “edebiyat tarihi ve tenkit”, “mektup ve hatırat”, “felsefe”, “hitabet ve gazetecilik” olmak üzere dokuz bölümde inceler. Her bölümün sonunda incelenen türe/türlere ait metin seçkileri bulunmaktadır. Mustafa Nihat Özön bu eserinde türlerdeki değişimi özlü biçimde değerlendirmekte, subjektif görüşlerden kaçınmaktadır. Bu yazıda Mustafa Nihat Özön’ün edebiyat tarihiyle ilgili diğer çalışmalarından da yararlanılmakla birlikte ağırlıklı olarak Metinlerle Muasır Türk Edebiyatı Tarihi, adlı eserinin Türk edebiyatı tarihi çalışmalarına katkıları ve bu çalışmada yazarın nasıl bir yöntem izlediği üzerinde durulmuştur.
1975-2009 YILLARI ARASINDA BİTLİS’TE ÇOCUKLARA VERİLEN ADLAR
1975-2009 YILLARI ARASINDA BİTLİS’TE ÇOCUKLARA VERİLEN ADLAR
Yazar: Altun, Hilal Oytun
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Kişi adları, Kişi adları bilimi, Ad bilim, Bitlis, 1975-2009

Bu çalışmada Bitlis’te çocuklara ad verme ile ilgili eğilimler dönemsel olarak ele alınmıştır. Çalışmaya konu olan dönemlerde toplumun yarısı en yaygın yüz ismi çocukları için seçmişlerdir. Otuz yıllık dönemde dinî isimlerin yaygınlaşması ve çift isim kullanımın artışı dikkat çekici değişmelerdir. En yaygın isimler Arapça, Farsça ve Türkçe kökenlidir. Çift isimlerde ve birleşik isimlerde en çok kullanılan isimler de ağırlıklı olarak dinî isimlerdir. En az kullanılan isimler de isim verme eğilimlerini tersten göstermesi açısından ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda 1975-2009 yılları arasında Bitlis’te en çok tercih edilen ilk 100 ismin beşer yıllık dönemlerde listeleri verilmiştir.

Bu çalışmada Bitlis’te çocuklara ad verme ile ilgili eğilimler dönemsel olarak ele alınmıştır. Çalışmaya konu olan dönemlerde toplumun yarısı en yaygın yüz ismi çocukları için seçmişlerdir. Otuz yıllık dönemde dinî isimlerin yaygınlaşması ve çift isim kullanımın artışı dikkat çekici değişmelerdir. En yaygın isimler Arapça, Farsça ve Türkçe kökenlidir. Çift isimlerde ve birleşik isimlerde en çok kullanılan isimler de ağırlıklı olarak dinî isimlerdir. En az kullanılan isimler de isim verme eğilimlerini tersten göstermesi açısından ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda 1975-2009 yılları arasında Bitlis’te en çok tercih edilen ilk 100 ismin beşer yıllık dönemlerde listeleri verilmiştir.
ATATÜRK’ÜN DİN EĞİTİMİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ
ATATÜRK’ÜN DİN EĞİTİMİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ
Yazar: Şimşek, Eyup; Şimşek, Eyup
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Atatürk, Din, Eğitim, Din Eğitimi

Türkiye'de kişiliği, yaptıkları ve eserleri üzerinde en fazla konuşulan, görüş ifade edilen ve yorum yapılan tarihi şahsiyetlerin başında Mustafa Kemal Atatürk gelmektedir. O’nun din eğitimi anlayışı, din konusunda izlediği politika, yıllarca pek çok yorumun merkezine oturmuştur. Bunlardan bazılarının gerçeklerle örtüşmeyecek şekilde çarpık ve yanlışlarla dolu olduğu da gözlemlenmektedir. Çalışmamızda, Atatürk’ün kendi yaşantısından, din eğitimi konusundaki kendi sözlerinden örnekler vererek, O’nun din eğitimine bakışını ortaya koymaya çalışacağız. Bunu yapmaya çalışırken Atatürk’ün çeşitli vesilelerle söylediği sözlerinden açıkça anlaşılan bir gerçeklikle konunun anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktayız.

Türkiye'de kişiliği, yaptıkları ve eserleri üzerinde en fazla konuşulan, görüş ifade edilen ve yorum yapılan tarihi şahsiyetlerin başında Mustafa Kemal Atatürk gelmektedir. O’nun din eğitimi anlayışı, din konusunda izlediği politika, yıllarca pek çok yorumun merkezine oturmuştur. Bunlardan bazılarının gerçeklerle örtüşmeyecek şekilde çarpık ve yanlışlarla dolu olduğu da gözlemlenmektedir. Çalışmamızda, Atatürk’ün kendi yaşantısından, din eğitimi konusundaki kendi sözlerinden örnekler vererek, O’nun din eğitimine bakışını ortaya koymaya çalışacağız. Bunu yapmaya çalışırken Atatürk’ün çeşitli vesilelerle söylediği sözlerinden açıkça anlaşılan bir gerçeklikle konunun anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktayız.
HALKEVLERİ (1932’den 1951’e)
HALKEVLERİ (1932’den 1951’e)
Yazar: Özdemir, Yavuz; Aktaş, Elif
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 45, 2011
Anahtar kelimeler: Halkevi, yetişkin eğitimi, inkılâpların ve ideolojinin içselleştirilmesi

Bu araştırmanın amacı 1932 yılında kurulan ve işlevsel olarak büyük işler başarmış olan Halkevlerinin önemini ortaya koymaktır. Dönemin şartları içerisinde hem halk hem de devlet için hizmet etmiş olan Halkevleri çeşitli kaynaklardan da yararlanılarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada Halkevlerinin açılış yılı olan 1932 yılından başlayarak kapanış tarihi olan 1951 yılına kadar geçen dönemde Halkevlerinin yaptığı faaliyetler ve halk eğitimindeki rolü ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda Halkevlerinin hem eğitim açısından hem de toplumu bütünleştirme ve demokratikleşme açısından önemli hizmetlerde bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak CHF ile olan yakınlığı nedeni ile çok partili dönemde kapatılmaya mahkûm olmuştur.

Bu araştırmanın amacı 1932 yılında kurulan ve işlevsel olarak büyük işler başarmış olan Halkevlerinin önemini ortaya koymaktır. Dönemin şartları içerisinde hem halk hem de devlet için hizmet etmiş olan Halkevleri çeşitli kaynaklardan da yararlanılarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada Halkevlerinin açılış yılı olan 1932 yılından başlayarak kapanış tarihi olan 1951 yılına kadar geçen dönemde Halkevlerinin yaptığı faaliyetler ve halk eğitimindeki rolü ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda Halkevlerinin hem eğitim açısından hem de toplumu bütünleştirme ve demokratikleşme açısından önemli hizmetlerde bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak CHF ile olan yakınlığı nedeni ile çok partili dönemde kapatılmaya mahkûm olmuştur.