hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Gençlerin Farklı İnanma Biçimlerine İlişkin Lisansüstü Çalışmaların Analizi
Evaluation of Postgraduate Studies on Young People's Different Styles of Believing
Yazar: Balıkçı, Üsame; İnce, Abdullah
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Political and Civilization History of Islam ; İslam Tarihi ve Medeniyeti ; Din Bilimleri,Ateizm,Deizm,Agnostisizm,Nihilizm ; Religious Studies,Atheism,Deism,Agnosticism,Nihilism ; الدراسات الدينية,الإلحاد، الربوبية، اللاأدرية، العدمية,الإلحاد,الربوبية,العديمة

Çalışmanın amacı gençlerin farklı inanma biçimlerine ilişkin yapılan lisansüstü çalışmaları değerlendirmektir. Farklı inanma biçimleri kapsamında “deizm, ateizm, apateizm, agnostisizm ve nihilizm” kavramları mercek altına alınmıştır. Bu doğrultuda ilgili literatürü tespit etmek amacıyla başlık, konu ve dizininde araştırma temel kavramlarını içeren tezler taranmıştır. Söz konusu tezlerin incelenmesinde veri tabanı olarak YÖK Ulusal Tez Merkezi ve İSAM’ın Tezler Kataloğu belirlenmiştir. 2000 yılı (Ocak) itibariyle tamamlanmış olan tezler dikkate alınmıştır (Mart 2023’e kadar). Çalışma sonucunda 121 tez incelenmiş ve aranan şartları sağlayan 23 tez tespit edilmiştir. Bunlardan 5’i doktora, 18’si yüksek lisans düzeyindedir. Tespit edilen tezlerin ilgili içerikleri bir excel tablosuna kodlanmış, akabinde içerik analizi yöntemiyle karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Analizler neticesinde, farklı inanma biçimlerine yönelimde Tanrı mefhumundan ziyade Tanrı tasavvurunun etkili olduğu saptanmış ayrıca ılımlı agnostisizm kavramı teklif edilmiştir.

The study aims to evaluate postgraduate studies on the different belief styles of young people. The concepts of "deism, atheism, apatheism, agnosticism, and nihilism" have been examined within varying belief styles. In this regard, to identify the relevant literature, theses containing the basic research concepts in their title, subject, and index were scanned. YÖK National Thesis Center and ISAM's Theses Catalog were determined as the database for examining the theses in question. Theses completed as of January 2000 were considered (until March 2023). As a result of the study, 121 theses were examined, and 23 theses that met the required conditions were identified. Five are at the doctorate level, and 18 are at the master's level. The relevant contents of the identified theses were coded into an Excel table and then interpreted comparatively using the content analysis method. As a result of the analysis, it was determined that the concept of God, rather than the concept of God, was influential in turning to different forms of belief, and the concept of moderate agnosticism was proposed.
Ebû Cafer Es-Simnânî’nin Mu‘Tezile Eleştirisi
إنتقاد أبو جعفر السمناني للمعتزلة
Yazar: Koç, İsa
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; تاريخ المذاهب الاسلامية,اهل السنة,اشعرية,معتزلة,البيان عن اصول الايمان ; İslâm Mezhepleri Tarihi,Ehl-i Sünnet,Eş‘arîlik,Mu‘tezile,el-Beyân ‘an usûli’l-îmân ; History of Islamic Sects,Ahl al-Sunna,Ash‘arism,Mu‘tazila,al-Bayān ‘an usūl al-īmān

Ebû Cafer es-Simnânî (öl. 444/1052), bugün İran sınırları içerisinde yer alan Simnân’da doğmuş, Bâkıllânî başta olmak üzere birçok isimden ilim tahsil etmiştir. Musul’da kadılık görevindeyken vefat eden Simnânî, fıkıhta Hanefî, itikadî açıdan ise Eş‘arî mezhebini benimsemesiyle dikkat çekmektedir. Bâkıllânî’nin öğrencisi olması, Bâcî’nin hocaları arasında yer alması ve en önemlisi el-Beyân ‘an usûli’l-îmân adını taşıyan eserinin günümüze ulaşması, Simnânî’nin kelamî kişiliği açısından geniş yelpazede bilgi sunmaktadır. Simnânî’nin eseri, yaşadığı zaman dilimi ve coğrafyanın din anlayışıyla ilgili bilgiler vermekle birlikte yazarın Ehl-i Sünnet telakkisini ortaya koyması açısından dikkate değerdir. Eserin Mu‘tezile mezhebine reddiye niteliğinde yazılması, dönemin iklimini yansıtması açısından önemlidir. Bu çerçevede Ebû Cafer es-Simnânî’nin Mu‘tezile eleştirisi ya da Mu‘tezile algısı ve Ehl-i Sünnet telakkisi makalenin konusu olarak belirlenmiştir. Tarih ilmi yöntemini temel kabul eden çalışma, şahıs ve eser üzerinde derinleşerek, Simnânî ve eserinin İslam düşünce geleneğindeki yerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Makalenin sonuç olarak “mezhepler arası ilişki” üst başlığında literatüre katkısının olduğunu ve özellikle “Eş‘arîlik-Mu‘tezile mücadelesi” çerçevesinde önemli bilgiler sunduğunu ifade etmek gerekir.

ولد أبو جعفر السمناني (ت 444هـ/1052م) في سمنان التي تقع ضمن حدود إيران اليوم، وتلقى العلم عن أسماء كثيرة، أبرزها أبو بكر الباقلاني. السمناني، الذي توفي وهو قاضي في الموصل، لفت الانتباه باعتماده الحنفي في الفقه والأشعري في الكلام. ومقارنة بهوية السمناني الحنفية، يمكن الكشف عن الهوية الأشعرية بشكل أكثر وضوحا. كونك تلميذًا للباقيلاني، وأحد معلمي أبي الوليد الباجي، والأهم من ذلك، حقيقة أن عمله المسمى البيان عن أصول الإيمان قد بقي، يقدم عن الكلام مجموعة واسعة من المعلومات . ويعد عمل السمناني مميزا من حيث الكشف عن وجهة نظر المؤلف في أهل السنة، فضلا عن تقديم معلومات عن الفترة الزمنية التي عاش فيها ومنهج الجغرافيا. وكون العمل مكتوبًا على أنه رفض لطائفة المعتزلة لا يعني عدم إجراء تقييم للطوائف الأخرى مثل الخوارج والمرجئة والبكرية. وتهدف الدراسة، التي تعتمد منهج العلم التاريخي كأساس، إلى تحديد مكانة السمناني وأعماله في تراث الفكر الإسلامي من خلال التعمق في الشخص والعمل. وتجدر الإشارة إلى أن الدراسة ستساهم في الأدبيات تحت عنوان “العلاقة بين الطوائف” وأنها توفر معلومات مهمة خاصة في إطار “صراع الأشعرية – المعتزلة”.
İdeolojik Tarih Yazıcılığı Bağlamında İbnü’l-Kûtiyye’nin Târîhu iftitâhi’l-Endelüs Eserinin Değerlendirilmesi
Assessment of Ibn al- Qūṭiyya’s Taʾrīkh iftitāḥ al-Andalus in the Context of Ideological Historiography
Yazar: Curuk, Osman
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Political and Civilization History of Islam ; İslam Tarihi ve Medeniyeti ; Andalus,Ideological Historiography,Ibn al-Qūṭiyya,Visigoth ; Tarih Yazıcılığı,Endülüs,Müvelled,Visigot ; Endülüs,Tarih Yazıcılığı,İbnü’l-Kûtiyye,Vizigot

İbnü’l-Kûtiyye tabakat kitaplarında farklı ilim dallarında yetişmiş bir âlim olarak tasvir edilmiştir, fakat o yazdığı Târîhu iftitâhi’l-Endelüs isimli eseri ve tarihçiliği ile ön plana çıkmıştır. Günümüze ulaşan eseri Endülüs tarihini konu edinen ilk kitaplar arasındadır. Eserinde III. Abdurrahman (300-350/912-961) dönemine kadar Endülüs tarihine dair olayları özet olarak ele almıştır. Kitabında ağırlıklı olarak siyasi olaylara yer verse de sosyal ve kültürel hayata dair bilgilere de yer vermiştir. İlerleyen süreçte eseri ve tarihçiliği hakkında birçok tartışma ortaya çıkmıştır. Bunların başında Târîhu iftitâhi’l-Endelüs’ün ona aidiyeti meselesi gelmektedir. Ayrıca Got asıllı olmasından dolayı Hristiyan kökenli müvelledûn konusundaki rivayetlerde ayrıcalıklı davrandığı iddia edilmiştir. Eseri hakkındaki bir diğer tartışmalı konu ise ailesinin Endülüs Emevîleri ile olan yakınlığı nedeniyle Emevî yanlısı ideolojik bir tarih anlayışı benimsediği hususudur. Tüm bu tartışmalara rağmen eser, İbnü’l-Kûtiyye’ye ile anılmış ve kendisinden sonra birçok önemli Endülüs tarihçisine kaynaklık etmiştir.  Dolayısıyla Endülüs tarihine dair yazılan ilk eser olması; siyasi ve sosyal birçok konuya değinmesi bakımından oldukça önemli bir eser olma özelliğini korumaktadır.

Ibn al- Qūṭiyya is portrayed as a versatile scholar in the ṭabaḳāt books, but he came to the forefront with his work Taʾrīkh iftitāḥ al-Andalus and his historiography. His extant work is among the first works on the history of Andalusia. In his work, he summarizes the events of Andalusian history until the reign of Abdurrahman III. Although his book mainly covers political events, it also includes social and cultural life information. However, we see many debates about his work and historiography. The most important of these is the issue of his ownership of Taʾrīkh iftitāḥ al-Andalus. Again, due to his Gothic origin, it was claimed that he acted privileged in the narrations about the Christian Muladís. Another controversial issue about his work is that he adopted a pro-Umayyad ideological understanding of history due to his family's closeness to the Umayyads of Andalusia. Beyond all these controversies, the work has always been associated with Ibn al- Qūṭiyya. His book was used and cited by many important Andalusian historians after him. Therefore, it is the first work written in the history of al-Andalus, and it remains vital in touching on many political and social issues.
Sahte Haber Araştırmaları Bağlamında Mevzû Hadislerin Yayılması
نظرة على انتشار الأحاديث الموضوعة في سياق الأبحاث الإخبارية المزيفة في علم النفس الاجتماعي
Yazar: Karaaslan, Nergis; Yılmaz, Hayati
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Hadith ; Hadis ; علم النفس,الحديث المزيف,الأخبار المزيفة,العمليات المعرفية,دوافع الهوية ; Hadith,Psychology,Fake Hadith,Fake News,Cognitive Processes,Identity Motivation ; Hadis,Psikoloji,Uydurma Hadis,Sahte Haber,Bilişsel Süreçler,Kimlik Motivasyonu

Sahte haberler, teknolojinin gelişimi, internetin kolay ulaşılabilirliği ve sosyal medyanın aktif kullanımıyla son zamanlarda yaygınlık kazanmıştır. Bu yaygınlıkları farklı alanların dikkatini çekmiş ve sahte haberler çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Modern dönemin sahte haberlerinin bir benzeri hadis tarihinde de mevcuttur. Bunlar, söylemediği halde Hz. Peygamber’e atfedilen mevzû hadislerdir. Mevzû hadisler, siyasî, şahsî ve itikâdî gibi pek çok farklı nedenle üretilmiş, yaygınlık kazanmış ve etkileri günümüze değin devam etmiştir. Bu çalışmada ilk olarak internette yayılan sahte haberlerin gündeme geliş süreci ve etkilerinin boyutu ele alınmıştır. Sonrasında sosyal psikolojinin sahte haberler konusundaki araştırmaları incelenmiştir. Mevzû hadislerin ortaya çıkışı ve önemine değinildikten sonra İslam alimlerinin mevzû hadisin yayılımına dair açıklamaları tespit edilmiş ve bu bilgiler sosyal psikoloji verileriyle karşılaştırılmıştır.  Çalışma, “Sahte haberin yayılımı konusunda sosyal psikolojinin açıklamaları, mevzû hadislerin yayılımını anlamada bir perspektif sunabilir mi?” sorusunu tartışmıştır. Araştırma sonucunda sosyal psikolojinin yaklaşımlarına benzer açıklamaların İslam alimleri tarafından da dile getirildiği tespit edilmiştir. Fakat bu açıklamalar sistemli ve müstakil çalışmalarla ele alınmamıştır. Sosyal psikoloji de sahte haber konusunda yaptığı araştırmalarla benzer sonuçlara varmıştır.

أصبحت الأخبار المزيفة منتشرة على نطاق واسع مؤخرًا مع تطور التكنولوجيا وسهولة الوصول إلى الإنترنت والاستخدام النشط لوسائل التواصل الاجتماعي. وقد اجتذب هذا الانتشار اهتمام مختلف المجالات وكانت الأخبار المزيفة موضوع دراسات مختلفة. توجد أيضًا أخبار كاذبة مماثلة في العصر الحديث في تاريخ الحديث. هذه هرتز. وهي أحاديث موضوعة منسوبة إلى النبي. لقد تم إنتاج الأحاديث الموضوعة لأسباب عديدة مختلفة، منها لأسباب سياسية وشخصية ودينية، وانتشرت على نطاق واسع وما زال تأثيرها قائما حتى يومنا هذا. تتناول هذه الدراسة أولاً عملية انتشار الأخبار الكاذبة عبر الإنترنت ومدى تأثيرها. بعد ذلك، تم فحص أبحاث علم النفس الاجتماعي حول الأخبار المزيفة. وبعد ذكر نشأة الأحاديث الموضوعة وأهميتها، تم تحديد تفسيرات علماء الإسلام بشأن انتشار الأحاديث الموضوعة ومقارنة هذه المعلومات ببيانات علم النفس الاجتماعي. وتتساءل الدراسة: "هل يمكن لتفسيرات علم النفس الاجتماعي حول انتشار الأخبار الكاذبة أن تقدم وجهة نظر في فهم انتشار الأحاديث الموضوعة؟" ناقش السؤال. ونتيجة البحث، تبين أن التفسيرات المشابهة لمناهج علم النفس الاجتماعي قد عبر عنها علماء الإسلام أيضًا. ومع ذلك، لم يتم تناول هذه التفسيرات في دراسات منهجية ومستقلة. توصل علم النفس الاجتماعي أيضًا إلى استنتاجات مماثلة من خلال أبحاثه حول الأخبار المزيفة.
Okul Müdürlerine Göre İmam Hatip Liselerindeki Göçmen Öğrencilerin Eğitimi
تعليم الطلبة المهاجرين في مدارس الإمام الخطيب الثانوية من وجهة نظر مديري المدارس
Yazar: Gül, Ali; Ay, Mustafa Fatih
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Religious Studies (Other) ; Dini Araştırmalar (Diğer) ; الطلاب المهاجرين,مدارس الامام الخطيب الثانوية,مدراء المدارس ; Religious Education,School Principal,Migrant,Imam Hatip High School ; Din Eğitimi,Okul Müdürü,Göçmen,İmam Hatip Lisesi

Son yıllarda ülkemize başta Suriye olmak üzere farklı ülkelerden sayıları milyonları aşan göçmen gelmiştir. Göçmenlerin yeni bir hayata adım attıkları bu süreçte eğitimden sağlığa, ekonomiden sosyal birçok alanda yeni durumlar ortaya çıkmaktadır. Bu alanlardan biri olarak eğitim alanında da göçmenlerin eğitimi ile ilgili gelişmeler yaşanmış ve akademik çalışmalara konu edilmiştir. Gerek genel gerek çeşitli boyutları ile akademik çalışmalara konu edilen göçmenlerin eğitimi meselesi, sınırlı sayıda din eğitimi çalışmasının da konusu olmuştur. Bu çalışmada göçmen öğrencilerin İmam Hatip Liselerindeki eğitim durumları okul müdürlerinin görüşleri çerçevesinde incelenmiştir. Göçmen sayısının yüksek olduğu tespit edilen Ankara’daki 11 okulun müdürleri araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Nitel yöntem ile tasarlanan araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmış ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda okul müdürleri, göçmen öğrencilerin İmam Hatip Liselerinde Arapça, Kur’an-ı Kerim vb. derslerin bulunması, dini ve kültürel yakınlık, okul ortamında diğer göçmenlerle beraber olma isteği ve imkânı gibi nedenlerle İmam Hatip Liselerine geldiklerini belirtmiştir. Göçmen öğrencilere ilişkin tespit edilen temel problem alanları ise göçmen öğrencilerin Türkçe düzeylerinin yetersizliği, devamsızlık veya okul terki, iletişim sorunları, önceki aşamalardaki öğrenme eksiklikleri, sınıflardaki dağılımları ve diğer öğrenciler ile aralarındaki sosyokültürel farklılıklardan oluşmaktadır.

تعليم الطلبة المهاجرين في مدارس الإمام الخطيب الثانوية من وجهة نظر مديري المدارس
Zamansız Bir Tanrı Zatî Niteliklere Sahip Olabilir Mi?
Can a Timeless God Have Personal Properties?
Yazar: Tanış, Abdulkadir
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Comparative Religious Studies ; Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar ; Religious Studies (Other) ; Dini Araştırmalar (Diğer) ; Philosophy of Religion,The Nature of God,Divine Timelessness,Divine Temporality ; فلسفة الدين،,طبيعة الله،,الخلود الإلهي،,الزمانية الإلهية،,الخصائص الشخصية. ; Din Felsefesi,Tanrı’nın Doğası,İlahi Zamansızlık,İlahi Zamansallık

Teist gelenek zatî/kişisel olan bir Tanrı tasavvuruna dayanır. Bu geleneğe dair literatür göz önüne alındığında birçok zatî niteliğin Tanrı’ya atfedildiği görülmektedir. Öte yandan, teist geleneğin Tanrı için onayladığı öğretilerden biri O’nun zamanın ötesinde olduğunu söyleyen zamansızlık görüşüdür. Ancak günümüzde zamansızlık karşısında rağbet görmeye başlayan zamansallık görüşü, zamansızlık ve zatî niteliklere sahip olma düşüncelerinin birbiriyle tutarsız olduğunu ileri sürer. Zamansızlığa bu itirazı yöneltenler, zatî niteliklerin zamansal olmayı gerektirdiğini varsayarak zatî olduğu onaylandığında Tanrı’nın zamansal olmasının da kaçınılmaz bir sonuç olacağını ifade eder. Bu çalışmada, ilk olarak, zamansızlığa yönelik bu itiraz eleştirel bir tarzda ele alınarak onun zamansızlığı terk etmemiz için yeterli bir argüman olmadığı iki farklı (anlaşılabilirlik/ilişki kurulabilirlik ile mükemmelliği önceleyen) Tanrı tasavvurundan gelen cevaplar bağlamında müzakere edilecektir. İkinci olarak, bu itiraza verilen cevaplarda, mükemmelliği önceleyen yaklaşımların teistik Tanrı tasavvuru göz önüne alındığında, antropomorfizm tehlikesine karşı daha kabul edilebilir bir yaklaşım sergilediği, aksi durumda günümüz düşüncesinden örneklerin de gösterdiği üzere, oldukça insan benzeri bir Tanrı tasavvuruna doğru gidildiği iddia edilecektir.

The theistic tradition is based on the conception of a personal deity. Considering the sources of this tradition, many individual properties are attributed to God. On the other hand, one of the doctrines this tradition affirms is the view of timelessness, which states that He is beyond time. However, the view of temporality, which has become popular today in opposition to timelessness, argues that the ideas of timelessness and personal being are inconsistent since personal properties entail temporality. In this study, firstly, I will critically analyze the objection and argue that it is not a sufficient argument for abandoning timelessness in the context of responses from two different conceptions of God that prioritize perfection and understandability/relatability. Second, I will claim that approaches that prioritize perfection are more acceptable against the danger of anthropomorphism, given the theistic conception of God. Otherwise, as examples from contemporary thought show, we move towards a human-like conception of deity.
Hâricî/İbâdîlerin Hilâfet ve Hakem Söylemleriyle İmtihanı ve Hâricî Paradigmanın İflası
اختبار الخوارج/الإباضية مع خطابات الخليفة والمحكم وإفلاس النموذج الخارجي
Yazar: Yılmaz, Ali; Göl, Yavuz Selim
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Political and Civilization History of Islam ; İslam Tarihi ve Medeniyeti ; التاريخ الإسلامي,خليفة قريش,التحكيم,الإمامة,عبد الرحمن ب. رستم ; İslam Tarihi,Halifenin Kureyşliliği,Tahkim,İmâmet,Abdurrahman b. Rüstem ; History of Islam,Caliph,taḥkīm,Imamate,ʿAbd al-Raḥmān b. Rustam

Sıffîn Savaşı Hz. Ali lehine sona erecekken tarihte Hâricîler olarak bilinen ve çoğu Temîm Kabilesi’nden olan bir grup, Muâviye taraftarlarının hakem önerisine itiraz etmiş ve her iki tarafı da tekfir ederek onlardan ayrılmışlardır. Bu ayrışmanın devamında Hâricîler, halifeliğin Kureyşliliği ve seçimi ile ilgili farklı bir yaklaşım ortaya koymuşlardır. Birçok baskı ve mağlubiyetler yaşamalarına rağmen Abbâsî Devleti’nin hâkim olamadığı Kuzey Afrika’da 160/777 yılında Rüstemî Devleti diye bilinen bağımsız bir devlet kurmuşlardır. Müslüman coğrafyada uygulanan halifeliğin Kureyşliliği ve verasetle intikaline karşı çıkmalarına rağmen İbâdî/Rüstemî Devleti’nin ilk imâmı Abdurrahman b. Rüstem’den, devletin Fâtımîler tarafından yıkılmasına kadar görev yapan tüm imâmlarının -Kureyş’in dışından olsalar bile- aynı aileden olmaları ve imâmetin babadan oğula geçmesi, onların iddialarının arkasında duramadıklarını göstermektedir. Aynı şekilde içerisinde bulunulan şartlar kendilerini mecbur bıraktığından ayrılışlarının temel sebebi olan hakem olayında ve imâmet konusunda oluşturdukları paradigmalardan vazgeçmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışmada Hâricîliğin üzerine bina edildiği tahkim ve hilâfet/imâmet konusunda oluşturdukları paradigmanın 2/8. asırdaki iflası üzerine bir değerlendirme yapılacaktır. Hâricîliğin ayrışan kolları arasında bazı nüanslar olsa bile değerlendirmeyi daha genel anlamda Hâricîlik üzerine oturtacağımızı da belirtmek isteriz. Çalışmamızda kısaca Hâricîliğin doğuşu ayrılıklarına temel teşkil eden unsurları ve İbâdî Rüstemî Devleti özelinde söylemlerinden rücu etmeleri üzerinde durulacaktır.

معركة صفين هرتز. وبينما كان الأمر سينتهي لصالح علي، اعترضت مجموعة من قبيلة تميم، المعروفة في الغالب بالخوارج في التاريخ، على اقتراح الحكم الذي تقدم به أنصار معاوية وكفروا الطرفين وتركوهم. وبمرور الوقت، طرح الخوارج نهجًا مختلفًا فيما يتعلق بقريش وانتخاب الخلافة. ورغم تعرضهم للعديد من المظالم والهزائم، إلا أنهم أسسوا دولة مستقلة عرفت بالدولة الرستمية عام 160هـ/777م في شمال أفريقيا، حيث لم تكن الدولة الأموية والعباسية مهيمنة. ورغم معارضتهم للقريشية ووراثة الخلافة التي تمارس في الجغرافيا الإسلامية، إلا أن الإمام الأول للدولة الإباضية/الرستمية عبد الرحمن بن. وحقيقة أن جميع الأئمة من رستم إلى أن دمرت الدولة على يد الفاطميين -ولو كانوا من خارج قريش- كانوا أعضاء في أسرة واحدة وانتقلت الإمامة من الأب إلى الابن، يدل على عدم قدرتهم على الوقوف وراء ادعاءاتهم . كذلك، وبما أن الظروف الحالية أجبرتهم على ذلك، فقد اضطروا إلى التخلي عن النماذج التي خلقوها في قضية الحكم والإمامة، والتي كانت السبب الرئيسي لرحيلهم. وفي هذه الدراسة سيتم دراسة الموضوع بالتفصيل.
Mavera Dergisinde Din ve Toplum
Religion and Society in Mavera Magazine
Yazar: Baltacı, Yusuf Emre
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Religious Studies (Other) ; Dini Araştırmalar (Diğer) ; Sociology of Religion,Phenomenon of Religion,Modernization,Social Change ; Din Sosyolojisi,Din Olgusu,Modernleşme,Sosyal Değişim ; علم اجتماع الدين,ظاهرة الدين,التغيير الاجتماعي,التحديث

Edebiyat dergileri toplumsal hayatın içinden gelen oluşumlar olduğundan yayımlandığı yılların fotoğrafını çekmektedir. Mavera dergisi yayın hayatını sürdürdüğü 16 sene boyunca toplumun gündemini kendi gündemi haline getirmiş ve topluma ayna olmuştur. Dergi kendisini, “Muhafazakar Fikir ve Edebiyat Dergisi” olarak tanımladığından, hem dini ögeleri içerisinde ihtiva etmiş hem de bu perspektifte toplumsal değişimi ele almıştır. Bu çalışmanın amacı ise derginin, dini hangi yaklaşımdan değerlendirdiğini, nasıl ele aldığını, toplumsal değişimin halihazırda nasıl olduğunu ve nasıl olması gerektiğini ortaya koymak olmuştur. Derginin tüm sayıları taranarak elde edilen dinî veriler, ibadet esasları, inanç esasları altında toplanmıştır. Bakış açılarının tespit edildiği veriler, tasavvuf, ümmetçilik, dini edebiyat ve zihniyet başlıkları altında toplanmıştır. Son olarak topluma dair görüşleri ise sosyal değişim ve modernleşme başlıkları altında toplanmıştır.

Literature captures formations emerging from within societal life, providing a snapshot of the years when magazines are published. Over its 16-year existence, Mavera magazine has been immersed in society, serving as a mirror to the community. Describing itself as a "conservative thought and literature magazine," the publication has not only encompassed religious elements but has also addressed societal change from this perspective. The aim of this study is to reveal how the magazine evaluates religion, how it approaches it, and the perspectives it expresses on societal change and how it should be. Religious data obtained by scanning all issues of the magazine have been compiled under worship principles and belief foundations. Data indicating perspectives have been categorized under Sufism, ummah-centric views, religious literature, and mentality. Finally, views on society have been compiled under the headings of social change and modernization
Endülüslü Ebû Amr Ed-Dânî’nin (Ö. 444/1053) Hadis Usûlü İlmindeki Yeri
أبو عمرو الداني الأندلسي (توفي 444 هـ / 1053 م) ومكانته في علم أصول الحديث
Yazar: Kılıç, Zülal
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Hadith ; Hadis ; الأندلس,الداني,أصول الحديث,متصل,منقطع,مرسل,موقوف ; Hadis,Endülüs,Dânî,Hadis Usûlü,Muttasıl,Münkatı,Mürsel,Mevkûf ; Hadith,Andalus,Dānī,Hadith Methodology,Muttasil,Munkati,Mursal,Mawquf

Endülüs, tarih boyunca birçok âlimin yetiştiği ve ilmî birikimin merkezi olmuş bir bölgedir. Bu bağlamda, bölgenin önemli âlimlerinden biri olan Ebû Amr ed-Dânî, daha ziyade kırâat ilmiyle tanınmaktadır. Ancak hadis ilmiyle de ilgilenen Dânî, bu ilme yönelik eserler de kaleme almıştır. Makalede Dânî’nin ilmî şahsiyeti hakkında genel bir değerlendirme yapıldıktan sonra, onun hadisle ilgili eserlerine dair detaylı bilgi verilmektedir. Özellikle bunlar arasında yer alan Cüz’ fı ulûmi’l-hadîs fî beyâni’l-muttasıl ve’l-mürsel ve’l-mevkûf ve’l-münkatı adlı risale, hadis usûlü konularını müstakil bir şekilde ele alması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu itibarla, bahsi geçen mezkûr cüz merkeze alınarak Dânî’nin hadis usûlü meselelerine dair yaklaşımları tespit edilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca Dânî’nin kendinden sonraki hadis usûlü literatürüne etkisini anlamak amacıyla Meşrik literatüründen Dânî’ye yapılan atıflar ve onun hangi bağlamlarda referans gösterildiği üzerinde durulmaktadır.

العالم أبو عمرو الداني من منطقة الأندلس معروف بتميزه في علم القراءات. ومع ذلك، فقد كان الداني مهتمًا أيضًا بعلم الحديث بجانب علم القراءات وقام بتأليف أعمال في هذا المجال. يُذكر في المقال بإيجاز شخصية الداني العلمية ومن ثم يتم تقديم معلومات حول أبحاثه المتعلقة بالحديث. ومن بين هذه الأبحاث يأتي تأليفه بعنوان "جزء في علوم الحديث في بيان المتصل والمرسل والموقوف والمنقطع" والذي يُعتبر مهمًا بما أنه يتناول مواضيع علم أصول الحديث بشكل مستقل. لذا، تم التركيز على هذا الجزء المذكور وتحديد مواقف المؤلف من مسائل أصول الحديث. بالإضافة إلى ذلك، تم التركيز على الإشارات إلى الداني في الأدبيات الشرقية وتحديد السياقات التي تم فيها الإشارة إليه لفهم تأثيره على أدبيات أصول الحديث في الفترة التالية.