PRETERM VE TERM DOĞAN OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARDA DUYUSAL İŞLEMLEME İLE FİZİKSEL UYGUNLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
THE RELATIONSHIP BETWEEN SENSORY PROCESSING AND PHYSICAL FITNESS IN PRESCHOOL CHILDREN BORN PRETERM AND FULL TERM: A COMPARATİVE ANALYSIS
Yazar: Uğurlu, Kübra; Abit Kocaman, Ayşe; Karamancıoğlu, Berna; Elbasan, Bülent
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. Özel sayı: II: Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi (ICER 2025), 2025
Anahtar kelimeler: Physiotherapy ; Fizyoterapi ; usal işlemleme,fiziksel uygunluk,prematüre ; Physical fitness,Premature,Sensory processing

Amaç: Duyusal işlemleme, bireyin çevresinden gelen duyusal bilgileri organize ederek motor yanıtlar üretmesini sağlar; bu süreçteki farklılıklar, motor performans ve fiziksel uygunluk üzerinde etkili olabilir. Fiziksel uygunluk bileşenleri ise etkin bir duyusal işlemleme süreciyle desteklenir. Preterm doğum, merkezi sinir sistemi ve duyu-motor entegrasyon süreçlerinin olgunlaşmasını etkileyerek çocuklarda duyusal işlemleme becerilerinde zayıflıklara yol açabilir. Bu çalışmada, preterm doğumun okul öncesi dönemindeki çocuklarda duyusal işlemleme ve fiziksel uygunluk bileşenlerine etkisi incelenmiştir.Metod: Çalışmaya dahil edilen toplamda 20 çocuk; preterm doğan (n=10, 4,45±0,52 yıl) ve term doğan (n=10, 4,78±0,67 yıl) okul öncesi çocuklar olmak üzere iki gruba ayrıldı. Duyusal İşlemleme, Duyusal İşlemleme Ölçeği Okul Öncesi Ev Formu ile fiziksel uygunluk bileşenleri ise uzun atlama testi, otur-uzan testi, çevrim içi reaksiyon testi, flamingo denge testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında yaş, boy, kilo ve beden kitle indeksi açısından anlamlı fark yoktur (p>0,05). Preterm ve term grup arasında duyusal işlemleme ve fiziksel uygunluk parametreleri açısından fark bulunmadı (p>0,05). Preterm grupta gestasyonel doğum yaşı ile kuvvet arasında bir ilişki saptanmazken, term grupta gestasyonel doğum yaşı ile kuvvet arasında güçlü ve anlamlı pozitif ilişki bulundu (r=0.738, p=0.023). Fiziksel uygunluk ile duyusal işlemleme bileşenleri arasındaki ilişki incelendiğinde, preterm grupta kuvvet ve görsel duyusal işlemleme bileşeni (r=0.704, p=0.016) ile denge ve tat-koku duyusal işlemleme bileşeni (r=0.690, p=0.019) arasında anlamlı pozitif ilişkiler saptandı. Tüm gruplar bir arada incelendiğinde gestasyonel doğum yaşı ile kuvvet arasında orta–güçlü ve anlamlı bir pozitif ilişki olduğu görüldü (r=0.564, p=0.010). Sonuç: Gestasyonel doğum yaşı, çocuklarda hem duyusal işlemleme becerileri hem de fiziksel uygunluk performansları üzerinde bir etkiye sahip olabilir. Pretermatüre çocukların erken dönemde multidisipliner yaklaşımlarla desteklenmesi hem duyusal işlemleme hem de fiziksel uygunluk açısından gelişimsel farklılıkların azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Purpose: Sensory processing allows individuals to organize sensory input from the environment and generate motor responses; variations in this process may affect motor performance and physical fitness. Components of physical fitness are supported by effective sensory processing. Preterm birth can influence the maturation of the central nervous system and sensorimotor integration, leading to weaknesses in sensory processing. This study aimed to investigate the effects of preterm birth on sensory processing and physical fitness components in preschool children.Methods: Twenty preschool children participated, divided into two groups: preterm-born (n=10, 4.45 ± 0.52 years) and full-term born (n=10, 4.78 ± 0.67 years). Sensory processing was evaluated using the Sensory Processing Measure–Preschool Home Form. Physical fitness components were assessed with the standing long jump, sit-and-reach, online reaction, and flamingo balance tests.Results: No significant differences were observed between groups regarding age, height, weight, or body mass index (p>0.05). Similarly, no differences were found between preterm and full-term children in sensory processing or physical fitness parameters (p>0.05). In the preterm group, gestational age at birth was not associated with strength, whereas in the full-term group, a strong positive correlation was found between gestational age and strength (r=0.738, p=0.023). In the preterm group, strength was positively correlated with the visual sensory processing component (r=0.704, p=0.016), and balance was positively correlated with the taste–smell sensory processing component (r=0.690, p=0.019). When all children were analyzed together, gestational age at birth showed a moderate-to-strong positive correlation with strength (r=0.564, p=0.010).Conclusion: Gestational age at birth may influence both sensory processing skills and physical fitness performance in children. Early multidisciplinary interventions for pretermature children could help reduce developmental differences in these domains