TÜRKMEN ATASÖZLERİNE PSİKOLOJİK BİR YAKLAŞIM
PSYCHOLOGICAL APPROACH TO TURKMEN PROVERBS
Yazar: Annaberdiyev, Didar
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 20 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Folklore,Turkmen,Proverb,Psychology ; Halk Bilimi,Türkmen,Atasözü,Psikoloji

Bu çalışmada, psikoloji biliminin hayatımızın bütün yönlerini kapsadığıve dolayısıyla halk ürünü olan atasözlerinin her birinin de bir psikolojikdurumu açıkladığı düşüncesinden hareketle 5405 Türkmen atasözü psikolojikyönden incelenmiştir.Türkmen atasözleri, konuları bakımından birbirine benzer psikoloji alanlarındanoluşturulan beş gruba göre değerlendirilip, psikolojik bakış açısıylayorumlanmıştır. İnceleme sonucunda, “Sosyal Psikoloji ve Endüstri Psikolojisi”grubunun 3577 atasözüyle (% 66) en fazla Türkmen atasözünü kapsadığı tespitedilmiştir. Sayısal olarak ikinci büyük grubun 1001 atasözüyle (% 19) “Gelişimve Kişilik Psikolojisi” olduğu, üçüncü grubun ise 390 atasözüyle (% 7)“Deneysel ve Fizyolojik Psikoloji” olduğu saptanmıştır. “Klinik Psikoloji veDanışmanlık Psikolojisi” grubu 269 (% 5) atasözüyle dördüncü sırada yeralırken, “Okul ve Eğitim Psikolojisi” grubu 168 (% 3) atasözüyle en son grubuteşkil etmiştir.Alınan sonuçtan hareketle, Türkmen toplumunu oluşturan temel üç yapının;yani birey, aile ve toplumla ilgili atasözlerinin sayısal olarak ilk üç sırayıoluşturduğu saptanmıştır. “Sosyal Psikoloji ve Endüstri Psikolojisi” grubundayer alan Türkmen atasözlerinin sayıca fazla oluşu ise Türkmen toplumundatoplumsal uyumu sağlamak amacıyla sosyal normların ortaya çıkmasını sağlayananlayışın olduğunu göstermektedir. Bu araştırma, atasözlerinin  en önemli işlevinin Türkmen toplumundatoplumsal uyumu sağlayıcı sosyal normları topluma tanıtmak ve benimsetmekolduğunu göstermiştir.

In this study, considering that the psychology discipline covers all aspects of our lives, therefore as folk products proverbs express psychological situations, psychological aspects of 5405 Turkmen proverbs have been studied.        Turkmen proverbs has been classified under the five groups of psychology, which resembles each other in respect to their subjects and interpreted according to psychological point of view. As the result of examining  Turkmen proverbs with regard to subfields of psychology, it became apparent that the “Social and Industrial Psychology” group contains utmost Turkmen proverbs with 3577 proverbs (%66). The second group appears to be “Developmental and Personality Psychology” group with 1001 proverbs (%19) and the third appears to be “Experimental and Physiological Psychology” group with 390 proverbs (%7). “Clinical and Counseling Psychology” appears to be the fourth group with 269 proverbs (%5) and “School and Educational Psychology” is the fifth group with 168 proverb (%3).         As the result of the study it become apparent that proverbs about three base structure, namely person, family and society, are quantitively top three kinds of Turkmen proverbs. In conclusion the cause of “Social and Industrial Psychology” group contains utmost Turkmen proverbs is the understanding of using social norms in order to provide social coherence.         The results obtained in this study bring out that the most important function of proverbs in Turkmen society is to present and impose the norms which provides the social coherence.