Kültürel Boyutların Aracılık Rolüyle Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Lojistik Performans İlişkisi: Davranışsal ve Kurumsal Bir Yaklaşım
The Mediating Role of Culture: Renewable Energy Consumption and Logistic Performance: A Behavioral and Institutional Approach
Yazar: Saltık, Ömür; Bozagaç, Filiz; Değirmen, Süleyman
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Economic Theory (Other) ; Ekonomi Teorisi (Diğer) ; Business Administration ; İşletme ; Davranışsal mikroiktisat,Kültürel boyutlar,Kurumsal iktisat,Lojistik performans,Yenilenebilir enerji tüketimi. ; Behavioral microeconomics,Cultural dimensions,Institutional economics,Logistic performance,Renewable energy adoption.

Bu çalışma, 2012–2021 yılları arasında 29 ülkeyi kapsayan örneklem üzerinden, yenilenebilir enerji tüketimi ile lojistik performans arasındaki mikroiktisadi ilişkiye kültürel boyutların aracılık etkisini incelemektedir. Analizde, Hofstede’in kültürel boyutlar teorisi ile Gelfand’ın sıkılık-esneklik (tightness-looseness) yapısal kültür modeli temel alınmış; bu çerçevede davranışsal ve kurumsallaşmış kültürel özelliklerin enerji dönüşüm süreçlerinin lojistik verimliliği üzerindeki koşullayıcı etkileri Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) ile test edilmiştir. Yeşil lojistik literatüründeki genel beklentilerin aksine, bulgular yenilenebilir enerji tüketiminin lojistik performans üzerinde anlamlı ve negatif bir doğrudan etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum, enerji dönüşümünün erken aşamalarında karşılaşılan geçişsel sürtünmelere ve operasyonel verimsizliklere işaret etmektedir. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu, kültürün güç mesafesi boyutunun negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir aracılık etkisine sahip olmasıdır. Bu bulgu, hiyerarşik örgüt kültürlerinin yenilenebilir enerjinin lojistik zincirlerine entegrasyonunu yavaşlattığını vurgulamaktadır. Buna karşılık, toplulukçuluk (collectivism) eğilimleri ve kültürel esneklik taşıyan yapıların pozitif aracılık etkileri, yeşil geçiş süreçlerinde davranışsal yakınsama ve kurumsal uyum kapasitesinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, kültürel asimetrilerin mikro düzeyde koordinasyon maliyetlerini, stratejik ataleti ve yeniliklerin benimsenmesini nasıl şekillendirdiğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bulgular, kültürün üretim fonksiyonunun geleneksel girdileri dışında, örgütsel yapılar ve bilgi işlem kapasitesi üzerinden üretim etkinliğini belirleyen gizli üretim faktörü (latent input) olarak düşünülmesini önermektedir. Bu çalışma, davranışsal iktisat, kurumsal kültür kuramları ve mikro düzeyde sürdürülebilirlik dinamiklerinin modellenmesi konularında disiplinlerarası bir akademik katkı sunmaktadır

This study examines the mediating role of national cultural dimensions in the microeconomic relationship between renewable energy consumption and logistics performance across 29 countries from 2012 to 2021. Drawing on Hofstede’s cultural framework and Gelfand’s tightness-looseness construct, a structural equation model (SEM) is employed to assess how behavioral and institutionalized cultural traits condition the logistics efficiency effects of energy transitions. Contrary to prevailing expectations in green logistics literature, the findings reveal a significant negative direct effect of renewable energy consumption on logistics performance, suggesting transitional frictions and operational inefficiencies during early adoption phases. Another important finding of the study is that culture. Another key finding of the study is that the power distance dimension of culture has a negative and statistically significant mediating effect, highlighting that hierarchical organizational cultures slow down the integration of renewable energy into logistics chains. Conversely, collectivist orientations and culturally loose environments display positive mediating effects, facilitating faster behavioral convergence and organizational flexibility in green transitions. The results underscore the importance of cultural asymmetries in shaping micro-level coordination costs, strategic inertia, and innovation adoption under environmental constraints. This paper contributes to the emerging dialogue between behavioral economics, cultural institutionalism, and microeconomic modeling of sustainability dynamics in global logistics systems.