hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Bir Gezginin Gözünden 1950’lerin Başında Hatay
Hatay During the Early 1950s in a Traveler’s Eyes
Yazar: Çelik, Şemsettin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Hatay,Antakya,İskenderun,Amik Plain,Social-Cultural and Economic Life ; Hatay,Antakya,İskenderun,Amik Ovası,Sosyal-Kültürel ve Ekonomik Yaşam

Buçalışmada, Erzurum’da çıkan 1953 tarihli Hâkimiyet gazetesinde yayınlanan biryazı dizisinden hareketle, 1950’lerin Hatay’ı anlatılmaya çalışılacaktır.“Hatay Notları” adlı bu yazı dizisi, Muzaffer Yenen tarafından kalemealınmıştır. Hakkında fazla malumat sahibi olmadığımız yazar,İstanbul-Rodos-İskenderun arasında yapmış olduğu deniz yolculuğu sonunda gelmişolduğu İskenderun’da, Hatay’ı da gezmeye karar verir. İşte adı geçen notlarınıda, bu gezi sırasında kaleme alır. İlk önce Antakya’dan başlamak üzere,Hatay’ın ilçelerini gezer. Antakya’dan Reyhanlı’ya, Reyhanlı’dan Kırıkhan’a,Kırıkhan’dan İskenderun’a geçer. Gezginin, 1950’lerin Hatay’ı hakkında verdiğibilgiler, bize 1940’ların Hatay’ı ile Türkiye Cumhuriyeti’ne katılmadan önceFransız idaresi altındaki şehri mukayese etme imkânı sunmaktadır. Yazarın, 20Ocak 1953 tarihinde başladığı iki günlük kısa Hatay gezisinde, o döneminHatay’ı hakkında vermiş olduğu bilgiler, bizim için çok değerli ve önemlidir.Belki daha da önemlisi belgesel niteliğindeki bu yazı dizisinin, bundan 65 yılönce, Hatay’dan yüzlerce kilometre uzakta bulunan Erzurum’daki bir gazetedeyayınlanmış olmasıdır. Bu çalışmadaki amacımız, adı geçen yazı dizisindenhareketle 1950’lerin başında Hatay’ın, tarihî, kültürel, sosyal, ekonomik,ticarî, sanayî, ulaşım vb. yönlerden, şehir yaşamını ortaya koymaktır. BöyleceHatay’ın 1950’lerden önceki ve sonraki gelişim seyri hakkında karşılaştırmafırsatı sunulmuş olacaktır.

In this study,starting from a series of articles published in Hakimiyet newspaper dated 1953in Erzurum, we will try to explain Hatay of the 1950s. This series of articlesnamed "Hatay Notes" was writted by Muzaffer Yenen. The writer, aboutwhom we do not know much, decides to visit Hatay in Iskenderun, where hearrived after the sea journey he made between Istanbul-Rhodes-Iskenderun. The notesmentioned were written during this trip. He first visits the districts ofHatay, beginning with Antakya. He travels from Antakya to Reyhanlı, fromReyhanlı to Kırıkhan, and from Kırıkhan to Iskenderun. The information given bythe traveler about Hatay of the 1950s enables us to compare the Hatay of the1940s and the city under the French rule before joining the Republic of Turkey.The two-day short tour of Hatay, which started on January 20, 1953, is veryvaluable and important for us. Perhaps more importantly, this documentaryseries of articles was published in a newspaper in Erzurum, which is hundredsof kilometers away from Hatay 65 years ago. Our purpose in this study is toreveal Hatay's historical, cultural, social, economic, commercial, industrial,transportation, etc. aspects at the beginning of 1950s with regards to thementioned articles. Thus, an opportunity to compare development progress ofHatay before and after the 1950s will be presented.
Akkoyunlu Sultan Yakûb'un Ölümüne Dair Münazara ve Bazı Değerlendirmeler
Akkoyunlu Sultan Yakûb'un Ölümüne Dair Münazara ve Bazı Değerlendirmeler
Yazar: Atıcı Arayancan, Ayşe
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Sultan Yakûb,Akkoyunlu,Suikast,Ölüm,Sünnî,Şiî

Bu makalede Sultan Yakûb’unşaibeli ölümü, vasiyeti, ölüm tarihi, nerede defin edildiği, mezar yeri vecesedinin akıbeti, nerede bulunduğu gibi konular ele alınırken, onun ölümününiç ve dış siyasetteki yeri ve önemi tartışılmaya çalışılacaktır.25 Aralık 1490 yılında ölen Sultan Yakûb’un ölümü ileilgili dönem kaynaklarında farklı bilgiler aktarılmaktadır. Kaynaklardanbazılarında eşi yâda annesi tarafından zehirlendiğine dair bilgiler yeralırken, bazılarında taûn ( veba) gibi bir hastalığa yakalanarak genç yaştadoğal olarak vefat ettiği geçmektedir. Uzun Hasan Bey sonrası Akkoyunlu tahtınaoturan Sultan Yakûb’un istikrarı sağlayıp, Akkoyunlu yönetimini tek merkezdetoplamasının ardından kısa bir süre sonra zamansız ölümü Akkoyunlu Devleti’niyavaş yavaş yıkılışa sürüklemiş, Akkoyunlu mirzaları ve aşiretler arasında tahtkavgaları başlamıştır. Bu nedenle Sultan Yakûb’un ölümü devletin iç siyasetiniderinden etkilemiştir. Ayrıca ölüm şeklinin yanı sıra ölümünden sonra cesedininŞah İsmail tarafından çıkartılıp yakılması İran ve Azerbaycan coğrafyasındakiSünnî-Şiî mücadelesi açısından dikkat çekicidir.

Bu makalede Sultan Yakûb’unşaibeli ölümü, vasiyeti, ölüm tarihi, nerede defin edildiği, mezar yeri vecesedinin akıbeti, nerede bulunduğu gibi konular ele alınırken, onun ölümününiç ve dış siyasetteki yeri ve önemi tartışılmaya çalışılacaktır.25 Aralık 1490 yılında ölen Sultan Yakûb’un ölümü ileilgili dönem kaynaklarında farklı bilgiler aktarılmaktadır. Kaynaklardanbazılarında eşi yâda annesi tarafından zehirlendiğine dair bilgiler yeralırken, bazılarında taûn ( veba) gibi bir hastalığa yakalanarak genç yaştadoğal olarak vefat ettiği geçmektedir. Uzun Hasan Bey sonrası Akkoyunlu tahtınaoturan Sultan Yakûb’un istikrarı sağlayıp, Akkoyunlu yönetimini tek merkezdetoplamasının ardından kısa bir süre sonra zamansız ölümü Akkoyunlu Devleti’niyavaş yavaş yıkılışa sürüklemiş, Akkoyunlu mirzaları ve aşiretler arasında tahtkavgaları başlamıştır. Bu nedenle Sultan Yakûb’un ölümü devletin iç siyasetiniderinden etkilemiştir. Ayrıca ölüm şeklinin yanı sıra ölümünden sonra cesedininŞah İsmail tarafından çıkartılıp yakılması İran ve Azerbaycan coğrafyasındakiSünnî-Şiî mücadelesi açısından dikkat çekicidir.
Türkçede Gönül Kavramı ve Kullanım Alanı
The Concept of “Soul” and its usage in Turkish Language
Yazar: Şeyda Güven, Arzu
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Turkish,Soul,Conceptual field,Significance,Value ; Türkçe,Gönül,Kavram alanı,Anlam,Değer

Türkçenintarihi boyunca kullanılan “gönül” sözcüğü, zaman zaman görülen dildekiyabancılaşma eğiliminin karşısında her dönemde durmuş ve kullanım değeriaçısından değişmeyen bir gösterge olma özelliğini korumuştur. Dilselgöstergelerin değerleri, söz varlığı içerisinde tek başına olduğu kadargerçekleştirilen bağdaştırmalar yoluyla da oluşmaktadır. Bu açıdan “gönül”,Türkçenin tarihi boyunca oluşturulmuş neredeyse her eserde özel bir göstergeolarak kullanılmış ve Türkçede her düzeyde karşımıza çıkan geniş bir kavramalanına sahip olmuştur. Bu çalışmada “gönül” sözcüğünün Türkçenin belli başlıeserlerinde hangi biçimlerde kullanıldığı tespit edilmeye çalışılmış ve buörnekler üzerinden göstergenin kullanım değeri ele alınmıştır. Gönül sözcüğünündilin söze dönüştüğü süreç içerisinde duygu ve çağrışım değeri üzerindedurulmuştur. Orhun Yazıtları, Dîvânu Lugâti’t-Türk, Kutadgu Bilig,Atebetü’l-Hakâyık, Divân-ı Hikmet, Dede Korkut Kitabı gibi temel eserlerinsözcük açısından değerlendirilmesinin yanı sıra Türkçe ile oluşturulmuş farklısöylemler üzerinden de sözcüğün kullanım biçimleri ortaya konulmayaçalışılmıştır.

This word that was used through the entire historytook a stand against cultural alienation in time and showed us that it has aroutine usage in the Turkish language. The values of linguistic signs occurindividually by the existence of the vocabulary as well as syncretismperformed. “Soul” as a word has been used as a special sign in nearly everyliteral work created through the history of Turkish language when consideredfrom this point of view and had an extensive conceptual field appearing in eachlevel of it. In this study, we tried to determine the use of “soul” as a wordin the most important works in the Turkish language, and we investigated thevalue in use through the examples. We dwelled on the emotional and associativevalue of this word considered as a divine gift for the Turkish language in aspecific period where the language becomes the real speech. In this study, somebasic literal works like Orkhon Script, Dîvânü Lûgati-t Türk, Kutadgu Bilig,Atebetü’l Hakâyık, Divan-ı Hikmet and the Dede Korkut Kitabı were assessed uponvocabulary and various usage forms of this word were revealed through thedifferent discourse of Turkish language.
Trabzon’da Modernleşmenin Simgesi Olarak Meydan-ı Şarkî
Meydan-ı Şarkî as The Symbol of Modernizatıon in Trabzon
Yazar: Küçükuğurlu, Murat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Trabzon,Square,modernization,tradition,trade ; Trabzon,Meydan,modernleşme,gelenek,ticaret

Bu makalebir bakıma, 19. yüzyıldan Cumhuriyet’e uzanan süreçte Trabzon’un modernleşmetarihinin, Meydan-ı Şarkî üzerinden yapılan kısa bir özetidir. Hakikatenbelirtilen süreçte Trabzon’da modernleşme adına ne varsa, bu Meydan’dakarşımıza çıkmaktadır. Meydan’ın bu süreçte yeni bir kimlikle ortaya çıkışı veyeniden isimlendirilmesi, çevresindeki binaların geçirdiği değişim,içerisindeki bahçenin bu süreçte “park” haline getirilmesi ve bu parka gelenyerli ve yabancıların “yaşam tarzı” başlı başına modernleşmeyi anlatmaktadır.Diğer taraftan bu modernleşmenin “geleneksel yaşam” ile karşılaşması veçatışması da yine bu Meydan’da gerçekleşmiştir. Bu anlamda makalede elealdığımız konulardan biri, Meydan’da içki satışının sebep olduğutartışmalardır. Meseleye yapısal olarak bakıldığında ise Meydan’da bulunanİskenderpaşa Camii, Medresesi ve Mezarlığı bu süreçte bir “gösterge” olarakkarşımıza çıkmaktadır. Yine geleneksel yaşam tarzını temsil eden kervanların,İran’dan getirdikleri yükleri 20. yüzyılın başlarına kadar Meydan’daki hanlaraindirmeleri, Meydan’ın modernleşmesiyle tezat bir manzara olarak karşımızdadurmaktadır.

This article is a brief overview of themodernization history of Trabzon from the 19th century to the Republic over theMeydan-i Şarkî. Indeed, what is happening in the name of modernization inTrabzon in the process mentioned, this square is out in antagonism. In thisprocess, the emergence and renaming of Meydan with a new identity, the changeof the surrounding buildings, the transformation of the garden into"park" in this process and the "lifestyle" of the nativeand foreigners coming to this park. On the other hand, the encounter andconfrontation of this modernist with "traditional life" was alsorealized in this square. In this sense, one of the issues we deal with is thedebate about the sale of drinks in the square. Structurally looking at thematter, Iskenderpaşa Mosque, Madrasah and Cemetery in Meydan appear as an"indicator" in this process. The caravans who represent thetraditional way of life stand in front of us as a contrast to the modernizationof Meydan until the early 20th century, when the cargoes brought from Iran arelowered to the khanates in the Square.
Ahmet Hamdi Akseki’nin Din Karşıtı Akımlar İle Mücadelesi
Ahmet Hamdi Akseki’nin Din Karşıtı Akımlar İle Mücadelesi
Yazar: Büyük, Celal
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Ahmet Hamdi Akseki,Spiritualizm,Materyalizm,Natürizm,Tabii Din

Bu makaledeki amacımız, Ahmet Hamdi Akseki’nin, dönemindeki din karşıtı yıkıcı düşünce akımlarına karşı ortaya koyduğu mücadeleyi ve söz konusu akımlar karşısında dinin önemine yaptığı vurguyu ve din savunusunu ortaya koymaktır.Ahmet Hamdi Akseki, materyalizmin Osmanlı düşünce dünyasında etkili hale gelmesi ve İslâmî değerlerin ters yüz edilmesi karşısında, bir yandan İslâm’ı anlamaya ve anlatmaya çabalarken, diğer yandan Batı kaynaklı yıkıcı düşünceleri eleştirmiş ve tutarsızlığını ortaya koymaya çalışmıştır.Batı düşüncesinin de etkisiyle Osmanlı’nın son dönemi büyük fikri mücadelelere sahne olmuştur. Özellikle II. Meşrutiyet’in ilanından sonra hızla yayılan materyalist düşünceye karşı önemli bir mücadele başlamıştır. Bu düşüncenin tam karşısında konumlanan spiritüalizm de yayılmaya ve birçok âlim ve düşünür tarafından savunulmaya başlanmıştır.

Bu makaledeki amacımız, Ahmet Hamdi Akseki’nin, dönemindeki din karşıtı yıkıcı düşünce akımlarına karşı ortaya koyduğu mücadeleyi ve söz konusu akımlar karşısında dinin önemine yaptığı vurguyu ve din savunusunu ortaya koymaktır.Ahmet Hamdi Akseki, materyalizmin Osmanlı düşünce dünyasında etkili hale gelmesi ve İslâmî değerlerin ters yüz edilmesi karşısında, bir yandan İslâm’ı anlamaya ve anlatmaya çabalarken, diğer yandan Batı kaynaklı yıkıcı düşünceleri eleştirmiş ve tutarsızlığını ortaya koymaya çalışmıştır.Batı düşüncesinin de etkisiyle Osmanlı’nın son dönemi büyük fikri mücadelelere sahne olmuştur. Özellikle II. Meşrutiyet’in ilanından sonra hızla yayılan materyalist düşünceye karşı önemli bir mücadele başlamıştır. Bu düşüncenin tam karşısında konumlanan spiritüalizm de yayılmaya ve birçok âlim ve düşünür tarafından savunulmaya başlanmıştır.
Dünden Bugüne Bilecik Bölgesinde Yaşayan Yörükler'de Sosyokültürel Hayat
From Past to Today Socio-Cultural Life of Yörük’s in the Region of Bilecik
Yazar: Yılmaz Vurgun, Seda
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Bilecik,Yörük,Karakechili,Culture ; Bilecik,Yörük,Karakeçili,Kültür

Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde merkez olması ile bölge ayrı bir öneme sahip olmuştur. Eskişehir'e bağlı bir kaza olan Bilecik, 1885 yılından itibaren Ertuğrul sancağına dâhil edilmiştir. Bilecik bölgesinde yaşayan Yörükler, Kayı boyuna mensup Karakeçili aşiretine bağlıdırlar. Bölgede dağınık hâlde bulunmalarının yanında Yörük nüfusu 15 köyde daha yoğundur. Günümüz de hızla değişen yaşam koşulları Yörük insanı da etkilemiş köyler birkaç hanenin yaşadığı ısız yerler haline gelmiştir. Bu çalışmada Bilecik'teki Yörük kültürünün genel özelikleri ve geçmişten günümüze gerçekleşmiş olan değişim ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada Bilecik'te bulunan Yörük köylerine gidilerek yerinde gözlem yapılmış, yaşları 70 ile 95 arasında değişen tarihe tanıklık etmiş Yörük büyükleri ile görüşülmüştür. Elde edilen bulgular gazeteler, arşiv belgeleri ve araştırma eserleri doğrultusunda analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışma Bilecik'te yaşayan Yörüklerin kaybolmaya yüz tutmuş değerlerinin geleceğe taşınması adına önem arz etmektedir.

This region wasof importance, because it became the heart during the foundation of OttomanEmpire. Bilecik, which was a township subject to Eskişehir, was attached to thesancak of Ertuğrul after 1885. The Yörüks that live in the region of Bilecik,are the members of Karakeçili tribe belonged to Kayı. Besides the Yörüks livingin that region dispersedly, they live intensely in 15 villages. In our days,Yörük people are exposed to the transformation in every area as a result ofrapidly changing conditions.In this study it aims to examine the general featuresof Yörük culture and the transformation taken place from past to today. Here,some observations have been made by visiting the Yörük villages in Bilecik and,the interviews have been realized with Yörük elders. The results obtained hasbeen tried to be analyzed in the context of newspaper, archival material andsecondary sources. This study may become important as to carry into future thevalues of Yörüks living in Bilecik, which fall into oblivion.
Hz. Muhammed Döneminde Medine’de İktisadî Hayat
Hz. Muhammed Döneminde Medine’de İktisadî Hayat
Yazar: Tüysüz, Cem; Hıra, Zehra
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Tarım,Hayvancılık,Ticaret,Vergi,Medine

Buaraştırmanın konusu ve amacı, Hz. Peygamber döneminde Medine’deki iktisadîhayatın tarım, hayvancılık ve ticaret başlıkları açısından incelenmesi vedeğerlendirilmesidir. Bunun için ilk başlıkta İslam’da iktisadın mahiyetine veönemine vurgu yapılacaktır. İkinci başlıkta genel olarak Arabistan’da tarım veözelde Medine ve çevresinin doğal yapısı, Medine’nin tarım arazileri, tarımürünleri ve tarım ürünlerinin vergilendirilmesi ele alınacaktır. Üçüncübaşlıkta Hz. Peygamber döneminde hayvancılığın yeri ve önemi, yetiştirilenhayvanlar, bunlardan elde edilen ürünler ve hayvanların vergilendirilmesiaçıklanacaktır. Dördüncü başlıkta ticaret yolları, panayırlar, ticaretkervanları, hicretten önce ve sonra Medine’de ticaret, kullanılan paralar veticaret mallarının vergilendirilmesi hakkında bilgiler verilecektir.

Buaraştırmanın konusu ve amacı, Hz. Peygamber döneminde Medine’deki iktisadîhayatın tarım, hayvancılık ve ticaret başlıkları açısından incelenmesi vedeğerlendirilmesidir. Bunun için ilk başlıkta İslam’da iktisadın mahiyetine veönemine vurgu yapılacaktır. İkinci başlıkta genel olarak Arabistan’da tarım veözelde Medine ve çevresinin doğal yapısı, Medine’nin tarım arazileri, tarımürünleri ve tarım ürünlerinin vergilendirilmesi ele alınacaktır. Üçüncübaşlıkta Hz. Peygamber döneminde hayvancılığın yeri ve önemi, yetiştirilenhayvanlar, bunlardan elde edilen ürünler ve hayvanların vergilendirilmesiaçıklanacaktır. Dördüncü başlıkta ticaret yolları, panayırlar, ticaretkervanları, hicretten önce ve sonra Medine’de ticaret, kullanılan paralar veticaret mallarının vergilendirilmesi hakkında bilgiler verilecektir.
Bozkırın Mührü: Taş Heykeller
Bozkırın Mührü: Taş Heykeller
Yazar: Çandarlı Şahin, Aslı
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Taş Heykel,Bozkır,Kültür,Gündelik Yaşam,İnanç Dünyası

Buçalışma bir yandan heykellerin kültür tarihi araştırmalarına kaynaklığıüzerinde dururken bir yandan da Deşt-i Kıpçak, Sibirya, Türkistan gibi çeşitlicoğrafyalarda rastlanan taş heykellerin mekân ve zaman farklılıkları karşısındabir değişim ya da dönüşüm yaşayıp yaşamadığı sorusuna cevap aramaktadır.Çalışmanın odak noktası ayrı zamanlarda ve ayrı coğrafi sahalarda bulunanheykellerin benzer ve farklı yönleridir.Taş, sağlamlığı sayesinde yüzyıllaröncesini günümüze taşıyabilen önemli bir tanıktır. Türkler en eski devirlerdenitibaren taşı oyma, ona şekil verme konusunda dikkate değer bir beceri ve çabagöstermiştir. Geyikli taşlar, balballar, heykeller… her biri kültür tarihiaraştırmaları için çok kıymetli veriler sunmaktadır. Bu çalışmanın konusu taşheykellerdir ki, özellikle yazılı kaynakların anlatmakta yetersiz kaldığıbirçok konuyu net şekilde gözler önüne sermeleri açısından önem arzetmektedirler. Çeşitli boyların yaşadıkları coğrafyanın tespiti konusunda yolgösterici olmalarının yanı sıra onların nasıl giyindikleri, hangi silahlarlasavaştıkları, ne gibi eşyalar kullandıkları gibi gündelik yaşamın önemlinoktalarını aydınlatma konusunda da oldukça kıymetlidirler.

Buçalışma bir yandan heykellerin kültür tarihi araştırmalarına kaynaklığıüzerinde dururken bir yandan da Deşt-i Kıpçak, Sibirya, Türkistan gibi çeşitlicoğrafyalarda rastlanan taş heykellerin mekân ve zaman farklılıkları karşısındabir değişim ya da dönüşüm yaşayıp yaşamadığı sorusuna cevap aramaktadır.Çalışmanın odak noktası ayrı zamanlarda ve ayrı coğrafi sahalarda bulunanheykellerin benzer ve farklı yönleridir.Taş, sağlamlığı sayesinde yüzyıllaröncesini günümüze taşıyabilen önemli bir tanıktır. Türkler en eski devirlerdenitibaren taşı oyma, ona şekil verme konusunda dikkate değer bir beceri ve çabagöstermiştir. Geyikli taşlar, balballar, heykeller… her biri kültür tarihiaraştırmaları için çok kıymetli veriler sunmaktadır. Bu çalışmanın konusu taşheykellerdir ki, özellikle yazılı kaynakların anlatmakta yetersiz kaldığıbirçok konuyu net şekilde gözler önüne sermeleri açısından önem arzetmektedirler. Çeşitli boyların yaşadıkları coğrafyanın tespiti konusunda yolgösterici olmalarının yanı sıra onların nasıl giyindikleri, hangi silahlarlasavaştıkları, ne gibi eşyalar kullandıkları gibi gündelik yaşamın önemlinoktalarını aydınlatma konusunda da oldukça kıymetlidirler.
199 Numaralı (H. 1322-1324 / M.1904-1907) Mahmûd Paşa Mahkemesi Şer´îyye Siciline Göre Alacak Verecek Meselesi’nin Değerlendirilmesi
199 Number (H. 1322-1324 / M.1904-1907) The Evaluation of the Subject to Provide the Subject to The Chair by The Mahmud Pasha Court
Yazar: Erdem, Sevim; Arat, Hülya
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Istanbul,Mahmud Pasha District,199 Mahmud Pasha Law Cour t Record,Ottoman Empire ; İstanbul,Mahmûd Paşa Semti,199 Numaralı Mahmûd Paşa Şeriyye Sicili,alacak-verecek davası

İstanbulşehri tarih boyunca çok sayıda imparatorluk ve kültüre başkentlik yapmıştır. Buvasıflarından ötürü hem konumuyla hem de sahip olduğu tarihi zenginlikleriylearaştırılmaya değer özelliğini daima korumuştur. Bu doğrultuda Osmanlıtarihiyle ilgili doğru bilgilere ulaşılmasını sağlayan birinci elden kaynakolan şeriyye sicilleri hiç şüphesiz bu amaç uğrunda en kayda değer kayıtlardır.199 Numaralı Mahmûd Paşa Mahkemesi Şer´îyye Sicili’nin transkripsiyon ve değerlendirilmesisonucunda çok sayıdaki davanın alacak verecek ile alakalı olduğu tespitedilmiştir. Bunun sebebi ise 17. yüzyıllarda bir ikamet alanı olan Mahmûd PaşaSemti’nin 20. yüzyılda artık tamamen bir ticaret semti olmasıdır.  Bu çalışmamız,  H.1322-1324/M.1904-1907 yılları arasınıkapsayan 199 Numaralı Mahmûd Paşa Mahkemesi Şer´îyye Sicili’nin transkripsiyonuve değerlendirmesini içermekle birlikte ulaştığımız bilgiler ışığında Müslümanve gayrimüslim unsurlar arasında ve diğer azınlıklar veya sadece Osmanlıvatandaşlarının arasındaki alacak veya benzer davaların hukukî boyutu üzerindedurulmuştur.

Istanbul city has been the capital of many empiresand cultures throughout history. Because of these qualities, it has alwaysprotected its position and its historical worthiness. In this respect, thefirst-hand resources of the sherries, which provide the right information aboutOttoman history, are undoubtedly the most valuable records for this purpose. Asa result of the transcription a devaluation of Mahmud Pasha Court's Shar'îyeSicili numbered 199, it has been determined that many cases are related totheir cleavable. The reason for this is that Mahmud Pasha Semti, a residence inthe 17th century, is now completely a trade district in the 20th century. Thisstudy is based on the transcription a devaluation of the Mahmud Pasha CourtSheriff's Court No. 199, which covers H.1322-1324 / M.1904-1907, and theinformation we have received, along with the information we have received,between Muslim and non-Muslim elements and other minorities, or only betweenthe Ottoman citizen sorthe legal aspects of similar cases.