hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Arap Gramerinde Münâdânın İ‘râbına Etki Eden Nahiv İlletleri
Naḥw ʿIllas Affecting the Iʿrāb al-Munādā in the Arabic Grammar
Yazar: Baylu, Cumali
Dergi: Dergiabant, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Arap Dili,Nahiv,Sarf,Nahiv İlletleri,Münâdâ İ‘râb ; Arabic Grammar,Naḥw,Ṣarf,ʿIlal an-Naḥw,Munādā

Arap diline yönelik sistemli çalışmaların başladığı ilk dönemlerden beri nahiv illetleri konusu nahiv kitaplarında önemli bir yer edinmiş, özellikle farklı görüşlerin ortaya çıktığı konularda etkili bir biçimde kullanılmış ve mezhepler arası görüş ayrılıklarında da etkili unsurlardan biri olmuştur. Nahiv illetleri ilk dönemlerde nahiv eserlerinde fürû‘ konularının açıklanması ve delillendirilmesi için kullanılmış, sonraki dönemlerde ise nahiv illetlerine dair müstakil eserler yazılmış ve bu eserlerde nahiv illetlerinin gerek teorik gerekse pratik yönü ele alınarak tartışılmıştır. Ülkemizde de son zamanlarda bu konuya dair tez ve makale türünde akademik çalışmalar yapılmaktadır. Ancak bu çalışmalar genellikle nahiv illetlerinin teorik boyutuyla sınırlı kalmaktadır. Bu araştırmada nahiv illetlerinin pratik boyutu ele alınarak münâdânın i‘râbında etkili olan nahiv illetleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bilindiği üzere Basra ekolü nahiv alimlerinin tamamına göre münâdâ i‘râb bakımından mansûb ve mu‘reptir. Ancak bazı münâdâ lafızlarının raf‘ alameti taşıdıkları görülmektedir. Nahiv eserlerinde bu tür münâdâ lafızlarının raf‘ alameti üzere mebnî oldukları belirtilir ve bu durum çeşitli illetlerle izah edilmeye çalışılır. Çalışmada ayrıca münâdânın i‘râbında bazı nahiv illetlerinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Münâdânın genel olarak mansûb olması ve bazı münâdâ kısımlarının mebnî olurken diğer bazı kısımların mu‘reb olarak kalması nahiv illetlerinden hareketle izah edilmiştir.

Since the beginning of systematic studies on the Arabic language, the subject of naḥw ʿillas has gained an important place in naḥw books, and it has been used effectively, especially on issues where different opinions arise. In the following periods, independent works of naḥw ʿillas were written and in these works, both theoretical and practical aspects of naḥw ʿillas were discussed. Recently, academic studies in the form of theses and articles on this subject have been carried out in our country. However, these studies are generally limited to the theoretical dimension of the naḥw ʿillas. In this study, the practical dimension of the naḥw ʿillas is tried to be determined, and the naḥw ʿillas that are effective on the iʿrāb al-munādā are tried to be determined. As it is known, the scholars of Basra naḥw school say that munādā is manṣūb and muʿrab in terms of iʿrāb. However, it is seen that some of the words of munādā carry the sign of rafʿ. In naḥw works, it is stated that such expressions are mabnī as a sign of rafʿ, and this situation is explained by various ʿillas. In this study, it was concluded that some naḥw ʿillas were effective in the iʿrāb al-munādā. The fact that the munādā is generally manṣūb and some parts of the discussion are mabnī, while other parts remain as muʿrab, are explained on the basis of naḥw ʿillas.
Kur’ân Meâlleri Kur’ân Hükmünde midir? Kur’an-ı Kerim-Gerçek Adlı Meâl Bağlamında Bir İnceleme
Can the Translations of the Qurʾān Be Considered as the Qurʾān Itself? An Examination in the Context of the Translation Work Called The Holy Qurʾān-Genuine
Yazar: Köseoğlu, Bayram
Dergi: Dergiabant, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Tefsir,Kur’ân,Meâl,Tercüme,Türkçe ; Tafsīr,Qurʾān,Meāl,Translation,Turkish

Yüce Allah insanlara doğru yolu göstermek üzere peygamberler göndermiştir ve her peygamber kendi kavminin diliyle gönderilmiştir. Kur’ân’ın ilk muhatapları Arap toplumu olduğu için Kur’ân-ı Kerîm Arapça olarak indirilmiştir. Kur’ân’ın ilk muhatapları onu anlamışlar, onun rehberliğinde yürümüşlerdir. Zamanla İslam dünyanın dört bir yanına yayılmaya başlamış ve farklı farklı dilleri konuşan toplumlar Müslüman olmuştur. Bu toplumların Kur’ân’la buluşması ve onun manalarından haberdar olmalarında ise tercümeler önemli bir rol oynamıştır. Günümüzde Kur’ân dünyada en çok konuşulan diller başta olmak üzere pek çok farklı dile çevrilmiş durumdadır. Kur’ân hem lafız hem de mana itibarıyla Allah katındandır. Kur’ân’ın manalarını aktarmak üzere yapılan tercümeler ise mütercimin Kur’ân’dan anladıklarından ibarettir. Bu yüzden birbirinden farklı pek çok tercüme mevcuttur. Bununla birlikte, tercümeler ile Kur’ân’ın mahiyet itibarıyla aynı olduğu şeklinde birtakım iddialar da dile getirilmektedir. Bu ise meâllerin Kur’ân gibi algılanması şeklinde yanlış bir sonuca yol açacaktır. Bu çalışmada, Ali Rıza Safa tarafından hazırlanan “Kur’an-ı Kerim-Gerçek” adlı meâl örneğinden hareketle tercümelerin Kur’ân hükmünde olup olmadığı hususu ele alınacaktır.

Allah almighty sent all the messengers in the languages of their people to guide them to the straight path. Thus, holy Qurʾān was revealed in Arabic language because of the fact that Arabic was the language of the Arabs who were the first people to hear and understand the message of the holy Qurʾān. They moved forward under the Qurʾān’s guidance. When Islam rapidly spread from Arabic peninsula to the rest of the world, other people with different languages accepted Islam. Translations of the Qurʾān into the languages of the new non-Arab Muslims played an important role for them to understand and absorb the meaning and the message of the Qurʾān. Today, the Qurʾān is translated into so many different languages. The Qurʾān is protected in the sight of Allah both in terms of its words and meanings. Translations which are produced to understand the message of the Qurʾān, merely consist of conveying of what translators’ understanding of the Qurʾān. Therefore, there are many different translations available. However, there are some claims that the translations and the Qurʾān are the same in nature. This approach might lead to the wrong conclusion for the translations to be perceived as the Qurʾān itself. In this study, we will examine whether the translations can be considered as the Qurʾān itself or not, by reviewing the translation work of Ali Rıza Safa called “The Holy Qurʾān-Genuine.”
Kur’ân Müdafaası: İbn Kuteybe’nin Te’vîlü Müşkili’l-Kur’ân Örneği
The Defense of the Qurʾān: The Example of Ibn Qutayba's Taʾwīl Mushkil al-Qurʾān
Yazar: Kaya, Süleyman
Dergi: Dergiabant, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Tefsir,Kur’ân,Müdafaa,Ulûmu’l-Kur’ân,Müşkil ; Tafsīr,Qurʾān,Defense,ʿUlūm al-Qurʾān,Problematic

Bu makalede, İbn Kuteybe’nin Te’vîlü müşkili’l-Kur’ân adlı eseri Kur’ân savunusu perspektifinden ele alınmıştır. Konu, daha ziyade nüzûl dönemi sonrasına ait süreçle ilişkilidir. Aslında eserin muhtevasını oluşturan meseleler, Kur’ân’ın mushaf haline getirilişinden itibaren çeşitli eserlerde dağınık bir şekilde ele alınmaya başlanmıştır. İbn Kuteybe, ilgili birikimi daha derli toplu hale getirmiş; yaşadığı dönemin öne çıkan konularıyla harmanlamıştır. Mevcut şekliyle eser, bir yönüyle dönemin tefsir anlayışını yansıtırken diğer yönüyle de sonraki dönemlerde ulûmu’l-Kur’ân veya tefsir usûlü olarak şekillenecek eserlerin adeta omurgasını oluşturmaktadır. Dolayısıyla eserde ele alındığı şekliyle konular, bazı içerik ve sınıflama değişikliğine uğrasa da başlangıcından bugüne değin aslında bir yönüyle ulûmu’l-Kur’ân, bir yönüyle de Kur’ân müdafaasıdır. Bunun içindir ki makalede, ilgili esere, bugün zihinlerde kodlu olan yapısıyla “tefsir” kitabı yanında ulûmu’l-Kur’ân içeriğiyle de yaklaşılması gerektiğine özellikle vurgu yapılmıştır. Çalışmada, önce meselenin ulûmu’l-Kur’ân boyutuna işaret edilmiş, sonra İbn Kuteybe’nin konulara yaklaşım şekli Kur’ân müdafaası açısından analiz edilmeye çalışılmıştır. Makalede, İbn Kuteybe’nin yaşadığı dönem ve yazdığı diğer eserler dikkate alınmakla beraber Te’vîlü müşkili’l-Kur’ân isimli eseri esas alınmıştır.

In this article, Ibn Qutayba's work named Taʾwīl Mushkil al-Qurʾān is discussed from the perspective of the defense of the Qurʾān. The subject is rather related to the post-nuzūl period. In fact, the issues that make up the content of the work have begun to be dealt with in a scattered way in various works since the Qurʾān was turned into a mushaf. Ibn Qutayba made the related knowledge more compact; he blended it with the prominent topics of the period he lived. In its current form, the work reflects the understanding of tafsīr of the period in one way, and forms the backbone of the works that will be shaped as ʿulūm al-Qurʾān or tafsīr method in the next periods, on the other hand. Therefore, although the issues as discussed have undergone some content and classification changes, from the beginning until today, they are actually the ʿulūm al-Qurʾān in one aspect and the defense of the Qurʾān in another aspect. Therefore, in the article, it is emphasized that the relevant work should be approached with the content of the ʿulūm al-Qurʾān rather than the " tafsīr" book, which is coded in minds today. In the study, firstly the ʿulūm al-Qurʾān dimension of the issue was pointed out, and then the approach of Ibn Qutayba to the subjects was tried to be analyzed in terms of Qurʾānic defense. In the article, the period in which Ibn Qutayba lived and the other works he wrote were taken into account, and his work named Taʾwīl Mushkil al-Qurʾān was taken as a basis.
Kırgız Örf-Âdetindeki Kalın Uygulamasının İslam Hukuku Açısından Analizi (18-19. yy)
Analytical Research on The Kalın Institution of Kyrgyz People from The Perspective of Islamic Law (18-19 cc.)
Yazar: Karıev, Aiitmamat
Dergi: Dergiabant, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: İslam Hukuku,Mehir,Kırgız,Örf-Âdet,Kalın ; Islamic Law,Mahr,Kyrgyz,Customs,Kalın (Bride Price)

Kırgız halkı arasında yaygın bir şekilde rastlanılan kalın adeti, felsefî olarak yeni kurulan aileye maddî destek düşüncesine dayanmaktadır. Diğer Türk boylarından örfî hukuku ön planda tutması ile farklılık arz eden Kırgız halkının kalın anlayışını konu edindiğimiz bu araştırmada, kısaca kalın tarihçesine değindikten sonra kalının türleri, ödeme süreleri, kalın olarak ödenen eşya türleri ve miktarları, kalının sosyal ve hukukî boyutu gibi konular üzerinde durulmuştur. Yarı göçebe hayat tarzını benimseyen ve kabileler şeklinde yaşayan Kırgız halkının, daha 18.-19. asırlarda bazı farklılıklar ile beraber mehrin temel felsefesi olan kadın haklarını koruma prensibini, aslında kalın aracılığı ile gözettiği görülmüştür. Kalın, Kırgız halkının o dönemdeki kadına verdiği değeri ortaya koymakla birlikte, günümüzdeki kadının sosyal sigortası ile aynı özelliklere sahip olduğu, bu çalışmamızın sonucunda tespit edilmiştir. Kırgızların millî ve dinî kimliği düşüncesini bir arada tutan kalın adetinin, özellikle Çarlık Rusya ve SSCB döneminde ilga edildiği, böylece kalın müessesesinin tamamen ortadan kaldırıldığı tespit edilmiştir.

The kalın (bride price) tradition was pervasive in the Kyrgyz people and the explanation of this tradition it is financial support for newly married family. Kyrgyz people were adhered to customary law between Turkish tribes as a descry. In this article we will research on the different subjects that related with the bride price like; short history of kalın and its types, payment periods of bride price and types of the properties that payed as a bride price, it’s background of social and law in the philosophy. Summarize, we can talk on the kalın as a women’s rights and it was so early in 18-19 centuries in the society of Kyrgyz people. Shortly, we can say kalın was in the Kyrgyz society of women’s value and social insurance in those days. Finally, kalın that used as a national and a religious identity it was annihilation by Tsarist Russia and USSR.
Mihneyi Geciktiren Bir Hadîs Âlimi: Yezîd b. Hârûn
The Scholar who Delayed the Miḥna: Yazīd b. Hārūn
Yazar: Demirer, Macit
Dergi: Dergiabant, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Hadîs,Tedvin,Tasnif,Mihne,Yezîd b. Hârûn. ; Ḥadīth,Collection,Classification,Miḥna (Inquisition),Yazīd b. Hārūn.

Mihne İslâm Tarihinin en önemli olaylarındandır. Kur'an'ın mahlûk olup olmadığı ile ilgili yapılan tartışmaların bir neticesi olarak ortaya çıkan ve toplumda bir takım istenmeyen sonuçların doğmasına sebep olan mihneyi başlatan Abbâsî halifesi Me'mûn olmuştur. Yalnız o bu olayı daha önce başlatmak istemesine rağmen bunu gerçekleştirememiştir. Çünkü buna tebeu't-tâbiînden bir âlime hem toplumun hem de onun göstermiş olduğu saygı engel olmuştur. O kişi de hadis tarihinde önemli bir yere sahip olan Yezîd b. Hârûn'dur. Onun toplum nezdinde oluşan bu saygınlığı, elde etmiş olduğu ilmi birikimin bir neticesidir. O birçok ilim merkezine giderek devrin önemli kişilerinden hadis almış, özellikle bulundukları yerlerde ilk tedvini gerçekleştiren bazı muhaddislere talebelik yapma bahtiyarlığına erişmiştir.  Elde ettiği ilmi birikimi de ileride hadis ilmine büyük hizmetleri dokunacak, Ali b. el-Medînî, Yahyâ b. Maîn, İbn Ebû Şeybe ve Ahmed b. Hanbel gibi önemli muhaddislere aktarmıştır. Yaşadığı dönemde şöhreti çeşitli bölgelere yayılmış, haliyle bu durum hadis talebelerinin onun yaşadığı yere doğru akın etmesine sebep olmuştur. Neticede hadis ilminin sadece belli merkezlerine değil İslam coğrafyasının birçok yerine dağılmasını sağlamıştır.

Miḥna (inquisition) is one of the most important events in the history of Islam. The ʿAbbāsid caliph al-Maʾmūn was the one who initiated the miḥna, which emerged as a result of the discussions about whether the Qurʾān was created or not and caused some undesirable consequences in the society. However, although he wanted to start this event earlier, he could not achieve it. Because, there was a scholar of successors’ generation, both the caliph and the society respected him. That person was Yazīd b. Hārūn. His prestige in the society was a result of his scientific accumulation. He took many journeys to science centers and received ḥadīths from the important people of the time, and he had the pleasure of being a student of some ḥadīth scholars who made the first collection in the places where they were. He transferred the scientific knowledge to the notable future ḥadīth scholars such as ʿAlī b. al-Madīnī, Yaḥyā b. Maʿīn, Ibn Abī Shayba and Aḥmad b. Ḥanbal, who would participate in serving ḥadīth. During his lifetime, his fame spread to various regions, naturally, this situation caused ḥadīth students to flock to the place where he lived. Finally, he provided the distribution of ḥadīth science not only to certain centers but also to many parts of the Islamic geography.
Kur’ân Öğretiminde Taʿlîm Usûlünün Yeri ve Önemi
The Place and Importance of Taʿlīm Method in Teaching the Qurʾān
Yazar: Atik, Bilal
Dergi: Dergiabant, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Kurʾân,Kırâʾat,Taʿlîm,Semâʿ,ʿArz. ; Qurʾān,Qirāʾat,Taʿlīm,Samāʿ,Presentation.

Kurʾân-ı Kerīm, Allah’ın rahmet ve merhametinin bir yansıması olarak, Hâtemu’l- Enbiyâ Hz. Muhammed (s.a.v) vasıtasıyla insanlığa gönderilen son ilahi mesajdır. Bu açıdan bakıldığında Kurʾân-ı Kerîm inanan bir mü’min için paha biçilmez bir hazine konumundadır. Çünkü Kurʾân insanoğlunu eşref-i mahluk mertebesine taşıyacak hakikatleri içeren hidayet rehberidir. Bu sebeple ilk nazil olduğu sahabe toplumundan başlamak üzere İslam Tarihi boyunca, Müslümanların nezdinde daima mukaddem olmuştur. Müslümanlar Kurʾân’ı her alanda hayat düsturu edindikleri gibi, konumuzla ilgisi bakımından, özellikle onun öğrenilmesi ve ezberlenmesi noktasında da üstün bir gayret içerisinde olmuşlardır. Bu makalede, Kurʾân öğretiminde, Hz. Peygamberden başlamak üzere takip edilen ta’lîm usulünün ne olduğundan ve bu usulün öneminden bahsedilecektir. Bu noktadan hareketle çalışmamızda; başarısı kanıtlanmış olan mezkûr yöntemin günümüzde, özellikle yüksek öğretimin lisans aşamasında nasıl uygulanabileceği üzerinde durulacaktır. Makalenin özellikle son kısmında, uzunca sayılabilecek bir tecrübeden hareketle, taʿlîm usulünün İlahiyat ve İslâmî İlimler Fakültelerindeki “Kurʾân Okuma ve Tecvîd” derslerinde de uygulanabilmesi noktasındaki gereklilikler, yöntem ve prensipler hususunda önerilerde bulunulacaktır.

Qurʾān is the divine message sent to humanity through the last prophet Muḥammad, as a reflection of Allah's mercy. From this point of view, Qurʾān is an invaluable treasure for a believer. Because the Qurʾān is the guide of the right path that includes the truths that will carry mankind to the highest rank of creatures. For this reason, Qurʾān has been prioritized by Muslims in every field throughout the history of Islam, starting with the first Companions where it was revealed. From the point of view of our subject, just as Muslims kept the Qurʾān at the forefront in every field, they made great efforts especially to learn and memorize it. In this article, in the teaching of Qurʾān, starting with the Prophet followed, what is the teaching method "taʿlīm" and the importance of this method in teaching Qurʾān will be mentioned. From this point of view, it will be focused on how the method, which has been proven to be successful, can be used today, especially at the undergraduate education stage. Especially in the last part of the article, based from a long experience, suggestions will be made regarding the requirements, methods and principles for applying the teaching method "taʿlīm" in "Qurʾān Reading and Tajwīd " courses in Theology and Islamic Sciences Faculties.
Sağlık Çalışanların İhbarcılık Eğilimlerini Belirlemeye Yönelik Yapılan Çalışmaların Sistematik Derleme Yöntemi ile Analizi
Analysıs of The Studies to Determine The Whistleblowing Tendencies of Healthcare Professionals By Systematic Review Method
Yazar: Filiz, Mustafa
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Reporting,Whistleblowing,Healthcare Professionals,Systematic Compilation ; İhbar,İhbarcılık,Sağlık Çalışanları,Sistematik Derleme

Bu çalışmanın amacı, sağlık çalışanlarına yönelik ihbarcılık konusunda son beş yıl içerisinde yapılan çalışmaları değerlendirmektir. Çalışmada son beş yıl içerisinde yapılmış makaleler dikkate alınmıştır. Çalışma konusunu temsil eden anahtar kelimelerle Google Akademik, EBSCO, ULAKBİM, Science Direct ve Scopus veri tabanlarının yardımıyla tarama yapılmıştır. İkincil verilerin kullanıldığı sistematik derleme çalışmasının hazırlanmasında, PRISMA yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada belirlenen kriterlere uygun 10 çalışma olduğu görülmüştür. Çalışmaların ihbarcılık eğilimi, demografik değişkenlere göre ihbarcılık düzeyi ve ihbarcılık üzerinde etkili olan farklı örgütsel özellikler olarak öne çıktığı görülmüştür. Sağlık çalışanlarının genel itibariyle ihbarcılığa gönüllü oldukları ve ortalamanın üstünde değerlere sahip oldukları görülmüştür. İhbarcılığın örgütsel adalet, etik değerler gibi faktörlerden etkilendiği ve anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır.

The aim of this study is to make a general inference by evaluating the studies on whistleblowing for healthcare professionals. In the study, articles made in the last five years were taken into account. With the keywords representing the study subject, a search was made with the help of Google Scholar, EBSCO, ULAKBİM, Science Direct and Scopus databases. PRISMA method was used in the preparation of the systematic review study using secondary data. It has been seen that there are 10 studies in accordance with the criteria determined in the research. It has been seen that the studies stand out as the tendency of whistleblowing, the level of whistleblowing according to demographic variables, and different organizational characteristics that are effective on whistleblowing. It has been observed that health workers are generally willing to whistleblowing and have values above the average. It has been determined that whistleblowing is affected by factors such as organizational justice and ethical values and there are significant relationships.
İlköğretim Matematik Öğretmenlerinin Geometri Dersinin İşlenişi İle İlgili Görüşleri
The Opinions of Primary School Mathematics Teachers On The Teaching of Geometry Lesson
Yazar: Altıntaş, Esra; İlgün, Şükrü; Angay, Meltem
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Geometri Öğretimi,Teknoloji Kullanımı,Yöntem-Teknik ; Geometry Teaching,Using Technology,Method-Technical

Geometri dersi soyut yapısı gereği öğrencilerin bilişsel olarak hem öğrenmekte hem de algılamakta zorluk yaşadığı, öğretmenlerin de öğretme sürecinde problem yaşadığı bir derstir. Bu çalışmanın amacı ilköğretim matematik öğretmenlerinin geometri öğretimiyle ilgili görüşlerini incelemektir. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modelidir. Uygun örneklem yöntemi kullanılarak oluşturulan çalışma grubunda yer alan 16 ilköğretim matematik öğretmenine yarı yapılandırılmış görüş formu şeklindeki veri toplama aracı uygulanarak görüş alınmış, toplanan veriler nitel analiz yöntemlerinden içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçlara bakıldığında öğretmenlerin büyük çoğunluğunun geometri dersinde anlatmakta zorlandığı konular olduğu, teknolojiyi ve somut materyalleri kullanarak çözüm geliştirdikleri ayrıca öğretmenlerin tamamının teknolojiyi ve somut materyalleri kullanmaya olumlu baktıkları ve istekli oldukları ancak bazı öğretmenlerin okulunda teknoloji alt yapı yetersizliği ile materyal eksikliklerinin bulunduğu belirlenmiştir.

Geometry course is a course that students have difficulties in both learning and perceiving cognitively due to its abstract structure, and teachers have problems in the teaching process. The aim of this study is to examine primary school mathematics teachers' views on teaching geometry. The method of the research is the case study model, one of the qualitative research methods. The data collection tool in the form of semi-structured form was applied to the 16 primary school mathematics teachers in the study group formed by using the appropriate sampling method, and the collected data were analyzed with the content analysis method, one of the qualitative analysis methods. Considering the results, it was determined that the majority of the teachers had difficulties in explaining in the geometry lesson, they developed solutions using technology and concrete materials, and all of the teachers were positive and willing to use technology and concrete materials, but some teachers had a lack of technology in frastructure and material deficiencies in their schools.