Hemodiyaliz Hastalarının Fiziksel Aktivite Düzeyleri,  Algılanan Egzersiz Yararları, Engelleri ve İlişkili Faktörler
Physical Activity Levels, Perceived Exercise Benefits and  Barriers of Hemodialysis Patients and Related Factors
Yazar: Vural Doğru, Birgül; Sayın Kasar, Kadriye
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Barrier,benefit,hemodialysis,nursing,physical activity level ; Engel,fiziksel aktivite düzeyi,hemodiyaliz,hemşirelik,yarar

Amaç: Çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarının fiziksel aktivite düzeyleri, algılanan egzersiz yararları ve engelleri ile ilişkili faktörlerin belirlenmesidir.Gereç ve Yöntem: İlişkisel tipteki bu çalışmanın örneklemini, EkimAralık 2019 tarihleri arasında İç Anadolu ve Akdeniz bölgesinde bulunan iki kurumun diyaliz ünitesinde tedavi alan 101 hasta oluşturmuştur.Bulgular: Egzersiz Yararları ve Engelleri Ölçeği toplam puan ortalaması 62.47±10.60’dir. En sık algılanan egzersiz faydaları kas atrofisini önlemek ve yaşam kalitesini arttırmak iken; en sık görülen egzersiz engelleri ise egzersiz susatabilir ve yorgunluktur. Hastaların fiziksel aktivite düzeyleri ile Egzersiz Yararları ve Engelleri Ölçeği alt boyutları ve toplam puanı arasında pozitif yönde zayıf ilişki bulunmuştur (sırasıyla r=0.415, 0.404, 0.487; p <0.001). Hastaların yaşı ile Algılanan Egzersiz Yararları alt boyutu arasında negatif yönde zayıf (r=-0.368, p<0.001), Egzersiz Engelleri alt boyutu ve toplam ölçek puanı arasında ise negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r=0-.529, p<0.001; r=-0.536, p<0.001). Beden kitle indeksi ile Egzersiz Engelleri ve Yararları alt boyutu ve toplam ölçek puanı arasında negatif yönde zayıf ilişki bulunmuştur (sırasıyla r=-0.248, p=0.013; r=-0.284, p=0.004; r=-0.301, p=0.002). Sonuç: Hemodiyaliz tedavisi gören kronik böbrek hastalarının fiziksel aktivite düzeylerinin sağlığı korumak için yeterli olmadığı belirlenmiştir. Hastaların algıladıkları egzersiz yararları, egzersiz engellerinden daha yüksektir. Hastaların bireysel toleransına göre fiziksel aktivite düzeylerinin arttırılması ve egzersizde algıladığı engelleri aşmak için bireye özgü müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Aim: The study aims to determine the physical activity levels, perceived exercise benefits and barriers, and related factors in hemodialysis patients.Material and Methods: The sample of this relational study consisted of 101 patients who received treatment in dialysis units of two institutions in Central Anatolia and the Mediterranean region between October and December 2019. Results: The mean score of the Exercise Benefits and Barriers scale was 62.47±10.60. While the most common perceived exercise benefits were preventing muscle atrophy and improving quality of life, the most common exercise barrier was exercise may cause thirst and fatigue. There was a weak positive correlation between the physical activity levels of the patients and the Exercise Benefits and Barriers Scale sub-dimensions and the total score (r=0.415, 0.404, 0.487, respectively; p <0.001). There was a weak negative correlation between the age of the patients and the Perceived Exercise Benefits sub-dimension (r=-0.368, p<0.001), and a moderate negative correlation between the Exercise Barriers subdimension and the total scale score (r=0-.529, p<0.001; r=-0.536, p<0.001). There was a weak negative correlation between body mass index, Exercise Barriers and Benefits sub-dimension and total scale score (r=-0.248, p=0.013; r=-0.284, p=0.004; r=-0.301, p=0.002, respectively). Conclusion: It has been determined that the physical activity levels of chronic kidney patients receiving hemodialysis treatment are not sufficient to maintain health. Patients' perceived exercise benefits are higher than exercise barriers. Increasing the physical activity levels according to the patients' tolerance and developing individual-specific interventions to overcome the obstacles perceived in exercise are recommended.