Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programının Eğitim Felsefesiyle İlişkili Öğretmen Görüşleri ve Uygulamaları Üzerine Nitel Bir Çalışma
A Qualitative Study on Teachers' Views and Practices Related to the Educational Philosophy of the Life Studies Curriculum
Yazar: Aslanderen, Mustafa; Sağlam, Mehmet; Berkant, Hasan Güner
Dergi: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 28 No. 2026, 2025
Anahtar kelimeler: Curriculum Development in Education ; Eğitimde Program Geliştirme ; Curriculum Evaluation in Education ; Eğitimde Program Değerlendirme ; Philosophical and Social Foundations of Education ; Eğitimin Felsefi ve Sosyal Temelleri ; Educational philosophy,life studies lesson,curriculum,qualitative research ; Eğitim felsefesi,hayat bilgisi dersi,öğretim programı,nitel araştırma

Bu çalışmada, birinci sınıf hayat bilgisi dersi öğretim programının dayandığı eğitim felsefelerini incelemek, bu felsefelerin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinde ve ders etkinliklerindeki yansımalarını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırmada doküman incelemesi, görüşme ve gözlem yöntemleri kullanılarak nitel veriler toplanmıştır. Bu kapsamda 2024-2025 eğitim-öğretim yılında yürürlüğe giren hayat bilgisi dersi öğretim programı incelenerek ve Kırşehir ili merkez ve ilçelerinde görev yapan 30 sınıf öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşme yapılan öğretmenlerden 12 öğretmenin ise ders etkinlikleri gözlemlenmiştir. İçerik analizi yöntemi ile yapılan analizlerin sonucuna göre, programın ağırlıklı olarak ilerlemecilik eğitim felsefesi doğrultusunda şekillendiği, öğrenme-öğretme yaşantılarında öğrencinin aktif katılımının ve yaşamla bağlantılı içeriğin ön planda olduğu belirtilebilir. Bununla birlikte sınıf öğretmenlerinin büyük kısmı, programın felsefi temelleri ile uygulamalar arasında büyük ölçüde uyum olduğunu belirtmişlerdir. Sınıf öğretmenlerinden bazıları süre yetersizliği, hazırbulunuşluk farkı, fiziki koşullar ve çevresel faktörlerin öğrenci merkezli etkinliklerin uygulanmasında sınırlayıcı olduğunu vurgulamıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan bu sonuçlar alanyazın ile tartışılarak uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

The aim of this study is to examine the educational philosophies underlying the first-grade life studies curriculum and to reveal the reflections of these philosophies in classroom teachers’ views and instructional practices. Qualitative data were collected through document analysis, interviews, and observations. In this context, the life studies curriculum, which was implemented in the 2024–2025 academic year, was examined, and interviews were conducted with thirty classroom teachers working in the central and district areas of Kırşehir, Türkiye. Furthermore, the classroom activities of twelve of these teachers were observed. Based on the content analysis of the data, it was found that the curriculum is predominantly shaped by the philosophy of progressivism, with an emphasis on active student participation and content linked to real-life experiences. In addition, most classroom teachers stated that there is a high level of consistency between the philosophical foundations of the curriculum and its practical implementation. However, some teachers emphasized that limitations such as lack of time, differences in students’ readiness levels, physical conditions, and environmental factors restrict the effective application of student-centered activities. The findings are discussed in light of the relevant literature, and recommendations are provided for practitioners and researchers.