Muharrem Matemi/Orucu, Aşura Günü ve Erzincan'da Aşure Etkinlikleri
Muharrem Mourning / Fasting, the Day of Ashura and Ashura Activities in Erzincan
Yazar: Ünlü, İhsan
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kelâm,Mourning of Muharrem / Fasting,Day of Ashura,Ashura Activities in Erzincan ; Kelâm,Muharrem Matemi/Orucu,Âşûrâ Günü,Erzincan’da Aşûre Etkinlikleri

Semavi olan veya olmayan tüm dinler, inanç grupları ve ideolojiler, bazı gün ve geceleri önemine binaen diğer zamanlara göre daha muteber ve kutsal kabul etmişlerdir. Bu itibarla, inanç yapısı ve kültürel bir miras olarak bazı günler, geceler ve aylarda bir takım ayinler ve ritüeller gerçekleştirilir. Topluluklar, bu günlerde cereyan ettiğine inandıkları olaylar sebebiyle birtakım kutlamalar ve yas törenlerinde bulunurlar. Bu tür etkinliklerin, toplumsal hafıza ve birlik-beraberlik açısından önemli bir sosyal/kültürel aktivite olduğu muhakkaktır. Bu durum hiç şüphesiz İslâm Dini mensupları için de geçerlidir. Neticede –aralarında birtakım farklılıklar olsa da- çok fazla ortak noktanın ve değerlerin bulunduğu İslâm topluluklarını da bir arada tutan günler ve geceler vardır. Bunlardan biri de ‘hürmet ayı’ olarak bilinen Muharrem ayı ve bu ayda gerçekleştirilen aşure etkinliğidir. Tarihi kayıtlara göre, hicri takvimin onuncu gününe rastlayan bu günde pek çok peygamberin başından önemli hadiseler geçerek sonunda kurtuluşa ermişlerdir. Bu kurtuluşun nişanesi ve şükrü olarak, Yahudi toplulukları ve çeşitli Müslüman toplulukları tarafından bu gün, değişik etkinliklerle kutlanagelmiştir. Öte yandan, Hz. Hüseyin’in aynı günde Kerbela’da katledilmesinden dolayı bu gün, Şii ve Alevi çevrelerce matem havası içerisinde değerlendirilmiştir. Bu meyanda, mezkûr çevreler bu günü oruçla ve yas tutarak karşılamışlardır. Bu makalemizde, öncelikle genel hatlarıyla Muharrem ayı, aşûre günü, muharrem orucu/matemi ve sonrasında Erzincan’da bu hususta yapılan uygulamaları tespit edip yazdık. Bu şekilde, farklı uygulamalar olsa da toplumun tamamını ilgilendiren bir hususu değişik veçheleriyle ele almaya çalıştık

Celestial or non-celestial religions, belief groups and ideologies have regarded some days and nights as more holy and value than other times due to their importance. In this respect, a number of rituals are performed on some days, nights and months as a belief structure and cultural heritage. Communities attend some celebrations and mourning ceremonies because of the events they believe are happening these days. It is certain that such activities are an important social / cultural activity in terms of social memory and unity. This situation undoubtedly applies to the members of the Islamic Religion. After all, there are days and nights that hold together Islamic communities with a lot of common points and values, even though there are some differences between them. One of these is the month of Muharram, known as the "month of respect", and the Ashura event held this month. According to historical records, on this day, which coincides with the tenth day of the Hijri calendar, many prophets have gone through important events and finally attained salvation. As the mark and gratitude of this salvation, this day has been celebrated by Jewish communities and various Muslim communities with different events. On the other hand, Hz. Due to the murder of Husayn in Karbala on the same day, this day has been evaluated by Shiite and Alevi circles in an atmosphere of mourning. Meanwhile, the aforementioned circles welcomed this day by fasting and mourning. In this article, we first identified and wrote about the month of Muharram, the day of Ashura, the fasting / mourning of Muharram and the practices in Erzincan. In this way, we tried to handle an issue that concerns the whole society with different aspects, even though there are different