İlişkisel Kültürel Kuram ve Kavramlarının Türk Kültürü Açısından Değerlendirilmesi
İlişkisel Kültürel Kuram ve Kavramlarının Türk Kültürü Açısından Değerlendirilmesi
Yazar: Yam, Faruk Caner
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: İlişkisel kültürel kuram,Psikolojik danışma kuramı,Postmodernizm,Türk kültürü

Batıda geliştirilen psikolojik danışma kuramlarının kültürlere uygunluğunun tartışıldığı ortamda, bu yaklaşımlara tepki olarak, temeline çok kültürlülüğü ve feminist bakış açısını alan post-modernist danışma yaklaşımları ortaya çıkmaya başlamıştır. Post-modernist yaklaşımlardan birisi İlişkisel Kültürel Kuram’dır. İlişkisel Kültürel Kuram, Jean B. Miller’ ın (1976) danışma kuramlarının erkek merkezli bir şekilde geliştirildiğini ve bu kuramların kadınların ruhsal yapısını doğru bir şekilde açıklayamadığını iddia ederek “Yeni Bir Kadın Psikolojisine Doğru” isimli kitabını yayınlaması ile ortaya çıkmıştır. Fakat kuram daha sonra erkek bireylere de uygulanabilecek şekilde kapsamlı bir hale getirilmiştir. Diğer taraftan Batı kökenli modernist yaklaşımların Türk kültüründeki danışanlar için uygun olup olmadığı sürekli tartışılan bir konudur. Bundan dolayı bu araştırmada, kültüre duyarlı bir danışma yaklaşımı olan İlişkisel-Kültürel Kuram’ın, Türk kültürüne uygulanabilirliği açısından değerlendirmek amaçlanmıştır. Yapılan değerlendirme çalışması sonucuna göre İlişkisel Kültürel Danışma Kuram’ın bireyselciliği kabul etmemesi, kişilerin ilişkiler içerisinde olgunlaşacağı şeklindeki felsefesi yaklaşımının toplulukçu bir kültürel yapıya sahip olan Türk toplumuna uygun olduğu söylenebilir. Diğer açıdan ilişkilerin önemi, ilişkisel döngü, ilişkisel hareket, toplumsal ilişki, karşılıklı empati, kopukluk kavramlarının Türk kültüründeki danışanlarda karşılık bulabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak İlişkisel-Kültürel kuramın felsefesinin, bireye bakışı açısının, danışma süreci ve kavramlarının Türk kültüründeki danışanlara uygun olabileceği değerlendirilmiştir.

Batıda geliştirilen psikolojik danışma kuramlarının kültürlere uygunluğunun tartışıldığı ortamda, bu yaklaşımlara tepki olarak, temeline çok kültürlülüğü ve feminist bakış açısını alan post-modernist danışma yaklaşımları ortaya çıkmaya başlamıştır. Post-modernist yaklaşımlardan birisi İlişkisel Kültürel Kuram’dır. İlişkisel Kültürel Kuram, Jean B. Miller’ ın (1976) danışma kuramlarının erkek merkezli bir şekilde geliştirildiğini ve bu kuramların kadınların ruhsal yapısını doğru bir şekilde açıklayamadığını iddia ederek “Yeni Bir Kadın Psikolojisine Doğru” isimli kitabını yayınlaması ile ortaya çıkmıştır. Fakat kuram daha sonra erkek bireylere de uygulanabilecek şekilde kapsamlı bir hale getirilmiştir. Diğer taraftan Batı kökenli modernist yaklaşımların Türk kültüründeki danışanlar için uygun olup olmadığı sürekli tartışılan bir konudur. Bundan dolayı bu araştırmada, kültüre duyarlı bir danışma yaklaşımı olan İlişkisel-Kültürel Kuram’ın, Türk kültürüne uygulanabilirliği açısından değerlendirmek amaçlanmıştır. Yapılan değerlendirme çalışması sonucuna göre İlişkisel Kültürel Danışma Kuram’ın bireyselciliği kabul etmemesi, kişilerin ilişkiler içerisinde olgunlaşacağı şeklindeki felsefesi yaklaşımının toplulukçu bir kültürel yapıya sahip olan Türk toplumuna uygun olduğu söylenebilir. Diğer açıdan ilişkilerin önemi, ilişkisel döngü, ilişkisel hareket, toplumsal ilişki, karşılıklı empati, kopukluk kavramlarının Türk kültüründeki danışanlarda karşılık bulabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak İlişkisel-Kültürel kuramın felsefesinin, bireye bakışı açısının, danışma süreci ve kavramlarının Türk kültüründeki danışanlara uygun olabileceği değerlendirilmiştir.