KAMU BÜTÇESİ BİLEŞENLERİNDE ENDOJENLİK OLGUSU VE MİLLİ GELİR DENGE İLİŞKİSİ
KAMU BÜTÇESİ BİLEŞENLERİNDE ENDOJENLİK OLGUSU VE MİLLİ GELİR DENGE İLİŞKİSİ
Yazar: Öker, A. Nizayi
Dergi: Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, Vol. 0 No. 40, 2013

Bu çalışma, özel ve kamu harcamaları ile gelir ve üretim arasındaki ilişkileri yansıtan milli gelir üzerindeki etkin vergi endojenliğinin hem analitik ve hem de rakamsal yaklaşımını analiz etmektedir. Bu analiz, ayrıca, kamu harcamaları ve milli gelire ilişkin biçimlenen kamu harcamaları ve vergi gelirleri düzeyinin dönemsel endojenliğini de göstermeyi hedeflemiştir. Bu bağlamda, bütçe açısından parametrik vergi çoğaltanı ne kadar küçükse, endojen değerlerin o derece güçlü ortaya çıktığı izlenmekte ve bütçe açıklarının azaltılarak -bütçe fazlası bir süreç için- kamu yatırımlarının reel olarak ileriye yönelik artırılmasında ise kamu harcamalarının endojenik yapısı ön plana çıkmaktadır. ABSTRACTThis paper analyses Lnth analytical and numerical techniques to investigate the tax endogenous variables that into effectes of gross national product retlccts the relationships between production, income and, (public and private) expenditure activities. It also showed that the totals of government expenditure and of taxation depend partly on the levels of national income and expenditure which arc endogenous. The endogeneity of some government revenue (such as lax revenues) and expenditure also cmoplicatcs the interpretation of the budgetary position. So, the parametric multiplier of tax structure is lower the more powerful these endogenous forces are. If we arc concerned about the rate of national savings and tax for future, we should look at a capital budget that relationships public cxpiditurcs for the contribution of public investment, which may also be inferred that budget surplus or deficit must be examined in relation to the level of national income.

Bu çalışma, özel ve kamu harcamaları ile gelir ve üretim arasındaki ilişkileri yansıtan milli gelir üzerindeki etkin vergi endojenliğinin hem analitik ve hem de rakamsal yaklaşımını analiz etmektedir. Bu analiz, ayrıca, kamu harcamaları ve milli gelire ilişkin biçimlenen kamu harcamaları ve vergi gelirleri düzeyinin dönemsel endojenliğini de göstermeyi hedeflemiştir. Bu bağlamda, bütçe açısından parametrik vergi çoğaltanı ne kadar küçükse, endojen değerlerin o derece güçlü ortaya çıktığı izlenmekte ve bütçe açıklarının azaltılarak -bütçe fazlası bir süreç için- kamu yatırımlarının reel olarak ileriye yönelik artırılmasında ise kamu harcamalarının endojenik yapısı ön plana çıkmaktadır. ABSTRACTThis paper analyses Lnth analytical and numerical techniques to investigate the tax endogenous variables that into effectes of gross national product retlccts the relationships between production, income and, (public and private) expenditure activities. It also showed that the totals of government expenditure and of taxation depend partly on the levels of national income and expenditure which arc endogenous. The endogeneity of some government revenue (such as lax revenues) and expenditure also cmoplicatcs the interpretation of the budgetary position. So, the parametric multiplier of tax structure is lower the more powerful these endogenous forces are. If we arc concerned about the rate of national savings and tax for future, we should look at a capital budget that relationships public cxpiditurcs for the contribution of public investment, which may also be inferred that budget surplus or deficit must be examined in relation to the level of national income.