DÖNÜŞTÜRÜCÜ BİR MİKRO-COĞRAFYA ALANI OLARAK ÜNİVERSİTELER VE YERELLİK-EVRENSELLİK PARADOKSU
Universities as a transformative micro-geography and locality-universality paradox
Yazar: Tuysuz, Suat
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Human Geography ; Beşeri Coğrafya ; University,locality,diversity,, locational quotient analysis,Turkey ; üniversite,yerellik,evrensellik,lokasyon katsayısı analizi,Türkiye

Toplumun geleceğini ve yaşam biçimini şekillendiren üniversiteler, hem bireysel hem de toplumsal olarak değişim ve dönüşümün yaşandığı mikro-coğrafyalardır. Üniversitelerin bu değişim ve dönüşümdeki rolü, yarattıkları sosyal ve kültürel ortamın zenginliğiyle paralel bir seyir izlemektedir. Üniversitenin evrenselliğe işaret eden çok kültürlü yapısı veya homojenliğe işaret eden yerelleşmiş yapısı, bu değişim sürecinde belirleyici olabilmektedir. Buradan hareketle bu araştırma, üniversitelerin yerelliğini bünyesindeki öğrencilerin geldikleri illere göre tespit eden bir çerçeveye sahiptir. Üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilerin hangi ilden geldiğine yönelik veri YÖK Atlas veri tabanından alınmıştır. Söz konusu veri; NUTS düzey 3, NUTS düzey 2 ve üniversitenin bulunduğu ilin sınır komşuları gibi üç farklı veri seti haline dönüştürülerek her bir veri setine ayrı ayrı lokasyon/yerel(leşme)lik katsayısı (LK) analizi uygulanmıştır. Analiz neticesinde üniversitelerin LK’ları elde edilmiştir. Üniversitelerin yerelleşme katsayısından ise illerin yerelleşme katsayıları elde edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında ise illerin yerelleşme katsayılarıyla gelir durumu arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Bulgular, yerelliğin bölgesel olarak farklılaştığını ve bütün üniversitelerin LK’sının da 1,25 olarak kabul edilen referans değerinden oldukça yüksek olduğunu göstermektedir. İl LK’larının gelir durumuyla negatif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkide olması, yerelleşmeyi yaratan dinamiklerden birinin ekonomi olduğuna dair ipucu vermektedir.

Universities that shape the future and lifestyle society are micro-geographies where change and transformation are experienced both individually and socially. The role of universities in this change and transformation follow a parallel process alongside the social and cultural environment they create. The framework of this research is to determine the locality of the universities according to the provinces and the region the students come from. In this context, the provinces where students enrolled in each university from the YÖK database are used. The data was classified as NUTS 2, 3 and classified with respect to the provincial border neighbours of the universities. A location quotient (LQ) analysis was applied to the data and as a result of the analysis, the LQ of the universities were obtained. The average of the LQ of universities constituted the LQ of the provinces. In the second stage, the relationship between the LQ and per capita income status of the province was examined. Results indicate that significantly higher localization exists than the reference value (1.25) for each university in Turkey but with regional differentiation. In addition, the relationship between the LQ of the provinces and the income status is at a moderately negative level.