hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Beşiktaş İlçesi Sokak Adlarının Peyzaj Terimleri Açısından İncelenmesi
Investigation of The Street Names of Beşiktaş District in Terms of Landscape Terms
Yazar: Ekşi, Mert; Türk, Elif
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Sokak adları,peyzaj terimleri,peyzaj mimarlığı,Adbilim ; Anomastic,Landscape culture,Landscape terms,Landscape architecture

Beşiktaş, Antik dönemden günümüze kadar İstanbul’da önemli bir yerleşim yeri olmuştur. Bölgenin yerleşim dokusu, tarih içerisinde önemli değişimler geçirmiş, yıllar boyunca ortaya çıkan kültürel katmanlar değişerek günümüzdeki yoğun yerleşim özelliğine kavuşmuştur. Geçmişten beri oluşan bu değişim ve tarihi birikim, günümüzde fiziksel açıdan tam olarak görünebilir durumda değildir. Ancak kültürel olarak bölgenin özelliğini yansıtan ve alanın geçmişi ile ilgili bilgiler veren kayıtlar olmaları açısından sokak adları birer belge olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, Beşiktaş İlçesi’ndeki 23 mahallede toplam 1060 adet sokak adı (yolakadı) incelenmiştir. Sokak adlarında, peyzajın doğal ve kültürel bileşenlerini oluşturan etmenlerle ilgili adlandırmalar peyzaj terimi olarak tanımlanmış ve elde edilen terimler; arazi örtüsü, bitki, doğa olayları, donatı, kültürel öğeler, mevsim, su ve topoğrafya gibi sınıflamalar altında derlenmiştir. Çalışma sonucunda peyzaj terimleri kullanılarak adlandırılan 242 adet sokak saptanmıştır. Bu terimlerin mahalle ölçeğindeki dağılımlar tespit edilmiş, kullanılan terimlerin bölgenin özelliklerine göre değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Adlandırmaların bölgenin geçmişinden ve peyzaj özelliklerinden izler taşıdığı belirlenmiştir.

Beşiktas has been an important settlement from ancient times until today in Istanbul. The settlement structure of the region has varied in history; the cultural layers that emerged over the years have changed and gained its current dense settlement feature. This change and historical accumulation from the past is not fully visible physically today. However, street names are considered as documents as they are records that reflect the cultural characteristics of the region and provide information about the history of the area.In this context, 1060 street names (hodonyms) in 23 neighborhoods in Beşiktas District were examined. The concept in the focus of the study expressed as "landscape term"; considered as naming of the factors that constitute the natural and cultural components of the landscape and the obtained terms were classified as land cover, vegetation, natural events, equipment, cultural elements, season, water and topography.  As a result of the study, 242 streets containing the term landscape were identified among the street names. The distribution of these terms at the neighborhood scale was determined, and the terms used were evaluated according to the characteristics of the region. Today, the street names in Beşiktas still contains some traces from the history of the region.
Türkçenin Söz Varlığı İçerisinde Dolap Kelimesinin Kullanımı ve Ormancılıktaki Yeri
The Use of the Word Dolap in Turkish Vocabulary and Its Place in Forestry
Yazar: Kılıç, Erhan; Yılmaz, Mustafa
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Dolap,Su Dolabı,Çıkrık,Anlambilim,Kereste ; Dolap,Water Wheel,Semantics,Wood

Türkçenin söz varlığı içindeki bazı kelimeler çok farklı anlamlarda ve alanlarda kullanılmıştır. Bu kelimelerden biri de dolap kelimesidir. Bu kelime su dolabı, dönme dolap, dolab (muhasebe defteri), dolapçı, dolab (banka), kebap dolabı (döner), dolap gemisi, dolap çevirmek gibi çok değişik anlamlardaki isim, terim ve deyimlerde kullanılmıştır. Su dolabı ve dönme dolapların yaygın olduğu dönemlerde dolap kelimesi teşbih yapmak amacıyla da edebiyatın her alanında yer almıştır. Ayrıca dolap kelimesi ormancılıkla da yakın alakalı olup bu isimde bir kereste mevcuttur. Dolap keresteleri beton binalar ve yeni yapı malzemelerinden önce evlerin en temel malzemelerinden biri olmuştur. Anlam zenginliği olan kelimeleri kavram dünyamızın, maddi-manevi kültürümüzün yansıtıcısı olarak görmek gerekir. Bu bakımdan dilimizin derinliğini ve zenginliğini anlamak için dolap gibi kelimelerin anlam ve kullanım serüveninin tanınması önemlidir.

Some words in Turkish vocabulary are used in very different meanings and contexts. One of these words is the term dolap (wheel, spinning wheel, rotary, cabinetry). This term has been used in many different meanings such as water wheel, ferris wheel, accounting book, bank, rotary kebab (döner kebab), paddle ship, maneuver (set a snare). In the periods when water wheels and ferris wheels were common, the word dolap was frequently used in every field of literature as a simile. The word dolap is also closely related to forestry and there is a type of timber with this name. Dolap timbers have been one of the most basic materials of houses before concrete buildings and new building materials. The  words that have a rich meaning like a dolap should be seen as a reflection of our world of concepts and our tangible and intangible culture. In this respect, it is important to recognize the meaning and use of words such as dolap in order to understand the depth and richness of our language.
Canlı Çeşitliliği Teriminin Kullanımları Üzerine
Investigation on The Uses of The Term Biodiversity
Yazar: Sevgi, Orhan
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Bioçeşitlilik,Biyoçeşitlilik,Biodiversity,Term ; Bioçeşitlilik,Biyoçeşitlilik,Biyolojik Çeşitlilik,Canlı çeşitliliği,Terim

Canlılar üzerine yapılan çalışmalar Türkçede önemli bir birikim oluşturmaktadır. Özellikle bitki ve hayvan türlerinin listelenmesi çalışmalarında önemli aşamalar sağlanırken, liken ve mantar gibi diğer canlılar üzerinde de çalışmalar artmıştır. Günümüzde ise canlı çeşitliliği konusu yoğun olarak çalışılmaktadır. Bu kapsamda biodiversity terimi karşılığı olarak bioçeşitlilik ve biyoçeşitlilik ifadelerinin Türkçe sözcüklerin ön ek almadığından dolayı dilbilgisi kurallarına aykırı olduğu için kullanılmaması önerilmektedir. Türkçe karşılık olarak hukuk mevzuatında da kullanımı olan biyolojik çeşitlilik veya canlı çeşitliliği kullanımı teşvik edilmelidir. Bir bölgenin flora ve fauna çalışması sonucunda elde edilen tür listesi veya tür sayısının; türler arası ilişkileri, türlerin birey sayısı ve türlerin mekanla olan ilişkileri gibi konularda bilgi içermediğinden biyolojik çeşitlilik olarak sunulması, yazılması veya yayınlanması canlı çeşitliliği teriminin anlamı düşünüldüğünde son derece sınırlı ve yanıltıcı olmaktadır.

The studies conducted for living organisms make an enormous accumulation in Turkish literature. Particularly, notable levels have been performed, studies on the organisms like lichen, fungi have increased. Biodiversity is intensively being studied. In this context, the terms bioçeşitlilik and biyoçeşitlilik were not suggested for the meaning of biodiversity because of the contradiction in Turkish grammar. The biyolojik çeşitlilik or canlı çeşitliliği denotations should be encouraged also in law legislations. Since it does not contain information about the relationships between species, the number of individuals and the relationship of species with the locality, composition, presentation or publication of species list for the flora and fauna of a given region and the number of species is extremely limited and deceiving when the meaning of the biodiversity term is thought.
Terminoloji Kaynakları Seçkisi: Sürdürülebilirlik
An Anthology of Terminology Resources on Sustainability
Yazar: Carre, Eric Le
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Terminoloji,Çevrim içi Terimler Sözlüğü,Teknik Çeviri,Sürdürüleblirlik

Bu çalışmada, yenilenebilir enerjiler ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili tek dilli, iki dilli, üç dilli ve hatta çok dilli  çevrim içi terminoloji kaynakları listelenmiştir.Bu kaynaklar, çok uzun zamandır çevrim içi olmaları ve bunlardan bazılarının düzenli olarak ilgilileri tarafından güncelleniyor olması anlamında "sürdürülebilir" dir.Çevrim içi erişime açık olan bu kaynaklar, SDL Trados Studio (Web Lookup uygulaması sayesinde) ve memoQ (ve memoQ web search fonksiyonu) gibi bazı bilgisayar destekli çeviri yazılımlarına doğrudan entegre edilebilmektedir.

Bu çalışmada, yenilenebilir enerjiler ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili tek dilli, iki dilli, üç dilli ve hatta çok dilli  çevrim içi terminoloji kaynakları listelenmiştir.Bu kaynaklar, çok uzun zamandır çevrim içi olmaları ve bunlardan bazılarının düzenli olarak ilgilileri tarafından güncelleniyor olması anlamında "sürdürülebilir" dir.Çevrim içi erişime açık olan bu kaynaklar, SDL Trados Studio (Web Lookup uygulaması sayesinde) ve memoQ (ve memoQ web search fonksiyonu) gibi bazı bilgisayar destekli çeviri yazılımlarına doğrudan entegre edilebilmektedir.
Türkçe Kamu Yönetimi Terminolojisinde Kronik Bir Sorun:  İdare / Yönetim Ayrımının Eksikliği
The Chronic Problem of Turkish Public Administration Terminology: The Lack of Administration / Management Distinction
Yazar: Çolak, Çağrı
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Administration,Management,Public Administration,Managerialism ; İdare,Yönetim,Kamu Yönetimi,İşletmecilik

Birbiriyle yakın anlamlı olmakla birlikte aralarında birtakım küçük farklar bulunan kavramların aynı sözcükle ifade edilmeleri terminolojik açıdan önemli sorunlara yol açabilmektedir. Türkçe kamu yönetimi terminolojisinde bunun en belirgin örneklerinden birini “yönetim” sözcüğünün kullanımı oluşturmaktadır. Bu sözcük, hem bürokrasi yönelimli “administration”, hem de işletmecilik ve özel sektör yönelimli “management” anlamında kullanılmaktadır. Oysa etimolojik ve semantik açılardan incelendiğinde bu iki terimin genellikle eş anlamlı kabul edilmelerine rağmen, bazı yönleriyle ayrıştıkları gözlemlenmektedir. Dolayısıyla bu terimlerin her koşulda aynı sözcükle karşılanması, akademik ve bürokratik yazında sorunlara yol açma potansiyeli taşımaktadır. Buradan hareketle, çalışmada söz konusu durumun yol açtığı kavram karışıklıklarına odaklanılmakta ve bunların çözümü için bürokrasi yönelimli anlama karşılık gelen “idare” teriminin kullanılması suretiyle idare / yönetim ayrımının içselleştirilmesi önerilmektedir.

Expressing the concepts that are closely related but separated by some nuances with the same word can cause important problems in terms of terminology. One of the most prominent examples of this in Turkish public administration terminology is the use of the word “yönetim”. This word is used for both bureaucracy-oriented “administration” and managerialism and private sector-oriented “management”. However, when examined in terms of etymological and semantic explanations, it is observed that although these two terms are generally considered synonymous, they differ in some aspects. Therefore, expressing them with the same word under all circumstances has the potential to cause problems in academic and bureaucratic literature. From this point of view, the study focuses on the conceptual confusion caused by the situation in question, and it is suggested to internalize the administration / management distinction to solve them by using the term “idare”, which corresponds to the bureaucracy-oriented meaning.
Sistem Kavramı ve Uluslararası İlişkiler Disiplinindeki Tanımları
The Concept of System and The Definitions in the Discipline of International Relations
Yazar: Gökçe, Emrah Utku
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Sistem,Uluslararası Sistem,Etkileşim,Süreç,Yapı,Materyalizm,İdealizm ; System,International System,Interaction,Process,Structure,Materialism,Idealism

Bu çalışma sistem ve uluslararası sistem kavramlarını konu edinmektedir. Türkçe Uluslararası İlişkiler (Uİ) literatürü içinde sistemin ne anlama geldiğine dair yeterli kavram çalışması yoktur. Bu nedenle hem sistem hem de uluslararası sistemin ne ifade ettiğini tespit etmek için bu çalışma yapılarak literatüre katkı yapılması hedeflenmiştir. İlgili kavramları tanımlamak için nitel araştırma yöntemleri içinde yer alan kavram analizi yöntemine başvurulmuştur. Veriler sözlüklerden ve sistem kavramını çalışan akademisyenlerin çalışmalarından elde edilmiştir. Uİ disiplini içinde hem sistem hem de uluslararası sistem kavramının tek ve ortak bir tanımının olmadığı çalışmanın en temel vargısıdır.

This study examines the concepts of system and international system. There is not enough concept study on what the system means in Turkish International Relations (IR) literature. Accordingly, it has been aimed to contribute to the literature by doing this study to identify what both the system and the international system mean. The concept analysis method included in qualitative research methods has been used to define the concepts. The data have been obtained from the dictionaries and the studies of academicians studying the concept of the system. It is the basic conclusion of the study that there is no single and common definition of the system and international system concept in the IR.
Odun Anatomisi Kitaplarında Yaşanılan Terim Karmaşası
The Term Conflict in Wood Anatomy Books
Yazar: Tırak Hızal, Kamile
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Odun Anatomisi,Terim,Kavram ; Wood Anatomy,Term,Concept

Odun yapısı birçok bilim dalları içerisinde geçmekte ve farklı kaynaklarda bölümler oluşturulmuş fakat ülkemizde bugüne kadar sadece odun yapısının anlatıldığı Odun Anatomisi adı ile yazılmış 5 adet kitap bulunmaktadır. Bu kaynaklar senelerini bu bilim dalına adamış değerli bilim insanları tarafından yazılmıştır. Kitaplar gerek çeviri gerekse yapılmış çalışmalar ışığında yazılmış olup, terimler mevcut biyoloji terimlerinden alınma, çevrildiği dilden doğrudan alınma, çevrildiği dilden dilimizde okunduğu gibi ya da yazan tarafından oluşturulma şeklindedir. Bu çalışmada mevcut kaynaklarda karşılaşılan kavramlara verilmiş farklı terimler tespit edilerek meydana gelen karmaşaya dikkat çekilmiştir. İnceleme sonucu 69 adet terimde terimsel farklılık ve 6 adet terimde de yazım farklılığına rastlanmıştır. Bu çalışma ile odun anatomisi ile ilgilenen bilim insanlarının mevcut karmaşaya dikkatini çekilecek ve ortak noktada buluşmalarına yönelik tavsiyede bulunulacaktır.

The anatomical structure of wood is in many branches of science and has been included in different sources in sections. In our country, only 5 books have been written in Turkish, describing the anatomical features of wood. Books; it has been written in the light of both translation and studies, and the terms it contains are taken directly from the existing biology terms or directly from the language into which it was translated, as it is read from the translated language or used in the form of creation by the author. In this study, different terms given to the concepts encountered in the existing sources were determined and attention was drawn to the confusion that occurred. With the determination of the terms that cause the current confusion, attention was drawn to this issue, and suggestions were made to make a joint decision with the relevant scientists on the use of the terms and to initiate the studies.
Adbilim Odağında Lakaplar ve Lakaplarla Karıştırılan Başlıca Terim ve Kavramlar
Nicknames in The Focus of Onomastics and Main Terms and Concepts Confused with Nicknames
Yazar: Keskin, Ahmet
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Onomastics,Anthroponymy,Nicknames,Term,Concept ; Adbilim,kişiadbilim,lakaplar,terim,tanım

Adlandırma biçimlerinin ve adların incelenmesine odaklanan çalışmaların gelişmesiyle günümüzde adbilim, bağımsız bir disiplin halini almıştır. Adbilimin başlıca alt alanlarından biri olan kişiadbilimin özel bir türü ve alanı olarak lakaplar da kendilerine özgü nitelikleriyle yine dilin, toplumun, kültürün ve bunu biçimlendiren insan ilişkilerinin ve öykülerinin son derece özgün örnekleri şeklinde karşımızda durmaktadır. Bununla birlikte lakaplarla ilgili disiplinlerarası ve kuramsal nitelikteki çalışmaların henüz yeterli olgunluğa ulaşmadığı da görülmektedir. Bu çalışmada lakapların tanımlanması ve lakaplarla karıştırılan başlıca terim-kavramlar üzerinde durulmuştur. Bu doğrultuda öncelikle lakapların adbilim içindeki yeri değerlendirilmiştir. Ardından lakaplarla ilgili olan ve lakaplarla karıştırılabildiği görülen “önad”, “epitet”, “göbek adı”, “hitap”, “mahlas ve müstear isim”, takma ad” ve “unvan” gibi başlıca terimler üzerinde durulmuştur. Çalışmanın devamında lakapların tanımlanması konusu ele alınmıştır. Böylece, lakaplarla ilgili yapılmakta ve yapılacak olan çalışmalarda terminolojik çerçevenin ve tanımlama yaklaşımlarının biçimlenmesine, bunlara dönük problemlerin çözümlenmesine katkıda bulunulması ve nihayet lakap çalışmalarında kullanılacak kuramsal altyapının güçlenmesine katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Onomastics is a remarkable field of research focused on researchers from different disciplines. As a special genre and field of anthroponymy, which is one of the main sub-fields of onomastics, nicknames are also very unique examples of the relationships and interactions between language, society, culture and people that shape them. However, it is seen that interdisciplinary and theoretical studies about nicknames are not at a sufficient level. In this study, the place of nicknames in onomastics and the main terms and concepts that are confused with nicknames are emphasized. In this regard, the subject of nicknames was evaluated in the focus of onomastics first. Then, the main terms and concepts such as “forename”, “epithet”, “middle name”, “adress”, “pen name”, “pseudonym”, “cognomen” and “tittle” are emphasized. Thus, it is aimed to contribute to the shaping of the terminological framework and definition approaches, to contribute to the solution of the problems related to them, and finally to the strengthening of the theoretical basis to be used in the nickname studies.
Kağıdın Basılabilirlik Terimlerinin Anlamları ve Kullanılışları
Meanings and Uses of The Term Printability of Paper
Yazar: Özdemir, Lutfi
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Basılabilirlik,Kağıt su yönü,Opaklık,Beyazlık,Parlaklık,Nem ; Printability,Paper grain direction,Opacity,Whiteness,Brightness,Humidity

Matbaacılık sektöründe basılı her türlü mamul üretiminde en çok kullanılan hammadde kağıt/karton ve mürekkeplerdir. Kağıt ve kartonun yüzlerce fiziksel ve kimyasal farklılık gösteren çeşidi vardır. Ancak ilk ilkel kağıdın üretiminden bugüne kadar kağıdın temel hammaddelerinde ve üretim yöntemlerinde çok önemli bir değişiklik olmamıştır. Her türlü kağıt ve kartona ait teknik terimler vardır. Bu terimler kağıt ve kartonun ormandaki odun halinden basılı ürün haline gelinceye kadarki teknik, ticari ve akademik iletişimde çok önemlidir. Ülkemizde yayınlanmış bir kağıt terimleri sözlüğü bulunmamaktadır. Tercüme edilerek araştırma, yayın ve ticari kullanımlarında da sıkça tam olarak neyin ifade edildiği anlaşılamamakta ve kavram kargaşaları yaşanmaktadır. Yapılan çalışmada temel kağıt ve karton terimlerinin Türkçe ve yabancı yayınlarda bilinen kapsamlı tanım ve kullanımları, hangi farklı kavramlarla ifade edildiği incelenmiştir. Kağıdın basılabilirliğinin incelenmesinde kullanılan; Kağıt Gramajı, Kalınlık, Kağıdın Su Yönü, Kağıdın Opaklığı, Kağıdın Beyazlığı, Kağıdın Parlaklığı ve Kağıdın Nemi kavramları hem İngilizce’den çevrisi yapılırken hem de Türkçe de doğru kullanımları belirtilmiştir.

The raw materials used most in all forms of printed materials in the printing industry are paper/cardboard and inks. Paper and cardboard have hundreds of different types of physical and chemical differences. However, from the production of the first primitive paper to date, there has been no significant change in the basic raw materials and manufacturing methods of the paper. There are technical terms for all types of paper and cardboard. These terms are very important in technical, commercial and academic communication, from paper and cardboard wood to printed product in the forest. There is no paper terms dictionary published in our country. In the case of translations, research, publication and commercial use, it is not often understood what is expressed, and there are confusion of concept.In this study, the comprehensive definitions and usage of the essential paper and cardboard terms in Turkish and foreign publications and their expressions with different concepts were examined. The terms of paper weight, thickness, grain direction, paper opacity, paper whiteness, paper brightness and moisture of paper used in the study of paper printability are stated both when translating from English and in Turkish and their correct use is indicated.
Düzce Yöresinde Sambucus ebulus L. Türünün Yöresel İsimleri
Regional Names of Sambucus ebulus L. in Düzce Region
Yazar: Güneş Özkan, Neval
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Sambucus ebulus,Yöresel İsim,Düzce,Sultanotu,Şahmelik ; Sambucus ebulus,Local Name,Düzce,Sultanotu,Şahmelik

Sambucus ebulus L. Adoxaceae familyasından, 1-2 metre boylanan otsu bir bitkidir. Ülkemizde doğal olarak yayılış yapan bu tür yaprak, çiçek, meyve gibi kısımlarıyla halk tıbbında oldukça yaygın olarak bilinmekte ve çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Farklı yörelerde “Anzili, Ayıotu, Azıotu, Cüce mürver, Hekimana, Kımçırık, Levor, Mürverotu, Patpatik, Pellempüs, Purtlak, Sultanotu, Şahmelek, Şahmelik, Telli gelin, Yabani mürver, Yer mürveri, Yivdim ve Yivdin” gibi çok çeşitli isimlerle tanınmaktadır. Bu çalışmada Düzce ilinde çeşitli habitatlarda oldukça geniş yayılışı bulunan, yöre halkı tarafından iyi bilinen ve çeşitli amaçlarla yaygın olarak kullanılan, Sambucus ebulus L. türünün yöresel isimleri verilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre bitkinin Düzce’de 29, ülke genelinde ise 60 farklı isimle tanındığı belirlenmiştir.

Sambucus ebulus L. is a herbaceous plant from the Adoxaceae family, 1-2 meters tall. This species, which has natural distribution in our country, is widely known in folk medicine with its parts such as leaves, flowers and fruits and is used for various purposes. It is known by various names such as “Anzili, Ayıotu, Azıotu, Cüce mürver, Hekimana, Kımçırık, Levor, Mürverotu, Patpatik, Pellempüs, Purtlak, Sultanotu, Şahmelek, Şahmelik, Telli gelin, Yabani mürver, Yer mürveri, Yivdim and Yivdin” in different regions.In this study, local names of Sambucus ebulus L. which is widely distributed in various habitats in Düzce province, well-known by the local people and widely used for various purposes, are given. According to the results of the study, it was determined that the plant is known with 29 different names in Düzce and 60 different names throughout the country.