Divanlarda Kendilerine Sunulan Övgü Şiirleri Üzerinden Osmanlı Sanatına Katkı Sunan Aileler Üzerine Tespitler
Remarks on the Families Contributing to the Ottoman Works of Art on the Basis of the Poems of Praise Presented to Them
Yazar: Durmuş, Tuba Işınsu
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 26 No. 26, 0
Anahtar kelimeler: Osmanlı Aileleri, övgü şiirleri, divan, himaye, hami ; Ottoman Families, praise poems, divan, patronage, patron

Osmanlı sanatını himaye etme ve şekillendirme hususu gündeme geldiğinde sarayın desteği ve etkisinin ilk sırada anılması yanında önemli devlet görevlerinde bulunan isimlerin de zikredildiği görülür. Bu isimlerin büyük bölümü Osmanlı’nın önemli ailelerine mensuptur. Ancak isimlerinin yanında zikredilen, onları bir ailenin parçası olarak tanımlayıcı lakapları dışında o aileye mensubiyete dair başka bir bilgi neredeyse bilinmez. Oysa aynı tarihlerde Batıya baktığımızda hamilerin, krallar dışarıda tutulursa ya saray çevresinden ya da toplumun orta ve üst tabakasındaki devrin siyasetinde söz sahibi olan aristokrat ve burjuva ailelerinden oldukları dikkati çekmektedir. Strozzi, Corbinelli, Rossi, Medici, Davanzati, Rothschild ve Alessandri gibi dönemin seçkin aileleri, özellikle 15. yüzyılın ortalarından itibaren, önemli patronlar olarak tanınmışlar, aynı zamanda aktif olarak şehrin siyasi ve kültürel hayatının içinde de yer almışlardır. Bu çalışmada Osmanlıda benzer konumda bir ailenin parçası olarak himaye faaliyetleri içerisinde yer alan önemli aileler ele alınacak, bu ailelerin Batıda benzer faaliyetler gösteren ailelerle uygulamadaki farklılıklarına dikkat çekilecek ve Osmanlı kültür ve sanatını ne ölçüde şekillendirdikleri, divanlarda kaleme alınan ve onlara sunulan övgü şiirlerinin niceliği üzerinden değerlendirilecektir.

When the issue of patronizing and shaping Ottoman art comes to the agenda, it is seen that in addition to first place of the palace’s support and influence, names in important state positions are also mentioned. Most of these names belong to important families of the Ottoman Empire. However, apart from the descriptive nicknames that are mentioned next to their names, which describe them as part of a family, no other information is known about their belonging to that family. When we look at the West in the same dates, it is noteworthy that the patrons were either from the palace environment or from aristocratic and bourgeois families who had a say in the politics of the middle and upper layers of society, if the kings were excluded. The distinguished families of the period such as Strozzi, Corbinelli, Rossi, Medici, Davanzati, Rothschild and Alessandri were recognized as important patrons, especially from the middle of the 15th century, and also actively took part in the city's political and cultural life. In this study, important families involved in patronage activities as part of a family with a similar position in the Ottoman Empire will be discussed, the differences of these families in practice with families with similar activities in the West will be highlighted and the extent to which they shaped Ottoman culture and art will be evaluated through the amount of praise poems written in the divans and presented to them.