Ortaokul Öğrencilerinin Çok Çözümlü Problemleri Çözme Sürecindeki Matematiksel Yaratıcılıklarının İncelenmesi
Examining Middle School Students' Mathematical Creativity in Solving Multiple-solution Problems
Yazar: Alçı Aydoğan, Miray; Uygun, Tuğba
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; : Matematiksel yaratıcılık,problem çözme,çok çözümlü problemler,ortaokul öğrencileri

Bu araştırmanın amacı ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin çok çözümlü problemlere ürettikleri farklı çözüm yollarının incelenmesi ve matematiksel yaratıcılığın çok çözümlü problemler aracılığıyla değerlendirilmesidir. Bu çalışmada, nitel araştırma deseni olarak durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 akademik yılında, Antalya’da MEB’e bağlı bir ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, bu devlet ortaokulunun 7. sınıflarından 5 öğrenci ve 8. sınıflarından 5 öğrenci olmak üzere toplam 10 öğrenci yer almıştır. Her bir öğrenciye araştırmacı tarafından 5 adet açık uçlu çok çözümlü problem verilmiştir. Öğrencilerden çok çözümlü problemlere farklı yollardan çözümler üretmeleri istenmiştir. Öğrencilerle bir ders saati süresinde klinik görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır. Araştırmanın bulguları betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Araştırmanın verileri, Wallas (1926)'ın hazırlık, kuluçka aydınlanma ve doğrulama aşamalarından oluşan yaratıcılık modelinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde, 7. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin genel olarak açık uçlu çok çözümlü problemlere fazla çözüm yolu üretemedikleri görülmüştür. Ancak öğrencilerin problemin türüne göre bazı problemlerde matematiksel yaratıcılıklarını daha etkili bir şekilde sergileyebildikleri gözlemlenmiştir. 8 sınıfa devam eden öğrenciler, 7. sınıflara kıyasla genel olarak, problemlere daha fazla çözüm yolu üretebildikleri gözlemlenmiştir. Yaratıcılık aşamaları açısından yapılan incelemelerde ise 8. sınıf öğrencilerinin aydınlanma ve doğrulama aşamalarını tam ve etkili bir şekilde gerçekleştirdikleri görülmüştür. 7. sınıf öğrencileri ise hazırlık ve kuluçka aşamalarını genel olarak tamamlamış fakat aydınlanma ve doğrulama aşamalarını yeterli ölçüde gerçekleştirememişlerdir.

Bu araştırmanın amacı ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin çok çözümlü problemlere ürettikleri farklı çözüm yollarının incelenmesi ve matematiksel yaratıcılığın çok çözümlü problemler aracılığıyla değerlendirilmesidir. Bu çalışmada, nitel araştırma deseni olarak durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 akademik yılında, Antalya’da MEB’e bağlı bir ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, bu devlet ortaokulunun 7. sınıflarından 5 öğrenci ve 8. sınıflarından 5 öğrenci olmak üzere toplam 10 öğrenci yer almıştır. Her bir öğrenciye araştırmacı tarafından 5 adet açık uçlu çok çözümlü problem verilmiştir. Öğrencilerden çok çözümlü problemlere farklı yollardan çözümler üretmeleri istenmiştir. Öğrencilerle bir ders saati süresinde klinik görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır. Araştırmanın bulguları betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Araştırmanın verileri, Wallas (1926)'ın hazırlık, kuluçka aydınlanma ve doğrulama aşamalarından oluşan yaratıcılık modelinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde, 7. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin genel olarak açık uçlu çok çözümlü problemlere fazla çözüm yolu üretemedikleri görülmüştür. Ancak öğrencilerin problemin türüne göre bazı problemlerde matematiksel yaratıcılıklarını daha etkili bir şekilde sergileyebildikleri gözlemlenmiştir. 8 sınıfa devam eden öğrenciler, 7. sınıflara kıyasla genel olarak, problemlere daha fazla çözüm yolu üretebildikleri gözlemlenmiştir. Yaratıcılık aşamaları açısından yapılan incelemelerde ise 8. sınıf öğrencilerinin aydınlanma ve doğrulama aşamalarını tam ve etkili bir şekilde gerçekleştirdikleri görülmüştür. 7. sınıf öğrencileri ise hazırlık ve kuluçka aşamalarını genel olarak tamamlamış fakat aydınlanma ve doğrulama aşamalarını yeterli ölçüde gerçekleştirememişlerdir.