hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
AHMED REŞİD’İN NAZARİYÂT-I EDEBİYE’SİNDE EDEBÎ ESTETİK
AHMED REŞİD’İN NAZARİYÂT-I EDEBİYE’SİNDE EDEBÎ ESTETİK
Yazar: Korkmaz, Ferhat
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Ahmed Reşid,Nazariyât-ı Edebiye,Estetik,Eleştiri

Nazariyât-ı Edebiye, Ahmed Reşid tarafından II. Meşrutiyet yıllarında edebiyat teorisi alanında yayımlanan ve iki ciltten oluşan önemli bir eserdir. Ahmed Cevdet Paşa ve Recâîzâde Mahmud Ekrem’in hocalık yaptıkları okullarda verdikleri derslere ait notları belâgat eseri olarak yayımlama geleneğini Ahmed Reşid de sürdürür. Yazar, Nazariyât-ı Edebiye’yi Galatasaray Sultanisi’nde edebiyat öğretmenliği yaptığı sırada ve hocası Recâîzâde Mahmud Ekrem’den etkilenerek bir ders kitabı olarak kaleme almıştır. Eserin planı itibariyle Talim-i Edebiyat’ın örnek alındığı Nazariyât-ı Edebiye’de belâgat ilminin beyân, me‘ânî ve bedî‘ ana konuları, içerik olarak yenileştirilmek suretiyle sosyolojik eleştiri bağlamında ele alınmaktadır. Bu bağlamda sosyolojik, fizyolojik ve antropolojik yöntemleri, pozitivist bir bakış açısıyla edebiyat eleştirisine uygulayan Hyppolyte Taine ve Eugene Véron’un benimsediği anlayışlardan hareket eden Ahmed Reşid, eserin “Bedî” bölümünde ağırlıklı olarak şiir estetiği üzerine değerlendirmeler yapmaktadır. Çalışmamızda Nazariyât-ı Edebiye’nin “Bedî” bölümünde ele alınan edebî estetik ve eleştiri kavramları üzerinde durulmaktadır.

Nazariyât-ı Edebiye, Ahmed Reşid tarafından II. Meşrutiyet yıllarında edebiyat teorisi alanında yayımlanan ve iki ciltten oluşan önemli bir eserdir. Ahmed Cevdet Paşa ve Recâîzâde Mahmud Ekrem’in hocalık yaptıkları okullarda verdikleri derslere ait notları belâgat eseri olarak yayımlama geleneğini Ahmed Reşid de sürdürür. Yazar, Nazariyât-ı Edebiye’yi Galatasaray Sultanisi’nde edebiyat öğretmenliği yaptığı sırada ve hocası Recâîzâde Mahmud Ekrem’den etkilenerek bir ders kitabı olarak kaleme almıştır. Eserin planı itibariyle Talim-i Edebiyat’ın örnek alındığı Nazariyât-ı Edebiye’de belâgat ilminin beyân, me‘ânî ve bedî‘ ana konuları, içerik olarak yenileştirilmek suretiyle sosyolojik eleştiri bağlamında ele alınmaktadır. Bu bağlamda sosyolojik, fizyolojik ve antropolojik yöntemleri, pozitivist bir bakış açısıyla edebiyat eleştirisine uygulayan Hyppolyte Taine ve Eugene Véron’un benimsediği anlayışlardan hareket eden Ahmed Reşid, eserin “Bedî” bölümünde ağırlıklı olarak şiir estetiği üzerine değerlendirmeler yapmaktadır. Çalışmamızda Nazariyât-ı Edebiye’nin “Bedî” bölümünde ele alınan edebî estetik ve eleştiri kavramları üzerinde durulmaktadır.
NEŞR İÇÜN EŞREF BEG’İN BASILDI DÎVÂNI TAMÂM: EŞREF PAŞA DÎVÂNI’NIN BASIMINA YAZILAN TARİH MANZUMELERİ
NEŞR İÇÜN EŞREF BEG’İN BASILDI DÎVÂNI TAMÂM: THE CHRONOGRAMS WRITTEN FOR PRINTING OF EŞREF PASHA'S DÎVÂN
Yazar: Yörür, Ali
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 14 [BAHAR 2021], 2020
Anahtar kelimeler: Eşref Paşa,Tarih Manzumeleri,Divan,Klasik Türk Edebiyatı ; Eşref Pasha,Divan,History Poems,Classical Turkish Literature

Tarih düşürme, Klasik Türk edebiyatının önemli türlerinden birisi olup önem verilen veya dikkat çeken bir olayın tarihini belirlemek amacıyla ebced hesabıyla bir kelime veya mısra söyleme sanatıdır. Bir geleneğin içinde yer alan şairler tarafından sanat yapmak olarak kabul edilmiş ve ilgi görmüştür. Şairler, doğum, ölüm, padişahların tahta çıkışı, zafer, barış, bir göreve atanma, azledilme, sünnet, evlenme, sakal bırakma, yangın, deprem gibi olaylar veya saray, çeşme, medrese vb. binaların inşası ve tamiri gibi hayatın hemen her alanındaki konularda tarih manzumeleri yazmışlardır. 19. yüzyılda yaşayan Eşref Paşa Dîvânı’nın 1278/1861 yılındaki basımına devrinin önemli şairleri tarafından tarih manzumeleri yazılmıştır.Bu makalede tarih düşürme, Eşref Paşa ve Dîvân’ı hakkında bilgi verildikten sonra Dîvân’ın basımına yazılan tarih manzumelerinin transkripsiyonlu metni verilip incelemesi yapılmıştır.

The chronogram is one of important genres of Classical Turkish literature and is the art of uttering a word or a line in gematria order in order to determine the date of an important or remarkable event. It was accepted by poets from a certain tradition as the creation of art and had drawn attention. Poets wrote chronograms on topics from almost every sphere of life, including events such as birth, death, accession of sultans, victory, peace, appointment to or removal from a position, circumcision, marriage, growing of beard, fires, and earthquakes, as well as the construction and repair of structures such as palace, fountain, and madrasah. Chronograms were written by leading poets of the period of Eşref Pasha, who lived in the 19th century, for printing of his Divan in 1278/1861. In this paper, the transcribed versions of chronograms, written for printing of his Dîvân were provided and examined after giving information about what chronograms are, Eşref Pasha, and his Dîvân.
REŞAT NURİ GÜNTEKİN’İN GİZLİ EL ROMANIN TEFRİKASI İLE KİTAP BASKILARI ARASINDAKİ FARKLILIKLAR
REŞAT NURİ GÜNTEKİN’İN GİZLİ EL ROMANIN TEFRİKASI İLE KİTAP BASKILARI ARASINDAKİ FARKLILIKLAR
Yazar: Nemutlu, Özlem
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Gizli El,tefrika metin,kitap baskıları,farkılıklar

Reşat Nuri Güntekin’in Gizli El romanı, Dersaadet gazetesinde (nr.38) 16 Ağustos 1920’de (16 Ağustos 1336/30 Zilkade 1338) ilk tefrikası yayımlandığı gün sansüre uğrar. Roman bundan sonra nr.39-114, 2 Zilhicce 1338/18 Ağustos 1336/1920-11 Teşrinisani 1336/1920 tarihleri arasında 41 tefrika hâlinde yayımlanır. Gizli El’in kitap olarak ilk baskısı Şems Matbaası’ndan İkbal Kütüphanesi yayınları arasında 1343/1924’te yapılır. Bu ilk kitap nüshasında ve Çağlayan Yayınları’ndan çıkan 1954’teki Latin harfli ilk baskısı ve takip eden diğer yayınevlerinden çıkan baskılarında “Bir Romanın Romanı” başlıklı önsözde bizzat yazarın ağzından Gizli El’in tefrika edilme ve sansüre uğrama macerası yer almaktadır. Bu önsözde de baskılar arasında birtakım farklılıklara rastlanır. Ancak asıl önemlisi, Reşat Nuri, tefrika metin ve 1924’teki Arap harfli baskısından sonra romanı 1954’te Latin harfleriyle yeniden yayımlarken kurguda hayli değişiklikler yapar. Bu son baskıda âdeta bir hiciv romanı yazmak isterken sansür yüzünden bir aşk ve aile içi ilişkilerini konu alan bir roman yazmak zorunda kalışının sebeplerini ortaya koymak ister gibidir. Biz bu yazımızda bahsettiğimiz metinlerdeki farklılıkları ortaya koyacak, buradan yola çıkarak roman sanatı açısından hangisinin daha estetik bir görünüm arzettiğini ortaya koymaya çalışacağız.

Reşat Nuri Güntekin’in Gizli El romanı, Dersaadet gazetesinde (nr.38) 16 Ağustos 1920’de (16 Ağustos 1336/30 Zilkade 1338) ilk tefrikası yayımlandığı gün sansüre uğrar. Roman bundan sonra nr.39-114, 2 Zilhicce 1338/18 Ağustos 1336/1920-11 Teşrinisani 1336/1920 tarihleri arasında 41 tefrika hâlinde yayımlanır. Gizli El’in kitap olarak ilk baskısı Şems Matbaası’ndan İkbal Kütüphanesi yayınları arasında 1343/1924’te yapılır. Bu ilk kitap nüshasında ve Çağlayan Yayınları’ndan çıkan 1954’teki Latin harfli ilk baskısı ve takip eden diğer yayınevlerinden çıkan baskılarında “Bir Romanın Romanı” başlıklı önsözde bizzat yazarın ağzından Gizli El’in tefrika edilme ve sansüre uğrama macerası yer almaktadır. Bu önsözde de baskılar arasında birtakım farklılıklara rastlanır. Ancak asıl önemlisi, Reşat Nuri, tefrika metin ve 1924’teki Arap harfli baskısından sonra romanı 1954’te Latin harfleriyle yeniden yayımlarken kurguda hayli değişiklikler yapar. Bu son baskıda âdeta bir hiciv romanı yazmak isterken sansür yüzünden bir aşk ve aile içi ilişkilerini konu alan bir roman yazmak zorunda kalışının sebeplerini ortaya koymak ister gibidir. Biz bu yazımızda bahsettiğimiz metinlerdeki farklılıkları ortaya koyacak, buradan yola çıkarak roman sanatı açısından hangisinin daha estetik bir görünüm arzettiğini ortaya koymaya çalışacağız.
AHMET HAMDİ TANPINAR’DAN ORHAN OKAY’A KÜLTÜREL SERMAYENİN DAĞITIM MERKEZİ OLARAK PARİS
BRING US ARMLOADS OF LIGHT!: FROM AHMET HAMDİ TANPINAR TO ORHAN OKAY PARIS AS A DISTRIBUTION CENTER OF CULTURAL CAPITAL
Yazar: Öksüz, Mert
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Paris,Kültürel Sermaye,Ahmet Hamdi Tanpınar,Orhan Okay,Seyahat ; Paris,Cultural Capital,Ahmet Hamdi Tanpınar,Orhan Okay,Travel

19. yy. da Osmanlı Devletinde eğitim için Paris’e gitmek, devlet tarafından öğrenci ve devlet adamlarına biçilmiş aydınlatıcı bir kültür göreviyken Paris, zaman içinde Türk aydın ve yazarları için seyahat edilmesi gereken bir kültür merkezi hâlini alır. Şehir bu yönüyle Avrupa ve dünyanın farklı yerlerindeki aydın ve sanatçılar tarafından da bir kültürel sermaye dağıtım merkezi olarak görülmüştür.Dünya edebiyat ve sanat dünyasında Pablo Picasso’dan Salvador Dali’ye, James Joyce’dan Ernest Hemingway’e, Emil Cioran’dan Danilo Kiš’e kadar alanlarındaki yönelimleri etkilemiş sanatçıların adları Paris’ten aldıkları evrensel geçerliliği olan bu kültürel sermayeyle dünya çapında duyulmuştur.Bu makalede pek çok sanatçı ve aydının ziyaret ettiği şehrin bir kültürel sermaye dağıtım merkezi olarak nitelikleri ve bu yönüyle Türk yazarı ve aydını üstündeki etkisi, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Orhan Okay’ın Paris’e dair yazdıkları kullanılarak aydınlatılacaktır.

In the 19th century Ottoman Empire, education in Paris is an enlightening cultural duty assigned by the state to students and statesmen. Eventually the city becomes a cultural center for Turkish intellectuals and writers to travel. In this respect, the city is a cultural capital distribution center not only in Ottoman-Turkish Westernization, but also in Europe and different parts of the world.In the world of literature and art, the artists who have influenced their fields from Pablo Picasso to Salvador Dali, James Joyce to Ernest Hemingway, Emil Cioran to Danilo Kiš have been heard with this cultural capital and gain universal validity from Paris.In this article, Ahmet Hamdi Tanpınar and Orhan Okay's writings on Paris will be shown to shed light on how the city works as a cultural capital distribution center and its impact on Turkish writer and intellectual.
ANADOLU'DAN HATIRALARLA NURETTİN TOPÇU'NUN MEKTUPLARI (Kitap Değerlendirmesi)
ANADOLU'DAN HATIRALARLA NURETTİN TOPÇU'NUN MEKTUPLARI (Kitap Değerlendirmesi)
Yazar: Büküm, Mehmet
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Nurettin Topçu,M. Orhan Okay,Mektup,Anadolu

M. Orhan Okay'ın  “Anadolu'dan Hatıralarla Nurettin Topçu'nun Mektupları” adlı kitabı, esasında Okay’ın Nurettin Topçu'dan almış olduğu 18 mektubun yayımlanması gayesi üzerine bina edilmiş olsa da daha ziyade Orhan Okay'ın 1950'lı yıllarda Anadolu ve Paris’le ilgili gözlemlerine, öğretmenlik ve üniversite hocalığının ilk yıllarına yer vermektedir. Elbette Okay'ın Artvin, Polatlı, Merzifon, Diyarbakır ve çevrelerinde dört yıl ve Erzurum'da geçirdiği otuz altı yıllık süreçte tüm Türkiye'nin yanı sıra bu şehirler ve oralardaki hayat tarzı da çok değişmiştir; ancak Okay'ın bu kitabı ömrünün kırk yılını geçirdiği Anadolu'nun kazandığı ve kaybettiği değerlerin bir muhasebesi niteliğindedir.Kitapta, her açıdan kirlenip yozlaşmış İstanbul halkının karşısında bozulmamış, hile bilmeyen, samimi, misafirperver ve vefanın ne olduğunu unutmamış Anadolu şehirlerine ve insanına dikkat çekilmiş, kurtuluşun Batının ilmini ve tekniğini de alarak bir öze dönüş hareketinde olduğu mesajı verilmiştir.Bu kitap sayesinde, çok iyi bir ilim ve düşünce adamı olarak tanınan Okay’ın aynı zamanda usta hikâyeci ve romancılarla boy ölçüşecek derecede güçlü bir gözlem gücü ve tasvir yeteneğini olduğunu da öğreniyoruz.

M. Orhan Okay'ın  “Anadolu'dan Hatıralarla Nurettin Topçu'nun Mektupları” adlı kitabı, esasında Okay’ın Nurettin Topçu'dan almış olduğu 18 mektubun yayımlanması gayesi üzerine bina edilmiş olsa da daha ziyade Orhan Okay'ın 1950'lı yıllarda Anadolu ve Paris’le ilgili gözlemlerine, öğretmenlik ve üniversite hocalığının ilk yıllarına yer vermektedir. Elbette Okay'ın Artvin, Polatlı, Merzifon, Diyarbakır ve çevrelerinde dört yıl ve Erzurum'da geçirdiği otuz altı yıllık süreçte tüm Türkiye'nin yanı sıra bu şehirler ve oralardaki hayat tarzı da çok değişmiştir; ancak Okay'ın bu kitabı ömrünün kırk yılını geçirdiği Anadolu'nun kazandığı ve kaybettiği değerlerin bir muhasebesi niteliğindedir.Kitapta, her açıdan kirlenip yozlaşmış İstanbul halkının karşısında bozulmamış, hile bilmeyen, samimi, misafirperver ve vefanın ne olduğunu unutmamış Anadolu şehirlerine ve insanına dikkat çekilmiş, kurtuluşun Batının ilmini ve tekniğini de alarak bir öze dönüş hareketinde olduğu mesajı verilmiştir.Bu kitap sayesinde, çok iyi bir ilim ve düşünce adamı olarak tanınan Okay’ın aynı zamanda usta hikâyeci ve romancılarla boy ölçüşecek derecede güçlü bir gözlem gücü ve tasvir yeteneğini olduğunu da öğreniyoruz.
KONUŞMALAR (MÜLAKAT-SOHBET-ANKET-AÇIK OTURUM) (Kitap Değerlendirmesi)
KONUŞMALAR (MÜLAKAT-SOHBET-ANKET-AÇIK OTURUM) (Kitap Değerlendirmesi)
Yazar: Kara, Ahmet
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Orhan Okay,Konuşmalar,Sohbet

Prof. Dr. Orhan Okay tarafından hazırlanan bu kitap 9789753382250 ISBN numarasıyla 288 sayfa, karton kapaklı, 14x20 cm şeklinde Türkçe olarak hazırlanan, hocanın değişik mecralarda dile getirdiği 35 başlıktan oluşan konuları içeren bir eserdir. Bu başlıklar hakkında sırasıyla bilgiler verilerek kitabın muhtevasının aktarılması planlanmaktadır. Öncelikle bu başlıklar sıralanacak ve teker teker ele alınacaktır.

Prof. Dr. Orhan Okay tarafından hazırlanan bu kitap 9789753382250 ISBN numarasıyla 288 sayfa, karton kapaklı, 14x20 cm şeklinde Türkçe olarak hazırlanan, hocanın değişik mecralarda dile getirdiği 35 başlıktan oluşan konuları içeren bir eserdir. Bu başlıklar hakkında sırasıyla bilgiler verilerek kitabın muhtevasının aktarılması planlanmaktadır. Öncelikle bu başlıklar sıralanacak ve teker teker ele alınacaktır.
FATİH’İN KAYIP KADEHİ (CÂM-I CEM)
FATİH’İN KAYIP KADEHİ (CÂM-I CEM)
Yazar: Küçük, Sabahattin
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Fatih,Câm-ı Cem,Kayıp Kadeh,Şarap,Sembolizm

İran’ın efsanevi hükümdar ve kahramanlarından Cem’e ait bir kadehin varlığı, edebî metinlerde sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Yedi değişik madenden yapıldığı söylenen bu kadehin içine bakıldığında bütün cihanın görüldüğü gibi efsaneler de dile getirilmektedir. Belki somut yönleriyle ön plana çıkan bu kadehin tasavvuf, mitoloji, simyâ, astronomi, geometri, psikoloji gibi açılardan da önemli sembolik taraflar içerdiğini söylemek mümkündür. Şüphesiz kadehin kendi yapısı kadar, onun fonksiyonu ve buna bağlı olarak içindeki şarabın da sembolik tarafı önem arz etmektedir. Kadehin yapısındaki altının ve içindeki şarabın mükemmelliğe ulaşmada geçirdiği aşamalar ile insanın kendini gerçekleştirmesi aşamaları ortak benzeşenler içermektedir.Fatih’in Kayıp Kadehi, adlı makale, Avnî’nin “Çıkar câm-ı Cem’i Avnî hazinenden temâşâ kıl / Eğer bilmek murâdınsa kemâhî kâr-ı dünyâyı” beytinden hareketle kaleme alınmıştır. Bir kaynakta “câm-ı Cem” maddesi açıklanırken örnek olarak Avnî’nin bu beyti verilmiş ve Cem’in kadehinin Fatih’in hazinesinde ele geçtiğine dair tarihî bir kayıt bulunmadığı söylenmiştir; böylece kadeh somut ve maddi boyutlarıyla değerlendirilmiştir. Cem’in kadehine onun mahiyeti, fonksiyonu, bileşimi açılarından yaklaşıldığında anlam zenginliği ortaya çıkacaktır. Böylece klasik Türk şiirindeki kadeh kavramı da daha rasyonel olarak farklı anlam zenginlikleriyle yorumlanabilme imkânına ulaşacaktır.

İran’ın efsanevi hükümdar ve kahramanlarından Cem’e ait bir kadehin varlığı, edebî metinlerde sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Yedi değişik madenden yapıldığı söylenen bu kadehin içine bakıldığında bütün cihanın görüldüğü gibi efsaneler de dile getirilmektedir. Belki somut yönleriyle ön plana çıkan bu kadehin tasavvuf, mitoloji, simyâ, astronomi, geometri, psikoloji gibi açılardan da önemli sembolik taraflar içerdiğini söylemek mümkündür. Şüphesiz kadehin kendi yapısı kadar, onun fonksiyonu ve buna bağlı olarak içindeki şarabın da sembolik tarafı önem arz etmektedir. Kadehin yapısındaki altının ve içindeki şarabın mükemmelliğe ulaşmada geçirdiği aşamalar ile insanın kendini gerçekleştirmesi aşamaları ortak benzeşenler içermektedir.Fatih’in Kayıp Kadehi, adlı makale, Avnî’nin “Çıkar câm-ı Cem’i Avnî hazinenden temâşâ kıl / Eğer bilmek murâdınsa kemâhî kâr-ı dünyâyı” beytinden hareketle kaleme alınmıştır. Bir kaynakta “câm-ı Cem” maddesi açıklanırken örnek olarak Avnî’nin bu beyti verilmiş ve Cem’in kadehinin Fatih’in hazinesinde ele geçtiğine dair tarihî bir kayıt bulunmadığı söylenmiştir; böylece kadeh somut ve maddi boyutlarıyla değerlendirilmiştir. Cem’in kadehine onun mahiyeti, fonksiyonu, bileşimi açılarından yaklaşıldığında anlam zenginliği ortaya çıkacaktır. Böylece klasik Türk şiirindeki kadeh kavramı da daha rasyonel olarak farklı anlam zenginlikleriyle yorumlanabilme imkânına ulaşacaktır.
EDEBİYAT VE EDEBÎ ESER ÜZERİNE BİR İNCELEME (Kitap Değerlendirmesi)
EDEBİYAT VE EDEBÎ ESER ÜZERİNE BİR İNCELEME (Kitap Değerlendirmesi)
Yazar: Aktan, Muhammed Felat
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Modern Türk Edebiyatı,Poetika,Edebiyat Tarihi

Modern Türk Edebiyatında yapmış olduğu çalışmalar ve sağlamış olduğu katkılar ile ön plana çıkan Orhan Okay, “Edebiyat ve Edebî Eser Üzerine” adlı  kitabında edebiyat, edebiyat tarihi, edebî eser, biyografik araştırmalara dair düşünce ve tespitlerine yer vermiştir. Eser, Okay’ın 1988- 2007 yılları arasında yazdığı 32 makalenin (7si bildiri) tek kitapta bir araya getirdiği çalışmalardan oluşur. Her makalenin sonunda makale ile ilgili künye bilgiler ve kaynakça verilmiştir.  Okay’ın yazdığı makalelerden oluşan bu eserde Fatih, İstanbul gibi mekan tasvirlerinin yanı sıra edebiyatın genel problemleri, modern Türk edebiyatı ile ilgili tespitler, edebiyat tarihinin sınıflama meselesi, Ahmet Haşim, Ahmed Midhat Efendi, Asaf Halet Çelebi, Beşir Fuad, Fuzuli, Şeyh Galib, Mehmet Kaplan, Namık Kemal, Samiha Ayverdi, Tevfik Fikret, Yakup Kadri, Yahya Kemal gibi şahsiyetler ile ilgili telakki ve değerlendirmeleri içerir.

Modern Türk Edebiyatında yapmış olduğu çalışmalar ve sağlamış olduğu katkılar ile ön plana çıkan Orhan Okay, “Edebiyat ve Edebî Eser Üzerine” adlı  kitabında edebiyat, edebiyat tarihi, edebî eser, biyografik araştırmalara dair düşünce ve tespitlerine yer vermiştir. Eser, Okay’ın 1988- 2007 yılları arasında yazdığı 32 makalenin (7si bildiri) tek kitapta bir araya getirdiği çalışmalardan oluşur. Her makalenin sonunda makale ile ilgili künye bilgiler ve kaynakça verilmiştir.  Okay’ın yazdığı makalelerden oluşan bu eserde Fatih, İstanbul gibi mekan tasvirlerinin yanı sıra edebiyatın genel problemleri, modern Türk edebiyatı ile ilgili tespitler, edebiyat tarihinin sınıflama meselesi, Ahmet Haşim, Ahmed Midhat Efendi, Asaf Halet Çelebi, Beşir Fuad, Fuzuli, Şeyh Galib, Mehmet Kaplan, Namık Kemal, Samiha Ayverdi, Tevfik Fikret, Yakup Kadri, Yahya Kemal gibi şahsiyetler ile ilgili telakki ve değerlendirmeleri içerir.
SİLİK FOTOĞRAFLAR PORTRELER (Kitap Değerlendirmesi)
SİLİK FOTOĞRAFLAR PORTRELER (Kitap Değerlendirmesi)
Yazar: Zengin, Recep
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Orhan Okay,deneme,silik foroğraflar Portreler

Edebiyat, sanat, felsefe, bilim daima titiz ve fedakâr araştırmacıların omuzlarında yükselmiş ve böyle insanların gayretleriyle sürekli olarak gelişmiştir. Sözünü  ettiğimiz şahsiyetlerden biri de şüphesiz eleştiri,  edebiyat tarihi ve daha birçok farklı alanlarda talebelik yıllarından profesörlük yıllarına ve nihayet bir asra yaklaşan ömrünün sonuna kadar Türk Edebiyat Tarihine, büyük katkıları olan ve kendinden sonraki süreçlerde araştırmacılar, okurlar için ufuk açıcı ve yol gösterici bir külliyatı edebiyat ve sanat camiasına miras bırakan merhum Prof. Dr. M. Orhan Okay’dır. Silik Fotoğraflar Portreler adıyla kaleme aldığı eser 2001 yılında Ötüken Yayınları tarafından basılmış olup 2013 yılında ise yeni portrelerin eklenmesi ve önceki yazıların da genişletilmesiyle Dergâh Yayınları tarafından yeniden basılmıştır.

Edebiyat, sanat, felsefe, bilim daima titiz ve fedakâr araştırmacıların omuzlarında yükselmiş ve böyle insanların gayretleriyle sürekli olarak gelişmiştir. Sözünü  ettiğimiz şahsiyetlerden biri de şüphesiz eleştiri,  edebiyat tarihi ve daha birçok farklı alanlarda talebelik yıllarından profesörlük yıllarına ve nihayet bir asra yaklaşan ömrünün sonuna kadar Türk Edebiyat Tarihine, büyük katkıları olan ve kendinden sonraki süreçlerde araştırmacılar, okurlar için ufuk açıcı ve yol gösterici bir külliyatı edebiyat ve sanat camiasına miras bırakan merhum Prof. Dr. M. Orhan Okay’dır. Silik Fotoğraflar Portreler adıyla kaleme aldığı eser 2001 yılında Ötüken Yayınları tarafından basılmış olup 2013 yılında ise yeni portrelerin eklenmesi ve önceki yazıların da genişletilmesiyle Dergâh Yayınları tarafından yeniden basılmıştır.
SIRRÎ RÂHİLE HANIM’IN GAZELLERİNDE BİRLEŞİK FİİLLER
COMPOUND VERBS IN GHAZALS OF SIRRÎ RÂHİLE HANIM
Yazar: Atsız, Mahsun
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 14 [BAHAR 2021], 2020
Anahtar kelimeler: Sırrî Râhile Hanım,Gazeller,Birleşik Fiiller,Dîvân ; Sırrî Râhile Hanım,Ghazals,Compound Verbs,Dîwân

Sırrî Hanım 19. yüzyılda yaşamış önemli kadın şairlerden biridir. Diyarbakır doğumlu olan şairin asıl ismi Sırrî Râhile’dir. Kültürlü ve aydın bir ailede yetişen Sırrî Hanım hususi tahsilini Diyarbakır’da yapmış, iyi derecede Arapça ve Farsça öğrenmiştir. Sırrî Hanım’a ait olduğunu bildiğimiz tek eseri Dîvân’ıdır. Bu divan “Millet Kütüphanesi, Alî Emîrî, Manzum Eserler Bölümü, No: 202”de bulunmaktadır.Sırrî Râhile Hanım’ın Dîvân’ı üzerine az sayıda akademik çalışma yapılmıştır. Akademik çalışmalardan sadece biri (Açıl, 2005) Sırrî Râhile Hanım ve Dîvân’ını bütün olarak incelemiş, diğer çalışmalar ise muayyen bir konu çerçevesinde Sırrî Hanım’ı ve şiirlerini ele almıştır. Ancak Dîvân ile ilgili herhangi bir dil çalışması yapılmamıştır. Bu makalenin amacı, Sırrî Râhile gazellerinde yer alan birleşik fiilleri tespit etmektir. Makalenin birinci bölümünde Sırrî Râhile Hanım ile ilgili kısaca bilgi verilmiş, ikinci bölümde ise gazellerinden hareketle birleşik fiiller incelenmiştir. Birleşik fiiller incelenirken öncelikle tespit edilen tüm örnekler sıralanacak, daha sonra birleşik fiillerin hangi isim unsuruyla (Arapça, Farsça ya da Türkçe) kullanıldığına yer verilecektir. Böylece, Sırrî Râhile Hanım’ın gazellerinde birleşik fiil kullanımına ilişkin bir veri ortaya konacaktır.

Sırrî Hanım is one of the distinguished women poets who lived in the 19th century. She was born in Diyarbakır; her full name is Sırrî Râhile. Sırrî (her pen-name) was raised in a cultured and intellectual family. She gained a special education in Diyarbakır and learned Arabic and Persian at good level. The only written work known to belong to Sırrî Hanım is her Dîwân. This dîwân is preserved at “Millet Kütüphanesi, Alî Emîrî, Manzum Eserler Bölümü, No: 202”. Limited number of academic studies have been published on Sırrî Râhile Hanım's Dîwân. Only one of the academic studies (Açıl, 2005) examined Sırrî Râhile Hanım and her Dîwân as a whole. Other studies dealt with Sırrî Hanım and her poems in terms of a certain subject. However, there is no linguistic study on the Dîwân. The aim of this article is to identify compound verbs used in ghazals of Sırrî Râhile Hanım. In the first chapter, Sırrî Râhile Hanım’s biography will be provided, briefly. As for the second chapter, compound verbs in ghazals will be examined. Firstly, all the compound verbs in ghazals will be exemplified. Then, the language source (Arabic, Persian or Turkish) of noun elements will be given in titles. Hereby, we will supply some datas on the usage of the compound verbs in ghazals by Sırrî Râhile Hanım.