Fen Bilimleri Motivasyon Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Science Motivation Scale: Validity and Reliability Study
Yazar: Kaplan, Ebru; Bektas, Oktay; Karaca, Melek
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Science education,Social cognitive theory,Motivation,Scale development,C8,Data Collection,Data Estimation. ; Fen eğitimi,Sosyal bilişsel kuram,Motivasyon,Ölçek geliştirme,C8 (Veri    Toplama,Veri Tahmini)

Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin Fen Bilimleri dersine yönelik motivasyon düzeylerinin belirlenmesinde kullanılabilecek bir motivasyon ölçeği geliştirilmektir. Bu çalışma nicel araştırma desenlerinden taramaya dayalı yürütülmüş, çalışmanın örneklemini Kayseri ili Melikgazi ilçesindeki dördüncü bölge öğrenim gören 386 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklem seçimi seçkisiz örnekleme yöntemine göre yapılmıştır. Bu çalışmada “Sosyal Bilişsel Teori” temel alınarak, öğrencilerin fen bilimlerine yönelik motivasyon düzeylerini belirlemek için ölçek geliştirilmiştir. Alanyazın taraması sonucunda oluşturulan 118 maddelik soru havuzundan 41 madde seçilmiş, 13 madde de yazarlar tarafından yazılarak taslak ölçeğe 54 maddelik son hâli verilmiştir. Ölçekte her boyuttan yeterli madde olması sağlanmış ve süreç boyunca iki fen eğitim uzmanının kontrolünden geçirilerek gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Örneklem grubuna uygulanan taslak ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Yapı geçerliği kapsamında, faktör analizleri yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,95 olarak hesaplanmış toplam varyansın %59’unu açıkladığı belirlenmiştir. Faktör analizleri sonucu çıkarılan maddelerden sonra kalan 21 soru üzerinden güvenirlik analizi tekrarlanmış ve Cronbach güvenirlik katsayısı 0,93 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak ortaokul öğrencilerinin fen dersine yönelik motivasyon düzeylerini belirlemek için hem araştırmacılar hem de öğretmenler tarafından kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmiştir.

The aim of this study is to develop a motivation scale that can be used to determine the motivation levels of secondary school students for a science course. This study was conducted in accordance with quantitative research survey, and accessible populations of the study consisted of fourth district secondary school students in Melikgazi district of Kayseri province, and 386 secondary school students in the sample. Based on “Social Cognitive Theory” in this study, the scale was developed to determine students ' motivation levels for the science. It was ensured that there were sufficient substances of all sizes on the scale and the necessary corrections were made by checking two science education experts throughout the process. Validity and reliability of the draft scale applied to the sample group were analyzed. Within the scope of construct validity, EFA and CFA were performed. As a result of EFA, the KMO value of the scale was calculated as 0.95, and it was found that the scale elements explain 59% of the total variance. The reliability analysis was repeated over the remaining 21 questions after the substances removed during the factor analysis and calculated as 0.93. As a result, a valiable and reliable measurement tool has been developed that can be used by both researchers and teachers to determine the motivation levels of secondary school students for a science lesson.