Bolu Dörtdivan İlçesi’nde Aile Planlaması Hizmetlerinin Değerlendirilmesi
Bolu Dörtdivan İlçesi’nde Aile Planlaması Hizmetlerinin Değerlendirilmesi
Yazar: Altuntaş, Fatma; Mayda, Atilla
Dergi: Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2011
Anahtar kelimeler: Aile planlaması; 15-49 yaş kadın; 15-49 yaş izlem formları

Çalışmamızın amacı Bolu ili Dörtdivan İlçesi&rsquo;nde aile planlaması hizmetlerinin değerlendirilmesi ve kadınlarınaile planlaması açısından risk durumlarının uygulanan anket ve 15-49 yaş izlem formlarına göre tutarlı olup olmadığınınaraştırılmasıdır. Araştırmanın evreni Dörtdivan ilçesindeki 15-49 yaş grubunda olan toplam 1365 kadındır. Sistematik örnekleme yöntemi ile nüfusla orantılı olarak araştırmaya 75 kentsel, 130 kırsal bölgeden toplam 205 kadın dahil edildi. Hazırlanan anket formu Ağustos-Eylül 2009 tarihleri arasında her 6 evden birine gidilerek araştırmaya katılmayı kabul eden kadınlara yüz yüze görüşülerek uygulandı. Etkili yöntem kullanan 109 (% 53.2), etkisiz yöntem kullanan 39 (%19.0) ve yöntem kullanmayan kadın sayısı ise 57 (%27.8) şeklindedir. Kadınların yöntem tercih nedenleri; güvenilir olması 72 (%66.1), yan etkisinin az olması 18(%16.5), 16 (%14.7) kolay ulaşılır ve ucuz olması 1(%0.9) kadın şeklindedir. Yöntem kullanmaya başlamada kadınların56&rsquo;sı (%50.9) sağlık ocağından yardım almıştır. Kadınların 79&rsquo;u (%73.8) yöntemi temin etmede sağlık ocağını kullanmakta idi. Yöntem kullanma sıklığı 35-44 yaş grubunda (x2=56.9, p<0.001), yakın zamanda çocuk istemeyen kadınlarda (x2=28.5, p<0.001) daha fazla idi. Aile planlaması açısından riskleri hazırlanan ankette sorulan sorulara verilen cevaplara ve 15-49 Yaş Kadın İzlem Fişlerine göre aynı olan kadın sayısı 146&rsquo;idi (%86.9). Fiş ve ankete göre risk değerlendirmesi tutarlı idi (Kappa=0.76, p<0.001). Kadınların yöntem kullanma kararı almalarında ve yöntemi temin etmelerinde sağlık ocağı önemli rol oynamıştır. En sık kullanılan yöntemin kondom olması, sadece kadınların değil, erkeklerin de hizmete katılmış olduğunu göstermektedir.

Çalışmamızın amacı Bolu ili Dörtdivan İlçesi&rsquo;nde aile planlaması hizmetlerinin değerlendirilmesi ve kadınlarınaile planlaması açısından risk durumlarının uygulanan anket ve 15-49 yaş izlem formlarına göre tutarlı olup olmadığınınaraştırılmasıdır. Araştırmanın evreni Dörtdivan ilçesindeki 15-49 yaş grubunda olan toplam 1365 kadındır. Sistematik örnekleme yöntemi ile nüfusla orantılı olarak araştırmaya 75 kentsel, 130 kırsal bölgeden toplam 205 kadın dahil edildi. Hazırlanan anket formu Ağustos-Eylül 2009 tarihleri arasında her 6 evden birine gidilerek araştırmaya katılmayı kabul eden kadınlara yüz yüze görüşülerek uygulandı. Etkili yöntem kullanan 109 (% 53.2), etkisiz yöntem kullanan 39 (%19.0) ve yöntem kullanmayan kadın sayısı ise 57 (%27.8) şeklindedir. Kadınların yöntem tercih nedenleri; güvenilir olması 72 (%66.1), yan etkisinin az olması 18(%16.5), 16 (%14.7) kolay ulaşılır ve ucuz olması 1(%0.9) kadın şeklindedir. Yöntem kullanmaya başlamada kadınların56&rsquo;sı (%50.9) sağlık ocağından yardım almıştır. Kadınların 79&rsquo;u (%73.8) yöntemi temin etmede sağlık ocağını kullanmakta idi. Yöntem kullanma sıklığı 35-44 yaş grubunda (x2=56.9, p<0.001), yakın zamanda çocuk istemeyen kadınlarda (x2=28.5, p<0.001) daha fazla idi. Aile planlaması açısından riskleri hazırlanan ankette sorulan sorulara verilen cevaplara ve 15-49 Yaş Kadın İzlem Fişlerine göre aynı olan kadın sayısı 146&rsquo;idi (%86.9). Fiş ve ankete göre risk değerlendirmesi tutarlı idi (Kappa=0.76, p<0.001). Kadınların yöntem kullanma kararı almalarında ve yöntemi temin etmelerinde sağlık ocağı önemli rol oynamıştır. En sık kullanılan yöntemin kondom olması, sadece kadınların değil, erkeklerin de hizmete katılmış olduğunu göstermektedir.