İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış
Comparison of Primary School Science Course 2018-2024 Programs and Overview of 2024 Program
Yazar: Yener, Yeşim; Bektaş, Mücahit; Araboğlu, Ümmühan
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 26 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Primary Education ; İlköğretim ; Maarif model,Primary School Science Program,program comparison ; İlkokul Fen Bilimleri Programı,Maarif model,program karşılaştırması

Ülkemizin gelişimine paralel olarak eğitim programları güncellenerek öğrencilerin gelişen bilim ve teknolojiyi yakalamaları amaçlanmaktadır. Bu bağlamda fen bilimleri dersi öğretim programı da süreç içerisinde değişmiş ve günümüzde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline geçilmiştir. Bu çalışmada, 2024 yılından itibaren uygulamaya konulan Fen Bilimleri Dersi Programının öğrenme çıktılarının niteliği, yapısı ve öğretim yaklaşımı bakımından 2018 programı ile karşılaştırılmış ve 2024 programının farklı yönleri irdelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Doküman kaynağı Milli Eğitim Bakanlığının resmi sitesinde yayınlanan 2018 ve 2024 yılı Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programıdır. Elde edilen verilere göre, 2018 programında daha fazla sayıda ve bilgi ağırlıklı kazanım yer alırken, 2024 programında bu sayı azaltılmış, buna karşın içerik derinliği ve beceri çeşitliliği arttırılmıştır. Ayrıca “Bilimsel Keşif Yolculuğu”, “Toprağı Tanıyorum, Tarımı Keşfediyorum” ve “Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar” gibi yeni üniteler eklenmiştir. 2018’e kıyasla bilimsel süreç becerileri çok daha detaylı yapılandırılmış, dijital okuryazarlık, veriye dayalı karar verme, eleştirel düşünme, öğrenmeyi öğrenme ve öz düzenleme gibi çağdaş eğitim anlayışıyla uyumlu beceriler programa entegre edilmiştir. Ölçme ve değerlendirmede alternatif yöntemlere yer verilmiş, ağırlıklı olarak süreç değerlendirmeye geçilmiştir. 2024 programının, yalnızca içerik güncellemesi değil, aynı zamanda fen eğitiminin yapısal ve pedagojik dönüşümüne işaret eden köklü bir yeniden yapılanmayı temsil ettiğini göstermektedir. Bu dönüşüm, yüzeysel bilgi ediniminden çok, anlamlı ve derinlemesine öğrenmenin teşvik edildiği bir öğrenme yaklaşımını yansıtmaktadır. Ancak programın sahada etkili bir şekilde uygulanabilmesi için, öğretmenlerin yeni programın yapısına ve öğretim tekniklerine yönelik hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi, materyal altyapısının dijital ve fiziksel olarak güçlendirilmesi ve okul dışı öğrenme ortamlarının aktif olarak sürece entegre edilmesi gerekmektedir.

In parallel with the development of our country, education programs are updated and it is aimed for students to catch up with the developing science and technology. In this context, the science curriculum has also changed in the process and nowadays, the Turkish Century Education Model has been adopted. In this study, the nature of the learning outcomes, structure and teaching approach of the Science Curriculum, which has been put into practice since 2024, was compared with the 2018 curriculum and the different aspects of the 2024 curriculum were examined. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. The document source is the 2018 and 2024 Science Curriculum published on the official website of the Ministry of National Education. According to the data obtained, while the 2018 program included a higher number of knowledge-intensive learning outcomes, this number was reduced in the 2024 program, while content depth and skill diversity were increased. In addition, new units such as “Journey of Scientific Discovery”, “I Know Soil, I Discover Agriculture” and “Sustainable Cities and Communities” were added. Compared to 2018, science process skills have been structured in much more detail, and skills compatible with the contemporary education approach such as digital literacy, data-based decision-making, critical thinking, learning to learn and self-regulation have been integrated into the program. Alternative methods were included in assessment and evaluation, and process assessment was predominantly introduced. The 2024 curriculum represents not only a content update but also a radical restructuring that points to a structural and pedagogical transformation of science education. This transformation reflects an approach to learning that encourages meaningful and in-depth learning rather than superficial knowledge acquisition. However, for the program to be effectively implemented in the field, teachers need to be supported with in-service training on the structure and teaching techniques of the new program, the material infrastructure needs to be strengthened digitally and physically, and out-of-school learning environments need to be actively integrated into the process.