SAĞLIK HİZMETLERİ VE KURUMSAL ETKİNLİK ANALİZİ: SOSYAL GÜVENLİK REFORMU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME
SAĞLIK HİZMETLERİ VE KURUMSAL ETKİNLİK ANALİZİ: SOSYAL GÜVENLİK REFORMU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Bilen, Mahmut; Öncel, Abidin
Dergi: Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, Vol. 0 No. 51, 2010

Hazırlanan bu çalışmada öncelikle temel sağlık göstergeleri ekseninde Türkiye'deki sağlık hizmetlerinin dünya ile karşılaştırmalı olarak konumu analiz edilmektedir. Elde edilen sonuç, Türkiye'deki sağlık göstergelerinin pek de iç açıcı olmadığı yönündedir. Daha sonraki aşamalarda sağlık sisteminin önemli bir parçası olan ilaç harcamalarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de etkin bir sağlık hizmeti verilememesinin en önemli nedeni, sağlık hizmetlerinin finansman kaynağı olan sosyal güvenlik sistemlerinin önemli düzeyde finansman açıklarıyla karşı karşıya kalmasıdır. Bu sorunu çözmenin yolu, mevcut sistemi reforme etmekten geçmektedir. Bu çerçevede, yasallaşma süreci devam eden Yeni Sosyal Koruma Sisteminin, özellikle sağlıkta koruyucu sağlık hizmetlerini önemser bir yaklaşımı benimsediği görülmektedir. Ayrıca bu yasa, bütün bireyleri sağlık sigortası kapsamına alacak bir düzenleme getirerek sağlıklı bir yaşamın bireyin temel hakkı olduğu prensibi ile başarılı bir sosyal güvenliğin özerk bir sigorta sistemiyle sürdürülebileceğini bağdaştırmayı amaçlamıştır. Bu dönüşümle birlikte daha etkin bir finansman sistemine ve daha kaliteli bir sağlık hizmeti sunumuna ulaşılacağı düşünülmektedir. Araştırmada, halen sunulmakta olan ikinci basamak sağlık hizmetlerinin etkinlikleri bir alan araştırmasıyla tespit edilmiş ve yeni yasal düzenlemenin toplumsal beklentileri araştırılmıştır. Yeni yasal düzenlemenin bazı sorunları üretme riski içerdiği gözlenmiştir. Yeni düzenlemelerin kayıtdışı istihdamı daha da arttıracağı, gerçekleştirilecek düzenlemelerin Türkiye'nin kültürel ve kurumsal yapısına uygulanabilirliğinin oldukça sıkıntılı olacağı, kamusal sağlık sigorta yükümlülüğünün artması ile sosyal güvenlik sisteminin mali yükünün daha da artacağı önemli endişe alanları olarak görülmektedir.

Hazırlanan bu çalışmada öncelikle temel sağlık göstergeleri ekseninde Türkiye'deki sağlık hizmetlerinin dünya ile karşılaştırmalı olarak konumu analiz edilmektedir. Elde edilen sonuç, Türkiye'deki sağlık göstergelerinin pek de iç açıcı olmadığı yönündedir. Daha sonraki aşamalarda sağlık sisteminin önemli bir parçası olan ilaç harcamalarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de etkin bir sağlık hizmeti verilememesinin en önemli nedeni, sağlık hizmetlerinin finansman kaynağı olan sosyal güvenlik sistemlerinin önemli düzeyde finansman açıklarıyla karşı karşıya kalmasıdır. Bu sorunu çözmenin yolu, mevcut sistemi reforme etmekten geçmektedir. Bu çerçevede, yasallaşma süreci devam eden Yeni Sosyal Koruma Sisteminin, özellikle sağlıkta koruyucu sağlık hizmetlerini önemser bir yaklaşımı benimsediği görülmektedir. Ayrıca bu yasa, bütün bireyleri sağlık sigortası kapsamına alacak bir düzenleme getirerek sağlıklı bir yaşamın bireyin temel hakkı olduğu prensibi ile başarılı bir sosyal güvenliğin özerk bir sigorta sistemiyle sürdürülebileceğini bağdaştırmayı amaçlamıştır. Bu dönüşümle birlikte daha etkin bir finansman sistemine ve daha kaliteli bir sağlık hizmeti sunumuna ulaşılacağı düşünülmektedir. Araştırmada, halen sunulmakta olan ikinci basamak sağlık hizmetlerinin etkinlikleri bir alan araştırmasıyla tespit edilmiş ve yeni yasal düzenlemenin toplumsal beklentileri araştırılmıştır. Yeni yasal düzenlemenin bazı sorunları üretme riski içerdiği gözlenmiştir. Yeni düzenlemelerin kayıtdışı istihdamı daha da arttıracağı, gerçekleştirilecek düzenlemelerin Türkiye'nin kültürel ve kurumsal yapısına uygulanabilirliğinin oldukça sıkıntılı olacağı, kamusal sağlık sigorta yükümlülüğünün artması ile sosyal güvenlik sisteminin mali yükünün daha da artacağı önemli endişe alanları olarak görülmektedir.