Yapı kabuğunda kullanılan cephe teknolojilerinin değerlendirilmesi için model önerisi
Yapı kabuğunda kullanılan cephe teknolojilerinin değerlendirilmesi için model önerisi
Yazar: Çubukcuoğlu Paksoy, Benay; Gür, N. Volkan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Architectural Science and Technology ; Mimari Bilim ve Teknoloji ; Yapı elemanı,Yapı kabuğu,Teknoloji,Dematel,Kalite fonksiyon dağılımı.

Çok boyutlu bir süreç olan yapı üretiminde teknoloji kullanımını ardışık çalışmalar dizisi ile değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışmada analiz- sentez- değerlendirme ve karar olmak üzere 4 aşamadan oluşan bir model algoritması oluşturulmuştur. Kurulan modelin her bir basamağında elde edilen çıktılar bir sonraki aşamaya girdi olarak aktarılmaktadır. Çalışma, yapı kabuğu özelinde sınırlandırılmıştır. Model basamaklarına uyularak ilk olarak performans gereksinme ve tasarım ölçütleri uzman görüşlerine başvurularak ve yapılan literatür taraması neticesinde belirlenmiştir. Dematel metodu ile etki analizi gerçekleştirilerek belirlenen 9 ana ve 27 alt tasarım ölçütünün önem- bağıl önem ağırlıkları elde edilmiştir. Ardından çalışma kapsamında oluşturulan ilk tablo olan yapı analiz tablosu ile önceki aşamada Dematel metodu yardımı ile elde edilen önem ağırlıklarının kullanılması ile belirlenen yapıların ağırlıklı performans puanları elde edilmiştir. Performans puanı belirlenen yapılarda teknolojiyi araştırabilme amacıyla çalışma kapsamında oluşturulan 2. tablo olan teknoloji araştırma tablosu belirlenen her yapı için ayrıca doldurulmuştur. Tüm bu süreçlerde elde edilen bilgiler neticesinde sonraki süreçlerinde altlık olarak kullanılmak üzere, kabukta teknoloji kullanımını cephe tipi ve uygulamalar özelinde sınıflandırmayı amaçlayan teknoloji sınıflandırma tablosu oluşturulmuştur. Daha sonra tasarım ölçütlerine göre teknolojilerin, teknolojilere göre ise cephe tiplerinin önceliklerini hesaplayabilmek amacıyla kalite fonksiyon dağılımı metodolojisi devreye sokulmuştur. Kalite fonksiyon dağılımı ile oluşturulan ardışık 2 kalite evi matrisi ile ilk olarak, önceki aşamalarda Dematel metodu ile elde edilen tasarım ölçütlerinin önem ağırlıkları yardımıyla teknoloji sınıflandırma tablosunda listelenen teknolojilerin ağırlıkları belirlenmiştir. Ardından yine teknolojilere göre teknoloji sınıflandırma tablosunda listelenen cephe tipi ve uygulamaların önem ağırlıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak, çok boyutlu bu çalışma sayesinde uygulanmış örnekler üzerinden kabukta kullanılan teknolojilerin değerlendirilmesi gerçekleştirilerek tasarımcıya yol göstermek amaçlanmıştır.

Çok boyutlu bir süreç olan yapı üretiminde teknoloji kullanımını ardışık çalışmalar dizisi ile değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışmada analiz- sentez- değerlendirme ve karar olmak üzere 4 aşamadan oluşan bir model algoritması oluşturulmuştur. Kurulan modelin her bir basamağında elde edilen çıktılar bir sonraki aşamaya girdi olarak aktarılmaktadır. Çalışma, yapı kabuğu özelinde sınırlandırılmıştır. Model basamaklarına uyularak ilk olarak performans gereksinme ve tasarım ölçütleri uzman görüşlerine başvurularak ve yapılan literatür taraması neticesinde belirlenmiştir. Dematel metodu ile etki analizi gerçekleştirilerek belirlenen 9 ana ve 27 alt tasarım ölçütünün önem- bağıl önem ağırlıkları elde edilmiştir. Ardından çalışma kapsamında oluşturulan ilk tablo olan yapı analiz tablosu ile önceki aşamada Dematel metodu yardımı ile elde edilen önem ağırlıklarının kullanılması ile belirlenen yapıların ağırlıklı performans puanları elde edilmiştir. Performans puanı belirlenen yapılarda teknolojiyi araştırabilme amacıyla çalışma kapsamında oluşturulan 2. tablo olan teknoloji araştırma tablosu belirlenen her yapı için ayrıca doldurulmuştur. Tüm bu süreçlerde elde edilen bilgiler neticesinde sonraki süreçlerinde altlık olarak kullanılmak üzere, kabukta teknoloji kullanımını cephe tipi ve uygulamalar özelinde sınıflandırmayı amaçlayan teknoloji sınıflandırma tablosu oluşturulmuştur. Daha sonra tasarım ölçütlerine göre teknolojilerin, teknolojilere göre ise cephe tiplerinin önceliklerini hesaplayabilmek amacıyla kalite fonksiyon dağılımı metodolojisi devreye sokulmuştur. Kalite fonksiyon dağılımı ile oluşturulan ardışık 2 kalite evi matrisi ile ilk olarak, önceki aşamalarda Dematel metodu ile elde edilen tasarım ölçütlerinin önem ağırlıkları yardımıyla teknoloji sınıflandırma tablosunda listelenen teknolojilerin ağırlıkları belirlenmiştir. Ardından yine teknolojilere göre teknoloji sınıflandırma tablosunda listelenen cephe tipi ve uygulamaların önem ağırlıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak, çok boyutlu bu çalışma sayesinde uygulanmış örnekler üzerinden kabukta kullanılan teknolojilerin değerlendirilmesi gerçekleştirilerek tasarımcıya yol göstermek amaçlanmıştır.