Beveloid dişli çarkların modellenmesi ve alttan kesme analizi
Beveloid dişli çarkların modellenmesi ve alttan kesme analizi
Yazar: Şentürk, Berat Gürcan; Fetvacı, Mahmut Cüneyt
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Beveloid Dişliler,Alttan Kesme Analizi,Pozitif Profil Kaydırma,Asimetrik Kremayer Takım,Sonlu Elemanlar Metodu

Beveloid dişliler, evolvent dişlilerin genelmatematik modelidir. Bu dişliler, aynı zamanda paralel, kesişen ve aykırımillerde güç iletiminde kullanılmaktadır. CNC tezgahlardaki gelişmelere bağlı olarak, beveloiddişlilerin hassas imalatı kolaylaşmıştır. Bu nedenle, beveloid dişliler, birçok mühendislikuygulamasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Tasarım esnasında konik ve helisel dişli çarklariçin, belirli sınırların altındaki diş sayılarında ortaya çıkan alttan kesmedurumları ise, temas eden dişler arasında yük dağılımını ve kök mukavemetiniolumsuz yönde etkileyen önemli bir faktördür. Buçalışma kapsamında, özellikle bilgisayar destekli tasarım için elverişliolabilecek matematiksel modelleme üzerinde durulmuş ve alttan kesme durumlarıincelenerek, bu durumların ortadan kaldırılmasını sağlayabilecek, modifikasyonlar, matematiksel denklemlerde belirtilmiştir. Sonuç olarak,matematiksel modelleri verilen beveloid dişlilerin, alttan kesmelerin oluştuğuşartlarda kök kısımlarındaki gerilme dağılımları sonlu elemanlar yöntemi (FEM)ile elde edilmiş ve bu durumların ortadan kaldırılabilmesi amacıyla pozitifprofil kaydırma ve asimetrik kremayer takımla imalat yöntemleri kullanılmıştır.Gerilme analizleri sonuçlarında, kök kısımlarında maksimum gerilmeninazaltıldığı görülmüştür. Sonuç olarak, kullanılan bu iki yöntem yardımıyladişlilerde kök mukavemetini arttırmak mümkün olabilecektir.

Beveloid dişliler, evolvent dişlilerin genelmatematik modelidir. Bu dişliler, aynı zamanda paralel, kesişen ve aykırımillerde güç iletiminde kullanılmaktadır. CNC tezgahlardaki gelişmelere bağlı olarak, beveloiddişlilerin hassas imalatı kolaylaşmıştır. Bu nedenle, beveloid dişliler, birçok mühendislikuygulamasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Tasarım esnasında konik ve helisel dişli çarklariçin, belirli sınırların altındaki diş sayılarında ortaya çıkan alttan kesmedurumları ise, temas eden dişler arasında yük dağılımını ve kök mukavemetiniolumsuz yönde etkileyen önemli bir faktördür. Buçalışma kapsamında, özellikle bilgisayar destekli tasarım için elverişliolabilecek matematiksel modelleme üzerinde durulmuş ve alttan kesme durumlarıincelenerek, bu durumların ortadan kaldırılmasını sağlayabilecek, modifikasyonlar, matematiksel denklemlerde belirtilmiştir. Sonuç olarak,matematiksel modelleri verilen beveloid dişlilerin, alttan kesmelerin oluştuğuşartlarda kök kısımlarındaki gerilme dağılımları sonlu elemanlar yöntemi (FEM)ile elde edilmiş ve bu durumların ortadan kaldırılabilmesi amacıyla pozitifprofil kaydırma ve asimetrik kremayer takımla imalat yöntemleri kullanılmıştır.Gerilme analizleri sonuçlarında, kök kısımlarında maksimum gerilmeninazaltıldığı görülmüştür. Sonuç olarak, kullanılan bu iki yöntem yardımıyladişlilerde kök mukavemetini arttırmak mümkün olabilecektir.