hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sicilya Kralı II. Roger’nin Bizans’a Taarruzu ve Bizans-Norman Savaşları (1147-1149)
King of Sicily Roger II's Attack on Byzantine and The Byzantine-Norman Wars (1147-1149)
Yazar: Altan, Ebru
Dergi: Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi No. 37, 2021
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Normanlar,II. Roger,Manuel Komnenos,Korfu,Konrad ; Roger II,Normans,Manuel Komnenos,Corfu,Conrad

XII. yüzyılın ortalarında Sicilya Kralı II. Roger (1130-1154) ile birlikte yeniden yükselişe geçen Güney İtalya Normanları Bizans açısından tekrar büyük bir tehdit oluşturmaya başlamışlardı. II. Roger, İkinci Haçlı Seferi (1147-1149) sırasında Bizans’a karşı saldırıya geçme fırsatı (1147) bularak Korfu’yu işgal edip bölgenin en zengin şehirlerinden Thebai ve Korint-hos’u yağmaladı. İmparator Manuel Komnenos (1143-1180) ise ancak Haçlı ordularının Anadolu’dan geçmesinden sonra bu meseleyle ilgilenme fırsatı buldu. Bir yıl süren zorlu bir ku-şatmanın ardından 1149 yılında Korfu, Venedik donanmasının da desteğiyle Normanlardan geri alındı. Bunu müteakiben Bizans-Alman ittifakının Güney İtalya’ya sefer düzenleme plânları Roger’nin siyasî entrikaları neticesinde akamete uğradı. Bu makalede Sicilya Kralı II. Roger’nin 1147 yılında Balkanlardan Bizans’a saldırıp Korfu’yu işgal etmesi üzerine başlayan Bizans-Norman savaşları ele alınıp değerlendirilmiştir.

In the middle of the 12th century, the Normans of Southern Italy, who were on the rise with King Roger II (1130-1154), began to pose a great threat to Byzantium again. During the Second Crusade (1147-1149), Roger had the opportunity to attack Byzantium (1147) and invaded Corfu and he plundered the richest cities of Greece, Thebes and Corinth. Emperor Manuel Komnenos (1143-1180) was able to deal with this issue only after the Crusader armies passed through Anatolia. After a yearlong siege Corfu was taken from the Normans with the support of a Venetian fleet in 1149. Following this, the plans of a Byzantine-German alliance to launch an expedition to Southern Italy were disrupted as a result of Roger II's political in-trigues. In this article the Byzantine-Norman wars, which began when Roger II attacked By-zantium from the Balkans in 1147 and invaded Corfu, were discussed and evaluated.
Emîr Mehmet Ali Paşa’nın Bosna-Hersek Seyahatnâmesi
Amīr Mehmed Ali Pasha’s Travelogue to Bosnia-Herzegovina
Yazar: İshakoğlu, Ömer
Dergi: Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi No. 36, 2021
Anahtar kelimeler: Mehmed Ali Pasha,Bosnia-Herzegovina,Travel,Egypt,Khedive ; Mehmet Ali Paşa,Bosna-Hersek,Mısır,Seyahatname,Hidiv

Mısır Hidivi Tevfik Paşa’nın (1852-1892) küçük oğlu olan Emîr Mehmet Ali Paşa, uzun yıllar veliaht olmasına rağmen siyasetten uzak bir hayat yaşamış ve daha çok Nil Nehri’nde bulunan Ravza Adası’nda yaptırdığı dillere destan sarayı ve sahip olduğu Arap atlarına düşkünlüğü ile ön plana çıkmıştır. Bunun yanı sıra yaptığı seyahatlerle de gündemde kalan Emîr, bu seyahatler esnasında tuttuğu notların daha sonra yayınlanmasını sağlamıştır. Avrupa’da eğitim almış olmasından dolayı buradaki birçok ülkeyi defalarca ziyaret etmiş, ancak bununla da yetinmeyerek Kuzey ve Güney Amerika, Endonezya’da Cava Adası, Japonya, Şam ve Bosna-Hersek gibi dünyanın farklı bölgelerine seyahatlerde bulunmuştur. Bu makalede, kendisi hakkında henüz Türkçe akademik bir çalışma yapılmamış olan Emîr Mehmet Ali Paşa’nın hayatı ve Bosna-Hersek seyahatnâmesi üzerinde durulacak ve bu eserde yer alan tarihî, coğrafî, sosyal ve kültürel bilgiler değerlendirmeye tâbi tutulacaktır.

Amīr Mehmed ʻAli Pasha, the younger son of Egyptian Khedive Tawfīq Pasha (1852-1892), lived a life away from politics despite being the crown prince for many years and came to the fore with his fondness for the epic palace of languages he built on Rawḍa Island, located on the Nile river, and the Arab horses he owned. In addition, the order, which remained on the agenda with his travels, ensured that the notes he kept during these trips were published later. Because of his education in Europe, he visited many countries here many times, but not content with this, he traveled to different parts of the world, such as North and South America, Java island in Indonesia, Japan, Damascus and Bosnia-Herzegovina. In this article, The Life of Amīr Mehmed Ali Pasha, who has not been yet conducted an academic study in Turkish, and the travelogue to Bosnia-Herzegovina will be discussed, and the historical, geographical, social, and cultural information contained in this book will be evaluated.
Ioannes Kaminiates'e Göre Müslüman Arapların Selânik’i Kuşatması ve Zaptı (904)
The Siege and Capture of Thessaloniki by Muslim Arabs (904) According to Ioannes Kaminiates
Yazar: Öztürk, Murat
Dergi: Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi No. 37, 2021
Anahtar kelimeler: Thessaloniki,Leo of Tripoli,Ioannes (John) Kaminiates,Ships,Loot,Navigation ; Selânik,Trabluslu Leo,Ioannes (John) Kaminiates,Gemiler,Ganîmet,Seyrüsefer

Osmanlı coğrafyacılarınca “İstanbul’un bir parçası”, Yahudiler tarafından “şehirlerin anası” diye tanımlanan Selânik, Bizans İmparatorluğu’nun Konstantinopolis’ten sonraki ikinci en önemli şehriydi. Târihî süreç içinde Avarlar ve Slavlar tarafından birçok kez muhâsara edilen kent, 904 yılında Müslüman Araplar tarafından kuşatılmış ve ele geçirilmiştir. Dolayısıyla mezkûr muhâsara İslâm dünyasının söz konusu dönemde denizcilik alanında hâiz olduğu yetkinliği göstermesi açısından da önem arz etmektedir. Bu makalede, Selânik çıkarmasında Müslüman Arapların gidiş ve dönüş yolunda denizde izledikleri güzergâh, kuşatma sırasındaki icrâatları, sâhip oldukları gemiler, silâhlar ve mürettebatın yanı sıra emîrü’l-bahr Trabluslu Leo (Gulâm Zürâfe) kumandasında yürütülen harekâtta şehrin zaptından sonra ele geçirilen büyük miktardaki ganîmetle Selânik’i terk edip ülkelerine dönen İslâm donanmasının faâliyetleri Bizans, Arap ve Lâtin kaynaklarının verdiği bilgiler ışığında ele alınıp değerlendirilecektir.

Regarded as “a part of Istanbul” by the Ottoman geographers and “mother of the cities” by Jews, Thessaloniki was the second most important city of the Byzantine Empire after Constantinople. Thessaloniki, which had been sieged by Avars and Slavs many times throughout history, was sieged and conquered by Muslim Arabs in 904. Therefore this siege, by the Arabs, is also important in that it shows the naval competence Muslims had at the time. The present article discusses, in light of the information from the Byzantine, Arab and Latin resources, the course the Muslim Arabs followed on their way to and back from the Thessaloniki landing, their activities during the siege, the ships, weapons and crew they had, as well as the activities of the Muslim navy returning to their own lands from Thessaloniki with the enormous amount of loot from the seizure of Thessaloniki in the military operation commanded by the admiral-in-chief (amīr al-baḥr) Leo of Tripoli (Ghulām Zurāfa).
Kanuni Sultan Süleyman’ın Son Seferi Üzerine Bir Macar Kroniği: Bánffy György, “Második János ... török császárhoz menetele / II. János’un Türk İmparatoru’nu ziyareti”
A Hungarian Chronicle on the Last Campaign of Sultan Suleiman the Lawgiver.
Yazar: Altın, Kutse
Dergi: Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi No. 34, 2020
Anahtar kelimeler: Ottomans,Hungarians,Habsburgs,The Siege of Szigetvár,Narrative Sources ; Osmanlılar,Macarlar,Habsburglar,Szigetvár Seferi,Naratif Kaynaklar

Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi sadece siyasi ve askeri cihetleriyle değil, aynı zamanda kahramanlık anlatılarıyla da hem akademik hem de kamusal alanlarda detaylı bir şekilde tartışılmıştır. Bu makale ise dönemin narratif kaynaklarından biri olan “Második János ... török császárhoz menetele/ II. János’un Türk İmparatoru’nu ziyareti” nin Türkçe çevirisini sunmaktadır. Bu eserin János Zsigmond Szapolyai’nin kabulü sırasında otağ-ı hümayunun içerisine girdiğine inanılan dokuz Macar danışman arasında bulunan Bánffy György tarafından yazıldığı düşünülmektedir. Söz konusu kronik, Szigetvár seferi evvelinde II. Maximilian ve János Zsigmond Szapolyai arasında yaşanan çatışmalar ile bu çatışmaların Macar tarafındaki yansımaları hakkında kıymetli bilgiler sunmaktadır. Ayrıca, Bánffy György, János Zsigmond Szapolyai’nin kabulü için hazırlanan töreni de oldukça detaylı ve Osmanlı ve Macar diplomasisinin dinamiklerini son derece canlı bir biçimde betimleyen bir üslupla inşa etmektedir. György Bánffy metinde sık sık Sultan Süleyman'ın János Zsigmond Szapolyai’e karşı müsâmaha gösteren, hoşgörülü ve neredeyse babacan bir tavırla onu koruması altına aldığı ifade eden davranışlarına vurgu yapmaktadır. Bu nedenle metnin okuyucularının zihninde, György Bánffy'in sözleri ile, “her türlü kötülük pınarının başı olarak gösterilen Türklerin aslında baştan beri yardımcı olmak ve halkın çıkarlarını korumak dışında bir şey yapmadıkları” algısını oluşturmayı da hedeflediği düşünülebilir.

The last campaign of Kanuni Sultan Süleyman has been broadly discussed in both the academic and public spheres, not just in terms of its political and military aspects but also by virtue of its heroic narratives. This paper presents the Turkish translation of a narrative source “Második János ... török császárhoz menetele / John the Second…visit to the Turkish Emperor.” This chronicle is assumed to have been written by Bánffy György, who was among the nine Hungarian advisors that were taken into the imperial tent during the reception of János Zsigmond Szapolyai. The chronicle of Bánffy provides valuable information about the conflicts between Maximilian II and János Zsigmond Szapolyai prior to the Szigetvár campaign and the reflections of those conflicts on the Hungarian side. Furthermore, Bánffy György reconstructs the ceremonies of the reception of János Zsigmond in a very elaborated style that vividly reflects the dynamics of Ottoman and Hungarian diplomacy.
Bitmeyen Bir İskân Tartışması: Galata’da Yeni Valide ve Arap Camileri Etrafında Katolik - Müslüman Çekişmesi (1693-1713)
An Endless Conflict of Settlement: Catholic - Muslim Rivalry around New Valide and Arab Mosques in Galata (1693-1713)
Yazar: Yıldız, Kenan
Dergi: Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi No. 34, 2020
Anahtar kelimeler: Galata New Mosque,Arab Mosque Fire,Ottoman Catholics,San Francis Church,Gulnuş Valite Sultan ; Galata Yeni Cami,Arap Camii,Yangın,Osmanlı Katolikleri,San Françesko Kilisesi,Gülnuş Valide Sultan

Galata’nın en büyük kiliselerinden biri olan San Domeniko Kilisesi, Fatih tarafından 1475 dolaylarında camiye dönüştürüldü. Çevresine İspanya’dan gelen Müslümanların iskân edilmesi sonucu bu mabet daha sonraları Arap Camii olarak anılmaya başladı. Galata’nın en önemli Katolik kilisesi olan ve Arap Camii’ne çok yakın bir yerde bulunan San Françesko Kilisesi’nin yerine de 1696 yangını sonrasında Gülnuş Valide Sultan tarafından cami (Yeni Cami) yaptırıldı ve çevresine Müslümanlar iskân edildi. Katolikler ve Müslümanlar arasında 17. yüzyıl başlarında zaten var olan gerilimin şiddeti, yüzyılın sonunda da aynıydı. Müslümanlar, cami çevresinde oturan Katoliklerin ihracı için farklı zamanlarda kadıya gittiler. Aleyhlerine hükümler verildiyse de Katoliklerden bazıları civarda oturmaya ısrarla devam ettiler. Fransız elçisinin hâmi olarak açtığı karşı davada ise bu defa haklı çıkanlar Katoliklerdi. Ancak, durumu tersine çevirme konusunda Müslümanlar oldukça kararlıydılar. Bu çalışma, birbirine yakın olan Arap Camii ve Yeni Cami çevresinde oturma hakkı bağlamında, Müslümanlar ve Katolikler arasında gerçekleşen ve yıllara yayılan hukuk mücadelesine odaklanmaktadır. Söz konusu camiler hakkında bilgi verildikten sonra anlaşmazlıkların yansıdığı belgeler incelenerek ayrıntılara ışık tutulmaya çalışılacaktır.

The Church of St. Dominic, one of the biggest Christian churches in Galata, was converted to a mosque by Mehmed II around 1475. Following the settlement of Spanish Moriscos, the temple took the name of the Arab Mosque. The New Mosque, sponsored by Gülnuş Valide Sultan, was built on the spot where another important church in the same region and very close to Arab Mosque, that of St. Francis, had stood before the 1696 fire. The tension between Catholics and Muslims remained intense throughout the seventeenth century. Muslims time and again applied to the Muslim sharia court in order to expel the Catholics from the vicinity of the mosque and despite the repeated court rulings, some Catholics insisted on residing there. In a countersuit filed by the French ambassador, it was this time Catholics’ turn to prevail. Yet, the Muslims were still intransigent to turn the situation in their favor. This essay focuses on the legal struggle spanning several years between the Muslims and the Catholics over the right to reside in the vicinity of the New and Arab mosques. After providing detailed information about these two temples, it will try to shed light on the issue by analyzing archival documents related to the legal conflict.
Betül İpşirli Argıt, Hayatlarının Çeşitli Safhalarında Harem-i Hümayun Cariyeleri 18. Yüzyıl, İstanbul: Kitap Yayınevi, 2017, 370 s. ISBN: 978-605-1051-67-3
Betül İpşirli Argıt, Hayatlarının Çeşitli Safhalarında Harem-i Hümayun Cariyeleri 18. Yüzyıl, İstanbul: Kitap Yayınevi, 2017, 370 s. ISBN: 978-605-1051-67-3
Yazar: Ersöz, Burçak
Dergi: Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi No. 34, 2020
Anahtar kelimeler: Hayat,Harem-i Hümayun,Harem-i Hümayun Cariyeleri

Hayatlarının Çeşitli Safhalarında Harem-i Hümayun Cariyeleri 18. Yüzyıl adlı kitap 2017 yılında Doç. Dr. Betül İpşirli Argıt tarafından kaleme alınmıştır. Kitap, yazarın 2009 yılında tamamlamış olduğu “Manumitted Female Slaves of the Ottoman Imperial Harem (Sarayîs) in Eighteenth-Century Istanbul/ Onsekizinci Yüzyıl İstanbulunda Osmanlı Saray Hareminden Çırağ Edilen Cariyeler (Sarayîs)” adlı doktora tezinin “genişletilmiş ve büyük ölçüde değiştirilmiş” (s. 9) halidir. Kitap, Topkapı Sarayı Harem-i Hümayun dairesindeki cariyelerin saraydaki görevleri, rolleri, statüleri, kurmuş oldukları ilişki ağları, saraydan ayrıldıktan sonraki yaşamları ile gittikleri yerlerde saray yaşamını ve kültürünü temsil etmeleri konularında yeni bilgiler sunmaktadır.

Hayatlarının Çeşitli Safhalarında Harem-i Hümayun Cariyeleri 18. Yüzyıl adlı kitap 2017 yılında Doç. Dr. Betül İpşirli Argıt tarafından kaleme alınmıştır. Kitap, yazarın 2009 yılında tamamlamış olduğu “Manumitted Female Slaves of the Ottoman Imperial Harem (Sarayîs) in Eighteenth-Century Istanbul/ Onsekizinci Yüzyıl İstanbulunda Osmanlı Saray Hareminden Çırağ Edilen Cariyeler (Sarayîs)” adlı doktora tezinin “genişletilmiş ve büyük ölçüde değiştirilmiş” (s. 9) halidir. Kitap, Topkapı Sarayı Harem-i Hümayun dairesindeki cariyelerin saraydaki görevleri, rolleri, statüleri, kurmuş oldukları ilişki ağları, saraydan ayrıldıktan sonraki yaşamları ile gittikleri yerlerde saray yaşamını ve kültürünü temsil etmeleri konularında yeni bilgiler sunmaktadır.
Bizans Sanatında Şofar ve Trompet
The Shofar and Trumpet in Byzantine Art
Yazar: Demir, Hatice
Dergi: Sanat Tarihi Yıllığı No. 31, 2021
Anahtar kelimeler: Shofar,trumpet,Byzantium,Bible,religious depiction ; Şofar,Trompet,Bizans,Kitab-ı Mukaddes,Dinî Tasvir

Bu çalışmanın konusunu hem liturji hem de seküler hayattaki törenlerde kullanılan bir çalgı olan şofar ve kullanıldığı yerlerin dinî tasvir sanatına yansımaları oluşturmuştur. Çalışma, birkaç alt başlık altında ele alınmıştır. Giriş bölümünde şofarın bir çalgı olarak nasıl ortaya çıktığı açıklanmıştır. Bu bağlamda, Kitab-ı Mukaddes’te adı sıkça geçen trompet de çalışma kapsamına alınmıştır. Trompet ve şofarın gerek çok tanrılı dönem ve gerekse Kitab-ı Mukaddes’te kullanıldığı yerler karşılaştırılmıştır. Diğer alt başlıklarda; şofarın etimolojisi ve ikonografik geçmişi irdelenmiştir. Etimolojik kökeni değerlendirilirken, şofar adının kökeninde, ikonografik etkenin de önemli olduğu noktası tespit edilmiştir. Kitab-ı Mukaddes Yaratılış episodu 22. Bab’da İbrahim’in Denenmesi olayında oğlu İshak’ı kurban etme ile sınanan İbrahim’e bir koç gönderilmiş ve bu koçun boynuzu şofarın hem etimolojik hem malzeme ve hem de ikonografik geçmişi konusunda önemli olmuştur. Akedah olarak bilinen bu olayın İbrani geleneklerinde önemli bir yeri vardır. Bu nedenle, Kitab-ı Mukaddes’te şofar ve trompetin kullanım yerleri amaçlarına göre sınıflandırılmıştır. Çalışma konusunun önemli bir diğer alt başlığında, şofarın dinî tasvir sanatındaki yeri örnekler ile açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise şofarın dinî tasvirlerdeki seçimleri ile ilgili olarak genel bir değerlendirme yapılmıştır.

The subject of this study involves the shofar and trumpet, instruments usedboth in liturgical and secular ceremonies, and their reflections in religiousart. The article addresses these instruments under certain sub-headings. Theintroduction attempts to explain the emergence of the shofar as an instrument.The trumpet, being frequently mentioned in the Bible, is also included to thecontext of the study. References to trumpets and shofars were compared interms of how they were mentioned both in paganism and in the Bible. Theother sub-headings first examine the etymological and then iconographicpast of the shofar and trumpet. While evaluating the origin of the shofar, theiconographic facts were identified as having important points regarding theetymological derivation of shofar. Chapter 20 in the Bible’s Book of Genesisdeals with how God tests Abraham and sends a ram to replace Isaac upon thesacrificial altar and how the ram’s horn has an important place in identifyingthe shofar’s etymological, material, and iconographic past. This event, known asthe Akedah, has an important place in the Hebrew tradition. For these reasons, the places and usages of shofar and trumpet were classified according to their references given in the Bible. Anotherimportant sub-heading of the study explains the depictions of the shofar and trumpet in religious art that werechosen as examples. The conclusion heading provides a general evaluation using the given examples.
Sura (Soura) Antik Kenti'nde Bizans Kiliseleri
Byzantine Churches in the Ancient City of Sura (Soura)
Yazar: Kılıç Kabil, Neslihan
Dergi: Sanat Tarihi Yıllığı No. 31, 2022
Anahtar kelimeler: Lycia,Soura,Byzantium,Basilica,church ; Likya,Soura,Sura,Bizans,Kilise

Myra’nın territoriumu içinde yer alan Sura Antik Kenti, klasik dönemden itibarenözellikle Apollon Surius Tapınağı ve bu tapınak çevresinde şekillenmiş olankehanet uygulamaları ile var olmuş bir komei durumundadır. Yerleşim, bugün hâlâSura olarak adlandırılan kasabanın yakınında yer almakta ve kentin kalıntıları ikifarklı bölgeye yayılmış durumdadır. Bunlardan biri, deniz seviyesinden yaklaşık 150m yukarıda, kısmen kale ve surlar ile tahkim edilmiş durumdaki yerleşim alanıdır.Kalıntılarının güçlükle seçilebildiği bu yerleşim yeri üç farklı yapım evresine sahipolan ve bugün Sura Şehir Kilisesi olarak adlandırılan Bizans dönemi dini yapısınasahiptir. Kent güney batısında deniz ile bağlantısı bulunan vadiye bakmaktadır.Yerleşime ait diğer kalıntılar, bugün deniz ile arasında yaklaşık 1,5 km boyuncabataklık bulunan bu vadinin içinde bulunmaktadır. Bataklık kıyısında ApollonSurius Tapınağı ile kehanet uygulamalarının gerçekleştirildiği kutsal kaynaksuyu yer almaktadır. Tapınağın kuzeyinde yer alan Bizans dönemine ait kilise,bu komei için ikinci bir ibadet mekânı sunmakta, bugün Sura Vadi Kilisesi olarakadlandırılmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Sura Antik Kenti Bizans dönemi dinimimarisini oluşturan Sura Şehir ve Vadi Kiliseleri ele alınmış olup, çalışmanınyöntemini; literatür araştırması, arazi çalışmaları, rölöve ve rekonstrüksiyonçizimlerini içeren belgeleme çalışmaları oluşturmaktadır.

The ancient city of Sura was in the territory of Myra, which was famous for theTemple of Apollo Surius and the oracle tradition that had formed around it sincethe classical period. The settlement is located near the village that still bears thename of Sura even today, and ruins of the ancient city extend to two differentregions. The first part of the residential area is located 150 m above sea leveland is partially fortified by the fort and walls. This settlement, the remains ofwhich can hardly be distinguished, houses a Byzantine church known as SuraCity Church, which went through three different construction phases. Thecity overlooks the valley to the southwest where it connects to the sea. Anapproximately 1.5 km swamp stretches between the sea and the valley, whichis where the second part of the ruins of the ancient settlement are located. TheTemple of Apollo Surius and the sacred spring where divination practices werecarried out are located on the shores of the swamp. The other Byzantine churchis called Sura Valley Church today and was built to the north of the temple asa second religious building for this settlement. This study uses literature and field research methods in its scope and makes survey and reconstruction drawings in order to discuss the Sura Cityand the Valley Churches that constitute the period of Byzantine religious architecture there.
Osmanlı Matbuatının Sekiz Punto Nesih Yazı Karakteri ve Türk Hurufat Yapımcısı Mehmed Emin Efendi
The Ottoman Printers’ 8 Point Naskh Typeface and its Turkish Type Maker Mehmed Emin Efendi
Yazar: Yazıcıgil, Onur Fatih
Dergi: Sanat Tarihi Yıllığı No. 31, 2022
Anahtar kelimeler: Ottoman printing,Metal type,Punchcutter,Type foundry,Typography ; Osmanlı Matbaacılığı,Hurufat,Hakkâk,Dökümhane,Tipografi

Bu makalede 1870-1875 yılları arasında İstanbul’da hakkedilip dökülmüş veOsmanlı matbaalarında çeşitli tipografik düzenlemelerde kullanılmış 8 puntonesih yazı karakteri ve onun hurufat yapımcısı incelenmiştir. Osmanlıca matbueserlerin mizanpajının 1880’lerden itibaren daha ayrıntılı bir tipografik hiyerarşiile düzenlendiği bilinmektedir. Çeşitli cinslerde ve boylarda üretilmiş yazıkarakterlerinin artması, bu gelişimin başlıca sebeplerindendir. Müteferrikamatbaasının kuruluşundan 1928 Türk Harf İnkılâbına kadar geçen iki yüzyıllık sürede matbu eserlerin basımında kullanılan, punto ve şekil açısındanözgün olan dokuz nesih yazı karakteri saptanmıştır. Bunların içerisinde sekizpunto nesih yazı karakterinin Osmanlı matbaalarında kullanılmış en küçükArap harfli hurufat olması ve tipografik hiyerarşinin düzenlenmesinde önemlirol oynaması onu diğer yazı karakterlerinden ayırmıştır. İlk baskı uygulaması1875’te cep kitabı şeklinde Hilye-i Hakani eserinde yapılmıştır. Bu makalede 8punto nesih yazı karakterinin görsel analizi ile bu karakterin üretimini yapanTürk hurufat yapımcısı Mehmed Emin Efendi üzerine yoğunlaşılmıştır. Sözkonusu hurufatın üretilmesindeki itici güç ve ardından edinilen üretim imtiyazıbelgeler üzerinden irdelenmiştir. Mecmua, gazete, kitap ve cep sözlüğü gibiçeşitli tipografik düzenlemelerdeki kullanım örnekleriyle birlikte sunulmuştur.Yazı karakterinin madenî hurufatının mevcut olmaması nedeniyle çalışmadayalnızca baskıda oluşturduğu şekli incelenmiştir.

This paper discusses the 8 point (pt) naskh typeface created in Istanbul between1870 and 1875 and utilized by Ottoman printers during the late 19th and early20th centuries. In the 1880s, Ottoman printed material began to display a moresophisticated typographic hierarchy, with the proliferation of typefaces invarious styles and point sizes being the main reason for this visual development.The historical analysis of Ottoman Arabic typefaces reveals the existence ofnine original naskh typefaces that were created and used from 1729 until the1928 Turkish script reform. Among these nine fonts, the 8 pt naskh typefacedistinguished itself by its size as the smallest Arabic type used by Ottoman printers, earning it a crucial role in page layout design. It was first utilized in the 1875 pocket book, Hilye-i Hakani.This study focuses on the visual and historical development of the 8 pt naskh typeface and sheds light on its creator,Mehmed Emin Efendi and uses archival documents to scrutinize the driving force for its creation. Due to the absenceof metal types, this paper examines only the printed form of types found in journals, newspapers, and books.