Türkiye’de Hanehalkı Gelir Eşitsizliğine Etki Eden Faktörlerin Lorenz ve Yoğunlaşma Eğrileri ile Analiz Edilmesi ve Bölgeler Arası Karşılaştırma
Analysis of Factors Affecting Household Income Inequality with Lorenz and Concentration Curves and Interregional Comparison in Turkey
Yazar: Topuz, Seher Gülşah; Sekmen, Taner
Dergi: Current Research in Social Sciences, Vol. 6 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Income Distribution,Lorenz Curve,Concentration Curve,Palma Ratio ; Gelir Dağılımı,Lorenz Eğrisi,Yoğunlaşma Eğrisi,Palma Oranı

Adil gelir dağılımı, iktisat politikalarının çözmede yetersiz kaldığı entemel iktisadi ve sosyal problemlerinden biridir. Dolayısıyla gelirdağılımını düzeltecek daha iyi politikaların geliştirilebilmesi için gelireşitsizliğine yol açan nedenlerin belirlenebilmesi son derece önemlidir.Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’de gelir dağılımının günceldurumunu ve bölgelerarası farklılıkları, Lorenz eğrisi ve yoğunlaşma(konsantrasyon) eğrileri aracılığıyla incelemektir. Bu amaç hanehalkıgelir bileşenlerinin analizi ile detaylandırılmaktadır. TÜİK tarafındansağlanan 2018 yılına ait Hanehalkı Gelir ve Yaşam Koşulları Anketiverileri ile yapılan analizlerde Türkiye için Gini katsayısı ve Palma oranısırasıyla 0,393 ve 1,798 olarak tahmin edilmektedir. Bunun yanı sıraTürkiye’de gelir eşitsizliği coğrafi bölgeler arasında önemli orandafarklılaşmaktadır. İstanbul ve Batı Marmara bölgeleri en yüksek gelireşitsizliğine sahip bölgelerdir. Bu sonuç, iktisadi gelişme ya dabüyümenin gelir eşitsizliğini azaltmada başarılı olamadığınıgöstermektedir. Diğer yandan sosyal yardımlar, vergiler, menkul kıymetve gayrimenkul gelirlerinin gelir dağılımı üzerinde önemli etkilere sahipolduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Türkiye’de vergi sistemi gelireşitsizliğini azaltıcı yönde etkiye sahipken gelir gruplarının diğer gelirbileşenlerinden aldıkları payın büyük kısmı genellikle üst gelir gruplarınaaktarıldığından dolayı bu gelir bileşenlerinin mevcut dağılımı gelireşitsizliğini artırıcı etkiler yaratmaktadır. Bunun yanı sıra, sosyalyardımların da daha çok üst gruplara aktarıldığına ve düşük gelirgruplarına yönlendirilemediğine dair kanıtlara ulaşılmaktadır. Son olarakgayrimenkul gelirlerinin de adil dağılmadığı ancak menkul kıymetgelirlerinden farklı olarak gayrimenkul gelirlerinin tüm gelir gruplarıtarafından elde edilebildiği söylenebilir.

The fair income distribution is one of the main economic and socialproblems that economic policies fail to solve. Therefore, it is crucial toclearly understand the causes of income inequality in order to developbetter policies to improve income distribution. The main aim of this studyis to examine the current status of income distribution and interregionaldisparities in Turkey through the Lorenz curve and the concentrationcurves. This aim is detailed by analyzing household income components.The statistical analyzes are performed with Household Income and LivingConditions Survey provided by TÜİK for 2008 and the Gini coefficient,and Palma rate is estimated at 0.393 and 1.798, respectively, for Turkey.Moreover, income inequality varies greatly among geographic regions inTurkey. Istanbul and West Marmara regions are the regions with thehighest income inequality. This result shows that economic developmentor growth was not successful in reducing income inequality. On the otherhand, it is concluded that social benefits, taxes, securities, and real estaterevenues have important effects on income distribution. The tax systemhas an impact on reducing income inequality in Turkey since most of theshare of income groups received from other income components aregenerally transferred to upper-income groups, the current distribution ofthese income components creates effects that increase income inequality.In addition, there is evidence that social benefits are mostly transferred toupper income groups and not be transferred to low income groups.Finally, it can be said that real estate revenues are not distributed fairly,but, unlike securities revenues, real estate revenues can be obtained by allincome groups.