TOPSIS Yönteminde Maliyet ve Karlılık Oranlarının Kullanılmasıyla Finansal Performansın Ölçümü:  Ana Metal Sanayi Sektöründen Bir Şirket Örneği
Measurement of Financial Performance by Using Cost and Profitability Ratios in TOPSIS Method: The Case of a Company in the Iron and Steel Industry
Yazar: Yıldırım, Murat; Karakaya, Ömer; Altan, İnci Merve
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Multi-Criteria Decision-Making,TOPSIS,Cost and Profitability Ratios,Financial Performance Valuation,Iron and Steel ; Çok Ölçekli Karar Verme,TOPSIS,Maliyet ve Karlılık Oranları,Finansal Performans Değerleme,Demir Çelik

Çok ölçütlü karar verme yöntemlerinden birisi olanTOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) yöntemiişletmelerin finansal performansının ölçümünde yaygın kullanılan yöntemlerdenbirisidir. TOPSIS yönteminin temelinde en düşük maliyetli, en yüksek faydasağlayan seçenek optimum seçenektir. TOPSIS yönteminde kullanılacak finansaloranların, performansı ölçülecek işletmelere göre isabetli seçilmesi yapılacakanalizin başarısını olumlu etkilemektedir. Üretim işletmelerinde, TOPSISyöntemi ile yapılan finansal performans analizinde mali tablolardan elde edilenmaliyet ve karlılık oranlarının kullanılması, yöntemin özüne oldukça uygundüşmektedir. Bu çalışmanın amacı, üretim işletmelerinde TOPSIS yöntemi ileyapılacak finansal performans analizinde maliyet ve karlılık oranlarınınbaşarısını test etmektir. Bu doğrultuda, Borsa İstanbul Ana Metal SanayiEndeksine kote olan bir şirketin başarısı yıllara göre hesaplanmış ve eldeedilen sonuçların doğruluğu ve altındaki ekonomik nedenler incelenmiştir. 2008ile 2017 yılları arasındaki maliyet ve karlılık oranlarına göre 2008 yılı enbaşarılı yıl iken 2015 yılı en az başarılı yıl olarak tespit edilmiştir. Analizsonucunda elde edilen bulgular temel analiz sonuçları ile doğrulanmaklabirlikte sektörde yaşanan ulusal ve uluslararası gelişmeler analizinsonuçlarını desteklemektedir. Sonuç olarak yapılan çalışmada kullanılan maliyetve karlılık oranları TOPSIS yöntemi ile isabetli sonuçlar ortaya koymuştur.

TOPSISmethod which is one of the multi-criteria decision-making methods, is one ofthe most widely used methods in measuring the financial performance ofenterprises. In the TOPSIS method, the most cost-effective, the highest-benefitoption is the optimal option. For accurate selection of financial ratios to beused in the TOPSIS method, the features of the enterprise whose performance isto be measured should be considered and such a selection process has a positiveeffect on the success of the analysis. The use of the cost and profitabilityratios, obtained from financial statements, in the financial performanceanalysis carried out with the TOPSIS method in production enterprises is quiteappropriate to the essence of the method. The aim of this study is to test thesuccess of cost and profitability ratios in the financial performance analysiswhich will be carried out with the TOPSIS method in production enterprises.Accordingly, the success of a company listed in the Istanbul Stock Exchange BasicMetal Industry Index was calculated by years and the accuracy of the obtainedresults and the economic reasons underneath were examined. According to thecost and profitability ratios between 2008 and 2017, 2008 was the mostsuccessful year and 2015 was the least successful year. Although the findingsof the analysis are confirmed by the results of the fundamental analysis,national and international developments in the sector support the results ofthe analysis. As a result, the use of cost and profitability ratios with theTOPSIS method in the study revealed accurate results.