Tekirdağ'da Köpek Populasyonunun Yoğunluğu ve Yapısı Üzerine Çalışma
Study of the structure and density of a dog population in Tekirdağ; (Turkey)
Yazar: Matter, Hans; Fico, Rosario; Neuenschwander, Beat E.
Dergi: Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, Vol. 9 No. Özel Sayı, 1998
Anahtar kelimeler: Veterinary Surgery ; Veteriner Cerrahi ; Etlik Veterinerlik Mikrobiyoloji Dergisi,Tekirdağ,Köpek,Populasyon

Türkiye'de köpek populasyonu Tekirdağ ilinin iki kırsal bölgesinde incelenmiştir.Bu çalışma Dünya Sağlık Örgütü tarafından başlatılmış olupTürkiye'de kuduz kontrolü için uygun stratejilerin geliştirilmesine katkıyıamaçlamaktadır. Çalışmaya konu olan veriler 1992 yılı Nisan ve Mayıs aylarındatoplanmış olup populasyon yoğunluğu. yapısı ve parenteral aşılamaiçin köpeklere yaklaşılabilirlik üzerine bilgiler içermektedir. Veri toplamadaanket surveyi, işaretierne ve yeniden yakalama teknikleri uygulanmıştır.Çalışmaya konu olan zaman aralığında her iki bölgede 3 aylıktanbüyiik sahipli köpeklerin yoğunluğu km2'de 464 (%95 güven aralığı:420;518) ve 211 (%95 güven aralığı : 203;224) buna tekabül eden insanköpek oranı ise 3.8 ve 6.0 olarak hesaplanmıştır. Araştırma konusu köpekpopulasyonunun özellikleri erkek köpeklerin baskınlığı (%75'ten fazla). başıboşköpek oranının yüksekliği (% 70'ten fazla) ve oldukça düşük ortalama(yaş 3.2) olarak saptanmıştır. Çalışmanın yürütüldüğü köylerden birinde,aşı kampanyası süresince, buradaki köpeklerin yarısı tek bir merkezde aşılanmıştır.Diğer köyde ise, 3 aylıktan büyük köpeklerin %61 .4'üne işaretlemeişlemi için ulaşılabildiği ve bu köpeklerin evlere götürülecek bir aşılamaprogramı çerçevesinde paranteral aşılanabileceği belirlenmiştir. Bu kategoriyedahil köpeklerin yöredeki köpek populasyonunun %42'sini oluşturduğusaptanmış ve bu nedenle bu köpeklerin yanısıra başıboş köpeklerinde kuduz hastalığının yörede kontrol altına alınması ve ortadan kaldırılmasıönünde en büyük engeli oluşturduğu sonucuna varılmıştır.Kuduzhastalığını diğer köpeklere, evcil hayvanıara ve insanlara temas yoluyla bulaştırmaaçısından yüksek risk oluşturan bu köpeklerin oral immunizasyonuek bir korunma yöntemi olarak düşünülebilir.

Dog populations were analyzed in two rural areas of the province ofTekirdağ in Turkey. This study was initiated by the World HealthOrganization and aimed to contribute to the development of an appropriatestrategy for rabies control in Turkey. Data on population density, structure,and the accessibility of dogs to parenteral rabies vaccination were collectedin April and May ı992. Questionnaire survey and mark-recapturetechniques were used. Estimated density of owned dogs above threemonths of age was 464 (95% credibility interval (CR.I.); 420; 518) and 211(95% CR.I .; 203; 224) per square kilometer in the two areas. Thecorresponding human dog ratio was 3.8 and 6.0, respectively. The dogpopulations were characterized by a net preponderance of male dogs (morethan 75%), arather low mean age (3.2 years). anda high proportion offree-roaming dogs (more than 70%). Ownerless dogs represented anestimated 4.5% (95% CR.I.; 0.9%; 10.2%) of the total population. During anantirabies vaccination campaign in one village, half of the dog population wasvaccinated in one central vaccination point. In the second village, 61.4% ofdogs above three months of age were accessible for marking and wouldhave also been accessible for parenteral vaccination during a door-to-doorcampaign. Low accessibility for parenteral vaccination (40%) was observedin adult free-roaming shepherd dogs and dogs for which no specificfunction was indicated. This category of dogs represented 42% of the totalpopulation. Beside ownerless dogs, these animals represent the mainproblem for rabies control and elimination in rural areas. Oral immunizationmay be an additional tool to specifically target these dogs which are at highrisk to contract and transmit rabies to other dogs, domestic animals anelhumans.