hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması’nın Nükleer Silahsızlanma Çabaları ve Andlaşmalar Hukuku Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması’nın Nükleer Silahsızlanma Çabaları ve Andlaşmalar Hukuku Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Yazar: Emir, Nergiz
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması,Silahsızlanma,Nükleer silahsızlanma çabaları,Pacta tertiis ilkesi,Andlaşmalar hukuku

Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması, 22 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu andlaşma, nükleer silahları yasaklayan bağlayıcı bir uluslararası hukuk kaynağıdır. Ne var ki uluslararası andlaşmalar, pacta tertiis ilkesi çerçevesinde sadece tarafları için hak ve yükümlülük doğurmaktadır. Dolayısıyla, bu andlaşmanın nükleer silahsızlanmaya ne ölçüde katkıda bulunabileceği tartışmalıdır. Makale, Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması’nın nükleer silahsızlanma çabalarına muhtemel katkısını ve uluslararası andlaşmalar hukuku bakımından ilgili andlaşmanın etkisini değerlendirmektedir.

Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması, 22 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu andlaşma, nükleer silahları yasaklayan bağlayıcı bir uluslararası hukuk kaynağıdır. Ne var ki uluslararası andlaşmalar, pacta tertiis ilkesi çerçevesinde sadece tarafları için hak ve yükümlülük doğurmaktadır. Dolayısıyla, bu andlaşmanın nükleer silahsızlanmaya ne ölçüde katkıda bulunabileceği tartışmalıdır. Makale, Nükleer Silahların Yasaklanması Andlaşması’nın nükleer silahsızlanma çabalarına muhtemel katkısını ve uluslararası andlaşmalar hukuku bakımından ilgili andlaşmanın etkisini değerlendirmektedir.
İdare Hukuku Boyutuyla Ürün Yerleştirme
Product Placement with Administrative Law Dimension
Yazar: Çevikçelik, Muradiye
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; ürün yerleştirme,marka yerleştirme,gizli ticari iletişim,reklam,idare hukuku

İzleyiciler reklam kuşağı başladığında genellikle kanalı değiştirmektedirler. Günün her anında yüzlerce reklama maruz kalan insanlar reklamların mesajları arasında farklılıkları algılayamamaktadırlar. Bu nedenle markalar mesajlarını iletebilmek için yeni mecralar aramaya yönelmişlerdir. Yenilikçi reklam stratejilerinden biri ürün yerleştirmedir. Ürün yerleştirme, bir markaya ait ürün veya hizmetin filmlere, televizyon veya radyo programlarına, kliplere, video oyunlarına, romanlara vb. dahil edilmesidir. Bu çalışmada öncelikle ürün yerleştirme kavramı ve Türk hukukunda ürün yerleştirmenin gelişimi incelenecektir. Devamında ürün yerleştirme yapılırken dikkat edilmesi gereken usul ve esaslar Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) kararları ışığında değerlendirilecektir. Son olarak Kanun ve Yönetmelik’te öngörülen usul ve esaslara aykırılık halinde uygulanacak yaptırımlar ele alınacaktır.

İzleyiciler reklam kuşağı başladığında genellikle kanalı değiştirmektedirler. Günün her anında yüzlerce reklama maruz kalan insanlar reklamların mesajları arasında farklılıkları algılayamamaktadırlar. Bu nedenle markalar mesajlarını iletebilmek için yeni mecralar aramaya yönelmişlerdir. Yenilikçi reklam stratejilerinden biri ürün yerleştirmedir. Ürün yerleştirme, bir markaya ait ürün veya hizmetin filmlere, televizyon veya radyo programlarına, kliplere, video oyunlarına, romanlara vb. dahil edilmesidir. Bu çalışmada öncelikle ürün yerleştirme kavramı ve Türk hukukunda ürün yerleştirmenin gelişimi incelenecektir. Devamında ürün yerleştirme yapılırken dikkat edilmesi gereken usul ve esaslar Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) kararları ışığında değerlendirilecektir. Son olarak Kanun ve Yönetmelik’te öngörülen usul ve esaslara aykırılık halinde uygulanacak yaptırımlar ele alınacaktır.
Ekonomik Suçluluk Bağlamında Şirket veya Kooperatifler Hakkında Yanlış Bilgi -Verme- Suçu (TCK m.164)
Ekonomik Suçluluk Bağlamında Şirket veya Kooperatifler Hakkında Yanlış Bilgi -Verme- Suçu (TCK m.164)
Yazar: Canpolat, Can
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Ekonomik suçluluk,Beya yaka suçluluğu,Sermaye piyasası,Ticari şirketler,Şirket yöneticilerinin ceza sorumluluğu,Vergi kaçakçılığı

Şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi (verme) suçu, Türk Ceza Kanunu’nda (TCK), malvarlığına karşı işlenen suçlar içerisinde düzenlenmiştir (m.164). Ancak yapısı itibarıyla bu suç tipinin, bireylerin malvarlığı değerlerinin korunmasından ziyade, kamu düzeninin bir parçası olan ekonomik düzenin güven içerisinde işlemesini temin etmeye hizmet ettiği söylenebilir. Nitekim maddede suçun faili olarak tanımlanan kişilerin, kamuya yaptıkları beyanlar veya şirket veya kooperatif hakkında genel kurula sundukları rapor veya önerilerde gerçeğe aykırı bilgi vermeleri, herhangi bir netice aranmaksızın ceza yaptırımıyla karşılanmıştır. Bu yönüyle söz konusu suç, ekonomik suçluluğun çekirdek alanında yer almakta olup bu durum, TCK m.164’teki düzenlemenin sistematikteki konumunu tartışılmaya muhtaç hale getirmektedir. Çalışmada bu husus, ekonomik suçlulukla ilgili açıklamalar çerçevesinde değerlendirilerek bir çözüm önerisi sunulmuştur. Bunun dışında çalışmada, suçun unsurları ve özel görünüş biçimleri, suç tanımında yer verilen kavramların mahiyeti ve suçun işlenişine ait özellikler dikkate alınarak incelenmiştir. Bu çerçevede, özellikle Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK), Sermaye Piyasası Kanunu’nda (SPKn) ve Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) yer verilen düzenlemelerin de ele alınmasına gayret edilmiştir.

Şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi (verme) suçu, Türk Ceza Kanunu’nda (TCK), malvarlığına karşı işlenen suçlar içerisinde düzenlenmiştir (m.164). Ancak yapısı itibarıyla bu suç tipinin, bireylerin malvarlığı değerlerinin korunmasından ziyade, kamu düzeninin bir parçası olan ekonomik düzenin güven içerisinde işlemesini temin etmeye hizmet ettiği söylenebilir. Nitekim maddede suçun faili olarak tanımlanan kişilerin, kamuya yaptıkları beyanlar veya şirket veya kooperatif hakkında genel kurula sundukları rapor veya önerilerde gerçeğe aykırı bilgi vermeleri, herhangi bir netice aranmaksızın ceza yaptırımıyla karşılanmıştır. Bu yönüyle söz konusu suç, ekonomik suçluluğun çekirdek alanında yer almakta olup bu durum, TCK m.164’teki düzenlemenin sistematikteki konumunu tartışılmaya muhtaç hale getirmektedir. Çalışmada bu husus, ekonomik suçlulukla ilgili açıklamalar çerçevesinde değerlendirilerek bir çözüm önerisi sunulmuştur. Bunun dışında çalışmada, suçun unsurları ve özel görünüş biçimleri, suç tanımında yer verilen kavramların mahiyeti ve suçun işlenişine ait özellikler dikkate alınarak incelenmiştir. Bu çerçevede, özellikle Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK), Sermaye Piyasası Kanunu’nda (SPKn) ve Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) yer verilen düzenlemelerin de ele alınmasına gayret edilmiştir.
Alman Hukuku Uygulamaları Işığında Covid-19 Önlemlerinin İşyeri Kira Sözleşmeleri Bakımından Sonuçları
Alman Hukuku Uygulamaları Işığında Covid-19 Önlemlerinin İşyeri Kira Sözleşmeleri Bakımından Sonuçları
Yazar: İleri, Çiğdem
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; COVID-19 salgını,Koronavirüs,Kira Sözleşmesi,Sözleşmenin Değişen Koşullara Uyarlanması,Ayıp

COVID-19 (yeni tip koronavirüs) salgını, hayatın her alanında olduğu gibi hukuki ve ekonomik açıdan ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Salgınla mücadele kapsamında alınan kamusal önlemlerin bilhassa kira sözleşmeleri ve kira bedelini ödeme borcu altındaki kiracı bakımından hangi sonuçları doğuracağı, kısıtlama ve yasaklamalar dolayısıyla bozulan sözleşmedeki menfaat dengesinin hangi hukuki araçlarla yeniden sağlanabileceği bakımından çeşitli görüşler ileri sürülmekle beraber bunlar arasında en çok sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması talepleri ile kiralananın ayıplı hale geldiği iddiası gündeme gelmektedir. Konuyla ilgili olarak Almanya’da yürürlüğe giren yasal karine ve mazisi uzun bir geçmişe dayanan emsal yargı kararları da Türk hukuku bakımından yol gösterici olabilecek niteliktedir. Bu kapsamda; aşağıdaki çalışmada, Alman hukukundaki mevcut yasal düzenlemeler ile konuya ilişkin yargı kararları ve öğreti görüşleri sunulacak, akabinde mesele Türk hukuku açısından ele alınarak kira sözleşmelerinin akıbeti bakımından bir değerlendirme yapılacaktır.

COVID-19 (yeni tip koronavirüs) salgını, hayatın her alanında olduğu gibi hukuki ve ekonomik açıdan ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Salgınla mücadele kapsamında alınan kamusal önlemlerin bilhassa kira sözleşmeleri ve kira bedelini ödeme borcu altındaki kiracı bakımından hangi sonuçları doğuracağı, kısıtlama ve yasaklamalar dolayısıyla bozulan sözleşmedeki menfaat dengesinin hangi hukuki araçlarla yeniden sağlanabileceği bakımından çeşitli görüşler ileri sürülmekle beraber bunlar arasında en çok sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması talepleri ile kiralananın ayıplı hale geldiği iddiası gündeme gelmektedir. Konuyla ilgili olarak Almanya’da yürürlüğe giren yasal karine ve mazisi uzun bir geçmişe dayanan emsal yargı kararları da Türk hukuku bakımından yol gösterici olabilecek niteliktedir. Bu kapsamda; aşağıdaki çalışmada, Alman hukukundaki mevcut yasal düzenlemeler ile konuya ilişkin yargı kararları ve öğreti görüşleri sunulacak, akabinde mesele Türk hukuku açısından ele alınarak kira sözleşmelerinin akıbeti bakımından bir değerlendirme yapılacaktır.
Halka Açık Anonim Şirketler Hukukunda Son Yıllardaki Önemli Gelişmeler
Halka Açık Anonim Şirketler Hukukunda Son Yıllardaki Önemli Gelişmeler
Yazar: Pulaşlı, Hasan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; paylaşılan değer,üçlü kâr ilkesi,sadakatli hisseler,kadın kotası

Şirketler hukukuna ilişkin önemli değişme ve gelişmeler, ekonomik ve sosyal önemi nedeniyle en çok halka açık anonim şirketlerde gerçek-leşmektedir. Özellikle bilimsel öğreti ve aynı şekilde kurumsal yönetim düzenleyici otoriteler, halka açık şirketlerin amacına bazı yeni idealler yükleyip, onu yeniden yorumlayarak ortaya yeni konseptler koydular. Bu bağlamda, “Üçlü-Kâr-İlkesi” konseptine (Triple-Bottom-Line), “pay-laşılan değer yaratmak” (Creating Shared-Value), “sadakatli hissedar-lar” (Loyalitätsaktionäre) ya da  “sadakatli hisseler” (Loyalitätsaktie) ve anonim şirketlerin yönetim organlarında “kadın kotası” (Frauenquote) gibi konseptler sayılabilir. Bu makalede anılan konseptler incelenecek-tir.

Şirketler hukukuna ilişkin önemli değişme ve gelişmeler, ekonomik ve sosyal önemi nedeniyle en çok halka açık anonim şirketlerde gerçek-leşmektedir. Özellikle bilimsel öğreti ve aynı şekilde kurumsal yönetim düzenleyici otoriteler, halka açık şirketlerin amacına bazı yeni idealler yükleyip, onu yeniden yorumlayarak ortaya yeni konseptler koydular. Bu bağlamda, “Üçlü-Kâr-İlkesi” konseptine (Triple-Bottom-Line), “pay-laşılan değer yaratmak” (Creating Shared-Value), “sadakatli hissedar-lar” (Loyalitätsaktionäre) ya da  “sadakatli hisseler” (Loyalitätsaktie) ve anonim şirketlerin yönetim organlarında “kadın kotası” (Frauenquote) gibi konseptler sayılabilir. Bu makalede anılan konseptler incelenecek-tir.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu’nun Ayrımcılık Yasağının İhlali Kapsamında İdari Yaptırım Yetkisi
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu’nun Ayrımcılık Yasağının İhlali Kapsamında İdari Yaptırım Yetkisi
Yazar: Dinçkol, Hulusi Alphan
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu,Ayrımcılık Yasağı,İdari Yaptırım,Düzenleyici ve Denetleyici Kurum,İdari Başvuru

06.04.2016 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu, insan haklarının korunması anlamında kurumsallaşmayı sağlamıştır. Özellikle Paris Prensipleri ile gelişen ulusal insan hakları kurumlarının kurulması yönünde uluslararası fikir birliği, bu kanunun iç hukukumuz tarafından kabul edilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Sadece özel hukuk kişileri üzerinde değil, ayrıca kamu idareleri ve kamu kurumları üzerinde de insan hakkı ihlallerinin idari denetim yolu, bu sayede açılmış olmaktadır. 6701 sayılı Kanun TİHEK’i, diğer ulusal insan haklarının korunması kapsamında faaliyet gösteren kamu kurumlarından ayrıştırmaktadır. Ayrımcılık yasağını ihlal edenlere karşı yapılacak inceleme sonucu idari yaptırım yetkisinin uygulanabilmesi kabiliyeti, ulusal normlar bakımından emsal örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. TİHEK’in organlarından olan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu, karar alma yetkisine sahip bağımsız bir idari birimdir. Bu niteliği ile Kurul, yapılan ihlal başvuruları üzerine harekete geçebileceği gibi, resen de inceleme başlatabilir.

06.04.2016 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu, insan haklarının korunması anlamında kurumsallaşmayı sağlamıştır. Özellikle Paris Prensipleri ile gelişen ulusal insan hakları kurumlarının kurulması yönünde uluslararası fikir birliği, bu kanunun iç hukukumuz tarafından kabul edilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Sadece özel hukuk kişileri üzerinde değil, ayrıca kamu idareleri ve kamu kurumları üzerinde de insan hakkı ihlallerinin idari denetim yolu, bu sayede açılmış olmaktadır. 6701 sayılı Kanun TİHEK’i, diğer ulusal insan haklarının korunması kapsamında faaliyet gösteren kamu kurumlarından ayrıştırmaktadır. Ayrımcılık yasağını ihlal edenlere karşı yapılacak inceleme sonucu idari yaptırım yetkisinin uygulanabilmesi kabiliyeti, ulusal normlar bakımından emsal örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. TİHEK’in organlarından olan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu, karar alma yetkisine sahip bağımsız bir idari birimdir. Bu niteliği ile Kurul, yapılan ihlal başvuruları üzerine harekete geçebileceği gibi, resen de inceleme başlatabilir.
İrade Bozukluğu Hallerinden Korkutmanın Hukuka Aykırılığı
İrade Bozukluğu Hallerinden Korkutmanın Hukuka Aykırılığı
Yazar: Avcı, Mehmet Özgür
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; tehdit,hukuka aykırırlık,hak,kanundan doğan yetki,aşırı menfaat

Korkutmanın varlığı açısından öncelikle iradesi sakatlanan kişi tehdide uğramış olmalıdır. Tehdidin hukuka aykırılığından anlaşılması gereken kişinin karar verme özgürlüğüne müdahale etmenin hukuka aykırı olmasıdır. Bir hakkın veya kanundan doğan yetkinin kanunun öngördüğü kapsam ve yöntemle kullanılması durumunda hukuka aykırılık söz konusu olmaz. Bir hakkın veya kanundan doğan yetkinin kullanılacağı tehdidinin bu tehdit altında sözleşmeyi yapan kişinin kendisine yöneltilmiş olması gerekir. Bir hak ya da kanundan doğan yetkinin kullanılmasının hukuka aykırılığa neden olan husus tehdit edenin aşırı menfaat sağlamasıdır. Tehdit eden, tazminat borcundan kurtulmak suretiyle de aşırı menfaat sağlayabilir.

Korkutmanın varlığı açısından öncelikle iradesi sakatlanan kişi tehdide uğramış olmalıdır. Tehdidin hukuka aykırılığından anlaşılması gereken kişinin karar verme özgürlüğüne müdahale etmenin hukuka aykırı olmasıdır. Bir hakkın veya kanundan doğan yetkinin kanunun öngördüğü kapsam ve yöntemle kullanılması durumunda hukuka aykırılık söz konusu olmaz. Bir hakkın veya kanundan doğan yetkinin kullanılacağı tehdidinin bu tehdit altında sözleşmeyi yapan kişinin kendisine yöneltilmiş olması gerekir. Bir hak ya da kanundan doğan yetkinin kullanılmasının hukuka aykırılığa neden olan husus tehdit edenin aşırı menfaat sağlamasıdır. Tehdit eden, tazminat borcundan kurtulmak suretiyle de aşırı menfaat sağlayabilir.
Geri Vermeye İlişkin Düzenlemeler Çerçevesinde Hükûmete Karşı Suçun Durumu
Geri Vermeye İlişkin Düzenlemeler Çerçevesinde Hükûmete Karşı Suçun Durumu
Yazar: Sümer, Fatma
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; siyasi suç,terör suçu,hükûmete karşı suç,hükûmete karşı cebir,devlet başkanına karşı cebir,Belçika kuralı,SİDAS,TÖDAS,geri verme

Siyasi suçlar, doktrinde kabul gören çeşitli teoriler çerçevesinde, failin saiki ve suçla korunan hukuki değer dikkate alınarak tespit edilirler. Bu teoriler bağlamında yapılan bir değerlendirmeyle hükûmete karşı suçun bir siyasi suç olduğu görülmektedir. Siyasi suçlarda iade bakımından uygulama alanı bulan SİDAS’ın 3/1. maddesinde siyasi saikle işlenen suçlar ve bağlı siyasi suçlarda geri vermenin uygulanmayacağı düzenlenmektedir. Bununla beraber bu kuralın teamülllerle gelişen ve SİDAS’ta da yer alan bir istisnası olan Belçika kuralı, devlet başkanına karşı işlenen suçlarda geri verme kurumunun uygulanmasını gerektirmektedir.Zamanla adi suçların siyasi saikle işlenmeleri ya da siyasi nitelikteki hukuki değerleri korumaları halinde iade kurumunun uygulanmamasının toplumda adalet duygusunu zedelediği ve cezasızlığa yol açtığı anlayışı kabul görmüş, özellikle terör suçlarında bu sebeplerle iadeden kaçınılmasının önüne geçilmesini hedefleyen düzenlemeler ihdas edilmiştir. Hükûmete karşı suçun cebirle işlenebilen bağlı hareketli bir suç olması dolayısıyla TÖDAS’ta yer alan bu çerçevedeki düzenlemeler suç tipi bakımından uygulama alanı bulabilecektir.

Siyasi suçlar, doktrinde kabul gören çeşitli teoriler çerçevesinde, failin saiki ve suçla korunan hukuki değer dikkate alınarak tespit edilirler. Bu teoriler bağlamında yapılan bir değerlendirmeyle hükûmete karşı suçun bir siyasi suç olduğu görülmektedir. Siyasi suçlarda iade bakımından uygulama alanı bulan SİDAS’ın 3/1. maddesinde siyasi saikle işlenen suçlar ve bağlı siyasi suçlarda geri vermenin uygulanmayacağı düzenlenmektedir. Bununla beraber bu kuralın teamülllerle gelişen ve SİDAS’ta da yer alan bir istisnası olan Belçika kuralı, devlet başkanına karşı işlenen suçlarda geri verme kurumunun uygulanmasını gerektirmektedir.Zamanla adi suçların siyasi saikle işlenmeleri ya da siyasi nitelikteki hukuki değerleri korumaları halinde iade kurumunun uygulanmamasının toplumda adalet duygusunu zedelediği ve cezasızlığa yol açtığı anlayışı kabul görmüş, özellikle terör suçlarında bu sebeplerle iadeden kaçınılmasının önüne geçilmesini hedefleyen düzenlemeler ihdas edilmiştir. Hükûmete karşı suçun cebirle işlenebilen bağlı hareketli bir suç olması dolayısıyla TÖDAS’ta yer alan bu çerçevedeki düzenlemeler suç tipi bakımından uygulama alanı bulabilecektir.
Şahsi Hak Sağlayan Ön Ödemeli Devre Tatil Sözleşmesinde Tüketicinin Sözleşmeden (Serbestçe) Dönme Hakkı
Şahsi Hak Sağlayan Ön Ödemeli Devre Tatil Sözleşmesinde Tüketicinin Sözleşmeden (Serbestçe) Dönme Hakkı
Yazar: Avcı, Mehmet Özgür
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; tüketici,şahsi hakka dayanan ön ödemeli devre tatil sözleşmesi,dönme hakkı,tazminat,iade

Şahsi hak sağlayan ön ödemeli devre tatil sözleşmesinde tüketicinin baştan ödediği bedeli sermaye olarak kullanan satıcı karşısında taşınmazın kullanılmasını talep etme dışında bir hak elde edemeyen finansör tüketici, satıcıya karşı korunmaya muhtaçtır. Tüketicinin hiçbir gerekçe göstermeksizin kullanabileceği dönme hakkı, tüketicinin korunmasına hizmet eden imkânlardan biridir. Bu hakkın hüküm ve sonuçları tüketici açısından titizlikle incelenmeli ve değerlendirilmelidir.

Şahsi hak sağlayan ön ödemeli devre tatil sözleşmesinde tüketicinin baştan ödediği bedeli sermaye olarak kullanan satıcı karşısında taşınmazın kullanılmasını talep etme dışında bir hak elde edemeyen finansör tüketici, satıcıya karşı korunmaya muhtaçtır. Tüketicinin hiçbir gerekçe göstermeksizin kullanabileceği dönme hakkı, tüketicinin korunmasına hizmet eden imkânlardan biridir. Bu hakkın hüküm ve sonuçları tüketici açısından titizlikle incelenmeli ve değerlendirilmelidir.
Milletlerarası Tahkim Kanunu Çerçevesinde Kira Sözleşmelerinin Tahkime Elverişliliği
Milletlerarası Tahkim Kanunu Çerçevesinde Kira Sözleşmelerinin Tahkime Elverişliliği
Yazar: Purselım, Hatice Selin
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Tahkim,Tahkim yeri,Kira sözleşmesi,Tahkime elverişlilik,Milletlerarası Tahkim Kanunu.

Genel hatlarıyla tahkim, irade serbestisi prensibine yer veren, devlet mahkemelerinde görülen yargılamaya kıyasen daha hızlı ilerleyen, gizlilik ilkesine hizmet eden, ihtilafın o alandaki uzman kişilerce nihayete erdirilmesini hedefleyen bir yargılama usulüdür. Tahkim yargılamasının yapılabilmesi için asli unsurlardan biri uyuşmazlığın tahkime elverişli olmasıdır. Tahkime elverişlilik, ilgili ülkelerin milli hukuklarına göre değişiklik göstermektedir. Tahkime elverişlilik hususu sadece konu itibarıyla sınırlı değildir; fakat çalışmamızın kapsamı nedeniyle elverişlilik kavramı sadece uyuşmazlığın konusu açısından ele alınacak ve burada da bir sınırlamaya gidilerek kira sözleşmelerinin bu çerçevede değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılacaktır. Zira 4686 sayılı ve 21.06.2001 kabul tarihli Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK) md. 1/4’te Türkiye’de bulunan taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklara ilişkin uyuşmazlıklar ile iki tarafın iradelerine tabi olmayan uyuşmazlıklarda tahkime gidilemeyeceği düzenlenmiştir.  Şayet kira sözleşmesi MTK md. 1/4 kapsamında tahkime elverişli değilse kararın MTK md. 15/A/2/a uyarınca iptali söz konusu olacağından bu tespitin önem taşıdığı kanaatindeyiz. Çalışmada kira sözleşmesinin niteliği üzerinde durularak ilgili Yargıtay kararlarına ve doktrin tartışmalarına yer verilecektir.

Genel hatlarıyla tahkim, irade serbestisi prensibine yer veren, devlet mahkemelerinde görülen yargılamaya kıyasen daha hızlı ilerleyen, gizlilik ilkesine hizmet eden, ihtilafın o alandaki uzman kişilerce nihayete erdirilmesini hedefleyen bir yargılama usulüdür. Tahkim yargılamasının yapılabilmesi için asli unsurlardan biri uyuşmazlığın tahkime elverişli olmasıdır. Tahkime elverişlilik, ilgili ülkelerin milli hukuklarına göre değişiklik göstermektedir. Tahkime elverişlilik hususu sadece konu itibarıyla sınırlı değildir; fakat çalışmamızın kapsamı nedeniyle elverişlilik kavramı sadece uyuşmazlığın konusu açısından ele alınacak ve burada da bir sınırlamaya gidilerek kira sözleşmelerinin bu çerçevede değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılacaktır. Zira 4686 sayılı ve 21.06.2001 kabul tarihli Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK) md. 1/4’te Türkiye’de bulunan taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklara ilişkin uyuşmazlıklar ile iki tarafın iradelerine tabi olmayan uyuşmazlıklarda tahkime gidilemeyeceği düzenlenmiştir.  Şayet kira sözleşmesi MTK md. 1/4 kapsamında tahkime elverişli değilse kararın MTK md. 15/A/2/a uyarınca iptali söz konusu olacağından bu tespitin önem taşıdığı kanaatindeyiz. Çalışmada kira sözleşmesinin niteliği üzerinde durularak ilgili Yargıtay kararlarına ve doktrin tartışmalarına yer verilecektir.