Sürdürülebilir Okul Özellikleri Ölçeği
Sustainable School Characteristics Scale
Yazar: Akpolat, Tuba; Demirbilek, Mesut
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 13 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Sürdürülebilir okul,sosyal sürdürülebilirlik,çevresel sürdürülebilirlik,ekonomik sürdürülebilirlik,ölçek geliştirme ; Sustainable school,social sustainability,environmental sustainability,economic sustainability,scale development

Bu araştırmanın amacı sürdürülebilir okul özelliklerini ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışma, okulların sürdürülebilirlik alanında ne kadar başarılı olduğunu değerlendirme ve geliştirme çalışmalarında yol gösterici olabilecek bir ölçme aracı sunmayı hedeflemektedir. Bu amaçla, taslak formun hazırlanması, uzman görüşü, ölçeği uygulama, geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları takip edilmiştir. Taslak formun hazırlanması aşamasında, alanyazın taranarak madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu, ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşüne sunularak iyileştirmeler yapılmıştır. Taslak ölçek formu, pilot uygulama ile test edilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği açımlayıcı faktör analizi ile ortaya konmuş, ortaya konan yapı doğrulayıcı faktör analizi ile doğrulanmıştır. Bu bağlamda araştırmada her iki aşama için farklı çalışma grupları oluşturulmuştur. Ölçek geliştirme çalışmasının yapı geçerliği aşaması için çalışma grubunu, 2022-2023 öğretim yılında İstanbul ilinde görev yapan 302 öğretmen oluşturmaktadır. İkinci aşama olan doğrulayıcı faktör analizi için ise çalışma grubu aynı evrenden seçilmiş 260 öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmanın sonucunda, Sürdürülebilir Okul Özellikleri Ölçeği’nin özdeğeri 1,00’in üzerinde olan beş faktörden oluştuğu görülmüştür. Söz konusu faktörler; kültür ve miras, çevre, kapsayıcılık, verimlilik, mimari ve tasarım olarak isimlendirilmiştir. Beş faktör altında açıklanan toplam varyans %64’tür. Ölçeğin tamamı için iç tutarlılık katsayısı 0,95’tir. Doğrulayıcı faktör analizi ile 32 maddeden oluşan beş faktörlü yapı doğrulanmıştır. Model uyum indekslerinin iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, Sürdürülebilir Okul Özellikleri Ölçeği’nin okulların sosyal, çevresel ve ekonomik sürdürülebilirlik özelliklerini ortaya koyacak, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The aim of this research was to develop a valid and reliable measurement tool that measures sustainable school characteristics. The study aimed to present a measurement tool that can guide the evaluation and development of how successful schools are in the field of sustainability. For this purpose, the preparation of the draft form, expert opinion, application of the scale, validity and reliability studies were followed. During the preparation of the draft form, an item pool was created by scanning the literature. Improvements were made by submitting the created item pool to expert opinion for the content validity of the scale. The draft scale form was tested with a pilot application. The construct validity of the scale was revealed by exploratory factor analysis and the construct was confirmed by confirmatory factor analysis. In this context, different study groups were formed for both phases of the research. The study group for the construct validity phase of the scale development study consisted of 302 teachers working in Istanbul in the 2022-2023 academic year. For the second stage, confirmatory factor analysis, the study group consisted of 260 teachers selected from the same universe. As a result of the study, it was seen that the Sustainable School Characteristics Scale consisted of five factors with an eigenvalue above 1.00. The factors in question are; culture and heritage, environment, inclusivity, efficiency, architecture and design. The total variance explained under five factors is 64%. The internal consistency coefficient for the entire scale is 0.95. Five-factor structure consisting of 32 items was confirmed by confirmatory factor analysis. Model fit indices were found to be at a good level. In this context, it was concluded that the Sustainable School Characteristics Scale is a valid and reliable measurement tool that reveals the social, environmental and economic sustainability characteristics of schools.