Gençlerin Dini Bilgi Edinme Süreçlerinde Kaynak Tercihleri, Güven Algısı ve Rehberlik İhtiyaçlarına Yönelik Bir Araştırma
A Research on Young People’s Source Preferences, Perception of Trust and Guidance Needs in the Process of Obtaining Religious Information
Yazar: Şimşek, Muhammed Emin
Dergi: İslami İlimler Dergisi No. 41, 2025
Anahtar kelimeler: Religious Education ; Din Eğitimi ; Din Eğitimi,Gençlik,Dini Rehberlik,Dini Bilgi Edinme,Kur’an-ı Kerim. ; Religious Education,Youth,Religious Guidance,Obtaining Religious Knowledge,Holy Quran.

Bu araştırma, Türkiye’de 18–35 yaş aralığındaki gençlerin dinî bilgi edinme süreçlerini, rehberlik ihtiyaçlarını ve dinî bilgi kaynaklarına yönelik tutumlarını analiz etmektedir. Çalışma, 2024 yılı itibarıyla Gaziantep il merkezinde yaşayan toplam 588 gençle yürütülmüş; veriler nicel yaklaşım içinde betimsel-kesitsel tarama deseniyle, erişim ve çeşitliliği önceleyen kolayda örnekleme yoluyla toplanmıştır.  Bulgular, istatistiksel genelleme iddiası olmaksızın, analitik genelleme ilkesiyle yorumlanmıştır. Katılımcıların %89,0’i bir dine inandığını, %10,1’i ise herhangi bir dine inanmadığını belirtmiştir. Cinsiyet ile dinî inanç durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmış; erkeklerde dine inanmama oranı kadınlara kıyasla belirgin biçimde daha yüksek bulunmuştur. Medenî durumla dinî inanç durumu arasındaki ilişki de anlamlıdır; bekârlarda inanmama beyanı evlilere göre daha yüksektir. Buna karşılık, yaş ve öğrenim düzeyi ile dinî inanç durumu arasında anlamlı bir farklılaşma gözlenmemiştir. Katılımcıların büyük bir kısmı dinî bilgi edinmeye istekli olduğunu ve bu yönde aktif çaba gösterdiğini ifade etmektedir. Bilgi kaynağı tercihlerinde, sosyal medya başta olmak üzere dijital mecralar kayda değer bir azınlık için öne çıkarken; camiler genel tabloda birincil değil, daha sınırlı bir başvuru kaynağıdır. Bununla birlikte, çevrim içi içeriklerin güvenilirliğine dair belirgin tereddütler vardır: Gençler genellikle bilgiye nasıl ulaşacaklarını bildiklerini söyleseler de, doğruluk ve sahihlik konusunda emin olamadıklarını belirtmektedir. Rehberlik hizmetlerine duyulan ihtiyaç yüksektir; ancak bu hizmetlere erişim oranı daha düşüktür. Resmî kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarına duyulan güvenin görece sınırlı seyretmesi, güven inşası ve içerik kalitesi bakımından iyileştirme alanlarına işaret etmektedir. Genel olarak bulgular, din eğitimi ve rehberlik politikalarının gençlerin gerçek ihtiyaç ve beklentilerini merkeze alacak biçimde yeniden yapılandırılması; cinsiyet ve medenî duruma duyarlı yaklaşımların güçlendirilmesi; dijital ortamlarda güvenilir, anlaşılır ve doğrulanabilir içerik sunumunun artırılması gerektiğini göstermektedir.

This study analyzes the religious knowledge acquisition processes, guidance needs, and attitudes toward religious knowledge sources among young people aged 18–35 in Türkiye. The study was conducted with a total of 588 young people living in the city center of Gaziantep as of 2024. Employing a quantitative, descriptive-cross-sectional survey design data were collected via convenience sampling that prioritized accessibility and diversity.  The findings are interpreted based on the principle of analytical generalization/transferability, rather than claiming statistical generalization. While 89.0% of participants reported believing in a religion, while 10.1% reported no religious belief. A significant relationship was found between gender and religious belief status; the rate of non-belief in religion was significantly higher among men than among women. Similarly, the relationship between marital status and religious belief status was a significant correlate; as non-belief was more prevalent among single individuals than married ones. In contrast, no significant difference was observed between age and education level and religious belief status. The majority of participants expressed a desire to acquire religious knowledge and actively pursued to do so. In terms of information source preferences, digital platforms—especially social media—stand out for a notable minority, whereas mosques are not the primary source in the overall picture and serve as a more limited point of reference. However, there are clear reservations about the reliability of online content: although participants felt confident in accessing information, they expressed uncertainity regarding its accuracy and authenticity. It is found that there is a high need for guidance services; however, the rate of access to these services is lower. The relatively limited trust in official institutions and civil society organizations points to areas for improvement in terms of trust building and content quality. Overall, the findings indicate that religious education and guidance policies require restructuring to focus on the real needs and expectations of young people. This included strengthening gender- and marital status-sensitive approaches and enhancing the provision of reliable, understandable, and verifiable content in digital environments.