GÜN AKŞAMSIZDIR’DAKİ SESSİZ TANIKLAR: EŞYA MERKEZLİ BİR ANLATI ÇÖZÜMLEMESİ
SILENT WITNESSES IN GÜN AKŞAMSIZDIR: AN OBJECT-CENTERED NARRATIVE ANALYSIS
Yazar: Çolak Asan, Fatma
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 35, 2025
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Fatma Barbarosoğlu,Gün Akşamsızdır,object,memory,modernization ; eşya,bellek,modernleşme,Fatma Barbarosoğlu,Gün Akşamsızdır

Bu çalışma, Fatma Barbarosoğlu’nun Gün Akşamsızdır adlı öykü kitabında yer alan eşyaların anlatısal işlevlerini incelemektedir. Modern Türk öyküsünde bireyin iç dünyasını, çatışmalarını, toplumsal ilişkileri yasnıtmak için anlatıların giderek daha fazla başvurduğu eşya merkezli betimleme ve metafor kullanımı, bu eserde de belirgin bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Katmanlı bir anlatıya sahip olan Gün Akşamsızdır’da, anlatının görünmeyen taşıyıcılarından ve sessiz tanıklarından biri eşyalar ve gündelik nesnelerdir. Söz konusu eserde, eşyalar yalnızca fiziksel varlıklar olarak değil aynı zamanda bellek, kimlik, toplumsal cinsiyet, modernleşme gibi tematik eksenlerde kullanılarak anlatıya anlam derinliği katmaktadır. Bu makalede, Gün Akşamsızdır kitabı doküman analizi yöntemiyle incelenmiş ve öykülerde yer alan eşyalar anlamsal işlevleri bağlamında, bellek ve kimlik, toplumsal cinsiyet, modernleşme ve yabancılaşma, değer yargıları ve gündelik hayatın küçük anlatıcıları şeklinde beş tematik başlık altında incelenip her başlık metin içi örneklerle desteklenmiştir. Bu çalışmada elde edilen veriler, eşyaların bir edebî metin içerisinde taşıdığı anlamsal yüklerin çeşitliliğini ortaya koymaktadır. Barbarosoğlu, öykülerinde eşya ve nesnelerin sessiz tanıklığıyla etkili bir anlatı dili kurar; bu yolla okuruna kendisini, toplumu, modern hayatın dinamiklerini anlamlandıracak geniş bir perspektif sunar.

This study investigates the narrative functions of objects within Fatma Barbarosoğlu’s short story collection, Gün Akşamsızdır. The employment of object-centered descriptions and metaphors, which narratives increasingly depend upon to reflect the individuals’ inner world, conflicts, and social relations in modern Turkish short stories, emerges as a distinctive strategy in this work. In "Gün Akşamsızdır," characterized by a layered narrative structure, objects and commonplace items function as invisible carriers and silent witnesses of the story. In this collection, objects are not solely employed as physical entities but also symbolize thematic axes such as memory, identity, gender, and modernization, thereby enriching the narrative's significance. This article conducts an analysis of the book Gün Akşamsızdır utilizing the document analysis method, categorizing the semantic roles of objects in the stories under five thematic headings: memory and identity, gender, modernization and alienation, value judgments, and the minor narrators of daily life, positioned in the context of their semantic functions, with each heading bolstered by in-text examples. The findings reveal the richness and diversity of meanings that objects can convey in a literary narrative. Barbarosoğlu crafts an effective narrative language in her stories through the silent observation of objects; in doing so, she offers her readers a comprehensive perspective to grasp themselves, society, and the dynamics of modern life.