TEKLİF TEKEMMÜL VE SAADET BAĞLAMINDA SAİD NURSÎ'NİN KÂMİL İNSAN ANLAYIŞI
Said Nursî’s Concept of the Perfect Human in the Context of Responsibility Progression and Happiness
Yazar: Özdemir, Ahmet
Dergi: EKEV Akademi Dergisi No. 102, 2025
Anahtar kelimeler: Islamic Studies (Other) ; İslam Araştırmaları (Diğer) ; Responsibility,Progression,Perfect Human,Society,Happiness ; Teklif,Tekemmül,Kamil İnsan,Toplum,Saadet

Bu çalışma, insanlığın tekemmül süreci (olgunlaşma ve gelişme) hem bireysel hem de toplumsal boyutlarıyla ele alınmıştır. Kur'an merkezli bir perspektifle, Said Nursî'nin Risale-i Nur eserlerinden hareketle insanın yaratılış amacı, onu manevi kemale ulaştıran yollar, çağdaş toplumların bu bağlamda sahip oldukları paradigmaları ve karşılaştıkları sorunlarla karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışmada tekemmül, insanın hem maddi hem de manevi unsurlarıyla kemale erişmesi olarak ele alınmıştır. Bu süreç, Kur'an'da dolaylı olarak vurgulanan "kâmil insan"ın temel karakteristiğini ifade eder. Nursi, insanın dua, ilim ve amel-i sâlih ile yaratılış gayesine uygun bir tekemmül sürecini yaşayabileceğini vurgular. Tekemmül sürecinin bireyin gayretine bağlı oluşu, insanlık tarihi boyunca toplumsal ilerlemenin temel taşını oluşturmuştur. Çalışmada ayrıca iman, marifetullah (Allah'ı tanıma), güzel ahlak ve ibadet tekemmülün araçları olarak ele alınmıştır. Bu araçların, bireyin kendi potansiyelini ortaya çıkararak hem dünyevi hem de uhrevi saadetini sağladığına değinilmiştir. İnsanın, içsel maddi ve manevi özelliklerini ahlak, ilim ve sosyal fayda için kullanarak toplumun rahatlığına ve evrensel düzenin korunmasına katkı sağlayabileceği ifade edilmiştir. Ayrıca çalışmada, insanlık ve toplumların tekemmülü için öneriler sunulmuştur. Bunlar arasında manevi eğitim programlarının geliştirilmesi, Kur'an'ın rehberliğinde kendini bilmenin geniş yelpazesi, güzel ahlak ve sosyal sorumluluk temel alan eğitim dersleri yer alır. Ayrıca, insanlığa hizmet eden bir araç olarak teknolojik kullanım ve dinler arası iletişimin teşviki, evrensel barış ve düzenin sağlanması noktasındaki önemine değinilmiştir. Sonuç olarak, Said Nursî'nin tekemmül anlayışı, bireylerin ve toplumların hem dünya hem ahiret saadetine ulaşmaları için bir yol haritası sunar. Bu süreç, insanın kendini aşması ve yaratma amacını gerçekleştirme ve evrensel düzenliliğin parçası olma çabalarını içerir.

This study examines the process of human progression (maturation and development) from both individual and societal perspectives. With a Quran-centered approach, it draws from Said Nursî’s Risale-i Nur works to explore the purpose of human creation, the paths leading to spiritual perfection, and compares these concepts with the paradigms and challenges faced by contemporary societies. The study defines progression as the attainment of both material and spiritual perfection by humans, embodying the core characteristics of the "perfect human" indirectly emphasized in the Quran. Nursî underscores that humans can achieve a process of progression aligned with their creation purpose through prayer, knowledge, and righteous deeds. The fact that this progression depends on individual effort is highlighted as a cornerstone of societal advancement throughout history. The study further identifies faith, divine knowledge (marifetullah), good character, and worship as the primary instruments of progression. These tools are argued to enable individuals to realize their potential and achieve both worldly and eternal happiness. It is emphasized that individuals can contribute to societal peace and the preservation of universal order by channeling their material and spiritual qualities into moral, intellectual, and socially beneficial pursuits. Moreover, the study presents recommendations for the progression of humanity and societies. These include developing spiritual education programs, fostering self-awareness guided by the Quran, integrating courses on good character and social responsibility into education systems, utilizing technology as a tool for human benefit, and promoting interfaith communication to achieve universal peace and order. In conclusion, Said Nursî’s understanding of progression offers a roadmap for individuals and societies to attain happiness in both this world and the hereafter. This process involves human transcendence, fulfilling the purpose of creation, and striving to be part of a universal harmony.