Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Kazanımlarının Gerçekleşme Düzeyi Ölçeği (DKAB-KAGDÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Religious Culture and Moral Knowledge Course Learning Outcomes Achievement Level Scale (DKAB-KAGDÖ):  A Validity and Reliability Study
Yazar: Kalkavan, Fatma Nur; Altaş, Nurullah
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Religious Studies (Other) ; Dini Araştırmalar (Diğer) ; Religious Education,Learning Outcomes,Scale Development,Awareness,Knowledge ; Din Eğitimi,Öğrenme Çıktıları,Ölçek Geliştirme,Farkındalık,Bilgi

Bu araştırmada Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi kazanımlarının gerçekleşme düzeyinin ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 404 ve Doğrulayıcı Faktör Analizi için 328 olmak üzere toplam 732 lise son sınıf öğrencisine ulaşılmıştır. İlk aşamada 21 madde (1 madde kontrol sorusu) ile AFA uygulaması yapılmıştır. Elde edilen 2 faktörlü ve 15 maddeden oluşan yapının test edilmesi amacıyla DFA yapılmıştır. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Kazanımlarının Gerçekleşme Düzeyi Ölçeği (DKAB-KAGDÖ); “Farkındalık” ve “Bilgi” olmak üzere 2 faktörlüdür ve 15 maddeden oluşmaktadır. Farkındalık faktörü %41,940 ve Bilgi faktörü %12,522 olmak üzere ölçeğin toplam açıklanan varyansı %54,462’dir. Ölçeğin KMO değeri ,924; Bartlett Küresellik Testi değeri ise 2662,379’dur. Cronbach’s Alpha katsayısı ,895 ve Split-Half katsayısı ,688’dir. Model uyum indekslerinin mükemmel düzeyde olması DFA sonucunda elde edilen yapının kuramsal temellere uygun olduğunu ve istatistiksel açıdan desteklendiğini göstermektedir. Sonuç olarak elde edilen bulgular DKAB-KAGDÖ’nün geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymaktadır.

This research aimed to develop a scale to measure the the level of achievement of the learning outcomes in the Religious Culture and Moral Knowledge Course. In the goal-centered (objective-based) curriculum development approach, all dimensions of the educational program are tools for achieving the educational goals. This approach places the goal-setting stage at the center of curriculum development efforts. People's needs vary according to time, place, and events, and the learning outcomes defined in the program need to be updated to reflect these changing needs. Approaches to classifying cognitive objectives, beginning with Bloom, have enabled the creation of a standard language in education. Bloom's taxonomy has been very popular and has formed the basis for various curricula prepared by the Ministry of National Education. One of these programs is the Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) curriculum. As stated in the 2018 DKAB curriculum, a spiral curriculum structure has been adopted; a complementary process is aimed at by developing the achievements acquired in one level in the next level and supporting them with new achievements. This structure has made it possible to measure the level of achievement of the course outcomes based on the self-reports of high school seniors. A total of 732 high school seniors were surveyed within the scope of the study: 404 for Exploratory Factor Analysis (EFA) and 328 for Confirmatory Factor Analysis (CFA). A draft scale of 34 items was created that best reflects the overall learning outcomes included in the DKAB curriculum. Based on the evaluations of a language expert, two field experts/DKAB teachers, and six subject matter specialists, as well as the results of the pilot application, the number of items has been reduced to 21. To test the 2-factor, 15-item structure obtained from the AFA application, CFA has been performed, and the scale structure has been preserved. The Religious Culture and Moral Knowledge Achievement Level Scale (DKAB-KAGDÖ) consists of 2 factors: Awareness and Knowledge, and comprises 15 items. The total explained variance of the scale is 54.462%, with the Awareness factor accounting for 41.940% and the Knowledge factor for 12.522%. The KMO value of the scale is 0.924; the Bartlett's Sphericity Test value is 2662.379. Cronbach's Alpha coefficient is 0.895; the Split-Half coefficient is 0.688. The correlation value between the Intrinsic Religious Motivation Scale and the DKAB-KAGDÖ is 0.781, and as criterion validity, there is a significant relationship between the two scales (p