hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKİYE’DE COVID-19 DÖNEMİNDE SERBEST BÖLGELERİN DIŞ TİCARET VE İSTİHDAM AÇISINDAN ÖNEMİ
The Importance of Free Zones in Terms of Foreign Trade and Employment in Turkey During the COVID-19 Period
Yazar: Avcı, Zafer; Kovacı, Süreyya; Şen, Süleyman
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 32 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Free Zone,Foreign Trade,Employment,COVID-19,Cross Section Regression ; Serbest Bölge,Dış Ticaret,İstihdam,COVID-19,Yatay Kesit Regresyon

Serbest bölgeler; doğrudan yabancı yatırım, teknoloji transferi, istihdam oluşturma ve dış ticaret hacmine katkısı bakımından olumlu etkilere sahiptir. Ancak, serbest bölgelerde yer alan firmaların, serbest bölge dışındaki firmalara kıyasla ayrıcalıklı bir yere sahip olması nedeniyle serbest bölgelerin haksız rekabete yol açtığına yönelik görüşler de bulunmaktadır. Bu çalışmada, COVID-19 döneminde Türkiye’de faaliyet göstermekte olan serbest bölgelerin dış ticaret ve istihdam açısından önemini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle Türkiye’de yer alan on sekiz adet serbest bölgenin dış ticaret içerisindeki payı ve sağladığı istihdam karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı analizlerden elde edilen sonuçlara göre, salgın döneminde serbest bölgelerin dış ticarete katkısı azalmamış, tam tersine artmıştır. Serbest bölgelerin salgın öncesine göre dış ticaret hacminde, % 12,22 artış meydana gelmiştir. Aynı zamanda serbest bölgelerin salgın öncesine göre 2020 yılında istihdama etkisi de % 7,19 artmıştır. Yapılan ekonometrik analizler sonucunda, salgının olumsuz etkilerine rağmen, serbest bölgelerin dış ticaret hacmindeki artışın serbest bölgelerin istihdamını pozitif etkilediği teyit edilmiştir.

Free zones; it has positive effects in terms of foreign direct investment, technology transfer, employment creation, and its contribution to foreign trade volume. However, because of the companies in free zones have a privileged place compared to companies outside the free zone, there are also opinions that free zones cause unfair competition. In this study, it is aimed to examine the importance of free zones operating in Turkey in terms of foreign trade and employment during the COVID-19 period. For this purpose, first of all, the foreign trade share of the eighteen free zones in Turkey and the employment they provide were evaluated comparatively. During the pandemic period, the contribution of free zones to foreign trade did not decrease; on the contrary, it increased. The foreign trade volume of the free zones has increased by 12.22% in 2020 compared to the pre-epidemic period. Simultaneously, the effect of free zones on employment has increased by 7.19% compared to pre-epidemic period. As a result of the econometric analyzes, it was confirmed that the increase in the foreign trade volume of free zones positively affected the employment of free zones despite the negative effects of the epidemic.
ROMA’NIN TRAKYALI İMPARATORU: MAXIMINUS THRAX
Thracian Emperor Of Rome: Maximinus Thrax
Yazar: Özman, Recep; Doğan, Ezgigül
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 31 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Roma İmparatorluğu,Maximinus Thrax,III. yüzyıl krizi ; Roman Empire,Maximinus Thrax,3rd century crisis

Maximinus Thrax, Roma İmparatorluk tarihinde farklı özellikleriyle öne çıkan imparatorlarından biridir. Soylu bir aileden gelmediği gibi praetor praefectus makamına ulaşmış bir asker de değildir.  Onun imparator olmasıyla beraber Severus ve Constantinus hanedanlıkları arasında askerlerin imparatorluk tahtına çıktığı bir dönem başlar. III. yüzyıl krizi olarak adlandırılan bu dönem, askeri kuvvetin ön plana çıktığı, devlet hazinesinin boşaldığı, imparatorluk sakinlerinin yoksullaştığı ve dış istilaların arttığı bir zayıflama sürecini temsil etmektedir. Maximinus Thrax, askeri disipline dayanan yönetimi, acımasız ve merhametsiz kişiliği sebebiyle uzun süre sonra ilk kez Tyrannus (Tiran) olarak görülen bir imparator olmuştur. İktidarını pekiştirmek, sıradan kökenini gizlemek ve konumunu güçlendirmek için Roma sakinlerini sert bir yönetime tabi tutmuştur. Askeri bir disiplin benimsemesine ve gücü elinde toplama çabasına rağmen askeri zaferleri oldukça azdır. İktidarının gönüllü olarak kabul edilmemesi nedeniyle halk ve senatus tarafından, imparatora karşı ayaklanmalar olmuştur. Fakat bu karşı girişimler şiddetli iç savaşlarla sonuçlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, imparator Maximinus Thrax’ın hakimiyet dönemini ve imparatorluğu krize sürükleyen olayları ele almaktır.

Maximinus Thrax is one of the prominent emperors with different features in the history of the Roman Empire. He is not from a noble family, nor is he a soldier who has reached the rank of praetorian prefect. With his becoming emperor, a period begins between the Severan and Constantinian dynasties, when soldiers ascend to the imperial throne. This period, which called the crisis of the 3rd century, represents a period of weakening in which military strength comes to the fore, the state treasury was emptied, the inhabitants of the empire became impoverished and foreign invasions increased. Maximinus Thrax became an emperor for the first time in a long time, seen as a tyrant, due to his military discipline-based rule and his ruthless and ruthless personality. He subjected the inhabitants of Rome to harsh rule in order to consolidate his power, hide his ordinary origin and strengthen his position. Despite adopting a military discipline and an effort to concentrate power, his military victories are very few. There were uprisings against the emperor by the people and the senate because his power was not voluntarily accepted. But these counter attempts resulted in violent civil wars. The aim of this study is to discuss the reign of Emperor Maximinus Thrax and the events that brought the empire into crisis.
COĞRAFİ VE JEOPOLİTİK AÇIDAN GOLAN TEPELERİ
The Golan Heights in Geographical and Geopolitical Personality
Yazar: Çınar, Murat
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: İsrail,Suriye,Golan,Jeopolitik,Coğrafya ; İsrael,Syria,Golan,Geopolitic,Geography

Golan Tepeleri, tarih boyunca Ortadoğu ile Akdeniz arasında önemli geçiş noktalarından birisi olmuştur. Bölge, sahip olduğu kaynaklar ve konumu itibariyle stratejik öneme sahiptir. İsrail, 1967’den önce Golan Tepeleri’nden Suriye ordusu tarafından yapılan saldırılara maruz kalmaktaydı. Golan’ın, İsrail’in önemli şehirlerine yakınlığı ciddi bir risk oluşturmaktaydı. Golan Tepeleri, 1967 yılında Altı Gün Savaşı sırasında İsrail ordusu tarafından işgal edilmiştir. İsrail Meclisi 1981 yılında Golan’ı ilhak etme kararı almıştır. Uluslararası kamuoyu ve BM tarafından mevcut durum işgal olarak kabul edilmektedir. Bölgenin, jeostratejik konumunun yanında zengin su kaynaklarına da sahip olması İsrail'e önemli avantajlar sağlamaktadır. Golan Tepeleri’ni kontrolü altında tutan İsrail önemli bir askeri üstünlüğe sahiptir. Ayrıca Golan Tepeleri, Yahudilerin dini açıdan kutsal saydığı bir bölgedir. Araştırma betimsel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, İsrail-Arap Savaşları’nın yaşandığı önemli cephelerden birisi olan Golan Tepeleri’nin coğrafyası incelenmiş ve jeopolitiği hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmada; Golan Tepeleri’nin sahip olduğu coğrafi özellikler çerçevesinde stratejik önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Türkiye’de, Golan Tepeleri hakkında yapılan çalışma sayısı çok azdır. Bu çalışma ile ayrıca bölge hakkında yapılacak çalışmalara ve literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

The Golan Heights has been one of the important transit points between the Middle East and the Mediterranean throughout history. The region has strategic importance due to its resources and location. Before 1967, Israel was subject to attacks by the Syrian army from the Golan Heights. The proximity of the Golan to Israel's major cities posed a serious risk. The Golan Heights was occupied by the Israeli army during the Six-Day War in 1967. The Israeli Assembly decided to annex the Golan in 1981. The current situation is accepted as an occupation by the international community and the UN. The fact that the region has rich water resources besides its geostrategic location provides significant advantages to Israel. Israel, which controls the Golan Heights, has a significant military advantage. In addition, the Golan Heights is a region that Jews consider religiously sacred. The research was carried out in the descriptive survey model. In the study, the geography of the Golan Heights, one of the important fronts of the Israeli-Arab Wars, was examined and information was given about its geopolitics. In the study; It is aimed to reveal the strategic importance of the Golan Heights within the framework of its geographical features. There are very few studies on the Golan Heights in Turkey. With this study, it is also aimed to contribute to the studies and literature about the region.
LÂGARÎ VE TÜRKÇE ŞİİRLERİ
Lagari and His Turkish Poems
Yazar: İçli, Ahmet
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 31 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Lagari,tazkeerah/ biographical work,poem,compilation/magazine ; Lâgarî,tezkire,şiir,mecmua

Mecmualar, Türk edebiyatının kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir. Bu eserler, edebiyat tarihine birçok yönden katkı sunan derlemeler niteliğindedir. Bir mecmuada tespit edilen şiirden hareketle kaybolmaya yüz tutmuş bir şairin adı kaynaklardaki yerini alabilmektedir. Kimi zaman bir şiirin başkası adına sehven veya bilinçli bir şekilde kayıtlandığı veyahut başkası tarafından sahiplendiği görülmektedir. Mecmualar ekseninde yapılan tasnif ve muhteva incelemeleri ile genel değerlendirmeler, şiirlerin ve şairlerin tespiti bağlamında önemli araştırma alanlarındandır. Klâsik Türk edebiyatı şairlerinden Lâgarî ve şiirleri hakkındaki bilgilere mecmualar sayesinde ulaşılmaktadır. Şairin kimliği noktasında kesin ve net bilgi yoktur. Ancak Lâgarî hakkında iki tezkirede çok kısa bilgi vardır. Şairlerin aynı mahlası taşımaları edebiyat araştırmalarındaki handikaplardan biri olduğundan Lâgarî’nin tezkirelerde geçen kişi ile aynı olma ihtimali kadar farklı biri olması da mümkündür. Bu yüzyılda yaşamış Lâgarî Hasan Çelebi’nin de şair olması uzak bir ihtimal değildir. Bir bölümünün de Lâgarî tarafından derlendiği ifade edilen mecmuada, Lâgarî’ye atfedilen Türkçe şiirler bulunmaktadır. Bu şiirlerden bazıları, başka şairlere ait divanlarda da görülmektedir. Çalışmamız, Lâgarî’ye atfedilen şiirlerinin tespiti, Latin harflerine aktarımı ile Lâgarî ve şiirleri hakkında kısa değerlendirmeler eksenindedir.

Magazines/compilations have an important place among the sources of Turkish literature. These works are important that contribute to the history of literature in many ways. The name of a poet, which is about to disappear, can take its place in the sources again, based on the poem found in a magazine.  Sometimes it happens that a poem has been accidentally or intentionally recorded on behalf of someone else or is owned by someone else. The classification and content analyzes and general evaluations made on the axis of compilations are important research areas in the context of the determination of poems and poets. Information about Lagari and his poems, one of the poets of classical Turkish literature, can be reached through journals/compilations. There is brief information about a poet with the pseudonym Lagari in a biographical works/tazkeerahs. Since poets have the same pseudonym is one of the handicaps in literary studies, it is possible for Lagari to be as different as the person mentioned in the biographies. It is not a remote possibility that Lagari Hasan, who lived in the 17th century, was also a poet. There are Turkish poems attributed to Lagari in the journal/magazine, some of which are stated to have been compiled by him. Some of these poems are also seen in the poetry books of other poetsOur study is on the axis of determining the poems attributed to Lagari, transferring them to Latin letters, and short evaluations about him and his poems
YAĞLI TOHUM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER VE TÜRKİYE KOLZA PİYASASI TREND ANALİZİ
Developments in the Oilseed Markets and Trend Analysis of Turkish Rapeseed Market
Yazar: Küçük, Nihat; Aydoğdu, Mustafa Hakkı; Şahin, Zeliha
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Oilseed markets,rapeseed market,trend analysis,Turkey ; Yağlı tohum piyasaları,kolza piyasası,trend analizi,Türkiye

Bu çalışmanın amacı, tüm dünyada bitkisel yağ üretiminde hammadde olarak kullanılan soya, ayçiçeği, kolza, çiğit ve palm gibi başlıca yağlı tohumların piyasalarındaki güncel gelişmeler eşliğinde Türkiye kolza tohumu piyasasının incelenmesidir. Yüksek besin değerlerine sahip kolza tohumu, dünya yağlı tohum piyasalarında artan talebi ve fiyatıyla dikkat çeken başlıca yağlı tohumlardan biridir. Bu araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumu’ndan elde edilen 2000-2020 dönemi Türkiye kolza ekim alanı, üretim miktarı, verimi, satış fiyatı ile 2000-2018 dönemi kolza dış ticaret verilerinden yararlanılmıştır. Excel programında trend analizi yöntemi kullanılarak, veri setinin fiili dönem değişim eğilimleri ve 2025 yılına kadar yakın gelecek projeksiyonları hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, Türkiye’de kolza ekim alanlarının, üretim miktarının, veriminin ve fiyatlarının gelecek dönemlerde de farklı şiddetlerde artma eğilimi gösterecekleri öngörülmüştür. Bu projeksiyonların elde edildiği trend analizlerinin regresyon katsayıları sırasıyla yaklaşık, %85,5, %86,3, %78,2 ve %93,5 olarak ölçülmüştür. Diğer taraftan ihracatın, ithalatın ve dış ticaret dengesindeki açığın da devam edeceği öngörülmüş, bu analizlere ilişkin regresyon katsayıları sırasıyla yaklaşık, %51,6, %5,7 ve %3,2 olarak belirlenmiştir.

The aim of this study is to examine Turkish rapeseed market in the light of the recent developments in the markets of major oilseeds such as soybean, sunflower, rapeseed, cottonseed and palm, which are used as raw materials vegetable oil production all over the world. Rapeseed, which has high nutritional values, is one of the main oilseeds that attracts attention with increasing demand and price in the world oilseed markets. In this research, we used Turkey's rapeseed cultivation area, production, yield, and price data for 2000-2020 period and rapeseed foreign trade data for 2000-2018 period obtained from the Turkish Statistical Institute. The previous periods change trends of the data set and the projections until 2025 were calculated by using the trend analysis method in the Excel program. The results shows that rapeseed cultivation areas, production, yield and prices in Turkey will tend to increase at different intensities. The regression coefficients of the trend analyzes were measured as 85.5%, 86.3%, 78.2% and 93.5%, respectively. On the other hand, exports, imports and the deficit in foreign trade balance will continue. The regression coefficients for these analyzes were determined as 51.6%, 5.7% and 3.2%, respectively.
ÇAĞDAŞ DÖVME ANLATILARINDA KADIN BEDENİ VE TEMSİLİ (BÜYÜKÇEKMECE SAHİLİ ÖRNEĞİ)
The Woman Body and Its Representatıon in Contemporary Tattoo Narratıves (Büyükçekmece Beach Example)
Yazar: Kanbir, Figen
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Dövme,kadın,beden,kadın bedeni. ; Tattoo,woman,body,woman body.

Dövme deri altına bir boyanın kalıcı bir şekilde işlenmesiyle oluşmuş işaret, resim ve süslemelerdir. Dövme yaptırarak kişi yaş, cinsiyet, eğitim durumu, bağlı olunan sınıf, inanç biçimi gibi kişisel veya topluluk özelliklerinden bir veya birkaçını bedeninde yansıtmaktadır. Dövme yaptırmanın nedenleri zaman içerisinde değişim göstermiştir. Geleneksel kültürde dövme topluluğa aidiyet, güzellik, erginlik gibi nedenlerle yapılmaktadır. Modern dövme yaptırmanın nedenleri ise kişiden kişiye farklılık arz etmektedir. Bu çalışma kadınların dövme yapma tercihleriyle yerleşik kadınlık rollerini devam ettirme veya yeniden kurgulama istekliliklerini sorgulamaya açmıştır. Çalışma İstanbul Büyükçekmece Sahili’nde, 2021 yılı Temmuz ayında, 16 kişiyle görüşme yoluyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın katılımcıları (en az bir dövmesi olanlar arasından) amaçlı örneklem yoluyla belirlenmiştir. Çalışmada dövmenin kadınların farklı olduklarını anımsatan bedenlerindeki bir işaret olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yaşa, eğitim durumuna, cinsiyete bağlı kişisel farklılıkların dövme tercihlerini belirlediği ortaya çıkmıştır. Katılımcılar arasında dövmeyi çoğunlukla düşük eğitimliler ve gençler tercih etmektedir. Çalışmadan elde edilen veriler bu algının (dövmenin tarihsel süreç içerisindeki değişimine benzer şekilde) dönüştüğünü göstermiştir.

Tattoos are signs, pictures and decorations formed by the permanent processing of a dye under the skin. The person reflects one or more of the person or community characteristics such as age, gender, education level, class, belief style by getting a tattoo on her body. The reasons for getting a tattoo have changed over time. In traditional culture, the tattoo is done for reasons such as belonging to the community, beauty, and puberty. The reasons for modern tattooing differ from person to person. This study has opened the question of woman's willingness to maintain or reconstruct their established femininity roles with their tattooing preferences. The study was carried out in İstanbul Büyükçekmece Beach, in July 2021, by interviewing 16 people. Participants of the study (among those with at least one tattoo) were determined by purposive sampling. In the study, it was concluded that the tattoo is a mark on the body that reminds women that they are different. In addition, it was revealed that personal differences depending on age, education level, and gender determine tattoo preferences. Among the participants, tattooing is mostly preferred by the low-educated and young people. The data obtained from the study showed that this perception (similar to the change of tattoo in the historical process) was transformed.
İŞLETMELERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ DÜZEYİNİN VERİMLİLİĞE ETKİSİ: İŞLETME GRUBUNA BAĞLI OLMA VE ULUSLARARASILAŞMANIN ROLÜ
The Impact of Information and Communication Technology Level of Firms on Productivity: The Role of Business Group Affiliation And Internationalization
Yazar: Kayacı, Ayşe
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Bilgi ve İletişim Teknolojisi,Verimlilik,İşletme Grupları,Uluslararasılaşma,Türkiye ; Information and Communication Technology,Productivity,Business Groups,Internationalization,Turkey

Bu çalışmada bilgi ve iletişim teknolojileri düzeyinin işletme verimliliği üzerindeki olumlu etkisi bilgi temelli yaklaşım perspektifi ile araştırılmıştır. Ayrıca işletme grubuna bağlı olan ve uluslararasılaşma düzeyi daha yüksek olan işletmelerde bu olumlu ilişkinin daha yüksek düzeyde gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada World Bank Enterprise Survey veri tabanında yer alan ve 2015 yılında Türkiye’de gerçekleştirilen anket verilerine yer verilmiştir. Araştırma hipotezleri en küçük kareler yöntemi ile regresyon analizine tabi tutulmuştur. Yapılan regresyon analizleri sonucunda beklenenin tersine işletmelerin bilgi ve iletişim teknolojisi düzeyi ile verimlilikleri arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu görülmüştür. İşletme grubuna bağlı olma ve uluslararasılaşma düzeyi değişkenlerinin beklenen yönde düzenleyici etkisi tespit edilememiştir. Öte yandan işletme grubuna bağlı işletmelerde bilgi ve iletişim teknolojileri ile verimlilik arasındaki olumsuz ilişki daha kuvvetlidir. Bu araştırma benzer araştırmalardan farklı olarak Türkiye genelinde oldukça geniş bir veri tabanından elde edilen veriler ışığında, ilgili yazında öngörülen bilişim teknolojilerinin işletme verimliliğine olumlu etkisinin her ülke bağlamında geçerli olacağı varsayımının mümkün olmadığını göstermektedir.

In this study, the positive effect of information and communication technologies on firm productivity has been investigated through knowledge-based view. Moreover, it has been tried to find if this positive relationship is higher for firms that are affiliated to business groups and have higher internationalization level. This study has used the data of Turkey for the year of 2015 from World Bank Enterprise Survey database. Research hypotheses were tested through ordinary least squares regression method. According to results of regression analyses, there has been a significant and negative relationship between information and communication technologies level of the firm and firm productivity contrary to our expectations. The moderating influence of business group affiliation and internationalization level were not be determined in expected directions. However, the negative relationship between information and communication technologies and firm productivity is stronger for business group affiliated firms. This study has shown that the proposition of positive impact of information technologies on firm productivity cannot be applicable for all country contexts in the light of a diverse dataset derived from Turkey and that makes it distinct from similar studies.