hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk Din Sosyolojisinde Yaşanan Yapısal Güçlükler
Türk Din Sosyolojisinde Yaşanan Yapısal Güçlükler
Yazar: Alperen, Abdullah
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Yöntem, kuramsal araştırma, empirik araştırma, din sosyolojisi

Türkiye’de din sosyolojisine olan ilgi ve yapılan çalışmalarda son zamanlardaki artışa paralel olarak çeşitli yöntem sorunları ve yapısal güçlüklerle karşılaşıldığı da bir gerçektir. Sosyolojinin bir bilim olarak ortaya çıkmasından bu yana geçen yaklaşık iki yüz yıllık süreç, sosyolojide yöntem sorunlarının ve tartışmalarının da tarihi olagelmiştir. Sosyal bilimlerde ve sosyolojide yöntem, geniş bir felsefi arka planı olan, pek çok farklı disiplinin çeşitli katkılarının olduğu bir alandır. Sosyoloji özelinde yöntem konusu, sosyolojinin ne olduğu, nasıl bir bilim olduğu tartışılmadan iyi anlaşılamaz. Bu problemlerden bazıları din sosyolojisinin konusundan kaynaklandığı gibi, diğer bir kısmı da konuya yaklaşımdan ve araştırmacıdan kaynaklanan hususlardır.

Türkiye’de din sosyolojisine olan ilgi ve yapılan çalışmalarda son zamanlardaki artışa paralel olarak çeşitli yöntem sorunları ve yapısal güçlüklerle karşılaşıldığı da bir gerçektir. Sosyolojinin bir bilim olarak ortaya çıkmasından bu yana geçen yaklaşık iki yüz yıllık süreç, sosyolojide yöntem sorunlarının ve tartışmalarının da tarihi olagelmiştir. Sosyal bilimlerde ve sosyolojide yöntem, geniş bir felsefi arka planı olan, pek çok farklı disiplinin çeşitli katkılarının olduğu bir alandır. Sosyoloji özelinde yöntem konusu, sosyolojinin ne olduğu, nasıl bir bilim olduğu tartışılmadan iyi anlaşılamaz. Bu problemlerden bazıları din sosyolojisinin konusundan kaynaklandığı gibi, diğer bir kısmı da konuya yaklaşımdan ve araştırmacıdan kaynaklanan hususlardır.
XIX. Yüzyılda Tarsus’un Nüfusu
XIX. Yüzyılda Tarsus’un Nüfusu
Yazar: Poş, Abdullah
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Tarsus, Osmanlı, XIX. yüzyıl, Müslümanlar ve Gayrimüslimler

XIX. yüzyılda Tarsus’un idarî yapısında önemli değişiklikler olmuştur. 1852’ye kadar Tarsus Sancağı’na bağlı ve birkaç hâneden ibaret bir köy olan Mersin aynı yıl nahiye statüsünü kazandı. 1864’te ise o zamana kadar Tarsus’un nahiyeleri olan Gökçeli, Elvanlı ve Kalınlı ile birleşerek Mersin Kazası kuruldu. 1888’de Mersin sancak merkezi olunca Tarsus yeni kurulan bu sancağın bir kazası haline geldi. İdarî yapıdaki bu yeni düzenleme, Tarsus nüfusunu önemli ölçüde etkilemiştir. Buna rağmen XIX. yüzyılın ikinci yarısında ve özellikle de 1877’den itibaren Tarsus nüfusu artmaya devam etmiştir. Nüfus artışının en önemli sebebi bu dönemde Tarsus’un aldığı göçlerdir. Osmanlılarda modern anlamda ilk nüfus sayımı 1831’de yapılmıştır. Bu sebeple araştırmanın zamanlaması 1831-1902 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmanın kaynağını ise 1831 ve daha sonraki nüfus sayım sonuçları, sâlnâmeler, şer‘iyye sicilleri ile yerli ve yabancı araştırmacıların incelemeleri oluşturmuştur.

XIX. yüzyılda Tarsus’un idarî yapısında önemli değişiklikler olmuştur. 1852’ye kadar Tarsus Sancağı’na bağlı ve birkaç hâneden ibaret bir köy olan Mersin aynı yıl nahiye statüsünü kazandı. 1864’te ise o zamana kadar Tarsus’un nahiyeleri olan Gökçeli, Elvanlı ve Kalınlı ile birleşerek Mersin Kazası kuruldu. 1888’de Mersin sancak merkezi olunca Tarsus yeni kurulan bu sancağın bir kazası haline geldi. İdarî yapıdaki bu yeni düzenleme, Tarsus nüfusunu önemli ölçüde etkilemiştir. Buna rağmen XIX. yüzyılın ikinci yarısında ve özellikle de 1877’den itibaren Tarsus nüfusu artmaya devam etmiştir. Nüfus artışının en önemli sebebi bu dönemde Tarsus’un aldığı göçlerdir. Osmanlılarda modern anlamda ilk nüfus sayımı 1831’de yapılmıştır. Bu sebeple araştırmanın zamanlaması 1831-1902 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmanın kaynağını ise 1831 ve daha sonraki nüfus sayım sonuçları, sâlnâmeler, şer‘iyye sicilleri ile yerli ve yabancı araştırmacıların incelemeleri oluşturmuştur.
Akitlerde İrade Beyanı
Akitlerde İrade Beyanı
Yazar: Özdemir, Ahmet
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Akit, irade beyanı, rıza, teâtî

Akitlerin, hukukî sonuç doğurabilmesi için karşılıklı rıza esasına dayanması gerekir. Karşılıklı rızanın tespiti için irade beyanına ihtiyaç vardır. İrade beyanı, söz ile olabileceği gibi söz dışındaki vasıtalar kullanılarak da ortaya konulabilir. Sözlü irade beyanında mazi ve şimdiki zaman kipi kullanılırsa akit kurulmuş olur. Gelecek zaman veya soru kipi kullanılmışsa akit geçerli olmaz. İnsanlar zaman zaman söz dışındaki iletişim yollarını kullanarak hukukî tasarruflarda bulunmaktadırlar. Bunların başında teâtî, işaret, yazışma, elçi (haberci) gönderme ve sükût etme gelmektedir.

Akitlerin, hukukî sonuç doğurabilmesi için karşılıklı rıza esasına dayanması gerekir. Karşılıklı rızanın tespiti için irade beyanına ihtiyaç vardır. İrade beyanı, söz ile olabileceği gibi söz dışındaki vasıtalar kullanılarak da ortaya konulabilir. Sözlü irade beyanında mazi ve şimdiki zaman kipi kullanılırsa akit kurulmuş olur. Gelecek zaman veya soru kipi kullanılmışsa akit geçerli olmaz. İnsanlar zaman zaman söz dışındaki iletişim yollarını kullanarak hukukî tasarruflarda bulunmaktadırlar. Bunların başında teâtî, işaret, yazışma, elçi (haberci) gönderme ve sükût etme gelmektedir.
Seyfeddin Âmidî’nin Hayatı, İslam Düşüncesindeki Yeri ve Eserleri
The Life of Sayf al-Din al-Amidī, His Place in Islamic Thought and His Works
Yazar: Çoşar, Hakan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Seyfeddin Âmidî, İslam Felsefesi, Mantık, Kelam, Fıkıh Usulu ; Sayf al-Din al-Amidī,Islamic Philosophy,Logic,Islamic Theology (Kalam) and Methodology of Islamic jurisprudence (usul al-fıqh)

Seyfeddin Âmidî, İslam Düşüncesi alanında özelliklede felsefe ve kelam sahasında temel paradigmaların oluştuğu dönem olarak da kabul edilen 13. yüzyılın önemli bir düşünürüdür. O, Mantık, Felsefe, Kelam, Fıkıh Usulü, Hilaf ve Cedel ilimlerinde yazdığı eserler ile daha kendi döneminde tanınmıştır. Onun eserleri, Gazali sonrası oluşan ve Fahreddin Razi ile sistemleşmeye başlayan felsefi kelam/kelemi felsefe döneminin en olgun eserlerindendir. Bu yüzden o, kendisinden sonraki dönemlerde düşünceleri ile etkili olmuş ve eserleri de bu tür çalışmaların hem muhteva hem de şekil açısından temel referans kaynaklarını teşkil etmiştir.

In this study, we examine the philosophical thoughts and life of Sayf al- Dīn al-Āmidī, who lived in XIII.th century and was one of the eminent philosophers in this century in the fields of philosophy, logic, Islamic theology and methodology of Islamic jurisprudence (usūl al-fıkh). His books are the ones of the perfect works among others in the philosophical-theological period methodized by al-Ghazālī and Fakhr al-Dīn al-Rāzī. So he had influence with his ideas on some thinkers in the periods after him, and his works became basic referece sources of some kind of books in terms of content and form.
Kuşeyrî’nin “Luma’ fi’l-İtikâd” Adlı Akâid Risalesinin Çeviri ve Değerlendirilmesi
Translation and Evaluation of the Work of Al-Qushayri which has Titled “Luma’ fi’l-İ’tikâd”
Yazar: Şık, İsmail
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Kuşeyrî,Theology of Ashari,Theologial interpretation,belief ; Kuşeyrî, itikad, kelam sistemi, Eş’arilik

Kuşeyrî, Eş’ari kelam anlayışını benimsemiş ve bu ekolün hararetli bir savunucusu olmuştur. Tasavvuf geleneğinin Ehl-i Sünnet çizgisine bağlı olarak sistemleşmesine önemli katkıları olan Kuşeyrî hem bir Sufî olarak tasavvuf hakkında detaylı bilgi ve görüşler sunduğu gibi hem de Ehl-i Sünnet kelam ekollerinden Eş’arilik hakkında yaptığı çalışmalarla bu mezhebin görüş ve düşüncelerinin bilinmesine ve yayılmasına olumlu yönde katkı vermiştir. Kuşeyrî’nin itikad risaleleri yazmadaki amacı doğru inanç ve salih amel birlikteliğini vurgulamaktır. O bu açıdan Kur’an’a dayanan sağlam bir itikadın kaçınılmaz olduğuna sıklıkla değinir. Kuşeyrî’nin bu konudaki hassasiyeti tasavvuf ve kelam ilimleri arasında olması gereken sıkı diyaloga örneklik teşkil etmektedir.

Kuşeyrî have important effect to became systematized in the Islamic Sufism’ tradition. He presented detalied information and opoinion in his work that they interested with Asharism is from Ehl-i Sunne’ theology scholls have contiributed to spread and know. This article is very important for theology because of author who adopted to Ashari theology’ understanding. Additaional Kuşeyri stressed strong belief that leaned to Quran in this work.Kuşeyrî have important effect to became systematized in the Islamic Sufism’ tradition. He presented detalied information and opoinion in his work that they interested with Asharism is from Ehl-i Sunne’ theology scholls have contiributed to spread and know. This article is very important for theology because of author who adopted to Ashari theology’ understanding. Additaional Kuşeyri stressed strong belief that leaned to Quran in this work.
Medreseden Üniversiteye
Medreseden Üniversiteye
Yazar: Zengin, Zeki Salih
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Medreseden,Üniversiteye,Ülkemiz

Ülkemizde sayısı yüzü aşan üniversitelerimizin, birçok problemleri ile birlikte, hem sayı hem de nitelik olarak gelişme gösterdikleri görülmektedir. Türkiye’de ilk defa “Darülfünûn” adı ile Tanzimat döneminde açılan üniversitenin yaklaşık 150 yıllık serencâmının bilinmesi sadece tarihî bir merakın giderilmesinin ötesinde, bu alanda katedilen mesafenin bilinmesi ve birtakım derslerin çıkartılması açısından da önemlidir. Konuyu ele alırken tarihi süreci takip etmemiz gerekmektedir. Bu nedenle öncelikle medresenin ne olduğu meselesini açıklığa kavuşturduktan sonra, üniversiteye geçiş hakkında bilgi vermeyi, sonuç olarak da her iki kurumu genel özellikleri ile karşılaştırmayı planlıyoruz.

Ülkemizde sayısı yüzü aşan üniversitelerimizin, birçok problemleri ile birlikte, hem sayı hem de nitelik olarak gelişme gösterdikleri görülmektedir. Türkiye’de ilk defa “Darülfünûn” adı ile Tanzimat döneminde açılan üniversitenin yaklaşık 150 yıllık serencâmının bilinmesi sadece tarihî bir merakın giderilmesinin ötesinde, bu alanda katedilen mesafenin bilinmesi ve birtakım derslerin çıkartılması açısından da önemlidir. Konuyu ele alırken tarihi süreci takip etmemiz gerekmektedir. Bu nedenle öncelikle medresenin ne olduğu meselesini açıklığa kavuşturduktan sonra, üniversiteye geçiş hakkında bilgi vermeyi, sonuç olarak da her iki kurumu genel özellikleri ile karşılaştırmayı planlıyoruz.
Ebû Saîd el-Harrâz'ın Kitâbu'l-Keşf ve'l-Beyân, Kitâbu'l-Hakâik ve Kitâbu'l-Ferâğ Adlı Üç Risalesindeki Tasavvufî Görüşleri
Ebû Saîd el-Harrâz'ın Kitâbu'l-Keşf ve'l-Beyân, Kitâbu'l-Hakâik ve Kitâbu'l-Ferâğ Adlı Üç Risalesindeki Tasavvufî Görüşleri (N. Baltacı, YL)
Yazar: Uğur, Hakan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Ebû,Saîd,el-Harrâz

Ebû Saîd el-Harrâz’ın (v. 286/899) Kitâbü’l-Keşf ve’l-Beyân, Kitâbü’l-Ferâğ ve Kitâbü’l-Hakâik adlı yazma eserlerinden hareketle tasavvufî görüşlerini ortaya koymaya yönelik olan Ebû Saîd El-Harrâz'ın Kitâbu'l-Keşf Ve'l-Beyân, Kitâbu'l-Hakâik ve Kitâbu'l- Ferâğ Adlı Üç Risalesindeki Tasavvufî Görüşleri adlı bu çalışma; giriş, iki bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Harrâz’ın hayatı, eserleri, sufî hocaları, talebeleri ve kendinden sonraki dönemlere etkileri hakkında bilgi verilmiştir. Eserleri hakkında verilen bilgilerde eserlerin baskıları ve yazma nüshaları hakkında da bilgi sunulmuştur. “Etkileri” başlığı altında, ilk dönem tasavvuf kaynakları ile bazı temel eserler olan Serrâc’ın (v. 378/988) el- Lüma’ adlı eseri, Kelâbâzî (v. 380/990), Kuşeyrî’nin (v. 465/1072) er-Risâle’si, Hucvîrî (v. 470/1077), Gazzâlî (v. 505/1111), Ferîdüddîn Attâr (v. 618/1221), Sühreverdî (v. 632/1240), Şa‘rânî (v. 973/1565) gibi âlimlerin eserlerinde Harrâz’ın kaynak olarak kullanıldığı yerler tespit edilmiştir.

Ebû Saîd el-Harrâz’ın (v. 286/899) Kitâbü’l-Keşf ve’l-Beyân, Kitâbü’l-Ferâğ ve Kitâbü’l-Hakâik adlı yazma eserlerinden hareketle tasavvufî görüşlerini ortaya koymaya yönelik olan Ebû Saîd El-Harrâz'ın Kitâbu'l-Keşf Ve'l-Beyân, Kitâbu'l-Hakâik ve Kitâbu'l- Ferâğ Adlı Üç Risalesindeki Tasavvufî Görüşleri adlı bu çalışma; giriş, iki bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Harrâz’ın hayatı, eserleri, sufî hocaları, talebeleri ve kendinden sonraki dönemlere etkileri hakkında bilgi verilmiştir. Eserleri hakkında verilen bilgilerde eserlerin baskıları ve yazma nüshaları hakkında da bilgi sunulmuştur. “Etkileri” başlığı altında, ilk dönem tasavvuf kaynakları ile bazı temel eserler olan Serrâc’ın (v. 378/988) el- Lüma’ adlı eseri, Kelâbâzî (v. 380/990), Kuşeyrî’nin (v. 465/1072) er-Risâle’si, Hucvîrî (v. 470/1077), Gazzâlî (v. 505/1111), Ferîdüddîn Attâr (v. 618/1221), Sühreverdî (v. 632/1240), Şa‘rânî (v. 973/1565) gibi âlimlerin eserlerinde Harrâz’ın kaynak olarak kullanıldığı yerler tespit edilmiştir.
Millî Dinlerde Renk Fenomeni
The Color Phenomenon in the National Religions
Yazar: Albayrak, Kadir
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Renk, renk algısı, millî dinler, Türk kültürü, liturjik giysiler ; Color,color perception,national religions,Turkish culture,liturgical vestments

Bilindiği üzere dinler çok değişik semboller kullanmakta ve bunların arasında renk sembolizmi de bulunmaktadır. Kültürel bir fenomen olarak renk dinlerde önemli bir yere sahiptir. Aslında insanın olduğu yerde sürekli olarak renk algısı da olagelmiştir ve dolayısıyla renk algılarıyla dinler arasında yakın bir ilişki vardır. Fakat rengin tarihteki ve çağdaş sosyal bilimlerdeki rolüne disiplinler arası yaklaşımla bakmak zorunlu görünmektedir. Bunun için biz bu çalışmamızda millî dinlerdeki renk algısına dinler tarihi perspektifinden yaklaşmaya çalıştık. Bu çerçevede, başta Türk kültürü olmak üzere, Hint, Çin, Japon ve İran dinlerindeki renk fenomenini araştırdık.

As known, religions use many kind of symbols and we can say that color symbolism is one of them. Color as a phenomenon of culture has a very important role in all religions. For as long as there have been people, there have been different color perceptions. So, there was/is a relationship between color perceptions and religions. But the multidisciplinary approach to the role of color in history and modern social sciences is an imperative. Because of this, in this article, we study the main colors specified in the beliefs of the national religions from the aspect of history of religions. In this context, we researched the phenomenon of color in the Turkish culture, Indian, Chinese, Japanese and Iranian religions.
Şia’da Rec‘at İnancının Muhtemel Kökenleri ve Sözde Dinî Temelleri
Şia’da Rec‘at İnancının Muhtemel Kökenleri ve Sözde Dinî Temelleri
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Şia, İmâmiyye Şiası, rec‘at, mehdi

Arapça bir kelime olan rec‘at “geri dönüş” anlamına gelir ve bu kök anlamıyla bağlantılı olarak, “Ölümden sonra tekrar dünyaya dönmek” yahut “Kıyametten önce bir grup ölü insanın Allah tarafından diriltilip tekrar dünyaya dönmesi” şeklinde bir terimsel anlam içerir. İmâmiyye Şiası bu anlamda bir rec‘atın hak olduğuna ve gelecekte vuku bulacağına inanır. Buna karşılık Ehl-i Sünnet, Mutezile ve Zeydiyye gibi diğer mezhepler böyle bir inancın sahih İslam akidesinde yeri olmadığı fikrini savunur. Şia’ya göre bu isabetsiz bir görüştür. Çünkü rec‘at her şeyden önce Kur’an ayetleriyle sabit bir inançtır. Ayrıca bu konuda birçoğu Ehl-i Beyt imamlarından gelen iki yüz civarında hadis (ahbar) mevcuttur. İşte bu makalede, ilkin Şia’daki rec‘at inancının muhtemel kökenleri üzerinde durulacak, ardından Şiî âlimlerin rec‘ata delil gösterdikleri nassların bu konuda istidlalde bulunmaya elverişli olup olmadığı meselesi tartışılacaktır.

Arapça bir kelime olan rec‘at “geri dönüş” anlamına gelir ve bu kök anlamıyla bağlantılı olarak, “Ölümden sonra tekrar dünyaya dönmek” yahut “Kıyametten önce bir grup ölü insanın Allah tarafından diriltilip tekrar dünyaya dönmesi” şeklinde bir terimsel anlam içerir. İmâmiyye Şiası bu anlamda bir rec‘atın hak olduğuna ve gelecekte vuku bulacağına inanır. Buna karşılık Ehl-i Sünnet, Mutezile ve Zeydiyye gibi diğer mezhepler böyle bir inancın sahih İslam akidesinde yeri olmadığı fikrini savunur. Şia’ya göre bu isabetsiz bir görüştür. Çünkü rec‘at her şeyden önce Kur’an ayetleriyle sabit bir inançtır. Ayrıca bu konuda birçoğu Ehl-i Beyt imamlarından gelen iki yüz civarında hadis (ahbar) mevcuttur. İşte bu makalede, ilkin Şia’daki rec‘at inancının muhtemel kökenleri üzerinde durulacak, ardından Şiî âlimlerin rec‘ata delil gösterdikleri nassların bu konuda istidlalde bulunmaya elverişli olup olmadığı meselesi tartışılacaktır.
Hannah Arendt’te Şiddet ve Şiddetin Kaynağı Üzerine Din Sosyolojik Bir İnceleme
Hannah Arendt’te Şiddet ve Şiddetin Kaynağı Üzerine Din Sosyolojik Bir İnceleme
Yazar: Hüseyin Salur, Abdullah Alperen-
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Hannah Arendt, Şiddet, Totalitarizm, Religion Sociology

Şiddet olgusunun insanlık tarihi kadar eski olduğu bilinmektedir. İnsanoğlu dünyaya geldikten sonra çevresini tanımaya başladıkça şiddeti ve onun etki alanını da tanımaya başlar. Biz bu çalışmamızda, insan doğasında bir nüve olarak var kabul ettiğimiz şiddet olgusunu ve onun kaynağını Hannah Arendet’e göre yorumlamak istedik. İnsanoğlunun bilinçli bir fiili olan şiddeti anlamayı ve H. Arendet’in dünya görüşünde neyin şiddete sebep olduğunu bulmayı amaçlayan bu çalışmada şiddet olgusu din sosyolojisinin bakış açısıyla incelenilmektedir. Bu çerçevede H. Arendt’i ve onun şiddet anlayışını anlamaya ve değerlendirme çalıştık.

Şiddet olgusunun insanlık tarihi kadar eski olduğu bilinmektedir. İnsanoğlu dünyaya geldikten sonra çevresini tanımaya başladıkça şiddeti ve onun etki alanını da tanımaya başlar. Biz bu çalışmamızda, insan doğasında bir nüve olarak var kabul ettiğimiz şiddet olgusunu ve onun kaynağını Hannah Arendet’e göre yorumlamak istedik. İnsanoğlunun bilinçli bir fiili olan şiddeti anlamayı ve H. Arendet’in dünya görüşünde neyin şiddete sebep olduğunu bulmayı amaçlayan bu çalışmada şiddet olgusu din sosyolojisinin bakış açısıyla incelenilmektedir. Bu çerçevede H. Arendt’i ve onun şiddet anlayışını anlamaya ve değerlendirme çalıştık.
Bir Ateizm Ahlâkının İmkânı Üzerine
Bir Ateizm Ahlâkının İmkânı Üzerine
Yazar: Çevik, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ahlak, etik, nesnel ahlak, öznel ahlak, ateizm

Bu yazıda ateizmin ahlak temellendirmesinin mümkün olup olmadığı üzerinde durulacaktır. Öncelikle ahlak felsefesinin temel kavramı olan ‘iyi’nin teizm açısından nasıl ele alındığı üzerinde durulacaktır. Daha sonra ateizm bağlamında nesnel ve öznel ahlak teorisi tartışılacak. Son olarak da ateizm için öznel ahlak teorisinin kaçınılmaz olması ve öznel ahlak anlayışın aslında bir ahlak anlayışı sayılmayacağının gerekçesi üzerinde durulacaktır.

Bu yazıda ateizmin ahlak temellendirmesinin mümkün olup olmadığı üzerinde durulacaktır. Öncelikle ahlak felsefesinin temel kavramı olan ‘iyi’nin teizm açısından nasıl ele alındığı üzerinde durulacaktır. Daha sonra ateizm bağlamında nesnel ve öznel ahlak teorisi tartışılacak. Son olarak da ateizm için öznel ahlak teorisinin kaçınılmaz olması ve öznel ahlak anlayışın aslında bir ahlak anlayışı sayılmayacağının gerekçesi üzerinde durulacaktır.
Tecrîd-i Sarîh Mukaddimesi’nin Kaynağı Meselesi II: Mukaddime’ye Tedrîbu’r- Râvî’den Alınan Pasaj Bilgilerin Tesbiti
Tecrîd-i Sarîh Mukaddimesi’nin Kaynağı Meselesi II: Mukaddime’ye Tedrîbu’r- Râvî’den Alınan Pasaj Bilgilerin Tesbiti
Yazar: Atmaca, Veli
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ahmed Na’îm, Tecrid, Tedrîb, Süyuti ; Ahmad Na’im,Tacrid,Tadrib,Suyuti

Cumhuriyet Türkiyesi’nin hadis alanındaki ilk eseri sayılan Tecrîd-i Sarîh ve Hadis Tarihi ve Usûlüne dair geniş bilgi içeren Mukaddime’nin, klasik Hadis Usûlü eserlerinden alınmış olma ihtimaline dair kanaatimizi doğrulamak için yapılan çalışmanın devamında, Tedrîbu’r- Râvî ile benzerlik arzeden bilgiler tesbit edilmiştir. Mukayese çalışması, her iki eser arasındaki benzerliklerden olan ve bir sayfa tutarında; aynen alıntı görünümü veren bilgilerin tesbitini kapsamaktadır. Neticede yaklaşık bir sayfalık benzerliklerin de bir hayli çok olduğu görülmüştür.

Following the studies in order to confirm our idea about the possibility that Tacrid-i Sarih accepted as the first work in the field of Hadith of Turkish Republic and Preface including extensive information on Hadith History and Methodology were taken from traditional Hadith Methodology Works, it was determined that there is information displaying similarities with Tadribu-r Ravi. Comparison study includes the determination of information seeming exactly as quotation in a page of similarities between two works. As a result it was seen that there are a lot of, nearly a page of, similarities.
Beyrut’la İstanbul Arasında Yûsuf el-Esîr Hayatı ve Eserleri
Beyrut’la İstanbul Arasında Yûsuf el-Esîr Hayatı ve Eserleri
Yazar: Özdemir, Yılmaz
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Yusuf el-Esir, Arap Dili ve Edebiyatı, Beyrut

Yusuf el-Esîr, 19. Yüzyıl’da yaşamış, önemli bir ilim adamı, Arap dilcisi ve edibidir. Osmanlı devletinin adliye teşkilatında çeşitli kademelerde görev yapmasının yanı sıra Arap dili ve edebiyatı alanında telifler vücuda getirmiş, Arapça çıkan bazı gazetelere yazılar yazmış, İstanbul’da ve Lübnan’ın çeşitli okullarında tedris işiyle meşgul olmuştur. Eserleriyle ve tedris faaliyetiyle Arap dili ve edebiyatının gidişatına yön veren ve modern Arap edebiyatının oluşum sürecinde etkin olan isimlerin yetişmesinde büyük pay sahibi olan bir şahsiyettir. Makalede, Yusuf el-Esîr’in hayatı ve eserleri, Arap dili ve edebiyatına yaptığı katkı açısından kısaca değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Yusuf el-Esîr, 19. Yüzyıl’da yaşamış, önemli bir ilim adamı, Arap dilcisi ve edibidir. Osmanlı devletinin adliye teşkilatında çeşitli kademelerde görev yapmasının yanı sıra Arap dili ve edebiyatı alanında telifler vücuda getirmiş, Arapça çıkan bazı gazetelere yazılar yazmış, İstanbul’da ve Lübnan’ın çeşitli okullarında tedris işiyle meşgul olmuştur. Eserleriyle ve tedris faaliyetiyle Arap dili ve edebiyatının gidişatına yön veren ve modern Arap edebiyatının oluşum sürecinde etkin olan isimlerin yetişmesinde büyük pay sahibi olan bir şahsiyettir. Makalede, Yusuf el-Esîr’in hayatı ve eserleri, Arap dili ve edebiyatına yaptığı katkı açısından kısaca değerlendirilmeye çalışılmıştır.