Sümerbank’ın İkinci Dünya Savaşı Sırasında Çalışma Hayatına Yönelik Eğitim ve Yetiştirme Faaliyetleri (1939-1945)
Sümerbank’s Training and Education Activities for the Workforce during the Second World War (1939-1945)
Yazar: Sayıcı, İlhan
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları No. 48, 2024
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Sümerbank,First Industrial Plan,Education,Work Life (Workforca/Labor),World War II ; Sümerbank,Birinci Sanayi Planı,Eğitim,Çalışma Hayatı,İkinci Dünya Savaşı

Türkiye Cumhuriyeti 1930’lu yılların başlarında dünyada yaşanan ekonomik sıkıntıların ve bunların ülkede neden olduğu etkilerden dolayı, daha önce izlediği liberal ekonomi anlayışını terk etmiş ve devletçi bir ekonomi politikası uygulamaya başlamıştır. Devletçilik Politikasının uygulanması maksadıyla Birinci Sanayi Planı oluşturulmuştur. Birinci Sanayi Planının en büyük uygulayıcılarından birisi 11 Haziran 1933 yılında kurulan Sümerbank olmuştur. Birinci Sanayi Planı dokuma, maden işleme, kâğıt, cam-çimento gibi ana başlıkları taşıyordu. Plandaki en önemli işler Sümerbank’a verilmişti. İkinci Dünya Savaşına kadar olan süre diliminde, Sümerbank sanayileşme planlarına destek olmak amacıyla oldukça başarılı olmuştur. Bu savaşta oluşan olumsuz koşulların da etkisiyle farklı ekonomik politikalar izlenmek zorunda kalınmış ve daha önce düşünülen İkinci Sanayi Planı hedefinden vazgeçilmiştir. Bu çalışmada, İkinci Dünya Savaşı sırasında uygulanan ekonomi politikalarının genel durumundan çok; Sümerbank’ın savaşın olumsuz koşullarına rağmen işletmelerinde öncelikli olarak işçi, öğrenci ve memur çalışanlarına yönelik uyguladığı eğitim politikaları incelenecektir. Bunun yanı sıra çalışma hayatına yönelik uzman personel yetiştirme faaliyetleri, kadro çabaları ile bunun sağladığı faydalar ortaya konulacaktır.

In the early 1930s, due to the global economic difficulties and their resultant effects on the country, the Republic of Türkiye abandoned the liberal economic approach it had previously followed and began implementing a state-led economic policy (Statism/Etatism). The First Industrial Plan was formulated for the purpose of carrying out this Statist Policy. One of the principal implementing agencies of the First Industrial Plan was Sümerbank, which was established on June 11, 1933. The First Industrial Plan encompassed key sectors such as textiles, mineral processing, paper, and glass-cement production. The most critical tasks within the Plan were assigned to Sümerbank. In the period leading up to World War II, Sümerbank was highly successful in supporting the industrialization plans. However, due to the negative conditions created by the war, different economic policies had to be pursued, and the previously considered objective of the Second Industrial Plan was abandoned. This study will focus less on the general state of the economic policies applied during World War II, and more on Sümerbank’s specific training and education policies implemented in its enterprises, primarily targeting its workers, students, and administrative staff, despite the adverse conditions of the war. Furthermore, the institution’s activities for cultivating expert personnel for the workforce, its staffing efforts (cadre-building), and the benefits provided by these initiatives will be elucidated.