KLİNİK KARAR DESTEK SİSTEMLERİ İÇİN SAĞLIK SİSTEMLERİ KULLANILABİLİRLİK ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN PSİKOMETRİK ÖZELLİKLERİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
PSYCHOMETRIC PROPERTIES OF THE TURKISH VERSION OF THE HEALTH SYSTEMS USABILITY SCALE FOR CLINICAL DECISION SUPPORT SYSTEMS: RELIABILITY AND VALIDITY STUDY
Yazar: Gözübüyük, Onur; Bulut, Arzu
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Health Informatics and Information Systems ; Sağlık Bilişimi ve Bilişim Sistemleri ; Geçerlilik,Güvenilirlik,Karar destek sistemi,Sağlık sistemleri kullanılabilirlik ; Validity,Reliability,Decision support system,Health systems usability

Bu çalışmanın amacı, Klinik Karar Destek Sistemleri’nin (KKDS) hemşireler tarafından kullanılabilirliğinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek Sağlık Sistemleri Kullanılabilirlik Ölçeği (SSKÖ) Türkçe formunun psikometrik özelliklerini incelemek, geçerlik ve güvenirliğini test etmektir. Araştırma bir üniversite hastanesinde çalışmaya gönüllü katılmayı kabul eden 335 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Veriler çevirimiçi anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. İstatistiksel analizler için R ve JASP (Version 0.18.1) programları kullanılmıştır. SSKÖ’nin yapı geçerliği DFA ile incelenmiştir. DFA sonucu ölçeğin 22 madde ve 4 faktörlü yapısı doğrulanmıştır (χ2/df= 2,58, CFI=0,939, TLI=0,929, RMSEA=0,069, %90 GA [0,062, 0,076] ve SRMR=0,03). Maddelerin faktör yükleri 0,679 ile 0,865 arasındadır. SSKÖ faktörleri arasındaki korelasyon katsayıları 0,579 ile 0,786 arasında değişmektedir. Ölçeğin iç tutarlılığı için Cronbach’s α katsayısı 0,956, alt faktörlerin ise 0,822 ile 0,914 arasındadır. Bu çalışmanın bulguları SSKÖ Türkçe versiyonunun klinik karar destek sistemlerinin hemşireler tarafından kullanılabilirliğini değerlendirmek amacı ile kullanılabilecek iyi psikometrik özellikler, yakınsak-ayrışım geçerliliği ve güvenirliğine sahip bir araç olduğunu desteklemiştir. SSKÖ, klinik karar destek sistemlerinin kullanılabilirlik sorunlarının bağlam içinde daha iyi anlaşılmasına, potansiyel tıbbi olumsuz olaylar meydana gelmeden önce ele almasına ve tıbbi advers olaylara neden olabilecek kullanılabilirlik sorunlarının erken tanımlanmasına yardımcı olabilir ve hemşirelerin KKDS’ye yönelik farkındalığına katkıda bulunabilir.

The aim of this study was to examine the psychometric properties of the Turkish form of the Health Systems Usability Scale (HSUSS), which can be used to assess the usability of clinical decision support systems (CDSS) by nurses, and to test its validity and reliability. The study was conducted in a university hospital with 335 nurses who voluntarily agreed to participate in the study. Data were obtained using an online survey method. R and JASP (Version 0.18.1) programs were used for statistical analysis. The construct validity of the HSUS was examined by CFA. As a result of CFA, 22 items and 4-factor structure of the scale were confirmed (χ2/df= 2.58, CFI=0.939, TLI=0.929, RMSEA=0.069, 90% CI [0.062, 0.076] and SRMR=0.03). The factor loadings of the items were between 0.50 and 0.94. The correlation coefficients between the factors of the HSUS ranged between 0.679 and 0.865. Cronbach's α coefficient for the internal consistency of the scale is 0.956, and the sub-factors are between 0.822 and 0.914. The results of this study supported that the Turkish version of the CDSS is a tool with good psychometric properties, convergent-divergent validity and reliability that can be used to assess the usability of clinical decision support systems by nurses. The CDSS can help to better understand the usability issues of clinical decision support systems in context, address potential medical adverse events before they occur, and early identification of usability issues that may cause medical adverse events and contribute to nurses' awareness of the CDSS.