Afşin-Elbistan uçucu külü ve Bitlis volkanik tüfünün yüksek plastisiteli kile etkileri
Afşin-Elbistan uçucu külü ve Bitlis volkanik tüfünün yüksek plastisiteli kile etkileri
Yazar: Çimen, Ömür; Keleş, Erhan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Civil Geotechnical Engineering ; İnşaat Geoteknik Mühendisliği ; Soil Mechanics in Civil Engineering ; İnşaat Mühendisliğinde Zemin Mekaniği ; Kil zemin stabilizasyonu,kireç,Afşin-Elbistan uçucu külü,Bitlis volkanik tüfü

Bu çalışmada Afşin-Elbistan termik santrali uçucu külünün ve Bitlis volkanik tüfünün yüksek plastisiteli killi zeminin stabilizasyonunda kullanımı araştırılmıştır. Çalışma iki aşamadan oluşturulmuştur. Birinci aşamada kile %5, %10, %15, %20, %25, %30 oranlarında uçucu kül ve %5, %10, %15, %20, %25 oranlarında volkanik tüf ayrı ayrı karıştırılmıştır. İkinci aşamada optimum %6 kireç ilave edilerek aynı katkı oranları için numuneler hazırlanmıştır. Kireç katkısız ve kireç katkılı bütün oranlar için Atterberg limitleri, standart proktor, serbest basınç ve sabit hacimli şişme deneyleri uygulanmıştır. Bu deneylerden yararlanılarak her bir katkı çeşidi için ideal katkı oranları bulunmuştur. Afşin-Elbistan uçucu külü için ideal katkı oranı %15, Bitlis volkanik tüfü için ise %10 olarak elde edilmiştir. Bu oranlar için hazırlanan numunelere 7, 14, 21, 90 ve 120 gün süresince kuru kür uygulanmıştır. Kür sonunda serbest basınç deneyleri yapılmıştır. Kür süresi arttıkça serbest basınç mukavemetinin kürsüz duruma göre arttığı belirlenmiştir. Kullanılan katkılar kilin şişme basıncını azaltmış, serbest basınç mukavemetini arttırmıştır. Bütün deney sonuçlarından, önerilen katkıların yüksek plastisiteli kil zeminlerin iyileştirilmesinde kullanılabileceği görülmüştür. Bu katkılar optimum kireç ile birlikte kullanıldığında stabilizasyon performansı daha da artmaktadır.

Bu çalışmada Afşin-Elbistan termik santrali uçucu külünün ve Bitlis volkanik tüfünün yüksek plastisiteli killi zeminin stabilizasyonunda kullanımı araştırılmıştır. Çalışma iki aşamadan oluşturulmuştur. Birinci aşamada kile %5, %10, %15, %20, %25, %30 oranlarında uçucu kül ve %5, %10, %15, %20, %25 oranlarında volkanik tüf ayrı ayrı karıştırılmıştır. İkinci aşamada optimum %6 kireç ilave edilerek aynı katkı oranları için numuneler hazırlanmıştır. Kireç katkısız ve kireç katkılı bütün oranlar için Atterberg limitleri, standart proktor, serbest basınç ve sabit hacimli şişme deneyleri uygulanmıştır. Bu deneylerden yararlanılarak her bir katkı çeşidi için ideal katkı oranları bulunmuştur. Afşin-Elbistan uçucu külü için ideal katkı oranı %15, Bitlis volkanik tüfü için ise %10 olarak elde edilmiştir. Bu oranlar için hazırlanan numunelere 7, 14, 21, 90 ve 120 gün süresince kuru kür uygulanmıştır. Kür sonunda serbest basınç deneyleri yapılmıştır. Kür süresi arttıkça serbest basınç mukavemetinin kürsüz duruma göre arttığı belirlenmiştir. Kullanılan katkılar kilin şişme basıncını azaltmış, serbest basınç mukavemetini arttırmıştır. Bütün deney sonuçlarından, önerilen katkıların yüksek plastisiteli kil zeminlerin iyileştirilmesinde kullanılabileceği görülmüştür. Bu katkılar optimum kireç ile birlikte kullanıldığında stabilizasyon performansı daha da artmaktadır.