Aynı Sınıf Düzeyi İçin Hazırlanan Türkçe Ders Kitaplarının Ortak Sözvarlığı Açısından Karşılaştırılması
Comparison of Turkish Textbooks Prepared for the Same Grade Levels in Terms of Common Vocabulary
Yazar: Karadağ, Özay
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 7 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Turkish textbooks,secondary school,common vocabulary,word frequency,vocabulary ; Türkçe ders kitapları,söz varlığı,ortak söz varlığı,ortaokul,kelime sıklığı

Türkçe eğitiminin temel araçları ders kitaplarıdır.Ders kitapları eğitim öğretim sürecinin verimliliğinde büyük bir roloynamaktadır. Öğretmenler ağırlıklı olarak ders kitaplarında yer alan metinlerive etkinlikleri kullanarak Türkçe dersinin hedeflerine ulaşmaya çalışmaktadır.Öğretim programına uygun olarak hazırlanan ders kitapları tematik bir metinseçkisi özelliği göstermektedir. Ortaokul düzeyinde metinlerle birlikte metnebağlı etkinlikleri içeren ders kitapları Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) ve özelyayınevleri tarafından hazırlanmakta ve Talim ve Terbiye Kurulu onayıylayürürlüğe girmektedir. 2018-2019 eğitim öğretim yılında ortaokul düzeyinde yediders kitabı bulunmaktadır. Altıncı ve yedinci sınıf düzeylerinde hem MEB hem deözel yayınevlerinin Türkçe ders kitabı bulunmaktadır. Ders kitaplarındakimetinler öğretim programında yer alan zorunlu ve seçmeli temalara uygun olarakseçilmektedir. Aynı düzey için hazırlanan ders kitaplarında farklı temalarınseçilmesi durumu kitapların söz varlığı bakımından niteliklerinideğiştirebilmektedir. Bu çalışmada altıncı sınıf düzeyi için MEB Yayınları veEksen Yayıncılık tarafından hazırlanan altıncı sınıf Türkçe ders kitaplarınınsöz varlığı bakımından bir karşılaştırması yapılmaktadır. Çalışmada her ikikitabın söz varlığı belirlenerek karşılaştırılmış ve ortak söz varlığıbelirlenmiştir. İki kitap arasındaki söz varlığı benzerliğinin %45’in altındaolduğu tespit edilmiştir. Ders kitaplarından elde edilen sonuçlar Türkçede ensık kullanılan 1000 kelime ile karşılaştırılmıştır. MEB tarafından yayımlananTürkçe ders kitabındaki metinlerde Türkçede en sık kullanılan 1000 kelimeye%74,4 oranında (744 kelime), Eksen Yayıncılık tarafından yayımlanan Türkçe derskitabında ise %69,2 oranında (692 kelime) yer verdiği bulgusuna ulaşılmıştır.Çalışmada ayrıca her iki kitapta ortak olarak bulunan 1.197 kelimenin Türkçeninen sık kullanılan ilk 1000 kelimeden 588’ini içerdiği belirlenmiştir. Elde edilensonuçlar farklı yayınevleri tarafından hazırlanan ders kitaplarının aynı sınıfdüzeyindeki öğrencilere ortak söz varlığı kazandırmak bakımından yeterliolmadığı sonucunu ortaya koymaktadır.

The basic tools of Turkish education are textbooks.Textbooks play a major role in the efficiency of the educational process. Theteachers try to reach the objectives of the Turkish course by using mostly thetexts and activities in the textbooks. Textbooks prepared in accordance withthe curriculum show a feature of thematic text selection. Textbooks containingtext-related activities along with texts at secondary school level are preparedby the Ministry of National Education (MONE) and private publishers and comeinto force with the approval of the Board of Education. There are seventextbooks at secondary school level in the 2018-2019 academic year. In thesixth and seventh grade levels, both MEB and private publishing houses haveTurkish textbooks. The texts in the textbooks are selected in accordance withthe compulsory and elective themes in the curriculum. The selection ofdifferent themes in the textbooks prepared for the same level may change thequality of the books in terms of vocabulary. In this study, a comparison of xsixthgrade Turkish textbooks prepared by the Ministry of National Education andEksen Publishing for the sixth grade level is made. In this study, thevocabulary of both books was determined and compared and common vocabulary wasdetermined. The similarity of vocabulary between the two books was found to bebelow 45%. The results obtained from the textbooks were compared with the 1000most commonly used words in Turkish. In the Turkish textbook published by theMinistry of National Education, it was found that the most frequently used 1000words in Turkish were 74.4% (744 words) and 69.2% (692 words) in the Turkishtextbook published by Eksen Publishing. In the study, it was also determinedthat 1,197 words, which are common to both books, contain 588 of the first 1000words most commonly used in Turkish. The results show that the textbooksprepared by different publishers are not sufficient to provide commonvocabulary to students at the same grade level.