DEHB Tanısı Olan İlk ve Ortaöğretim Öğrencilerine Yönelik Eğitsel Müdahalelerin İncelenmesi
Examination of Educational Interventions for Elementary and Secondary School Students Diagnosed with ADHD
Yazar: Tunç, Zekiye; Melekoğlu, Macid Ayhan
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 25 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Special Education and Disability (Other) ; Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer) ; DEHB,Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu,Eğitsel Müdahale,Derleme ; ADHD,Attention Deficit Hyperactivity Disorder,Educational Intervention,Review

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocukluk çağının en sık tanı konulan nörogelişimsel bozukluklarından biridir. DEHB belirtilerinin geçici olmadığı ve etkilerinin yaşam boyu sürdüğü bilinmektedir. Literatür incelendiğinde DEHB olan çocukların akademik ve eğitsel becerilerinin nasıl iyileştirilebileceği konusunda yeterli bilginin olmadığı ve müdahalelerin belirlenmesine ihtiyaç duyulduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı Türkiye’de 6-18 yaş arası DEHB olan ilk ve ortaöğretim öğrencilerine yönelik uygulanan eğitsel müdahalelerin gerçekleştirildiği bilimsel çalışmaları incelemektir. Nitel bir araştırma olarak desenlenen bu çalışma kapsamında 2000-2024 yılları arasında gerçekleştirilen araştırmaların doküman analizi yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Education Resources Information Center (ERIC), Elton Bryson Stephens Company (EBSCO), Google Akademik ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi veri tabanlarında tarama yapılarak ölçütleri karşılayan 15 araştırma incelenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen bulgular DEHB olan öğrencilere yönelik eğitsel müdahale araştırmalarının 2011 yılından itibaren başladığını, en çok araştırmanın nicel araştırma yöntemlerine dayalı olarak yürütüldüğünü, çalışmalarda müdahalelerin dikkat ve odaklanma becerileri ile akademik becerilere yönelik olarak yürütüldüğünü, katılımcıların sınıf düzeylerinin 1. ve 5. sınıf düzeyinde olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak DEHB olan öğrencilere yönelik olarak eğitsel müdahalelerle ilgili sınırlı sayıda araştırma olduğu belirlenmiştir. Bu müdahalelerin özellikle ilkokul düzeyindeki öğrencilere yönelik olarak yürütüldüğü ve diğer kademelerdeki öğrenciler için sistematik araştırmalara ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.

Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is one of the most commonly diagnosed neurodevelopmental disorders of childhood. It is known that the symptoms of ADHD are not temporary and that the effects last a lifetime. When the literature is examined, it is understood that there is not enough information on how to improve the academic and educational skills of children with ADHD and that interventions need to be determined. In this context, this research aims to examine scientific studies on educational interventions applied to elementary and secondary school students with ADHD between the ages of 6-18 in Türkiye. Within the scope of this study, which was designed as qualitative research, it was aimed to examine the research conducted between 2000-2024 with the document analysis method. By scanning the Education Resources Information Center (ERIC), Elton Bryson Stephens Company (EBSCO), Google Scholar, and Council of Higher Education (CoHE) Thesis Center databases, 15 studies that met the criteria were examined. The findings obtained from this study indicate that educational intervention research for students with ADHD has started since 2011, most of the research has been conducted based on quantitative research methods, and the interventions in the studies have been carried out for attention and focus skills and academic skills, the grade levels of the participants are 1st and 5th grade. As a result, it was determined that there is a limited number of studies on educational interventions for students with ADHD. It can be said that these interventions are carried out especially for students at the primary school level and systematic research is needed for students at other levels.