Tahran Üniversitesi Merkez Kütüphanesi 2701 Numarada Kayıtlı Şiir Mecmuasında Yer Alan Türkçe Şiirler  İnceleme- MESTAP-Karşılaştırmalı Metin
Turkish Poems in Poetry Collection With Record No. 2701 in Tehran University Central Library  Analysis- MESTAP-Comparative Text
Yazar: Kaplan, Orhan
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 21 No. 21, 0
Anahtar kelimeler: Şiir Mecmuası,Klasik Türk Şiiri,MESTAP ; Poetry collection,Classic Turkish Poetry,MESTAP

Türk edebiyatında sanat ve estetik algısının tarih içinde  hangi aşamalardan geçtiğini yakından görmemizi sağlayacak  önemli kaynaklardan biri de şiir mecmualardır. Bu çalışmada  Tahran Üniversitesi Merkez Kütüphanesi’nde 2701 numarada  kayıtlı şiir mecmuasında yer alan Türkçe şiirlerin transkripsiyonu  yapılmış ve söz konusu şiirler MESTAP’a göre tablolaştırılmıştır.  Süleyman Kadı Türk tarafından Hicri 1195  M.  1780-1781  derlenen mecmua 31 varak olup içerisinden Türkçe  ve Farsça şiirler yer almaktadır. Toplam 92 Türkçe şiirin bulunduğu  mecmuada 42 şiirin şairi tespit edilmiştir. Mecmuada  şairi tespit edilemeyen 22 matla, 16 nazm, 6 ferd, 3 mesnevi, 1  kıt‘a ve kafiyeleniş biçimi “aaaa” olan 2 şiir olmak üzere toplam  50 şiir bulunmaktadır. Mecmuadaki şiirler eğer divan, mecmua,  tezkire gibi herhangi bir ilmî çalışma içinde daha önce yayınlanmış  ise şiirler bu çalışmalardaki şekilleriyle karşılaştırılmış  ve farklılıklar dipnotlarla gösterilmiştir. Mecmuada Ahmed,  Andelîbî, Âşık Ömer, Âşık, Aşkî, Cevrî, Ferruhî, Fuzûlî, Gavsî,  Gelibolulu Âlî, Hâce Senâyî, Hasbî, Hâzık, İhsân, İlâhî, İshâk,  İzzet Âli Paşa, Kerîmî, Künhî, Latîfî, Mânî, Mirzâ Sâib-i  Isfahânî, Murâdî, Nâbî, Râgıbî, Rahmî, Rûhî, Sâfî, II. Selîm,  Sinânî, Şâdî, Şemsî, Şerhî, Ulvî ve Usûlî’ye ait şiirler  bulunmaktadır. Genellikle şairlerin bir veya iki şiirine yer  verildiği mecmuada şiirler mürettibin edebî ve estetik zevkine göre tasavvufî, rindâne veya hikemî gibi farklı alanlardan  seçilmiştir. Mecmuada 9 muamma ve farklı nazım şekilleriyle  yazılmış 8 lugaz bulunmaktadır.

Poetry collections are one of the important resources  which would enable us look closely the stages that art and  aesthetic sense in Turkish literature have passed. In this  study, transcription of Turkish poems were done which are  included in poetry collection with record no. 2701in  Tehran University Central Library and mentioned poems  were tabulated according to MESTAP. The poetry  collection which was compiled by Süleyman Kadı Türk in  Hicri 1195  M. 1780-1781  is composed of 31 folio and  includes Turkish and Persian poems. There are 92 Turkish  poems in the poetry collection and the poet of 42 poems  could be detected. There are 50 poems whose poet could not  be detected, 22 matla, 16 nazm, 6 ferd, 3 mesnewi, 1 verse  and 2 poems with “aaaa” rhyme. If the poems in the poetry  collection were already published in any scientific study  such as diwan, journal, tezkire before; poems were  compared with the form they were in those studies and  differences were presented with footnotes. There are poems  of Ahmed, Andelîbî, Âşık Ömer, Âşık, Aşkî, Cevrî,  Ferruhî, Fuzûlî, Gavsî, Gelibolulu Âlî, Hâce Senâyî,  Hasbî, Hâzık, İhsân, İlâhî, İshâk, İzzet Âli Paşa, Kerîmî,  Künhî, Latîfî, Mânî, Mirzâ Sâib-i Isfahânî, Murâdî, Nâbî,  Râgıbî, Rahmî, Rûhî, Sâfî, II. Selîm, Sinânî, Şâdî, Şemsî,Şerhî, Ulvî and Usûlî in the poetry collection. One or two  poems of poets were generally published in the poetry collection  and those were chosen from different fields such as  tasavvufi, rindane or hikemi according to the aesthetic  sense of the compositor. There are 9 muamma and 8 lugaz  written in different verse modes.