İklim değişikliği konferansları sonuç belgelerinin göç bağlamında analizi
Analysis of the outcome documents of climate change conferences in the context of migration
Yazar: Hamza Çelikyay, Hicran; Küçük Bayraktar, Hülya; Kar, Ecrin
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 73, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; COP,iklim göçü,küresel iklim değişikliği,yerinden edilme ; climate migration,COP,displacement,global climate change

Küresel iklim değişikliği, çok boyutlu etkileri olan ve acil çözüm gerektiren çevresel bir krizdir. İklim göçü ise çevresel değişimlerin yol açtığı insani sonuçlardan biri haline gelmiş ve uluslararası politik gündemde artan bir biçimde yer bulmuştur. Bu sorunla mücadele için küresel, ulusal ve yerel düzeyde çözüm önerileri sunulmaktadır. Birleşmiş Milletler nezdinde iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik çabalar kapsamında kritik bir platform olarak İklim Değişikliği Taraflar Konferansları (COP) düzenlenmiştir. COP’lar, iklim göçü konusunda küresel farkındalığı artırmak ve çözüm mekanizmaları geliştirmek için hayati bir platform görevi görmektedir. Ancak, iklim göçü için net yasal çerçevelerin olmaması, yetersiz mali kaynaklar, uluslararası iş birliğinin eksikliği gibi zorluklar devam etmekte ve sorunun çözümünde ilerlemeyi engellemektedir. COP süreçleri, iklim göçü konusunda adil, kapsayıcı ve etkili politikalar geliştirilmesi için temel sağlarken, uygulama aşamasında kararlı ve koordineli çabalar gerekmektedir. Bu çalışmada, Paris İklim Anlaşması bir dönüm noktası kabul edilerek COP21 ile COP29 arasında düzenlenen Taraflar Konferanslarının 225 sonuç belgesi nitel araştırma yöntemine dayalı içerik analizi tekniği kullanılarak MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Belgelerde “göçmen, göç, mülteci, sığınmacı, yerinden edilme, yer değiştirme, planlı yer değiştirme” kavramları taranmıştır. Bulgular, COP21’de göçmen haklarının öne çıktığını, COP22’de yerinden edilme ve insan hareketliliğinin belirginleştiğini göstermektedir. COP23–COP26 döneminde planlı yer değiştirme, uyum planlaması, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kurumlararası koordinasyon temaları öne çıkarken; COP28’de yerinden edilme, iklim kaynaklı göçmenlerin finansmanı ve uluslararası kuruluşlara ilişkin vurgular dikkat çekmiştir. COP29’da göçmenlerin haklarına saygı gösterilmesinin teşvik edilmesi ve dikkate alınması tavsiye edilmiştir. Sonuç belgelerinde politikalar ve kararlar incelenerek iklim değişikliği ve göç arasındaki kesişim noktaları araştırılmıştır.

Global climate change is an environmental crisis with multidimensional effects that requires urgent solutions. One of the human consequences of environmental change is climate migration. The United Nations organises the Conferences of the Parties (COP) which serve as a critical platform for efforts to combat climate change. The COPs serve for raising global awareness of climate migration and developing solutions. However, challenges such as the absence of clear legal frameworks for climate migration, insufficient financial resources, and a lack of international cooperation persist, hindering progress in solving the problem. Although the COP processes provide a basis for developing fair, inclusive and effective climate migration policies, determined and coordinated efforts are required during the implementation phase. This study considers the Paris Climate Agreement to be a turning point and analyses the 225 outcome documents between COP21 and COP29 using the MAXQDA programme and a qualitative research method called content analysis. The documents were searched for the concepts of ‘migrant’, ‘migration’, ‘refugee’, ‘asylum seeker’, ‘displacement’, ‘relocation’ and ‘planned relocation’. The findings show that migrant rights took centre stage at COP21, while displacement and human mobility emerged as key issues at COP22. From COP23 to COP26, the themes of planned relocation, adaptation planning, gender equality and inter-agency coordination took centre stage, while at COP28, the focus shifted towards displacement, financing for climate induced migrants and international organisations. COP29, was recommended the rights of migrants. The study examines migration-related policies in these outcome documents, aiming to explore the intersection between climate change and migration.