TELEVİZYON DİZİSİNE JEOPOLİTİK, JEOKRİTİK VE KÜLTÜREL DEĞERLER AÇISINDAN BAKIŞ: BİR ZAMANLAR ÇUKUROVA ÖRNEĞİ
TELEVİZYON DİZİSİNE JEOPOLİTİK, JEOKRİTİK VE KÜLTÜREL DEĞERLER AÇISINDAN BAKIŞ: BİR ZAMANLAR ÇUKUROVA ÖRNEĞİ
Yazar: Bengi, Hilmi; Kara, Yağmur
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Türk Dizileri,Bir Zamanlar Çukurova,Jeopolitik,Jeokritik. Kültürel Değerler.

Son zamanlarda oldukça büyüyen, gelişen, gerek teknik kalite, güçlü senaryo ve gerekse oyuncu kalitesi itibariyle adından söz ettiren yapımlarla Türkiye, dizi sektöründe önemli bir atılım gerçekleştirmiş, dizi ihracatında ABD’den sonra ikinci sıraya yükselmiştir. Türk dizileri Balkan, Orta Doğu, Türk Dünyası ve özellikle Latin Amerika başta olmak üzere dünyanın dört bir yanında rağbet görmektedir. Dizilerin özellikle Türk Dünyasında ve bir dönem Osmanlı’nın hüküm sürdüğü coğrafyada ilgi görmesinde tarihin derinliklerinden genlere yansıyan bir yakınlığın etkisinden söz edilebileceği gibi, bu görsel eserlerin iyi hikâyelere sahip olmasının ve bu hikâyelerin kaliteli görsellikle işlenmesinin etkisini de göz önünde tutmak gerekir. Zira Hitchcock’un deyimiyle “iyi bir film için gerekli olan üç şey senaryo, senaryo, senaryo” dur. Yeni mecraların da devreye girdiği günümüzde sayıları hızla artan ürünler arasında iyi bir hikâyeye, güçlü, tutarlı bir senaryoya sahip olmayan görsel eserlerin ise giderek seçici hale gelen izleyicinin beğenisini kazanması çok zordur. Ülkemizde son yıllarda gerek televizyonda gerekse internet ortamında yayın yapan yeni mecralarda yayına giren dizilerin sayısı hızla artmakla birlikte bunların bir kısmı bir sezonu bile tamamlayamadan final yapmaktadır. Bu yapımlar arasında son sezonundaki kısmi kayıplar dışarda tutulursa izleyici çekmeyi başaran yapımlardan biri ATV kanalında dört sezon yayınlanarak uzun soluklu diziler arasına giren Bir Zamanlar Çukurova dizisidir.70’li yıllarda Çukurova bölgesinde yaşanmış kurmaca bir hikâyeyi konu alan dizi bu yönüyle bakıldığında bir dönem ve mekân dizisidir. “Aşkın sınırsız, kavganın ölümüne, umudun inadına yaşandığı” bir dizi olarak tanımlanan Bir Zamanlar Çukurova dizisi İstanbul’da evlilik hazırlığı yaparlarken Adana’ya kaçmak durumunda kalan çiftin Yamanlar çiftliğinde işe başlamasından sonra değişen dramatik hikâyelerini, Züleyha karakterinin işçilikten hanımağalığa evrilen inişli çıkışlı, zorlu serüvenini konu alan bir dizidir. Dizi bu makalede jeopolitik ve jeokritik açıdan değerlendirilmiş; bölümler halinde tasnif edilerek zaman ve mekân bağlamında içerik analizin tabi tutulmuştur.

Son zamanlarda oldukça büyüyen, gelişen, gerek teknik kalite, güçlü senaryo ve gerekse oyuncu kalitesi itibariyle adından söz ettiren yapımlarla Türkiye, dizi sektöründe önemli bir atılım gerçekleştirmiş, dizi ihracatında ABD’den sonra ikinci sıraya yükselmiştir. Türk dizileri Balkan, Orta Doğu, Türk Dünyası ve özellikle Latin Amerika başta olmak üzere dünyanın dört bir yanında rağbet görmektedir. Dizilerin özellikle Türk Dünyasında ve bir dönem Osmanlı’nın hüküm sürdüğü coğrafyada ilgi görmesinde tarihin derinliklerinden genlere yansıyan bir yakınlığın etkisinden söz edilebileceği gibi, bu görsel eserlerin iyi hikâyelere sahip olmasının ve bu hikâyelerin kaliteli görsellikle işlenmesinin etkisini de göz önünde tutmak gerekir. Zira Hitchcock’un deyimiyle “iyi bir film için gerekli olan üç şey senaryo, senaryo, senaryo” dur. Yeni mecraların da devreye girdiği günümüzde sayıları hızla artan ürünler arasında iyi bir hikâyeye, güçlü, tutarlı bir senaryoya sahip olmayan görsel eserlerin ise giderek seçici hale gelen izleyicinin beğenisini kazanması çok zordur. Ülkemizde son yıllarda gerek televizyonda gerekse internet ortamında yayın yapan yeni mecralarda yayına giren dizilerin sayısı hızla artmakla birlikte bunların bir kısmı bir sezonu bile tamamlayamadan final yapmaktadır. Bu yapımlar arasında son sezonundaki kısmi kayıplar dışarda tutulursa izleyici çekmeyi başaran yapımlardan biri ATV kanalında dört sezon yayınlanarak uzun soluklu diziler arasına giren Bir Zamanlar Çukurova dizisidir.70’li yıllarda Çukurova bölgesinde yaşanmış kurmaca bir hikâyeyi konu alan dizi bu yönüyle bakıldığında bir dönem ve mekân dizisidir. “Aşkın sınırsız, kavganın ölümüne, umudun inadına yaşandığı” bir dizi olarak tanımlanan Bir Zamanlar Çukurova dizisi İstanbul’da evlilik hazırlığı yaparlarken Adana’ya kaçmak durumunda kalan çiftin Yamanlar çiftliğinde işe başlamasından sonra değişen dramatik hikâyelerini, Züleyha karakterinin işçilikten hanımağalığa evrilen inişli çıkışlı, zorlu serüvenini konu alan bir dizidir. Dizi bu makalede jeopolitik ve jeokritik açıdan değerlendirilmiş; bölümler halinde tasnif edilerek zaman ve mekân bağlamında içerik analizin tabi tutulmuştur.