D. H. Lawrence’ın Eserlerinde Feminist Söylem ve Çevirisi
Feminist Discourse in D. H. Lawrence’s Works and Their Translations
Yazar: Yavuz, Selma
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi No. 23, 2025
Anahtar kelimeler: Translation and Interpretation Studies ; Çeviri ve Yorum Çalışmaları ; D. H. Lawrence,Çeviri Sosyolojisi,Luise von Flotow,Feminizm,Feminist Çeviri Stratejileri ; D. H. Lawrence,Sociology of Translation,Luise von Flotow,Feminizm,Feminist Translation Strategies

Bu çalışma, D. H. Lawrence'ın The Rainbow ve Women in Love başlıklı eserlerinde kadın temasını ve bu temaya ilişkin söylemleri, feminist çeviri yaklaşımı çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Çalışma, eserlerin Türkçe çevirileri üzerinden Türkçe edebiyat dizgesindeki dolaşımını ve konumlanışını sorgularken aynı zamanda bu eserlerin feminist söylem kullanarak yeniden yorumlanmasını hedeflemektedir. 20. yüzyıl İngiliz edebiyatının en önemli yazarlarından biri kabul edilen D. H. Lawrence, yaşadığı dönemde eserleriyle geniş çaplı tartışmalara yol açmıştır. The Rainbow ve Women in Love romanlarında, toplumsal ve kültürel faktörlerin etkisiyle kadınerkek ilişkilerini derinlemesine incelemiştir. Bu eserlerde Lawrence, geleneksel cinsiyet rollerine ve aşkın doğasına yönelik eleştirel bir yaklaşım sergileyerek, kadınerkek ilişkilerindeki dinamikleri sorgular ve bu ilişkilerin toplumsal yapı üzerindeki etkilerini tartışır. Yazarın bu eserlerde cinsellik ve insan doğasına özgün ve cesurca yaklaşması, dönemin normlarını sorgu lamasına ve büyük yankılar uyandırmasına neden olmuştur. Bu bağlamda D. H. Lawrence'ın Rainbow ve Women in Love romanlarının Türkçe çevirileri Luise von Flotow'un feminist çeviri stratejileri çerçevesinde incelemiştir. Rainbow romanının çevirmenleri Tülin Nutku ve Mehmet Harmancı kaynak metni farklı yaklaşımlarla ele almışlardır. Nutku, çevirisinde feminist bir yaklaşım benimseyerek kadın karakterleri pasif nesnelerden aktif öznelere dönüştürmüş ve toplumsal cinsiyet normlarına bilinçli bir direniş sergileyerek feminist bir strateji izlerken Harmancı'nın çevirisi ise daha nötr bir yaklaşımı temsil eden bir metin olarak değerlendirilmiştir. Women in Love romanının çevirmeni Yeğinobalı, von Flotow'un feminist çeviri stratejilerini etkili bir şekilde kullanarak metni feminist bir bağlama taşımış ve kadın karakterlerin toplumsal ve entelektüel rollerini öne çıkardığı gözlemlenmiştir.

This study examines the portrayal of women in D. H. Lawrence's The Rainbow and Women in Love and the related discourses to this theme within the framework of the methodological approach of the sociology of translation. While examining the circulation and positioning of these works in Turkish literature through their Turkish translations, the study also aims to reinterpret these works within feminist discourse. Regarded as one of the most important 20thcentury British writers, D. H. Lawrence sparked widespread debates in his time because of his works. In his novels The Rainbow and Women in Love, he analyzed malefemale relationships in depth under the influence of social and cultural factors. In these works, Lawrence critically interrogates traditional gender roles and the nature of love, questioning the dynamics of malefemale relationships and discussing the effects of these relationships on the social structure. The author's original and courageous approach to sexuality and human nature in these works led the author to question the norms of the period, resulting in significant repercussions. In this context, the Turkish translations of D. H. Lawrence's novels The Rainbow and Women in Love have been examined within the framework of Luise von Flotow's feminist translation strategies. The translators of The Rainbow, Tülin Nutku and Mehmet Harmancı, adopted different approaches to the source text. Nutku employed a feminist approach in her translation, transforming female characters from passive objects into active subjects and consciously resisting gender norms by adopting a feminist strategy. In contrast, Harmancı's translation has been evaluated as a more neutral rendition of the text. Similarly, the translation of Women in Love by Yeğinobalı demonstrates an effective application of von Flotow's feminist translation strategies, as it situates the text within a feminist framework and highlights the social and intellectual roles of female characters. In this context, the Turkish translations of D. H. Lawrence's novels Rainbow and Women in Love are analyzed within the framework of Luise von Flotow's feminist translation strategies. The translators of Rainbow, Tülin Nutku and Mehmet Harmancı, took different approaches to the source text. While Nutku adopted a feminist approach in her translation, transforming the female characters from passive objects into active subjects and following a feminist strategy by consciously resisting gender norms, Harmancı's translation was evaluated as a text representing a more neutral approach. Yeğinobalı, the translator of Women in Love, has effectively used von Flotow's feminist translation strategies to bring the text into a feminist context and emphasized the social and intellectual roles of female characters.