KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK BAKIŞLA TÜRK SAĞLIK PERSONEL REJİMİNİN TARİHSEL DÖNÜŞÜMÜ
HISTORICAL TRANSFORMATION OF TURKISH HEALTH PERSONNEL REGIME FROM A GLOBAL POLITICAL ECONOMY PERSPECTIVE
Yazar: Çınar, Şafak
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 24 No. 59, 2024
Anahtar kelimeler: Health Policy ; Sağlık Politikası ; SAĞLIK HİZMETLERİ,PERSONEL REJİMİ,SAĞLIK PERSONELİ ; HEALTH SERVİCES,PERSONNEL REGIME,HEALTH PERSONNEL

Toplum yararına olup başta gelen kamusal hizmetlerden sayılan sağlık hizmetleri aynı zamanda en çok kamu sağlık personelinin olduğu teşkilatlanmayı da beraberinde getirmektedir. Amacı sağlık hizmeti vermek olan sağlık personelinin çalışma biçimi ekonomik, politik faktörlerden etkilenmekte ve büyük ölçüde bu doğrultuda şekillenmektedir. Farklı alanlara ve bakış açılarına sahip görüşlerin de bu etkiyi doğrulaması incelemeye değer bir toplumsal emek faktörünü önümüze sermektedir. Emek sektörünün yoğun olduğu sağlık hizmetleri, kamusal gücün rol değiştirebileceği bir sahne olmuştur. Bu doğrultuda üretim ve bölüşüm problemine farklı ekonomik ve politik yaklaşımlarla yeniden çözüm bulunduğu dönemler personel rejimlerine yansımaktadır. Ekonomi ve politik eksende farklı açılardan yorumlanan Fordizm ve Post-fordizm teorilerinin personel rejimlerine yansıması günümüze kadar sorgulanmış ve değerlendirilen konulardan olmuştur. Türk sağlık personel rejiminin bu doğrultuda yapılan çalışmalar nezdinde tarihi ve pratik açılardan incelenmesi önemli görülmektedir.  Bu çalışmanın amacı Türk sağlık personel rejimini küresel ekonomi politik bakış açısından farklı görüşle ele alan geçmişten günümüze yapılmış çalışmaların sentezini oluşturmaktır.  Bu amaçla araştırma yöntemi olarak nitel literatür araştırması yapılmıştır. Çalışma sonucunda yapılan yapılan tespitlerde küresel ekonomi politiğin Türk sağlık personel rejiminde dönüşüme yol açtığı görülmüştür. Küresel ve Türkiye’deki çalışmalara bakıldığında Post-fordist etkinin pratiklerini özlük haklarındaki daralma ile irdeleyen küresel ve yerel sağlık personeli yapılacak iyileştirmelere ihtiyaç duymaktadır..

Health services, considered among the primary public services benefiting society, also involve the largest organization of public health personnel. The working conditions of health professionals, whose main purpose is to provide healthcare, are shaped to a great extent by economic and political factors. The confirmation of this influence by perspectives from different fields and viewpoints highlights health labor as a social factor worthy of close examination. As a labor-intensive sector, healthcare has become a stage where the role of public authority can shift. In this context, periods when new solutions to the problems of production and distribution were sought through varying economic and political approaches have been reflected in personnel regimes. The reflections of Fordism and Post-Fordism theories, interpreted from different economic and political angles, on personnel regimes have been continuously questioned and evaluated up to the present day. Examining the Turkish health personnel regime historically and practically in light of these studies is therefore considered important. The aim of this study is to synthesize the body of research conducted from past to present that analyzes the Turkish health personnel regime from a global political economy perspective and through different viewpoints. For this purpose, a qualitative literature review was employed as the research method. The findings indicate that global political economy has driven transformations in the Turkish health personnel regime. Both global and national studies suggest that health personnel, who experience the post-Fordist effects particularly in the form of restrictions on employment rights, are in need of improvements