Kuru ve Sulu Koşullarda Bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinin Yağ Asidi Kompozisyonlarının Belirlenmesi
Determination of Fatty Acid Compositions of Some Safflower (Carthamus tinctorius L.) Cultivars in Dry and Wet Conditions
Yazar: Beyyavaş, Vedat; Doğan, Leyla; Haliloğlu, Hasan
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Agricultural, Veterinary and Food Sciences ; Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri ; Carthamus tinctorius L.,variety,irrigated,dry condition,fatty acid ; Aspir,çeşit,sulama,kuraklık,yağ asidi

Bu araştırma, bazı aspir çeşitlerinin sulu ve kuru koşullarda yağ asidi kompozisyonunu belirlemek amacıyla 2019-2020, 2020-2021 yılları yetiştirme sezonlarında yürütülmüştür. Çalışma, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada, ana parselleri sulu-kuru, alt parselleri ise çeşitler (Göktürk, Koç, Dinçer, Safir ve Balcı) oluşturmuştur. Çalışma sonucunda, doymuş ve doymamış yağ asitlerinden miristik asit (c14:0), palmitik asit (c16:0), palmitoleik asit (c16:1), stearik asit (c18:0), oleik asit (c18:1), linoleik asit (c18:2) ve araşidik asit (c20:0) oranları (%) olarak saptanmıştır. Çalışma sonucunda, sulama yapılan çeşitlerden kuru şartlarda yetiştirilen çeşitlere göre linoleik asit (c18:2) ve palmitik asit (c16:0) oranın daha fazla olduğu, ayrıca çalışmanın ikinci yılında linoleik asid’in birinci yıla göre daha fazla yağ asidi oluşturduğu saptanmıştır. Çalışmanın ikinci yılında doymamış yağ asidi toplam oranı (linoleik asit c18:2 + oleik asit c18:1) birinci yıla göre daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, yağlı bitkilerin yetiştirilmesinde, en önemli unsurlardan birisi olan yağ asitleri kompozisyonunun bilinmesi yağın kalite ve standardının belirlenmesine göre üretim yapılması uygun olacaktır.

This research was carried out to determine the fatty acid composition of some safflower cultivars in wet and dry conditions in the growing seasons of 2019-2020, 2020-2021. The study was established in the experimental area of Harran University Faculty of Agriculture, Field Crops, in randomized blocks, in a split trial design with three replications. In the research, the main plots were wet-dry, and the sub-plots were varieties (Göktürk, Koç, Dinçer, Safir and Balcı). As a result of the study, myristic acid (c14:0), palmitic acid (c16:0), palmitoleic acid (c16:1) stearic acid (c18:0), oleic acid (c18:1), linoleic acid ( c18:2) and arachidic acid (c20:0) ratios were determined. As a result of the study, it was determined that the linoleic acid (c18:2) and palmitic acid (c16:0) ratios were higher in the irrigated varieties than the varieties grown in dry conditions, and in the second year of the study, linoleic acid formed more fatty acids than in the first year. In the second year of the study, the total ratio of unsaturated fatty acids (linoleic acid c18:2 + oleic acid c18:1) was found to be higher than in the first year. As a result, it would be appropriate to know the composition of fatty acids, which is one of the most important elements in the cultivation of oily plants, and to produce according to the determination of the quality and standard of the oil.