Stratejik hedefli projelerin çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi ve iş yükü optimizasyonu: Savunma sanayi örneği
Evaluation of strategic targeted projects through multi-criteria decision-making methods and workload optimization: a case study in defense industry
Yazar: Kantemir, Metehan; Çetinyokuş, Tahsin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Multiple Criteria Decision Making ; Çok Ölçütlü Karar Verme ; Technology Management and Business Models ; Teknoloji Yönetimi ve İş Modelleri ; Strategic project evaluation,multi-criteria decision making,project management,strategic objectives,workload balance conditions ; Stratejik proje değerlendirmesi,çok kriterli karar verme,proje yönetimi,stratejik hedefler,iş yükü dengesi

Bu çalışma, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) projelerinin büyüklük, kapsam, bütçe ve zamanlama açısından gösterdiği yapısal farklılıkların, projelerin doğasında yüksek düzeyde belirsizlik barındırdığını ortaya koymakta ve bu belirsizliklerin proje yönetimi açısından önemli riskler oluşturduğunu vurgulamaktadır. Araştırmanın temel amacı, söz konusu belirsizlik ve risk unsurlarını dikkate alarak, proje planlama süreçlerinin daha etkin, sistematik ve niceliksel temellere dayalı bir yaklaşımla gerçekleştirilmesini mümkün kılacak özgün bir yöntem geliştirmektir. Bu kapsamda, projeler tanımlayıcı özelliklerine göre sınıflandırılmış ve her bir proje için bir karmaşıklık katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen bu katsayılar, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri ile birlikte kullanılarak karar destek sistemlerinin (KDS) oluşturulmasında temel bir parametre olarak değerlendirilmiştir. KDS kapsamında personel iş yükü analizi de gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen model, savunma sanayii projelerinin stratejik önemine uygun bir planlama ve yönetim bakış açısı sunarken; aynı zamanda, bu projelerde karşılaşılan belirsizliklerin yönetimine katkı sağlayacak nitelikte özgün ve uygulamaya dönük bir çerçeve ortaya koymaktadır. Gerçekleştirilen uygulama çalışması, modelin geçerliliğini test etmekte ve mevcut literatürdeki önemli boşluklara katkı sunmayı hedeflemektedir. Araştırma bulguları, savunma sanayii projelerinde karar alma süreçlerinin rasyonelleştirilmesi, kaynakların daha etkin tahsisi ve belirsizliklerin yönetilmesine yönelik somut öneriler ortaya koymaktadır.

This study highlights the structural differences among the projects of the Presidency of Defence Industries (SSB) in terms of size, scope, budget, and timeline, revealing that these projects inherently involve a high degree of uncertainty. It emphasizes that such uncertainties pose significant risks from a project management perspective. The primary objective of this research is to develop a novel method that enables project planning processes to be carried out more effectively, systematically, and based on quantitative foundations, by accounting for the aforementioned uncertainties and risk factors. Within this scope, projects have been classified according to their descriptive characteristics, and a complexity coefficient has been calculated for each project. These coefficients have been utilized as a fundamental parameter in the development of decision support systems (DSS), in conjunction with multi-criteria decision-making (MCDM) methods. As part of the DSS, personnel workload analysis has also been conducted. The proposed model offers a planning and management perspective aligned with the strategic importance of defense industry projects, while also presenting an original and practice-oriented framework to support the management of uncertainties encountered in such projects. The implementation study conducted tests the validity of the model and aims to address significant gaps in the existing literature. The research findings provide concrete recommendations for rationalizing decision-making processes, improving resource allocation, and managing uncertainties in defense industry projects.