BİYOGRAFİK ESERLERİN EDEBİYAT TARİHİ VE METİN NEŞRİ ÇALIŞMALARINA KATKILARI: VEKÂYİ’U’L-FUZALÂ ÖRNEĞİ
Contribution of Biographical Works to Literature History and Text Publishing Studies: He Example of Vekayi’u’l-Fuzala
Yazar: Öztürk, Erdem Can
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 22 [BAHAR 2025], 2024
Anahtar kelimeler: Turkish Islamic Literature ; Türk İslam Edebiyatı ; Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Vekâyi’u’l-Fuzalâ,Edebiyat Tarihi,Klâsik Türk Edebiyatı,Metin Neşri,Biyografi ; Vekayi’u’l-Fuzala,History of Literature,Classical Turkish Literature,Text Publication,Biography,Bibliography

Klasik Türk edebiyatı alanındaki çalışmalarda, şairlerin hayatı ve eserleri hakkındaki bilgilerin toplanması noktasında en önemli müracaat kaynakları olarak tezkireler ve şakayıklar sayılabilir. Şairlerin doğum-ölüm tarih ve yerleri, aile çevreleri, eğitimleri, meslekleri, eserleri ve şairlik kudretleri gibi konularda bu kaynaklarda yer alan bilgiler araştırmacılar için önemli veriler ihtiva eder. Bilhassa şairin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilirken bu kaynaklardaki bilgiler son derece önem arz ederler. Buradaki bilgiler eldeki mevcut eser ve verilerle mukayese ve teyit edilerek şairin hayatı ve eserleri hakkındaki nihai bilgiler oluşturulur. Bu tür eserlerde yer alan bilgiler birkaç manada özel önem taşırlar. İlki şairin kendi devrinden veya hemen sonrasından itibaren biyografik kaynaklarda anılması ve hakkında bilgiler bulunması, hayatının daha sağlıklı bir şekilde yazılmasına imkân tanır. İkinci olarak şairin, eserlerinin isimlerinin anılması ve haklarında bilgiler verilmesi, tarihi süreç içerisinde kaybolmuş veya bir şekilde günümüze ulaşamamış yahut henüz keşfedilememiş eserler hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlar. Buna ek olarak biyografik kitaplarda, eserleri günümüze ulaşamamış şairlerin şiirlerinden örneklerin bulunması, onların şiirleri ve şairlik yönleri hakkında bilgi ve fikir sahibi olmamıza yardımcı olur. Bu çalışmada, Vekâyi’u’l-fuzala’daki şair biyografileri taranmış; hayatları, eserleri ve şiir örnekleri incelenerek bunların şair biyografisi ve metin neşri çalışmalarına katkıları incelenmiştir. Buradan hareketle biyografik çalışmaların edebiyat tarihi ve metin neşri çalışmaları açısından önemi değerlendirilmiştir.

In studies in the field of classical Turkish literature, the most important sources of reference for gathering information about the lives and works of poets can be considered as biographies and peonies. The information in these sources on subjects such as the birth and death dates and places of the poets, their family circles, education, professions, works and poetic talents contain important data for researchers. The information in these sources is of utmost importance, especially when providing information about the poet's life and works. The information here is compared and confirmed with the existing works and data at hand to form the final information about the poet's life and works. The information in such works has special importance in several senses. First, mentioning the poet in biographical sources from his own time or immediately after and finding information about him allows his life to be written in a more reliable way. Secondly, mentioning the names of the poet's works and providing information about them allows us to have information about works that have been lost in the historical process or have not survived to the present day in some way or have not yet been discovered. In addition, in biographical books, the presence of examples of poems by poets whose works have not survived to the present day helps us to have information and ideas about their poems and aspects of poetry. In this study, poet biographies in Vekayi’u’l-fuzala were scanned; their lives, works and examples of poetry were examined and their contributions to poet biography and text publication studies were examined. Based on this, the importance of biographical studies in terms of literary history and text publication studies was evaluated.