İMPARATOR HERAKLEİOS DÖNEMİ (610-641) BİZANS İMPARATORLUĞU’NUN GENEL EKONOMİSİ VE TİCARET POLİTİKASI
Emperor Herakleios Period (610-641) Byzantine Empire’s General Economy and Trade Policy
Yazar: Bamyacı, Mehmet Ertan; Güçlüay, Sezgin
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 28 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Bizans,Ekonomi,Ticaret,Herakleios,Mısır,Suriye ; Byzantine,Economy,Trade,Herakleios,Egypt,Syria

Phokasyönetiminden (602-610) tükenmiş bir hazine devralan Herakleios (610-640),  bir süre yönetimi finansal kaynak olmadanyönetmek durumunda kalmıştır. Ancak başkent ve Anadolu kiliselerininservetlerinin imparatorluk hazinesine aktarılmasıyla birlikte finansal birferahlama yaşanmıştır. Sasaniler ile yaşanan uzun ve yıpratıcı mücadelelerinardından zafer kazanan İmparator, Sasani hazinesinin de büyük bir bölümünü elegeçirmiştir ve daha önce kiliseden topladığı ödünç paraları da bu kaynakla geriödeme şansı bulmuştur. Bu dönemde dolaşımdaki altın para oranına bakıldığında(630 yılı itibariyle) iki asır öncesinden yaklaşık olarak %20 daha az olduğugörülmektedir. Bu veri VII. Yüzyılda ticaretin daraldığının ve ekonomininküçüldüğünün de açık bir göstergesidir. Sasani sorununu aşmayı başaran Bizansİmparatorluğu’nun yine aynı yüzyılda yükselen Arap akınları karşısında kendisiiçin oldukça önemli bölgeleri kaybetmesi de ekonomik ve ticari açıdan büyük birdarbe almasına neden olmuştur. Buna rağmen yine bu yüzyılda Herakleios gibigüçlü ve akıllı imparatorların yönetimiyle Bizans İmparatorluğu böyle zor birsüreçten sıyrılıp varlığını korumayı başarabilmiştir. Yaşanan zorluklarkarşısında özellikle de Mısır ve Suriye’nin kaybedilmesinden sonraİmparatorluğun ayakta kalmasını sağlayan en önemli faktörlerden biri de Bizansİmparatorluğu’nun elinde tutmayı başardığı Anadolu olmuştur. Yineİmparatorluğun savunmasını güçlendirmek ve hazineye yük getirmeden ordu gücünüsağlamak amacıyla geliştirilen thema sistemide bu yüzyılda Bizans’ın yüzleşmiş olduğu sorunlara direnç kazanmasınısağlamıştır.

Herakleios (610-640) had to manage the administrationfor some time without financial resources whom inherited a depleted treasurefrom the Phocas administration (602-610). However, with the transferring of thewealth of the capital and Anatolian Churches to the empire treasury brought afinancial relief. The Emperor gained a victory after the long and weary fightsagainst Iran, also captured a large part of the Iranian treasure and had theopportunity to repay the loan money he collected from the church earlier. In thisperiod it is seen that the circulation rate of golden coins (as of 630) isabout 20% less than two century ago. This data is a clear indication that tradehas narrowed and the economy has shrunk in the 7th century. Whilethe Byzantine Empire succeeded in overcoming the Iranian problem, couldn’tprevent loosing territories so important for itself in the face of the risingArab raids of the same century which caused a great economical and commercialimpact. Nevertheless, The Byzantine Empire managed to survive such a difficultprocess and to preserve its existence by courtesy of powerful and intelligentemperors like Herakleios. One of the most important factors that enabled theEmpire to survive was succeeding to keep Anatolia in its hands especially afterthe loss of Egypt and Syria.Again, the thema system developed to strengthen thedefense of the empire and to provide the army power without bringing a burdento the treasure made it possible to resist the problems that Byzantine faced inthis century.