Öğretmenlerin İş Doyumu ile Mesleki Kıdemi Arasındaki İlişki: Bir Meta Analiz Çalışması
The Relationship Between Teachers' Job Satisfaction and Professional Seniority: A Meta Analysis Study
Yazar: Toprakcı, Erdal; Keskin, Efraim
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; “Teacher.”,“Job Satisfaction.”,“Professional Seniority.”,“Meta Analysis.” ; “Öğretmen.”,“İş Doyumu.”,“Mesleki Kıdem.”,“Meta Analiz.”

İş doyumu (iş tatmini, iş memnuniyeti), çalışan performansını ve işe devamlılığı belirleyen bir kavram olarak hep önemli bir araştırma konusu olmuştur. Öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen birçok etmenle (cinsiyet, medeni durum, yaş, öğrenim durumu vb.) birlikte önemli bir etmen de “kıdem” değişkenidir. Bu araştırmada öğretmenlerin iş doyum algılarının mesleki kıdem değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için nicel araştırma sentezi bağlamında meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 2007-2023 yılları arasında Türkiye’deki okullar temelinde örneklemlenen ve dili Türkçe olan 324 yüksek lisans ve doktora tezi incelenmiş, dahil etme ve hariç tutma işlemi sonucunda 110 çalışma ile meta analiz çalışması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışmanın heterojenlik düzeyi yüksektir. Mesleki kıdemi fazla olan öğretmenlerin iş doyum düzeyleri daha yüksektir. İş doyumu ile mesleki kıdem ilişkisine dair düzenleyici analizler incelendiğinde, çalışmanın türü, okul türü ve örneklem bölgesine göre kıdemi fazla olan öğretmenlerin iş doyum düzeyleri daha yüksektir. Mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin iş doyumunun artırılması için okul yöneticileri tarafından rehberlik, destekleyici ve uygun çalışma koşulları, mesleki gelişim fırsatları sağlanması önerilebilir. Bunun yanı sıra kıdemli öğretmenlerin kıdemsiz öğretmenlerle iş birliği yapması, sosyal ve duygusal destek vermesi iş doyumunun artmasına olumlu etki edebilir.  Ayrıca iş doyumunu etkileyen öğretmenlerin ücretleri, özlük hakları, çalışma koşulları, sosyal gereksinimleri gibi etmenlerde de iyileştirmeler yapılabilir.

Job satisfaction has always been an important research topic as a concept that determines employee performance and job retention. Along with many factors that affect teachers' job satisfaction (gender, marital status, age, educational status, etc.), another important factor is the variable of “seniority.” In this study, meta-analysis method was used in the context of quantitative research synthesis to determine whether teachers' job satisfaction perceptions differ according to the seniority variable. Within the context of the research, 324 master's and doctoral theses sampled on the basis of educational institutions in Türkiye between 2007 and 2023 and in Turkish language were examined. As a result of the inclusion and exclusion process, meta analysis was conducted with 110 studies.  According to the results, the heterogeneity level of the study is high. Teachers with more professional experience have higher levels of job satisfaction. When the regulatory analyses on the relationship between job satisfaction and professional seniority were examined, it was found that teachers with more experience had higher levels of job satisfaction according to the type of study, school type and sampling region. It signfy that school principals should provide guidance, supportive and appropriate working conditions, and professional development opportunities in order to increase the job satisfaction of new teachers. In addition, senior teachers cooperating with junior teachers and providing social and emotional support may have a positive effect on their job satisfaction.  In addition, improvements can be made in factors affecting job satisfaction such as teachers' salaries, personal rights, working conditions, and social needs.