İMÂDÜDDÎN NESÎMÎ’YE ATFEDİLEN “GELÜR” REDİFLİ GAZEL
Ghazel with The Repeated Voice "Gelur" Attributed to Imaduddin Nesimi
Yazar: Aslan, Murat
Dergi: Gazi Türkiyat No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature Out of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Dışındaki Klasik Türk Edebiyatı ; Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Klasik Türk edebiyatı,İmâdüddîn Nesîmî,gazel,Hurufilik,tenkitli metin ; Classical Turkish literature,Imaduddin Nesimi,ghazel,Hurufism,critical text

İmâdüddîn Nesîmî klasik Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden birisi olup mürettep divan sahibidir. Bu divan Hüseyin Ayan tarafından yayımlanmıştır ancak söz konusu neşirde pek çok eksiklikler mevcuttur. Bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla son zamanlarda bazı çalışmalar yayımlanmıştır. Ayan neşrinde yer almayan şiirlerden biri Nesîmî’ye ait olan 74 beyitlik “gelür” redifli gazeldir. Bu gazel Hüseyin Mehemmedzâde Sadık ile Xelil Yusifli’nin neşirlerinde eksik bir hâlde yer almaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de bulunan 35 yazma divan nüshası ve iki yazma mecmua üzerinde araştırma yapılmış, bunların beşinde “gelür” redifli gazel bulunmuştur. İlgili metinlerden hareketle gazelin tenkitli metni hazırlanmıştır. Tenkitli metin Hüseyin Mehemmedzâde Sadık ile Xelil Yusifli’nin neşirleriyle mukayese edilmiş ve aradaki farklara dikkat çekilmiştir. Gazelin pek az yazma divan nüshasıyla mecmuada bulunması, bu yazmalar arasında ise büyük farkların mevcut bulunması üzerine gazelin Nesîmî’ye aidiyeti tartışılmıştır. Ayrıca gazel tahlil edilmiştir. Böylece klasik Türk edebiyatının önde gelen şairlerden birine atfedilen 74 beyitlik gazel-i mutavvel transkripsiyon alfabesiyle tenkitli metin şeklinde ortaya konarak konu ile ilgili çalışma yapan araştırmacıların dikkatine sunulmuştur. Son olarak, yazmalardan bir mecmuanın çalışmaya konu olan gazeli barındıran sayfaları makalenin sonuna eklenmiştir.

Imaduddin Nesimi is one of the leading poets of classical Turkish literature and has a compiled divan. This divan was published by Huseyin Ayan, but there are many deficiencies in the publication in question. Some studies have been published recently to eliminate these deficiencies. One of the poems not included in Ayan's publication is the 74-couplet ghazal with the "gelur" repeated word after the rhyme belonging to Nesimi. This ghazal is included incompletely in the publications of Hüseyin Mehemmedzâde Sadık and Xelil Yusifli. In this study, research was conducted on 35 manuscript copies of the divan and two manuscript magazines in Turkey, and ghazal with the "gelur" repeated word were found in five of them. A critical text of the ghazal was prepared based on the relevant texts. The crucial text was compared with the publications of Huseyin Mehemmedzâde Sadık and Xelil Yusifli, and the differences between them were highlighted. Since the ghazal was found in only a few manuscript copies of the divan and in the journal, and there were significant differences between these manuscripts, the question of whether the ghazal belonged to Nesimi arose. In addition, the ghazal was analyzed. Thus, the 74-couplet ghazal-i mutavvel, attributed to one of the leading poets of classical Turkish literature, was presented as a critical text with the transcription alphabet and presented to the attention of researchers working on the subject. Finally, the manuscript journal pages containing the ghazal in question were added to the end of the article.