Çevre Mühendisliği Eğitiminde Ekosistem/Havza Yönetimi Bilincinin Önemi
The Importance of Ecosystem/Watershed Management Knowledge in Environmental Engineering Education
Yazar: Yılmaz, Vedat
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 4 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çevre Mühendisliği Eğitimi,Ekosistem,Havza Yönetimi ; Environmental Engineering Education,Ecosystem,Watershed Management

Öncelikle sağlıklı içme suyu temini ve atıksularınuzaklaştırılması üzerinde yoğunlaşmış olan çevre mühendisliği pek çok farklımühendislik disiplinin çalışma alanını bünyesinde barındırmakla birlikte, 70’liyıllardan bu yana gelinen süreçte altyapı faaliyetleri, iklim değişimi, atıkyönetimi, iş ve işçi sağlığı, çevre yönetimi gibi çok geniş bir alanda meslekiçalışmalar yürütmektedir. Değişen teknolojik yaklaşımlar ve toplumsalgereksinimlere koşut olarak mühendislik uzmanlık alanları da yıllar içerisindedeğişim ve dönüşüm geçirmektedir. Her türlü çevre sorunu yerel sınırlarınötesinde olup, mühendislik uygulamalarının ekosisteme etkisinin bütüncületkileşimlerini küresel ölçekte anlayabilmekgerekmektedir. Örneğin, aynı nehir havzasında birbiri ardı sıra inşa edilenbüyük barajların yanı sıra onlarca nehir tipi hidroelektrik santrali projeleride hayata geçirilmektedir. Her bir baraj ve santralin tekil çevresel riskleridikkate alınması yeterli olmamakta, domino etkisi ile çok daha büyük küresel sorunlarınbir parçası olup olmayacağı modellenebilmelidir. Bu amaçla faaliyetlerinekosistem üzerinde oluşturacağı etkilerini anlamak üzere Çevresel EtkiDeğerlendirmesi (ÇED), Çevresel Risk Değerlendirmesi (ÇRD) ve Yaşam DöngüAnalizi (YDA) gibi araçlarla değerlendirilmesi kaçınılmazdır. Bugün ülkemizde52 üniversitede bulunan çevre mühendisliği bölümünün46’sında lisans eğitimi verilmekte olup, bu bölümlerde hem ders müfredatı hemde öğretim üyelerinin uzmanlık alanları çok farklılık göstermektedir. Dolayısıylaçevre yönetimi bilgi birikimi ve deneyimi aynı düzeyde olamamaktadır. Bu amaçlabaşta Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme veAkreditasyon Derneği (MÜDEK) akreditasyon süreçlerine bu yönde ölçütgetirilmelidir. Buçalışmada öncelikli olarak çevre sorunlarının çözümünde havza yönetiminin önemiortaya konulmuş, ülkemizdeki çevre mühendisliği bölümlerinde verilen derslerde ekosistem/havzayönetimi bilincinin öğretilme düzeyi değerlendirilmiştir.

Although environmentalengineering -primarily focusing on healthy water supply and disposal ofwastewater- incorporates study areas of various engineering disciplines, it hasalso undertaken a wide range of activities such as infrastructure activities,climate change, waste management, health and safety, environmental managementand etc. since 70’s. The areas of engineering expertise, in line withchanging technological approaches and social needs, are undergoing change andtransformation over the years. Environmental problems are beyond localboundaries and it is necessary to understand the holistic (integrated)interactions of the effects of engineering applications over ecosystems on aglobal scale. For example, big dams have been built as well as projectingdozens of river-type hydropower projects in the same river basin.  The environmental risks of each individualproject should be modeled but also the overall domino effects should take intoconsideration. It is inevitable to evaluate the effects that the activitieswill have on the ecosystem with some tools such as Environmental ImpactAssessment (EIA), Environmental Risk Assessment (ERA) and Life Cycle Analysis(LCA) for this purpose. Today, out of 52 universities in Turkey, 46 of them givesundergraduate level education in their environmental engineering departments andboth the departmental curriculum and the specialization of the faculty membersare very different in these departments. Therefore, the knowledge andexperience of environmental management can not be at the same level. Thisshould be taken into consideration in the accreditation process by theAssociation of Engineering Education Programs Evaluation and Accreditation(MÜDEK). In this study the priority of watershed management to solve theenvironmental problems was verified, and the level of ecosystem/watershedmanagement awareness was evaluated in the undergraduate course curriculums ofenvironmental engineering departments in our country.