Müellifleri Meçhul İki Şehrengiz: Üsküp ve Budin Şehrengizleri
Two Shehrengizs That Their Authors are Unknown: Üsküp and Budin Shehrengizs
Yazar: Efe, Zahide
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı,Şehrengiz,Üsküp,Budin ; Classical Turkish Literature,Shehrengiz,Üsküp,Budin

Bir şehrin güzelleri ve güzelliklerini anlatmak üzere kaleme  alınan şehrengizler, klasik Türk edebiyatında özellikle 16.  yüzyılda rağbet görmüş manzum türlerden biridir. Bu eserler  yazıldıkları dönemin toplum hayatını ve kültürünü yansıtması  açısından oldukça önemlidir. Edebiyatımızda daha çok İstanbul,  Edirne ve Bursa gibi şehirler için yazılan bu türde şimdiye  kadar tespit edilen eser sayısı 87’dir. Müellifleri bilinmeyen  Üsküp ve Budin şehrengizleri de bu türde kaleme alınan ve  bugüne kadar varlıkları bilinmeyen eserlerdir. Bu iki eserin  tespitiyle birlikte bu türde kaleme alınan eser sayısı 89’a  yükselmiştir.  Budin Şehrengizi, İstanbul Süleymaniye Yazma Eser  Kütüphanesi, “Zühdü Bey 226” numarada kayıtlı olan bir şiir  mecmuası içerisindedir. Yazılış tarihi belli olmayan eser,  mesnevi nazım şekliyle yazılmış olup 148 beyitten  oluşmaktadır.  Üsküp Şehrengizi ise Milli Kütüphane’deki “06 Hk 436”  numaralı şiir mecmuasının içerisinde yer almaktadır. Yazılış  tarihi belli olmayan ve mesnevi nazım şekliyle yazılan eser, 101  beyitten oluşmaktadır.  Bu çalışmada öncelikle şehrengiz türü ve bu türde yazılmış  eserler hakkında bilgi verilmiş; ardından Üsküp ve Budin  şehrengizlerinin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde birtakım  değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmanın sonunda ise bu  iki eserin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.

Shehrengizs which are written in order to tell the  beauties and glories of a city are one of the poetic types  which were in demand in the classical Turkish literature  especially in 16th century. These works are very important  as they reflect the life and culture of the society that they  were written. The number of works which have been  determined in this type up to now and written for the cities  especially such as İstanbul, Edirne and Bursa in our  literature is 87. The shehrengizs of Üsküp and Budin that  their authors are unknown are the works which were  written in this type and that their existence has not known  to today. The number of works which have been written  increased to 89 with the determination of these two works.  Budin Shehrengiz is in the poetry journal which is  registered in Zühdü 226 in İstanbul Süleymaniye  Manuscript Library. The work that its writing date is  uncertain written in the form of mesnevi poetry and  consists of 148 couplets.  Moreover, Üsküp Shehrengiz is in the poetry journal  with 06 Hk 436 no in The National Library. The work that  its writing date is uncertain and written in the form of  mesnevi poetry consists of 101 couplets.  In this study, the information was given especially  about the works in shehrengiz type and which were written  in this type; then, a set of evaluations was provided about  the form and content features of Üsküp and Budin shehrengizs. At the end of the study, these two works’  transcription-included texts were involved.