TÜRK KAMU YÖNETİMİNDE KARŞI-BÜROKRATİK YAPILAR: SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİ VE GELENEKSEL BÜROKRASİ ARASINDA DENGELENEN YENİ DİNAMİKLER
COUNTER-BUREAUCRATIC STRUCTURES IN TURKISH PUBLIC ADMINISTRATION: NEW DYNAMICS BALANCED BETWEEN SYSTEM CHANGE AND TRADITIONAL BUREAUCRACY
Yazar: Karataş, Adnan
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Public Law (Other) ; Kamu Hukuku (Diğer) ; Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Bürokrasi,Karşı-Bürokrasi,Politika Kurulları,Yatırım ve Finans Ofisi,Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ; Bureaucracy,Counter-Bureaucracy,Policy Boards,Investment and Finance Office,Presidential Government System

Türkiye’nin tarihsel sürecinde politik, yönetsel ve hukuksal alanlarda önemli değişim ve dönüşümler yaşanmıştır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yürütme içinde Cumhurbaşkanı, tek belirleyici aktör haline gelmiş ve bu pozisyonunu destekleyecek yeni yapılanmalar oluşturulmuştur. Özellikle kamu politikalarının geliştirilmesi, araştırmalar yapılması, projeler üretilmesi ve politikaların etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla politika kurulları ve bir ofis bulunmaktadır. Geleneksel kamu yönetimi teşkilatlanmasının dışında doğrudan Cumhurbaşkanına bağlı olan bu yapılar, bürokratik vesayete karşı Cumhurbaşkanı’nın "karşı-bürokrasisi" olarak nitelendirilmektedir.Bu çalışma, öncelikle karşı-bürokrasi olgusu üzerinden hareketle bürokrasi-siyaset ilişkisinde bürokrasinin güç kazanma süreçlerini değerlendirmektedir. Türkiye’de karşı-bürokrasi yapılarının özellikleri ve bu yapılar üzerinden yapılan tartışmalar ele alınmakta, geleneksel bürokratik yapılarla olan ilişkileri analiz edilmektedir. Özellikle kamu politikası oluşturma süreçleri ve idarenin bütünlüğü ilkesi açısından bu yapıların konumları incelenmekte, bürokrasi ve siyaset üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Bu analizler ışığında çeşitli öneriler sunulmakta olup, elde edilen değerlendirmelerin kamu politikası yapıcıları, kamu yöneticileri ve alanda çalışan araştırmacılar için önemli çıkarımlar sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışma, kamu yönetimi ve siyaset bilimindeki kuramsal ve pratik tartışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.

In Turkey’s historical trajectory, significant changes and transformations have occurred in the political, administrative, and legal spheres. Under the Presidential Government System, the President has assumed the role of the sole determining actor in the executive branch, accompanied by the establishment of new institutional structures to reinforce this position. In particular, policy boards and an office directly affiliated with the President have been created to develop public policies, conduct research, generate projects, and evaluate policy impacts. These institutions, which operate outside the traditional public administration organization and are directly affiliated with the President, are characterized as the President’s "counter-bureaucracy" in opposition to bureaucratic tutelage. This study, building upon the concept of counter-bureaucracy, first evaluates the processes through which bureaucracy gains power within the bureaucracy-politics relationship. It examines the characteristics of counter-bureaucratic structures in Turkey and the debates surrounding these entities, analyzing their interactions with traditional bureaucratic institutions. Particular attention is given to their roles in public policy-making processes and their alignment with the principle of administrative unity. The impact of these structures on both bureaucracy and politics is critically assessed. In light of these analyses, various recommendations are offered, with the expectation that the findings will provide significant insights for public policymakers, administrators, and researchers in the field. The study aims to contribute to both theoretical and practical debates in public administration and political science.