Diyabet Tükenmişliği ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki: Glisemik Kontrolün Aracı Rolü
The Relationship Between Diabetes Burnout and Quality of Life: The Mediating Role of Glysemic Control
Yazar: Özden, Gürkan; Çevik Aktura, Seher; Ceviz, Ahmet
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: ​Internal Diseases Nursing​ ; Dahili Hastalıklar Hemşireliği ; Diabetes Burnout,Quality of Life,MetabolicControl,Nursing Care ; Diyabet Tükenmişliği,Yaşam Kalitesi,Metabolik Kontrol,Hemşirelik Bakımı

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Tip 2 Diyabet tanısı almış hastalarda tükenmişlik düzeyinin yaşamkalitesi ve glisemik kontrol üzerindeki etkilerini incelemektir. Özellikle tükenmişliğin hastalarınHbA1c düzeyi, kan glikozu kontrolü ve genel sağlık durumlarına yansımasını belirlemek vetükenmişlik düzeyinin yaşam kalitesi ile ilişkisini değerlendirmek hedeflenmiştir.Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ocak-Mart 2024 tarihleri arasında Türkiye'nin doğusunda birüniversite hastanesinin endokrin servisinde tanımlayıcı ve ilişkisel bir tasarımla yürütülmüştür.Çalışmaya 18 yaş üzeri ve en az 1 yıldır tip 2 DM (Diabetes Mellitus) tanısı almış olan, oralantidiyabetik ve/veya insülin tedavisi alan ve iletişim problemi olmayan 168 hasta dahil edilmiştir.Veriler Katılımcı Tanıtım Formu, Diyabet Tükenmişlik Ölçeği ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeğikullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi ve aracılık etkisi analizikullanılmıştır.Bulgular: Araştırmada tükenmişliğin yaşam kalitesi üzerinde doğrudan ve negatif bir etkisi olduğu(β = -0.460, p < 0.001), tükenmişlik düzeyinin artmasının yaşam kalitesini düşürdüğübelirlenmiştir. Ayrıca tükenmişliğin glisemik kontrol üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu(β = 0.118, p < 0.001), glisemik kontrolün de yaşam kalitesi üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisiolduğu (β = -0.593, p < 0.001) saptanmıştır. Glisemik kontrolün, tükenmişlik ve yaşam kalitesiarasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu tespit edilmiştir.Sonuç: Araştırma bulguları, DM hastalarında tükenmişliğin yaşam kalitesini doğrudan ve glisemikkontrol aracılığıyla dolaylı olarak olumsuz etkilediğini göstermektedir. Artan tükenmişlikdüzeyleri, glisemik kontrolün bozulmasına ve yaşam kalitesinin düşmesine yol açmaktadır. Bunedenle, diyabetli hastalarda tükenmişlikle başa çıkmaya yönelik psikolojik destek ve eğitim gibimüdahalelerin uygulanması önerilmektedir.

Objective: The aim of this study was to investigate the effects of burnout levels on quality of lifeand glycemic control in patients diagnosed with type 2 diabetes. In particular, the impact of burnouton HbA1c levels, glycemic control and general health status of patients was to be determined andthe relationship between burnout level and quality of life assessed.Methods: The study was conducted with a descriptive and correlative design in the endocrinedepartment of a college hospital in eastern Turkey between January and March 2024. The studyincluded 168 patients who were over 18 years of age, had been diagnosed with type 2 diabetesmellitus for at least one year, were treated with oral antidiabetic drugs and/or insulin, and had nocommunication problems. Data were collected using the Participant Intake Form, the DiabetesBurnout Scale and the SF-12 Quality of Life Scale. Data were analyzed using structural equationmodeling and mediation effect analysis.Results: Burnout was found to have a direct and negative effect on quality of life (β = -0.460, p <0.001) and an increase in burnout level decreased quality of life. In addition, burnout had a positiveand significant effect on glycemic control (β = 0.118, p < 0.001) and glycemic control had anegative and significant effect on quality of life (β = -0.593, p < 0.001). Glycemic control wasfound to have a partial mediating role in the relationship between burnout and quality of life.Conclusion: The results of the study suggest that burnout in DM patients has a negative impact onquality of life, both directly and indirectly via glycemic control. Elevated levels of burnout lead toimpaired glycemic control and reduced quality of life. Therefore, it is recommended to implementinterventions such as psychological support and training to manage burnout in patients withdiabetes