Öğretmen Adaylarının Denetim Odağı ve Öz Yeterlik İnançları Arasındaki İlişki
The Relation between Prospective Teachers’ Locus of Control and Their Beliefs of Self Efficacy
Yazar: Demirtaş, Hasan; Mutlu Yener, Esra
Dergi: İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 6 No. 12, 2019
Anahtar kelimeler: Denetim Odağı,Öz yeterlik ; Preservice Teachers,Locus of Control,Self-Efficacy Beliefs

Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının denetimodağı ve öz yeterlik inançları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmadaöğretmen adaylarının denetim odağı ve öz yeterlik inançlarının düzeyi ve budüzeylerin cinsiyet, öğrenim görülen sınıf, mezun olunan lise türüdeğişkenlerine bağlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı, denetim odağı ve özyeterlik arasında ilişki olup olmadığı ve denetim odağının öz yeterliliği anlamlıbir şekilde yordayıp yordamadığı incelenmiştir.Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi ve nedenselkarşılaştırmalı desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2017- 2018 eğitimöğretim yılında İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 3611öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini tabakalı örneklemeyöntemiyle seçilen 347 öğretmen adayı oluşturmaktadır.                Araştırmada veri toplama aracıolarak Tschannen-Moran, Woolfolk Hoy ve Hoy (1998) tarafından geliştirilenTürkçeye uyarlaması ise Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) tarafından yapılan“Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği” ve Dağ (2002) tarafından geliştirilen “DenetimOdağı Ölçeği”  kullanılmıştır. Verilerinanalizi SPSS 22 programı kullanılarak yapılmıştır. Öğretmen adaylarının denetim odağı ve öz yeterlikinançlarının düzeyini belirlemek için betimsel istatistikler kullanılmıştır.Öğretmen adaylarının denetim odağı ve öz yeterlik inançlarının cinsiyetdeğişkenine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla t testi,öğrenim gördükleri sınıf, mezun oldukları lise türü değişkenlerine görefarklılık gösterip göstermediğini belirlemek için Tek Yönlü Varyans Analizi(ANOVA) yapılmıştır. Öğretmen adaylarının denetim odağı ve öz yeterlik algılarıarasında ne düzeyde bir ilişki olduğunu belirlemek amacıyla Pearson MomentlerÇarpımı Korelasyonu kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının denetim odağınailişkin algılarının öz yeterliklerini ne düzeyde yordadığını belirlemekamacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.  Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının öz yeterlikdüzeyleri 3.72 ortalama ile “oldukça yeterli” düzeyde ve denetim odağı ise 2.59ortalama ile “pek uygun değil” düzeyinde bulunmuştur.  Öğretmen adaylarının denetim odağının ve özyeterlik inançlarının cinsiyet, öğrenim görülen sınıf, mezun olunan lise türüdeğişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Denetim odağı ile özyeterlik inancı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.Öğretmen adaylarının denetim odağı, öz yeterlik inançlarını anlamlı bir şekildeyordamakta ve öz yeterliliğe ilişkin varyansın yaklaşık %14’ünü açıklamaktadır.

Purpose: The aim of this study is to determine the relation betweenprospective teachers’ locus of control and their beliefs of self efficacy. In thisstudy, prospective teachers’ locus of control and the level of their beliefs ofself efficacy,and whether these levels can differ depending on gender, theclass of study, the type of graduated high school, whether there is anyrelation between locus of control and self efficacy and whether locus ofcontrol can predict the self efficacy were investigated.Design & Methodology: In the study, relational and casual scanning methodwas used 3611 students, studying at Inonu University Faculty of Educationin 2017-2018 Academic Year constitute the populartion of the study. 347prospective teachers, chosen by stratified sampling method constitute thesample of the study.Findings: As a result of this study, the level of prospective teachers’ selfefficacy was found “fair enough” with an average of 3.72 and their locus ofcontrol was found “not very convenient” with an average of 2,59, It wasdetermined that the prospective teachers’ locus of control and their beliefsof self efficacy don’t have significant differences depending on gender, theclass of study and the graduated high school factor. A negative significantrelantionship between the locus of control and the belief of self efficacy wasfound. The prospective teachers’ locus of control predicts their beliefs of forself efficacy significantly and explains the variance of self efficacy about 14%.Implications&Suggestions: In order to make teacher candidates moreinternally supervised, courses and subjects that will improve personalitytraits can be included in the curriculum. Activities such as symposiums,panels and conferences will be organized to improve teacher candidates'locus of control and self-efficacy beliefs.