hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Uydurma Hadis Nüshaları ve “Nüshatü Nübeyt b. Şerît” İsimli Uydurma Hadis Nüshasından Nakledilen Bazı Rivâyetlerin Değerlendirilmesi
Uydurma Hadis Nüshaları ve “Nüshatü Nübeyt b. Şerît” İsimli Uydurma Hadis Nüshasından Nakledilen Bazı Rivâyetlerin Değerlendirilmesi
Yazar: Yılmaz, Muhammet
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Hadis, Uydurma Nüsha, Nübeyt b. Şerît, Sahih, Rivâyet

Hz. Peygamber’in, kendi adına yalan söylemeyi kesin bir dille yasaklamış olmasına rağmen, değişik sebep ve gayelerle çok sayıda hadis uydurulduğu bilinen bir husustur. Bu uydurma hadisler, Müslümanların İslam'ı anlamalarında bir takım problemlere yol açınca, hadis âlimleri de bu faaliyete karşı bazı tedbirler aldılar. Zayıf, yalancı ve hadis uyduran râvileri tanıtmak amacıyla telif edilen kitaplar, bu tedbirlerin önemli bir adımını teşkil eder. Hadis âlimleri bu çalışmalarında bazı râvilerin "uydurma hadis nüshası" adı verilen küçük çaplı eserlere sahip olduklarına dikkat çekmişlerdir. Ahmed b. İshâk'a ait olan Nüshatü Nübeyt b. Şerît bu nüshalardan sadece biridir. Bu nüshada uydurma bir isnadla Hz. Peygamber'e izafe edilen rivâyetler vardır. Bunlar içinde metin olarak uydurma olanlar yanında, farklı isnadlarla gelen sahih hadisler de bulunmaktadır.

Hz. Peygamber’in, kendi adına yalan söylemeyi kesin bir dille yasaklamış olmasına rağmen, değişik sebep ve gayelerle çok sayıda hadis uydurulduğu bilinen bir husustur. Bu uydurma hadisler, Müslümanların İslam'ı anlamalarında bir takım problemlere yol açınca, hadis âlimleri de bu faaliyete karşı bazı tedbirler aldılar. Zayıf, yalancı ve hadis uyduran râvileri tanıtmak amacıyla telif edilen kitaplar, bu tedbirlerin önemli bir adımını teşkil eder. Hadis âlimleri bu çalışmalarında bazı râvilerin "uydurma hadis nüshası" adı verilen küçük çaplı eserlere sahip olduklarına dikkat çekmişlerdir. Ahmed b. İshâk'a ait olan Nüshatü Nübeyt b. Şerît bu nüshalardan sadece biridir. Bu nüshada uydurma bir isnadla Hz. Peygamber'e izafe edilen rivâyetler vardır. Bunlar içinde metin olarak uydurma olanlar yanında, farklı isnadlarla gelen sahih hadisler de bulunmaktadır.
Albertus Magnus ve Bir Bilim Olarak Etik
Albertus Magnus ve Bir Bilim Olarak Etik
Yazar: Dönmez, Süleyman
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Albertus Magnus, Etik, İkinci analitikler, Bilim, İlim, Ortaçağ Felsefesi

Ortaçağ, basmakalıp yargılardan sıyrılarak açık bir zihinle incelenirse, onun ancak modern dönemlerde ulaşılabilmiş bir düzey sanılan yaratıcı bir düşünce zenginliğine ve aydınlığa sahip olduğu hemen fark edilir. Öyle ki, o, sadece teolojide değil, felsefede de günümüze ışık tutabilecek pek çok verimliliğe ve açılımlara sahiptir. Felsefî bağlamda verimlilik ve açılımdan anladığım, aktif olan yaşama ve düşünceye katılımda evrensel nitelikler taşıyan farklı kuramsal yapıların keşfedilmesi ve yeni alanların hizmete sunulmasıdır. Batı dünyasının “büyük / magnus” lakabıyla onurlandırdığı ve Ortaçağda evrensel doktor / doctor universalis payesine sahip tek şahsiyet olan Albert (1206–1280), felsefî, teolojik ve bilimsel araştırmalarıyla, özellikle de Aristoteles’in etkisiyle doğal alana ayrı bir önem atfederek, en azından tercih ettiği yöntem açısından çağını aşmış görünmektedir. Onun 19. yüzyıla kadar geçerliliğini koruyan Aristoteles (İ. Ö. 384–324) menşeli bilim ölçütlerine bağlanarak metafizik tabanlı teorik bir etiği pratik bir yapı olarak temellendirmek istemesi, günümüzde de tartışmalı olan bir soruna farklı bir açıdan bakabilme imkânı sunmaktadır.

Ortaçağ, basmakalıp yargılardan sıyrılarak açık bir zihinle incelenirse, onun ancak modern dönemlerde ulaşılabilmiş bir düzey sanılan yaratıcı bir düşünce zenginliğine ve aydınlığa sahip olduğu hemen fark edilir. Öyle ki, o, sadece teolojide değil, felsefede de günümüze ışık tutabilecek pek çok verimliliğe ve açılımlara sahiptir. Felsefî bağlamda verimlilik ve açılımdan anladığım, aktif olan yaşama ve düşünceye katılımda evrensel nitelikler taşıyan farklı kuramsal yapıların keşfedilmesi ve yeni alanların hizmete sunulmasıdır. Batı dünyasının “büyük / magnus” lakabıyla onurlandırdığı ve Ortaçağda evrensel doktor / doctor universalis payesine sahip tek şahsiyet olan Albert (1206–1280), felsefî, teolojik ve bilimsel araştırmalarıyla, özellikle de Aristoteles’in etkisiyle doğal alana ayrı bir önem atfederek, en azından tercih ettiği yöntem açısından çağını aşmış görünmektedir. Onun 19. yüzyıla kadar geçerliliğini koruyan Aristoteles (İ. Ö. 384–324) menşeli bilim ölçütlerine bağlanarak metafizik tabanlı teorik bir etiği pratik bir yapı olarak temellendirmek istemesi, günümüzde de tartışmalı olan bir soruna farklı bir açıdan bakabilme imkânı sunmaktadır.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği Bölümlerinde Dil ve Edebiyat Öğretimi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği
Language and Literature Instructions at the Departments of Religious Culture and Moral Knowledge Teaching: Case of Çukurova University Faculty of Theology
Yazar: Yılmaz, Nuran
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Faculty of Theology,The Departments of Religious Culture and Moral Knowledge Teaching Language and Literature Instructions,Turkish Minor Subjects ; İlahiyat Fakültesi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği Bölümü, Dil ve Edebiyat Öğretimi, Türkçe Yan Alan Dersleri

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği Bölümü, 1998–1999 öğretim yılından itibaren ülkemizdeki İlahiyat Fakültelerinden bir kısmında öğretime başlamıştır. 2006–2007 yılında ise Bölüm, YÖK kararıyla Eğitim Fakültelerine aktarılmıştır. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği Bölümü 2009 yılının sonuna dek İlahiyat Fakültesindeki öğretimine de devam edecektir. Bölümde “Türkçe Yan Alan” adıyla dil ve edebiyat derslerinden oluşturulmuş bir grup ders okutulmaktadır. Bu dersler hakkında öğrenci görüşlerinden hareketle bir istatistik çalışması yapılmıştır. Çalışma, 2007 yılında mezun edilen son sınıf öğrencilerine uygulanan anket vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Böylelikle yaklaşık 10 yıllık bir sürede Türkçe yan alan derslerinin niteliği hakkında birtakım değerlendirmeler elde edilmiştir.

Departments of Religious Culture and Moral Knowledge Teaching have been established at some Turkish universities at the faculties of Theology since 1998–1999 academical year. In the academical year of 2006–2007 this department has been transferred to the Faculty of Education in accordance with a decree of Higher Education Council. However Departments of Religious Culture and Moral Knowledge Teaching will continue to function at the Theology faculties until the end of 2009. At this department a group of subjects related to language and literature are taught under the heading “Turkish Minor”. A statistical study based on the views of students has been conducted. This was realized through a survey on the final year students. As a result certain evaluations have been obtained regarding the quality of “Turkish Minor Subjects” which have been taught for about ten years.
Abbâsîler Dönemi Türk Komutanlarından Mûnis el-Muzaffer’in (ö. 321/933) Hayatı ve Askerî Görevleri
Abbâsîler Dönemi Türk Komutanlarından Mûnis el-Muzaffer’in (ö. 321 / 933) Hayatı ve Askerî Görevleri
Yazar: Yılmaz, Saim
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Mûnis el-Muzaffer, Muktedir, Abbâsîler, Askerî seferler

Afşin, Boğa el-Kebîr ve Tûzün gibi birçok Türk komutanın Sâmerrâ devri başta olmak üzere Abbâsî Devleti’nin çeşitli dönemlerinde, askerî ve siyasî anlamda çok büyük roller üstlendikleri bilinen bir husustur. Beş Abbâsî halifesi döneminde hayat sürmüş ve yaklaşık yirmi beş yıl iktidarda kalan Muktedir döneminde ise her iki alana da tam anlamıyla damgasını vurmuş olan Mûnis el-Muzaffer, belki de bunların en önde gelenlerinden birisidir. Mûnis’in, hayatı ve askerî seferlerini incelemeyi hedefleyen bu çalışma, iki kısımdan oluşmaktadır. Hayatının incelendiği birinci kısımda, öncelikle onun hangi millete mensup olduğu meselesi ele alınmış, ardından Mu‘tazıd, Müktefî ve Muktedir dönemlerinde yapmış olduğu resmî görevler ile Mekke’ye sürgüne gönderilme tarihi belirlenmeye çalışılmıştır. İkinci kısımda, kronolojik olarak görevlendirildiği askerî seferler incelenmiş ve bunların Abbâsî Devleti açısından önemi vurgulanmıştır.

Afşin, Boğa el-Kebîr ve Tûzün gibi birçok Türk komutanın Sâmerrâ devri başta olmak üzere Abbâsî Devleti’nin çeşitli dönemlerinde, askerî ve siyasî anlamda çok büyük roller üstlendikleri bilinen bir husustur. Beş Abbâsî halifesi döneminde hayat sürmüş ve yaklaşık yirmi beş yıl iktidarda kalan Muktedir döneminde ise her iki alana da tam anlamıyla damgasını vurmuş olan Mûnis el-Muzaffer, belki de bunların en önde gelenlerinden birisidir. Mûnis’in, hayatı ve askerî seferlerini incelemeyi hedefleyen bu çalışma, iki kısımdan oluşmaktadır. Hayatının incelendiği birinci kısımda, öncelikle onun hangi millete mensup olduğu meselesi ele alınmış, ardından Mu‘tazıd, Müktefî ve Muktedir dönemlerinde yapmış olduğu resmî görevler ile Mekke’ye sürgüne gönderilme tarihi belirlenmeye çalışılmıştır. İkinci kısımda, kronolojik olarak görevlendirildiği askerî seferler incelenmiş ve bunların Abbâsî Devleti açısından önemi vurgulanmıştır.
Haydariyye Taifesine Yönelik Eleştiriler: “Risâle fî Hakki’t-Tâifeti’l-Haydariyye” Ekseninde
Haydariyye Taifesine Yönelik Eleştiriler: “Risâle fî Hakki’t-Tâifeti’l-Haydariyye” Ekseninde
Yazar: Teber, Ömer Faruk
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Şia, Safevî propaganda, Osmanlı-Safevî İlişkileri

Bu çalışmada Şah İsmail’in Safevî Devletini kurduktan sonra yapmış olduğu Şiîleştirme politikasına ve bu yönde yürüttüğü kimi uygulamalara kısaca dikkat çekilmekte, Safevi propagandayı bir tehdit olarak algılayan Osmanlı yönetiminin, buna yönelik gerçekleştirdiği depolitizasyon üzerinde durulmaktadır. Bu kapsamda konu, söz konusu depolitizasyona örnek teşkil ettiğini düşünülen Arapça bir risale üzerinden değerlendirilmeye çalışılmış ve bu risale Türkçeye çevirerek orijinali ile birlikte makaleye eklenmiştir.

Bu çalışmada Şah İsmail’in Safevî Devletini kurduktan sonra yapmış olduğu Şiîleştirme politikasına ve bu yönde yürüttüğü kimi uygulamalara kısaca dikkat çekilmekte, Safevi propagandayı bir tehdit olarak algılayan Osmanlı yönetiminin, buna yönelik gerçekleştirdiği depolitizasyon üzerinde durulmaktadır. Bu kapsamda konu, söz konusu depolitizasyona örnek teşkil ettiğini düşünülen Arapça bir risale üzerinden değerlendirilmeye çalışılmış ve bu risale Türkçeye çevirerek orijinali ile birlikte makaleye eklenmiştir.
Kelimelerin Göçü: Türkçe Nisbet Eki “-ci’ nin” Şam Bölgesi (Suriye, Ürdün, Filistin ve Lübnan) Arap Halk Ağzında Kullanımı Hakkında Bir Araştırma
THE TRAVELLING WORD CASE STUDY: USING OF “JI / Cİ / جي “TURKISH PREPOSITION IN SPOKEN ARABIC IN BELAD AL- SHAM (SYRIA, JORDAN, PALESTINE AND LEBANON)
Yazar: Alp, Musa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Belad al-Sham,Turkish –ji Suffix,Traveling Word,Arabic,Turkish,Colloquial Language,Classical Arabic ; Şam Bölgesi, Türkçe ek –ci, Kelime Göçü, Arapça, Türkçe, Âmmîce, Fushâ

Türkçeye birçok Arapça asıllı kelime girdiği gibi Arapçaya da bazı Türkçe kelimeler girmiştir. Bu çalışmayı, Şam bölgesi dediğimiz (Suriye, Ürdün, Filistin ve Lübnan) yörelerinde 2006-2008 yılları arasında yaptık. Bu yörelerde halk lehçelerinde kullanılan Türkçe yapım eki –ci almış yaşayan kelimeleri inceledik. Sadece halkın konuştuğu günlük dilde kullanılan kelimeleri derleyerek ele aldık. Mülakat ve birebir görüşme yöntemi uyguladık. Köküne bakmaksızın Şam Bölgesi halk lehçelerindeki Türkçe –ci eki almış kelimeleri toplayarak değerlendirmeye aldık. İki dil arası (Türkçe – Arapça) karşılıklı kelimelerin göçünü irdeledik. Tespit edebildiğimiz kadarıyla Arap halk lehçelerinde kullanılan –ci eki almış kelimeler, genel olarak kötü alışkanlık ya da ikinci sınıf kabul edilen meslekler için kullanılmaktadır. Bu tür Türkçe yapım eki –ci almış kelimelerden boyacı (bûyâcî / بُويَاجِي) gibi bazılarının hem kökü hem de eki Türkçe, meşkelci (maşkalcî / مَشْكَلْجِي) gibi bazılarının ise kökü Arapça eki Türkçedir.

Some Turkish terms entered the Arabic as many Arab terms entered the Turkish. We have held this study in Belad al- Sham ( Syria, Jordan, Palestine and Lebanon ) in 2006– 2008. We have studied in these regions terms have –ji which are now an adder, and have gathered speeches in the Arab colloquial language only and studied them. We have used at our study of a method a meeting and a talk a side on a side. We pluralized and studied terms that has Turkish suffix -ji without considering the word's origin or its suffix. We studied the migration of terms between two languages the Turkish and Arabic. According to our finding that the words took the Turkish -ji and it used in Arab Colloquial Languages, they use for expression the qualities not good and non excellent professions. Some of the terms like boyaci (bûyacî / بویاجي ( which has the Turkish -ji tool is their origin and their suffix is a Turkish, and some of the words like al Mashkalgi that its orijin is an Arab and its suffix Turkish.
İslâm Dünyası ve İngiliz Misyoneri-İngiliz Misyoneri Nasıl Yetiştiriliyor? (Ahmet Hamdi Paşa, sad. Cemal Sofuoğlu)
İslâm Dünyası ve İngiliz Misyoneri-İngiliz Misyoneri Nasıl Yetiştiriliyor? (Ahmet Hamdi Paşa, sad. Cemal Sofuoğlu)
Yazar: Karagöz, Nail
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İslâm,Dünyası,İngiliz

Ahmet Hamdi Paşa’nın 1914’te yazdığı, İslâm Dünyası ve İngiliz Misyoneri-İngiliz Misyoneri Nasıl Yetiştiriliyor?  adlı kitabı, işte bu soruya cevap verecek içeriktedir. Yazar, görevli olarak Yemen’e gitmiş, orada bulunan Abdullah Mansur adında bir İngiliz misyonerle tanışmıştır. Kitap bu yolculuk sırasında öğrenilenleri ve misyonerlik karşısında alınabilecek önlemleri ihtiva etmektedir. Bunun yanında yazar, Deniz Yarbay (Bahriye Kaymakamı) Mustafa Bey’in 25 yıl kadar önce İngiltere seyahati sırasında misyonerlerden öğrendiklerini de anlatmaktadır. Kitabın 38-87. sayfaları arası Mustafa Bey’in hatıralarına ayrılmıştır...

Ahmet Hamdi Paşa’nın 1914’te yazdığı, İslâm Dünyası ve İngiliz Misyoneri-İngiliz Misyoneri Nasıl Yetiştiriliyor?  adlı kitabı, işte bu soruya cevap verecek içeriktedir. Yazar, görevli olarak Yemen’e gitmiş, orada bulunan Abdullah Mansur adında bir İngiliz misyonerle tanışmıştır. Kitap bu yolculuk sırasında öğrenilenleri ve misyonerlik karşısında alınabilecek önlemleri ihtiva etmektedir. Bunun yanında yazar, Deniz Yarbay (Bahriye Kaymakamı) Mustafa Bey’in 25 yıl kadar önce İngiltere seyahati sırasında misyonerlerden öğrendiklerini de anlatmaktadır. Kitabın 38-87. sayfaları arası Mustafa Bey’in hatıralarına ayrılmıştır...
Hz. Ali ve Hz. Fâtıma’ya Nisbet Edilen Mushafların Mahiyeti
Hz. Ali ve Hz. Fâtıma’ya Nisbet Edilen Mushafların Mahiyeti
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 6 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Mushaf, Kur’an’ın cem’i, şaz kıraat

Kur’an tarihiyle ilgili birçok klasik kaynakta Hz. Ali’nin şahsi bir mushafından söz edilmektedir. Bir dizi rivayete göre Hz. Ali bu mushafı oluşturmaya Hz. Peygamber’in vefatının hemen ardından başlamış ve çok kısa bir sürede tamamlamıştır. Diğer taraftan özellikle Şiî kaynaklarda Hz. Fatıma’nın da özel bir mushafı bulunduğundan söz edilmiştir. Bu makalede, Şia ile Sünnî ulema arasında birtakım polemiklere yol açan bu konuyla ilgili bilgiler tahlil edilecek ve bilhassa Hz. Fatıma mushafının mahiyet ve muhtevasına ilişkin bir tavzihte bulunulmaya çalışılacaktır.

Kur’an tarihiyle ilgili birçok klasik kaynakta Hz. Ali’nin şahsi bir mushafından söz edilmektedir. Bir dizi rivayete göre Hz. Ali bu mushafı oluşturmaya Hz. Peygamber’in vefatının hemen ardından başlamış ve çok kısa bir sürede tamamlamıştır. Diğer taraftan özellikle Şiî kaynaklarda Hz. Fatıma’nın da özel bir mushafı bulunduğundan söz edilmiştir. Bu makalede, Şia ile Sünnî ulema arasında birtakım polemiklere yol açan bu konuyla ilgili bilgiler tahlil edilecek ve bilhassa Hz. Fatıma mushafının mahiyet ve muhtevasına ilişkin bir tavzihte bulunulmaya çalışılacaktır.
Kültürel Sembol Sistemi Olarak İsimler: İsim Sosyolojisine Giriş
Kültürel Sembol Sistemi Olarak İsimler: İsim Sosyolojisine Giriş
Yazar: Çelik, Celalettin
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 6 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: İsimbilim, İsim Sosyolojisi, Şahıs İsimleri, Din Sosyolojisi, SembolSistemi

Bu makalede şahıs isimleri, kültürel bir sembol sistemi olarak sosyolojik incelemenin konusu yapılmıştır. Bu çerçevede Türk isim kültürünün temel dinamiklerine işaret edilmiş, isim verme ile ilgili anlayış ve pratikler, tarihsel süreçte yaşanan değişimler, semiyolojik olarak isimlerin temsil ettiği anlamlar ve sembolik değerleri, isimlerin çeşitli alt kültür grupları bağlamındaki işlevleri ile isim üzerinden yapılan tartışmalara değinilmiştir. Modernleşmenin isim verme anlayış ve uygulamalarına etkileri ile isimlerin sosyal kategori ve sınıfları ifade etme özellikleri vurgulanmış, isimlerin Türk kültür hayatında icra ettikleri sembolik boyut sistematize edilmeye çalışılmıştır.

Bu makalede şahıs isimleri, kültürel bir sembol sistemi olarak sosyolojik incelemenin konusu yapılmıştır. Bu çerçevede Türk isim kültürünün temel dinamiklerine işaret edilmiş, isim verme ile ilgili anlayış ve pratikler, tarihsel süreçte yaşanan değişimler, semiyolojik olarak isimlerin temsil ettiği anlamlar ve sembolik değerleri, isimlerin çeşitli alt kültür grupları bağlamındaki işlevleri ile isim üzerinden yapılan tartışmalara değinilmiştir. Modernleşmenin isim verme anlayış ve uygulamalarına etkileri ile isimlerin sosyal kategori ve sınıfları ifade etme özellikleri vurgulanmış, isimlerin Türk kültür hayatında icra ettikleri sembolik boyut sistematize edilmeye çalışılmıştır.
Muayyen Zamanlarda Kılınması Tavsiye Edilen Nafile Namazlar ve Bu Namazlara Kaynaklık Eden Rivayetler
Muayyen Zamanlarda Kılınması Tavsiye Edilen Nafile Namazlar ve Bu Namazlara Kaynaklık Eden Rivayetler
Yazar: Yılmaz, Muhammet
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 6 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Namaz, nafile namaz, rivâyet, uydurma hadis, gün ve gece

İslam dininin esasını oluşturan ibadetlerin başında namaz gelmektedir. Allah tarafından kılınması emredilen (farz) namazlar dışında, Hz. Peygamber’in kılmış olduğu diğer namazlar genel anlamda nafile kategorisinde değerlendirilmektedir. Bunların yerine getirilmesi isteğe bağlıdır ve bir Müslüman'ın imkânı ölçüsünde bu tür namazları kılması arzu edilen bir husustur. Gerek hadis kaynaklarında ve gerekse diğer İslamî edebiyatta sahih rivayetlere dayanmayan bazı namaz çeşitleri ile de karşılaşılmaktadır. Özellikle haftanın her bir günü kılınması tavsiye edilen ve rekat sayıları farklılık arz etse de muhteva açısından birbirine oldukça benzeyen namazlarla ilgili rivayetlerin tamamı uydurmadır. Bu namazları Hz. Peygamber’in kıldığı ya da kılınmasını istediğine dair sağlam hiçbir delil yoktur. Bununla birlikte bu tür namazlarla ilgili rivayetler İslamî bazı kaynaklarda yer alabilmiştir. Aynı şekilde kutsal aylar olarak kabul edilen Recep, Şa’ban ve Ramazan aylarının belli zamanlarında kılınan namazlarla ilgili rivayetlerin de çoğu uydurma olarak kabul edilmiştir.

İslam dininin esasını oluşturan ibadetlerin başında namaz gelmektedir. Allah tarafından kılınması emredilen (farz) namazlar dışında, Hz. Peygamber’in kılmış olduğu diğer namazlar genel anlamda nafile kategorisinde değerlendirilmektedir. Bunların yerine getirilmesi isteğe bağlıdır ve bir Müslüman'ın imkânı ölçüsünde bu tür namazları kılması arzu edilen bir husustur. Gerek hadis kaynaklarında ve gerekse diğer İslamî edebiyatta sahih rivayetlere dayanmayan bazı namaz çeşitleri ile de karşılaşılmaktadır. Özellikle haftanın her bir günü kılınması tavsiye edilen ve rekat sayıları farklılık arz etse de muhteva açısından birbirine oldukça benzeyen namazlarla ilgili rivayetlerin tamamı uydurmadır. Bu namazları Hz. Peygamber’in kıldığı ya da kılınmasını istediğine dair sağlam hiçbir delil yoktur. Bununla birlikte bu tür namazlarla ilgili rivayetler İslamî bazı kaynaklarda yer alabilmiştir. Aynı şekilde kutsal aylar olarak kabul edilen Recep, Şa’ban ve Ramazan aylarının belli zamanlarında kılınan namazlarla ilgili rivayetlerin de çoğu uydurma olarak kabul edilmiştir.
Tarsus’un Dini Tarihine Tarihsel Bir Yaklaşım
Tarsus’un Dini Tarihine Tarihsel Bir Yaklaşım
Yazar: Yıldırım, Münir
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 6 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Tarsus, Sandan, Baal, Pavlus, Ashab-ı Kehf.

Tarsus, dini tarihi itibarıyla zengin bir inanç yapısına sahip olması ile birlikte yaklaşık yedi bin yıllık tarihsel geçmişi olan eski bir şehirdir. Yapılan arkeolojik kazılar Tarsus’taki yerleşimin Neolotik çağdan başlayarak günümüze kadar devam ettiğini göstermektedir. Tarsus, tarihi süreç- te Hitit, Roma, Arap, Bizans ve Osmanlı Türklerinin yönetimi altında kalmıştır. Şehir büyük İskender döneminde Grek kültürünün etkisinde kalarak neredeyse tamamen Helen kültürünü yansıtmıştır. Bu dönemlerde Tarsus, felsefi ve bilimsel düşünce okulları ile Atina ve İskenderiye’ye rakip olacak derecede bir birikime sahipti. Kültürel ve düşünsel alanda bu derece zengin olan şehir, sahip olduğu dini inançlarda da çeşitlilik göstermekteydi. Bu inançlar Hıristiyanlık öncesi yerel Tarsus dinleri ve onların değişik adlarla isimlendirilen tanrılarından oluşmaktaydı. Diğer taraftan Tarsus, Pavlus’un doğduğu ve onun ilk eğitimini aldığı yer olması açısından önem kazanmıştır. Aynı zamanda Tarsus’un bu öneminden dolayı sonraki dönemlerde birçok Hıristiyan azizin burada vefat ettiği görülmüştür. Bununla birlikte Tarsus, İslam kültüründe de “Ashab-ı Kehf” inancı ile tanınan bir şehir olma özelliğine de sahiptir.

Tarsus, dini tarihi itibarıyla zengin bir inanç yapısına sahip olması ile birlikte yaklaşık yedi bin yıllık tarihsel geçmişi olan eski bir şehirdir. Yapılan arkeolojik kazılar Tarsus’taki yerleşimin Neolotik çağdan başlayarak günümüze kadar devam ettiğini göstermektedir. Tarsus, tarihi süreç- te Hitit, Roma, Arap, Bizans ve Osmanlı Türklerinin yönetimi altında kalmıştır. Şehir büyük İskender döneminde Grek kültürünün etkisinde kalarak neredeyse tamamen Helen kültürünü yansıtmıştır. Bu dönemlerde Tarsus, felsefi ve bilimsel düşünce okulları ile Atina ve İskenderiye’ye rakip olacak derecede bir birikime sahipti. Kültürel ve düşünsel alanda bu derece zengin olan şehir, sahip olduğu dini inançlarda da çeşitlilik göstermekteydi. Bu inançlar Hıristiyanlık öncesi yerel Tarsus dinleri ve onların değişik adlarla isimlendirilen tanrılarından oluşmaktaydı. Diğer taraftan Tarsus, Pavlus’un doğduğu ve onun ilk eğitimini aldığı yer olması açısından önem kazanmıştır. Aynı zamanda Tarsus’un bu öneminden dolayı sonraki dönemlerde birçok Hıristiyan azizin burada vefat ettiği görülmüştür. Bununla birlikte Tarsus, İslam kültüründe de “Ashab-ı Kehf” inancı ile tanınan bir şehir olma özelliğine de sahiptir.