YETİŞKİNLERE YÖNELİK MOBİL OKURYAZARLIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME; GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Development of Adult Mobile Literacy Scale; Validity and Reliability Study
Yazar: Karalı, Yalçın; Aydemir, Hasan; Şen, Mert; Kaya, Fatih
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Mobil Teknolojiler,Okuryazarlık,Mobil Okuryazarlık,Ölçek Geliştirme ; Mobile Technologies,Literacy,Mobile Literacy,Scale Development

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin mobil okuryazarlıklarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Bu amaçla araştırma, nicel araştırma yöntemi desenlerinden tarama desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İnönü Üniversitesinde öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) aşamasında 536, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için ise AFA’da alınan örneklemden farklı olarak 627 öğrenci olmak üzere toplam 1163 öğrenci örnekleme dahil edilmiştir. Araştırmada öncelikle araştırmanın amacına uygun olarak madde havuzu oluşturulmuş ve kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için öncelikle AFA ve ardından DFA yapılmıştır. Yapılan AFA sonucunda ölçek 20 maddeden ve iki alt boyuttan oluşmuştur. DFA ile ölçeğin model uyum indeks değerlerini karşıladığı ve açımlayıcı faktör analizini doğruladığı görülmüştür. Ölçeğin alt boyutları “İleri düzey beceriler” ve “Temel beceriler” olarak adlandırılmıştır. Bu iki alt boyut toplam varyansın %51,18’ini açıklamaktadır. Ölçeğin Croanbach Alfa güvenirlik katsayılarının “ileri düzey beceriler” alt boyutunda .90, “temel beceriler” alt boyutunda .87 ve ölçek genelinde ise .92 olduğu görülmektedir. Sonuç olarak lisans öğrencilerinin mobil okuryazarlıklarını belirlemeye yönelik alan yazına katkı sağlayacak geçerli ve güvenilir bir ölçek elde edilmiştir.

The purpose of this research is to develop a valid and reliable scale to measure mobile literacy of university students. The sample of the research consists of undergraduate students studying at İnönü University in the 2021-2022 academic year. Simple random sampling method was used to determine the sample. In the study, a total of 1052 students were included in the sample, 536 students in the exploratory factor analysis (EFA) stage and 627 students in the confirmatory factor analysis (CFA), different from the sample taken in the EFA. In the research, first of all, an item pool was created in accordance with the purpose of the research and expert opinion was taken for content validity. EFA and CFA were performed to determine the construct validity of the scale. As a result of the EFA, the scale consists of 20 items and two sub-dimensions. The scale meets the model fit index values as a result of CFA. The sub-dimensions of the scale were named as “advanced skills” and “basic skills”. These two sub-dimensions explained 51.18% of the total variance. The Croanbach Alpha reliability coefficients of the scale were found to be .90 in the "advanced skills" sub-dimension, .87 in the "basic skills" dimension and .92 in the whole scale. As a result, a valid and reliable scale that will contribute to the literature to determine the mobile literacy of undergraduate students has been obtained.