Mekânsal Düşünme Becerisinin 2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programındaki Yeri ve Program Bileşenleriyle İlişkisi
The Place of Spatial Thinking Skills in the 2024 Geography Curriculum and Their Relationship with Curriculum Components
Yazar: Şanlı, Cennet; Kırkeser, Serkan
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Geography Education ; Coğrafya Eğitimi ; Spatial thinking,field-specific skills,curriculum component,geography curriculum,geography teaching ; Mekânsal düşünme,alan becerileri,program bileşenleri,coğrafya dersi öğretim programı,coğrafya öğretimi

Bu araştırmada mekânsal düşünme becerisinin 2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programındaki (CDÖP) yeri ve program bileşenleriyle ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerine Millî Eğitim Bakanlığı’nın öğretim programları sayfasından online erişim sağlanmıştır. Elde edilen veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen formda yer alan unsurlar doğrultusunda betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, CDÖP'de mekânsal düşünme becerisiyle ilişkili 14 öğrenme çıktısı belirlenmiştir. CDÖP’de tüm sınıf düzeylerinde mekânsal düşünme becerisi ağırlıklı olarak “Beşerî Sistemler ve Süreçler” ünitelerindeki konularla ilişkilendirilmiştir. Mekânsal düşünmenin öğretiminde ağırlıklı olarak bütünleşik kavramsal beceriler (çözümleme, yansıtma, karar verme, özetleme, değerlendirme, tartışma ve sentezleme) işe koşulmuştur. Mekânsal düşünme becerisi öğrenme çıktıları eğilimler boyutunda ağırlıklı olarak “sistematik olma” ile sosyal-duygusal öğrenme becerileri boyutunda; “iletişim,” “iş birliği,” “sosyal farkındalık,” “kendini tanıma,” “kendini düzenleme” ve “kendine uyarlama” ile; değerler boyutunda “vatanseverlik”; okuryazarlık becerileri boyutunda ise “görsel okuryazarlıkla” ilişkilendirilmiştir. Ayrıca üç sınıf düzeyinde (9, 10 ve 11.sınıf) öğrenme çıktılarının diğer beceriler boyutunda “eleştirel düşünme” ve “harita” becerisiyle ilişkilendirildiği saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, mekânsal düşünme becerisinin öğretiminde öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirecek, öğrencilerin iş birliği yapabilecekleri ve sosyalleşebilecekleri uygulama ve etkinliklere öğrenme ortamlarında daha fazla yer verilmesi önerilmiştir.

The present study aims to uncover the place of spatial thinking skills (STS) in the 2024 Geography Curriculum (GC) and their relationship with curriculum components. The case study method was employed in the research. The data were accessed online on the curriculum web page of the Ministry of National Education and analyzed using descriptive analysis in line with the curriculum components included in the form designed by the researchers. The results showed that the GC contains 14 learning outcomes associated with STS that were largely linked to topics in the "Human Systems and Processes" units for all grades. Integrated conceptual skills (analyzing, reflecting, decision-making, summarizing, evaluating, discussing, and synthesizing) were mainly employed in STS teaching. The learning outcomes of STS were mostly associated with "being systematic" in the dispositions dimension; “communication,” “collaboration,” “social awareness,” “self-knowledge,” “selfregulation” and “self-adaptation” in the social-emotional skills dimension; “patriotism” in the values dimension; and “visual literacy” in the literacy skills dimension. For the 9th, 10th, and 11th grades, the learning outcomes were associated with “critical thinking” and “map” skills in the other skills dimension. It is suggested that STS teaching might incorporate more practices and activities that develop students’ higher-order thinking skills and encourage them to cooperate and socialize.