DİNDARLIK VE EVLİLİK UYUMU İLİŞKİSİ: EVLİ BİREYLER ÜZERİNE BİR İNCELEME
DİNDARLIK VE EVLİLİK UYUMU İLİŞKİSİ: EVLİ BİREYLER ÜZERİNE BİR İNCELEME
Yazar: Geçioğlu, Ahmet Rifat; Kayıklık, Hasan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 19 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Evlilik uyumu,evlilik doyumu,dindarlık,aile,yakın ilişkiler

Bu çalışmanın amacı, evlilik uyumu ve dindarlık arasındaki ilişkiyiincelemektir. Dinler, birey ve toplum hayatında önemli bir yeri olan evlilik veaile yaşantısına fazlaca ilgi göstermişlerdir. Bu iki kurumun muhafazasıamacıyla birtakım emir ve yasaklar ortaya koymuşlar, eşler arasındaki ilişkininhuzurlu ve uzun süreli olmasını amaçlamışlardır. Ancak son dönemlerde yaşananmodernleşme ve sekülerleşme gibi büyük çaplı değişimlerin, dinlerin insanlarüzerindeki etkisini azalttığı öne sürülmekte, bu azalan etki evlilik ve aileninyapısı ve işleyişinde de hissedilmektedir. Bilhassa son yüzyılda cinsellikalgısının, kadın ve erkek rollerinin belirgin bir şekilde değişmesi, nikâhsızbirliktelik, boşanma ve tek ebeveynli aile oranlarının artması gibi somutbulgular bu açıdan değerlendirilmektedir. Bu bağlamda dinî yaşayış ile evlilikve aile hayatı arasındaki ilişkinin günümüzde devam edip etmediği sorusu önemkazanmaktadır.Araştırmanın örneklemi, en az bir yıllık evli olan 418 bireydenoluşmaktadır. Veriler Çift Uyum Ölçeği ve Dinsel Yaşayış Ölçeği iletoplanmıştır. Toplanan veriler Pearson Moment ve Spearman Rho korelasyon analiziile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre evlilik uyumu ve dindarlıkarasında pozitif yönde, anlamlı, ancak düşük düzeyde bir ilişki tespitedilmiştir. Aynı şekilde dindarlık ve evlilik uyumunun alt boyutları ileevlilik uyumu ve dindarlığın alt boyutları arasında da pozitif yönde,genellikle anlamlı ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ortayaçıkan bu araştırma bulguları ilgili literatür bağlamında tartışılmış veyorumlanmış, ileride yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. Bubağlamda dinlerin, sosyal kontrol ve sosyal destek özellikleri vasıtasıylabireyin evlilik uyumuna katkı sağlayabilecekleri, çiftler için sosyal bir ağvazifesi görebilecekleri, birlikte yapılan dinî pratiklerin evliliğe olumluyansımalarının olabileceği, geleneksel dinî kabullerin evlilik uyumuna destekolmakla birlikte modern dönemde birtakım problemleri beraberindegetirebileceği, travmatik olaylar karşısında tercih edilen dinî başa çıkmatarzının çiftlerin ilişkisinde etkili olabileceği ifade edilmiştir. Ayrıcaevlilik uyumunu etkileyen birçok faktör olduğu için, dindarlığın, evliliktekibütün problemlerin anahtarı olduğunu öne sürmenin doğru olmayacağı, dindarlığınikincil bir faktör olarak daha çok evlilik uyumunu etkileyen faktörlere bakışı şekillendirdiğibelirtilmiştir. Öneriler kısmında ise dindarlık düzeyinden ziyade dindarlıktarzlarını ölçen ölçeklerle de çalışmaların yapılması gerektiği, bu sayede bazıdindarlık tarzlarının evlilik uyumu üzerindeki olası negatif etkilerinin ortayaçıkarılabileceği, farklı kültürel kabullerden mütevellit evlilik uyumuna dairuyarlama ölçeklerin yerelleştirilmesine ya da kültürle uyumlu ve onu temsilkabiliyetine sahip özgün ve yerli ölçekler geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu,evlilik uyumu çalışmalarında boylamsal çalışmaların daha sağlıklı sonuçlarvereceği, çalışmamızda elde ettiğimiz bulguların evlilik ve aile terapilerindedinî yaşayışın kullanılmasına ilişkin çalışma yapacak uzmanlara verilersunabileceği belirtilmiştir.Anahtar kelimeler: Evlilik uyumu, evlilik doyumu,dindarlık, aile, yakın ilişkiler.

Bu çalışmanın amacı, evlilik uyumu ve dindarlık arasındaki ilişkiyiincelemektir. Dinler, birey ve toplum hayatında önemli bir yeri olan evlilik veaile yaşantısına fazlaca ilgi göstermişlerdir. Bu iki kurumun muhafazasıamacıyla birtakım emir ve yasaklar ortaya koymuşlar, eşler arasındaki ilişkininhuzurlu ve uzun süreli olmasını amaçlamışlardır. Ancak son dönemlerde yaşananmodernleşme ve sekülerleşme gibi büyük çaplı değişimlerin, dinlerin insanlarüzerindeki etkisini azalttığı öne sürülmekte, bu azalan etki evlilik ve aileninyapısı ve işleyişinde de hissedilmektedir. Bilhassa son yüzyılda cinsellikalgısının, kadın ve erkek rollerinin belirgin bir şekilde değişmesi, nikâhsızbirliktelik, boşanma ve tek ebeveynli aile oranlarının artması gibi somutbulgular bu açıdan değerlendirilmektedir. Bu bağlamda dinî yaşayış ile evlilikve aile hayatı arasındaki ilişkinin günümüzde devam edip etmediği sorusu önemkazanmaktadır.Araştırmanın örneklemi, en az bir yıllık evli olan 418 bireydenoluşmaktadır. Veriler Çift Uyum Ölçeği ve Dinsel Yaşayış Ölçeği iletoplanmıştır. Toplanan veriler Pearson Moment ve Spearman Rho korelasyon analiziile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre evlilik uyumu ve dindarlıkarasında pozitif yönde, anlamlı, ancak düşük düzeyde bir ilişki tespitedilmiştir. Aynı şekilde dindarlık ve evlilik uyumunun alt boyutları ileevlilik uyumu ve dindarlığın alt boyutları arasında da pozitif yönde,genellikle anlamlı ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ortayaçıkan bu araştırma bulguları ilgili literatür bağlamında tartışılmış veyorumlanmış, ileride yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. Bubağlamda dinlerin, sosyal kontrol ve sosyal destek özellikleri vasıtasıylabireyin evlilik uyumuna katkı sağlayabilecekleri, çiftler için sosyal bir ağvazifesi görebilecekleri, birlikte yapılan dinî pratiklerin evliliğe olumluyansımalarının olabileceği, geleneksel dinî kabullerin evlilik uyumuna destekolmakla birlikte modern dönemde birtakım problemleri beraberindegetirebileceği, travmatik olaylar karşısında tercih edilen dinî başa çıkmatarzının çiftlerin ilişkisinde etkili olabileceği ifade edilmiştir. Ayrıcaevlilik uyumunu etkileyen birçok faktör olduğu için, dindarlığın, evliliktekibütün problemlerin anahtarı olduğunu öne sürmenin doğru olmayacağı, dindarlığınikincil bir faktör olarak daha çok evlilik uyumunu etkileyen faktörlere bakışı şekillendirdiğibelirtilmiştir. Öneriler kısmında ise dindarlık düzeyinden ziyade dindarlıktarzlarını ölçen ölçeklerle de çalışmaların yapılması gerektiği, bu sayede bazıdindarlık tarzlarının evlilik uyumu üzerindeki olası negatif etkilerinin ortayaçıkarılabileceği, farklı kültürel kabullerden mütevellit evlilik uyumuna dairuyarlama ölçeklerin yerelleştirilmesine ya da kültürle uyumlu ve onu temsilkabiliyetine sahip özgün ve yerli ölçekler geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu,evlilik uyumu çalışmalarında boylamsal çalışmaların daha sağlıklı sonuçlarvereceği, çalışmamızda elde ettiğimiz bulguların evlilik ve aile terapilerindedinî yaşayışın kullanılmasına ilişkin çalışma yapacak uzmanlara verilersunabileceği belirtilmiştir.Anahtar kelimeler: Evlilik uyumu, evlilik doyumu,dindarlık, aile, yakın ilişkiler.