hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Pakistan’daki Beetal Tekelerinin Testis Özellikleri, Vücut Ölçüleri ve Canlı Ağırlıkları Arasındaki İlişkiler
Relationships among Testicular Traits, Body Measurements and Body Weight in Beetal Male Goats in Pakistan
Yazar: Waheed, Abdul; Khan, Muhammad Sajjad; Ahmed, Atif Nisar; Tarıq, Mohammad Masood; Rauf, Mubasher; Eyduran, Ecevit
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Beetal keçisi, Canlı ağırlık, Skrotum çevresi, Testis uzunluğu ; Beetal goat,Body weight,Scrotal circumference,Testicular length

Bu çalışma, testis özellikleri ve vücut ölçümleri arasındaki ilişkileri belirlemek için yürütülmüştür. Farklı devlet üretme çiftliklerinde yetiştirilen 34 Beetal tekesinin testis özellikleri ve canlı ağırlıkları 2009 Şubat-Temmuz aylarında kaydedilmiştir. Yaşları 24 ile 40 ay arasında değişen tekelerin skrotum çevresi, testis uzunluğu, vücut uzunluğu, sağrı yüksekliği, cidago yüksekliği ve canlı ağırlıkları ölçülmüştür. Bu özellikler arasındaki ikili ilişkileri belirlemek için Pearson korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Canlı ağırlıktaki varyasyonu açıklamak amacıyla tahmin denklemi hesaplanmıştır. Tüm korelasyon katsayıları pozitif bulunmuştur. Skrotum çevresi ve vücut uzunluğu arasında düşük ve önemsiz bir korelasyon katsayısı (0.082) tespit edilmiştir. Skrotum çevresinin göğüs çevresi, sağrı yüksekliği, cidağo yüksekliği ve canlı ağırlık ile korelasyonları, sırasıyla 0.392, 0.425, 0.433 ve 0.516 olarak bulunmuştur. Benzer şekilde testis uzunluğunun göğüs çevresi, sağrı yüksekliği, cidağo yüksekliği ve canlı ağırlık ile korelasyonları, sırasıyla 0.206, 0.180, 0.304, 0.365 ve 0.347 olmuştur. Sonuç olarak, regresyon analizi sonuçları (Ŷ= 0.322+2.654SC+0.098Age, R2 0.463), canlı ağırlığı açıklama bakımından skrotum çevresinin testis uzunluğundan daha iyi bir tahminleyici olduğunu göstermiştir

This research was conducted to determine relationships among testicular traits and body measurements.Testicular traits and body weight of 34 male Beetal goats kept at different government livestock farms wererecorded during Feb to Jul 2009. Scrotal circumference, testicular length, body length, rump height, withers heightand body weight for the male goats ranging from 24 to 40 months of age were measured. Pearson correlation coefficientswere computed to determine bivariate relationships among these traits. Prediction equation was calculatedfor explaining variation in body weight. All of the correlation coefficients were positive. A low-insignificant correlationcoefficient between scrotal circumference and body length was low (0.082). The correlation coefficientsof scrotal circumference with heart girth, rump height, withers height and body weight were found as 0.392, 0.425,0.433 and 0.516, respectively. Similarly, correlation coefficients of testicular length with heart girth, rump height,withers height and body weight were 0.206, 0.180, 0.304, 0.365 and 0.347, respectively. As a result, regressionanalysis reflected that the scrotal circumference (SC) was a better predictor of explaining body weight than testicularlength (Ŷ= 0.322+2.654SC+0.098Age, with R2 0.463).
Sultansuyu Tarım İşletmesinde Yetiştirilen Türkiye Arap Atlarının Vücut Ölçülerine ait Fenotipik ve Genetik Parametre Tahminleri
Phenotypic and Genetic Parameter Estimations of Body Measurements of Turkish Arabian Horses Raised in Sultansuyu State Farm
Yazar: Kaygısız, Ali; Orhan, Hikmet; Vanlı, Yusuf; Güler, Abdullah; Gökdere, Mehmet Ali
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Türk Arap Atı, Vücut ölçüleri, Genetik Parametre ; Turkish Arabian Horse,Body measurements,Genetic Parameters

Bu çalışmada, Sultansuyu Tarım İşletmesinde yetiştirilen Türk Arap Atlarının vücut ölçülerine ait 19812008 yıllarında tutulan kayıtlar kullanılmıştır. Cidago yüksekliği, göğüs çevresi, İncik çevresi ve beden uzunluğuna ait ölçüler doğum, 6., 12., 18., 24., 36., 48. aylarda tespit edilmiş, hayvanlar cinsiyet gruplarına ayrılarak karşılaştırılmış ve genetik parametre tahminleri yapılmıştır. Hem yaşın, hem de cinsiyetin incelenen özelliklere etkisi önemli bulunmuştur (P

In this study, data recorded in 1981-2008, which belonged to body measurements of purebred Turkishand Arabian horses raised at Sultansuyu State Farm were used. Heart at withers, heart girth, cannon bone andbody length measurements at different growth stages (birth, 6., 12., 18., 24., 36., 48. mount) compared in respectof sex and genetic parameters were estimated. Effects of both age and sex were found to be significant (P<0.05) onall traits. In general, the phenotypic correlation coefficients between the investigated traits were found significantly(P<0.05), excluding correlations between birth weight and other trait.The highest and lowest heritability and repeatability estimates for these traits were found to be 0.07-0.87 and0.16-0.87 respectively and interpreted as moderate-high. The lowest value of heritability was determined for heartgirth in birth (0.07) and, the highest heritability value for cannon bone in 6th month (0.87). The lowest value ofrepeatability was determined for heart girth in 6th month and cannon bone in 12th month (0.16), and, the highestrepeatability value for body length in 6th month (0.87). The fact that the degree of heritability of other features ismoderate-high indicates that the mass selection can be successful in terms of other features.
Türkiye’nin Canlı Hayvan ve Kırmızı Et İthaline Genel Bir Bakış
An Overview to Live Animal and Red Meat Imports of Turkey
Yazar: Karakuş, Kadir
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Kırmızı et, Et ithali, Canlı hayvan, Et fiyatı ; Red meat,Importation of meat,Live animal,Meat price

Bu derlemenin amacı, Türkiye’de kasaplık canlı hayvan ve kırmızı etin dışarıdan ithaline izin verilmesi sonucu oluşan ve ileride olması muhtemel sonuçların tartışılmasıdır. Ayrıca bu derlemede, canlı hayvan ithalinin yeterli olmaması durumunda et açığını karşılamak için çözüm olarak düşünülen karkas ve dondurulmuş et ithalinin ülke hayvancılığı açısından meydana getireceği olası sonuçlar ile ilgili konular ortaya konulmaya çalışılmıştır

The purpose of this review was to discuss results obtained by permission of live animal and red meatimports from abroad in Turkey, and the expected results that will be able to occurred in the future. In the review,in the event of being insufficient live animal importation, it has been focused on topics which are probable resultsof carcass meat and frozen meat imports considered as a solution to close meat deficit in terms of the country’slivestock.
Patates İlaçlamasında Farklı Tip Püskürtme Memelerinin Damla Taşınma Etkinlikleri
Drop Transportation Efficiency of Different Types of Spray Nozzles into Potato Canopies
Yazar: Sayıncı, Bahadır; Bastaban, Saim
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Püskürtme memeleri, Damla taşınma etkinliği, Damla çapı, Patates ; Spray nozzles,Drop transportation efficiency,Drop diameter,Potato

Bu çalışmada; standart yelpaze hüzmeli, konik hüzmeli, hava emişli ve çift akışlı hidrolik memelerin (işletme basıncı 4 bar), döner diskli memenin (işletme basıncı 1.5 bar, disk devri 4500 min-1) ve yardımcı hava akımlı püskürtme başlığının (işletme basıncı 1.5 bar, fan devri 3500 min-1, hava hızı 20-25 m s-1) damla taşınma etkinlikleri karşılaştırılmıştır. Denemeler, beton zeminde ve tarla koşullarında patates bitkisinde yürütülmüştür. Beton zeminde yürütülen denemelerde uygulama hacmi (l ha-1) ve yüzey kaplama oranı arasında pozitif yönde ve anlamlı bir korelasyon (Pearson korelasyon katsayısı r=0.689, p

In this study, drop transportation efficiency of standard flat fan, hollow cone, air induction and twinjet hydraulic nozzles (4 bar operational pressure), and spinning disc nozzle (1.5 bar operational pressure, 4500min-1 disc speed) and air-assisted spray head (1.5 bar operational pressure, 3500 min-1 fan speed, 20-25 m s-1 airspeed) were compared. Trials were conducted on concrete floor and in the field conditions on potato canopies. Inthe trials conducted on concrete floor, positive and a significant correlation (Pearson correlation coefficient r=0.689,p<0.000) was found between application rate ( l ha-1) and spray coverage (%) and, spray coverage varied very significantlyaccording to droplet diameter (DV.50). In the trials conducted on concrete floor, transportation efficiencyof applied liquid volume with air induction and twin jet hydraulic nozzles were changed between 80% and 99.5%.These ratios were determined between 66% and 78% for flat fan and hollow cone nozzles, 44% and 51% for spinningdisc nozzle, 63% and 64% for air assisted spray head. At the top of potato plant, the highest transportationefficiency of drops reaching the upper side of the leaves were determined with air induction (50%) and twin jet(%48) hydraulic nozzles. Air-assisted spray head had the lowest transportation efficiency (23%) than other spraynozzles. At the top of the plant, the highest transportation efficiency under side of the leaves was found at air assistedspray head (14%).
Farklı Tip Gömücü Ayak ve Kapatma Düzenine Sahip Doğrudan Ekim Makinalarının Farklı İlerleme Hızlarında Kullanılmasının Toprak Yüzey Pürüzlülüğüne Etkisi
Effects of Different Furrow Openers, Covering Components and Forward Speeds in No till Seeders on the Soil Surface Roughness
Yazar: Altıkat, Sefa; Çelik, Ahmet
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Yüzey pürüzlülüğü, Doğrudan ekim makinası, Gömücü ayak, Kapatma düzeni, İlerleme hızı ; Soil roughness,No till seeder,Furrow opener,Covering component,Forward speed

Doğrudan ekim makinalarının toprağa olan etkileri az olmasına karşın, gömücü ayak tipine bağlı olarak, ekim anında belirli bir yüzey pürüzlülüğü ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışmada, farklı tip gömücü ayaklara sahip anıza doğrudan ekim makinalarının farklı tip kapatma düzenleri ve makina ilerleme hızlarında kullanılmasının toprak yüzeyi pürüzlülüğüne olan etkileri araştırılmıştır. Bu doğrultuda; çizel, diskli ve çapa tip gömücü ayaklara sahip 3 farklı anıza doğrudan ekim makinasıın, halkalı ve yaylı olmak üzere 2 farklı kapatma düzeni ile ve 2.7, 5.4 km h-1ilerleme hızlarında kullanılması öngörülmüştür. Ekimden sonra ortaya çıkan yüzey pürüzlüğünün belirlenmesinde zincir yönteminden yararlanılmıştır. Bu amaçla, ekim yönüne dik ve paralel ölçümler alınarak yüzey pürüzlülük değerleri belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, en pürüzlü tarla yüzeyi çizel tip gömücü ayaklara sahip doğrudan ekim makinasında elde edilirken, en düzgün tarla yüzeyi ise dar çapa tip gömücü ayaklara sahip makinada gözlenmiştir. Kapatma düzenleri arasında yaylı kapatıcılar halkalı tip kapatıcılara göre daha düzgün tarla yüzeyi oluşumuna neden olurken, ilerleme hızında artış yüzey pürüzlülüğünü artırmıştır

Even they have little effect on the soil, no-till seeders cause considerable surface roughness. The aimof this study was to determine the effects of no-till seeders having different types of furrow openers and coveringcomponents at different forward speeds on soil surface roughness. For this purpose, 3 different types of no-till seedershaving disk, hoe and chisel type openers were tested with 2 different covering components (chain and springtype coverers) at 2 different tractor forward speeds (2.7 and 5.4 km h-1).Data obtained from the experiment showed that the no-till seeder having chisel type opener provided the mostrough soil surface than the disk and hoe type seeders. The best results in terms of soil surface roughness were obtainedat 2.7 km h-1 tractor forward speed and spring type covering component comparison with 5.4 km h-1 and thechain type covering component.
Zirai Meteorolojik Açıdan Iğdır İklim Etüdü
The Study of Iğdır Climate in terms of Agricultural Meteorology
Yazar: Karaoğlu, Mücahit
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Iğdır, Zirai meteoroloji, İklim elemanları, Don takvimi, İklim diyagramları, Su bütçesi ; Iğdır,Agricultural meteorology,Climate factors,Frost calendar,Climate diagrams,Water budget

Bir bölgenin ikliminden söz edebilmek için en az otuz yıllık düzenli ve güvenilir verilere ihtiyaç vardır (WMO, 1987). İklim dinamik ve değişkendir. İklim elemanları, yıl içinde ve yıldan yıla ortalamalardan sapmalar gösterir. Bununla birlikte, iklim çok kısa mesafeler içinde önemli farklılıklar gösterebilir. İklim özellikleri dikkate alınmadan yapılacak planlama ve çalışmalar hatalı sonuçlara ve ciddi zararlara sebep olacaktır. Bu sebeple, bölgelerin iklim etüdü yapılmalı, sürekli olarak izlenmeli ve belli sürelerde yenilenmelidir. Zirai Meteoroloji, klimatolojinin tarıma uygulanmasıdır. “Zirai Meteorolojik Açıdan Iğdır İklim Etüdü” adlı bu araştırmada, Iğdır iline ait uzun yıllar  iklim verileri kullanılarak iklim özellikleri, don takvimi, iklim diyagramları ve su bütçesi belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre Iğdır ilinin, nem, yağış ve rüzgâr enerjisi az; sıcaklık, güneşlenme süresi ve buharlaşması yüksektir. Iğdır ili, bazı problemler olmakla birlikte iklim özellikleri açısından tarım ve hayvancılığa uygundur

In order to be able to mention the climate of a region, minimum thirty years of regular and reliabledata are required (WMO, 1987). Climate is a dynamic and variable. Climatic elements indicate deviations fromthe averages within the year and from year to year. However, the climate may show important differences within avery short distance. Planning and work to be done without taking into account climatic conditions will lead to erroneousresults and serious damage. Therefore, climate studies of the regions should be made, constantly monitoredand renewed in certain periods. Agricultural Meteorology is the application of Climatology to Agriculture. In thisresearch called “The Study of Iğdır Climate in terms of Agricultural Meteorology”, climate conditions, frost calendar,climate diagrams and water budget were investigated by using long-term climate data (1976-2005) belongingto Iğdır district. According to these results, it has low humidity, precipitation and wind energy, high temperatures,sunshine duration and evaporation. Although there are some problems, it is convenient for agriculture and animalhusbandry in terms of climate features.
Bazı Sümbül Çeşitlerinin Besin Elementlerinden Faydalanma Farklılıklarının Ortaya Konulması
Determination of Nutrient Uptake Variation In Some Hyacinth Cultivars
Yazar: Çığ, Arzu; Sönmez, Ferit; Türkoğlu, Nalan
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Hyacinth,macro nutrient element,micro nutrient element,nutrition ; Sümbül, makro besin elementi, mikro besin elementi, beslenme

Yetiştirme tekniğinde kimi kaynaklarda gübre uygulaması önerilirken kimi kaynaklarda gübre uygulanmadan da sümbül yetiştiriciliğinin olabileceği belirtilmektedir. Bu çalışmada herhangi bir gübre uygulaması olmadan yetiştirilen sümbül çeşitlerinin topraktan besin elementlerinin faydalanma düzeylerini ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda sümbül çeşitlerinin topraktan kaldırdıkları azot, fosfor, potasyum, demir, mangan, çinko ve bakır elementleri miktarlarında önemli farklılıklar belirlenmesine karşılık magnezyum elementini tüm çeşitler eşit oranda topraktan kaldırmaktadırlar. Azot (%4.11) ve kalsiyum (%7.50) Blue Jacket; fosfor (%0.61) ve bakır ( 17.80 ppm) Jan Bos; potasyum (%4.08) ve çinko (53.23 ppm) City of Haarlem ve son olarak demir (1407.27 ppm) ve mangan (56.26 ppm) Carnegie sümbül çeşitlerinin en fazla kaldırdıkları saptanmıştır. Besin elementlerinden makro elementleri en az kaldıran Carnegie çeşidinin olduğu belirlenmiştir

In some sources, fertilizer application is recommended in growing technique of hyacinth, but somesources have reported that hyacinth could be produced without fertilizer application. This study aimed to determinethe levels of soil nutrients utilization in hyacinth varieties grown without any fertilizer application.At the end of the study, it was determined that there were significant differences in the amounts of soil nitrogen,phosphorus, potassium, iron, manganese, zinc, and copper elements of the hyacinth cultivars, but all cultivars uptakeequal amounts of magnesium. Nitrogen (% 4.11) and calcium (% 7.50) in Blue Jacket, phosphorus (0.61%)and copper (17.80 ppm) in Jan Bos, potassium (4:08%) and zinc (53.23 ppm) in City of Haarlem, and finally iron(1407.27 ppm) and manganese (56.26 ppm) in Carnegie hyacinth varieties were the most benefited nutrients. It wasalso determined that the cultivar Carnegie uptake the least amount of macro nutrients.
Van Ekolojik Koşullarında Üretilen Çilek Fidelerinin Meyve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi
Determination of Fruit Yield Characteristics of Strawberry Runner Plants Produced In Van Ecological Conditions
Yazar: Geçer, Mustafa Kenan; Yılmaz, Hüdai
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çilek, örtü altı uygulama, meyve verimi ve kalitesi ; Strawberry,protecting cultivation,fruit yield and quality

Bu çalışma, açık arazi, alçak tünel ve yüksek tünel koşullarında üretilen Aromas, Camarosa, Selva ve Sweet Charlie çilek çeşitlerine ait fidelerinin meyve verim özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma sonucunda, fide tutma oranı açık arazi uygulamasından elde edilen fidelerde %74.25 ile daha yüksek olmuştur. Meyve verimi bakımından en yüksek değeri, 352.05 g bitki-1 ile açık arazi uygulamasından elde edilen fideler sağlamıştır. Birinci kalite fidelerin meyve verimi 336.73 g bitki-1 olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca Sweet Charlie çeşidi 435.27 g bitki-1 ile en verimli çeşit olarak tespit edilmiştir. Meyve sayısı, en fazla 17.52 adet bitki-1 olarak alçak tünel uygulamasından elde edilen fidelerin kullanılması sonucu gerçekleşmiştir. Aromas (19.49 adet bitki-1) ve Sweet Charlie (20.10 adet bitki-1) çeşitleri daha yüksek sayıda meyveye sahip olmuştur. Suda çözünür kuru madde oranı bakımından ise %8.06 ile yüksek tünel uygulamasından elde edilen bitkilerin meyveleri daha yüksek sonuç vermiştir. Çeşitler arasında da Camarosa çeşidi, %8.20 ile en yüksek suda çözünür kuru madde oranına sahip olmuştur

This study aimed to obtain fruit yield characteristics of runner plants of Aromas, Camarosa, Selvaand Sweet Charlie strawberry cultivars produced under growing conditions of open field, low plastic tunnel andhigh plastic tunnel. At the end of the study, transplantation success had the highest with 74.25% taken from runnerplants produced under growing condition of open field. The runner plants, produced under growing condition ofopen field had the highest with 352.05 g plant-1 fruit yield. The fruit yield of the first quality runner plants were with336.73 g plant-1. In addition, with the fruit yield of 435.27 g plant-1 Sweet Charlie cv. was most productive cultivar.The fruit number was 17.52 fruit per plant when runner plants grown under low plastic tunnel are used. Moreover,Aromas cv. (19.49 fruit per plant) and Sweet Charlie cv. (20.10 fruit per plant) had the highest fruit number. Solublesolid content was higher rate (8.06%) when runner plants grown under high plastic tunnel are used. Camarosa cv.had the highest (8.20%) soluble solid content.
Alüminyum Elektrotlar Kullanılarak Elektrokoagülasyon Yöntemiyle Atıksulardan Fosfat Giderimine Destek Elektrolit Tipi Ve Konsantrasyonunun Etkisi
The Effects of Supporting Electrolyte type and Concentration on the Phosphate Removal from Wastewater By Electrocoagulation With Aluminum Plate Electrodes
Yazar: İrdemez, Şahset; Demircioğlu, Nuhi; Tosunoğlu, Vahdettin
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Phosphate removal,electrochemical treatment,electrocoagulation,aluminum electrode,supporting electrolyte ; Fosfat giderimi, elektrokimyasal arıtım, elektrokoagülasyon, alüminyum elektrot, destek elektrolit

Bu çalışmada alüminyum elektrotlar kullanılarak elektrokoagülasyon yöntemiyle atıksulardan fosfat iyonlarının giderilmesinde kullanılan destek elektrolit türü ve konsantrasyonunun etkisi çalışılmıştır. Destek elektrolit tipi araştırılırken NaCI , KCI, NaNOand NaSO kullanılmıştır. Enerji tüketimi açısından NaSOen uygun destek elektrolit olarak görünmesine rağmen NaCI ve KCI ile elde edilen giderme verimleri daha yüksektir. En uygun destek elektrolit NACI ve en uygun destek elektrolit konsantrasyonu 5 mM olarak tespit edilmiştir

In this study, The effects of type and concentration of electrolyte on phosphate removal fromwastewater by electrocoagulation with aluminum plate electrodes have been investigated.Effect of supporting electrolyte type was investigated using NaCI , KCI, NaNO3 and Na2SO4. Although Na2SO4 isoptimal supporting electrolyte according to energy consumption, it is obtained higher removal efficiencies usingNaCI and KCI. It is determined optimal supporting electrolyte dosage using NaCI. Consequently, it can be said thatoptimal electrolyte type is NaCI and optimal concentration is 5 mM.
Şehirleşme ve Doğalgaz Kullanımının Erzurum Hava Kalitesine Etkisi
The Effect Of Urbanization and Usage of Naturalgas In Air Quality of Erzurum
Yazar: Turalıoğlu, Fatma Sezer
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; SO, duman, şehirleşme, kriging, doğalgaz ; SO2,smoke,urbanization,kriging,naturalgas

Erzurum’da yeni açılan yerleşim yerlerinin ve doğalgaz kullanımının şehir hava kalitesine etkisini belirlemek için SO2 ve dumanın zamansal ve alansal değişimi araştırılmıştır. Kirleticilerin alansal dağılımını görmek için, 3 farklı yılın duman ortalama verileri ile Kriging metodu kullanılarak eş kirlilik eğrileri çizilmiş, ortalama kirlilik eğrisinin şehrin batı ve kuzeybatısındaki yeni yerleşim bölgelerinden dolayı son yıllarda doğuya kaydığı görülmüştür. Kirleticilerin zaman içindeki değişimini görmek için 2000 yılından itibaren ortalama kirletici konsantrasyonları incelenmiştir. Doğalgaz kullanımından sonra kirletici konsantrasyonlarının azaldığı ve yakıt kaynaklı kirletici olan SO konsantrasyonunun AB sınır değerine inerken, PM veya duman konsantrasyonunun henüz AB sınır değerini yakalayamadığı görülmüştür

The temporal and spatial change of sulphur dioxide (SO2) and smoke are investigated in Erzurumto assess the effect of new residential areas and the use of naturalgas. Pollutants contours are drawn in Erzurum byusing Kriging method for determination of regional distributions of smoke (as the averages of 3 different years).It was shown that average pollution contours move to the east part of the city in last years due to new settlementarea in western and north-western parts. The average concentrations of pollutants were evaluated since 2000 year inorder to see temporal variations of pollutants. It was seen that pollutants concentrations have declined rapidly afterthe use of natural gas. EU limit values of PM10 couldn’t be yet reached although SO2, which is a pollutant causedby fuel, decrease to EU limit values.