Alevilikte Çocuk Yetiştirme Üzerine Kuşaklararası Aile Araştırması
An Intergenerational Family Study on Child-Rearing in Alevism
Yazar: Tanrıverdi, Ayşe Betül; Özdemir, Gizem
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; Family Sociology,Alevism,Child Rearing,Generations,Child Marriage ; Aile Sosyolojisi,Alevilik,Çocuk Yetiştirme,Kuşaklar,Erken Yaşta Evlilik.

Türkiye’de tarihsel süreçte yaşanan siyasi, etnik ve kültürel sorunlar topluluklar nezdinde içe kapanmaya, dış gruba karşı kendisini muhafaza etmeye neden olmuştur. Bu içe kapanma postmodern dönemlerde yeni bir moderniteyi meydana getirmiştir. Araştırma Alevilik geleneğindeki çocuk yetiştirme pratiklerinin kuşaklar arasındaki değişmelerini keşfetmek amacıyla tasarlanmıştır. Çalışmada nitel yöntem benimsenmiş,  etnometodolojik desenle mülakat tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler tematik olarak analiz edilmiş, Alevilik geleneğinde çocuk yetiştirme değerleri isimli desen elde edilmiştir. Bulgularda, modernleşme süreciyle birlikte Alevi geleneğindeki kuşakların aile yapısının ve çocuk yetiştirme pratiklerinin geçirdiği dönüşümler sunulmuştur. Alevi geleneğinden genç bireyler modernleşme sürecinin merkezinde yer almış; birtakım değişim ve dönüşümler yaşamışlardır. Yetişkin gruplar için gelenekler daha önemliyken; genç bireyler için yeniliklerin deneyimlenmesi, geleneksellikte esnemeyi meydana getirmiştir. Siyasi ve kültürel çatışmaların içine doğan üst kuşak bir alt kuşağın benzer güçlükleri yaşamaması için çocuklarının eğitimine destek vermişlerdir. Bu nedenle Alevi geleneğinde çocukların yetiştirilmesi; hatta kadınların, kız çocuklarının özgür davranması Alevilikteki kültürel aktarımların en önemli unsuru olmuştur. Veriler çalışılan yöredeki örneklemi hakkında derinlemesine bilgi sağlarken; keşfedilen bulgular genellenme amacı taşımaz.

Throughout history, political, ethnic and cultural issues in Turkey have led communities to become inward-looking and protective of themselves against external groups. This inward-looking attitude has given rise to a new modernity in the postmodern era. The research was designed to explore changes in child-rearing practices within the Alevi tradition across generations. A qualitative approach was adopted, employing an ethnomethodological design and interview technique. The data obtained were analysed thematically, yielding a pattern entitled “Child-rearing values in the Alevi tradition”. The findings present the transformations undergone by the family structure and child-rearing practices of generations within the Alevi tradition alongside the modernisation process. Young individuals from the Alevi tradition have been at the centre of the modernisation process and have experienced certain changes and transformations. While traditions were more important for adult groups, young individuals experienced innovations, leading to a relaxation of traditionalism. The older generation, born into political and cultural conflicts, supported their children's education so that the younger generation would not experience similar difficulties. For this reason, raising children in the Alevi tradition, and even the freedom of women and girls to behave as they wish, has been the most important element of cultural transmission in Alevism. While the data provides in-depth information about the sample in the area studied, the findings discovered do not aim to be generalised.