hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İPEĞİN SERÜVENİNDE TÜRK TOPLULUKLARININ BELİRGİNLEŞMEMİŞ ROLÜ
The Unclarified Role of Turkic Communities in the Adventure of Silk
Yazar: Yücekaya, Hüsnü; Özcimbit, Onur
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; ipek,ipek yolu,soğdlular,uygurlar,atlı göçebeler ; silk,Silk Road,Uighurs,Sogdians,horseman nomadics.

İnsanlığın ipek ile etkileşimi beş bin yıl kadar öteye gider. İpekçilik nesiller boyu tevarüs eden ve büyük bir tecrübe ve bilgi birikimi gerektiren iştigal alanıdır. Dikkatleri çekmemiş olsa da ipek yetiştiriciliğinin yayıldığı alanların Türk topluluklarının yaşadığı ve tarihi istikametlerindeki şehirler olması ilgi çekicidir. Diğer taraftan İpek Yolu’nun başlangıcı ve sistemli ticaretin ortaya çıkması ile ilgili paradigmalar da neden-sonuç ilişkisine bağlı varsayım ve hipotezleri kurgulayabilmek açısından kifayetsiz kalmaktadır. İpek Yolu araştırmalarında ticareti organize eden yetenekli atlı göçebelere atıf vardır. Ancak bozkırın atlı göçebeleri İpek Yolu’nun adeta kayıp oyuncularıdır. Esasında güzergâh; aralarında soy, dil bağları olan ve Orta Asya’nın fiili sahipleri konumundaki sayısız Türk topluluğunun topraklarından geçmekteydi. Türkler ticaret için atalarından devraldıkları iyi bir arka plana sahiptiler. Yerleşik kültürlerin vergilendirilmesi zamanla İpek Yolu ticaretini doğurdu. Çin ile başlatılan at karşılığı ipek ticareti, Türkleri Orta Asya’nın gelmiş geçmiş en zengin göçebeleri haline getirdi. Bunlara rağmen ipeğin serüveninde en az bilinen aktör Türklerdir.

Humanity's interaction with silk goes back as far as five thousand years. Seri culture is an occupation that has been inherited for generations and requires a great deal of experience and knowledge. Although it does not attract attention, it is interesting that the areas where sericulture spread are the cities where Turkish communities lived and spread throughout history. On the other hand, the paradigms related to the beginning of the Silk Road and the emergence of systematic trade are also inadequate. Silk Road studies point to skilled cavalry nomads organizing trade. However, the horse nomads of the steppe are almost lost players of the Silk Road. In fact, the route; It was passing through the lands of numerous Turkish communities, who were the de facto owners of Central Asia. The Turks had a good background for trade, which they inherited from their ancestors. The taxation of settled cultures eventually gave birth to the Silk Road trade. The silk trade for horses initiated with China made the Turks the richest nomads of Central Asia ever. Despite these, the least known actor in the adventure of silk is the Turks.
KADİM TARTIŞMANIN ARDINDAN; OSMANLI’DA KİMYASAL SİLAH ÜRETİMİ VAR MIYDI?
An Ancient Debate: Are There Any Industrial Facilities on Chemical Weapons in Ottoman?
Yazar: Sabancı, Zeynep
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Contemporary Military History ; Çağdaş Askeri Tarih ; Alev Makinesi,Birinci Dünya savaşı,Gaz Bomabları,Kimyasal Silah ve Dolum Fabrikaları ; Flame Thrower,Gasminen,Trench Warfare,World War I,Chemical Weapons Industry

Modern dönemde değişen savaşım (warfare) olgusunu yönetmek, devletlerin birincil uğraşı olmuştur. Dolayısıyla tüm kurumları ile bilimsel çalışmalara adanan kişisel hayatlar da bu sürece eklemlenmekte gecikmemiştir. Düşmanı etkisizleştirmede başlıca silahların yetersizliği Birinci Dünya Savaşı’nın hemen başında kendini göstermişti. Öyle ki, değişen savaş stratejileri, çatışmaların cephe ile sınırlı kalmaması ve harbin beklenenden daha uzun sürmesiyle ortaya çıkan çaresizlik durumu şiddet unsurlarını yeniden gündeme almayı gerektirdi. Çeşitli kimyasalların, gaz ve boğucu etki yapan maddelerin silahlarda kullanılması ile ilgili çalışmalar savaş öncesi dönemlerde başlamış olmasına rağmen bunların etkin bir şekilde kullanımı Birinci Dünya Savaşı’na denk gelmiştir. Çalışmamızda, kimyasal silahların savaş sırasındaki genel kullanım alanları ortaya konulmuştur. Özellikle Alman girişiminin öncülüğünde İstanbul’da kurulan askeri nitelikli gaz dolum fabrikaları mercek altına alınmıştır. Öte yandan, bunların kullanımı ile ilgili sürecin siper savaşına ve yıpratma stratejilerine yaptığı öngörülmeyen olağanüstü sonuçları tartışılmış, bunun Osmanlı’daki yansımaları analiz edilmiştir.

The primary occupation of the states in the modern period is to manage the perception of the warfare in progress. Therefore, the humane factor in scientific investigation was articulated to this insane process. The insufficiency of the major weapons was evident in the very beginning of the WWI. So, the evolving nature of the war strategy, the integration of the area behind the front lines and the unforeseen period of the war broke out a great despair among the armed forces. Thus, the states took new ways to update the elements of violence in their agenda. They had chemicals, gas and suffocative elements in their pocket and set forth a proper plan to use them. This study aims to reveal the general areas of usage of chemical weapons and to discuss the awesome effects of them in trench warfare and war of attrition along with its analysis in Ottoman Army.
RUSLARIN TÜRKİSTAN İŞGALLERİNİ MEŞRULAŞTIRMA ÇABALARI: PROPAGANDA
RUSLARIN TÜRKİSTAN İŞGALLERİNİ MEŞRULAŞTIRMA ÇABALARI: PROPAGANDA
Yazar: Karataş, Ömer
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Contemporary Asian History ; Çağdaş Asya Tarihi ; Türkistan,Rus İmparatorluğu,İşgal,Türkistan Albümü,Propaganda.

18. yüzyılda Rus Devleti’nde tahta çıkan I. Petro (1682-1725) yaptığı reformlarla Çarlık Rusya’sını İmparatorluk statüsüne çıkarmıştı.  Böylece Çar I. Petro saltanatıyla başlayan ardından Rus tahtına çıkan tüm temsilciler tarafından yürütülen yayılmacı siyaset, Rus Devleti’nin resmi programı olmuştu. Neticede Rus İmparatorluk yetkilileri bu siyasete bağlı kalarak kendilerine ait olmayan ülkeleri işgal etmişlerdi. Türkistan, Rusların işgaline uğrayan ülkelerden sadece biriydi (19. yüzyılın ikinci yarısından sonra). Uçsuz bucaksız arazilere sahip olan Türkistan, Ruslar tarafından kademeli ve sistemli olarak işgal edilmiştir. Rus İmparatorluğu, Türkistan coğrafyasında işgal ettiği toprakları kendi bünyesine entegre etmek için işgal sahasında Çar II. Aleksandr (1855-1881) döneminde, Türkistan Genel Valiliği’ni teşkil etmiş (1867) ve General Konstantin Petroviç von Kaufman’ı ilk genel vali olarak atamıştır. Ardından Türkistan bölgesinde Ruslar, işgalleriyle eş zamanlı olarak bölgede kalıcı olmak adına propaganda faaliyetlerine girişmişlerdi. Bu faaliyetlerin amacı, ulusal ve uluslararası kamuoyunu ikna etmek ve işgalleri meşrulaştırmaktı. Bu süre zarfında yürütülen Rus propagandası çalışmanın konusudur. Çalışmanın kaynakları, Türkistan Vedomosti Gazetesi, Türkistan Sbornik (külliyat), Rus sanatçıların tabloları ve Türkistan Albümüdür.

18. yüzyılda Rus Devleti’nde tahta çıkan I. Petro (1682-1725) yaptığı reformlarla Çarlık Rusya’sını İmparatorluk statüsüne çıkarmıştı.  Böylece Çar I. Petro saltanatıyla başlayan ardından Rus tahtına çıkan tüm temsilciler tarafından yürütülen yayılmacı siyaset, Rus Devleti’nin resmi programı olmuştu. Neticede Rus İmparatorluk yetkilileri bu siyasete bağlı kalarak kendilerine ait olmayan ülkeleri işgal etmişlerdi. Türkistan, Rusların işgaline uğrayan ülkelerden sadece biriydi (19. yüzyılın ikinci yarısından sonra). Uçsuz bucaksız arazilere sahip olan Türkistan, Ruslar tarafından kademeli ve sistemli olarak işgal edilmiştir. Rus İmparatorluğu, Türkistan coğrafyasında işgal ettiği toprakları kendi bünyesine entegre etmek için işgal sahasında Çar II. Aleksandr (1855-1881) döneminde, Türkistan Genel Valiliği’ni teşkil etmiş (1867) ve General Konstantin Petroviç von Kaufman’ı ilk genel vali olarak atamıştır. Ardından Türkistan bölgesinde Ruslar, işgalleriyle eş zamanlı olarak bölgede kalıcı olmak adına propaganda faaliyetlerine girişmişlerdi. Bu faaliyetlerin amacı, ulusal ve uluslararası kamuoyunu ikna etmek ve işgalleri meşrulaştırmaktı. Bu süre zarfında yürütülen Rus propagandası çalışmanın konusudur. Çalışmanın kaynakları, Türkistan Vedomosti Gazetesi, Türkistan Sbornik (külliyat), Rus sanatçıların tabloları ve Türkistan Albümüdür.
OSMANLI DEVLETİ’NİN 1715’TE VENEDİK MALLARINA GETİRDİĞİ TİCARET YASAĞI VE SONUÇLARI
1715 Import Bans Imposed on the Venetian Products by the Ottoman Empire and Its Consequences
Yazar: Çakar, Ayşegül
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; Osmanlı-Venedik ticareti,ambargo,ithalat yasağı,gümrük,ekonomik yaptırım ; Ottoman-Venetian commercial relations,embargo,import bans,Ottoman customs,economic sanction

Osmanlı Devleti ile Venedik Cumhuriyeti arasındaki son savaşlar 1715-1718 yılları arasında gerçekleşmiştir. Bu süreçte tarafların ekonomik ilişkileri kesintiye uğramıştır. Savaş dönemlerinde ticari ilişkilerin kesilmesi olağan bir durum olsa da 1718 Pasarofça Antlaşması’na kadar devam eden Osmanlı-Venedik ekonomik ilişkilerindeki durgunluk, Osmanlı Devleti’nin Venedik mallarına getirdiği ithalat yasağından kaynaklanmaktadır. Osmanlı Devleti, rakibini ekonomik yaptırımlarla yıpratmak için 1715 yılının sonunda bütün Venedik mallarının ülkeye girişini yasaklamıştır. Bununla birlikte yasağın tek muhatabı Venedik değildir. Osmanlı coğrafyasında Venedik malları ile ticaret yapan bütün müstemen tüccar, bu ticaretten men edilmiştir. İngiltere ve Hollanda elçilerinin tepkileri ve süre talepleri üzerine, tüccarlara ellerindeki Venedik mallarını çıkarıncaya kadar 6-7 aylık süre tanınmıştır. Yasak duyurulduktan sonra yeni mal girişine izin verilmediği gibi Avrupalı devletlerin gümrük muamelelerinde küçük değişiklikler yapılmıştır. Bu çalışmada, 1715’te Venedik mallarına getirilen ticaret yasağının amaçları, kapsamı ve sonuçları incelenecek; ulaşılabilen bazı gümrük kayıtlarından istifadeyle 1715 öncesinde Venedik’ten ithal edilen her çeşit emtia ortaya konacaktır.

The interruption of commercial relations is a common phenomenon in times of war. However, the complete end of the whole economic relations and trade network during the Ottoman-Venetian wars between 1715 and 1718 was due to the import bans imposed on the Venetian products by the Ottomans. In order to undermine the economic and military power of Venice, Ottomans prohibited the Venetian products to circulate in Ottoman domain in late 1715. The import bans addressed not only the merchants of Venice but also those of different origin who trade Venetian merchandise goods. Resting on the custom registers, this study aims to firstly, examine the aims, scope and consequences of the trade bans imposed over Venetian products; and secondly, reveal the kinds of Venetian commodities circulating in the Ottoman markets; and lastly, the new policy to meet the market demand, such as forming new silk and woolen mills.
OSMANLI DEVLETİ’NDE ÂRIZÎ MEKTEP TATİLLERİ (1875-1920)
Temporary School Holidays in Ottoman State (1875-1920)
Yazar: Gökmen, Ertan
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; Geçici Mektep Tatili,Salgın Hastalık,Depremler,Osmanlı Devleti,Maarif Nezareti. ; Temporary School Holiday,Epidemic,Earthquake,Ottoman Empire,Ministry of Education

Bu çalışmada 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarında Osmanlı mekteplerinde bazı sebeplere dayalı olarak yapılan geçici mektep tatillerine değinilmiştir. Çalışmanın kaynaklarını Osmanlı Arşivi’ndeki konuya dair belgeler ve ikinci el kaynaklar oluşturmaktadır. Mektep tatillerine neden olan sebepler arasında hastalıklar, aşırı sıcak ve soğuk havalar, yağmur, fırtına, yangın, deprem gibi afetler bulunmaktadır. Bunun yanında savaşlar, isyanlar, ruhsatsız mektepler, mekteplerde yapılan tamiratlar, öğretmenlere maaş ödenememesi ve öğretmen tutumları da mektep tatillerinin nedenleri arasındadır. Çalışmada öncelikle Osmanlı mekteplerindeki olağan mektep tatilleri hakkında bilgi verilmiş daha sonra belirtilen nedenlerden dolayı yapılan geçici mektep tatillerine temas edilmiştir. Çalışmada mekteplerin tatil edilmesinde nasıl bir süreç takip edildiği, muallimlerin ve mektep müdürlerinin yapması gereken işlemler, mahalli idareler ile Maarif Nezaretinin meseleler karşısındaki tutumu; tabiplerin ve sıhhiye heyetlerinin mekteplerin tatil edilmesindeki rolü, salgın hastalığın yaşandığı mekteplerde belediye görevlilerince yapılan dezenfeksiyon işlemleri belgeler ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır.

In this study, temporary school holidays in Ottoman State due to some reasons at the end of the 19th century and the beginning of the 20th century are discussed. Sources of the study are the documents on the subject in Ottoman Archive and second-hand sources. Among the reasons that cause school holidays are disasters such as extreme hot and cold weather, rain, storm, fire and earthquake. In addition, wars, riots, unlicensed schools, repaired made in schools, unpaid teachers’ salaries and teacher attitudes are among the reasons for schools’ holidays. In the study, first of all, information about the ordinary school holidays in Ottoman Empire and then the temporary school holidays made for the reasons mentioned above were discussed. In the study, what kind of process is followed in the closure of schools, what kind of actions should be taken by teachers and school principals, the attitude of local administrations and the Ministry of Education towards the issue; the role of doctors and medical communities in the holiday of schools, disinfection procedures carried out by municipal officials in schools where epidemics were experienced were tried to be put forth in the light of documents.
GEDİZ NEHRİ’NDE TAŞKINLAR, ISLAH ÇALIŞMALARI VE AFET YÖNETİMİ (1860-1901)
Floods of Gediz River and Disaster Management (1860-1901)
Yazar: Satılmış, Selahattin; Acar Kaplan, Kezban
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; Tarih,Osmanlı Devleti,Gediz Nehri,İzmir Limanı,Doğal Afet,Taşkın ; History,Ottoman State,Gediz River,İzmir Port,Natural Disaster,Flood

Akarsular, doğa olaylarına karşı alınan tedbirlerin çok daha kısıtlı olduğu eski zamanlarda, günümüze nispeten daha sık taşarak etraflarına önemli miktarda zararlar vermekteydiler. 19. yüzyılda sık bir şekilde taşan nehirlerden birisi de Kütahya’ya bağlı Gediz kasabasının doğusundaki dağlardan kaynağını alan ve 275 km yol aldıktan sonra Ege Denizi’ne dökülen Gediz Nehri idi. 1860-1901 yılları arasında Gediz’in on altı defa taştığı tespit edilebilmiştir. Yaşanan taşkınların sel afetlerine yol açması neticesinde insanlar, hayvanlar, yerleşim birimleri, tarım, ticaret, ulaşım, iletişim, işletmeler ve İzmir Limanı önemli derecede zarar görmüş, büyük miktarda ekonomik kayıplar yaşanmıştır. Merkezi ve yerel hükümetler Gediz Nehri taşkınlarını ve yol açtığı zararları en aza indirmek amacıyla birtakım tedbirler aldıkları gibi taşkınlar sonrasında yardıma muhtaç durumda kalan selzedelerin yaralarını sarmak amacıyla da bazı önemli girişimlerde bulunmuşlardır. Arşiv belgeleri ve dönemin gazeteleri esas alınarak hazırlanan bu çalışma ile Osmanlı doğal afet tarihine ve kısmen de olsa Gediz Havzası’nda bulunan yerleşim birimlerinin tarihine katkı sağlanması hedeflenmiştir.

In ancient times, when the measures taken against natural events were much more limited, the rivers overflowed relatively more frequently and caused significant damage to their surroundings. One of the rivers that overflowed frequently in the 19th century was the Gediz River, which took its source from the mountains to the east of the town of Gediz in Kütahya and flowed into the Aegean Sea after traveling 275 km. Between 1860 and 1901, it is known that there were about twenty floods in the main bed of the Gediz River and some of its branches feeding this stream. Those floods resulted in damage to people, animals, settlements, agriculture, commerce, transportation, communication, businesses and İzmir Port and thus caused huge economic loss. Ottoman government and local administrations took some important measures to minimize negative impacts of the floods of the Gediz River and initiated some aid programs to heal the wounds of the flood victims. Based on the analysis of some archive documents and newspapers of that time, this study aims to explain causes, results, and impacts of the floods of the Gediz river and comment on how Ottoman central and local authorities dealt with them.
BOĞAZKÖY ARŞİVİNDEN YAYIMLANMAMIŞ HİTİTÇE RİTÜEL TABLETLERİ
BOĞAZKÖY ARŞİVİNDEN YAYIMLANMAMIŞ HİTİTÇE RİTÜEL TABLETLERİ
Yazar: Çilingir Cesur, Sevgül; Aykut, İsmet
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Hititçe,Boğazkale,Tablet Parçaları,Hitit Dini,Ritüel

Bu çalışmada 1987 yılında Berlin’den Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne getirilen eserler arasında yer alan Bo 9301, Bo 9317, Bo 9343 ve Bo 6806 envanter numaralı dört adet yayımlanmamış tablet parçasının incelenmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu fragmanların transliterasyonu ile tercümesi yapılarak filolojik değerlendirmelerine yer verilmiş, eserlerin görselleri ve kopyaları sunulmuştur. İncelenen tablet parçalarının tamamı dinî içerikli olup ritüel metinlerine aittir.

Bu çalışmada 1987 yılında Berlin’den Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne getirilen eserler arasında yer alan Bo 9301, Bo 9317, Bo 9343 ve Bo 6806 envanter numaralı dört adet yayımlanmamış tablet parçasının incelenmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu fragmanların transliterasyonu ile tercümesi yapılarak filolojik değerlendirmelerine yer verilmiş, eserlerin görselleri ve kopyaları sunulmuştur. İncelenen tablet parçalarının tamamı dinî içerikli olup ritüel metinlerine aittir.
TÜRKİYE’DE CUMHURİYETİN İLANININ İRAN’DAKİ YANSIMALARI
TÜRKİYE’DE CUMHURİYETİN İLANININ İRAN’DAKİ YANSIMALARI
Yazar: Karabalık, Kamuran
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Contemporary Asian History ; Çağdaş Asya Tarihi ; Türkiye,İran,Mustafa Kemal,Rıza Han,Cumhuriyetin İlanı

Mustafa Kemal’in Millî Mücadele yıllarındaki başarıları İran’da hem Rıza Han’ı hem de destekçilerini derinden etkiliyordu. Rıza Han ve destekçilerine göre Mustafa Kemal, önemli bir savaş kahramanı ve komutandı. Dolayısıyla Rıza Han için Mustafa Kemal, bir rol modeldi. Mustafa Kemal’in, Rıza Han üzerindeki ilk önemli etkisi cumhuriyetin ilanı konusunda görüldü.  29 Ekim 1923’te Türkiye’de cumhuriyet ilan edildikten sonra gerek Mustafa Kemal’in telkinleri ve gerekse İran halkı arasında Kaçar Hanedanlığına karşı duyulan hoşnutsuzluk neticesinde Rıza Han da İran’da cumhuriyetin ilan edilmesi için harekete geçti. Rıza Han ve destekçilerine göre ilerleme, ancak şahlık despotizminin yıkılması neticesinde gerçekleşecekti. Bu amaçla İran’da cumhuriyet lehinde kampanyalar başlatan Rıza Han; aydınlar, genç liberaller, gazeteciler ve başka birçok kesim tarafından desteklendi. Fakat Nevruz Bayramı’nda ilan edilmesi (21 Mart 1924) planlanan cumhuriyet, ulemanın başını çektiği muhalif kesimin itirazları sonucu başarısız oldu. Muhalifler, cumhuriyetin İslam’a aykırı olduğunu, Rus yayılmacılığına kapı aralayacağını ve İngiliz taraftarlarının bir fikri olduğunu düşündüklerinden karşı çıktılar. Bu çalışmanın amacı, 29 Ekim 1923’te Türkiye’de cumhuriyet ilan edildikten sonra İran’daki yansımalarını kaynaklar ışığında incelemektir.

Mustafa Kemal’in Millî Mücadele yıllarındaki başarıları İran’da hem Rıza Han’ı hem de destekçilerini derinden etkiliyordu. Rıza Han ve destekçilerine göre Mustafa Kemal, önemli bir savaş kahramanı ve komutandı. Dolayısıyla Rıza Han için Mustafa Kemal, bir rol modeldi. Mustafa Kemal’in, Rıza Han üzerindeki ilk önemli etkisi cumhuriyetin ilanı konusunda görüldü.  29 Ekim 1923’te Türkiye’de cumhuriyet ilan edildikten sonra gerek Mustafa Kemal’in telkinleri ve gerekse İran halkı arasında Kaçar Hanedanlığına karşı duyulan hoşnutsuzluk neticesinde Rıza Han da İran’da cumhuriyetin ilan edilmesi için harekete geçti. Rıza Han ve destekçilerine göre ilerleme, ancak şahlık despotizminin yıkılması neticesinde gerçekleşecekti. Bu amaçla İran’da cumhuriyet lehinde kampanyalar başlatan Rıza Han; aydınlar, genç liberaller, gazeteciler ve başka birçok kesim tarafından desteklendi. Fakat Nevruz Bayramı’nda ilan edilmesi (21 Mart 1924) planlanan cumhuriyet, ulemanın başını çektiği muhalif kesimin itirazları sonucu başarısız oldu. Muhalifler, cumhuriyetin İslam’a aykırı olduğunu, Rus yayılmacılığına kapı aralayacağını ve İngiliz taraftarlarının bir fikri olduğunu düşündüklerinden karşı çıktılar. Bu çalışmanın amacı, 29 Ekim 1923’te Türkiye’de cumhuriyet ilan edildikten sonra İran’daki yansımalarını kaynaklar ışığında incelemektir.
ARAPÇA KONUŞAN HIRİSTİYANLAR: MOZARAPLAR’IN ENDÜLÜS BİLİM HAYATINA KATKILARI (X. ASIR)
Arabic-Speaking Christians: The Contribution of the Mozarabs to Scientific Life in Andalusia (Tenth Century)
Yazar: Şanal, Enes
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Mozarabs,Translation Activities,Medieval,al-Andalus,Spain ; Mozaraplar,Tercüme Faaliyetleri,Ortaçağ,Endülüs,İspanya

Endülüs’ün Müslümanlar tarafından fethi sadece İber Yarımadası’nın siyasi haritasında değil aynı zamanda bölgenin sosyokültürel yapısında köklü değişimleri beraberinde getirdi. Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Yahudiler, çok dinli ve çok kültürlü Endülüs toplumunda hoşgörü ve uyum içerisinde varlıklarını sürdürdüler. Endülüs’teki bazı Hıristiyanlar hayat tarzları bakımından diğer dindaşlarından farklı özelliklere sahiplerdi. Müslümanlarla Hıristiyanların gündelik hayattaki temasları sonucunda yeni bir topluluk olarak ortaya çıkan Mozaraplar, Ortaçağ Avrupası’nda İslâm-Batı ilişkilerinin gelişiminde önemli bir grup olarak dikkat çekmektedir. Arap dili ve İslâm kültüründen derinden etkilenen bu topluluk, bahsi geçen birliktelik sürecinde kilit rol oynadı.Bu çalışma, Endülüs’ün ilmî yönden ikbal çağını yaşadığı X. asırda Mozaraplar’ın tıp, astronomi, teoloji ve tarih gibi bilimlerin gelişim sürecindeki faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin Endülüs bilim hayatına katkılarını incelemektedir.

The conquest of Andalusia by Muslims, brought about fundamental changes not only in the political map of the Iberian Peninsula but also in the sociocultural structure of the region. Muslims, Christians, and Jews continued their existence in tolerance and harmony in Andalusian society, which has a multi-religious and multicultural structure. Some Christians living in Andalusia had different characteristics from their other co-religionists in terms of their lifestyle. The Mozarabs, who emerged as a new community as a result of the daily contact of Muslims and Christians in the Iberian Peninsula, attract attention as an important group in the development of Islamic-Western relations in Medieval Europe. This community, which is deeply influenced by the Arabic language and Islamic culture, played a key role in the aforementioned cooperation process.This study examines the activities of the Mozarabs in the development process of sciences such as medicine, astronomy, theology and history in Andalusia in the 10th century, when Andalusia experienced the age of prosperity from a scientific point of view and the contributions of these activities to the scientific life in al-Andalus.