Deprem ve Patlatmaların Rize Bölgesi Heyelanlarına Etkisi
Earthquakes And Blasting Effects On Rize Landslides
Yazar: Reis, Selçuk; Bayrak, Temel; Erduran, Murat; Yalçın, Ali
Dergi: Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, Vol. 1 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Rize, deprem, patlatma, heyelan, yağış, CBS

Heyelan araştırmaları, literatürde, genelde heyelan-yağış ilişkileri dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir. Heyelanların sebep ve sonuçlarını ortaya çıkarmak için yapılan birçok araştırmada genel olarak heyelan-yağış ilişkileri dikkate alınır ve analizler buna göre yapılır. Bu bağlamda heyelanların zamansal oluşumu farklı tipte çözünürlüğe sahip yağış modelleri ile izlenir ve kontrol edilir. Ancak heyelanların sebebini sadece meteorolojik olaylara bağlamak her zaman doğru değildir. Yağışın yanı sıra boşluk suyu basıncında artış, topukta kütle kaybı, dik yamaçlar, yüzeydeki yüklerde artış gibi statik etkenler ve depremler, dinamit patlatmaları, trafik kaynaklı titreşimler, taş kırma ocaklarından kaynaklanan titreşimler gibi dinamik etkenler de heyelanlara sebep olabilir. Bu çalışmada, Rize heyelanları için heyelan duyarlılığına etki eden dinamik güçlerden deprem ve patlatma aktivitelerinin yağış verileri ile desteklenerek heyelanların meydana gelmesindeki olası tesirleri Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak konumsal olarak incelenmiştir. Çalışmada heyelanların konum ve tarihleri Rize Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 1964-2006 yılları arasında tutmuş olduğu jeolojik etüt raporlarından uygun olanlar seçilerek alınmıştır.  Çalışma sonucunda, dördüncü derece deprem kuşağında bulunan Rize&#8217;de depremlerin heyelan oluşumunda doğrudan etkisinin varlığı tespit edilememiş, patlatmaların ise bazı ilçelerde ocak mesafesine bağlı olarak etkili olduğu sonucu çıkarılmıştır.

Heyelan araştırmaları, literatürde, genelde heyelan-yağış ilişkileri dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir. Heyelanların sebep ve sonuçlarını ortaya çıkarmak için yapılan birçok araştırmada genel olarak heyelan-yağış ilişkileri dikkate alınır ve analizler buna göre yapılır. Bu bağlamda heyelanların zamansal oluşumu farklı tipte çözünürlüğe sahip yağış modelleri ile izlenir ve kontrol edilir. Ancak heyelanların sebebini sadece meteorolojik olaylara bağlamak her zaman doğru değildir. Yağışın yanı sıra boşluk suyu basıncında artış, topukta kütle kaybı, dik yamaçlar, yüzeydeki yüklerde artış gibi statik etkenler ve depremler, dinamit patlatmaları, trafik kaynaklı titreşimler, taş kırma ocaklarından kaynaklanan titreşimler gibi dinamik etkenler de heyelanlara sebep olabilir. Bu çalışmada, Rize heyelanları için heyelan duyarlılığına etki eden dinamik güçlerden deprem ve patlatma aktivitelerinin yağış verileri ile desteklenerek heyelanların meydana gelmesindeki olası tesirleri Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak konumsal olarak incelenmiştir. Çalışmada heyelanların konum ve tarihleri Rize Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 1964-2006 yılları arasında tutmuş olduğu jeolojik etüt raporlarından uygun olanlar seçilerek alınmıştır.  Çalışma sonucunda, dördüncü derece deprem kuşağında bulunan Rize&#8217;de depremlerin heyelan oluşumunda doğrudan etkisinin varlığı tespit edilememiş, patlatmaların ise bazı ilçelerde ocak mesafesine bağlı olarak etkili olduğu sonucu çıkarılmıştır.