hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Anadolu da Aydınlanma Hareketinin Doğuşu: Köy Enstitüleri
Anadolu da Aydınlanma Hareketinin Doğuşu: Köy Enstitüleri
Yazar: Aysal, Necdet
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 9 No. 35, 2014
Anahtar kelimeler: Köy Enstitüleri, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç, Saffet Arıkan, Reşat Şemsettin Sirer, Tahsin Banguoğlu, Tevfik İleri.

Köy Enstitüleri, Cumhuriyet aydınlanmasının eğitim alanındaki en özgün ve en çok ses getiren bir uygulamasıdır. Hazırlıkları 1935'te başlatılıp 1937'de denemesine girişilen enstitülerin, 1940'da yasal bir zemine oturtulduğu görülmektedir. 17 Nisan 1940'da kabul edilen 3803 sayılı Köy Enstitüleri Kanunu'na göre, enstitülerin görevi sadece köy öğretmeni yetiştirmekle sınırlı kalmayıp, öğretmenle birlikte sağlık görevlileri, teknisyenler gibi meslek elemanları yetiştirmekti. Köy Enstitüleri, kuruluş amaçlarının çok üstünde bir başarı göstermişlerdir. Köyün, kırsal alanlarda yaşayanların sorunlarını ortaya koyan ilerici bir kuşağın yetişmesini sağlamışlardır. Bu çalışmamızda Köy Enstitüleri'tıin kuruluş amaçları ve etkinlikleri vurgulanacak, Enstitülerin kapatılmasına yol açan olumsuz propaganda ve eleştiriler üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: Köy Enstitüleri, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç, Saffet Arıkan, Reşat Şemsettin Sirer, Tahsin Banguoğlu, Tevfik İleri.

Köy Enstitüleri, Cumhuriyet aydınlanmasının eğitim alanındaki en özgün ve en çok ses getiren bir uygulamasıdır. Hazırlıkları 1935'te başlatılıp 1937'de denemesine girişilen enstitülerin, 1940'da yasal bir zemine oturtulduğu görülmektedir. 17 Nisan 1940'da kabul edilen 3803 sayılı Köy Enstitüleri Kanunu'na göre, enstitülerin görevi sadece köy öğretmeni yetiştirmekle sınırlı kalmayıp, öğretmenle birlikte sağlık görevlileri, teknisyenler gibi meslek elemanları yetiştirmekti. Köy Enstitüleri, kuruluş amaçlarının çok üstünde bir başarı göstermişlerdir. Köyün, kırsal alanlarda yaşayanların sorunlarını ortaya koyan ilerici bir kuşağın yetişmesini sağlamışlardır. Bu çalışmamızda Köy Enstitüleri'tıin kuruluş amaçları ve etkinlikleri vurgulanacak, Enstitülerin kapatılmasına yol açan olumsuz propaganda ve eleştiriler üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: Köy Enstitüleri, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç, Saffet Arıkan, Reşat Şemsettin Sirer, Tahsin Banguoğlu, Tevfik İleri.
Ortadoğu Krizleri ve Türkiye
Ortadoğu Krizleri ve Türkiye
Yazar: Duman, Sabit
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 9 No. 35, 2014

Bu çalışma Türkiye'nin Ortadoğu'da izlediği politikaya yeni bir bakış açısı ile ele almaktadır. 1948'de İsrail kurulduktan sonra Arap dünyasında Yahudilere karşı büyük bir tepki oluşurken aynı zamanda Arap ülkelerinde militan bir Arap milliyetçiliğinin doğmasına neden oldu. Yeni akımın temel özelliği anti batıcı olmasıydı. Araplar Yahudiler karşısındaki yenilgilerini ellerinde olan demode silaha bağlarken aynı zamanda batılı devletlerin bu ülkeye yardım ettiğini de savundu. Türkiye, NATO'ya üye olarak güvenlik sorunlarını çözerken aynı zamanda batı ittifakının önemli bir üyesi oldu. Arap ülkelerinde batı düşmanlığı artarken Türkiye batının bir ortağı olması Türklerle Arapların farklı politikalar izlemesine neden oldu. Türkiye soğuk savaşın önemli bir aktörü olarak Ortadoğu'da daha aktif bir politikaya yöneldi. Ancak gelişen olaylar Türkiye'nin beklediği gibi olmadı. Bağdat Paktına tek Arap devleti olarak İrak katıldı. İrak, batı desteğini alarak Arap dünyasının liderliğine soyunurken Mısır buna karşı çıktı. Çekoslovakya ile silah anlaşması yapan Nasır, Pan Arap liderlinin en popüler ismi oldu. Süveyş'i millileştirmesi onu Arapların lideri konumuna yükseltti. Bu krizler sonrasında Sovyetler Birliği bölgeye girmesi tansiyonu artırdı. Türk-Suriye ilişkileri gerginleşti. Bütün bunların sonucunda Türkiye, Ortadoğu'dan uzaklaştı.

Bu çalışma Türkiye'nin Ortadoğu'da izlediği politikaya yeni bir bakış açısı ile ele almaktadır. 1948'de İsrail kurulduktan sonra Arap dünyasında Yahudilere karşı büyük bir tepki oluşurken aynı zamanda Arap ülkelerinde militan bir Arap milliyetçiliğinin doğmasına neden oldu. Yeni akımın temel özelliği anti batıcı olmasıydı. Araplar Yahudiler karşısındaki yenilgilerini ellerinde olan demode silaha bağlarken aynı zamanda batılı devletlerin bu ülkeye yardım ettiğini de savundu. Türkiye, NATO'ya üye olarak güvenlik sorunlarını çözerken aynı zamanda batı ittifakının önemli bir üyesi oldu. Arap ülkelerinde batı düşmanlığı artarken Türkiye batının bir ortağı olması Türklerle Arapların farklı politikalar izlemesine neden oldu. Türkiye soğuk savaşın önemli bir aktörü olarak Ortadoğu'da daha aktif bir politikaya yöneldi. Ancak gelişen olaylar Türkiye'nin beklediği gibi olmadı. Bağdat Paktına tek Arap devleti olarak İrak katıldı. İrak, batı desteğini alarak Arap dünyasının liderliğine soyunurken Mısır buna karşı çıktı. Çekoslovakya ile silah anlaşması yapan Nasır, Pan Arap liderlinin en popüler ismi oldu. Süveyş'i millileştirmesi onu Arapların lideri konumuna yükseltti. Bu krizler sonrasında Sovyetler Birliği bölgeye girmesi tansiyonu artırdı. Türk-Suriye ilişkileri gerginleşti. Bütün bunların sonucunda Türkiye, Ortadoğu'dan uzaklaştı.
Çukurova'da Kuva-yı Milliye Yapılanmasının Temel Özellikleri
Çukurova da Kuva yı Milliye Yapılanmasının Temel Özellikleri
Yazar: Yorulmaz, Şerife
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 9 No. 35, 2014

Bu çalışmanın amacı, Milli Mücadele'de Çukurova'da, özellikle de doğu kısmında oluşturulan Kuva-yı Milliye'den hareketle söz konusu örgütlenmenin, yapısal özelliklerini ortaya koymaktır. Önce Sivas Kongresi'nden itibaren bölgede Kuva-yı Milliye'nin oluşumunda Mustafa Kemal'in yönlendirmeleri üzerinde durulmaktadır. Arkasından, bölgedeki Fransız işgalinin niteliği ve bunda Ermenilerin rolü vurgulanmaktadır. Bölgede propaganda ve yanıltıcı haberler yayma, yerel seçkinin işgal karşısındaki tavrı, köylülerin rolü, örgütlenmenin ekonomik altyapısı, yani cephane ve iaşe sorunu ayrı ayrı incelenmektedir. Bölgedeki Kuvayi Milliye'nin askeri yapısı konusunda ise; sırasıyla çetecilik, müfreze ve bölük sistemine geçiş, örgütlenme sorunları ve Kuva-yi Milliye'nin lağvı ele alınmakta; son olarak, Güney Cephesinde başarı kazanıldıktan sonra, buradaki kuvvetlerin Batı Cephesine kaydırılmasına değinilmektedir.

Bu çalışmanın amacı, Milli Mücadele'de Çukurova'da, özellikle de doğu kısmında oluşturulan Kuva-yı Milliye'den hareketle söz konusu örgütlenmenin, yapısal özelliklerini ortaya koymaktır. Önce Sivas Kongresi'nden itibaren bölgede Kuva-yı Milliye'nin oluşumunda Mustafa Kemal'in yönlendirmeleri üzerinde durulmaktadır. Arkasından, bölgedeki Fransız işgalinin niteliği ve bunda Ermenilerin rolü vurgulanmaktadır. Bölgede propaganda ve yanıltıcı haberler yayma, yerel seçkinin işgal karşısındaki tavrı, köylülerin rolü, örgütlenmenin ekonomik altyapısı, yani cephane ve iaşe sorunu ayrı ayrı incelenmektedir. Bölgedeki Kuvayi Milliye'nin askeri yapısı konusunda ise; sırasıyla çetecilik, müfreze ve bölük sistemine geçiş, örgütlenme sorunları ve Kuva-yi Milliye'nin lağvı ele alınmakta; son olarak, Güney Cephesinde başarı kazanıldıktan sonra, buradaki kuvvetlerin Batı Cephesine kaydırılmasına değinilmektedir.
İkinci Dünya Savaşı’nda İstanbul ve Trakya’nın tahliye edilmesi
İkinci Dünya Savaşı’nda İstanbul ve Trakya’nın tahliye edilmesi
Yazar: Çetin, Sabit
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 52, 2013
Anahtar kelimeler: İkinci Dünya Savaşı,İstanbul,Trakya

Türkiye  İkinci  Dünya  Savaşı’nda  izlediği  kararlı  dış  politika  ile  toprak bütünlüğünü  koruyarak  savaş  dışı  kalmayı  başarmıştır.  1941  yılında  Balkanlarda meydana gelen çatışmaların Türkiye’nin sınırlarına kadar gelmesi sonucunda, Türk Hükümeti savaşın etkilerini en aza indirmek amacıyla bir dizi tedbir almak zorunda kalmıştır.  İstanbul  ve  Trakya’da  yaşayan  sivil  halkın  yanında,  buralardaki  kamu kurum  ve  kuruluşları  ile  sivil  ve  askeri  eğitim  kurumlarının  da  nakil  işlemleri yapılmıştır.  Bu  çalışmada  savaş  tehlikesine  karşı  alınan  tedbirlerden  biri  olan İstanbul ve Trakya’nın tahliye edilmesi işinin planlanması, uygulanması ve faaliyet sırasında  yaşanan  sorunlar  ile  yasal  düzenlemeler  imkânlar  ölçüsünde incelenmiştir.

Türkiye  İkinci  Dünya  Savaşı’nda  izlediği  kararlı  dış  politika  ile  toprak bütünlüğünü  koruyarak  savaş  dışı  kalmayı  başarmıştır.  1941  yılında  Balkanlarda meydana gelen çatışmaların Türkiye’nin sınırlarına kadar gelmesi sonucunda, Türk Hükümeti savaşın etkilerini en aza indirmek amacıyla bir dizi tedbir almak zorunda kalmıştır.  İstanbul  ve  Trakya’da  yaşayan  sivil  halkın  yanında,  buralardaki  kamu kurum  ve  kuruluşları  ile  sivil  ve  askeri  eğitim  kurumlarının  da  nakil  işlemleri yapılmıştır.  Bu  çalışmada  savaş  tehlikesine  karşı  alınan  tedbirlerden  biri  olan İstanbul ve Trakya’nın tahliye edilmesi işinin planlanması, uygulanması ve faaliyet sırasında  yaşanan  sorunlar  ile  yasal  düzenlemeler  imkânlar  ölçüsünde incelenmiştir.
Tarihi süreçte Kosova
Tarihi süreçte Kosova
Yazar: Levent, Zeynel
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 52, 2013
Anahtar kelimeler: Kosova,Kuzey  Atlantik  Antlaşması  Örgütü  (NATO),Birleşmiş Milletler (BM),Bağımsızlık

21’inci yüzyılda başka bir devletten kopan ve bu ayrılma sonrası bağımsızlığı uluslararası arenada kabul gören ender ülkelerden biri olan Kosova, Kuzey Kıbrıs Türk  Cumhuriyeti  (KKTC)’nin  bağımsızlığının  Türkiye Cumhuriyeti  dışındaki ülkeler tarafından tanınmasından, Suriye’de yaşananiç savaşın sona erdirilme şekli ve sonrasında kurulabilecek siyasi yapıya kadar birçok hususta bir rol model olarak gösterilmeye  başlanmıştır.  17  Şubat  2008  tarihinde  bağımsızlığını  ilan  eden  ve hâlihazırda 95 (doksan beş) ülke tarafından tanınanKosova Cumhuriyeti’ni farklı kılan  en  temel  unsur;  Kuzey  Atlantik  Antlaşması  Örgütü  (NATO)’nün  Birleşmiş Milletler  (BM)’den  yetki  almaksızın  başlattığı  hava harekâtını  takip  eden  olaylar silsilesi  sonrasında  bugünkü  statüsüne  ulaşmış  olmasıdır.  NATO,  yapmış  olduğu askeri  müdahalenin  haklılığını  savunmak  için;  Kosova’da  yaşanan  acılara  son vermek, Doğu Avrupa’da istikrarı sağlamak ve NATO’nun güvenirliliğini artırmak gibi  gerekçeler  öne  sürmüştür.  Ancak  buradaki  asıl  amacın,  Rusya  ve  Çin  gibi Birleşmiş  Milletler  Güvenlik  Konseyi  (BMGK)  daimi  üyelerinin  vetosunun  önüne geçmek olduğu değerlendirilmektedir. “Tarihi  Süreçte  Kosova”  adlı  çalışma  literatür  taraması  şeklinde gerçekleştirilmiş  olup,  Türkçe  ve  Đngilizce  basılı  kaynakların  yanı  sıra  elektronik erişim kaynaklarından da istifade edilmiş, nitel venicel araştırma teknikleri birlikte kullanılmıştır.

21’inci yüzyılda başka bir devletten kopan ve bu ayrılma sonrası bağımsızlığı uluslararası arenada kabul gören ender ülkelerden biri olan Kosova, Kuzey Kıbrıs Türk  Cumhuriyeti  (KKTC)’nin  bağımsızlığının  Türkiye Cumhuriyeti  dışındaki ülkeler tarafından tanınmasından, Suriye’de yaşananiç savaşın sona erdirilme şekli ve sonrasında kurulabilecek siyasi yapıya kadar birçok hususta bir rol model olarak gösterilmeye  başlanmıştır.  17  Şubat  2008  tarihinde  bağımsızlığını  ilan  eden  ve hâlihazırda 95 (doksan beş) ülke tarafından tanınanKosova Cumhuriyeti’ni farklı kılan  en  temel  unsur;  Kuzey  Atlantik  Antlaşması  Örgütü  (NATO)’nün  Birleşmiş Milletler  (BM)’den  yetki  almaksızın  başlattığı  hava harekâtını  takip  eden  olaylar silsilesi  sonrasında  bugünkü  statüsüne  ulaşmış  olmasıdır.  NATO,  yapmış  olduğu askeri  müdahalenin  haklılığını  savunmak  için;  Kosova’da  yaşanan  acılara  son vermek, Doğu Avrupa’da istikrarı sağlamak ve NATO’nun güvenirliliğini artırmak gibi  gerekçeler  öne  sürmüştür.  Ancak  buradaki  asıl  amacın,  Rusya  ve  Çin  gibi Birleşmiş  Milletler  Güvenlik  Konseyi  (BMGK)  daimi  üyelerinin  vetosunun  önüne geçmek olduğu değerlendirilmektedir. “Tarihi  Süreçte  Kosova”  adlı  çalışma  literatür  taraması  şeklinde gerçekleştirilmiş  olup,  Türkçe  ve  Đngilizce  basılı  kaynakların  yanı  sıra  elektronik erişim kaynaklarından da istifade edilmiş, nitel venicel araştırma teknikleri birlikte kullanılmıştır.
Milli Mücadele sırasında Türkiye’de İtilaf Devletlerince Tahkik Heyeti kurma Çabaları
Milli Mücadele sırasında Türkiye’de İtilaf Devletlerince Tahkik Heyeti kurma Çabaları
Yazar: Mutlu, Cengiz
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 52, 2013
Anahtar kelimeler: Tahkikat,Kamuoyu,Ermeni,Rum

Milli Mücadele yıllarında Yunan işgali özellikle Batı Anadolu’da beraberinde Müslümanlara  yönelik  katliamları  getirmişti.  Kurulan  tahkikat  komisyonu  ve hazırlanan  rapor  ise  Türkiye  açısından  müspet  neticeler  vermemiştir.  Ankara Hükümeti’nin güvenlik gerekçesiyle bazı Rum ve Ermenilere yönelik aldığı kararlar Batıda  kendi  aleyhine  olan  propagandayı  tetiklediğinden,  bu  durum  Batılı başkentlerde Türkiye’de bir tahkikat komisyonu kurulması düşüncesinin doğmasına sebebiyet  vermiştir.  Ankara  Hükümeti  daha  evvel  kurulan  müttefikler  arası  tahkik heyetinin  bir  netice  vermediğini  gördüğü  için  bir  komisyonun  kurulmasını Türkiye’nin içişlerine müdahale olacağı gerekçesiyle reddetmiştir.

Milli Mücadele yıllarında Yunan işgali özellikle Batı Anadolu’da beraberinde Müslümanlara  yönelik  katliamları  getirmişti.  Kurulan  tahkikat  komisyonu  ve hazırlanan  rapor  ise  Türkiye  açısından  müspet  neticeler  vermemiştir.  Ankara Hükümeti’nin güvenlik gerekçesiyle bazı Rum ve Ermenilere yönelik aldığı kararlar Batıda  kendi  aleyhine  olan  propagandayı  tetiklediğinden,  bu  durum  Batılı başkentlerde Türkiye’de bir tahkikat komisyonu kurulması düşüncesinin doğmasına sebebiyet  vermiştir.  Ankara  Hükümeti  daha  evvel  kurulan  müttefikler  arası  tahkik heyetinin  bir  netice  vermediğini  gördüğü  için  bir  komisyonun  kurulmasını Türkiye’nin içişlerine müdahale olacağı gerekçesiyle reddetmiştir.
Hatay Halkevi’nin faaliyetleri ve Hatay Halkevi Dergisi (1939-1951)
Hatay Halkevi’nin faaliyetleri ve Hatay Halkevi Dergisi (1939-1951)
Yazar: Payaslı, Volkan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 52, 2013
Anahtar kelimeler: CHP,Hatay  Halkevi,Hatay  Halkevi  Dergisi,Kültür,Suriye

İki  dünya  savaşı  arası  dönemde  Türk  dış  politikasında  önem  arz  eden  Hatay meselesinin  çözüme  erişmesinde  siyasi/diplomatik  mücadeleden  ziyade  kültürel anlamda  da  çaba  gösterilmiştir.  Nitekim  Türkiye’nin genelinde  dokuz  kolda faaliyette bulunan halkevleri, Hatay’da üç kolda (1937 ile 1939 arası) çalışmalarını sürdürerek Hatay’ın Türkiye’ye iltihakını sağlamış ve diğer halkevlerinden farklı bir misyon  üstlenmiştir.  Çalışmada  bu  farklılıklar  ortaya  konularak,  halkevlerinin Hatay’ın  Türkiye’ye  iltihakı  sonrasındaki  toplumsal dönüşümü  sağlama  ve  milli kültür  yaratma  yolundaki  çalışmalarına  analitik  bir bakış  açısıyla  yer  verilmiştir. Bu çalışmayla sıklıkla siyasal mücadele üzerine kurgulanan Hatay tarih yazımında fazlaca  değinilmeyen  (özellikle  1939  sonrası)  halkevleri  ve  faaliyetleri  arşiv belgeleri ışığında, döneme tanıklık edenlerin ifadeleri ve yerel basının ekseninde ele alınarak literatüre katkı sağlanmak amaçlanmıştır. 

İki  dünya  savaşı  arası  dönemde  Türk  dış  politikasında  önem  arz  eden  Hatay meselesinin  çözüme  erişmesinde  siyasi/diplomatik  mücadeleden  ziyade  kültürel anlamda  da  çaba  gösterilmiştir.  Nitekim  Türkiye’nin genelinde  dokuz  kolda faaliyette bulunan halkevleri, Hatay’da üç kolda (1937 ile 1939 arası) çalışmalarını sürdürerek Hatay’ın Türkiye’ye iltihakını sağlamış ve diğer halkevlerinden farklı bir misyon  üstlenmiştir.  Çalışmada  bu  farklılıklar  ortaya  konularak,  halkevlerinin Hatay’ın  Türkiye’ye  iltihakı  sonrasındaki  toplumsal dönüşümü  sağlama  ve  milli kültür  yaratma  yolundaki  çalışmalarına  analitik  bir bakış  açısıyla  yer  verilmiştir. Bu çalışmayla sıklıkla siyasal mücadele üzerine kurgulanan Hatay tarih yazımında fazlaca  değinilmeyen  (özellikle  1939  sonrası)  halkevleri  ve  faaliyetleri  arşiv belgeleri ışığında, döneme tanıklık edenlerin ifadeleri ve yerel basının ekseninde ele alınarak literatüre katkı sağlanmak amaçlanmıştır.
Türk aydınının Anadolu’ya yönelişinde Balkan Savaşları’nın rolü
Türk aydınının Anadolu’ya yönelişinde Balkan Savaşları’nın rolü
Yazar: Şirin, Funda Selçuk
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 52, 2013
Anahtar kelimeler: Balkan  Savaşları,Anadolu,Milli  Kimlik,Türk  milliyetçiliği

Balkan  Savaşları,  Türk  aydını  üzerinde  farklı  açılardan  travmatik  etkiler bırakan bir savaştır. Đstanbul’a yapılan yoğun göçmen akını, top seslerinin saraydan dahi  duyulması  halk  ve aydınlar  üzerinde  derin  izler  bıraktı.  Savaşın  ve  bölgeden geri çekilişin yarattığı sarsıcı etkinin örnekleri,dönem içinde kaleme alınan edebi eserlere,  anılara  ve  basına  da  yansıdı.  Savaş  yılları  özellikle  Türk  milliyetçiliğine yapılan  vurgunun  hat  safhaya  ulaştığı  bir  dönem  oldu.  Đmparatorluğun  böylesi çalkantılı bir sürecine tanık olan Cumhuriyet döneminin yönetici kuşağı da savaşın yarattığı  olumsuz  etkiden  kendisini  koruyamadı.  Balkanlar’ın  kaybedilmiş  olması, aralarında  Balkan  topraklarında  doğmuş  olanların  da bulunduğu  bu  kuşak  için vatan kaybetmenin acısını en derinden hissettiren olay oldu. Bu acı ile elde kalan tek vatan  olan  Anadolu’ya  tutunan  Cumhuriyetin  bu  ilk  kuşak  yönetici  elitlerinin Anadolu'ya yönelişi bir zorunluluğun da sonucuydu. Milli kimlik inşası noktasındaki en önemli unsur olan toplumun kendini ait hissedeceği toplumsal bir mekân ihtiyacı, Anadolu  ile  giderilecektir.  Türk  aydınının  bu  tarihten  sonraki  Anadolu  vurgusu arkasında  yeni  bir  vatanın  yaratılma  ihtiyacı  da  etkilidir.  Yeni  vatan  tarihi, psikolojik ve coğrafi olarak her yönden inşa edilmeye çalışılır.

Balkan  Savaşları,  Türk  aydını  üzerinde  farklı  açılardan  travmatik  etkiler bırakan bir savaştır. Đstanbul’a yapılan yoğun göçmen akını, top seslerinin saraydan dahi  duyulması  halk  ve aydınlar  üzerinde  derin  izler  bıraktı.  Savaşın  ve  bölgeden geri çekilişin yarattığı sarsıcı etkinin örnekleri,dönem içinde kaleme alınan edebi eserlere,  anılara  ve  basına  da  yansıdı.  Savaş  yılları  özellikle  Türk  milliyetçiliğine yapılan  vurgunun  hat  safhaya  ulaştığı  bir  dönem  oldu.  Đmparatorluğun  böylesi çalkantılı bir sürecine tanık olan Cumhuriyet döneminin yönetici kuşağı da savaşın yarattığı  olumsuz  etkiden  kendisini  koruyamadı.  Balkanlar’ın  kaybedilmiş  olması, aralarında  Balkan  topraklarında  doğmuş  olanların  da bulunduğu  bu  kuşak  için vatan kaybetmenin acısını en derinden hissettiren olay oldu. Bu acı ile elde kalan tek vatan  olan  Anadolu’ya  tutunan  Cumhuriyetin  bu  ilk  kuşak  yönetici  elitlerinin Anadolu'ya yönelişi bir zorunluluğun da sonucuydu. Milli kimlik inşası noktasındaki en önemli unsur olan toplumun kendini ait hissedeceği toplumsal bir mekân ihtiyacı, Anadolu  ile  giderilecektir.  Türk  aydınının  bu  tarihten  sonraki  Anadolu  vurgusu arkasında  yeni  bir  vatanın  yaratılma  ihtiyacı  da  etkilidir.  Yeni  vatan  tarihi, psikolojik ve coğrafi olarak her yönden inşa edilmeye çalışılır.
Ali Naci Karacan’ın gözüyle Lozan Konferansı ve İsmet Paşa
Ali Naci Karacan’ın gözüyle Lozan Konferansı ve İsmet Paşa
Yazar: Tuğluoğlu, Fatih
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 53, 2013
Anahtar kelimeler: Lozan,Ali Naci Karacan,İsmet Paşa

Lozan  Barış Antlaşması,  Türkiye  Cumhuriyetinin Birinci  Dünya  Savaşının galip devletleri  tarafından  bağımsız  bir  devlet  olarak  tanınması  ve  medeni  dünya içinde  yer  almasının  kesin  belgesidir.  Yıllarca  süren  bir  ölüm-kalım  mücadelesini galibiyetle  sona  erdiren  Türk  halkına  dayatılan  projelerin  yerine  şerefli  bir  barış antlaşması  yapılmıştır.  Barışı  tesis  etmek  amacıyla  konferansa  katılan  Türk heyetinde yer alan gazeteci Ali Naci Karacan, İsmet Paşa’nın yakınında bulunmuş, müzakereleri  ve  kulis  faaliyetiyle  anlatan  bir  kitap  yazmıştı.  Bu  kitap  Lozan görüşmelerinde  bulunan  tüm  tarafların  beklenti  ve  amaçlarını  ele  almış  ve görüşmelerle ilgili yorumlara da yer vermiştir. Çalışmamız, Lozan Konferansı’nı Ali Naci  Karacan’ın  izlenimleri  üzerinden  anlatmayı  ve  ona  has  yorumları  ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

Lozan  Barış Antlaşması,  Türkiye  Cumhuriyetinin Birinci  Dünya  Savaşının galip devletleri  tarafından  bağımsız  bir  devlet  olarak  tanınması  ve  medeni  dünya içinde  yer  almasının  kesin  belgesidir.  Yıllarca  süren  bir  ölüm-kalım  mücadelesini galibiyetle  sona  erdiren  Türk  halkına  dayatılan  projelerin  yerine  şerefli  bir  barış antlaşması  yapılmıştır.  Barışı  tesis  etmek  amacıyla  konferansa  katılan  Türk heyetinde yer alan gazeteci Ali Naci Karacan, İsmet Paşa’nın yakınında bulunmuş, müzakereleri  ve  kulis  faaliyetiyle  anlatan  bir  kitap  yazmıştı.  Bu  kitap  Lozan görüşmelerinde  bulunan  tüm  tarafların  beklenti  ve  amaçlarını  ele  almış  ve görüşmelerle ilgili yorumlara da yer vermiştir. Çalışmamız, Lozan Konferansı’nı Ali Naci  Karacan’ın  izlenimleri  üzerinden  anlatmayı  ve  ona  has  yorumları  ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
Demokrat Parti Dönemi’nde Lozan algısı
Demokrat Parti Dönemi’nde Lozan algısı
Yazar: Gülen, Ahmet
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 14 No. 53, 2013
Anahtar kelimeler: 24  Temmuz,Lozan,Lozan  Barış  Antlaşması,Demokrat  Parti,Cumhuriyet Halk Partisi

I.  Dünya  Savaşı  sonunda  imzalanan  Mondros  Mütarekesi’yle  Osmanlı İmparatorluğu toprakları  işgal  edilmiş  ve  Mustafa  Kemal  Atatürk  önderliğinde başlatılan  Kurtuluş  Savaşı  sonucunda  Anadolu  işgal  güçlerinden  temizlenmiştir. Yeni  bir  devletin  doğuşunu  simgeleyen Lozan  Barış  Antlaşması’nın  imzalandığı tarih olan 24 Temmuz, erken  cumhuriyet  döneminde  çeşitli  etkinliklerle  kutlanan özel bir gün olmuştur. 1945 yılında demokrasiye geçişin ardından 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti döneminde Lozan, resmi kutlamaların dışında bırakılmış, yeni iktidar  II.  Meşrutiyet’in  İlanı’nı kutlamayı tercih  etmiştir.  Bu  tercihte  Lozan Antlaşması’nı  imzalayan  İsmet  İnönü’nün  ana  muhalefet  partisi  Cumhuriyet  Halk Partisi’nin başında bulunması temel faktör olmuştur. Bu makalede temel olarak ‘‘24 Temmuz’’  tarihi  baz alınmış,  Demokrat Parti döneminde Lozan  Antlaşması’nın iktidar çevrelerinde  ne  anlam  ifade  ettiği,  nasıl  algılandığı ve  bu  algıya  karşı muhalefetin tepkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır

I.  Dünya  Savaşı  sonunda  imzalanan  Mondros  Mütarekesi’yle  Osmanlı İmparatorluğu toprakları  işgal  edilmiş  ve  Mustafa  Kemal  Atatürk  önderliğinde başlatılan  Kurtuluş  Savaşı  sonucunda  Anadolu  işgal  güçlerinden  temizlenmiştir. Yeni  bir  devletin  doğuşunu  simgeleyen Lozan  Barış  Antlaşması’nın  imzalandığı tarih olan 24 Temmuz, erken  cumhuriyet  döneminde  çeşitli  etkinliklerle  kutlanan özel bir gün olmuştur. 1945 yılında demokrasiye geçişin ardından 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti döneminde Lozan, resmi kutlamaların dışında bırakılmış, yeni iktidar  II.  Meşrutiyet’in  İlanı’nı kutlamayı tercih  etmiştir.  Bu  tercihte  Lozan Antlaşması’nı  imzalayan  İsmet  İnönü’nün  ana  muhalefet  partisi  Cumhuriyet  Halk Partisi’nin başında bulunması temel faktör olmuştur. Bu makalede temel olarak ‘‘24 Temmuz’’  tarihi  baz alınmış,  Demokrat Parti döneminde Lozan  Antlaşması’nın iktidar çevrelerinde  ne  anlam  ifade  ettiği,  nasıl  algılandığı ve  bu  algıya  karşı muhalefetin tepkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır