Şeyh Alî el-Bistâmî Musannifek’in “Tuhfe-i Mahmûdî/ Tuhfetü’l-Vüzerâ” Adlı Eserinde Bulunan Otobiyografik Kısmın Tercüme ve Değerlendirmesi: Klâsik Bir Özgeçmiş Örneği
The Review and Translation of the Autobiographic Section of Sheikh Alî al-Bistâmî Musannifak’s Work Named “Tuhfa-i Mahmûdî/Tuhfa al-Vuzara”: A Classical Resume Sample
Yazar: Karaver, Ümit; Hüseyni, Seyid Muhammed Taki
Dergi: İslam Tetkikleri Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Sheikh Alî al-Bistâmî,Musannifak,Tuhfa-i Mahmûdî/Tuhfa al-vuzara,autobiography,review,translation ; Şeyh Alî el-Bistâmî,Musannifek,Tuhfe-i Mahmûdî/ Tuhfetü’l-vüzerâ,tercüme-i hâl,otobiyografi,nasihatnâme,tashih,tercüme

9/15. asır ulemâsından Şeyh Alî el-Bistâmî Musannifek (ö. 875/1470), Horasan coğrafyasında çocukluk, gençlik dönemlerinin ardından, olgunluk döneminin bir kısmını geçirmiş, daha sonra diyâr-ı Rum’a göç etmiş, ilmî, askerî ve idâri görevlerde bulunmuştur. Hicrî 860’lı yılların başında Osmanlı dünyasına gelmiş olan Musannifek kendisini tanıtma gayretine girmiştir, Sadrazam Mahmûd Paşa (ö. 878/1474) ile yakın ilişkiler kurmuştur. Müellif, bir tür nasihatnâme niteliğinde olan Tuhfe-i Mahmûdî/Tuhfetü’l-vüzerâ adlı eserini Mahmûd Paşa’ya ithaf etmiştir. 12 Cemâziyelevvel 861/7 Nisan 1457 Perşembe günü, Edirne’de tamamlanan bu Farsça eser, müellifin Osmanlı dünyasına geldiğinde yazdığı ilk eseridir. Himâye arayışında olan ve kendini gösterme çabası içinde bulunduğu anlaşılan müellif, on babdan oluşan eserin sekizinci babının altıncı faslının birinci aslında ailesinden, hocalarından, icâzetlerinden, yolculuklarından ve eserlerinden de söz etmiştir. Klâsik döneme ait dikkat çekici bir otobiyografi örneği olan, Musannifek’in tercüme-i hâlini ihtiva eden ve bugünün ifadesiyle işverene özgeçmiş sunumu şeklinde değerlendirilebilecek olan bu bölüm bilimsel çalışmalara konu edilmemiştir. Makalemizde ilgili kısım tashih ve tercüme edilerek çeşitli açılardan incelenmiştir.

Sheikh Alî al-Bistâmî Musannifak (d. 875/1470), one of the outstanding scholars of his century, spent part of his maturity period in Khorasan after his childhood and youth. Later, he migrated to the land of Rum (Anatolia) and held scientific, military and administrative duties. Musannifak, who came to the Ottoman world at the beginning of the Hijri 860’s, made an effort to introduce himself and established close relations with Grand Vizier Mahmûd Pasha (d. 878/1474). The author dedicated his work Tuhfa-i Mahmûdî/Tuhfa al-vuzara, a work of political advice, to Mahmûd Pasha. This Persian work, completed in Edirne on Thursday, 12 Cemaziyelevvel 861/7 April 1457, is the first work the author wrote when he came to the Ottoman world. The author, who was in search of patronage and seems to have been trying to show off his career, also talked about his family, teachers, ijazets, journeys and books in the eighth chapter of the work consisting of ten chapters. This part, which includes Musannifak’s autobiography, is an interesting example of a biography from the classical period. The section, which can be viewed as analogous to a CV presentation to the prospective employer in today’s terms, has not been the subject of significant scholarly work. In our article, the relevant material has been corrected, translated, and examined from different perspectives.