Geçmişten Günümüze Mahremiyet Kavramı
The Concept of Privacy From the Past to the Present
Yazar: Aras, Nilgün; Çalışkan, Nurcan
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 14 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Fundamentals of Nursing ; Hemşirelik Esasları ; privacy,health,nurse ; mahremiyet,sağlık,hemşire

ÖZİlk çağlardan günümüze kadar tarihin her döneminde, mahremiyet önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Mahremiyet, genel olarak “kişilerin yalnız başına kalabildikleri, diğer bireylerle hangi yer, zaman ve koşullarda ne ölçüde ilişki ve iletişim kuracaklarına kendilerinin karar verebildikleri bir alanı” ifade etmektedir. Bu derlemenin amacı mahremiyet kavramının, tarihte yer alan yazılı kaynaklardan günümüze kadar olan değişimini ele almaktır. Mahremiyet hakkı, insan olmanın doğal bir sonucudur. Bu hak, insan hayatının her döneminde geçerliliğini koruyan bir haktır. Ancak mahremiyet kültürden kültüre ve aynı toplum içerisinde zamandan zamana farklılık göstermiştir. Hatta aynı kültürdeki insanlar arasında mahremiyet kavramına farklı anlamlar da yüklenmiştir. Mahremiyet olgusuna çok eski çağlardan beri rastlanmaktadır. Tıp alanında mahremiyet kavramının ilk örnekleri eski Mısır’da, Hipokrat andında da görülmektedir. Günümüzde ise mahremiyet tanımı değişmiş, gelişmiştir. Bu gelişmenin temel nedenini; toplum içinde diğer bireylerle ortak hareket etme ile özel yaşam arasındaki ayrımın, tarihsel süreçte modern toplum aşamasında belirginlik kazanmaya başlamasından kaynaklandığı söylenebilir.Teknolojinin hızla gelişmesi ile birlikte artık kişisel verilerin korunması ve depolanması işlemi de sanal ortamda sağlanmaktadır. Günlük yaşamda gizli tutulması gereken bilgiler ve belgeler bazen kişilerin kendi isteğiyle bazen kişilerin isteği dışında diğer kişilere sunulan içerikler haline dönüşmüştür. Bazen de teknolojik gelişmeler kişilerin özel/mahrem alanlarına girilmesine engel olmuştur.  Bu sebeple günümüzde teknoloji hem mahremiyeti korumak için kullanılan hem de mahremiyeti ihlal eden/edilmesini kolaylaştıran bir araca dönüşmüştür. Anahtar Kelimeler: Mahremiyet, Sağlık, Hemşire ABSTRACTIn every period of history, from ancient times to the present, privacy has emerged as an important concept. Privacy, in general, is "an area where people can be alone and decide for themselves how much they will relate and communicate with other individuals, at what place, time and conditions." The purpose of this review is to discuss the change of the concept of privacy from written sources in history to the present day. The right to privacy is a natural consequence of being human. This right remains valid in every period of human life. However, privacy varied from culture to culture and from time to time within the same society. In fact, different meanings were attributed to the concept of privacy among people in the same culture. The phenomenon of privacy has been seen since ancient times. The first examples of the concept of privacy in medicine can be seen in ancient Egypt and Hippocrates. Privacy in its current sense is a fairly new development. The distinction between private life and acting jointly with other individuals in the same society began to become evident in the modern society stage in the historical process. With the development of technology, the protection and storage of personal data is now provided in the virtual environment. In daily life, information and documents that must be kept confidential are contents that are presented to other people, sometimes voluntarily and sometimes against their will. Sometimes technological developments have prevented others from entering people's private areas. For this reason, today, technology has turned into a tool that is both used to protect privacy and a tool that violates/makes it easier to violate privacy.Keywords: Keywords: Privacy, Health, Nurse

ÖZİlk çağlardan günümüze kadar tarihin her döneminde, mahremiyet önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Mahremiyet, genel olarak “kişilerin yalnız başına kalabildikleri, diğer bireylerle hangi yer, zaman ve koşullarda ne ölçüde ilişki ve iletişim kuracaklarına kendilerinin karar verebildikleri bir alanı” ifade etmektedir. Bu derlemenin amacı mahremiyet kavramının, tarihte yer alan yazılı kaynaklardan günümüze kadar olan değişimini ele almaktır. Mahremiyet hakkı, insan olmanın doğal bir sonucudur. Bu hak, insan hayatının her döneminde geçerliliğini koruyan bir haktır. Ancak mahremiyet kültürden kültüre ve aynı toplum içerisinde zamandan zamana farklılık göstermiştir. Hatta aynı kültürdeki insanlar arasında mahremiyet kavramına farklı anlamlar da yüklenmiştir. Mahremiyet olgusuna çok eski çağlardan beri rastlanmaktadır. Tıp alanında mahremiyet kavramının ilk örnekleri eski Mısır’da, Hipokrat andında da görülmektedir. Günümüzde ise mahremiyet tanımı değişmiş, gelişmiştir. Bu gelişmenin temel nedenini; toplum içinde diğer bireylerle ortak hareket etme ile özel yaşam arasındaki ayrımın, tarihsel süreçte modern toplum aşamasında belirginlik kazanmaya başlamasından kaynaklandığı söylenebilir.Teknolojinin hızla gelişmesi ile birlikte artık kişisel verilerin korunması ve depolanması işlemi de sanal ortamda sağlanmaktadır. Günlük yaşamda gizli tutulması gereken bilgiler ve belgeler bazen kişilerin kendi isteğiyle bazen kişilerin isteği dışında diğer kişilere sunulan içerikler haline dönüşmüştür. Bazen de teknolojik gelişmeler kişilerin özel/mahrem alanlarına girilmesine engel olmuştur.  Bu sebeple günümüzde teknoloji hem mahremiyeti korumak için kullanılan hem de mahremiyeti ihlal eden/edilmesini kolaylaştıran bir araca dönüşmüştür. Anahtar Kelimeler: Mahremiyet, Sağlık, Hemşire ABSTRACTIn every period of history, from ancient times to the present, privacy has emerged as an important concept. Privacy, in general, is "an area where people can be alone and decide for themselves how much they will relate and communicate with other individuals, at what place, time and conditions." The purpose of this review is to discuss the change of the concept of privacy from written sources in history to the present day. The right to privacy is a natural consequence of being human. This right remains valid in every period of human life. However, privacy varied from culture to culture and from time to time within the same society. In fact, different meanings were attributed to the concept of privacy among people in the same culture. The phenomenon of privacy has been seen since ancient times. The first examples of the concept of privacy in medicine can be seen in ancient Egypt and Hippocrates. Privacy in its current sense is a fairly new development. The distinction between private life and acting jointly with other individuals in the same society began to become evident in the modern society stage in the historical process. With the development of technology, the protection and storage of personal data is now provided in the virtual environment. In daily life, information and documents that must be kept confidential are contents that are presented to other people, sometimes voluntarily and sometimes against their will. Sometimes technological developments have prevented others from entering people's private areas. For this reason, today, technology has turned into a tool that is both used to protect privacy and a tool that violates/makes it easier to violate privacy.Keywords: Keywords: Privacy, Health, Nurse