Tohum Tipi Kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) Hatlarının Geliştirilmesi için Seleksiyon Çalışmaları
Selection Studies for the Development of Seed Type Quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) Lines
Yazar: Çakmakçı, Selma; Temel, Süleyman
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Phenotype characteristic,quiona,seed yield,İndividual selection. ; Fenotip özellikler,kinoa,tohum verimi,teksel seleksiyon.

Bu çalışma, bölge verimdenemelerinde kullanılmak üzere standart çeşitlerden daha üstün özellikgösteren kinoa (Chenopodium quinoaWilld.) hatlarının belirlenmesi amacıyla 2017 yılında yürütülmüştür.Araştırmada önceki yıllarda seçilerek 3. kademeye getirilmiş 20 hat veintrodüksiyon yöntemi ile temin edilen 10 standart çeşit kullanılarak toplamda30 genotip kullanılmıştır. Deneme Iğdır Üniversitesi'ne bağlı Tarımsal Uygulamave Araştırma Merkez Müdürlüğü sahasında Augmented Deneme Desenine göre dörttekerrürlü olarak kurulmuştur. Her bir blokta 10 tane standart çeşit (MoquArrochilla, Oro de Valle, Populasyon Çin, French Vanilla, Mint Vanilla, CherryVanilla, Read Head, Sandoval Mix, Titicaca, Rainbow) ve 5 tane hat olacakşekilde toplam 15 genotip yer almıştır. Hatlardan elde edilen sonuçlara göre endüşük ve en yüksek değerler; yetişme süresi 142.6-161.9 gün, bitki boyu112.0-187.4 cm, bitki başına salkım boyu 24.5-38.1 cm, bitki başına tohumverimi 8.16-72.97 g, bitki başına sap verimi 20.24-93.30 g, bitki başınabiyolojik verim 34.32-146.63 g, hasat indeksi %25.27-%58.91, bin dane ağırlığı1.95-2.77 g ve tohumda HP oranı %11.25-%17.10 aralığında değişim göstermiştir.Bu sonuçlara göre SÇT 16 ve SÇT 3 numaralı hatların en fazla bitki başına tohumverimi veren Moqu Arrochilla çeşidinden (47.65 g) daha yüksek bir tohumverimine sahip olduğu ve bölge verim denemelerinde kullanılabileceğisaptanmıştır.

This study was conducted todetermine the quinoa lines which are superior to the control varieties to beused in the regional yield trials in 2017. In the study, 20 lines brought tothe 3rd stage by selecting in the previous years and 10 standard varietiesbrought by introduction method, and 30 genotypes were used in total. Theexperiment was established according to Augmented Experimental Design with fourreplications on the experimental field of Iğdır University AgriculturalPractice and Research Center. In each block, a total of 15 genotypes wereincluded with 5 lines and the ten standard varieties (Moqu-Arrochilla, Oro deValle, Population China, French Vanilla, Mint Vanilla, Cherry Vanilla, ReadHead, Sandoval Mix, Rainbow, Titicaca). According to the results obtained fromlines showed that the lowest and highest values varied from 142.6 to 161.9 daysfor growth time, 112.0 to 187.4 cm for plant height, 24.5 to 38.1 cm for bunchheight, 8.16 to 72.9 g for seed yield per plant, 20.24 to 93.30 g for stemyield per plant, 34.32 to 146.63 g for biological yield per plant, 25.27 to58.91% for harvest index, 1.95 to 2.77 g for 1000-grain weight and from 11.25to 17.10% for CP ratio in the seed were determined. According to these results,it has been determined that SÇT 16 and SÇT 3 lines have higher seed yield thanMoqu Arrochilla variety (47.65 g) which gives maximum seed yield per plant andcan be used for regional yield trials.