Kültürlerarası Bir Bilgi ve Barış Köprüsü Olarak İsrâiliyât
Kültürlerarası Bir Bilgi ve Barış Köprüsü Olarak İsrâiliyât
Yazar: Aydar, Hidayet
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: isrâiliyât,İslam kültürü,bilgi intikali,kültürlerarası köprü,barış

Bu çalışmada rivayet geleneğimizinen önemli unsurlarından biri olan İsrâiliyâtın tanımı, ortaya çıkışı, gösterilentepkiler, negatifleşmesi gibi konular kısaca belirtildikten sonra özellikle,Yahudi ve İslam kültürü ile İslam ve Batı medeniyetleri arasında bilgi, birikimve kültür aktarımında bir köprü görevi gördüğü hususu üzerinde durulmaktadır. Bununiçin isrâiliyâtın İslam havzasına geçişi, İslam coğrafyasında kazandığı yenişekil ve bu haliyle Batı âlemine intikali konuları işlenmektedir. Bu çalışmada,Yahudi ve diğer din ve kültürlere ait bilgilerin şifâhî olarak İslam kültürünegeçişi isrâiliyât olarak görüldüğü gibi, bu bilgilerin yabancı kültür vemedeniyetlere ait kitaplardan tercüme edilerek Müslümanlara kazandırılması daisrâiliyât olarak değerlendirilmektedir. Yine İslâmî bilgi ve birikimlerinmuhtelif yollarla Batı âlemine intikali de isrâiliyât olarak isimlendirilmektedir.Zira şayet bir kültür ve coğrafyaya ait bilgilerin –isrâiloğulları örneğindeolduğu gibi- şifâhî olarak başka bir kültür havzasına geçişi isrâiliyât ise bubilgilerin bir kültürden başka bir kültüre yazılı olarak intikali de isrâiliyâtolarak değerlendirilebilir. Burada da bu yapılmaktadır. Bu bakış açısındanhareketle bütün olumsuz yönlerine rağmen geçmişte kültürler arasında bir köprügörevi gören isrâiliyâtın, bugün de hayra, barışa ve kardeşliğe vesileolabileceği hesaba katılarak bu çalışma yapılmakta ve buna göre bazı değerlendirmelerdebulunulmaktadır. İsrâiliyât konusu muhtelifyönlerden birçok çalışmaya konu olmuştur. Çok yer alacağından burada bunlarızikretmeye gerek yoktur. Ancak makalede bunların çoğundan yararlanılmaktadır vebunlar kaynakçada yer almaktadır. Bu çalışmada bütün bunlardan farklı olarak,isrâiliyât üzerinden farklı din ve kültürler arasında bir bilgi köprüsü, birbarış yolu kurulması hususu üzerinde durulmakta ve bunun din ve kültürmensupları arasında yakın bir ilişkinin kurulmasına vesile olabileceği hususuöne çıkarılmaktadır.

Bu çalışmada rivayet geleneğimizinen önemli unsurlarından biri olan İsrâiliyâtın tanımı, ortaya çıkışı, gösterilentepkiler, negatifleşmesi gibi konular kısaca belirtildikten sonra özellikle,Yahudi ve İslam kültürü ile İslam ve Batı medeniyetleri arasında bilgi, birikimve kültür aktarımında bir köprü görevi gördüğü hususu üzerinde durulmaktadır. Bununiçin isrâiliyâtın İslam havzasına geçişi, İslam coğrafyasında kazandığı yenişekil ve bu haliyle Batı âlemine intikali konuları işlenmektedir. Bu çalışmada,Yahudi ve diğer din ve kültürlere ait bilgilerin şifâhî olarak İslam kültürünegeçişi isrâiliyât olarak görüldüğü gibi, bu bilgilerin yabancı kültür vemedeniyetlere ait kitaplardan tercüme edilerek Müslümanlara kazandırılması daisrâiliyât olarak değerlendirilmektedir. Yine İslâmî bilgi ve birikimlerinmuhtelif yollarla Batı âlemine intikali de isrâiliyât olarak isimlendirilmektedir.Zira şayet bir kültür ve coğrafyaya ait bilgilerin –isrâiloğulları örneğindeolduğu gibi- şifâhî olarak başka bir kültür havzasına geçişi isrâiliyât ise bubilgilerin bir kültürden başka bir kültüre yazılı olarak intikali de isrâiliyâtolarak değerlendirilebilir. Burada da bu yapılmaktadır. Bu bakış açısındanhareketle bütün olumsuz yönlerine rağmen geçmişte kültürler arasında bir köprügörevi gören isrâiliyâtın, bugün de hayra, barışa ve kardeşliğe vesileolabileceği hesaba katılarak bu çalışma yapılmakta ve buna göre bazı değerlendirmelerdebulunulmaktadır. İsrâiliyât konusu muhtelifyönlerden birçok çalışmaya konu olmuştur. Çok yer alacağından burada bunlarızikretmeye gerek yoktur. Ancak makalede bunların çoğundan yararlanılmaktadır vebunlar kaynakçada yer almaktadır. Bu çalışmada bütün bunlardan farklı olarak,isrâiliyât üzerinden farklı din ve kültürler arasında bir bilgi köprüsü, birbarış yolu kurulması hususu üzerinde durulmakta ve bunun din ve kültürmensupları arasında yakın bir ilişkinin kurulmasına vesile olabileceği hususuöne çıkarılmaktadır.