Karaciğer tümör segmentasyonu için veri füzyonunun ResUNet modeli üzerindeki etkisinin araştırılması
Investigating the impact of data fusion on the ResUNet model for liver tumor segmentation
Yazar: Şeker Ertuğrul, Ümran; Kodaz, Halife; İnan, Onur
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Deep Learning ; Derin Öğrenme ; Tıbbi görüntü segmentasyonu,Ayrık Dalgacık Dönüşümü ile görüntü füzyonu,Karaciğer tümörü segmentasyonu,Temel Bileşenler Analizi ile görüntü füzyonu,ResUNet modeli ; Medical image segmentation,Discrete Wavelet Transform image fusion,Liver tumor segmentation,Principal Component Analysis image fusion,ResUNet model

Tıbbi görüntü segmentasyonu, hastalığın teşhisi veya hastalıklı bölgenin konumlandırılması amacıyla, görüntüdeki renk ve şekil farklılıklarını kullanarak bölgeleri ayırma işlemidir. Bu işlem manuel veya otomatik olarak gerçekleştirilebilir. Günümüzde makine öğrenmesi ve derin öğrenme tekniklerini kullanan otomatik segmentasyon yöntemlerinde, performansı artırmak amacıyla alana özgü modeller geliştirilmekte olup, tıbbi veri setlerinde U-Net tabanlı segmentasyon mimarileri sınırlı ve dengesiz veri ile bile etkili sonuçlar verebilmektedir. Ancak U-Net mimarisinde, derin ağlarda gradyan sönmesi gibi eğitim zorlukları ortaya çıkabilmektedir; bu noktada ResNet mimarisi, daha derin bir yapı sağlayarak derinlik gereksinimlerini karşılamaktadır. Bu mimarilerin birleştirilmesiyle oluşan hibrit ResUNet mimarisi U-Net’in segmentasyon gücünü ResNet’in artık bağlantıları ile birleştirerek, hem derin ağların avantajını kullanmakta hem de eğitim sürecindeki zorlukları hafifletmektedir. Bu çalışmada, otomatik karaciğer tümör segmentasyonu amacıyla, Temel Bileşenler Analizi (PCA) ve Ayrık Dalgacık Dönüşümü (DWT) ile kanal bazlı birleştirilen veriler üzerinde hibrit ResUNet modeli uygulanmıştır. Her kanalın özgün ve ayırt edici örüntülerini koruyarak özellik temsillerini zenginleştirmek amacıyla kanal bazlı veri füzyonu kullanılmıştır. PCA ve DWT tabanlı her iki füzyon yöntemi de, verileri farklı uzaylara taşıyarak modelin görüntüdeki farklı yapıları ayırt etme kapasitesini güçlendirmiştir. Sonuçlar, her iki yöntemin de iki farklı veri setinde birbirine yakın dice benzerlik katsayısı değerleri elde ederek karşılaştırılabilir performans sergilediğini ortaya koymaktadır.

Medical image segmentation is employed to separate regions in images based on color and shape differences for disease diagnosis or localization of pathological areas. It can be performed manually or automatically. Automatic segmentation methods leverage machine learning and deep learning techniques, with domain-specific models developed to enhance performance; U-Net-based architectures can achieve effective results even with limited and imbalanced medical datasets. However, U-Net models may face training challenges such as vanishing gradients in deep networks, which can be addressed by ResNet architectures providing deeper structures. The hybrid ResUNet combines the segmentation capabilities of U-Net with the residual connections of ResNet, thus exploiting the advantages of deep networks while mitigating training difficulties. In this study, for automatic liver tumor segmentation, the hybrid ResUNet was applied to channel-based fused data obtained using Principal Component Analysis (PCA) and Discrete Wavelet Transform (DWT). Channel-based data fusion preserves the unique and distinctive patterns of each channel, enriching feature representations, and both PCA- and DWT-based fusion methods transform the data into different spaces, enhancing the model’s ability to differentiate various structures. The results demonstrate that both methods achieve comparable performance, yielding similar dice similarity coefficient values across two different datasets.