Geç Kretase Yaşlı Bozat (Giresun, KD Türkiye) Plütonu’nun Petrografik, Jeokimyasal ve Petrolojik Özellikleri
Petrographical, Geochemical and Perological Characteristics of Late Cretaceous aged Bozat (Giresun, NE Turkey) Pluton
Yazar: Temizel, İrfan; Kurt, Ayşe
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Bozat,Geochemistry,Mineral chemistry,Monzogabbro,Giresun,Turkey ; Bozat,Jeokimya,Mineral kimyası,Monzogabro,Giresun,Türkiye

Doğu Pontidler OrojenikKuşağı’nda (KD Türkiye) farklı boyut ve bileşimlerde olan Geç Kretase yaşlı plütonlaryaygın olarak yüzeylenmektedir. Bunlardan Bozat Plütonu (Giresun) yaklaşık KD-GBuzanımlı olup, Üst Kretase volkanik ve sedimanter kayaçları içerisineyerleşmiştir. Petrografik olarak, incelenen plüton ince-orta taneli olup, monzogabrobileşimlidir. Plüton kayaçları, genel olarak plajiyoklas (An53-88), ortoklas(Or59-74), kuvars, klinopiroksen (Wo40-45En42-44Fs12-17),biyotit (Mg#: 0.66-0.70), Fe-Ti oksit, apatit ve zirkon içermekte olup, genelliklemonzonitik, poikilitik, nadiren pertitik doku gösterirler. Petrokimyasalolarak, incelenen plüton I-tipi, metalümin (A/CNK=0.76-0.93) ve şoşonitikkarakterdedir. Ana ve iz element verileri, incelenen plütonun gelişiminde fraksiyonelkristallenme ± asimilasyonun önemli bir rol oynadığına işaretetmektedir. İncelenen plütonun ilksel mantoya normalize edilmiş iz elementdağılımları, büyük iyon yarıçaplı litofil element, Th, Ce zenginleşmesi venegative Nb, Ta ve Ti anomalisi göstermekte olup, bu kayaçların petrojenezindeyitim bileşeninin etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, incelenen plütonkayaçlarının kondrite normalize edilmiş nadir toprak element dağılımlarındakarakteristik olarak gözlenen konkav şekilli desen ve negatif Eu anomalisi,gelişiminde K-feldispat ± plajiyoklas ve klinopiroksen ayrımlaşmasının etkiliolduğuna işaret etmektedir. Elde edilen tüm veriler, Geç Kretase yaşlı BozatPlütonu’nun gerilmeli kıtasal yay ortamında oluştuğunu ve ana magmasınınlitosferik manto ve alt kabuktan türeyen ergiyiklerin karışımından türediğinive kabuk içerisindeki magma odasında farklılaşarak yerleştiğini işaretetmektedir.

Late Cretaceous agedintrusions in the Eastern Pontides Orogenic Belt in NE Turkey are common invarying sizes and compositions. Of these, Bozat Pluton (Giresun) extends nearlyin the orientation of NE-SW and was emplaced into the Upper Cretaceous volcanicand sedimentary rocks. Petrographically, the studied pluton is compositionallyfine to medium grained monzogabbro. The rocks of the pluton consist ofplagioclase (An53-88), orthoclase (Or59-74), quartz,clinopyroxene (Wo40-45En42-44Fs12-17), biotite(Mg#: 0.66-0.70), Fe-Ti oxide, apatite and zircon with generally monzonitic,poikilitic, rare perthitic textures. Petrochemically, the studied pluton showsI-type, metaluminous (A/CNK=0.76-0.93) and shoshonitic features. The major andtrace element data suggest that fractionational crystallization ± assimilation hasplayed a significant role in the evolution of the studied pluton. Primitivemantle-normalized trace element patterns of rocks samples from the plutonexhibit enrichment in large ion lithophile element, Th, Ce and negative Nb, Taand Ti anomalies, all of which suggest subduction component in theirpetrogenesis. Moreover, chondrite-normalized rare earth element (REE) plots of rocks from thepluton show characteristic concave-shaped patterns with negative Eu anomalies,all of which imply significant K-feldspar ± plagioclase and clinopyroxenefractionations in evolution of the pluton. All obtained data suggest that theLate Cretaceous aged Bozat Pluton has formed in an extensional continental arc,and parental magma of the pluton evolved from mixing of lithospheric mantle andlower crust-derived melts, and evolved differently within crustal level.