Kırık Sacayağını Onarmak: Edebî Eleştiride Yazar, Metin ve Okur
REPAIRING THE BROKEN PILLAR: AUTHOR, TEXT AND READER IN LITERARY CRITICISM
Yazar: Akgül, Alphan
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 22, 2020
Anahtar kelimeler: criticism,text,interpretation,reader,overinterpretation ; eleştiri,metin,yorum,okur,aşırı yorum

Edebiyat incelemelerinde yazar, metin ve okur arasındaki ilişkiler sorgulanırken bu üç ögeyi birbirindenayırmak, birini ötekine göre daha üstün tutmak sık karşılaşılan yaklaşımlardan biridir. Romantikler yazarıyüceltirken modernistler yazarı bir kenara koyup metni yüceltmişlerdir. Postmodern kuramlarda ise okurunöne çıkarıldığını, okur olmaksızın metnin bir anlam ifade etmeyeceğini savunan görüşlerin ağırlık kazandığı görülür. Metni bir kenara koyup yazarın hayatına odaklanmak ne kadar hatalıysa, metindeki biyografikögeleri görmezden gelmek de aynı şekilde hatalı olabilir. Okura sınırsız yorum olanakları bahşedip metninsınırlı ama anlamlı yorum olanaklarını görmezden gelmek de yetersiz bir yoruma neden olabilir. Aynı şekilde okurun yaratıcı hayal gücünü bastırıp metnin anlam olanaklarını daraltmak da kusurlu bir yaklaşımolabilir. Bu makale, yazar, metin ve okur arasındaki ilişkinin edebiyat olayının sacayakları olduğunu önesürmektedir. Bir edebiyat eseri ancak bu üç ögenin bir arada var olmasıyla gerçeklik kazanabilir. Bu yüzdenedebiyat incelemelerinde bu ögelerden birini öne çıkarıp diğerini önemsiz görmek, edebiyat olayının dinamiklerini çökertebilir. Bir metinde biyografik özellikler, bir başka metinde dil ve üslup özellikleri, bir başkametinde ise okurun yaratıcı çıkarımları ağırlık kazanabilir ama bütün bunlar yazar, metin ve okur arasındakidinamik ilişkinin parçaları olarak değerlendirilmelidir.

While questioning the relations between the author, the text and the reader in literature studies, it isa common approach to distinguish these three elements from each other and to keep one higher thanthe other. While romantics glorify the writer, modernists put aside the writer and glorify the text. Inpostmodern theories, it is seen that the reader is emphasized and the views that argue that the textwill not make sense without the reader gain weight. Just as it is wrong to put the text aside and focuson the life of the author, it may be equally wrong to ignore the biographical elements in the text.Giving the reader limitless possibilities for interpretation and ignoring the limited but meaningfulpossibilities of interpretation of the text can also be an inadequate interpretation. Likewise, suppressingthe creative imagination of the reader and narrowing the possibilities of meaning of the text may be aflawed approach. This article suggests that the author, the text and the reader are the pillars of a literaryevent. A literary work can only be realized by the combination of these three elements. For this reason,highlighting one of these elements in literature studies and seeing the other insignificant may disrupt thedynamics of the literary event. Biographical features in one text, language and style features in anothertext, and the creative implications of the reader in another text may gain weight, but all these should beconsidered as part of the dynamic relationship between the author, the text and the reader.