İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin Fen Eğitiminde Bağlam Temelli Öğrenmenin Rolü: Bir Meta-sentez Çalışması
The Role of Context-Based Learning in Science Education of Primary and Secondary School Students: A Meta-Synthesis Study
Yazar: Nacaroğlu, Oğuzhan
Dergi: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 28 No. 2026, 2025
Anahtar kelimeler: Science Education ; Fen Bilgisi Eğitimi ; Bağlam temelli öğrenme,fen eğitimi,metasentez,ilkokul ve ortaokul öğrencileri ; Context-based learning,meta-synthesis,science education,primary and secondary school students

Bu araştırmada ilkokul (3-4. sınıf) ve ortaokul öğrencilerinin fen eğitiminde bağlam temelli öğrenme (BTÖ) yaklaşımını kullanan çalışmaların amaçlarının, sonuçlarının ve önerilerinin meta-sentez ile yorumlanması amaçlanmıştır. Araştırma süreci PRISMA 2020 ölçütleri temel alınarak yapılandırılmış ve raporlanmıştır. Dâhil etme ve hariç tutma kriterleri bağlamında Web of Science, DergiPark, ERIC veri tabanlarındaki makaleler ile Türkiye Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi veri tabanındaki tez çalışmaları incelenmiştir. 2015-2024 yılları arasındaki 16 çalışma meta-sentez çalışmasına dâhil edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde Braun ve Clarke (2006) tarafından önerilen işlem basamakları takip edilmiştir. Araştırma sonucunda çalışmaların önemli bir kısmının akademik başarı, tutum ve kavramsal anlama üzerine BTÖ’nün etkisini inceledikleri tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışmaların sonuçları incelendiğinde çalışmaların çoğu BTÖ’nün öğrenmeyi kolaylaştırdığına, 21. yüzyıl becerilerini ve kalıcı öğrenmeyi desteklediğine ilişkin sonuçları rapor etmişlerdir. Buna karşın süreç, çevre ve iletişim bağlamında BTÖ’nün olumsuz yönlerinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaların önerileri öğretmen, uygulama, içerik ve araştırma kategorileri altında ifade edilmiştir. Analizler sonucunda BTÖ’nün uygulanma sürecine ilişkin kavramsal model sunulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

This study examines the aims, results, and recommendations of studies using the context-based learning (CBL) approach in science education of primary (3rd-4th grade) and middle school students through meta-synthesis. The research process was structured and reported based on PRISMA 2020 criteria. In the context of inclusion and exclusion criteria, articles in the Web of Science, DergiPark, and ERIC databases, as well as theses in the Turkish Council of Higher Education Thesis Center database, were examined. Sixteen studies between 2015 and 2024 were included in the meta-synthesis study. The process steps recommended by Braun and Clarke (2006) were followed in the data analysis. The research found that a significant portion of the studies examined the impact of CBL on academic achievement, attitudes, and conceptual understanding. When the results were examined, most of the studies reported that CBL facilitated learning and supported 21st-century skills and sustained learning. However, CBL also had negative aspects in terms of process, environment, and communication. The study recommendations were presented under the categories of teacher, implementation, content, and research. A conceptual model for the CBL implementation process was presented as a result of the analyses. Recommendations were made based on the findings.