Tohumluk Patates Yetiştiriciliği ve Önemi
Seed Potato Production and Its Importance
Yazar: Öztürk, Erdoğan; Polat, Taşkın
Dergi: Alinteri Journal of Agriculture Science, Vol. 32 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Potato,certification,cultivar,seed quality,seed production ; Patates,çeşit,sertifikasyon,tohumluk kalitesi,tohumluk üretimi

Ülkemizin iklimve toprak özellikleri bakımından farklı ekolojik özellikler gösteren tarımbölgelerine sahip olması ürün çeşitliliğini arttırmaktadır. Bu çeşitlilikiçerisinde yer alan patates, insan beslenmesinde önemli bir besin kaynağı olup,ülke tarımı ve ekonomisinde çok önemli bir yere sahip bitkilerden biridir.Ülkemiz, yılın her döneminde patates yetiştiriciliğine uygun koşullarasahiptir. Tarımda sağlıklı üretimin ön şartı, verimli ve kaliteli ürün verentohumluk kullanımıdır. İyi ve kaliteli tohumluk kullanımı ile verimde %20oranında artışlar sağlanmaktadır. Sertifikalı tohumluklar iyi verimingarantisidir. Çünkü bu tohumluklar belirli kuruluşlar tarafından, belirli birprogram dahilinde devamlı kontrol altında üretilir. Ancak bu tohumlukların daher yıl üst üste kullanılmaları durumunda, verim azalacağından 2 ile 4 senearasında yenilenmesi gerekmektedir. Kullanım amacına, çeşide, ekolojik şartlara,yumrunun iriliğine ve dikim sıklığınabağlı olarak dekara 200-600 kg arasında tohumluk kullanılabilmektedir. Tohumlukmaliyeti, üretimin en büyük girdi kalemini oluşturmaktadır. Türkiye’nin yıllar itibariyle üretimigerçekleştirilen sertifikalı tohumluk miktarında ve ihtiyacı karşılama yönünde artışlarolmuştur. Türkiye sertifikalı tohumluk üretimi 2015 yılında 175 397 tonolurken, ihtiyaç duyulan miktar 230 819 ton ve bu miktarın karşılanma oranı %76olmuştur. Ülkemizde patates tohumculuk sektörü büyük oranda, ithal edilen anaçkademe tohumluğun ülke içerisinde bir kez çoğaltılarak pazarlanması seklindeçalışmaktadır. Sertifikalı tohumluk üretiminin yetersiz olması durumundaüreticiler, zorunlu olarak kendi ürünlerinden ayırdıkları veya birbirlerindentemin ettikleri patates yumrularını tohumluk olarak kullanmaktadırlar. Bu durumverim düşüklüğü yanında, birçok hastalık etmeninin de yaygınlaşmasına nedenolarak, patates üretimimizin sürdürülebilirliğini tehdit edici noktayagelmesine neden olmaktadır.

Our country has different agricultural regions showed differentecological properties in terms of climate and soil characteristics increase theplant variety. Within this variety the potato is one of the most important plantsfor agriculture and economic of our country, also it is an important foodsource for human. It is important to use productive and quality seed forhealthy agricultural production. With the using of good quality seed, can beobtained about 20% increase in yield. Certified seeds are produced by certaininstitute, under controlled conditions within a specific program, it is thebest guarantee of yield. The certified seeds should be renewed every 2 or 4yearly periods because the seed yield can reduce if they are used every year.200-600 kg seed amount used per hectare and it can change depending on purpose,the variety, ecological conditions, the size of tubers and planting density. Seedcosts are the most important item in production inputs. In Turkey the amount ofcertified seed production has increased and consequently there has been anincrease in meeting the need of seed amount, in recent years. Turkey certifiedseed production was 175,397 tons and the needed amount was 230,819 tons in2015. It has met 76% the need amount. In our country, the seed potato sector iscommonly worked marketing of reproduced seed of the imported rootstocks stagewithin the country. in the event of insufficient seed Certified production, asproducers are forced to use their seed, procured from their own products orobtained from each other. This practice, in addition to decrease in yield, italso causes the spread of many pathogens that threated the sustainability ofour potato production.