ALANYA BÖLGESİNİN (GÜNEY TOROSLAR) JEOLOJİSİ, METAMORFİK BOKSİTİN KÖKENİ
ESQUISSE GÉOLOGIQUE DE LA RÉGION D'ALANYA (TAURUS MÉRIDIONAL) ORIGINE DES BAUXITES MÉTAMORPHIQUES
Yazar: Peyronnet, Philippe De
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 76 No. 76, 1971
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; ESQUISSE GÉOLOGIQUE,DE LA RÉGION D,TAURUS MÉRIDIONAL ; ALANYA BÖLGESİ,GÜNEY TOROSLAR,METAMORFİK BOKSİTİ

Alanya bölgesinin incelenmesi bize 1962 yılında Ankara'daki M.T.A. Enstitüsünün Jeoloji Servisi tarafından önerildi. Söz konusu bölge Toroslar silsilesinde, Akdeniz kıyısında, Antalya körfezinin doğu kısmında yer alır. Toroslar'ın en eski arazileri kısmen metamorflaşmış Primer ve Mesozoik olup, NW da göller bölgesinden başlayarak SE da Silifke'ye kadar, 40 km lik bir genişlikte olmak üzere, 200 km uzunluğunda bir antiklinal topluluğu halinde mostra gösterirler. Arazide ve laboratuvarda yapılan çalışmalar sonucunda, stratigrafisi tespit edilmiş ve bu arazinin jeoloji tarihçesi meydana getirilmiştir. Morfolojik bakımdan, Alanya bölgesi (Şek. 1) bir kıyı ovası, bir de dağlık bir arka ülke kapsar. Miosenden önce eski şistlerde kesilmiş ve deniz kıyısında tecrit edilen 300 m yüksekliğindeki Alanya'nın kayalıklarının hâkim olduğu kıyı ovası, 1300 m yüksekliğindeki Toroslar silsilesine yaslanmıştır. İncelenen kesimden iki ırmak akar : Alakilise dere ile Dim çay; her ikisinin kaynakları yüksek zirvelerde bulunur; vadilerinde sıcak bir iklim hüküm sürdüğünden buranın halkı pamuk, narenciye ve muz yetiştirir. Arka ülkede, kireçtaşı ve dolomi çoğunluktadır. Bunlar, sellerin derin boğazlar oluşturdukları büyük yüzeyler meydana getirirler; burada, özellikle doğudan batıya akan Kargı çayı anmak gerekir. Bunlar, kurak ve kayalıklı, yer yer çam ormanları ve otlaklarla örtülü arazilerdir; klasik karstik morfolojinin olağan dizilmesini görmek olanaklıdır. Özellikle şunları anmak gerekir : Araplar dağ, Ovacık dağ, Cebelireis dağ ve Susuz dağ.

L'étude de la région d'Alanya m'a été proposée en 1962 par le Service géologique de Turquie (M.T.A, d'Ankara). Ce territoire est situé dans la chaîne du Taurus, en bordure de la Méditerranée, dans la partie E du golfe d'Antalya. Les terrains les plus anciens du Taurus, primaires et mésozoïques, en partie métamorphisés, y affleurent en un ensemble anticlinal sur 200 km de longueur, comptés depuis la région des lacs, au NW, jusqu'à Silifke au SE et sur 40 km de largeur. Les travaux effectués sur le terrain et en laboratoire m'ont permis d'établir la stratigraphie et de reconstituer l'histoire géologique de ce territoire. Du point de vue morphologique, la région d'Alanya (Fig. 1) comprend une plaine côtière et un arrière-pays montagneux. La première, taillée dans les vieux schistes antérieurement au Miocène, et dominée par le rocher d'Alanya d'altitude 300 m, isolé au bord de la mer, est adossée à la chaîne du Taurus, ici haute de 1300 m. Le secteur étudié est arrosé par deux rivières, l'Alakilise Dere et le Dim Çay qui prennent leurs sources dans les hauts sommets; dans leurs vallées, le climat chaud aidant, les habitants cultivent le coton, les agrumes et les bananes. Dans l'arrière-pays dominent les calcaires et les dolomies, formant de grandes surfaces dans lesquelles les torrents ont taillé des gorges profondes, notamment celle du Kargı Çay au cours orienté d'Est en Ouest. Ce sont des territoires arides et rocailleux ou encore vêtus de forêts de pins et de pâturages, domaines des transhumants; on y observe l'habituel cortège de la morphologie karstique classique. Citons en particulier: Araplar Dağ, Ovacık Dağ, Cebelireis Dağ, Susuz Dağ1.