ÇOCUKLARA YÖNELİK CİNSEL TACİZ VE İSTİSMARA KARŞI ÖNLEYİCİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI
ÇOCUKLARA YÖNELİK CİNSEL TACİZ VE İSTİSMARA KARŞI ÖNLEYİCİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI
Yazar: Kır, Ebru
Dergi: Journal of Istanbul University Law Faculty, Vol. 71 No. 1, 2013

İnsan topluluklarındaki en önemli değerlerden biri çocuklardır; çünkü çocuklar geleceğin teminatı ve toplumun devamının garantisidir. Toplum içinde bu kadar önemli bir yerde durmaları, zarar görebilecekleri etkenlerden korunmalarının sağlanması ile haklarının korunmasını da beraberinde getirir. Bu sebeple Birleşmiş Milletler, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’de ”çocuğun anababasının ya da bakımını üstlenen kişinin yanında iken dahi bedensel veya zihinsel saldırı, şiddet ve suiistimale uğramasının engellenmesini, yasal, idari, toplumsal, eğitsel önlemler alınmasını” öngörmektedir. Lakin bu öneme ve de devletlerin imzalamış olduğu çocuklara dair sözleşmelere rağmen, çocuklara yönelmiş şiddet, istismar, sömürü de önemli boyutlara ulaşmakta ve gün geçtikçe artmaktadır. Çocukların, gelişim düzeyi olarak yetişkinlerden farklı beden ve zeka seviyelerinde olmaları ve kendi süreçleri ölçüsünde bazı toplumsal, sosyal becerileri daha yeni yeni kazanıyor olmaları bazı kişilerin onları kullanabilecekleri veya üzerlerinde insana dair olmayan muameleleri rahatça gerçekleştirebilecekleri bir alan oluşturmaktadır. Bu sebeplerle, çocukların ve adolesanların (ergenlik dönemindeki gençlerin) istismar edilmesi özellikle de cinsel yönden istismar ve taciz edilmelerinin etkileri1 tüm hayatları boyu aşılamaz sonuçlar oluşturmaktadır. Böylelikle minik zihinlerde ve bedenlerde yıllar boyu devam edecek büyüdüklerinde de tramvatik olayların yaşanmasına sebep olacak durumlar açığa çıkmaktadır. Bu olguların aşılmasında, istismarla karşılaşması olası olan çocukların haklarının korunması, suçlulara yeterli cezai yaptırım uygulanması, psikolojik desteğin sağlanması, gerektiği yerde maddi desteğin verilmesi, gerekiyorsa aileden uzaklaştırılması gibi bir dizi önlem alınabilir. Ayrıca, bu yaşananların olumsuzlukların azaltılması için hem çocukların, hem de ailelerin bilinçlendirilmesi gerekmektedir ki böylelikle hem mağdur olma potansiyeldekiler korunurken, suçlu olma potansiyelinin de önüne geçilebilmesi için adımlar atılmış olsun. Bu sebeple de önleme çalışmaları önemli bir noktada yer almaktadır. Önleme çalışmalarında toplumun her kesiminin üzerinde durulması gerekir. Özellikle eğitim çalışmalarıyla sadece çocukların değil, anne-baba, eğitmen, doktor, bakıcı ve çocuklarla uğraşan uğraşmayan iş kollarının tümünde bir hassasiyet ve de bilinç düzeyinin oluşturulması şarttır. Bu çalışmada, sayılan sebepler nedeniyle konu “çocuklara yönelik cinsel istismarı önleyici çalışmalar” bağlamında eğitimdeki önleyici çalışmalar olarak ele alınacaktır.

İnsan topluluklarındaki en önemli değerlerden biri çocuklardır; çünkü çocuklar geleceğin teminatı ve toplumun devamının garantisidir. Toplum içinde bu kadar önemli bir yerde durmaları, zarar görebilecekleri etkenlerden korunmalarının sağlanması ile haklarının korunmasını da beraberinde getirir. Bu sebeple Birleşmiş Milletler, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’de ”çocuğun anababasının ya da bakımını üstlenen kişinin yanında iken dahi bedensel veya zihinsel saldırı, şiddet ve suiistimale uğramasının engellenmesini, yasal, idari, toplumsal, eğitsel önlemler alınmasını” öngörmektedir. Lakin bu öneme ve de devletlerin imzalamış olduğu çocuklara dair sözleşmelere rağmen, çocuklara yönelmiş şiddet, istismar, sömürü de önemli boyutlara ulaşmakta ve gün geçtikçe artmaktadır. Çocukların, gelişim düzeyi olarak yetişkinlerden farklı beden ve zeka seviyelerinde olmaları ve kendi süreçleri ölçüsünde bazı toplumsal, sosyal becerileri daha yeni yeni kazanıyor olmaları bazı kişilerin onları kullanabilecekleri veya üzerlerinde insana dair olmayan muameleleri rahatça gerçekleştirebilecekleri bir alan oluşturmaktadır. Bu sebeplerle, çocukların ve adolesanların (ergenlik dönemindeki gençlerin) istismar edilmesi özellikle de cinsel yönden istismar ve taciz edilmelerinin etkileri1 tüm hayatları boyu aşılamaz sonuçlar oluşturmaktadır. Böylelikle minik zihinlerde ve bedenlerde yıllar boyu devam edecek büyüdüklerinde de tramvatik olayların yaşanmasına sebep olacak durumlar açığa çıkmaktadır. Bu olguların aşılmasında, istismarla karşılaşması olası olan çocukların haklarının korunması, suçlulara yeterli cezai yaptırım uygulanması, psikolojik desteğin sağlanması, gerektiği yerde maddi desteğin verilmesi, gerekiyorsa aileden uzaklaştırılması gibi bir dizi önlem alınabilir. Ayrıca, bu yaşananların olumsuzlukların azaltılması için hem çocukların, hem de ailelerin bilinçlendirilmesi gerekmektedir ki böylelikle hem mağdur olma potansiyeldekiler korunurken, suçlu olma potansiyelinin de önüne geçilebilmesi için adımlar atılmış olsun. Bu sebeple de önleme çalışmaları önemli bir noktada yer almaktadır. Önleme çalışmalarında toplumun her kesiminin üzerinde durulması gerekir. Özellikle eğitim çalışmalarıyla sadece çocukların değil, anne-baba, eğitmen, doktor, bakıcı ve çocuklarla uğraşan uğraşmayan iş kollarının tümünde bir hassasiyet ve de bilinç düzeyinin oluşturulması şarttır. Bu çalışmada, sayılan sebepler nedeniyle konu “çocuklara yönelik cinsel istismarı önleyici çalışmalar” bağlamında eğitimdeki önleyici çalışmalar olarak ele alınacaktır.