5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Yer Temelli Eğitim Bağlamında İncelenmesi
Examination of 5th Grade Social Studies Textbooks in the Context of Place-Based Education
Yazar: Ekerbiçer, Esra; Çalışkan, Hüseyin
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Social Studies Education ; Sosyal Bilgiler Eğitimi ; Social Studies,Place-Based Education,Curriculum,Education ; Sosyal Bilgiler,Yer Temelli Eğitim,Öğretim Programı,Eğitim

Bu çalışma sosyal bilgiler öğretim programında 5. sınıf düzeyinde yer verilen kazanımların ve ders kitaplarında bu kazanımlara karşılık gelen etkinliklerin yer temelli eğitim (YTE) yaklaşım bağlamında incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemi temeline dayanan betimsel analiz çalışmasıdır. Çalışmanın veri kaynağını devlet ve özel yayınevi tarafından hazırlanmış 5. sınıf düzeyindeki iki sosyal bilgiler ders kitabı ve 2018 sosyal bilgiler öğretim programı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak doküman analizi, verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda 5. sınıf düzeyinde yer alan 33 kazanım içinden 18 kazanımın YTE ile ilişkili bulunmuştur. Bu kazanımların karşılık geldiği konularda yer alan etkinlikler her bir öğrenme alanı ayrı olacak şekilde tablo halinde sunulmuştur. YTE ile ilişkili olduğu tespit edilen etkinlikler bir sosyal bilgiler uzmanı, iki ölçme değerlendirme uzmanı ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan “Ders Kitabı Etkinlik İnceleme Formu”na göre değerlendirilmiştir. Belirlenen kazanımlar çerçevesinde devlet yayını ders kitabında yer alan etkinliklerin YTE ile daha çok ilişkili olduğu özel yayın ders kitabındaki etkinliklerin YTE ile daha az ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmanın sonuçları bağlamında ders kitaplarında YTE yaklaşımına yönelik daha kapsayıcı, öğrenciyi okul dışı öğrenme ortamlarına daha çok yönlendiren etkinliklere daha fazla yer verilmesi, YTE ile ilişkili olduğu belirlenen kazanımlar doğrultusunda etkinlik örneklerinin geliştirildiği çalışmalar yapılması önerilebilir.

This study aims to examine the learning outcomes in the social studies curriculum at the 5th grade level and the activities corresponding to these learning outcomes in the textbooks in the context of place-based education (PBE) approach. The study is a descriptive analysis study based on qualitative research method. The data source of the study consists of two 5th grade social studies textbooks prepared by state and private publishers and the 2018 social studies curriculum. Document analysis was used as the data collection method and descriptive analysis method was used to analyse the data. As a result of the study, 18 learning outcomes out of 33 learning outcomes at the 5th grade level were found to be related to PBE. The activities corresponding to these learning outcomes are presented in tables separately for each learning area. The activities found to be related to PBE were evaluated according to the ‘Textbook Activity Review Form’ developed by a social studies expert, two measurement and evaluation experts and the researcher. It was concluded that the activities in the textbook prepared by the state were more related to PBE and the activities in the privately published textbook were less related to PBE. In the context of the results of this study, it can be suggested that more inclusive activities for the PBE approach should be included in the textbooks, more activities that direct students to out-of-school learning environments should be included, activity examples should be developed in line with the learning outcomes determined to be related to PBE.