Yoğunlaşma Katsayısı Yaklaşımı ile Lojistik Sektörünün Analizi: TR 42 Bölgesi Örneği
Analysis of Logistics Sector with Concentration Coefficient Approach: TR 42 Region Example
Yazar: Eğilmez, Gökhan
Dergi: Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Econometric and Statistical Methods ; Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler ; Business Administration ; İşletme ; Logistics,Concentration Analysis,Location Quotient,TR42,NACE ; Lojistik,Yoğunlaşma Analizi,Lokasyon Katsayısı,TR42,NACE

Ticari gelişmişliğin bir göstergesi ve ihracat performansını doğrudan etkileyen bir unsur olarak lojistik hizmetleri, sürdürülebilir ekonomik büyümenin sağlanmasında stratejik yatırım alanlarından biri olarak değerlendirilmektedir. Lojistik sektörünün üretim merkezleri, otoyollar ve limanlara yakın bölgelerde kümelenme eğilimi, bölgesel kalkınma politikalarının oluşturulmasında dikkate alınması gereken temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin TR42 bölgesinde yer alan Bolu, Düzce, Kocaeli, Sakarya ve Yalova illerinde lojistik sektörünün sektörel yoğunlaşma düzeylerini analiz etmek ve bölgenin mevcut lojistik hizmet kapasitesi ile gelişme potansiyelini ortaya koymaktır. Çalışmada, NACE Rev.2 sınıflamasına göre 49, 50, 51, 52 ve 53 kodları altında tanımlanan lojistik faaliyetleri son beş yıla ait veriler üzerinden Yoğunlaşma Katsayısı (Location Quotient - LQ) yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, Kocaeli ili, üretim merkezlerine olan yakınlığı ve denizyolu taşımacılığında uzmanlaşmış liman altyapısı sayesinde çok yüksek bir lojistik yoğunluğa sahiptir. Bolu ve Düzce illeri ise özellikle karayolu taşımacılığında yüksek düzeyde yoğunlaşma göstermekte olup, bu durum büyük ölçüde Ankara ile İstanbul arasındaki stratejik konumlarına ve gelişmiş araç bakım-servis altyapılarına dayanmaktadır. Bolu ili ve özellikle Yeniçağa ilçesi örneğinde görülen lojistik alanındaki sektörel uzmanlaşma ve kültürel bilgi birikiminin kuşaktan kuşağa aktarımı, ilin ulusal lojistik ağı içerisinde yükselen bir merkez haline gelmesine katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, TR42 bölgesinde lojistik sektörüne yönelik sektörel kümelenme eğilimlerinin güçlü bir şekilde var olduğunu ortaya koymakta ve bu yapının bölgesel kalkınma politikaları açısından taşıdığı önemi vurgulamaktadır. Ayrıca çalışma, ulaştırma ve depolama hizmetlerinin ülke ekonomisindeki kritik rolüne işaret ederek, lojistik sektörünün sürdürülebilir büyüme için yüksek potansiyele sahip bir yatırım alanı olduğunu ortaya koymaktadır.

Logistics services, as both an indicator of commercial development and a direct determinant of export performance, represent a strategic sector requiring focused investment to support sustainable economic growth. The spatial tendency of the logistics industry to cluster around production centers, major highways, and port infrastructure constitutes a critical variable in the formulation of effective regional development policies. This study aims to analyze the spatial concentration of logistics activities within Turkey’s TR42 region—comprising the provinces of Bolu, Düzce, Kocaeli, Sakarya, and Yalova—and to assess the region’s current logistics capabilities and future development potential. Utilizing the Location Quotient (LQ) method, logistics activities defined under NACE Rev.2 codes 49, 50, 51, 52, and 53 were evaluated based on the most recent five-year dataset. The analysis revealed that Kocaeli exhibits a very high logistics concentration, attributed to its proximity to industrial production hubs and its specialized seaports serving maritime transport. Similarly, Bolu and Düzce demonstrate a high degree of concentration in road transportation, which is largely driven by their strategic geographic position between Turkey’s two primary economic corridors—Ankara and Istanbul—as well as the presence of well-developed maintenance and vehicle service infrastructure in road logistics. Particularly noteworthy is the case of Bolu and its district Yeniçağa, where the intergenerational transmission of logistics expertise and sectoral specialization has elevated the province's role within the national logistics network. These findings highlight significant levels of sectoral clustering across the TR42 region and underscore its strategic importance in the context of regional development and planning. The study also emphasizes the critical role of transportation and storage services in the national economy and identifies the logistics sector as a high-potential investment area for advancing sustainable growth.