Organize Sanayi Bölgelerindeki Firmalarının İç Uyum Düzeylerinin Ölçülmesi İçin TOPSİS Yöntemi Kullanılarak Bir Sıralama Yöntemi Geliştirilmesi
Development of a Novel Sorting Method via Using TOPSIS for Measuring Internal Compliance Levels of Organized Industrial Zones
Yazar: Baylan, Emin Başar
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: TOPSIS,Organize Sanayi Bölgeleri,Performans Ölçümü,Uyumluluk Modeli

Günümüz iş dünyasında Organize Sanayi bölgeleri KOBİ’lerin verimli olarak faaliyet gösterdiği yerleşkelerin başında gelmektedir. Organize sanayi bölgeleri bünyesinde barındırdıkları işletmelere hizmet sağlayarak, arsa bedeli satış ücreti veya kira alarak gelir elde etmektedirler. Bu yerleşkede ticari yaşamını sürdüren KOBİ’ler ise yerleşke içerisinde çeşitli ticari veya eko-verimlilikle ilgili simbiyotik ilişkiler sürdürülebilmektedir. Bu hizmet, sürdürülebilirlik ve ticari ilişkilere OSB yönetimi ve KOBİ’ler tarafından bakıldığında bu ilişkilerin verimli olması beklenmektedir. Bu verimlilik OSB hizmetleri ve OSB’de bulunana KOBİ’lerin arasında bulunan uyum ile ilgilidir. Örnek olarak; yerleşke içinde yer alan bir KOBİ’nin kar getiren ve çevre kirliliğini azaltan hizmetler üretmesi ve kullanması sanayi yerleşkesi yönetimi ve diğer firmalar açısından değerlidir. Bunun aksine, maliyet artıran ve çevre kirliliğini artıran faaliyetlerinin olması ve bu tür hizmetlere ihtiyacı olması sanayi yerleşkesi yönetimi ve diğer firmalar açısından zararlı olmaktadır. Bu gerçekler ele alındığında OSB’lerdeki firmaların yönetimin hizmetlerine ve diğer firmaların hizmetlerine uyumları önem taşımaktadır. Bu çalışmada OSB’ler için, bir karar destek sistemi niteliği taşıyabilecek TOPSIS yöntemi tabanlı bir İç Uyumluluk Modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan yöntem OSB içindeki firmaları OSB’ye gösterdikleri fayda miktarına göre sıralamaktadır. Karar alternatifleri olarak yerleşkede bulunan firmalar, karar kriterleri olarak da yerleşkenin kaynaklarını kullanma oranları, firmaların aralarındaki ticari ilişkiler ve çevre kirliliğiyle ilgili ölçütler kullanılmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında yöntem temsili bir OSB üzerinde uygulanmış ve bulgular irdelenmiştir.

Günümüz iş dünyasında Organize Sanayi bölgeleri KOBİ’lerin verimli olarak faaliyet gösterdiği yerleşkelerin başında gelmektedir. Organize sanayi bölgeleri bünyesinde barındırdıkları işletmelere hizmet sağlayarak, arsa bedeli satış ücreti veya kira alarak gelir elde etmektedirler. Bu yerleşkede ticari yaşamını sürdüren KOBİ’ler ise yerleşke içerisinde çeşitli ticari veya eko-verimlilikle ilgili simbiyotik ilişkiler sürdürülebilmektedir. Bu hizmet, sürdürülebilirlik ve ticari ilişkilere OSB yönetimi ve KOBİ’ler tarafından bakıldığında bu ilişkilerin verimli olması beklenmektedir. Bu verimlilik OSB hizmetleri ve OSB’de bulunana KOBİ’lerin arasında bulunan uyum ile ilgilidir. Örnek olarak; yerleşke içinde yer alan bir KOBİ’nin kar getiren ve çevre kirliliğini azaltan hizmetler üretmesi ve kullanması sanayi yerleşkesi yönetimi ve diğer firmalar açısından değerlidir. Bunun aksine, maliyet artıran ve çevre kirliliğini artıran faaliyetlerinin olması ve bu tür hizmetlere ihtiyacı olması sanayi yerleşkesi yönetimi ve diğer firmalar açısından zararlı olmaktadır. Bu gerçekler ele alındığında OSB’lerdeki firmaların yönetimin hizmetlerine ve diğer firmaların hizmetlerine uyumları önem taşımaktadır. Bu çalışmada OSB’ler için, bir karar destek sistemi niteliği taşıyabilecek TOPSIS yöntemi tabanlı bir İç Uyumluluk Modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan yöntem OSB içindeki firmaları OSB’ye gösterdikleri fayda miktarına göre sıralamaktadır. Karar alternatifleri olarak yerleşkede bulunan firmalar, karar kriterleri olarak da yerleşkenin kaynaklarını kullanma oranları, firmaların aralarındaki ticari ilişkiler ve çevre kirliliğiyle ilgili ölçütler kullanılmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında yöntem temsili bir OSB üzerinde uygulanmış ve bulgular irdelenmiştir.