hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İlk İslam Fetihlerinden Osmanlı-Safevi İlişkilerine Muş’un Tarihi Coğrafyası
Historical Geography of Mush from the First Islamic Conquests to Ottoman-Safevi Relations
Yazar: Taşcı, Kemal
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Muş,Selçuklular,Moğollar,Türkmenler,Timurlular,Safeviler ; Mush,Seljukidss,Mongols,Turkomans,Timurids,Safavids,Muş,Selçuklular,Moğollar,Türkmenler,Timurlular,Safeviler

Muş sahip olduğu coğrafi özellikleri nedeniyle ortaçağ boyunca doğu-batı ilişkilerinde önemli bir rol oynamıştır. Ortaçağ döneminde sağlam ve büyük bir kalesinin olmamasına rağmen ilk İslam fetihlerinden itibaren doğu Anadolu’da Müslüman-Hıristiyan mücadelesine sahne olmuştur. Selçuklu Türklerinin Anadolu’ya gelişleri ile beraber Selçuklu-Bizans mücadelesinin merkezinde yer alan Muş, özellikle Moğolların Yakın Doğu hâkimiyetleri esnasında önce Türk-Moğol daha sonra ise Moğol kabilelerinin birbirleri ile girdikleri hâkimiyet yarışı için vazgeçilmez bir yaylak olarak kabul edilmekteydi. İlhanlı devletinin yıkılmasından sonra Moğol kabileleri ve Akkoyunlu-Karakoyunlu Türkmen boylarının mücadele alanı haline gelen Muş, Timurlular döneminde de doğu Anadolu hâkimiyetleri için vazgeçilmez bir alan oldu. Daha sonra Akkoyunlu-Karakoyunlu, Akkoyunlu-Osmanlı, Akkoyunlu-Safevi ve Safevi-Osmanlı mücadele sahası haline gelen muş, kış aylarında Musul’a giden Moğol ve Türkmen boylarının yaz aylarının geçirdikleri bir yaylak olma özelliğini hiç yitirmedi. Bu yazıda İslam öncesi dönemden 1555 Amasya Antlaşmasına kadar geçen sürede Mûş ve çevresinin tarihi coğrafya özellikleri ve siyasi hâkimiyet meseleleri ele alınmıştır

Due to its geographical features, Mush played an important role in east-west relations throughout the Middle Ages. Although it did not have a strong and large castle in the medieval period, it has been the scene of Muslim-Christian struggle in eastern Anatolia since the first Islamic conquests. Mush, which was at the center of the Seljukid-Byzantine struggle with the arrival of the Seljukid Turks in Anatolia, was considered an indispensable highland for the dominance race of the Turkish-Mongolian and then Mongolian tribes with each other, especially during the Mongolian domination of the Near East. After the collapse of the Ilkhanid state, Mush became the battleground of Mongolian tribes and Akkoyunlu-Karakoyunlu Turkmen tribes, and an indispensable area for the domination of eastern Anatolia during the Timurids period. Mush, which later became the battlefield of Akkoyunlu-Karakoyunlu, Akkoyunlu-Ottoman, Akkoyunlu-Safavid and Safavid-Ottoman, has never lost its feature of being a highland where Mongolian and Turkmen tribes who went to Mosul in winter spent the summer months. In this article, from the pre-Islamic period to the Amasya Treaty of 1555, the historical geographical features and political dominance issues of Mush and its surroundings are discussed.
Analitik Hiyerarşi Süreci (Ahs) Metodu İle Behzat Deresi (Tokat) Havzası Taşkın Risk Analizi
Flood Rısk Analysıs Of Behzat River (Tokat) Basın Wıth Analytıc Hıerarchy Process (AHP) Method
Yazar: Taş, Mehmet Akif; Yanık, Muhammet Enes
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Tokat,AHP Metodu,Analiz,Taşkın,CBS ; Tokat,AHP Metodu,Analiz,Taşkın,CBS

Meteorolojik kökenli afetlerin en önemlilerinden biri olan taşkın (sel), aniden gerçekleşen ve etki derecesi oldukça yüksek olan bir afettir.  Bu afete hazırlıksız yakalanmamak, mücadele etmek ve gerekli önlemleri almak için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak uluslararası akademik mecrada kabul görmüş yöntemlerin kullanılması oldukça önemlidir. Bu analiz yöntemlerinden biri de Analytical Hierarchy Process (AHP) olarak literatüre geçen Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ya da Çok Kriterli Karar Verme Süreci (ÇKKVS)’dir. Bu çalışmada Tokat’ın Merkez ilçesi güneyinde bulunan, kayıtlarda 1839 yılından 1961 yılına kadar defalarca sel afetine maruz kalarak tarihi süreçte yüzlerce kişinin yaşamını yitirdiği Behzat Deresi Havzası incelenmiştir. SentinelHub, NASA, Corine, HGM, MTA gibi birçok ulusal ve uluslararası kuruluştan elde edilen veriler ışığında AHS oluşturulmuştur. Yaklaşık 25,041 ha yüzölçümüne sahip havzanın güneybatı ve kuzey kesimlerinin yüksek oranda sel afetine kırılgan alanlardan oluştuğu görülmüştür. Yapılan hesaplamalara göre havzanın yaklaşık 9747 ha (%38,9)’lık bölümünün orta derecede, 1372 ha (%5,4)’lık bölümünün ise yüksek derecede sel afetine maruz kalabilecek alanların bulunduğu ortaya konmuştur. Buradan elde edilen sonuçlar dikkate alınarak afet yönetim sürecinde ilgili paydaşların hazırlıklı olmaları amaçlanmıştır.

Flooding, one of the most important meteorological disasters, is a sudden and highly effective disaster. It is very important to use the methods accepted in the international academic community by using Geographic Information Systems (GIS) to avoid being unprepared for this disaster, to fight and to take necessary precautions. One of these analysis methods is Analytical Hierarchy Process (AHP), also known as Analytical Hierarchy Process (AHP) or Multi-Criteria Decision Making Process (ÇKKVS). In this study, the Behzat River Basin, located in the south of the Central District of Tokat, which has suffered from flood disasters many times from 1839 to 1961, and has lost hundreds of lives in the historical process, was examined. In the light of data obtained from many national and international institutions such as SentinelHub, NASA, Corine, HGM, MTA, AHP was created. It was observed that the southwestern and northern sections of the basin, which has an area of approximately 25,041 hectares, consist of areas highly vulnerable to flood disasters. According to the calculations, approximately 9747 ha (38.9%) of the basin is moderately and 1372 ha (5.4%) is highly vulnerable to flood disasters. Based on the results obtained, it is aimed to prepare the relevant stakeholders in the disaster management process.
AMASYA İLİNİN TERMAL TURİZM KAPSAMINDA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
AMASYA İLİNİN TERMAL TURİZM KAPSAMINDA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Avşar, Melahat
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Termal kaplıcalar,Termal turizm,Amasya ; Termal kaplıcalar,Termal turizm,Amasya

Günümüzde sanayileşmeyle birlikte kalabalık şehir hayatı, yoğun ve stresli iş dünyası insanların tatil tercihlerini de etkilemiştir. Hem tatil hem de sağlık amacıyla termal turizm faaliyetlerine olan ilgi her geçen gün artmaktadır. Orta Karadeniz Bölümünün iç kısmında yer alan Amasya ilinin konumu, özellikleri ve Amasya’ya ve termal tesislerine gelen turist sayıları dikkate alındığında özellikle termal turizmin geliştirilmesi ve bu alanda çalışmaların yapılmasının oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı Amasya ilinin termal turizm kapsamında potansiyelinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda Amasya’nın sahip olduğu termal kaynakların ve tesislerin termal turizm kapsamında potansiyeli ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizinin kullanıldığı bu çalışmada ikincil kaynaklardan da faydalanılmıştır. Ayrıca Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden de Amasya’ya ve termal tesislerine gelen turist sayısı ile ilgili istatistiki bilgiler alınmıştır. Araştırmanın sonucunda da Amasya ilinin termal turizm kaynakları, termal turizm tesisleri ve bu tesislere gelen turist sayıları değerlendirilmiş ve turizm işletmecilerine ve turizm paydaşlarına öneriler sunulmuştur.

Günümüzde sanayileşmeyle birlikte kalabalık şehir hayatı, yoğun ve stresli iş dünyası insanların tatil tercihlerini de etkilemiştir. Hem tatil hem de sağlık amacıyla termal turizm faaliyetlerine olan ilgi her geçen gün artmaktadır. Orta Karadeniz Bölümünün iç kısmında yer alan Amasya ilinin konumu, özellikleri ve Amasya’ya ve termal tesislerine gelen turist sayıları dikkate alındığında özellikle termal turizmin geliştirilmesi ve bu alanda çalışmaların yapılmasının oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı Amasya ilinin termal turizm kapsamında potansiyelinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda Amasya’nın sahip olduğu termal kaynakların ve tesislerin termal turizm kapsamında potansiyeli ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizinin kullanıldığı bu çalışmada ikincil kaynaklardan da faydalanılmıştır. Ayrıca Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden de Amasya’ya ve termal tesislerine gelen turist sayısı ile ilgili istatistiki bilgiler alınmıştır. Araştırmanın sonucunda da Amasya ilinin termal turizm kaynakları, termal turizm tesisleri ve bu tesislere gelen turist sayıları değerlendirilmiş ve turizm işletmecilerine ve turizm paydaşlarına öneriler sunulmuştur.
İSMÂİLÎ DAVASINDA BİR POLİTİK SÖYLEM OLARAK MUSTÂ’LÎ-NİZÂRİ AYRILIĞI VE NİZÂRİLİĞİN DOĞUŞU
İSMÂİLÎ DAVASINDA BİR POLİTİK SÖYLEM OLARAK MUSTÂ’LÎ-NİZÂRİ AYRILIĞI VE NİZÂRİLİĞİN DOĞUŞU
Yazar: Ay, İsmail
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: İsmâilîler,Hasan Sabbah,Nizâr,Mustâ'lî

İslam Devletinde Hz. Muhammed’in ölümünden sonra Hz. Ali’nin halife olması gerektiğini savunan Şîiler ve mevcut halife silsilesine tabii kalan Sünniler arasında asırlarca süregelen mezhep kavgaları baş gösterdi. Bu süreçte Şîi kolunun en güçlü mezheplerinden biri olan İsmâilîler 909 yılına değin dikkate şayan olmayan bir yaşam sürdürdüler. 909 yılında Fatımi Devleti’nin kurulmasıyla birlikte Fatımilerin egemen olduğu bölgelerde İsmâilîlik açıktan yayılma gösterirken diğer bölgelerde gizlilik esaslarından taviz vermediler. İran Coğrafyasının Sünni akideye bağlı Selçukluların nüfuzu altına girmesiyle birlikte İran’daki İsmâilî ağı Isfahan merkezli yarı özerk bir yapı haline büründü. Bu dönemde İsmâilî davet ile tanışan Hasan Sabbah, Halife Müstansır’ı ziyaret etmek amacıyla Kahire’ye gitmiş ve orada Müstansır’ın oğlu Nizâr’ın müstakbel imamlığını savunmuştu. Halife Müstansır’ın ölümünün ardından Cemâlî ailesinin vasiliğinde Nizâr’ın değil Mustâ’lî’nin imametine tabii kalınmıştı. Bu çalışmada Mustâ’lî-Nizâri ayrılığını politik bir söylem haline dönüştürerek Kahire’den ayrılan ve müstakil bir otorite olmayı başaran Hasan Sabbah ve onun yeni daveti ele alınmıştır.

İslam Devletinde Hz. Muhammed’in ölümünden sonra Hz. Ali’nin halife olması gerektiğini savunan Şîiler ve mevcut halife silsilesine tabii kalan Sünniler arasında asırlarca süregelen mezhep kavgaları baş gösterdi. Bu süreçte Şîi kolunun en güçlü mezheplerinden biri olan İsmâilîler 909 yılına değin dikkate şayan olmayan bir yaşam sürdürdüler. 909 yılında Fatımi Devleti’nin kurulmasıyla birlikte Fatımilerin egemen olduğu bölgelerde İsmâilîlik açıktan yayılma gösterirken diğer bölgelerde gizlilik esaslarından taviz vermediler. İran Coğrafyasının Sünni akideye bağlı Selçukluların nüfuzu altına girmesiyle birlikte İran’daki İsmâilî ağı Isfahan merkezli yarı özerk bir yapı haline büründü. Bu dönemde İsmâilî davet ile tanışan Hasan Sabbah, Halife Müstansır’ı ziyaret etmek amacıyla Kahire’ye gitmiş ve orada Müstansır’ın oğlu Nizâr’ın müstakbel imamlığını savunmuştu. Halife Müstansır’ın ölümünün ardından Cemâlî ailesinin vasiliğinde Nizâr’ın değil Mustâ’lî’nin imametine tabii kalınmıştı. Bu çalışmada Mustâ’lî-Nizâri ayrılığını politik bir söylem haline dönüştürerek Kahire’den ayrılan ve müstakil bir otorite olmayı başaran Hasan Sabbah ve onun yeni daveti ele alınmıştır.
ANNELERİN SİVİL İTAATSİZLİK EYLEMLERİ: DİYARBAKIR ANNELERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
ANNELERİN SİVİL İTAATSİZLİK EYLEMLERİ: DİYARBAKIR ANNELERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Yazar: Arduç, Nisa; Sezer Şanlı, Ayşem
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Diyarbakır Anneleri,Sivil İtaatsizlik,Oturma Eylemi

Bu makale, sivil itaatsizlikten yola çıkarak kadınların annelik kimliği üstünden inşa ettikleri aktivizmlerine emsal teşkil eden Diyarbakır Anneleri hareketini ele almaktadır. Diyarbakır Anneleri, 3 Eylül 2019 tarihinde bir anne kafilesinin Diyarbakır HDP İl Başkanlığı binasının önünde oturma eylemi başlatmasıyla doğmuştur. Protestoların ilk halkasını 22 Ağustos 2019 gününde başlatılan oturma eylemi oluşturmaktadır. Hareket, çocukları terör örgütü PKK tarafından kaçırılan ailelerin, ekseriyetle Kürt annelerin ortaya koyduğu iradenin ürünüdür. Bu hareket, bireysel bir acının toplumsal bir protesto eylemine dönüşümünü ve tabanı konsolide edebildiğini göstermesi açısından önemlidir. İkinci olarak çalışma, kadının özel alandan taşarak kamusal alana müdahil olan politikleşme sürecinin değerlendirilmesi gerekliliğine atıf yapmaktadır. 1990 yılı ve sonrasında Güneydoğu illerinde yaşanan gelişmeler kadınları etkilemiş, siyasallaşma süreçlerini tetiklemiştir. Bu siyasallaşma hareketleri içerisinde; Barış Anneleri, Cumartesi Anneleri, Diyarbakır Anneleri sıralanabilmektedir. Diyarbakır Anneleri hareketi, annelik aktivizmleri içerisinde önemli bir konum edinmektedir.

Bu makale, sivil itaatsizlikten yola çıkarak kadınların annelik kimliği üstünden inşa ettikleri aktivizmlerine emsal teşkil eden Diyarbakır Anneleri hareketini ele almaktadır. Diyarbakır Anneleri, 3 Eylül 2019 tarihinde bir anne kafilesinin Diyarbakır HDP İl Başkanlığı binasının önünde oturma eylemi başlatmasıyla doğmuştur. Protestoların ilk halkasını 22 Ağustos 2019 gününde başlatılan oturma eylemi oluşturmaktadır. Hareket, çocukları terör örgütü PKK tarafından kaçırılan ailelerin, ekseriyetle Kürt annelerin ortaya koyduğu iradenin ürünüdür. Bu hareket, bireysel bir acının toplumsal bir protesto eylemine dönüşümünü ve tabanı konsolide edebildiğini göstermesi açısından önemlidir. İkinci olarak çalışma, kadının özel alandan taşarak kamusal alana müdahil olan politikleşme sürecinin değerlendirilmesi gerekliliğine atıf yapmaktadır. 1990 yılı ve sonrasında Güneydoğu illerinde yaşanan gelişmeler kadınları etkilemiş, siyasallaşma süreçlerini tetiklemiştir. Bu siyasallaşma hareketleri içerisinde; Barış Anneleri, Cumartesi Anneleri, Diyarbakır Anneleri sıralanabilmektedir. Diyarbakır Anneleri hareketi, annelik aktivizmleri içerisinde önemli bir konum edinmektedir.
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ METİNLERİNDE VEZİN ÖLÇÜSÜ GEREĞİ DÜŞÜRÜLEN HÂL EKLERİ
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ METİNLERİNDE VEZİN ÖLÇÜSÜ GEREĞİ DÜŞÜRÜLEN HÂL EKLERİ
Yazar: Aksu, Rabia
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Hal ekleri,Eski Anadolu Türkçesi,Manzum Eserler

Hâl ekleri Türk dilinin tüm dönemlerinde ve lehçelerinde bazı ses ve şekil farkları ile birlikte sıkça kullanılmıştır. Cümlede yüklemin hâlini göstermek için kullanılan bu biçimbirimler, kimi zaman kullanıma bağlı olarak düşürülmektedir. Ancak tüm hâl ekleri ister manzum isterse mensur olsun ya da konuşma dilinde olsun kolayca düşürülmez. Zira kimi hâl eklerinin eksik kullanımı cümlede anlatım bozukluğuna sebep olmaktadır. Cümlenin anlamını bozmayacak şekilde yapılan bu eksiltmelerin bir kısmı ise manzum metinlerde beyiti vezin ölçüsüne uydurmak için yapılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye Türkçesinin ilk yazı dili olarak kabul edilen Eski Anadolu Türkçesinin manzum metinlerinde vezin ölçüsü gereği düşürülen hâl ekleri incelenmiştir. Taranacak eserler belirlenirken eklerin düşürülmemiş örneklerinin bulunması ve dönemin dil özelliğine sahip olmasına dikkat edilmiştir.

Hâl ekleri Türk dilinin tüm dönemlerinde ve lehçelerinde bazı ses ve şekil farkları ile birlikte sıkça kullanılmıştır. Cümlede yüklemin hâlini göstermek için kullanılan bu biçimbirimler, kimi zaman kullanıma bağlı olarak düşürülmektedir. Ancak tüm hâl ekleri ister manzum isterse mensur olsun ya da konuşma dilinde olsun kolayca düşürülmez. Zira kimi hâl eklerinin eksik kullanımı cümlede anlatım bozukluğuna sebep olmaktadır. Cümlenin anlamını bozmayacak şekilde yapılan bu eksiltmelerin bir kısmı ise manzum metinlerde beyiti vezin ölçüsüne uydurmak için yapılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye Türkçesinin ilk yazı dili olarak kabul edilen Eski Anadolu Türkçesinin manzum metinlerinde vezin ölçüsü gereği düşürülen hâl ekleri incelenmiştir. Taranacak eserler belirlenirken eklerin düşürülmemiş örneklerinin bulunması ve dönemin dil özelliğine sahip olmasına dikkat edilmiştir.
GÖNÜLLÜLÜK ÇALIŞMALARI DERSİNE YÖNELİK ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİNİN KAZANIM BOYUTUNDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
GÖNÜLLÜLÜK ÇALIŞMALARI DERSİNE YÖNELİK ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİNİN KAZANIM BOYUTUNDA DEĞERLENDİRİLMESİ: ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ
Yazar: İlter, Esat
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Gönüllülük,Gönüllülük Çalışmaları,STK,Üniversite Öğrencileri

Gönüllülük olgusunun günümüz toplumlarında her geçen gün öneminin artması ile birlikte genç bireyler, sivil toplum kuruluşları ve üniversiteler bu olgunun en önemli aktörleri haline gelmiştir. Özellikle ülkemizde gönüllülük ve sivil toplum kuruluşları katılımın batı ülkelerine oranla düşük olmasından dolayı üniversite gençliğinin toplumsal duyarlılığını ve katılımını artırma noktasında birtakım girişimlerde bulunulmuştur. Bunlardan bir tanesi de “Gönüllülük Çalışmaları” dersinin üniversite ders müfredatına konulmasıdır. Araştırma, “Gönüllülük Çalışmaları” dersinin öğrencilere istenilen kazanımları sağladığını ve gönüllülük olgusuna pozitif bir bakış geliştirdiklerini ortaya koymuştur.   Araştırmada verilerin elde edilmesinde nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modelinde çoğunlukla kullanılan veri toplama aracı ankettir. Araştırma “Gönüllülük Çalışmaları” dersini seçen 48 öğrenciden elde edilen veriler, SPSS 25 kullanılarak analiz edilmiştir. Analizden edilen bulgular neticesinde, dersin öğrencilerde istendik kazanımları elde etmelerine imkan sağladığını ortaya koymuştur. Bu dersin yürütülmesinin ne şekilde olacağı ve bu dersi tercih eden öğrencilerin uygulamalar sonucunda ne gibi kazanımlar elde ettikleri, gelecek dönemlerde bu ve buna benzer derslerin gelişim seyrini de etkileyecektir.

Gönüllülük olgusunun günümüz toplumlarında her geçen gün öneminin artması ile birlikte genç bireyler, sivil toplum kuruluşları ve üniversiteler bu olgunun en önemli aktörleri haline gelmiştir. Özellikle ülkemizde gönüllülük ve sivil toplum kuruluşları katılımın batı ülkelerine oranla düşük olmasından dolayı üniversite gençliğinin toplumsal duyarlılığını ve katılımını artırma noktasında birtakım girişimlerde bulunulmuştur. Bunlardan bir tanesi de “Gönüllülük Çalışmaları” dersinin üniversite ders müfredatına konulmasıdır. Araştırma, “Gönüllülük Çalışmaları” dersinin öğrencilere istenilen kazanımları sağladığını ve gönüllülük olgusuna pozitif bir bakış geliştirdiklerini ortaya koymuştur.   Araştırmada verilerin elde edilmesinde nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modelinde çoğunlukla kullanılan veri toplama aracı ankettir. Araştırma “Gönüllülük Çalışmaları” dersini seçen 48 öğrenciden elde edilen veriler, SPSS 25 kullanılarak analiz edilmiştir. Analizden edilen bulgular neticesinde, dersin öğrencilerde istendik kazanımları elde etmelerine imkan sağladığını ortaya koymuştur. Bu dersin yürütülmesinin ne şekilde olacağı ve bu dersi tercih eden öğrencilerin uygulamalar sonucunda ne gibi kazanımlar elde ettikleri, gelecek dönemlerde bu ve buna benzer derslerin gelişim seyrini de etkileyecektir.
ÇİÇEKDAĞI ABDALLARI VE TÜRKMEN AŞİRETLERİNİN AZERBAYCAN’DAKİ ABDALLIK BAĞLAMINDA İNCELEMESİ
The Analysis of Cicekdagi Abdals and Turkmen Tribes in the Context of Abdalism in Azerbaijan
Yazar: Altaş, Dilara
Dergi: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Medieval Age Archeology ; Ortaçağ Arkeolojisi ; Archeology of Turks ; Türk Coğrafyası Arkeolojisi ; Abdal,Turkmen,Azerbaijan,Cicekdagi ; Abdal,Turkmen,Azerbaijan,Cicekdagi

Bir bütün olarak Kırşehir ve civar şehirlerde Orta Anadolu Türk kültürünü temsil eden Türkmen zümrelerinden biri olan abdallar, Çiçekdağı’nda da varlık göstermektedirler. Tıpkı Azerbaycan’da Ortaçağ ve Yeniçağ’da olduğu gibi Çiçekdağı abdalları da edebiyatla ilgilenmişlerdir. Ayrıca Kırşehir’e özgü halk müziğine katkıda bulunmuşlardır. Bu anlamda abdalların günümüze kadar ulaşan geleneklerinin Azerbaycan abdalları ile olan karşılaştırması, bölge tarihini anlamak açısından faydalı olacaktır. Çiçekdağı özelinde Kırşehir’deki Türkmen tayfaları ile Azerbaycan’daki Türkmenlerin kıyaslaması, “abdal” kavramının anlaşılması bakımından önemlidir. İlhanlı dönemindeki Sufiliğin önemli temsilcilerinden Erdebil merkezli Safeviyye tarikatının kuruluş dönemindeki abdallar ile Bektaşiliğe yakın olan Kırşehir ve Çiçekdağı abdallarının yaşam tarzı ve mensup oldukları Oğuz boylarını izah etmeye çalışacağız. Günümüzde hem Kırşehir’de hem de Azerbaycan’ın muhtelif şehirlerinde Sufilik ve Alevilik temelindeki halk inançları konusunda “abdal” kavramının yeri önemlidir. Bu bakımdan hem Ortaçağ tarihi ana kaynakları ışığında abdallığı ele almaya çalışacağız.

Abdals, one of the Turkmen groups representing the Central Anatolian Turkish culture in Kırşehir and its surrounding cities as a whole, are also present in Çiçekdağı. Just like in the Medieval and the New Age in Azerbaijan, Cicekdagi abdals were also interested in literature. They also contributed to the folk music unique to Kırşehir. In this sense, the comparison of the traditions of the abdals that have survived to the present day with the Azerbaijani abdals will be useful in terms of understanding the history of the region. We will try to explain the lifestyle of the abdals in the establishment period of the Safavid sect, one of the important representatives of Sufism in the Ilkhanid period, and the Kirsehir and Cicekdagi abdals, who were close to the Bektashi order, and the Oghuz tribes they belonged to. Abdals, who were the subjects of both Turkish states in the Ottoman and Safavid eras, had a great influence on the names of the settlements in Anatolia and Azerbaijan, and on the customs of the Turkmen people. Today, the concept of "abdal" has an important place in folk beliefs on the basis of Sufism and Alevism, both in Kirsehir and in various cities of Azerbaijan. In this respect, we will try to deal with abdalism in the light of both the main sources of medieval history.