BİLİŞİM KÜLTÜRÜNÜN TOPLUM ÜZERİNDE ETKİSİ VE YENİ İNSAN TİPİNİN DOĞUŞU
EFFECT OF INFORMATION CULTURE ON SOCIETY AND BIRTH OF NEW HUMAN TYPE
Yazar: Nair, Güney
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 42 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Information,Informatics,Information and Communication Technologies,Information Society ; Bilgi,Bilişim,Bilgi ve İletişim Teknolojileri,Bilgi Toplumu

Sonyarım yüzyıldır dünyamız köklü bir değişimden geçmektedir. Özellikle bilgi veiletişim teknolojileri alanında yaşanan ilerlemelerle şekillenen bu değişim,bilginin anlam ve önemini de etkilemiştir. Karanlık ortaçağ sonrasında,Bacon’un “kudret” olarak tanımladığı bilgi, günümüzde bunun çok ötesine geçmiş,insan yaşamını ve toplumsal yapıları doğrudan etkileyen, değiştiren bir olguhaline gelmiştir. Yüzyılımızın en avantajlı bireyleri ve toplumları, patentinesahip olunan, üretime uyarlanabilen, teknolojiyi şekillendiren ve toplumsalyaşamın her alanını etkileyerek, yeni toplumsal yapıya yön veren bilgiolgusudur.İnsanlık tarihiyle beraber birikimli olarak ilerleyen bilgigünümüzün en değerli hazinesi olarak tanımlanmakta ve temelinde bilgisayar veiletişim teknolojilerindeki gelişmelerin yer aldığı bilişim kültürüne kaynaklıketmektedir. Bilgi artık beceri (techne) olmaktan çıkmış, sermaye aracıolmuştur.Tarihsel olarak Avcı-Toplayıcı Toplum, TarımToplumu aşamalarından sonra Sanayi Toplumu aşamasına ulaşan insanlık, yeni birtoplumsal değişim aşamasındadır. Sanayi Toplumu’nun kurum ve kuralları üzerindeBilgi Toplumu’nun kurum ve kuralları şekillenmekte, buna bağlı olarak Sanayitoplumlarında “homo economicus” olarak adlandırılan insan tipinin yerini “homotechnologicus” (Teknolojik insan) almaktadır.Günümüzde bilgisayar, internet ve iletişim teknolojileriküresel düzeyde hızla yaygınlaşmakta, bilgi yoğun ürünlere ve hizmetlere ilgiher geçen gün artmakta, bilgi tabanlı ekonomiler ve ağlar yaygınlaşmaktadır. Buçalışmanın amacı; bilgi ve toplum arasındaki karşılıklı ilişkiyi merkezealarak, bilginin doğasında yaşanan değişimin ve buna bağlı olarak bilgisayar veiletişim teknolojilerinde görülen ilerlemelerin günümüz toplumsal yapılarını sosyo-ekonomikanlamda nasıl etkilediğini ve yeni insan tipini  (homo technologicus) nasıl şekillendirdiğiniulusal ve uluslar arası veriler ışığında tartışmaktır.

Our world has undergone a radical change for the pasthalf-century. This change especially taken form with progresses in the field ofinformation and communication technologies has also affected meaning andimportance of information. Following the dark middle ages, information, whichwas defined as “potency” by Bacon, has gone far beyond that definition todayand become a phenomenon directly affecting, changing human life and socialstructures. The information phenomenon is what guides the new social structureby affecting all areas of social life, shaping technology and adapting intoproduction, having patents and what make them the most advantageous individualsand societies of this century.Advancing cumulatively with the course of human history,information is defined as the most valuable treasure today, and it forms thebasis of information culture that is based on developments in computer andcommunication technologies. Information is no longer a skill but has become acapital tool.Humanity,which historically has reached to the Industrial Society stage after passingthrough the phases of Hunter-Gatherer and Agricultural Societies, goes througha new stage of social change. The institutions and rules of the Information Society are shaped on theinstitutions and rules of the Industrial Society, and accordingly a new humantype called "homo technologicus" (technological man) replaces thehuman type called "homo economicus" (economic man) in industrialsocieties.Today, computers, Internet and communication technologiesare becoming rapidly widespread at the global level, interest inknowledge-intensive products and services is increasing with each passing day,and information-based economies and networks become widespread. The aim of thisstudy is to focus on the relationship between information and society and todiscuss in the light of national and international data how the change innature of information and, accordingly, advancements in computer andcommunications technologies affect today’s social structures in asocio-economic sense and how they shape new human type(homo technologicus).