Okul İklimi Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Okul İklimi Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Yazar: Canlı, Suzan; Demirtaş, Hasan; Özer, Niyazi
Dergi: İlköğretim Online, Vol. 17 No. 4, 2017
Anahtar kelimeler: İlkokul,Ortaokul,Lise,Okul İklimi,Ölçek Geliştirme

Bu araştırmadaöğretmenlerin algılarına dayalı geçerli ve güvenilir bir okul iklimi ölçeğiningeliştirilmesi amaçlanmıştır. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcıfaktör analizi ve test-tekrar test korelasyonu için üç farklı çalışma grubuüzerinde çalışılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi için çalışma grubu 264,doğrulayıcı faktör analizi için çalışma grubu 242 ve test-tekrar testkorelasyonu için çalışma grubu 28 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada geçerlik çalışmaları kapsamında kapsam ve yapı geçerliği incelemesiyapılmıştır. Kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla okul müdürleri veöğretmenlerle görüşmeler yapılmış, alanyazın incelenmiş, ölçme aracında yeralan ifadeler uzmanların ve öğretmenlerin görüşüne sunulmuştur. Yapıgeçerliliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır.Güvenirlik çalışması için ise iç tutarlılıkta Cronbach Alpha güvenirliği ve madde-toplamkorelasyonları, zamana karşı iç tutarlılıkta test-tekrar test korelasyonukullanılmıştır. Araştırmada ölçeğin toplam 23 maddeden oluşan beş faktörlü biryapıda olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilenuyum indeksi değerleri χ 2 /Sd= 3.080,GFI = .910, AGFI = .886, NNFI(TLI)= .926,  CFI = .937,RMSEA = .059,  RMR  = .057 olarak belirlenmiştir. Doğrulayıcıfaktör analizinden elde edilen değerler, ölçek için model-veri uyumunun kabuledilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamındayapılan analizler sonucunda, Cronbach Alpha içtutarlılık katsayısı demokratiklik veokula adanma boyutu için “.908”, liderlikve etkileşim boyutu için “.897”, başarıetkenleri boyutu için “.753”, samimiyetboyutu için “.852” ve çatışma boyutuiçin “.730” olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenirlik (Pearsonkorelasyon) katsayısı okul iklimi ölçeğinin demokratiklikve okula adanma boyutu için “.923”, liderlikve etkileşim boyutu için “.962”, başarıetkenleri boyutu için “.826”, samimiyetboyutu için “.914” ve çatışma boyutuiçin “.946” olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucundayapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmalarından elde edilen bulgular ölçeğin ilkokullarda, ortaokullarda ve liselerde görev yapan öğretmenlerin okuliklimine ilişkin algılarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli vegüvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Bu araştırmadaöğretmenlerin algılarına dayalı geçerli ve güvenilir bir okul iklimi ölçeğiningeliştirilmesi amaçlanmıştır. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcıfaktör analizi ve test-tekrar test korelasyonu için üç farklı çalışma grubuüzerinde çalışılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi için çalışma grubu 264,doğrulayıcı faktör analizi için çalışma grubu 242 ve test-tekrar testkorelasyonu için çalışma grubu 28 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada geçerlik çalışmaları kapsamında kapsam ve yapı geçerliği incelemesiyapılmıştır. Kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla okul müdürleri veöğretmenlerle görüşmeler yapılmış, alanyazın incelenmiş, ölçme aracında yeralan ifadeler uzmanların ve öğretmenlerin görüşüne sunulmuştur. Yapıgeçerliliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır.Güvenirlik çalışması için ise iç tutarlılıkta Cronbach Alpha güvenirliği ve madde-toplamkorelasyonları, zamana karşı iç tutarlılıkta test-tekrar test korelasyonukullanılmıştır. Araştırmada ölçeğin toplam 23 maddeden oluşan beş faktörlü biryapıda olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilenuyum indeksi değerleri χ 2 /Sd= 3.080,GFI = .910, AGFI = .886, NNFI(TLI)= .926,  CFI = .937,RMSEA = .059,  RMR  = .057 olarak belirlenmiştir. Doğrulayıcıfaktör analizinden elde edilen değerler, ölçek için model-veri uyumunun kabuledilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamındayapılan analizler sonucunda, Cronbach Alpha içtutarlılık katsayısı demokratiklik veokula adanma boyutu için “.908”, liderlikve etkileşim boyutu için “.897”, başarıetkenleri boyutu için “.753”, samimiyetboyutu için “.852” ve çatışma boyutuiçin “.730” olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenirlik (Pearsonkorelasyon) katsayısı okul iklimi ölçeğinin demokratiklikve okula adanma boyutu için “.923”, liderlikve etkileşim boyutu için “.962”, başarıetkenleri boyutu için “.826”, samimiyetboyutu için “.914” ve çatışma boyutuiçin “.946” olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucundayapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmalarından elde edilen bulgular ölçeğin ilkokullarda, ortaokullarda ve liselerde görev yapan öğretmenlerin okuliklimine ilişkin algılarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli vegüvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.