MİHRÎ HÂTUN MU REVÂNÎ Mİ? “EY BENÜM ŞİİRÜME NAZİRE DİYEN” KİM?
MİHRİ HATUN OR REVANİ? WHO WROTE NAZİRE TO MY POEM?
Yazar: İlhan, Enes
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 20 [BAHAR 2024], 2024
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Necâtî,Mihrî,Revânî,Nazire ; Necâtî,Mihrî,Revânî,Nazire

XV. yüzyıl önemli şairlerinden Necâtî “ey benüm şiirüme nazire diyen” mısraı ile başlayan meşhur kıtasında, kendi şiiri ölçüsünde başarılı olmadığı gerekçesiyle isim vermeksizin seslendiği şairden şiirlerine nazire yazmaması talebinde bulunmaktadır. Bu şiirin Latîfî’nin delaletiyle Mihrî’ye yazıldığı iddiası, Mihrî’ye ve Necâtî-Mihrî ilişkilerine dair kaleme alınan çalışmalarda atıfta bulunulan dikkat çekici edebî mevzulardandır. Klasik Türk şiirinde kadın şairlerin konumu, Mihrî’nin Necâtî üslubunu hedeflerken gösterdiği meydan okuyucu tavrı, Necâtî’nin şiir hassasiyeti vb. sebeplerle izah getirilse de Necâtî’nin şiirinde Mihrî’yi muhatap olarak alması ancak kuvvetli bir ihtimal olarak değerlendirilebilir. Zira Latîfî Tezkiresi’nden 31 yıl önce ve Necâtî’nin vefatından 6 yıl sonra yazılan nitelikli bir Dîvân nüshasında şiirin Revânî’ye yazıldığına dair bir kayıtla karşılaşılmaktadır. Bu durum tezkire metinlerinden temin edilen bilgilerin sıhhatine dair bir sorgulama ve teyit aşamasının lüzumunu ortaya çıkardığı gibi bahsi geçen mevzuda Revânî’ye de odaklanılması gereğini doğurmuştur. Bu amaçla çalışmamızda Necâtî-Mihrî-Revânî ilişkileri, dönem kaynaklarından nakledilenler ve şair mizaçları doğrultusunda şiirin muhatabı olan şaire dair bazı ihtimaller üzerinde durulmuştur. Necâtî’nin bu meşhur şiirine temasla yapılacak akademik çalışmalarda artık bir ön kabul haline gelen Mihrî’nin yanı sıra Revânî’nin de dikkate alınması gereği vurgulanmıştır.

Necâtî, one of the important poets of the 15th century, in his famous poem, which begins with the verse "hey who wrote to me nazire", asks the poet, whom he addresses anonymously, not to write an nazire of his poems, as he thinks that he is not as successful as his own poetry. The claim that this poem was written for Mihrî with the testimony of Latîfî is one of the remarkable literary issues referred to in studies written about Mihrî and Necâtî-Mihrî relation. Although it can be explained by reasons such as the position of female poets in classical Turkish poetry, Mihrî's challenging attitude while aiming for Necâtî's style, and Necâtî's sensitivity to poetry, it can only be considered as a strong possibility that Necâtî wrote his poem to Mihrî. Because, in a qualified Dîvân copy written 31 years before Latîfî's Tezkire and 6 years after Necâtî's death, there is a record that the poem was written to Revânî. This situation not only revealed the need for a questioning and confirmation phase regarding the authenticity of the information obtained from the tezkire texts, but also created the need to focus on Revani in this regard. For this purpose, our study focuses on the possibilities regarding the poet to whom the poem was written based on Necâtî-Mihrî-Revânî relations, what is transferred from the source texts and the poet's temperament. It has been emphasized that Revani, as well as Mihri, should be taken into consideration in academic studies to be carried out with reference to this famous poem of Necâtî.