KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI HUKUKUNUN GENEL İLKELERİ
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI HUKUKUNUN GENEL İLKELERİ
Yazar: Oğuz, Sefer; Oğuz, Sefer; Oğuz, Sefer
Dergi: Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: veri

Veri bilgiekonomisindeki iktisadi düzenin önemli girdilerinden biri halinde gelmiştir. Bilgive iletişim teknolojilerinin gelişmesinin sonucunda bir sisteme bağlı büyükmiktarda verilerin toplanması, işlenmesi ve aktarılması kolaylamıştır. Buteknoloji de diğer teknolojiler gibi kullanılma niyetine bağlı olarak gerçekkişilerin faydasına olduğu kadar zararına da sebep olabilmektedir. Bu nedenletoplanan verilerin zarar vermesi veya zarar verme ihtimalinden dolayı korunmasıgerekir.Kişiselverilerin işlenmesiyle ilgili olarak gerçek kişilerin korunmasını talep etmehakkı Anayasa’nın 20. maddesinde ve Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesinin8. maddesinde temel bir hak olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle herkeskendisiyle ilgili kişisel bilgilerin korunmasında hak sahibidir. İletişimaraçlarındaki hızlı teknolojik gelişme bireylere kişisel verilerini küreselçapta paylaşmasına ve dağıtmasına izin vermektedir. Her gün kamu veya özelsektör tüzel kişileri bireylere ait önceden görülmemiş büyüklükteki verileritoplamakta, tutmakta, değiştirmekte, devralmakta, sınıflamakta veaktarmaktadır. Gerçek kişiler internet kullanırken arkalarında çok büyükmiktarda bilgi bırakmaktadırlar.  Arkadabırakılan bu kontrol dışı kişisel veriler, kendisine karşı kullanılmasıtehlikesine sebep olabilir. Sonuçta veri toplayıcısı “beni benden daha iyi tanıyan” bir avantaja sahip olabilir.Zararıngörülmesi ve daha büyük zararların ortaya çıkma ihtimali kişisel verilerinkorunması gerektiği mecburiyetini ortaya koymuştur.  Türkiye Kişisel verilerin Otomatik İşleme TabiTutulması Karşısında Bireylerin Korunmasına İlişkin 1981 tarihli Sözleşme’ye(108 sayılı Sözleşme)  taraf olmuştur. Busözleşme TBMM tarafından 30 Ocak 2016 tarihinde 6669 sayılı Kanunla onaylanmasıuygun bulunmuştur[1]. Bu kapsamdaAvrupa Birliği’nin  (AB) 1995 tarih ve 46sayılı Veri Korunması Yönergesi esas alınarak oluşturulan 6698 sayılı KişiselVerilerin Korunması Kanunu’nu (KVKK) Parlamentoda 24.03.2016 tarihinde kabuledilmiş ve 07.04.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Buna göre, kişisel veri, kimliği belirli veya kimliği belirlenebilir gerçekkişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlanmıştır (KVKK m. 3, f. d). Bukapsamda bir gerçek kişiyi tek başına belirleyen veya birden fazla bilginindoğrudan veya dolaylı olarak birlikte kullanılmasıyla belirlenebilir halegetiren her türlü bilgi kişisel veri olarak tanımlanabilir. Eğer veri işleyensıfatına sahip bir gerçek veya tüzel kişi AB sınırları içinde faaliyettebulunmak istiyorsa Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğüne (General Data Protection Regulation/GDPR) ve KVKY uygun davranmasıgerekir.[1] Kişisel Verilerin Otomatik İşlemeTabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi’nin OnaylanmasınınUygun Bulunduğuna Dair Kanun (2016). T.C. Resmi Gazete, 29628, 18 Şubat 2016.

Veri bilgiekonomisindeki iktisadi düzenin önemli girdilerinden biri halinde gelmiştir. Bilgive iletişim teknolojilerinin gelişmesinin sonucunda bir sisteme bağlı büyükmiktarda verilerin toplanması, işlenmesi ve aktarılması kolaylamıştır. Buteknoloji de diğer teknolojiler gibi kullanılma niyetine bağlı olarak gerçekkişilerin faydasına olduğu kadar zararına da sebep olabilmektedir. Bu nedenletoplanan verilerin zarar vermesi veya zarar verme ihtimalinden dolayı korunmasıgerekir.Kişiselverilerin işlenmesiyle ilgili olarak gerçek kişilerin korunmasını talep etmehakkı Anayasa’nın 20. maddesinde ve Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesinin8. maddesinde temel bir hak olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle herkeskendisiyle ilgili kişisel bilgilerin korunmasında hak sahibidir. İletişimaraçlarındaki hızlı teknolojik gelişme bireylere kişisel verilerini küreselçapta paylaşmasına ve dağıtmasına izin vermektedir. Her gün kamu veya özelsektör tüzel kişileri bireylere ait önceden görülmemiş büyüklükteki verileritoplamakta, tutmakta, değiştirmekte, devralmakta, sınıflamakta veaktarmaktadır. Gerçek kişiler internet kullanırken arkalarında çok büyükmiktarda bilgi bırakmaktadırlar.  Arkadabırakılan bu kontrol dışı kişisel veriler, kendisine karşı kullanılmasıtehlikesine sebep olabilir. Sonuçta veri toplayıcısı “beni benden daha iyi tanıyan” bir avantaja sahip olabilir.Zararıngörülmesi ve daha büyük zararların ortaya çıkma ihtimali kişisel verilerinkorunması gerektiği mecburiyetini ortaya koymuştur.  Türkiye Kişisel verilerin Otomatik İşleme TabiTutulması Karşısında Bireylerin Korunmasına İlişkin 1981 tarihli Sözleşme’ye(108 sayılı Sözleşme)  taraf olmuştur. Busözleşme TBMM tarafından 30 Ocak 2016 tarihinde 6669 sayılı Kanunla onaylanmasıuygun bulunmuştur[1]. Bu kapsamdaAvrupa Birliği’nin  (AB) 1995 tarih ve 46sayılı Veri Korunması Yönergesi esas alınarak oluşturulan 6698 sayılı KişiselVerilerin Korunması Kanunu’nu (KVKK) Parlamentoda 24.03.2016 tarihinde kabuledilmiş ve 07.04.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Buna göre, kişisel veri, kimliği belirli veya kimliği belirlenebilir gerçekkişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlanmıştır (KVKK m. 3, f. d). Bukapsamda bir gerçek kişiyi tek başına belirleyen veya birden fazla bilginindoğrudan veya dolaylı olarak birlikte kullanılmasıyla belirlenebilir halegetiren her türlü bilgi kişisel veri olarak tanımlanabilir. Eğer veri işleyensıfatına sahip bir gerçek veya tüzel kişi AB sınırları içinde faaliyettebulunmak istiyorsa Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğüne (General Data Protection Regulation/GDPR) ve KVKY uygun davranmasıgerekir.[1] Kişisel Verilerin Otomatik İşlemeTabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi’nin OnaylanmasınınUygun Bulunduğuna Dair Kanun (2016). T.C. Resmi Gazete, 29628, 18 Şubat 2016.