hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ALAN ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI GRAFİĞİNDE MEZUN OLDUKLARI ORTA ÖĞRETİM KURUMLARININ ROLÜ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ALAN ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI GRAFİĞİNDE MEZUN OLDUKLARI ORTA ÖĞRETİM KURUMLARININ ROLÜ
Yazar: Turhan, Vedat Nuri
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 33, 2010
Anahtar kelimeler: Edebiyat eğitimi, orta öğretim, değişken, akademik başarı

Bu araştırmada Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümünde öğrenim görmekte olan öğrencilerin mezun oldukları orta öğretim kurumlarının akademik başarılarına etkisi çeşitli değişkenlere göre incelenmiştir. Bu araştırmanın evreni, Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalında 2005–2006 öğretim yılı içerisinde öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırma örneklemi, bu evrenden seçkisiz (randomly) olarak belirlenen toplam 184 kişiden oluşmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğrencilerin, “TDE Bölümü Öğrencilerinin Geldikleri Orta öğretim Alanlara Göre Dağılımı”, “Dershaneye Giden ve Gitmeyen Öğrenciler.”, “Öğrencilerin Geldikleri Orta öğretim Kurumlarının Teknolojik Durumu”, “Edebi Yayınları Takip Eden Öğrencilerin Dağılımı” ve “Edebiyatçıları Takip Eden Öğrencilerin Dağılımı” ile “Öğrencilerin ÖSS (Sözel) Puanları” .gibi değişkenler incelenmeye çalışılmıştır.

Bu araştırmada Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümünde öğrenim görmekte olan öğrencilerin mezun oldukları orta öğretim kurumlarının akademik başarılarına etkisi çeşitli değişkenlere göre incelenmiştir. Bu araştırmanın evreni, Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalında 2005–2006 öğretim yılı içerisinde öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırma örneklemi, bu evrenden seçkisiz (randomly) olarak belirlenen toplam 184 kişiden oluşmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğrencilerin, “TDE Bölümü Öğrencilerinin Geldikleri Orta öğretim Alanlara Göre Dağılımı”, “Dershaneye Giden ve Gitmeyen Öğrenciler.”, “Öğrencilerin Geldikleri Orta öğretim Kurumlarının Teknolojik Durumu”, “Edebi Yayınları Takip Eden Öğrencilerin Dağılımı” ve “Edebiyatçıları Takip Eden Öğrencilerin Dağılımı” ile “Öğrencilerin ÖSS (Sözel) Puanları” .gibi değişkenler incelenmeye çalışılmıştır.
ORHAN PAMUK'UN "BEYAZ KALE" ADLI ROMANINDA, OSMANLI"NIN YAKALANDlĞI HASTALIĞA, "AŞK" TEŞHİSİ KONUR
ORHAN PAMUK'UN "BEYAZ KALE" ADLI ROMANINDA, OSMANLI"NIN YAKALANDlĞI HASTALIĞA, "AŞK" TEŞHİSİ KONUR
Yazar: Bozdemir, Orhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 12, 2010
Anahtar kelimeler: ORHAN,PAMUK'UN,BEYAZ KALE

Osmanlı İmparatorlugu'nungünümüz Türk edebiyatındaki yansımasını onu oluşunu, son yıllardaki en güncel yazarlarımızdan Orhan AMUK'un tüm eserlerinde izlemek mümkündür. 1983'de yayınlanan "Beyaz Kale" adlı romanında ise yazar, bugünkü kimlik arayışımızın temelinde yatan ve "veba" diye de simgeledigi, geçmişteki "başkası olma istegimizi" irdelemektedir. Konunun nakışlandığı hikayeye göre, i 7. yüzyılda Türk korsanları tarafından tutsak edilen Venedildi bir köle, astronomi, fızik ve resimden anlamaktadır. Bir paşa tarafından satın alınarak kendisine çok benzeyen ve 'Hoca' diye anılan bir Türk'ün emrine verilir. Bu iki kişi, himayesinde oldukları Paşa'nın istekleri doğrultusunda araştırmalar yaparlar; havai fişek yapımı, bilimsel makaleler, ilaçlar ve nihayet silah yapımı. Hoca kölesinden Venedik'i ve Batı bilimini ögrenmeye çalışmaktadır. Birbirlerini tanıma, anlama çabaları giderek karşılıklı etkileşime, başkalaşıma hattabirbirlerine dönüşmeye kadar varır. Bu iki figürün ulaştlgı sonuç, bilimsel, bulgusal anlamda başarısızlıktır. Kimlik arayışı açısından bakıldıgında ise, bize göre Orhan Pamuk da, aydınlığa giden yolun karanlıktan geçtigini dUşllnmektedir. Çünkü bu iki kişinin, Hoca ile Köle'nin birbirlerine dönüşmeleri, 'kendilerinLkaybetmeleri, yani tam bir 'kimlik kaybı', onları bir aşamaya getirmiştir; "Niye ben benim?" (B.K.:63)1 y

Osmanlı İmparatorlugu'nungünümüz Türk edebiyatındaki yansımasını onu oluşunu, son yıllardaki en güncel yazarlarımızdan Orhan AMUK'un tüm eserlerinde izlemek mümkündür. 1983'de yayınlanan "Beyaz Kale" adlı romanında ise yazar, bugünkü kimlik arayışımızın temelinde yatan ve "veba" diye de simgeledigi, geçmişteki "başkası olma istegimizi" irdelemektedir. Konunun nakışlandığı hikayeye göre, i 7. yüzyılda Türk korsanları tarafından tutsak edilen Venedildi bir köle, astronomi, fızik ve resimden anlamaktadır. Bir paşa tarafından satın alınarak kendisine çok benzeyen ve 'Hoca' diye anılan bir Türk'ün emrine verilir. Bu iki kişi, himayesinde oldukları Paşa'nın istekleri doğrultusunda araştırmalar yaparlar; havai fişek yapımı, bilimsel makaleler, ilaçlar ve nihayet silah yapımı. Hoca kölesinden Venedik'i ve Batı bilimini ögrenmeye çalışmaktadır. Birbirlerini tanıma, anlama çabaları giderek karşılıklı etkileşime, başkalaşıma hattabirbirlerine dönüşmeye kadar varır. Bu iki figürün ulaştlgı sonuç, bilimsel, bulgusal anlamda başarısızlıktır. Kimlik arayışı açısından bakıldıgında ise, bize göre Orhan Pamuk da, aydınlığa giden yolun karanlıktan geçtigini dUşllnmektedir. Çünkü bu iki kişinin, Hoca ile Köle'nin birbirlerine dönüşmeleri, 'kendilerinLkaybetmeleri, yani tam bir 'kimlik kaybı', onları bir aşamaya getirmiştir; "Niye ben benim?" (B.K.:63)1 y
ESİZİME Mİ? SİZİME Mİ?
ESİZİME Mİ? SİZİME Mİ?
Yazar: Useev, Nurdin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Yenisey yazıtları, esizime, ne yazık, sizime, sizlerimden

Yenisey yazıtları Türk dili ve edebiyatı için olduğu kadar Türk tarihi, kültürü ve uygarlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Yenisey yazıtları zengin kelime hazinesine / söz varlığına sahiptirler. Bu söz varlığı içinde yer alan esizime ve sizime kelimeleri konunun uzmanlarınca farklı şekillerde okunup anlamlandırılmaktadır. Bu makalede esizime ve sizime kelimelerinin Yenisey yazıtlarında geçtiği biçimler, bunların okunuşları ve anlamlandırılmaları üzerinde durularak esizime‟nin “ ne yazık, ne kötü”; sizime‟nin ise, “bana ait sizlerden, sizlerden” anlamlarına geldiği vurgulanmaktadır.

Yenisey yazıtları Türk dili ve edebiyatı için olduğu kadar Türk tarihi, kültürü ve uygarlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Yenisey yazıtları zengin kelime hazinesine / söz varlığına sahiptirler. Bu söz varlığı içinde yer alan esizime ve sizime kelimeleri konunun uzmanlarınca farklı şekillerde okunup anlamlandırılmaktadır. Bu makalede esizime ve sizime kelimelerinin Yenisey yazıtlarında geçtiği biçimler, bunların okunuşları ve anlamlandırılmaları üzerinde durularak esizime‟nin “ ne yazık, ne kötü”; sizime‟nin ise, “bana ait sizlerden, sizlerden” anlamlarına geldiği vurgulanmaktadır.
MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE BİR ÖLÜMSÜZLÜK TECRÜBESİ OLARAK İRADÎ VE DOĞAL ÖLÜM / Voluntary and Natural Death as Experience of Immortality in the Thought of Mevlânâ
MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE BİR ÖLÜMSÜZLÜK TECRÜBESİ OLARAK İRADÎ VE DOĞAL ÖLÜM / Voluntary and Natural Death as Experience of Immortality in the Thought of Mevlânâ
Yazar: Yazoğlu, Ruhattin; İmamoğlu, Tucay
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Anahtar Kavramlar: İradî ölüm, doğal ölüm, ölümsüzlük, Mevlânâ, Eflatun

ÖZETMevl&acirc;n&acirc;, gerek irad&icirc; gerekse doğal ölümü ölümsüz hayat için bir başlangıç ve geçiş olarak değerlendirmektedir. Ona göre insan, doğal ölümü yaşamadan önce irad&icirc; ölümle olgunlaşmalı ve sevgiliye kavuşma anını beklemelidir. Makalemizde onun irad&icirc; ve doğal ölüm anlayışınıölümsüzlük düşüncesiyle birlikte değerlendirmeye çalışacağız.Anahtar Kavramlar: İrad&icirc; ölüm, doağl ölüm, ölümsüzlük, Mevl&acirc;n&acirc;, Eflatun ABSTRACT Mevl&acirc;n&acirc; evaluates voluntary and natural death as beginning and bridge of immortality. According to him, man must be mature with voluntary death, and wait for encountering to beloved before he experiences natural death. In our article we try to examine his voluntary and natural death with the thought of immortality.Key Words: Voluntary death, natural death, immortality, Mevl&acirc;n&acirc;, Platon

ÖZETMevl&acirc;n&acirc;, gerek irad&icirc; gerekse doğal ölümü ölümsüz hayat için bir başlangıç ve geçiş olarak değerlendirmektedir. Ona göre insan, doğal ölümü yaşamadan önce irad&icirc; ölümle olgunlaşmalı ve sevgiliye kavuşma anını beklemelidir. Makalemizde onun irad&icirc; ve doğal ölüm anlayışınıölümsüzlük düşüncesiyle birlikte değerlendirmeye çalışacağız.Anahtar Kavramlar: İrad&icirc; ölüm, doağl ölüm, ölümsüzlük, Mevl&acirc;n&acirc;, Eflatun ABSTRACT Mevl&acirc;n&acirc; evaluates voluntary and natural death as beginning and bridge of immortality. According to him, man must be mature with voluntary death, and wait for encountering to beloved before he experiences natural death. In our article we try to examine his voluntary and natural death with the thought of immortality.Key Words: Voluntary death, natural death, immortality, Mevl&acirc;n&acirc;, Platon
BURSALI RAHMÎ’NİN DİVANI ÜZERİNE
BURSALI RAHMÎ’NİN DİVANI ÜZERİNE
Yazar: Erdoğan, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Bursalı Rahmî Divanı, Pîr Mehmed Çelebi, divan edebiyatı, şiir

Asıl adı Pîr Mehmed Çelebi olan Rahmî (ö. 1567), XVI. yüzyıl kaynaklarına göre, o dönemde yaşayan şâirlerin en değerlilerinden biridir. Hakkında kaynaklarda epeyce malumat bulunan Rahmî’nin bazı şiirleri daha önceden mecmualardan derlenerek Prof. Dr. Ali Nihat Tarlan ve Prof. Dr. Sabahattin Küçük tarafından makaleler halinde yayımlanmıştır. Ancak şairin son zamanlarda tespit edilen Türkçe Divanı hakkında bugüne kadar herhangi bir ilmî yayın yapılmamıştır. Bu yazıda, Bursalı Rahmî’nin Türkçe Divanı ilk defa ilim âlemine tanıtılıp, eserin şekil ve içerik açısından incelemesi yapılacaktır.

Asıl adı Pîr Mehmed Çelebi olan Rahmî (ö. 1567), XVI. yüzyıl kaynaklarına göre, o dönemde yaşayan şâirlerin en değerlilerinden biridir. Hakkında kaynaklarda epeyce malumat bulunan Rahmî’nin bazı şiirleri daha önceden mecmualardan derlenerek Prof. Dr. Ali Nihat Tarlan ve Prof. Dr. Sabahattin Küçük tarafından makaleler halinde yayımlanmıştır. Ancak şairin son zamanlarda tespit edilen Türkçe Divanı hakkında bugüne kadar herhangi bir ilmî yayın yapılmamıştır. Bu yazıda, Bursalı Rahmî’nin Türkçe Divanı ilk defa ilim âlemine tanıtılıp, eserin şekil ve içerik açısından incelemesi yapılacaktır.
FİGÂNÎ’NİN ÖLÜMÜ VE TAŞLICALI YAHYA BEY’İN BİR ŞİİRİ
FİGÂNÎ’NİN ÖLÜMÜ VE TAŞLICALI YAHYA BEY’İN BİR ŞİİRİ
Yazar: Kaya, İ. Güven
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Figânî’nin Ölümü

Figânî, XVI. Yüzyıl başlarında, İstanbul’da şöhret bulan bir Dîvân şâiridir. Asıl adı Ramazan olup Trabzonlu’dur. Gençliğinde, dönemin tabiblerinden Şah Mehmed’e öğrencilik yapmış, daha sonra edebiyata yönelmiştir. Şâir, geçimini katiplik yaparak sağlamıştır. Figânî, çağdaşı olan Na’tî ve Priştineli Nûhî ile çok yakın dost olmuştur. Üçü birlikte İstanbul’un eğlence yerlerinde, Galata meyhanelerinde, özel içki meclislerinde birlikte bulunmuşlar, serseri ve başıboş bir hayat geçirmişlerdir. Şâir, fırsat buldukça gazel ve kasîdeler yazmış ve bunları hâmîlerine sunmak suretiyle geçimini kolaylaştırmağa çalışmıştır. Ancak Sadrazam İbrahim Paşa’nın Budin’den getirip At Meydanı’nda kendi sarayının karşısına diktiği meşhur heykelle ilgili olarak söylediği Farsça beyiti nedeni ile idam edilmiştir. XVI. yüzyılın Divan şairlerinden Taşlıcalı Yahya Bey, çağdaşı olan Figânî’nin öldürülmesi olayından oldukça etkilenmiş ve Hamsesi’ndeki Kitâb-ı Usûl mesnevisinin, “Altıncı Makam”ındaki bir kısa öyküde bu konuya yer vermiştir. Bu yazıda, söz konusu olayla ilgili olarak yazılan şiir değerlendirilmiştir.

Figânî, XVI. Yüzyıl başlarında, İstanbul’da şöhret bulan bir Dîvân şâiridir. Asıl adı Ramazan olup Trabzonlu’dur. Gençliğinde, dönemin tabiblerinden Şah Mehmed’e öğrencilik yapmış, daha sonra edebiyata yönelmiştir. Şâir, geçimini katiplik yaparak sağlamıştır. Figânî, çağdaşı olan Na’tî ve Priştineli Nûhî ile çok yakın dost olmuştur. Üçü birlikte İstanbul’un eğlence yerlerinde, Galata meyhanelerinde, özel içki meclislerinde birlikte bulunmuşlar, serseri ve başıboş bir hayat geçirmişlerdir. Şâir, fırsat buldukça gazel ve kasîdeler yazmış ve bunları hâmîlerine sunmak suretiyle geçimini kolaylaştırmağa çalışmıştır. Ancak Sadrazam İbrahim Paşa’nın Budin’den getirip At Meydanı’nda kendi sarayının karşısına diktiği meşhur heykelle ilgili olarak söylediği Farsça beyiti nedeni ile idam edilmiştir. XVI. yüzyılın Divan şairlerinden Taşlıcalı Yahya Bey, çağdaşı olan Figânî’nin öldürülmesi olayından oldukça etkilenmiş ve Hamsesi’ndeki Kitâb-ı Usûl mesnevisinin, “Altıncı Makam”ındaki bir kısa öyküde bu konuya yer vermiştir. Bu yazıda, söz konusu olayla ilgili olarak yazılan şiir değerlendirilmiştir.
AMİN MAALOUF’UN TARİHÎ ROMANLARI
AMİN MAALOUF’UN TARİHÎ ROMANLARI
Yazar: Yılmaz, İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Amin Maalouf, tarihî roman, ayrılık, hüzün

Eserleri birçok dile çevrilmiş Lübnan’lı meşhur bir Arap yazar olan Amin Maalouf, Ortadoğu tarihini, Batılılara kendi dilleriyle anlatmaktadır. Şöhretini tarihî romanlara borçludur. İlk kitabı olan Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri, onun büyük bir yazar olarak kabul edilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Romanlarının hemen hemen hepsi Türkçeye çevrilmiş ve büyük bir okuyucu kitlesi kazanmıştır. Türklerden de çokça bahsedildiği bu romanların bilimsel çevrelerce ele alınması ve değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Çünkü bu romanlarda Türk kimliği bazen olumlu bazen de olumsuz olarak betimlenmekte, hatta tarihi verilere uygun düşmeyen bazı tasvirlere de rastlanılmaktadır. İşte bu makalede, Amin Maalouf’un tarihî romanlarını tahlil etmeye çalışacağız.

Eserleri birçok dile çevrilmiş Lübnan’lı meşhur bir Arap yazar olan Amin Maalouf, Ortadoğu tarihini, Batılılara kendi dilleriyle anlatmaktadır. Şöhretini tarihî romanlara borçludur. İlk kitabı olan Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri, onun büyük bir yazar olarak kabul edilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Romanlarının hemen hemen hepsi Türkçeye çevrilmiş ve büyük bir okuyucu kitlesi kazanmıştır. Türklerden de çokça bahsedildiği bu romanların bilimsel çevrelerce ele alınması ve değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Çünkü bu romanlarda Türk kimliği bazen olumlu bazen de olumsuz olarak betimlenmekte, hatta tarihi verilere uygun düşmeyen bazı tasvirlere de rastlanılmaktadır. İşte bu makalede, Amin Maalouf’un tarihî romanlarını tahlil etmeye çalışacağız.
WAR AND PEACE - THE NEW WORLD DISORDER AND CAUCASIA
WAR AND PEACE - THE NEW WORLD DISORDER AND CAUCASIA
Yazar: Gürsoy Naskali, Emine
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 12, 2010
Anahtar kelimeler: Mehmet,Tütüncü'nün,neşrettiği ; WAR,PEACE,WORLD

Mehmet Tütüncü'nün neşrettiği bu kitap, özgün çalışmalar içeren 'telikli bir yayın ve Kafkasya konusuna özgün bir katkıdır. itabın başlığını okur okumaz bir dizi çağırışım sizi günümüz Kafkasya'sının genel manzarasıyla hemen tanıştırıveriyor. Caucasus: War and Peace: Kafkaslarda hep bir çalkantı, hep bir barut kokusu, sonu gelmeyen çatışmalar ve savaş. Barış ise - uzak mı yakın mı - mesafesi pek belli olmayan bir ümit. Eskiden Harp ve Sulh diye dilimize aktarılan, bugün Savaş ve Barış olarak çevrilen Rus yazarı Tolstoy'un bu romanı haliyle Rusya'yı sahneye yerleştiriyor ve size hemen Tolstoy'un bir başka romanını hatırlatıyor: The Cossacks, 1990'lı yıllara gelinene kadar bu romanı acaba kaç kişi Rusların Kafkasları işgalinin ve kolonizasyonunun bir belgeseli olarak değerlendirmiş ve bu gözle okumuştur? 1 (The Cossacks, Çeçenistan'daki günümüz olaylarına uyarlanmış bir yorumla yakınzamanda Rusya'da bir filme dönüştürüldü; Savaş ve Barış'ın birkaç filmi var; zaten gerçek savaşları da televizyon ekranlarında yaşama sürecine girdik.)

Mehmet Tütüncü'nün neşrettiği bu kitap, özgün çalışmalar içeren 'telikli bir yayın ve Kafkasya konusuna özgün bir katkıdır. itabın başlığını okur okumaz bir dizi çağırışım sizi günümüz Kafkasya'sının genel manzarasıyla hemen tanıştırıveriyor. Caucasus: War and Peace: Kafkaslarda hep bir çalkantı, hep bir barut kokusu, sonu gelmeyen çatışmalar ve savaş. Barış ise - uzak mı yakın mı - mesafesi pek belli olmayan bir ümit. Eskiden Harp ve Sulh diye dilimize aktarılan, bugün Savaş ve Barış olarak çevrilen Rus yazarı Tolstoy'un bu romanı haliyle Rusya'yı sahneye yerleştiriyor ve size hemen Tolstoy'un bir başka romanını hatırlatıyor: The Cossacks, 1990'lı yıllara gelinene kadar bu romanı acaba kaç kişi Rusların Kafkasları işgalinin ve kolonizasyonunun bir belgeseli olarak değerlendirmiş ve bu gözle okumuştur? 1 (The Cossacks, Çeçenistan'daki günümüz olaylarına uyarlanmış bir yorumla yakınzamanda Rusya'da bir filme dönüştürüldü; Savaş ve Barış'ın birkaç filmi var; zaten gerçek savaşları da televizyon ekranlarında yaşama sürecine girdik.)
MODERN ELEŞTİRİ KURAMLARI VE MEHMET KAPLAN’IN ŞİİR TAHLİL METODU
MODERN ELEŞTİRİ KURAMLARI VE MEHMET KAPLAN’IN ŞİİR TAHLİL METODU
Yazar: Canatak, A. Mecit
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Türk Edebiyatı-Mehmet Kaplan-Şiir Tahlili-Metin Tahlili-Eleştiri Kuramları

Edebî eserin analizi çok yönlü bir faaliyettir. Bu faaliyet anlamlandırma, yorumlama, eserin üretildiği dönemin toplumsal ve kültürel yapısını belirleme vs. gibi esaslara dayanır. Mehmet Kaplan da edebî eseri sosyal hayatın yansıması olarak algılar. Ancak onun tahlil metodunun özünde edebî eser her şeyden önce estetik bir yapıdır. Bu yapı ise tek başına yeterli değildir. Edebî eserin üretildiği devir ve nesil, sanatkârın hayatı ve muhiti eserin anlaşılmasında etkin rol oynar. Kaplan’ın devir-şahsiyeteser esasına dayanan metodu, başta edebî eseri kendi içerisinde estetik bir yapı olarak kabul eden Rus Formalizmi, Yapısalcılık, Yeni Eleştiri, Arşetipçi Eleştiri, İzlenimcilik, Duygusal Etki Kuramı ile eseri devir-şahsiyetle birlikte tarafsız incelemeyi esas alan Tarihsel Eleştiri, Sosyolojik Eleştiri, Psikanalist Yöntem, Yansıtma Kuramı ve Metinler Arası İlişkiler Kuramı olmak üzere pek çok eleştiri kuramının özellikleriyle benzerlikler arz eder.

Edebî eserin analizi çok yönlü bir faaliyettir. Bu faaliyet anlamlandırma, yorumlama, eserin üretildiği dönemin toplumsal ve kültürel yapısını belirleme vs. gibi esaslara dayanır. Mehmet Kaplan da edebî eseri sosyal hayatın yansıması olarak algılar. Ancak onun tahlil metodunun özünde edebî eser her şeyden önce estetik bir yapıdır. Bu yapı ise tek başına yeterli değildir. Edebî eserin üretildiği devir ve nesil, sanatkârın hayatı ve muhiti eserin anlaşılmasında etkin rol oynar. Kaplan’ın devir-şahsiyeteser esasına dayanan metodu, başta edebî eseri kendi içerisinde estetik bir yapı olarak kabul eden Rus Formalizmi, Yapısalcılık, Yeni Eleştiri, Arşetipçi Eleştiri, İzlenimcilik, Duygusal Etki Kuramı ile eseri devir-şahsiyetle birlikte tarafsız incelemeyi esas alan Tarihsel Eleştiri, Sosyolojik Eleştiri, Psikanalist Yöntem, Yansıtma Kuramı ve Metinler Arası İlişkiler Kuramı olmak üzere pek çok eleştiri kuramının özellikleriyle benzerlikler arz eder.
KÜLTÜR COĞRAFYASI AÇISINDAN BİR İNCELEME: TORTUM, ÇILDIR VE TÖDÜRGE (DEMİRYURT) GÖLLERİ
A Study With Respect To Cultural Geography: The Tortum, Çıldır And Tödürge (Demiryurt) Lakes
Yazar: Karakuzulu, Zerrin; Atnur, Gülhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Legend,place,geography,cultur,lake ; Efsane, mekan, coğrafya, kültür, göl

İnsanoğlu eski çağlardan beri yaşadığı çevreyi anlama çabası içerisinde olmuştur. Bu nedenle daima çevresindeki varlıkları anlamlı kılmaya çalışmıştır. İnsanlar dağların, ovaların, göllerin, taşların, bitkilerin vb. oluşumlarını ya da varlıklarını kendilerince açıklayabilmek için, çeşitli efsaneler anlatmışlar ve bunların birer kültür mirası olarak gelecek kuşaklara ulaşmasını sağlamışlardır. Bu çalışmada Anadolu efsanelerinde Türk insanının bazı gölleri (Tortum, Çıldır ve Tödürge ) algılayış biçimi, kültür coğrafyası açısından incelenmeye çalışılmıştır.

Man has tried to understand the characteristics of the place where he lives, throughout the ages. Therefore, he has made efforts to make what he sees around meaningful. People have told legendary tales in order to explain the formation and existence of mountains, plains, lakes, stones, vegetables etc. and made it available for the future generations to make use of them as cultural heritage. In this study, the way the Turkish people have perceived the lakes called Tortum, Çıldır and Tödürge in Anatolian legends is examined.
V. YÜZYILDA HUNLAR VE BUDHİZM
V. YÜZYILDA HUNLAR VE BUDHİZM
Yazar: Baykuzu, Tilla Deniz
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 14 No. 34, 2010
Anahtar kelimeler: Kuzey Liang Devleti, Kansu, Kuts’ang, Tun-huang, Budhizm, Hun

IV. yüzyılda Çin’de kurulan Geç Chao devleti (M.S. 319-352), bütün Türk tarihi içinde Budhizmi kabul eden ilk Türk devletidir. Ama Budhist etki altında yaratılan ilk sanatsal çalışmalar V. yüzyılda Kuzey Liang Hun Devleti (M.S. 397-439) zamanında olmuştur. O dönemde Hunlar, Kansu bölgesindeki Ku-ts’ang ve Tun-huang şehirlerinde sanat ve çeviri faaliyetlerini genişletmişlerdir.Sonuç olarak Hunlar Budhizm dininin kuzeye doğru yayılmasında önemli bir rol oynamışlardır.

IV. yüzyılda Çin’de kurulan Geç Chao devleti (M.S. 319-352), bütün Türk tarihi içinde Budhizmi kabul eden ilk Türk devletidir. Ama Budhist etki altında yaratılan ilk sanatsal çalışmalar V. yüzyılda Kuzey Liang Hun Devleti (M.S. 397-439) zamanında olmuştur. O dönemde Hunlar, Kansu bölgesindeki Ku-ts’ang ve Tun-huang şehirlerinde sanat ve çeviri faaliyetlerini genişletmişlerdir.Sonuç olarak Hunlar Budhizm dininin kuzeye doğru yayılmasında önemli bir rol oynamışlardır.