hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ESKİ TÜRK EDEBİYATI SAHASI İÇİN YENİ BİR EDEBİYAT TARİHİ DÜŞÜNMEK
ESKİ TÜRK EDEBİYATI SAHASI İÇİN YENİ BİR EDEBİYAT TARİHİ DÜŞÜNMEK
Yazar: Kılıç, Atabey
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Eski Türk Edebiyatı,Edebiyat Tarihi.

Buçalışmanın amacı, üniversite eğitim öğretim plânı da göz önünde bulundurularakşekillendirilecek olan bir edebiyat tarihi kitabı oluşturma projesidir. Buprojenin özelliği, lisans ve lisansüstü eğitim için bir el kitabı oluşturmanınötesinde, bilim dünyasının da istifadesine sunulacak mahiyette bir kitapoluşturmaktır. Bu çerçevede, üniversitelerin ilk sınıfından son sınıfına kadarişlenen Eski Türk Edebiyatı dersleri ve ilgili derslerin içerikleri göz önündebulundurularak paralel bir şekilde geliştirilecek olan tasnîf sonucunda,hazırlanması düşünülen edebiyat tarihi eserinin taslağı hakkında bilgi vermeyeçalışılacaktır.

Buçalışmanın amacı, üniversite eğitim öğretim plânı da göz önünde bulundurularakşekillendirilecek olan bir edebiyat tarihi kitabı oluşturma projesidir. Buprojenin özelliği, lisans ve lisansüstü eğitim için bir el kitabı oluşturmanınötesinde, bilim dünyasının da istifadesine sunulacak mahiyette bir kitapoluşturmaktır. Bu çerçevede, üniversitelerin ilk sınıfından son sınıfına kadarişlenen Eski Türk Edebiyatı dersleri ve ilgili derslerin içerikleri göz önündebulundurularak paralel bir şekilde geliştirilecek olan tasnîf sonucunda,hazırlanması düşünülen edebiyat tarihi eserinin taslağı hakkında bilgi vermeyeçalışılacaktır.
KENDİ DÖNEMİNDE YAZILAN KAYNAKLARDA ALİ ŞÎR NEVÂÎ VE FAZLA BİLİNMEYEN ÜÇ ESERİ
ALİ SHIR NEVÂÎ and HIS UNKNOWN THREE BOOKS
Yazar: Rahmanı, Zabihullah
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 10, 2018
Anahtar kelimeler: Ali Shir Nevâî,Turkish literature,Unknown books ; Ali Şir Nevâî,Türk Edebiyatı,Bilinmeyen Eserleri

Ali Şir Nevâî büyük mütefekkir, edip, şair, tarihçi, yazar, devlet ve siyaset adamıdır. 15. asırda kaleme alınmış tarihî ve edebî eserlerin hemen hepsi onun Horasan medeniyetinin oluşması ve gelişmesinde bariz rolü olduğunu ifade eder. Nevâî ömrünün neredeyse tamamını özellikle Türk dili ve halkını zirveye çıkarmaya vakfetmiştir.Bu makalede Nevâî’nin kısaca hayatı, eserleri, edebî donanımı, kendi kaleminden ve döneminde onunla ilgili yazılmış tarihî-edebî eserler üzerinden anlatılmıştır. Zaman zaman birincil kaynaklar (tercüme yoluyla) kullanılan bu çalışmada asıl özgün taraf, Ali Şir Nevâî’nin Türkiye’de bilinmeyen üç eserinin (Risâle-i Tîr Endahten, Risâle-i Müfredât-ı Mu’amma ve Risâle-i Münşeât-ı Farisî) gün yüzüne çıkarılması ve haklarında İran ve Özbek kaynaklardan istifadeyle önemli malumatın verilmesidir. Makalemizdeki bilgilerin pek çoğu, döneminde yazılmış Çağatayca, Farsça eserler ve yukarıda bahsedilen risâlelerden tarafımızca yapılan tercümeler vasıtasıyla aktarılmıştır.

Ali Shir Nevâî was a great poet,writer, historian, intellectual, statesman and politician of his era. Almostall of the prominent historical and literary sources of 15th century expresshis clear role in the formation and development of the Khorasan civilization.Especially Nevâî has devoted almost all his life to his people and theenhancement of the Turkish language.In this article, Nevâî’s life, his books, his literary personality and efforts aredescribed based on his own historical and literary works and the otherhistorical-literary writings during his period. We translate those sources fromtheir original languages that are Chagatai and Persian. First it must bementioned that in this work primary sources used widely by translating theminto Turkish. This is one of the original values of this article. Especially three books of AliShir Nevâî that are unfamiliar to Turkey named Risâle-i Tir Endahten,Risâle-i Mufredat-i Mu'amma, and Risâle-i Munsheat-i Farisi. In order tointroduce these we used Iranian and Uzbek sources.
KÂİNATA HİKMET NAZARIYLA BAKMAK: MA‘ÂRİF-NÂME’DE LİSÂN-I HÂL ÖRNEKLERİ
KÂİNATA HİKMET NAZARIYLA BAKMAK: MA‘ÂRİF-NÂME’DE LİSÂN-I HÂL ÖRNEKLERİ
Yazar: Çelik, Aysun
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Sinan Paşa,Ma‘ârif-nâme,lisân-ı hâl

Mevcudatıngörüntüsüne bakarak onda ilahi işaret, remiz ve hikmetler derip derleyebilenedipler; mahlûkatın “lisân-ı hâl”ini de edep ve ibretle dile getirmiş, kalemealmış, kâğıda dökmüşlerdir. Yaratılandan Yaratıcı’ya götüren yüksek birtelakkinin ifadesi olarak hâlden hakikate açılan bu mütefekkirâne bakış, İslamive insani medeniyetin cevherini oluşturmuş, canlı-cansıza karşı merhameti,güzel ve iyi muameleyi gerektirmiş, özendirmiştir.Buçalışmada; klasik Türk edebiyatı sahasında, özgün nesir üslubuyla meşhur olan SinanPaşa’nın nasihatname türünde kaleme aldığı Ma‘ârif-nâme’sinde “lisân-ı hâl”başlığı altında yer alan yazıları incelenmiştir. “İşâret-i Lisân-ı Hâl, İşâret-iLisân-ı Hâl-i Bâd-ı Nesîm, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Verd, İşâret-i Lisân-ı Hâl-iNergis, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Bülbül, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Hamâme, İşâret-iLisân-ı Hâl-i Tâvus, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Horûs, İşâret-i Lisân-ı Hâl-iHüdhüd, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Baykuş, İşâret-i Rumûz-ı Kelb” başlıklarıylaverilen on bir lisan-ı hâl yazısı üzerinden “nesim, verd, nergis, bülbül, hamâme,tâvus, horûs, hüdhüd, baykuş, kelb” unsurlarının mazmun/metafor olarakedebiyatımızdaki yerine değinilmiş ve Sinan Paşa’nın ortaya koyduğu varlıktasavvuru değerlendirilmiştir.

Mevcudatıngörüntüsüne bakarak onda ilahi işaret, remiz ve hikmetler derip derleyebilenedipler; mahlûkatın “lisân-ı hâl”ini de edep ve ibretle dile getirmiş, kalemealmış, kâğıda dökmüşlerdir. Yaratılandan Yaratıcı’ya götüren yüksek birtelakkinin ifadesi olarak hâlden hakikate açılan bu mütefekkirâne bakış, İslamive insani medeniyetin cevherini oluşturmuş, canlı-cansıza karşı merhameti,güzel ve iyi muameleyi gerektirmiş, özendirmiştir.Buçalışmada; klasik Türk edebiyatı sahasında, özgün nesir üslubuyla meşhur olan SinanPaşa’nın nasihatname türünde kaleme aldığı Ma‘ârif-nâme’sinde “lisân-ı hâl”başlığı altında yer alan yazıları incelenmiştir. “İşâret-i Lisân-ı Hâl, İşâret-iLisân-ı Hâl-i Bâd-ı Nesîm, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Verd, İşâret-i Lisân-ı Hâl-iNergis, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Bülbül, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Hamâme, İşâret-iLisân-ı Hâl-i Tâvus, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Horûs, İşâret-i Lisân-ı Hâl-iHüdhüd, İşâret-i Lisân-ı Hâl-i Baykuş, İşâret-i Rumûz-ı Kelb” başlıklarıylaverilen on bir lisan-ı hâl yazısı üzerinden “nesim, verd, nergis, bülbül, hamâme,tâvus, horûs, hüdhüd, baykuş, kelb” unsurlarının mazmun/metafor olarakedebiyatımızdaki yerine değinilmiş ve Sinan Paşa’nın ortaya koyduğu varlıktasavvuru değerlendirilmiştir.
HAYÂLÎ BEY’İN MÜYESSİRETÜ'L-ULÛM'DA ŞERH EDİLEN GAZELİ
HAYÂLÎ BEY’İN MÜYESSİRETÜ'L-ULÛM'DA ŞERH EDİLEN GAZELİ
Yazar: Kaçar, Mücahit
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Bergamalı Kadri,Müyessiretü’l-Ulûm,Hayâlî Bey,gazel,şerh

Türkiye’de, Divan şiiri metinlerinin nasılşerh edilmesi gerektiği üzerinde henüz bir fikir birliği bulunmamaktadır. Osmanlıdöneminde yapılan şerh çalışmalarının da neredeyse tamamına yakını tasavvufîşiirlere ait şerh örnekleridir. Birkaç örnek dışında, elimizde Divan şiirimetinlerini sahip oldukları söz sanatları ve anlamlar yönünden ele alan veOsmanlı döneminde yazılan çalışmalar bulunmamaktadır. Türkdilinin Batı Türkçesiyle yazılan ilk gramer kitabı olan Müyessiretü’l-Ulûm’da, Hayâlî Bey’in bir gazeli gramer, belagat veanlam bakımından ele alınarak şerh edilmektedir. Bergamalı Kadri, bu eserindeTürkçenin gramer kurallarını açıklamakta, kitabın sonunda da Hayali Bey’in birgazelini şerh etmektedir. Bu şerh, günümüzde takip edilen klasik şerhusullerine benzerlik göstermesi açısından da dikkat çekicidir.  Hakkında hususî herhangi bir çalışmayapılmayan bu gazelin ayrı bir makaleye konu edilmesinin şerh çalışmalarıaçısından faydalı olacağını düşünüyoruz. Bu çalışmada, öncelikleBergamalı Kadrî ve Müyessiretü’l-Ulûmisimli eseri hakkında bilgi verilecek, ardından da eserde yer alan bu gazelşerhinin tarafımızca yeniden okunarak düzenlenen metni araştırmacılarınistifadesine sunulacaktır.

Türkiye’de, Divan şiiri metinlerinin nasılşerh edilmesi gerektiği üzerinde henüz bir fikir birliği bulunmamaktadır. Osmanlıdöneminde yapılan şerh çalışmalarının da neredeyse tamamına yakını tasavvufîşiirlere ait şerh örnekleridir. Birkaç örnek dışında, elimizde Divan şiirimetinlerini sahip oldukları söz sanatları ve anlamlar yönünden ele alan veOsmanlı döneminde yazılan çalışmalar bulunmamaktadır. Türkdilinin Batı Türkçesiyle yazılan ilk gramer kitabı olan Müyessiretü’l-Ulûm’da, Hayâlî Bey’in bir gazeli gramer, belagat veanlam bakımından ele alınarak şerh edilmektedir. Bergamalı Kadri, bu eserindeTürkçenin gramer kurallarını açıklamakta, kitabın sonunda da Hayali Bey’in birgazelini şerh etmektedir. Bu şerh, günümüzde takip edilen klasik şerhusullerine benzerlik göstermesi açısından da dikkat çekicidir.  Hakkında hususî herhangi bir çalışmayapılmayan bu gazelin ayrı bir makaleye konu edilmesinin şerh çalışmalarıaçısından faydalı olacağını düşünüyoruz. Bu çalışmada, öncelikleBergamalı Kadrî ve Müyessiretü’l-Ulûmisimli eseri hakkında bilgi verilecek, ardından da eserde yer alan bu gazelşerhinin tarafımızca yeniden okunarak düzenlenen metni araştırmacılarınistifadesine sunulacaktır.
KEMÂL PAŞAZÂDE’NİN FARSÇADAKİ YÂ HARFİNE DAİR BİR ESERİ: YÂİYYE RİSÂLESİ
Kamal Pashazadeh’s One Work Related to “Letter Ya” in Persian: Yaiyya Tract
Yazar: Tanyıldız, Ahmet; Şahin, Oğuzhan
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Kemâl Paşazâde,Yâiyye Risâlesi,Farsça,Harf-i Yâ (ﻯ). ; Kemal Pashazadeh,Yaiyya Tract,Persian,Letter Yâ (ﻯ)

XVI. yüzyılın en önemli âlim, mütefekkir veşairlerinden olan Kemâl Paşazâde Şemseddin Ahmed Efendi; dinî, tarihî, ilmî veedebî mahiyette 200’ün üzerinde eser telif etmiş velûd bir şahsiyettir. Buçalışmada değerlendirilmesi hedeflenen Yâiyye Risâlesi de Kemâl Paşa-zâde’nin Fars gramerindeönemli bir yeri olan harf-i yâ’nın (ﻯ) nitelikleri ve işlevleri üzerine kaleme aldığı bir eserdir.Çalışmamızda Yâiyye Risâlesi’nin mahiyetine, muhtevasına ve nüshalarınatemas edildikten sonra metnine yer verilecektir. Çalışmanın mihveri metinkısmında verilen bilgilerdir.

Kemal PashazadehShemseddin Ahmed Efendi, one of the most important scholars of the 16thcentury, thinkers and poets; is productive person who has written more than 200works of art on religious, historical, scientific and literary nature. In thisstudy, Yaiyya which is aimed to evaluate is a work that Kamal Pashazadehhas written on the qualities and functions of the letter yâ (ﻯ), which has an important place in Persian grammar. Aftermentioning the quality, content and copies of the Yaiyya tract, the texttranscription of it will be included in our study. The core structure of studyis information given on the text section.
ALİ NİHAT TARLAN’IN TENKİTLİ NEŞİR YÖNTEMİ VE GELİŞİMİ
ALİ NİHAT TARLAN’IN TENKİTLİ NEŞİR YÖNTEMİ VE GELİŞİMİ
Yazar: Açıl, Berat
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Ali Nihat Tarlan,Klasik Türk Edebiyat,Tenkitli Neşir,Dîvân

Klasik Türk edebiyatı araştırmalarında bilimsel usulün temel vasıtalarının başında tenkitli neşir gelmektedir. Türkiye’de üniversitelerde klasik Türk edebiyatının kurucu isimlerinin başında gelen Ali Nihat Tarlan, tenkitli neşir uygulamasının da ilk bilimsel örneklerinin birkaçını ortaya koymuştur. Bu nedenle Tarlan’ın tenkitli neşirlerini ve onların gelişimini incelemek, aynı zamanda Türkiye’de tenkitli neşrin tarihinin ilk evrelerinin de gelişimini incelemek anlamına gelmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın konusu Ali Nihat Tarlan’ın tüm tenkitli neşirlerini ele almak, amacıysa Tarlan’ın tenkitli neşirlerinin gelişimini gözler önüne sermektir. Gayet tabiidir ki Tarlan, hayatı boyunca tenkitli neşrin temel hususları konusunda meseleyi daha bilimsel bir zemine oturmak adına sürekli bir arayış içinde olmuştur.

Klasik Türk edebiyatı araştırmalarında bilimsel usulün temel vasıtalarının başında tenkitli neşir gelmektedir. Türkiye’de üniversitelerde klasik Türk edebiyatının kurucu isimlerinin başında gelen Ali Nihat Tarlan, tenkitli neşir uygulamasının da ilk bilimsel örneklerinin birkaçını ortaya koymuştur. Bu nedenle Tarlan’ın tenkitli neşirlerini ve onların gelişimini incelemek, aynı zamanda Türkiye’de tenkitli neşrin tarihinin ilk evrelerinin de gelişimini incelemek anlamına gelmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın konusu Ali Nihat Tarlan’ın tüm tenkitli neşirlerini ele almak, amacıysa Tarlan’ın tenkitli neşirlerinin gelişimini gözler önüne sermektir. Gayet tabiidir ki Tarlan, hayatı boyunca tenkitli neşrin temel hususları konusunda meseleyi daha bilimsel bir zemine oturmak adına sürekli bir arayış içinde olmuştur.
ON YEDİ SENEYE SIĞDIRILAN BİR ÖMÜR ETRAFINDAKİ ŞİİRLER: SÂKIB-ZÂDE MEHMED MUHLİS DEDE’NİN ŞİİRLERİ VE ONUN İÇİN YAZILANLAR
ON YEDİ SENEYE SIĞDIRILAN BİR ÖMÜR ETRAFINDAKİ ŞİİRLER: SÂKIB-ZÂDE MEHMED MUHLİS DEDE’NİN ŞİİRLERİ VE ONUN İÇİN YAZILANLAR
Yazar: Aksoy, Arif Edip
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Mehmed Muhlis Dede,Mustafa Sâkıb Dede,Ahmed Hâlis Dede,Mevlânâ

Türk Edebiyâtının temâyüzettiği mekânlardan biri olan Mevlevîhaneler, başlangıçtan tekke ve zâviyelerinseddine kadar geçen yaklaşık altı yüz elli yıllık dönemde bir kültür merkeziolarak hizmet verdiler. Kütahya Mevlevîhanesi doksan civârındaki Mevlevîhaneiçerisinde ehemmiyet açısından ilk üç Mevlevîhaneden biri olmuştur. 1690yılında bu Mevlevî ÂsitânesineŞeyh olan İzmirli Mustafa Sâkıb Dede Kütahya’da yaklaşık 240 yıl sürecek olanSâkıb-zâdeler silsilesini başlatmıştır.MehmedMuhlis Dede, Sâkıb Dede’nin 17 yaşında vefat eden büyük oğludur. Kaynaklarda Mecmû‘a-iEş‘âr sahibi olarak zikredilen Mehmed Muhlis Dede’nin hayatı, edebîkişiliği, şiirleri ve onun için yazılan şiirleri ortaya koymak bu çalışmanıntemel amacıdır.

Türk Edebiyâtının temâyüzettiği mekânlardan biri olan Mevlevîhaneler, başlangıçtan tekke ve zâviyelerinseddine kadar geçen yaklaşık altı yüz elli yıllık dönemde bir kültür merkeziolarak hizmet verdiler. Kütahya Mevlevîhanesi doksan civârındaki Mevlevîhaneiçerisinde ehemmiyet açısından ilk üç Mevlevîhaneden biri olmuştur. 1690yılında bu Mevlevî ÂsitânesineŞeyh olan İzmirli Mustafa Sâkıb Dede Kütahya’da yaklaşık 240 yıl sürecek olanSâkıb-zâdeler silsilesini başlatmıştır.MehmedMuhlis Dede, Sâkıb Dede’nin 17 yaşında vefat eden büyük oğludur. Kaynaklarda Mecmû‘a-iEş‘âr sahibi olarak zikredilen Mehmed Muhlis Dede’nin hayatı, edebîkişiliği, şiirleri ve onun için yazılan şiirleri ortaya koymak bu çalışmanıntemel amacıdır.
ŞERHİN ŞİİR HÂLİ: SULTAN MURÂDÎ DÎVÂNINDA ŞERH NAZARİYÂTI
ŞERHİN ŞİİR HÂLİ: SULTAN MURÂDÎ DÎVÂNINDA ŞERH NAZARİYÂTI
Yazar: Dağlar, Abdülkadir
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Dîvân Şiiri,Sultan 3. Murâd,Murâdî,Şerh Nazariyâtı

Dîvân edebiyâtı bir şerh edebiyâtıdır, denilebilir. Türkedebiyâtında dîvân şiiri geleneği ile edebî şerh geleneği aynı büyük medeniyetdâiresinin içerisinde aynı dînî, fikrî ve edebî kaynaklardan beslenmiş,ontolojik mâhiyetleri dolayısıyla dîvân şiiri ile şerh hep birlikteanılagelmiştir. Kezâ geleneğin belirleyici olduğu devirlerde, dîvân şiirinianlama ve anlatma yönünde yapılan çeşitli tür ve şekillerdeki çalışmalara daşerh denmiştir.Dîvân edebiyâtı geleneğinde hacimli bir dîvân oluşturan Sultan3. Murâd, 16. asrın ikinci yarısında Murâdî mahlasıyla söylediği şiirleriyleaynı zamanda geleneğin poetik şerh nazariyâtını da ortaya koymuştur. Onun şerhkavramına atıfları, diğer dîvân şâirleri ile mukâyese edilemeyecek kadar çok veetraflıdır. Şerhin yapılış sebebi, niyet ve ortaya çıkış süreci, gerekliliğigibi hususların yanında şerh-şiir ve şâir-şârih ilişkilerine de ışık tutanMurâdî, şiir ile şerhi mistik-poetik bir evrenin ikiz unsurları olarakdeğerlendirmiştir.Bu makâlede, Murâdî Dîvânı’nda yer alan yaklaşık 8400beytin, şiir ve şerh nazariyâtı merkezli incelenmesi ile ortaya çıkan veriler tasnîfedilip yorumlanacaktır.

Dîvân edebiyâtı bir şerh edebiyâtıdır, denilebilir. Türkedebiyâtında dîvân şiiri geleneği ile edebî şerh geleneği aynı büyük medeniyetdâiresinin içerisinde aynı dînî, fikrî ve edebî kaynaklardan beslenmiş,ontolojik mâhiyetleri dolayısıyla dîvân şiiri ile şerh hep birlikteanılagelmiştir. Kezâ geleneğin belirleyici olduğu devirlerde, dîvân şiirinianlama ve anlatma yönünde yapılan çeşitli tür ve şekillerdeki çalışmalara daşerh denmiştir.Dîvân edebiyâtı geleneğinde hacimli bir dîvân oluşturan Sultan3. Murâd, 16. asrın ikinci yarısında Murâdî mahlasıyla söylediği şiirleriyleaynı zamanda geleneğin poetik şerh nazariyâtını da ortaya koymuştur. Onun şerhkavramına atıfları, diğer dîvân şâirleri ile mukâyese edilemeyecek kadar çok veetraflıdır. Şerhin yapılış sebebi, niyet ve ortaya çıkış süreci, gerekliliğigibi hususların yanında şerh-şiir ve şâir-şârih ilişkilerine de ışık tutanMurâdî, şiir ile şerhi mistik-poetik bir evrenin ikiz unsurları olarakdeğerlendirmiştir.Bu makâlede, Murâdî Dîvânı’nda yer alan yaklaşık 8400beytin, şiir ve şerh nazariyâtı merkezli incelenmesi ile ortaya çıkan veriler tasnîfedilip yorumlanacaktır.
İSTANBUL ŞEHİR ÜNİVERSİTESİ E-ARŞİVİNDE YER ALAN ALİ NİHAD TARLAN EVRAKI
İSTANBUL ŞEHİR ÜNİVERSİTESİ E-ARŞİVİNDE YER ALAN ALİ NİHAD TARLAN EVRAKI
Yazar: Tuğluk, Abdulhakim
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 2018
Anahtar kelimeler: Ali Nihad Tarlan,İstanbul Şehir Üniversitesi e-Arşivi

AliNihad Tarlan (1898-1978) Türk edebiyat tarihine damga vurmuş isimlerdenbiridir. Özellikle Klasik Türk edebiyatındaki çalışmaları ile tanınan Ali NihadTarlan, şerh alanındaki çalışmaları ile bu alanda kalıcı izler bırakmıştır.Bunun yanı sıra çeşitli gazete ve mecmualarda yazılar kaleme alan şiir ve piyesyazan Ali Nihad Tarlan, arkasında pek çok değerli evrak bırakmıştır. Ali NihadTarlan ile alakalı evrakların bir kısmına İstanbul Şehir Üniversitesie-arşivinden ulaşmak mümkündür. Söz konusu arşivde Ali Nihat Tarlan ile alakalıgazete ve mecmualarda çıkan yazılar haberler ya da Ali Nihad Tarlan’ın bizzatkendi kaleminden çıkmış yazı ve konuşmalara yer verilmektedir. Ali NihadTarlan’ın biyografisinin sağlıklı bir şekilde oluşturabilmesi için söz konusuarşiv kayıtlarının önemli olduğunu düşünüyoruz. Bu makalede İstanbul ŞehirÜniversitesi e-arşivinde Ali Nihad Tarlan ile alakalı evraklar üzerinde durulacaktır.

AliNihad Tarlan (1898-1978) Türk edebiyat tarihine damga vurmuş isimlerdenbiridir. Özellikle Klasik Türk edebiyatındaki çalışmaları ile tanınan Ali NihadTarlan, şerh alanındaki çalışmaları ile bu alanda kalıcı izler bırakmıştır.Bunun yanı sıra çeşitli gazete ve mecmualarda yazılar kaleme alan şiir ve piyesyazan Ali Nihad Tarlan, arkasında pek çok değerli evrak bırakmıştır. Ali NihadTarlan ile alakalı evrakların bir kısmına İstanbul Şehir Üniversitesie-arşivinden ulaşmak mümkündür. Söz konusu arşivde Ali Nihat Tarlan ile alakalıgazete ve mecmualarda çıkan yazılar haberler ya da Ali Nihad Tarlan’ın bizzatkendi kaleminden çıkmış yazı ve konuşmalara yer verilmektedir. Ali NihadTarlan’ın biyografisinin sağlıklı bir şekilde oluşturabilmesi için söz konusuarşiv kayıtlarının önemli olduğunu düşünüyoruz. Bu makalede İstanbul ŞehirÜniversitesi e-arşivinde Ali Nihad Tarlan ile alakalı evraklar üzerinde durulacaktır.
MEŞÂ‘İRÜ’Ş ŞUARÂ’DA “ÖLÜM”Ü TANIMLAYAN İFADELER - II “ÖLÜMÜN” SANATLI İFADELERLE TASVİR EDİLDİĞİ ŞAİR BİYOGRAFİLERİ
MEŞÂ‘İRÜ’Ş ŞUARÂ’DA “ÖLÜM”Ü TANIMLAYAN İFADELER - II “ÖLÜMÜN” SANATLI İFADELERLE TASVİR EDİLDİĞİ ŞAİR BİYOGRAFİLERİ
Yazar: Bahadır, Savaşkan Cem
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 10, 2019
Anahtar kelimeler: Âşık Çelebi,Meşâ‘irü’ş-şuarâ

Bu çalışma, dahaönce yayımladığımız Meşâ’irü’ş-Şuarâ’da “Ölüm”ü Tanımlayan İfadeler- I “Ölüm”ünBasit İfadelerle Tasvir Edildiği Şair Biyografileri”, başlıklı makalemizindevamıdır. Hazırlanan çalışmanın ilk bölümünde Meşâ‘irü’ş-şuarâ’da yer alan, ölümünbasit ifadeler olarak tanımladığımız ve doğrudan ölümü ifade eden kavramlarsıralanmaya çalışılmıştı. Çalışmanın ikinci bölümünde ölümün sanatlı ifadelerolarak tanımladığımız ve ölümün teşbih yoluyla tasvir edildiği kavramlara yerverilmesi amaçlanmaktadır. Aşağıda yer alan örnekler ışığında Âşık Çelebi’ninölümü tasvir etmek için otuz iki farklı ifadeyi kullandığı tespit edilmiştir.Bu ifadelere bakıldığında bazı benzetme unsurlarının klasik şiir anlayışıetrafında şekillenen kavramlar olduğu görülmekle birlikte bazı ifadelerin ÂşıkÇelebi tarafından âdeta bikr-i mana şeklinde kullanıldığı anlaşılmaktadır.Ölümün benzetildiği ifadelerden aynı olanların çok sık tekrar edilmediği ve herbiyografide ölümün farklı tasvir kullanılarak anlatılmaya çalışıldığıgörülmüştür. Meşâ‘irü’ş-şuarâ’da ölüm tasvir edilirken metnin anlam ilişkileride dikkate alınmak suretiyle bahsedilen kişi, konu veya mekâna uygun anlatımıntercih edildiği tespit edilmiştir. Çalışma içerisinde hazırlanan tablo ile ÂşıkÇelebi’nin ölümü tasvir etmek için hangi kavramı kaç kez tekrar ettiğiningösterilmesi amaçlanmıştır.

Bu çalışma, dahaönce yayımladığımız Meşâ’irü’ş-Şuarâ’da “Ölüm”ü Tanımlayan İfadeler- I “Ölüm”ünBasit İfadelerle Tasvir Edildiği Şair Biyografileri”, başlıklı makalemizindevamıdır. Hazırlanan çalışmanın ilk bölümünde Meşâ‘irü’ş-şuarâ’da yer alan, ölümünbasit ifadeler olarak tanımladığımız ve doğrudan ölümü ifade eden kavramlarsıralanmaya çalışılmıştı. Çalışmanın ikinci bölümünde ölümün sanatlı ifadelerolarak tanımladığımız ve ölümün teşbih yoluyla tasvir edildiği kavramlara yerverilmesi amaçlanmaktadır. Aşağıda yer alan örnekler ışığında Âşık Çelebi’ninölümü tasvir etmek için otuz iki farklı ifadeyi kullandığı tespit edilmiştir.Bu ifadelere bakıldığında bazı benzetme unsurlarının klasik şiir anlayışıetrafında şekillenen kavramlar olduğu görülmekle birlikte bazı ifadelerin ÂşıkÇelebi tarafından âdeta bikr-i mana şeklinde kullanıldığı anlaşılmaktadır.Ölümün benzetildiği ifadelerden aynı olanların çok sık tekrar edilmediği ve herbiyografide ölümün farklı tasvir kullanılarak anlatılmaya çalışıldığıgörülmüştür. Meşâ‘irü’ş-şuarâ’da ölüm tasvir edilirken metnin anlam ilişkileride dikkate alınmak suretiyle bahsedilen kişi, konu veya mekâna uygun anlatımıntercih edildiği tespit edilmiştir. Çalışma içerisinde hazırlanan tablo ile ÂşıkÇelebi’nin ölümü tasvir etmek için hangi kavramı kaç kez tekrar ettiğiningösterilmesi amaçlanmıştır.