Karadeniz Bölgesi’nde toptan balık hallerinin yapısal ve pazarlama durumu
Karadeniz Bölgesi’nde toptan balık hallerinin yapısal ve pazarlama durumu
Yazar: Tolon, Mustafa; Günay, Deniz; Özden, Osman; Sayğı, Hülya; Emiroğlu, Dilek
Dergi: Su Ürünleri Dergisi, Vol. 32 No. 4, 2016
Anahtar kelimeler: Karadeniz, balık hali, su ürünleri pazarlama, GZFT analizi

Su ürünleri üretiminin ve potansiyel pazarının en yüksek olduğu Karadeniz Bölgesi’ ndeki toptan balık hallerinin mevcut durumunun karşılaştırmalı olarak ortaya koyulduğu bu çalışma ile su ürünleri dağıtım kanalında önemli bir yeri olan balık hallerinin iyileştirilme çalışmalarının planlanmasına ve ileride yapılacak kapsamlı çalışmalara kaynak oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’nin su ürünleri avcılığının %73’ünün sağlandığı Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren Samsun, Trabzon ve Ordu toptan balık hallerinin yapısal ve ekonomik durumları karşılaştırmalı olarak yerinde incelenmiştir. Balık hallerinde 2013 yılında pazarlanan su ürünlerinin türleri ve işlem hacmi verileri hallerin istatistik kayıtlarından; balık hallerinin fiziksel yapısı, çalışanların profili, sağlanan imkân ve hizmetler, gelir ve masraflarını oluşturan kalemler, pazarlama profili, halde faaliyet gösteren komisyoncuların durumu ile ilgili veriler ise hal yönetici, sorumlu ve çalışanları ile yapılan yüz yüze anket sonuçlarından elde edilmiştir. Ayrıca ilgili yönetmelik uyarınca Avrupa Birliği uyum sürecinde öngörülen iyileştirmelerin gerçekleşme durumu incelenmiştir. Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren balık hallerinin mevcut durumunun tüm yönleriyle değerlendirilmesi amacıyla GZFT (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler,   Fırsatlar,  Tehditler) analizi yapılmıştır. İncelenen 3 balık halinin 2013 yılında kayıtlı toplam işlem hacmi yaklaşık 13 590 ton olup, Karadeniz Bölgesi toplam su ürünleri üretiminin % 5,51’ini pazarladığı görülmektedir. Kapasite kullanım oranları %7,6 – 55,48 arasında düşük düzeydedir.  2013 yılı gelir miktarı 54 bin TL ile 578 bin TL arasında olup toplam gelir 946 bin TL olarak gerçekleşmiştir. Balık hallerinde altyapı geliştirme yatırımlarına öncelik verilmesine rağmen henüz kapasite kullanım oranı, hijyen ve pazarlama imkanları bakımından istenen düzeye ulaşmadığı görülmektedir.

Su ürünleri üretiminin ve potansiyel pazarının en yüksek olduğu Karadeniz Bölgesi’ ndeki toptan balık hallerinin mevcut durumunun karşılaştırmalı olarak ortaya koyulduğu bu çalışma ile su ürünleri dağıtım kanalında önemli bir yeri olan balık hallerinin iyileştirilme çalışmalarının planlanmasına ve ileride yapılacak kapsamlı çalışmalara kaynak oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’nin su ürünleri avcılığının %73’ünün sağlandığı Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren Samsun, Trabzon ve Ordu toptan balık hallerinin yapısal ve ekonomik durumları karşılaştırmalı olarak yerinde incelenmiştir. Balık hallerinde 2013 yılında pazarlanan su ürünlerinin türleri ve işlem hacmi verileri hallerin istatistik kayıtlarından; balık hallerinin fiziksel yapısı, çalışanların profili, sağlanan imkân ve hizmetler, gelir ve masraflarını oluşturan kalemler, pazarlama profili, halde faaliyet gösteren komisyoncuların durumu ile ilgili veriler ise hal yönetici, sorumlu ve çalışanları ile yapılan yüz yüze anket sonuçlarından elde edilmiştir. Ayrıca ilgili yönetmelik uyarınca Avrupa Birliği uyum sürecinde öngörülen iyileştirmelerin gerçekleşme durumu incelenmiştir. Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren balık hallerinin mevcut durumunun tüm yönleriyle değerlendirilmesi amacıyla GZFT (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler,   Fırsatlar,  Tehditler) analizi yapılmıştır. İncelenen 3 balık halinin 2013 yılında kayıtlı toplam işlem hacmi yaklaşık 13 590 ton olup, Karadeniz Bölgesi toplam su ürünleri üretiminin % 5,51’ini pazarladığı görülmektedir. Kapasite kullanım oranları %7,6 – 55,48 arasında düşük düzeydedir.  2013 yılı gelir miktarı 54 bin TL ile 578 bin TL arasında olup toplam gelir 946 bin TL olarak gerçekleşmiştir. Balık hallerinde altyapı geliştirme yatırımlarına öncelik verilmesine rağmen henüz kapasite kullanım oranı, hijyen ve pazarlama imkanları bakımından istenen düzeye ulaşmadığı görülmektedir.