2005 VE 2017 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARINA GÖRE YAYINLANMIŞ 5.SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARININ GÖRSEL KAYNAKLAR AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI
2005 VE 2017 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARINA GÖRE YAYINLANMIŞ 5.SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARININ GÖRSEL KAYNAKLAR AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI
Yazar: Polat, Mehtap; Ozkaral, Tuğba Cevriye
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 7 No. 8, 2020
Anahtar kelimeler: Öğretim programları,sosyal bilgiler,görsel kaynaklar,ders kitabı.

Bu çalışmanın amacı; 2005 yılı Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’na göre oluşturulan 2014 yılı 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı ve 2017 yılında yenilenen Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’na göre oluşturulan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabını görsel kaynaklar yönünden karşılaştırıp, varsa farklılık ve eksiklikleri ortaya çıkartarak birtakım yeni fikirlerin oluşması ve uygulanmasını sağlamaktır. MEB yayınlarına ait ilgili ders kitaplarından elde edilen veriler “Doküman İncelemesi” yöntemiyle elde edilmiştir. Verilerin analizinde, Betimsel Analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; Konsantrasyon, Durumsal, Problem, Yaratıcı, Hareketli ve Eleştirici Resim kullanımına her iki ders kitabında çok az yer verildiği belirlenmiştir. Fotoğraf kullanımının resim kullanımından fazla olduğu tespit edilmiştir. Özellikle Metni Tamamlayıcı Fotoğraf kullanımının her iki ders kitabında fazla olduğu görülmektedir. Karikatür kullanımının 2017 yılı ders kitabında arttığı görülmüştür. Harita kullanımının 2014 yılı ders kitabında daha fazla olduğu ayrıca Gazete Haberi kullanımı bakımından en fazla Güncel Gazete Haberine yer verildiği belirlenmiştir. İnternet Haberi kullanımına her iki ders kitabında fazlaca yer verilmiştir. Minyatür ve Gravür kullanımı yok denecek kadar azdır. Grafik kullanımına 2017 yılı ders kitabında hiç yer verilmediği belirlenmiştir. Zaman Şeridi kullanımının her iki ders kitabında eşit sayıda olduğu ve Belge (pul, afiş, mektup, dergi) kullanımının 2014 yılı ders kitabında daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, her iki ders kitabının Görsel Kaynaklar bakımından sayısal farklılıklar içermekle birlikte nitelik olarak yetersiz oldukları ve yeterince işlevsel olmadıkları, bazı görsel kaynakların süsleyici öge olmaktan öteye gitmediği saptanmıştır

Bu çalışmanın amacı; 2005 yılı Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’na göre oluşturulan 2014 yılı 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı ve 2017 yılında yenilenen Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’na göre oluşturulan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabını görsel kaynaklar yönünden karşılaştırıp, varsa farklılık ve eksiklikleri ortaya çıkartarak birtakım yeni fikirlerin oluşması ve uygulanmasını sağlamaktır. MEB yayınlarına ait ilgili ders kitaplarından elde edilen veriler “Doküman İncelemesi” yöntemiyle elde edilmiştir. Verilerin analizinde, Betimsel Analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; Konsantrasyon, Durumsal, Problem, Yaratıcı, Hareketli ve Eleştirici Resim kullanımına her iki ders kitabında çok az yer verildiği belirlenmiştir. Fotoğraf kullanımının resim kullanımından fazla olduğu tespit edilmiştir. Özellikle Metni Tamamlayıcı Fotoğraf kullanımının her iki ders kitabında fazla olduğu görülmektedir. Karikatür kullanımının 2017 yılı ders kitabında arttığı görülmüştür. Harita kullanımının 2014 yılı ders kitabında daha fazla olduğu ayrıca Gazete Haberi kullanımı bakımından en fazla Güncel Gazete Haberine yer verildiği belirlenmiştir. İnternet Haberi kullanımına her iki ders kitabında fazlaca yer verilmiştir. Minyatür ve Gravür kullanımı yok denecek kadar azdır. Grafik kullanımına 2017 yılı ders kitabında hiç yer verilmediği belirlenmiştir. Zaman Şeridi kullanımının her iki ders kitabında eşit sayıda olduğu ve Belge (pul, afiş, mektup, dergi) kullanımının 2014 yılı ders kitabında daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, her iki ders kitabının Görsel Kaynaklar bakımından sayısal farklılıklar içermekle birlikte nitelik olarak yetersiz oldukları ve yeterince işlevsel olmadıkları, bazı görsel kaynakların süsleyici öge olmaktan öteye gitmediği saptanmıştır