Âyan Ailesi Tavaslızadeler ve Sultan II. Abdülhamid Döneminde Denizli’de Yerel Yöneticilerin Yolsuzlukları
The Ayan Family Tavaslızadeler and the Corruption of Local Administrators in Denizli During Under the Sultan Abdulhamid II
Yazar: Çoban, Harun
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 75, 2022
Anahtar kelimeler: Sultan II. Abdülhamid,Denizli,Tavaslızadeler,Kanun-ı Esasi,Corruption ; Sultan II. Abdülhamid,Yerel Yönetimler,Denizli,Tavaslızadeler,Yolsuzluk,Kanun-ı Esasi,Corruption

Osmanlı Devleti’nde âyanlık XVIII. yüzyılda bir devlet kurumu haline gelmiştir. Asayiş, toprakların korunması, eşkıyalığın önlenmesi, seferlere toplayabildiği kuvvetlerle destek verilmesi, ordunun geçiş yollarının korunması ve ihtiyaçları için teçhizatın ayarlanması gibi kolluk, asayiş ve muhafaza konularında âyanlardan yararlanılmıştır. Âyanların önde gelenlerinden Tavaslızadeler, XIX. yüzyılda Denizli ve Menteşe sancaklarında hüküm sürmüş, Tanzimat'ın getirdiği yeni düzenlemelerle yetkilerinin kısıtlanmasına ve hâkimiyetlerinin daraltılmasına rağmen yeni düzende de etkinliklerini sürdürmüş ve bürokratik bir güç olarak varlıklarını devam ettirmişlerdir. Osmanlı Devleti, Kanun-ı Esasi ile bu güçleri ortadan kaldırarak taşra halkının refah içinde yaşamasını sağlamayı amaçlamıştır. Ancak Kanun-i Esasi ile yapılması planlanan bu reformlar, Tanzimat Fermanı ile tasarlanan reformlarda olduğu gibi umulan gelişmeyi sağlayamamıştır. Ayanlar üzerine müstakil çalışmalar yapılmış olsa da bu çalışmalarda, âyanların kendi bölgelerindeki memurlarla olan münasebetleri, ne tür yolsuzluklara karıştıkları, Sultan II. Abdülhamid devrindeki ihtiras ve iradesizlikleri ele alınmamıştır. Bu çalışma, Sultan Abdülhamid döneminde Osmanlı bürokrasisinde memurlar ve âyanlar arasındaki ilişkinin deformasyonunu ve XIX. yüzyıl sonlarında Osmanlı mahalli idare güçlerinin durumunu, Denizli ve çevresinde bir güç olarak varlıklarını sürdüren Tavas Ağaları hakkında birbirini takip eden bir dizi arşiv kaydı ile incelemektedir.

“Ayanlık” was converted a state institution in in the XVIII th century. Ottoman state benefited from ayans in matters of law enforcement, security and protection issues such as public order and protection of territory, preventing banditry, supporting the expeditions with the forces they can gather, protecting the crossing routes of the armies during the expeditions and adjusting equipments for the needs of the army. Tavaslızades, one of the leading Ayans, ruled in Denizli and Menteşe Sanjaks in the XIX. They caused many problems in the region in the century. The Tavaslızades had countinued their effectiveness in the new order and maintained their existence as bureaucratic power despite the restriction of their powers and the narrowing of their dominance with the new regulations brought by the Tanzimat. Ottoman state aimed to ensure that the people of the provinces lived in prosperity eliminating these powers with the Kanun-ı Esasi. However, these reforms planned with Kanun-i Esasi could not provide the expected development like the reforms designed with the Tanzimat Fermanı..  Although detached studies have been carried out on the ayans, These studies has been ignoring the relations of the ayans with the civil servants in their regions, what kind of strife they were involved in, their passions and corruption during reign of Sultan Abdulhamid II. This study examines the deformation of the relationship between civil servants and landowners in the Ottoman bureaucracy during the reign of Sultan Abdulhamid and The situation of the Ottoman local government forces at the end of the XIX century with a series of successive archival records about the Tavas Aghas who continued their existence as a power in and around Denizli.