Sosyal Bilgiler Derslerinde Değişim ve Sürekliliğin Algılanmasında Görsel Okumanın Etkililiği: Bir Eylem Araştırması
The Efficiency of Visual Reading in Terms of Understanding “Change and Continuity” in Social Studies Courses: An Action Research
Yazar: Kabapınar, Yücel; Sağlamgöncü, Ahmet
Dergi: İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Değişim ve Süreklilik,Görsel Okuma,Görsel Okuryazarlık,Sosyal Bilgiler,Eylem Araştırması ; Change and Continuity,Visual Reading,Visual Literacy,Action Research,Social Studies,Action Research

Amaç: Araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler dersi öğretme-öğrenme sürecindedeğişim ve sürekliliğin algılanması boyutunda görsel materyalleri ve görselokumayı merkeze alan bir öğretim süreci planlamak, uygulamak veuygulamanın etkili olup olmadığını irdelemektir.Yöntem: Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasışeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Adana ilinin Seyhanilçesinde, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında bir devlet okulunun 5. sınıfındabulunan 12’si erkek, 10’u kız olmak üzere toplam 22 kişilik bir öğrenci grubuoluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, “değişim vesürekliliğe dair görsel okuma etkinlikleri ve çalışma yaprakları”, “öğrencilerleyapılan odak grup görüşmesi” ve “video kayıtları” kullanılmıştır. Araştırmadanelde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi kullanılmıştır.Araştırma kapsamında 5. sınıf “Bilim Teknoloji ve Toplum” öğrenme alanındayer alan “Gerçekleşen Düşler” Ünitesine ait üç kazanım belirlenmiştir. Bukazanımlara yönelik olarak görsel okuma temelinde hazırlanmış etkinlikler veçalışma yaprakları, öğrencilerin görsel okuma niteliklerini ortaya çıkarmadabirer veri toplama kaynağı olarak kullanılmıştır.Bulgular: Öğrencilerin büyük bölümü sınıfta uygulanan tüm görsel okumaetkinliklerinde derse katılmışlar, değişim ve sürekliliğe ilişkin fikiryürütebilmişlerdir. Öğrenciler değişim ve sürekliliğe dair hazırlananetkinliklerdeki görseller üzerinden tartışmalarda bulunabilmişler, çalışmayapraklarında bu etkinliklere yönelik çıkarımlarını ifade edebilmişler ve birürün (resim çizme, slogan yazma vb.) ortaya çıkarabilmişlerdir.Sonuçlar ve Öneriler: Araştırma bulgularına göre öğrenciler tarafındansürekliliği algılamanın değişimi algılamaya göre daha zor olduğu ortayaçıkmıştır. Öğrenciler görsel okuma temelli öğretim sürecinde mutluolduklarını, dersi daha iyi anladıklarını, daha hızlı öğrenebildiklerini, görselokumanın öğrenmelerini kolaylaştırdığını, derse daha fazla katıldıklarını vegörselden anlam çıkarmada artık daha iyi olduklarını ifade etmişlerdir.

Purpose: The aim of this study is to launch a teaching process which focusesupon visual materials and reading in terms of understanding those conceptsmentioned above during learning and teaching processes in Social Studieslessons and determine its efficiency.Design & Methodology: The present study is a qualitative research. Actionresearch design has been employed in this study. 22 students, 12 female and10 male, studying on 5th grade of a state school in 2015-2016 academic yearin Seyhan, Adana, Turkey have been selected as the study group. In thestudy, ‘visual reading activities and worksheets about the concepts ofchange and continuity’, ‘focus group discussions with the students’ and‘video records’ have been used as data collection instruments. Contentanalysis, one of qualitative data analysis methods, has been employed withthe purpose of evaluating the data gathered from data collectioninstruments. In the present study, four attainment targets for a specific unit(Gerçekleşen Düşler) in 5th grades “Science, Technology and Society”learning domain have been determined. Aimed at those attainment targets,visual reading-based activities and worksheets at the end of each activityhave been employed as data collection instruments in order to revealstudents’ visual literacy skills.Findings: Most of the students, being able to state opinion as to theconcepts of change and continuity, participate actively in visual readingactivities. Please give spectacular findings obtained from your study. Theyare observed to have arguments through the visuals in the activities aboutthose concepts mentioned above, express their opinions and put forth anoutput such as painting, catchword etc.Implications & Suggestions: According to the results of the research studentsexperienced difficulty in perceiving continuity as compared to perceivingchange. The students state that they feel happy during visual learning-basedteaching process, understand the lessons better and faster. They also addthat visual literacy facilitates their understanding, they are able to attendlessons more and better at stating opinion from visuals.