SALÂHADDÎN YÛSUF BİN EYYÛBÎ’NİN MARDİN MÜZESİ’NDE BULUNAN SİKKELERİ
SALÂHADDÎN YÛSUF BİN EYYÛBÎ’NİN MARDİN MÜZESİ’NDE BULUNAN SİKKELERİ
Yazar: Uykur, Ramazan
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Salâhaddîn Eyyûbî,Eyyûbîler,Haçlılar,Salâhaddîn Eyyûbî’nin sikkeleri

532 (1138) yılındaTigrit’te doğan Salâhaddîn Eyyûbî, genç yaşına rağmen Haçlılar’a karşı yapılanseferlere katılmış ve önemli başarılar kazanmıştır. Salâhaddîn 566 (1171)yılında Mısır’a hâkim olunca Sünnî Abbasi halifesi adına hutbe okutup sikkebastırmış ve Fatımi hilafetine son vermiştir. 583 (1187) yılında Hittin’deHaçlılarla yaptığı savaşta büyük bir zafer kazanarak Haçlı ordusunu mağlupetmiştir. Sultan bu zaferden birkaç hafta sonra Kudüs’ü kuşatmış ve Cuma günükenti Haçlılardan geri alarak bütün İslam dünyasında bir kahraman halinegelmiştir. Salâhaddîn Kudüs’ün fethiyle Türk İslam tarihinin en tanınmışkahramanlarından biri olmuştur.Yaptığımız araştırmada SalâhaddînEyyûbî’nin adına basıldığını tespit ettiğimiz 15 sikkeye rastlanmıştır. Sözkonusu sikkeler Mardin Müzesi sikke koleksiyonundadır. Çalışma, hakkında çok azyayın bulunan Salâhaddîn Eyyûbî dönemi sikkelerini kapsayan bir ön araştırmaniteliğindedir. Ne yazık ki müzenin sikke koleksiyonunda bulunan bütünsikkeleri inceleme fırsatı olmamıştır. Şayet çok daha uzun bir sürede incelemeyapılabilirse çok daha fazla örnek bulunabilecektir. Amacımız daha sonraçalışacak araştırmacılara yol açmaktır. Yaptığımız araştırmada bakır ve gümüşolmak üzere iki farklı madenden yapılmış sikkeler bulunmuştur. Sikkelerdefigürlü ve sadece yazılı şeklinde iki grup karşımıza çıkmaktadır. Figürlüolanlar bakır üzerine basılmış, gümüş sikkelerde ise figürlü örneğe rastlanmamıştır.Ortaçağ İslam sikkelerinin genelinde olduğu gibi Salâhaddîn Eyyûbî’ninsikkeleri de genellikle sikkelerin ön yüzünde Salâhaddîn’nin unvan velakablarına yer verilmiştir. Sikkelerin arka yüzünde ise sikkenin darp yeri veyılı yanında dönemin halifesinin adı ve unvanlarının yazılması bir gelenekolarak sürdürülmüştür. Buna göre Salâhaddîn Eyyûbî’nin sikkelerinde döneminhalifeleri olarak el-Nâsır Li-dinillâh’ın ve el-Müstedî bi-Emrullâh’ın isimlerigeçmektedir.

532 (1138) yılındaTigrit’te doğan Salâhaddîn Eyyûbî, genç yaşına rağmen Haçlılar’a karşı yapılanseferlere katılmış ve önemli başarılar kazanmıştır. Salâhaddîn 566 (1171)yılında Mısır’a hâkim olunca Sünnî Abbasi halifesi adına hutbe okutup sikkebastırmış ve Fatımi hilafetine son vermiştir. 583 (1187) yılında Hittin’deHaçlılarla yaptığı savaşta büyük bir zafer kazanarak Haçlı ordusunu mağlupetmiştir. Sultan bu zaferden birkaç hafta sonra Kudüs’ü kuşatmış ve Cuma günükenti Haçlılardan geri alarak bütün İslam dünyasında bir kahraman halinegelmiştir. Salâhaddîn Kudüs’ün fethiyle Türk İslam tarihinin en tanınmışkahramanlarından biri olmuştur.Yaptığımız araştırmada SalâhaddînEyyûbî’nin adına basıldığını tespit ettiğimiz 15 sikkeye rastlanmıştır. Sözkonusu sikkeler Mardin Müzesi sikke koleksiyonundadır. Çalışma, hakkında çok azyayın bulunan Salâhaddîn Eyyûbî dönemi sikkelerini kapsayan bir ön araştırmaniteliğindedir. Ne yazık ki müzenin sikke koleksiyonunda bulunan bütünsikkeleri inceleme fırsatı olmamıştır. Şayet çok daha uzun bir sürede incelemeyapılabilirse çok daha fazla örnek bulunabilecektir. Amacımız daha sonraçalışacak araştırmacılara yol açmaktır. Yaptığımız araştırmada bakır ve gümüşolmak üzere iki farklı madenden yapılmış sikkeler bulunmuştur. Sikkelerdefigürlü ve sadece yazılı şeklinde iki grup karşımıza çıkmaktadır. Figürlüolanlar bakır üzerine basılmış, gümüş sikkelerde ise figürlü örneğe rastlanmamıştır.Ortaçağ İslam sikkelerinin genelinde olduğu gibi Salâhaddîn Eyyûbî’ninsikkeleri de genellikle sikkelerin ön yüzünde Salâhaddîn’nin unvan velakablarına yer verilmiştir. Sikkelerin arka yüzünde ise sikkenin darp yeri veyılı yanında dönemin halifesinin adı ve unvanlarının yazılması bir gelenekolarak sürdürülmüştür. Buna göre Salâhaddîn Eyyûbî’nin sikkelerinde döneminhalifeleri olarak el-Nâsır Li-dinillâh’ın ve el-Müstedî bi-Emrullâh’ın isimlerigeçmektedir.