Covid-19 Etkisiyle Türkiye Sağlık Hizmetleri Sektöründeki Karlılık Değişimi: DuPont Analizi ile Finansal Performansın İncelenmesi
Covid-19’s Effect On Profitability in Türkiye’s Health Services Sector: An Examination of Financial Performance Using DuPont Analysis
Yazar: Karaçadır, Vahap
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Health Management ; Sağlık Yönetimi ; Sağlık Ekonomisi ve Organizasyonu,Finasal Tablolar,Sağlık Politikası,Covid-19 ; Health Care Economics and Organizations,Financial Statements,Health Policies Covid-19

2020 yılında meydana gelen Covid-19 salgını, küresel ölçekte ekonomik faaliyetler üzerinde derin etkiler yaratmıştır. Sağlık sektörü, pandeminin maliyetlerini telafi etmek ve sistemin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla ek mali kaynaklar kullanmak durumunda kalmıştır. Bu çalışma, Türkiye’deki insan sağlığı hizmetleri sektörünün finansal performans verilerini kullanarak pandemi öncesi, pandemi süreci ve pandemi sonrasını olarak ayırıp karşılaştırma yaparak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç kapsamında öncelikle 2018-2023 yılları arasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) sektörel bilanço verileri kullanılarak Covid-19 salgını öncesi, süreci ve sonrası olarak gruplandırıp DuPont analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. İnsan sağlığı hizmetleri sektörü için 2018 yılı, önemli bir kırılma noktası olmuştur. Bu dönemde, sektördeki finansal göstergeler olumsuz bir seyir izlemiş; net kâr marjı (ROS), aktif kârlılığı (ROA) ve özsermaye kârlılığı (ROE) negatif değerler göstermiştir. Ancak, 2019 yılında sektör toparlanma sürecine girmiş ve bu göstergeler pozitif yönde bir eğilim sergilemeye başlamıştır. Pandemi dönemi olan 2020-2021 yıllarında, sektörde artan talep doğrultusunda finansal performans göstergelerinde belirgin bir iyileşme kaydedilmiştir. Bu dönemde özsermaye kârlılığı %14,46'ya, aktif kârlılığı ise %4,56'ya yükselmiştir. Pandemi sonrası süreçte de büyüme ivmesi devam etmiş ve 2023 yılında özsermaye kârlılığı oranı %21,24 seviyesine ulaşarak analiz edilen dönemin en yüksek seviyesini görmüştür. Bu ifadeler, sektörün pandemi öncesi, süreci ve sonrasındaki performansını ortaya koymak açısından önemli veriler sunmaktadır.

The COVID-19 pandemic, which occurred in 2020, had profound effects on economic activities worldwide. The healthcare sector was forced to use additional financial resources to offset the costs of the pandemic and ensure the sustainability of the system. This study aims to evaluate Türkiye’s healthcare services sector using financial performance data, separating and comparing the periods before, during, and after the pandemic. For this purpose, sectoral balance sheet data from the Central Bank of the Republic of Türkiye (CBRT) between 2018 and 2023 were used, and the DuPont analysis method was applied to categorize the periods before, during, and after the COVID-19 outbreak. The year 2018 marked a significant turning point for the healthcare services sector. During this period, financial indicators in the sector followed a negative trend, with net profit margin (ROS), return on assets (ROA), and return on equity (ROE) showing negative values. However, in 2019, the sector began a recovery process, and these indicators started to exhibit a positive trend. In the pandemic period of 2020-2021, a significant improvement in financial performance indicators was observed due to increased demand in the sector. During this period, the return on equity increased to 14.46%, and return on assets rose to 4.56%. The growth momentum continued after the pandemic, and by 2023, the return on equity reached 21.24%, the highest level during the analyzed period. These findings provide valuable data on the sector's performance before, during, and after the pandemic.