Dünyadaki Bazı Önemli Boğazlar ile Kanalların Coğrafi Özellikleri ve Jeopolitik Önemleri
Dünyadaki Bazı Önemli Boğazlar ile Kanalların Coğrafi Özellikleri ve Jeopolitik Önemleri
Yazar: Koday, Zeki; Koday, Saliha; Kaymaz, Çağlar Kıvanç
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 21 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: Boğazlar,Kanallar,Coğrafya

Dünyaüzerinde doğal veya yapay yollardan açılmış olan önemli denizyolu geçitleriolarak nitelendirilen boğaz ve kanallar jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomikaçıdan oldukça önemli bir role sahiptir. Ayrıca bu stratejik alanlar bulunduğuülkeler ile denizyolu ulaşımında bu yolları ve geçitleri kullanan ülkeleraçısından küresel öneme sahiptir. Deniz ticareti başta olmak üzere askeriaçıdan da önemli sayılan bu alanlar yüzyıllar boyunca ülkelerin hâkim olmayıistedikleri ve halende bu amaç doğrultusunda dünya hâkimiyeti için dikkatleriniverdikleri bariz bir şekilde görülmektedir. Bu kapsamda dünyadaki bazı önemliboğaz ve kanalların coğrafi özellikleri ile jeopolitik açıdan taşımış olduklarıönem çalışmada genel hatlarıyla incelenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma veincelemeler neticesinde dünyada birçok boğaz ve yapay yollardan açılmışkanallar bulunmasına karşın jeopolitik ve coğrafi özellikleriyle bazılarınındaha çok ön plana çıktıkları görülmektedir. Boğazlar ve kanallar her ne kadarkaraları ayırıcı bir rol üstlenmiş olsalar da aynı zamanda birleştirici biryanı olduğu da gerçektir. Dünya ticaretinin % 80’lere yakınının önemli denizyolları ve mesafeyi kısaltıcı özellikleriyle boğazlar üzerinden akması her yılbu alanlardan milyonlarca yük, tanker ve yolcu gemilerinin geçişine sahneolmasında etkili olmuştur. Bu ekonomik boyutunun yanı sıra askeri açıdan da bualanlar ülke savunmaları için taşımış oldukları önem jeostratejik planlarınbelirlenmesi üzerinde de rol oynadığı görülmektedir.

Dünyaüzerinde doğal veya yapay yollardan açılmış olan önemli denizyolu geçitleriolarak nitelendirilen boğaz ve kanallar jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomikaçıdan oldukça önemli bir role sahiptir. Ayrıca bu stratejik alanlar bulunduğuülkeler ile denizyolu ulaşımında bu yolları ve geçitleri kullanan ülkeleraçısından küresel öneme sahiptir. Deniz ticareti başta olmak üzere askeriaçıdan da önemli sayılan bu alanlar yüzyıllar boyunca ülkelerin hâkim olmayıistedikleri ve halende bu amaç doğrultusunda dünya hâkimiyeti için dikkatleriniverdikleri bariz bir şekilde görülmektedir. Bu kapsamda dünyadaki bazı önemliboğaz ve kanalların coğrafi özellikleri ile jeopolitik açıdan taşımış olduklarıönem çalışmada genel hatlarıyla incelenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma veincelemeler neticesinde dünyada birçok boğaz ve yapay yollardan açılmışkanallar bulunmasına karşın jeopolitik ve coğrafi özellikleriyle bazılarınındaha çok ön plana çıktıkları görülmektedir. Boğazlar ve kanallar her ne kadarkaraları ayırıcı bir rol üstlenmiş olsalar da aynı zamanda birleştirici biryanı olduğu da gerçektir. Dünya ticaretinin % 80’lere yakınının önemli denizyolları ve mesafeyi kısaltıcı özellikleriyle boğazlar üzerinden akması her yılbu alanlardan milyonlarca yük, tanker ve yolcu gemilerinin geçişine sahneolmasında etkili olmuştur. Bu ekonomik boyutunun yanı sıra askeri açıdan da bualanlar ülke savunmaları için taşımış oldukları önem jeostratejik planlarınbelirlenmesi üzerinde de rol oynadığı görülmektedir.