AİLE ŞİRKETLERİNDE KURUMSALLAŞMA SÜRECİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
AİLE ŞİRKETLERİNDE KURUMSALLAŞMA SÜRECİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Yazar: İpek, İbrahim
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; AİLE İŞLETMELERİ,KURUMSALLAŞMA,SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ; Family Businesses,Institutionalization,Sustainability

Aile işletmeleri, dünya ekonomilerinin temel dinamiklerinden birini oluşturarak istihdam yaratma, girişimcilik faaliyetlerini destekleme ve ekonomik büyümeye katkı sağlama açısından kritik bir role sahiptir. Ancak bu işletmeler, kuruluşlarından itibaren çeşitli zorluklarla karşılaşmakta ve özellikle kurumsallaşma eksikliğinden kaynaklanan yapısal sorunlar nedeniyle nesiller arası geçiş sürecinde varlıklarını sürdürmekte güçlük çekmektedir. Aile yapısının görev dağılımı üzerindeki etkisi, profesyonel yöneticilere karşı mesafeli yaklaşım ve modern yönetim anlayışına uyum sağlama konusundaki yetersizlikler, işletmelerin sürekliliğini olumsuz yönde etkilemektedir.Bununla birlikte, yeni kuşakların daha eğitimli olması ve kurumsallaşmaya olumlu yaklaşmaları, aile işletmelerinin sürdürülebilirlik potansiyelini artırmaktadır. İşletmelerin uzun vadeli varlıklarını devam ettirebilmeleri, güçlü bir kurumsal kültürün inşası, uygun örgütlenme modellerinin benimsenmesi ve profesyonel yönetim anlayışının yerleşmesi ile mümkün olabilmektedir. Hızla değişen teknoloji ve rekabet koşulları da iş süreçlerinin profesyonel yöntemlerle yönetilmesini zorunlu kılmakta, kurumsallaşma ihtiyacını daha belirgin hale getirmektedir.Bu çalışmanın amacı, aile işletmelerinde kurumsallaşma sürecinin temel dinamiklerini incelemek ve söz konusu sürecin sürdürülebilirlik ile olan ilişkisini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, öncelikle aile işletmelerinin yapısal özellikleri ele alınmış, ardından kurumsallaşma kavramı ve boyutları değerlendirilmiştir. Son olarak, sürdürülebilirlik bağlamında aile işletmelerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri tartışılmıştır.

Family businesses constitute one of the fundamental dynamics of the global economy, playing a critical role in generating employment, supporting entrepreneurial activities, and contributing to economic growth. However, these businesses face various challenges from the very beginning of their establishment. In particular, structural problems stemming from a lack of institutionalization threaten their continuity during the process of intergenerational transition. The influence of family structure on the distribution of roles, the distant attitude toward professional managers, and the inadequacy in adapting to modern management practices hinder the long-term survival of family businesses.Nevertheless, the higher educational attainment of new generations and their positive attitudes toward institutionalization enhance the sustainability potential of family businesses. Ensuring the longevity of these enterprises depends on building a strong corporate culture, developing appropriate organizational models, and adopting professional management practices. Moreover, rapidly changing technologies and increasing competitive pressures make it essential to manage business processes through professional approaches, further emphasizing the necessity of institutionalization.The aim of this study is to examine the fundamental dynamics of the institutionalization process in family businesses and to reveal the relationship between this process and sustainability. In this context, the structural characteristics of family businesses are first addressed, followed by an evaluation of the concept and dimensions of institutionalization. Finally, challenges faced by family businesses in terms of sustainability are discussed, and possible solutions are proposed.