Sıra Aralığı ve Potasyum Humat Uygulamasının Bezelyenin Verim ve Bazı Özelliklerine Etkisi
Effect of Row Spacing and Potassium Humate Application on  Yield and Some Traits of Peas
Yazar: Bozoğlu, Hatice; Pekşen, Erkut; Gülümser, Ali
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 10 No. 01, 2004
Anahtar kelimeler: bezelye, çe şit, s ı ra aras ı , potasyum humat, humik asit ; pea, cultivar, row spacing, potassium humate, humic acide

Bu çal ış ma, farkl ı s ı ra aral ı klar ı nda yetiştirilen bezelye çeş itlerine potasyum humat uygulamas ı n ı n  bezelyede taze bakla verimi ve baz ı özellikleri üzerine etkisini belirlemek amac ı yla yap ı lm ışt ı r. Çal ışma, Samsun  koşullar ı nda iki y ı l süre ile 3 tekrarlamal ı olarak tesadüf bloklar ı nda bölünen bölünmü ş parseller deneme deseninde  yürütülmüştür. Ana parsellere %12'lik humik asit içeren potasyum humat  kontrol, 200 ml/da , alt parsellere çe şitler   Utrillo ve Sprinter , alt alt parsellere s ı ra aral ığı  20, 30, 40 cm  faktörleri yerle ştirilmiştir. Ekimler her iki y ı lda da Kas ı m  ay ı nda yap ı lm ışt ı r. Çal ış mada bitkide bakla say ı s ı , baklada tane say ı s ı , bakla uzunlu ğ u, taze bakla verimi, taze tane  verimi, tanelenme oran ı , 9.5 mm elek üstü tane oran ı , tanede kuru madde ve ham protein oranlar ı tespit edilmi ştir.  Potasyum humat uygulamas ı n ı n bitkide bakla say ı s ı , bitki başı na taze bakla verimine etkisi istatistiksel olarak önemli,  tanenin kuru madde oran ı na etkisi ise çok önemli bulunmu ştur. Bakla say ı s ı , bakla uzunlu ğ u, tanelenme oran ı , 9.5 mm  elek üstü tane oran ı , bitki ba şı na taze bakla verimi, taze tane verimi ve tanenin kuru madde miktar ı bak ı m ı ndan çeşitler  aras ı nda istatistiksel olarak çok önemli, baklada tane say ı s ı bakı m ı ndan da önemli fark tespit edilmi ştir. Sprinter  çeşidinde bitkide bakla say ı s ı  12.84 adet , baklada tane say ı s ı  6.11 , tanelenme oran ı  %50.56  ve dekara verim daha  yüksek bulunurken, Utrillo çe şidinin bakla ve tanelerinin iri olmas ı nedeniyle bitki başı na taze bakla  73.1 g  ve taze  tane verimi  26.44 g  daha yüksek bulunmu ştur. Değ işen s ı ra aras ı mesafelerinin de bitkide bakla say ı s ı , baklada tane  say ı s ı , taze bakla verimi ve tanenin ham protein oran ı üzerinde istatistiksel olarak etki etti ğ i tespit edilmiştir. En yüksek  bitki taze bakla verimi 40 cm s ı ra aral ığı nda  71.4 g  elde edilmiştir.

This study was conducted to determine the effects of potassium humate application and row spacing  on some traits and fresh pod and fresh seed yield of pea, in Samsun conditions. The study was planned in split-split  plots in randomized complete block desing with three replications for two years. Potassium humate application  control  and 2000 ml/ha , pea cultivars  Utrillo and Sprinter  and row spacing  20, 30 and 40 cm  were placed to main, sub and  sub-sub plots, respectively. Seed sowing was performed in November in both years. Some plant traits such as the  number of pod per plant, number of seed per pod, pod length, fresh pod yield, fresh seed yield, the ratio of fresh seed  weight to fresh pod weight, seed ratio remained above 9.5 mm sieve, seed dry matter and crude protein content were  also determined. The effects of potassium humate on the number of pod per plant and fresh pod yield per plant was  significant as statistically. Dry matter content of seed was affected from potassium humate highly significantly. Highly  significant differences were determined among the pea cultivars in terms of number of pods per plant, fresh pod and  seed yield per plant, dry matter content of seeds, pod length, rate of fresh seed weight to fresh pod weight and seed  weight remained above 9.5 mm sieve. The number of seeds per pod significantly differed among the pea cultivars.  Sprinter cultivar was superior than Utrillo cultivar for the number of pod per plant  12.84 , number of seed per pod   6.11 , rate of fresh seed weight to fresh pod weight  50.56% . Fresh seed yield  26.44 g/plant  and pod yield  73.1  g/plant  of Utrillo cultivar were found higher than Sprinter cultivar due to having large pod and seeds. The effects of row  spacing on the number of pod per plant, number of seed per pod, fresh seed yield per plant and seed crude protein  content were significant. The highest fresh pod yield  71.4 g/plant  was obtained from 40 cm row spacing.