Türkiye’de 2025 Yılı Yaz Döneminde Yaşanan Orman Yangınlarına Ait Sosyal Medyada Paylaşılan Yanlış Bilgiler Üzerine Bir Araştırma
A Study on Misinformation Shared on Social Media Regarding Wildfires in Türkiye in the Summer of 2025
Yazar: Çiçeklioğlu, Alp Şahin
Dergi: Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Forestry Politics, Economics and Law ; Ormancılık Politikası, Ekonomisi ve Hukuku ; Forest,Wildfire,Social Media,Misinformation,Disinformation ; Orman,Orman Yangınları,Sosyal Medya,Yanlış Bilgi,Dezenformasyon

Bu araştırma, 2025 yaz döneminde Türkiye’de gerçekleşen orman yangınları sırasında sosyal medyada yayılan yanlış bilgileri incelemektedir. Araştırmanın amacı, dolaşıma giren yanlış bilgi türlerini, içerik formatlarını ve doğrulama platformlarının müdahale biçimlerini ortaya koymaktır. Araştırma evrenini, Türkiye’de faaliyet gösteren doğrulama platformlarında 1 Haziran–1 Ağustos 2025 tarihleri arasında yayımlanan içerikler oluşturmuştur. İçerik analizi yöntemi kullanılarak 30 teyitli yanlış bilgi incelenmiştir. Bulgular, yanlış bilgilerin büyük bölümünün “uydurma” (%46,7) ve “hatalı ilişkilendirme” (%43,3) türlerinde yoğunlaştığını göstermektedir. İçerik türü bakımından en çok video (%40) ve haber metinlerinin (%36,4) kullanıldığı, doğrulama faaliyetlerinde ise AA Teyit Hattı (%36,7) ve Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (%26,7) gibi resmi kaynakların daha aktif rol aldığı belirlenmiştir. Analizler, yanlış bilgilerin özellikle görsel-işitsel formatlarda daha hızlı yayıldığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak sosyal medyada yanlış bilginin önlenmesi için dijital okuryazarlığın güçlendirilmesi, doğrulama platformları ile resmî kurumlar arasında iş birliğinin artırılması ve hızlı müdahale mekanizmalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Araştırma, afet iletişiminde yanlış bilginin yönetilmesine yönelik akademik literatüre katkı sağlamakta ve politika yapıcılar için yol gösterici bulgular sunmaktadır.

This study examined misinformation spread on social media during wildfires in Turkey in the summer of 2025. The aim of the study was to reveal the types of misinformation circulating, the content formats, and the intervention methods of verification platforms. The research universe consisted of content published on verification platforms operating in Türkiye between June 1 and August 1, 2025. Using content analysis, 30 verified pieces of misinformation were examined. The findings showed that the majority of misinformation was concentrated in the categories of “fabrication” (46.7%) and “misattribution” (43.3%). In terms of content type, videos (40%) and news articles (36.4%) were the most commonly used, while official sources such as AA Verification Line (36.7%) and the Center for Combating Disinformation (26.7%) played a more active role in verification activities. The analyses revealed that misinformation spreads more quickly in visual-auditory formats. As a result, it was recommended that digital literacy be strengthened, cooperation between verification platforms and official institutions be increased, and rapid response mechanisms be developed to prevent misinformation on social media. The study contributes to the academic literature on managing misinformation in disaster communication and provides guiding findings for policymakers.