TÜRKİYE’DE ÇEVRESEL TEKNOLOJİK İNOVASYONLAR EKOLOJİK AYAK İZİNİ AZALTIYOR MU? ARDL SINIR TESTİ ANALİZİ
DO ENVIRONMENTAL TECHNOLOGICAL INNOVATIONS REDUCE THE ECOLOGICAL FOOTPRINT IN TURKEY? ARDL BOUNDS TEST ANALYSIS
Yazar: Oğul, Bahar
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Environmental pollution,Environmental innovations,Renewable energy consumption,ARDL bounds test,Turkish economy ; Çevre kirliliği,Çevresel inovasyonlar,Yenilenebilir enerji tüketimi,ARDL sınır testi,Türkiye ekonomisi

Küreselleşmenin hızlanması; nüfus artışı, sanayileşme ve teknolojik gelişmeler ekonomik etkilerin yanı sıra çevresel etkilere de yol açmaktadır. Çevre sorunlarının geleceği tehdit altına almasıyla gerek ulusal gerek uluslararası önlemler ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu önlemler sonucunda sürdürülebilirlik kavramı ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilirlik; ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan kaynak dağılımında etkinliğin gelecek nesiller için de sağlanması ve gelecek nesillerin günümüz imkanlarından faydalanmasını sağlamak anlamına gelmektedir. Çevresel tahribata yol açmadan büyümenin sağlanması ve sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleştirilmesi hedef edinilmektedir. Bunun için teknolojik gelişme ve inovasyon araçları gündeme gelmektedir. Çevresel sorunların artması sonucunda geleceğin tehdit altında olması ve ne tür önlemlerin alınması gerektiği bu alandaki çalışmaları artırmaktadır. Bu çalışmada 1990-2018 dönemine ait yıllık verilerle çevresel teknolojik inovasyonlar, yenilenebilir enerji tüketimi ve ekonomik büyümenin çevre kirliliği üzerindeki etkisi incelenmektedir. Çevresel teknolojik inovasyonların göstergesi olarak çevreyle ilgili patentlerin sayısı alınırken çevresel kirliliğin göstergesi olarak ekolojik ayak izi ölçümünden yararlanılmaktadır. Çevreye tahribatın en önemli göstergelerinden biri olan ekolojik ayak izi kavramı, kapsamlı bir şekilde çevresel kirliliği ölçmektedir. Ampirik analiz yönteminin kullanıldığı bu çalışmada değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi ARDL sınır testi ile sınanmaktadır. ARDL sınır testi sonucunda hem kısa hem de uzun dönemde çevresel teknolojik inovasyonlar ve yenilenebilir enerji tüketimindeki artışların ekolojik ayak izini azalttığı; fakat ekonomi büyümenin ekolojik ayak izini artırdığı bulgusuna ulaşılmaktadır. Çevre kalitesinin artırılması için çevresel teknolojik inovasyonların artırılması ve yenilenebilir enerji tüketiminin artırılması önerilmektedir.

The acceleration of globalization, population growth, industrialization and technological developments cause environmental effects as well as economic effects. As environmental problems threaten the future, both national and international measures have begun to emerge. As a result of these measures, the concept of sustainability has emerged. Sustainability; It means ensuring efficiency in resource distribution in terms of economic, social and environmental aspects for future generations and ensuring that future generations benefit from today's opportunities. It is aimed to achieve growth and sustainable development without causing environmental damage. For this, technological development and innovation tools come to the fore.  In this study, the effects of environmental technological innovations, renewable energy consumption and economic growth on environmental pollution are examined with annual data for the period 1990-2018. While the number of patents related to the environment is taken as an indicator of environmental technological innovations; Ecological footprint measurement is used as an indicator of environmental pollution. The concept of ecological footprint, which is one of the most important indicators of environmental damage, measures environmental pollution in a comprehensive way. In this study, in which the empirical analysis method is used, the cointegration relationship between the variables is tested with the ARDL bounds test. As a result of the ARDL bounds test, environmental technological innovations and increases in renewable energy consumption both in the short and long term reduce the ecological footprint; however, it is found that economic growth increases the ecological footprint. In order to increase environmental quality, it is recommended to increase environmental technological innovations and increase renewable energy consumption.