Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Legatum Refah İndeksi'nin Yeniden Değerlendirilmesi
Re-evaluation of Legatum Welfare Index with Multi-Criteria Decision Making Methods
Yazar: Karaman, Engin
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Data Structures and Algorithms ; Veri Yapıları ve Algoritmalar ; legatum refah endeksi,entropi,TOPSIS,VIKOR ; legatum welfare index,entropy,TOPSIS,VIKOR

Bu çalışma, ülkelerin refah düzeylerini kapsamlı ve karşılaştırmalı bir şekilde değerlendiren ve uluslararası geçerliliği olan Legatum Refah İndeksi’ni incelemektedir. İndeks bir ülkenin vatandaşlarının yaşam kalitesini ve refahını etkileyen geniş bir yelpazedeki faktörleri değerlendirerek daha bütüncül bir perspektif sunmayı hedeflemektedir. Bu değerlendirme için 12 gösterge baz alınarak ülkelerin performansları analiz edilmektedir. Bu çalışmada, 167 ülke skorlarının Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinden VIKOR ve TOPSIS yöntemleriyle sıralamasını amaçlamaktadır. Her iki yöntem için de gerekli olan  gösterge önem ağırlıkların, objektif bir yaklaşımla Entropi yöntemiyle belirlenmiştir. Yapılan Entropi analiz sonucunda tüm göstergelerin eşit puan ve öneme sahip olduğu saptanmıştır. Son aşamada ise  Legatum Refah Endeksi'nin sıralaması ile TOPSIS ve VIKOR yöntemlerinin sunduğu sıralamalar arasındaki ilişki incelenmiştir. Elde edilen bulgular, üç farklı sıralama yönteminin ülkeleri değerlendirme konusunda küçük farklılıklar gösterdiğini ortaya koyarken, İskandinav ülkelerinin genel olarak tüm sıralama yöntemlerinde üst sıralarda yer aldığı gözlemlenmiştir. Kendall'ın W Uyumluluk Katsayısı testi, üç sıralama yöntemi arasında yüksek bir uyum olduğunu göstermiştir. Ek olarak Türkiye’nin sıralamasının istenilen seviyede olmadığı tespit edilmiş olup,  ülkenin endekste yer alan 12 gösterge açısından kendini geliştirmesi ve stratejiler oluşturmasının önemi ortaya çıkmıştır. Çalışma, refahın sadece ekonomik büyüme ile sınırlı olmadığını, sosyal, politik ve çevresel faktörlerin de önemli olduğunu vurgulayarak, politika yapıcılar ve araştırmacılar için değerli bir kaynak sunmayı hedeflemektedir.

This study examines the Legatum Welfare Index, which comprehensively and comparatively evaluates the welfare levels of countries and has international validity. The index aims to provide a more holistic perspective by evaluating a wide range of factors affecting the quality of life and welfare of a country's citizens. For this evaluation, the performances of countries are analyzed based on 12 indicators. This study aims to rank the scores of 167 countries using the TOPSIS and VIKOR methods from the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) techniques. The indicator importance weights required for both methods were determined with an objective approach using the Entropy method. As a result of the Entropy analysis, it was determined that all indicators had equal points and importance. In the final stage, the relationship between the ranking of the Legatum Welfare Index and the rankings provided by the TOPSIS and VIKOR methods was examined. The findings revealed that the three different ranking methods showed minor differences in evaluating countries, while it was observed that Scandinavian countries were generally at the top of all ranking methods. Kendall's W Coefficient of Conformity test showed that there was a high level of concordance between the three ranking methods. In addition, it was determined that Turkey's ranking was not at the desired level, and the importance of the country's development and strategy development in terms of the 12 indicators in the index was revealed. The study aims to provide a valuable resource for policy makers and researchers by emphasizing that prosperity is not limited to economic growth, but also social, political and environmental factors are important.