Erken Cumhuriyet Dönemindeki Müzikal Adımlar: Elazığ (Elaziz) Halkevi Örneği
Musical Developments in the Early Republican Period: The Case of Elazığ (Elaziz) People's Houses
Yazar: İlhan, Serap Yağmur
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Musicology and Ethnomusicology ; Müzikoloji ve Etnomüzikoloji ; Elazığ Halkevleri,Halkevlerinde Müzik Faaliyetleri,Halk eğitimi,Erken Cumhuriyet Dönemi,Cumhuriyet Döneminde Müzik ; Elazığ People,Musical Activities in People,Public Education,Early Republican Period,Music in the Republican Period

Çalışmada, 1934-1951 yılları arasında yani Erken Cumhuriyet döneminde faaliyet göstermiş olan Elazığ (Elaziz)  Halkevlerinin müzik alanındaki çalışmaları incelenmiş; bu doğrultuda bu çalışmaların Elazığ iline ve yerel müzik kültürüne katkılarına ışık tutulması amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerine dayalı olarak bir doküman incelemesi şeklinde tasarlanmıştır. Çalışmada, Elazığ Halkevleri bünyesinde gerçekleştirilen müzik faaliyetleri ile bu faaliyetlerin şehre kültürel açıdan katkıları ele alınmıştır. Nitel veri analizi ilkeleriyle birlikte tarihsel yöntem kullanılmış; tarihsel dokümanlar içerik ve bağlamsal açıdan değerlendirilmiştir. Bu çerçevede tematik analiz ve yorumlayıcı analiz tekniklerinden yararlanılmış, veriler tarihsel bağlamları gözetilerek çok katmanlı bir şekilde analiz edilmiştir. Bu doğrultuda, araştırmada, 1934-1952 yıllarına ait yerel gazeteler (Turan gazetesi), dergiler (Elazığ Halkevi’ne ait Altan Dergisi), teftiş raporları, tamimler, halkevi raporları ve Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri gibi çeşitli tarihsel kaynaklar kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Elazığ Halkevi güzel sanatlar (ar) şubesi müzik kolunun Elazığ adına birçok önemli çalışmaya imza attığı görülmüştür. Özellikle Halkevi orkestrası ve bandosunun kentin kültürel faaliyetlerinde aktif bir rol oynadığı; müzik kolu tarafından çeşitli çalgı alanlarında halka ücretsiz müzik eğitimi verildiği ve türkü derleme çalışmalarının gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu çalışmaların tamamının Cumhuriyet’in müzik politikaları doğrultusunda şekillendiği anlaşılmaktadır.

This study examines the musical activities carried out by the Elazığ (Elaziz) Community Centers (Halkevleri), which operated during the Early Republican period between 1934 and 1951. The research aims to shed light on the contributions of these activities to the province of Elazığ and its local musical culture. Designed as a qualitative document analysis, the study employs historical methods alongside principles of qualitative data analysis. Musical activities conducted under the auspices of the Elazığ Community Centers and their cultural impact on the city are discussed. The research utilizes thematic and interpretive analysis techniques, analyzing historical documents in a multi-layered manner with attention to their historical context. Within this scope, various primary sources dated between 1934 and 1952 were examined, including local newspapers (e.g., Turan), periodicals (e.g., Altan, published by the Elazığ Community Center), inspection reports, circulars, community center records, and documents from the Presidential State Archives. The findings reveal that the Music Branch of the Fine Arts Department of the Elazığ Community Center undertook many significant initiatives. In particular, the community center orchestra and band played an active role in the city’s cultural life; free music education was provided to the public in various instrumental fields, and folk song compilation projects were carried out. All of these activities were shaped in accordance with the music policies of the Republican era.