hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ ÖRNEĞİ
A COMPARATIVE STUDY ON SOCIAL GENDER ROLES: THE CASE OF ATATÜRK UNIVERSITY SOCIOLOGY DEPARTMENT
Yazar: Yıldırım, Sait
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Toplumsal cinsiyet,kadın,eğitim,sosyoloji ; Social gender,women,education,sociology

Toplumsal cinsiyet rolleri toplumsal yapıda birçok farklıkaynaktan beslenmektedir. Aile, kültür, din ve devlet aracılığı ile cinsiyetrolleri toplum yaşamında kadın ve erkek ilişkisini belirlemektedir. Cinsiyetrollerinin kadın ve erkek arasında hak ve özgürlükler bağlamında bir ayrıma yolaçtığı bilinmektedir. Bu sebeple cinsiyet rollerinin etkisini ortadan kaldırmakiçin birçok girişim gerçekleşmiştir. Bu girişimler eğitim temelindegüçlenmektedir.  Bu sebeple eğitim vecinsiyet ilişkisi önemli bir tartışma alanını oluşturmaktadır. Eğitimincinsiyet rolleri ile ilgili bağı mevcut çalışmanın temel konusunuoluşturmaktadır. Bu çalışmada toplumsal cinsiyet rollerinin eğitim ile ilişkisiuygulamalı bir çalışma ile değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında AtatürkÜniversitesi Sosyoloji Bölümünde 2017-2018 eğitim öğretim yılında 1. ve 4. sınıftaokuyan öğrencilere toplumsal cinsiyet rollerine dair algıları ölçmek için birölçek uygulanmaktadır. Çalışmada katılımcıların ölçek üzerinden cinsiyet,okunan sınıf, yaşanılan yerin yerleşim türü, anne ve baba eğitim durumlarının tutumlarıüzerindeki etkisi ölçülmektedir. Çalışmanın amacı eğitimin ve sosyolojibölümünün eğitim anlayışının öğrencilerin cinsiyet rolleri üzerindeki etkisinikarşılaştırmalı olarak ele almaktır.

Social gender roles have utilized various sources in the social structure. Gender roles define man-woman relationships in social life via family, culture, religion and the state. It is a wellknown fact that a gender role creates a distinction between men and women in terms of individual rights and freedoms. For this reason many attempts have been done in order to neutralize gender roles. These attempts gain strength at the heart of education. For this reason, education and gender relationship creates a significant discussion field. The relation of education with gender roles constitutes the main subject of this study. In this study, the relation of social gender roles with education is evaluated through an applied study. Within the scope of this study, a scale was applied to first and fourth grade students studying in Atatürk University Sociology Department in 2017-2018 academic year in order to measure their perceptions about social gender roles. In the study, the effects of situations like gender, current class grade, the type of living place and education status of parents on perception of participants are measured via the scale. The purpose of the study is to discuss the effect of education and education percept of sociology department on gender roles of the students comparatively.
ÇALIŞANLARIN İŞ TATMİNİ İLE YENİLİKÇİ DAVRANIŞININ BİREYSEL PERFORMANSA ETKİSİ
THE EFFECT OF JOB SATISFACTION AND INNOVATIVE BEHAVIOR OF EMPLOYEE ON INDIVIDUAL PERFORMANCE
Yazar: İspir, İsa
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Job Satisfaction,Innovative Behaviour,Individual Performance ; İş Tatmini,Yenilikçi Davranış,Bireysel Performans

Bu çalışmanın temel amacı, iş tatmini veyenilikçi davranışın, bireysel performansına etkisi olup olmadığını tespitetmektir. Bu bağlamda Kahramanmaraş ilinde bulunan bir kamu kurumuçalışanlarından 226 kişiye anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSSistatistik programı ile analiz edilmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Çalışmasonucunda elde edilen bulgulara göre, iş tatmini ve yenilikçi davranışın,bireysel performansa olumluyönde etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, iş tatmini, yenilikçi davranışve bireysel performansın pozitif ilişki içerisinde olduğu belirlenmiştir.

The main purpose of this study is to determine whether jobsatisfaction and innovative behavior have an impact on individual performance. In this context, a questionnaire was applied to 226 people in a public institution in Kahramanmaraş. The data were analyzed by SPSS statistical program and the results were evaluated. According to the results of the study, it was determined that job satisfaction and innovative behavior had a positive effect on individual performance. It was also determined that job satisfaction, innovative behavior and individual performance were positively related.
BİR TEKNOLOJİK GELİŞME OLARAK KURUMSAL KAYNAK PLANLAMASININ İŞLETMELER SAĞLAYABİLECEĞİ FAYDALAR VE BİR ARAŞTIRMA
POTENTIAL BENEFITS TO FIRMS OF ENTERPRISE RESOURCE PLANNING AS A TECHNOLOGICAL DEVELOPMENT AND A RESEARCH
Yazar: Dulkadir, BERKANT; Özdemir, LÜTFİYE
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Enterprise Resource Planning,Cost,Technology ; Kurumsal Kaynak Planlaması,Maliyet,Teknoloji

Bu araştırmanınamacı, Kurumsal Kaynak Planlaması'nın işletmelere sağlayabileceği faydalarıaraştırmaktır. Araştırma, G. Antep, Malatya ve Adıyaman illerinde tekstilsektöründe üretim faaliyetinde bulunan 158 işletme üzerinde yürütülmüştür.Veriler, anket tekniğiyle toplanmıştır. Ölçme aracının güvenilirliği (Cronbach’s Alpha) .79’dur. Araştırmada faktör analizi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak KKP'ninişletmelere sağladığı faydalar; işlevleri bütünleştirme, stratejik desteksağlama, tekrar ve hataları önleme ve süreçleri hızlandırma faydaları olarakdört faktör altında toplanmıştır. Bu faydalar, çalışan sayısına, teknik personel sayısına ve KKP deneyimine görefarklılaşmaktadır.

The purpose of the research is to investigate the benefits of Enterprise Resource Planning to firms. The research was carried out on 158 firms that are engaged in production activity in textile sectors in G. Antep, Malatya, and Adıyaman. The data were collected using survey technique. Reliability of measurement tool is 79%. Factor analysis, t-test, and one-way ANOVA were used in the research. As a result, benefits of ERP were grouped as integrating functions, providing strategic support, preventing repetitions and errors, and accelerating processes. These benefits have been differentiated according to the number of employees, and technical staff and ERP experience.
SANAT ETKİNLİKLERİ BAĞLAMINDA FESTİVALLERİN KENTSEL VE TOPLUMSAL GELİŞİME KATKILARI: KERVANSARAY BULUŞMASI
CONTRIBUTIONS OF FESTIVALS TO URBAN AND SOCIAL DEVELOPMENT IN TERMS OF ART EVENTS: CARAVANSERAI MEETING
Yazar: Ercan, Halil Fazıl
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Contemporary Art,Caravanserai Meeting,Festival,Battalgazi ; Çağdaş Sanat,Kervansaray Buluşması,Festival

Toplumlarınyılın belirli dönemlerinde günlük rutin yaşamlarının dışına çıkarak anmagünleri, kurtuluş günleri, tanıtım günleri gibi farklı nedenlerlegerçekleştirdikleri etkinlikler mevcuttur. Bu etkinlikler çeşitli ülkelerde,şehirlerde ve bölgelerde kentsel ve toplumsal özelliklerine göre şenlik,karnaval, panayır gibi farklı farklı isimler altında gerçekleştirilmektedir.Geldiğimiz süreçte ülkemizde çoğunlukla festival kavramı adı altındayapılmaktadır. Festivaller kapsamında gerçekleştirilen sanatsal etkinlikler gereksanatın, sanatçının halkla buluşması gerekse bireysel, toplumsal duyarlılığınartırılması ve estetik bakış açısının kazanımında etkin rol oynamaktadır. Bu çalışmada öncelikle içeriğinde sanatsalaktiviteleri barındıran yurt dışında, ülkemizde yapılan festivaller vefestivallerle ilgili yapılan araştırmalar incelenmiş ülkemizdeki çağdaş sanatkapsamındaki sergi ve etkinlikler araştırılmış, bu bağlamda Malatya Battalgaziİlçesinde düzenlenen içeriği ağırlıklı olarak çağdaş sanat aktivitelerinikapsayan “Kervansaray Buluşmaları” örneği ele alınmıştır.

There are some events that societies have for different reasons apart from their daily life such as day of commemoration day, independence day and publicity day. These events have been held in different countries, cities and regions such as festivals, carnivals and fair according to their urban and regional features. It is mostly held under the name of festival in our country. Artistic events that have been held within the scope of festivals play an active role in not only meeting the art and artist with the public but also increasing the individual and social awareness and gaining the a esthetic point of view. In this article, primarily, festivals that include artistic activities, exhibitions and events within the scope of contemporary art in our country have been researched and in this regard the sample of “Kervansaray Meetings” held in Battalgazi in Malatya which contain mainly contemporary art activities has been discussed.
İNGİLTERE ÜNİVERSİTELERİNDE ARAPÇA ÖĞRETİMİ
İNGİLTERE ÜNİVERSİTELERİNDE ARAPÇA ÖĞRETİMİ
Yazar: Türkmen, Sabri
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Arapça,İngiltere,dil öğretimi,öğretim yöntemleri

OrtaDoğu çalışmaları, modern yabancı diller ve İslami çalışmalar, İngilterehükümetince yükseköğretimde stratejik olarak önemli kabul edilmiştir. Arapçaeğitimi, İngiltere'de uzun bir geçmişe sahip olup 1600'lü yıllaradayanmaktadır. İngiliz Konseyi, öğrenilmesi gereken diller listesinde Arapçayıikinci sıraya yerleştirerek Arapçanın ekonomik, sosyal ve politik nedenlerleöğrenilmesini teşvik etmektedir.Üniversitedil merkezlerinde Arapça okuma, konuşma, yazma ve anlama becerilerini geliştirmekiçin, ders öncesi hazırlık ve ders sonrası takip çalışmalarını içerenaktivitelere yer verilmektedir. Bazı faaliyetler ise Self-Access Center'daki materyallerleyapılmaktadır."İngiltereÜniversitelerinde Arapça Öğretimi" adlı çalıma ile yapılan alanaraştırması ve gözlem neticesinde İngiltere yükseköğretiminde okutulmakta olanArapçanın genel anlamda bir çerçevesi çizilmektedir.

OrtaDoğu çalışmaları, modern yabancı diller ve İslami çalışmalar, İngilterehükümetince yükseköğretimde stratejik olarak önemli kabul edilmiştir. Arapçaeğitimi, İngiltere'de uzun bir geçmişe sahip olup 1600'lü yıllaradayanmaktadır. İngiliz Konseyi, öğrenilmesi gereken diller listesinde Arapçayıikinci sıraya yerleştirerek Arapçanın ekonomik, sosyal ve politik nedenlerleöğrenilmesini teşvik etmektedir.Üniversitedil merkezlerinde Arapça okuma, konuşma, yazma ve anlama becerilerini geliştirmekiçin, ders öncesi hazırlık ve ders sonrası takip çalışmalarını içerenaktivitelere yer verilmektedir. Bazı faaliyetler ise Self-Access Center'daki materyallerleyapılmaktadır."İngiltereÜniversitelerinde Arapça Öğretimi" adlı çalıma ile yapılan alanaraştırması ve gözlem neticesinde İngiltere yükseköğretiminde okutulmakta olanArapçanın genel anlamda bir çerçevesi çizilmektedir.
İTİKADÎ MEZHEPLERİN İMÂMET TASAVVURU
ISLAMIC SECTS’ CONCEPTUALIZATION OF CALIPHATE
Yazar: Kubat, Mehmet
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: caliphate,Qurayshism,appointed with nass ; İmam,halife,Kureyşîlik,nass ile tayin

İslâm’ınilk döneminden bugüne Müslümanlar arasında ortaya çıkan en önemli problemimâmet konusunda baş gösteren anlaşmazlıktır. İslâm tarihi boyunca üzerinde en çok ihtilâfınmeydana geldiği, etrafında en çok tartışmanın yaşandığı ve uğruna en çok kavgave savaşın yapıldığı mesele de şüphesiz imâmet meselesidirBu sorun Şîa, Havâric ve Mürcie başta olmak üzere hemen bütün itikadîmezheplerin fikir, anlayış ve duruşlarını şekillendirmiştir. Bu makaledeönce imâmet ve hilâfet kavramlarının anlam alanını üzerinde durulacak, ardındanda ilk teşekkül eden Hâvâric, Şîa ve Mürcie fırkalarının imâmet nazariyesiözetlenecek ve en sonunda da Ehl-i Sünnet’in Selefiyye, Eş’ariyye veMâturidiyye ekollerinin imâmet görüşü aktarılacaktır.

Themost important problem that emerged between Muslims since the first period ofIslam has been the disagreement about the caliphate. Throughout the history ofIslam the issue of caliphate has been the most controversial one causingfights. This issue has shaped the attitudes, ideas and views of certain creedssuch as Shia, Khawarij, and Murji’a. In this article, firstly, the meaningof the concept of caliphate will be elaborated, and then the theory ofcaliphate of the Shia,Khawarij, and Murji’a sects will be summarized. Finally,the views regarding the caliphate of the Ahl al-Sunnah, Salafiyya, Ashariyyaand Maturidiyya schools will be investigated.
İBNÜLEMİN MAHMUD KEMÂL İLE KEMÂLEDDİN HARPUTÎ EFENDİ’NİN MEKTUPLAŞMALARI- II
THE CORRESPONDENCE OF IBNÜLEMIN MAHMUD KEMAL AND KEMALEDDIN HARPUTI- II
Yazar: Karataş, Ahmet
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Kemâleddin Harputî,İbnülemin Mahmud Kemâl,Abdullah Cevdet,İshak Re’fet,Işıtman

İki makaleden oluşan bu serinin ilkinde İbnülemin MahmudKemâl İnal’ın müderris ve müftü Harputlu Mehmed Kemâleddin Efendi’ye gönderdiğimektuplardan Şark İstiklâl Mahkemesi Arşivi’nde bulunanları KemâleddinEfendi’nin bazı müsveddeleri ve bir mektubuyla birlikte ele alınmıştı. Bumakalede ise Kemâleddin Efendi’nin ömrünün son yıllarında Harput’tanİbnülemin’e yolladığı İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nde mahfuzmektupları incelenmiştir. Bu mektuplarda Kemâleddin Efendi’nin Şark İstiklâlMahkemesi’nde yargılanmasının etkisini üzerinden atamadığı görünmektedir.Kronik diyabet ve göz hastalığına son yıllarında yakalandığı mesane kanseri,damar sertliği de eklenince mektuplarının ana konusu ister istemez sağlıkmeseleleri olmuştur. Kemâleddin Efendi mektuplarına daha evvel yayımladığıAliyyü’l-Kārî’nin el-Mülemma‛ adlı risâlesinin izâhlı tercümesini vebazı şiirlerini de ilâve edip göndermiştir. Bu şiirler arasında en dikkatçekeni hemşehrisi Abdullah Cevdet’in ölümü üzerine yazdığı tarih manzûmesidir.Devirlerinin ve muhitlerinin mühim simâlarından olan İbnülemin ile KemâleddinEfendi’nin mektuplarının da diğer eserleri gibi ilim ve edebiyat tarihimizekatkı sağlayacağını ümid ediyoruz.

In the first article of this seriesconsisting of two articles, the letters of İbnülemin Mahmud Kemal İnal whichare found in the Şark İstiklâl Mahkemesi and adressed to müderris and müftiMehmed Kemaleddin Efendi were examined along with some rough copies of KemaleddinEfendi. In this article the letters that were sent from Kemaleddin Efendi fromHarput to İbnülemin in the last years of his life were examined. The lettersare now a part of the Istanbul University Rare Book Collection. It can beclearly seen from the letters that that Kemaleddin Efendi did not overrule theinfluence of his trial in the Şark İstiklal Court. Due to chronic diabetes andthe additon of bladder cancer and vascular stiffness in Kemaleddin Efendi’slast years the main subject of the letters were health issues. KemaleddinEfendi sent along an explanation of his translation of Aliyyü’l-Kâri’sel-Mülemma’ and some of his poems with the letters. The most remarkable amonghis poems is the chronogram he wrote upon the death of his fellow-townsmanAbdullah Cevdet. We hope that the letters of two famous characters of theirtimes and circles will make a contribution to our literature on their works.
HİPODERMİK İĞNE MODELİ BAĞLAMINDA NAZİ PROPAGANDASININ WALT DİSNEY ÇİZGİ FİLMLERİNDE ELEŞTİRİSİ
HİPODERMİK İĞNE MODELİ BAĞLAMINDA NAZİ PROPAGANDASININ WALT DİSNEY ÇİZGİ FİLMLERİNDE ELEŞTİRİSİ
Yazar: Çakı, Caner
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Propaganda,Çizgi Film,Nazizm,Hipodermik İğne,Göstergebilim

Çizgifilmler, 2. Dünya Savaşında Müttefik Devletler Bloğu'nda yer alan AmerikaBirleşik Devletleri tarafından, Nazi Almanyası'na karşı propaganda aracı olarakkullanıldı.Bu amaçla,ABD'nin en popüler medya şirketi olan Walt Disney,Amerikan propagandasında aktif olarak rol aldı. Bu süreçte Walt Disney çizgifilmlerinde Nazilerin Alman halkını tıpkı Harold Lasswell’in Hipodermik İğneModeli’n de belirttiği gibi propaganda yoluyla etkilediği anlatıldı. Nitekim,çizgifilmler Alman halkının zihinlerinin tamamen Nazilerin kontrolü altına girdiğinivurguladı. Bu çalışmada, Listverse'nin belirlediği en ünlü 10 Nazi karşıtı WaltDisney yapımı çizgi film içerisinden amaçlı örneklem metodu kullanılarakbelirlenen üç çizgi filminde,ABD propagandasının Harold Lasswell'in Hipodermikİğne Modeli bağlamında Nazileri ne yönde sunduğu incelendi. Çalışma kapsamındaincelenen çizgi filmler,nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan göstergebilimselanaliz metodu kullanılarak, Fransız Dil Bilimci Roland Barthes'ın düzanlam(detonation) ve yananlam (connotation) boyutunda analiz edildi. Elde edilenbulgular ışığında, propaganda amaçlı kullanılan çizgi filmlerde; Nazilerinkitle iletişim araçlarını etkin bir şekilde kullanarak Alman halkı üzerindetahakküm kurduğu ve nihayetinde propagandanın etkisiyle Almanların Hitler’inher dediğini yaptığı ortaya çıkarıldı.

Çizgifilmler, 2. Dünya Savaşında Müttefik Devletler Bloğu'nda yer alan AmerikaBirleşik Devletleri tarafından, Nazi Almanyası'na karşı propaganda aracı olarakkullanıldı.Bu amaçla,ABD'nin en popüler medya şirketi olan Walt Disney,Amerikan propagandasında aktif olarak rol aldı. Bu süreçte Walt Disney çizgifilmlerinde Nazilerin Alman halkını tıpkı Harold Lasswell’in Hipodermik İğneModeli’n de belirttiği gibi propaganda yoluyla etkilediği anlatıldı. Nitekim,çizgifilmler Alman halkının zihinlerinin tamamen Nazilerin kontrolü altına girdiğinivurguladı. Bu çalışmada, Listverse'nin belirlediği en ünlü 10 Nazi karşıtı WaltDisney yapımı çizgi film içerisinden amaçlı örneklem metodu kullanılarakbelirlenen üç çizgi filminde,ABD propagandasının Harold Lasswell'in Hipodermikİğne Modeli bağlamında Nazileri ne yönde sunduğu incelendi. Çalışma kapsamındaincelenen çizgi filmler,nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan göstergebilimselanaliz metodu kullanılarak, Fransız Dil Bilimci Roland Barthes'ın düzanlam(detonation) ve yananlam (connotation) boyutunda analiz edildi. Elde edilenbulgular ışığında, propaganda amaçlı kullanılan çizgi filmlerde; Nazilerinkitle iletişim araçlarını etkin bir şekilde kullanarak Alman halkı üzerindetahakküm kurduğu ve nihayetinde propagandanın etkisiyle Almanların Hitler’inher dediğini yaptığı ortaya çıkarıldı.
CEMİL SAİD BEY (1872-1948) VE DÜŞÜNCE YAPISI
CEMİL SAİD BEY (1872-1948) VE DÜŞÜNCE YAPISI
Yazar: Karacan, Osman
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Cemil Said Bey,Medenileşmek,Batılılaşma

Osmanlı Devleti’nin son dönem askerî diplomatlarından olan Cemil Said Bey(1872-1948), geleneksel ve modern düşünceyi yakından bilen bir ailedeyetişmiştir. Mekteb-Sultani ve Mekteb-i Harbiye’de okuyan Cemil Said Bey, 1891’de HarbiyeNezareti’nde ilk görevine atanmıştır. Kısa bir süre hariç aralıksız bir şekilde1919 tarihine kadar askerî görevlerde bulunan Cemil Said Bey, askerî görevininyanı sıra farklı alanlarda çok sayıda eser kaleme almıştır. Osmanlı Devleti’ninyaşadığı sorunlara yoğunlaşan Cemil Said Bey’in temel savı Batılılaşmak birdiğer ifadeyle medenileşmekti. Batıyı medeniyetin temsilcisi olarakdeğerlendiren Cemil Said Bey, medenileşmeyi bir zorunluluk olarakdeğerlendirmiştir. Osmanlı Devleti’nin kurtuluşunu da medenileşmekte görenCemil Said Bey, medenileşmek için de öncelikle içtimai hayatın uygun hâlegetirilmesi gerektiğine işaret etmiştir. Cehalet, yabancı düşmanlığı ve taassupile mücadele edilmesini savunan Cemil Said Bey, bireyleri manevi yönden terbiyeedecek sanat, edebiyat ve musiki eğitiminin verilmesi, kadınların toplumsalhayata katılması ile medenileşme için gerekli altyapının hazır hale getirilmişolacağını ileri sürmüştür. İçtimai yapının değişim dinamiklerine dikkat çekenCemil Said Bey, medeni toplumun inşasına odaklanmıştır.

Osmanlı Devleti’nin son dönem askerî diplomatlarından olan Cemil Said Bey(1872-1948), geleneksel ve modern düşünceyi yakından bilen bir ailedeyetişmiştir. Mekteb-Sultani ve Mekteb-i Harbiye’de okuyan Cemil Said Bey, 1891’de HarbiyeNezareti’nde ilk görevine atanmıştır. Kısa bir süre hariç aralıksız bir şekilde1919 tarihine kadar askerî görevlerde bulunan Cemil Said Bey, askerî görevininyanı sıra farklı alanlarda çok sayıda eser kaleme almıştır. Osmanlı Devleti’ninyaşadığı sorunlara yoğunlaşan Cemil Said Bey’in temel savı Batılılaşmak birdiğer ifadeyle medenileşmekti. Batıyı medeniyetin temsilcisi olarakdeğerlendiren Cemil Said Bey, medenileşmeyi bir zorunluluk olarakdeğerlendirmiştir. Osmanlı Devleti’nin kurtuluşunu da medenileşmekte görenCemil Said Bey, medenileşmek için de öncelikle içtimai hayatın uygun hâlegetirilmesi gerektiğine işaret etmiştir. Cehalet, yabancı düşmanlığı ve taassupile mücadele edilmesini savunan Cemil Said Bey, bireyleri manevi yönden terbiyeedecek sanat, edebiyat ve musiki eğitiminin verilmesi, kadınların toplumsalhayata katılması ile medenileşme için gerekli altyapının hazır hale getirilmişolacağını ileri sürmüştür. İçtimai yapının değişim dinamiklerine dikkat çekenCemil Said Bey, medeni toplumun inşasına odaklanmıştır.
DİVAN ŞİİRİNDE MUHTESİP
DİVAN ŞİİRİNDE MUHTESİP
Yazar: Gümüş, Mustafa Yunus
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Adalet,hisbe,muhtesip,yasak,ceza

İslam tarihinin hemen her döneminde etkinbir şekilde varlığını sürdürmüş olan hisbe teşkilatı, toplumsal düzenin,ticaretin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesini sağlamıştır. Çarşı ve pazar diyeadlandırılan mahalli ticaret merkezlerinin kontrolünü sağlamanın dışındatoplumsal sorunların çözümünde de aktif rol alan hisbe teşkilatı, bu yönüyleşiirdeki yerini almıştır. Bu teşkilatın en etkili üyesi olan muhtesip, elindekigüç ve yetkiler sayesinde toplumun hem itibarını kazanmış hem de onlarınüzerinde büyük bir korku oluşturmuştur. Asayiş ve iç güvenliği sağlamaklagörevli muhtesibin, azarlama, dövme, teşhir etme gibi insanı rencide edecekcezalar vermesi, toplum üzerinde caydırıcı bir etkiye sahiptir. Şairlerözellikle meyhaneyi mekân edinmiş sarhoşlar üzerinden muhtesip korkusunuşiirlerinde ele almışlardır. Muhtesibe duyulan korkunun yanında, öfke ve sitemde bu şiirlerdeki yerini almıştır.

Hisba organizations which existedeffectively in almost every period of history of Islam contributed to themaintenance of social order and trade. Hisba organizations took the control oflocal shopping bazaars and markets; were active in the solution to socialproblems and were the topic of poetry due to these properties. The mostinfluential member of this organization, the muhtesip, was both a prestigiousand awesome figure thanks to the power he had. Ensuring public order andinternal security, muhtesib's right to rebuke, beat and expose punished peoplehad a deterrent effect on the society. Poets deal with subjects such as howpeople tarrying taverns feared the muhtesib. Not only fear from the muhtesibbut also complaints about and anger towards the muhtesib were also dealt within the poems.