Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi
Investigating Online Psychotherapy in the Framework of Ethical Codes
Yazar: Şen, Gamze; Korkmaz, Burcu
Dergi: Psikoloji Çalışmaları, Vol. 43 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Online psychotherapy,ethics,qualitative method,thematic analysis ; Çevrimiçi psikoterapi,etik,nitel yöntem,tematik analiz

Giderek  yaygınlaşan,  gelişen  ve  değişen  teknolojinin  bir  sonucu  olarak kişilerin iletişim ve etkileşim kurma yolları da zaman içinde değişime uğramış, hayatımızın bu derece kaçınılmaz bir parçası haline gelen internet kullanımı, artan  bir  şekilde  “psikoterapi  hizmeti  de  internet  üzerinden  uygulanabilir mi?’ sorusunu beraberinde getirmiştir. Aynı zamanda çevrimiçi psikoterapinin etkililiğine dair şüpheler, terapötik ittifakın kurulamaması endişesi, teknolojik alt yapı yetersizliği, gizlilik, güvenlik ve etik sorunlar ise bu alandaki gelişmelerin önünde  ciddi  bir  engel  oluşturmaktadır.  Bu  çalışmanın  amacı  da  çevrimiçi yürütülen psikoterapilerde yaşanabilecek, en çok kaygı uyandırdığı alanyazında tespit  edilen  durumlar  karşısında,  terapistlerin  öngörülerinin  etik  kodlar çerçevesinde incelenmesidir. Araştırmaya, Türkiye’nin farklı illerinde çalışan 43 psikoterapist katılmıştır. Çevrimiçi psikoterapi sürecinde hipotetik durumlar aracılığıyla terapistlerin tepkilerinin açığa çıkarılması hedeflenmiş, elde edilen veriler ‘tümevarımsal tematik analiz’ (inductive thematic analysis) prosedürü kullanılarak  analiz  edilmiştir.  Araştırmada  katılımcıların  hipotetik  durumda ne  yapacaklarına  ilişkin  yanıtları  ‘tepkiler’;  bu  tepkileri  verirken  yaptıkları açıklamaları  ise  terapist  olarak  ‘görüşleri’  olarak  kavramsallaştırılmıştır. Tepkilere ilişkin elde edilen bulguların çevrimiçi psikoterapide (1) Sorumluluk alanının kontrolünü kaybetmek, (2) Sürecinin kontrolden çıkması durumunda başa çıkma, (3) Yetkinliğin sınırlarını korumak (4) Sözel olmayan ipuçlarını kaçırabilme durumuyla başa çıkma ve (5) ‘Kırmızı çizgi’: Çevrimiçi terapiyi tercih  etmemek  şeklinde  5  temada  gruplandırılabileceğine  karar  verilmiştir. Görüşlere  ilişkin  elde  edilen  bulgular  göz  önünde  bulundurulduğunda,  bir uçta  çevrimiçi  terapilerin  tamamen  etik  dışı  olduğu,  diğer  uçta  çevrimiçi terapileri kullanmamanın etik dışı olduğu görüşlerinin bir boyut üzerinde yer aldığı  görülmüştür.  Ortaya  çıkan  bu  temalar  Türk  Psikologlar  Derneği  Etik Yönetmeliği  referans  alınarak  tartışılmış,  terapistlerin  durum  karşısındaki tepkileri incelenirken etik yönetmelikteki maddelerin içeriğine dair ihtiyaçlar ve çözüm önerileri belirlenmiştir.

The ways people communicate and interact have been changing over time as a result of the increasingly widespread developments and changes in technology. The use of the Internet, which has become an inevitable part of human life, increasingly raises the question of whether psychotherapy can be performed over the Internet. At the same time, doubts about the effectiveness of online psychotherapy; worries about not being able to establish a therapeutic alliance; the lack of technological infrastructure, privacy, and security; and ethical problems pose serious obstacles to the developments in this field. The aim of this study is to examine therapists’ reactions to unexpected situations that occur in the literature within the framework of ethical codes and that are found to be the most concerning to therapists regarding online psychotherapy. This study’s participants involve 43 therapists working in different provinces of Türkiye. The study examines online psychotherapy with the aim of revealing psychotherapists’ perceptions with regard to hypothetical situations and analyzes the obtained data according to the qualitive analytical method of inductive thematic analysis. The findings can be grouped under five themes: (1) how to not lose control of the area of responsibility, (2) how to cope with out-of-control situations, (3) how to maintain the limits of competence, (4) how to cope with the lack of nonverbal cues, and (5) a red line not to be crossed (i.e., these participants do not prefer online therapy). When considering the findings regarding their views, they are seen to range from online therapy being considered completely unethical at one extreme and unethical not to use online therapies at the other. The study discusses these emerging themes with reference to the Code of Ethics of the Turkish Psychologists Association while also analyzing therapists’ reactions to the situations and determining the needs for and resolving which items should be present in the code of ethics.