hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
KAZAKİSTAN VE KIRGIZİSTAN'DA KOLEKTİFLEŞTİRME: SÖZLÜ TARİH ÇERÇEVESİNDEN BİR BAKIŞ
KAZAKİSTAN VE KIRGIZİSTAN'DA KOLEKTİFLEŞTİRME: SÖZLÜ TARİH ÇERÇEVESİNDEN BİR BAKIŞ
Yazar: Kurmangaliyeva Ercilasun, Güljanat
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: Kazak,Kırgız,kolektifleştirme,kolektivizasyon,kolhoz (kolektif çiftlik),sözlütarih

20. yüzyıl Kazakistan ve Kırgızistan tarihinin dönüm noktaları arasında, zorla yerleşik hayat tarzına geçirilmeleri, hayvanlarına devlet tarafından el konması ve varlıklı insanların “kulak” diye etiketlenerek cezalandırılması gibi uygulamalardan oluşan, Sovyetlerin zorla kolektifleştirme politikaları da bulunmaktadır. Sovyetlerin merkezî ekonomi sistemine geçiş yolundaki tavizsiz siyasetine, sert iklim koşullarının eşlik etmesiyle ve 1920'lerin sonundaki – 1930'ların başındaki yetersiz hasatla birlikte yürütülen bu politikalar, milyonlarca insanın yaşamını olumsuz şekilde etkilemiştir.Bu çalışmada, sözlü tarih araştırmalarına dayanılarak, 1928 yılından itibaren uygulamaya başlanan kolektifleştirme sürecinin, Kazakistan ve Kırgızistan'da halkın hayatını ne şekilde etkilediği üzerinde durulmuş; kolektifleştirmenin sıradan insanlar tarafından algısı, halkın direnişi, kolektifleştirmenin sebep olduğu sonuçlar ve halkın bu süreci değerlendirmesi ele alınmıştır.Bu çalışmaya temel teşkil eden sözlü tarih verileri, "20. Yüzyılda Kırgız Milli Kimliğinin Oluşum Süreci", "Orta Asya Halkının Yaşayan Tarihi: Kırgızistan Örneği" ve "Orta Asya Halkının YaşayanTarihi: Kazakistan Örneği" adlı projelerin sonuçlarına dayanmaktadır ve bizzat halkın ağzından derlenen yeni bilgileri de içermektedir.

20. yüzyıl Kazakistan ve Kırgızistan tarihinin dönüm noktaları arasında, zorla yerleşik hayat tarzına geçirilmeleri, hayvanlarına devlet tarafından el konması ve varlıklı insanların “kulak” diye etiketlenerek cezalandırılması gibi uygulamalardan oluşan, Sovyetlerin zorla kolektifleştirme politikaları da bulunmaktadır. Sovyetlerin merkezî ekonomi sistemine geçiş yolundaki tavizsiz siyasetine, sert iklim koşullarının eşlik etmesiyle ve 1920'lerin sonundaki – 1930'ların başındaki yetersiz hasatla birlikte yürütülen bu politikalar, milyonlarca insanın yaşamını olumsuz şekilde etkilemiştir.Bu çalışmada, sözlü tarih araştırmalarına dayanılarak, 1928 yılından itibaren uygulamaya başlanan kolektifleştirme sürecinin, Kazakistan ve Kırgızistan'da halkın hayatını ne şekilde etkilediği üzerinde durulmuş; kolektifleştirmenin sıradan insanlar tarafından algısı, halkın direnişi, kolektifleştirmenin sebep olduğu sonuçlar ve halkın bu süreci değerlendirmesi ele alınmıştır.Bu çalışmaya temel teşkil eden sözlü tarih verileri, "20. Yüzyılda Kırgız Milli Kimliğinin Oluşum Süreci", "Orta Asya Halkının Yaşayan Tarihi: Kırgızistan Örneği" ve "Orta Asya Halkının YaşayanTarihi: Kazakistan Örneği" adlı projelerin sonuçlarına dayanmaktadır ve bizzat halkın ağzından derlenen yeni bilgileri de içermektedir.
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE BİR ÜNLEMLEŞME ÖRNEĞİ: BAŞLATMA - BAŞLARIM
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE BİR ÜNLEMLEŞME ÖRNEĞİ: BAŞLATMA - BAŞLARIM
Yazar: Dinar, Talat
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2015
Anahtar kelimeler: ünlem,ünlemleşme,ünlem niteliğinde kullanılabilen yapılar,başlarım,başlatma

İnsanların çeşitli (sevinç, üzüntü, korku, heyecan vb.) duygularını yansıtan kelimeler olarak değerlendirilen ünlemler ortaya çıkışları, gelişimleri ve üstlendikleri anlamlar bakımından bir hayli önemli unsurlardır. Dillerin ortaya çıkışı teorilerine de konu olan ünlemlerin ayırt edici özelliği konuşmada vurgu ve tonlamadır. Konuşma dili için geçerli olan vurgu ve tonlamanın yerini yazı dilinde ünlem işareti alır. Dolayısıyla yazı dilinde ünlem görevinde kullanılabilen kelimelerin belirleyicisi ve habercisi metnin yazarıdır. Ancak yazarın ünlem işaretiyle yaptığı uyarıya ihtiyaç duymadan da bir duygunun habercisi olabilen kelimeler vardır. Buna en güzel örneklerden biri başlatma ve başlarım ifadeleridir. Her ikisi de başlamak fiiline dayanan bu ifadeler dilin değişimine paralel olarak zaman içerisinde gerçek anlamları dışında kızgınlık ve öfke belirtisi yansıtan anlamlar da üstlenmişlerdir. Bu makalede Türkçe Ulusal Derleminden tespit edilen örnekler ışığında başlatma ve başlarım ifadelerinin nasıl ünlem görevi üstlendikleri üzerinde durulmuştur.

İnsanların çeşitli (sevinç, üzüntü, korku, heyecan vb.) duygularını yansıtan kelimeler olarak değerlendirilen ünlemler ortaya çıkışları, gelişimleri ve üstlendikleri anlamlar bakımından bir hayli önemli unsurlardır. Dillerin ortaya çıkışı teorilerine de konu olan ünlemlerin ayırt edici özelliği konuşmada vurgu ve tonlamadır. Konuşma dili için geçerli olan vurgu ve tonlamanın yerini yazı dilinde ünlem işareti alır. Dolayısıyla yazı dilinde ünlem görevinde kullanılabilen kelimelerin belirleyicisi ve habercisi metnin yazarıdır. Ancak yazarın ünlem işaretiyle yaptığı uyarıya ihtiyaç duymadan da bir duygunun habercisi olabilen kelimeler vardır. Buna en güzel örneklerden biri başlatma ve başlarım ifadeleridir. Her ikisi de başlamak fiiline dayanan bu ifadeler dilin değişimine paralel olarak zaman içerisinde gerçek anlamları dışında kızgınlık ve öfke belirtisi yansıtan anlamlar da üstlenmişlerdir. Bu makalede Türkçe Ulusal Derleminden tespit edilen örnekler ışığında başlatma ve başlarım ifadelerinin nasıl ünlem görevi üstlendikleri üzerinde durulmuştur.
THE MEANING ASSIGNED TO THE TERM ‘ABLA’ (ELDER SISTER) IN FINNISH AND TURKISH
THE MEANING ASSIGNED TO THE TERM ‘ABLA’ (ELDER SISTER) IN FINNISH AND TURKISH
Yazar: Gündüz, Nazlı
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: Kültür,dil,hitap kelimeleri,saygı kelimeleri,kültürlerarası eğitim

Makale Fin dili ile karşılaştırıldığında Türk dilinde hitabet ve saygı sözcüklerinin kullanımında ortaya çıkan farklı kültürel anlamları, ‘abla’ sözcüğünden yola çıkarak açıklamaktadır.Finlandiya’da yayınlanan bir gazete, Finlandiya’da Türkçe eğitimi almış bir gazetecinin Türkiye’de çalışmaya başladığında sokakta kendisine ‘abla’ sözcüğü ile hitap edilmesinianlamlandıramadığından bahseder. Bahsedilen yazı Helsinki Üniversitesi’nde yürütülen Türkçe derslerine götürülüp, ‘abla’ ve ‘hocam’ kelimelerine odaklanılarak, hitabet ve saygı ifade eden kelimelerin kullanıldıkları bağlamlara göre aldıkları anlamlar tartışılmıştır. Bu sözcükleri ve 8 farklı hitabet kelimesini kapsayan bir mülakat ile 42 Fin’e kendi kültürlerinde hitabet kelimelerini nasıl kullandıkları sorulmuştur. Veri çözümlemesi sonuçları Türkler için hitabet, saygı ve büyüklük gösteren kelimelerin çok önem taşımasına rağmen, Finlerin genelde ailedeki herkese özel adı ile hitap ettiğini; büyüklere nadiren akrabalık ifade eden sözcükler kullandıklarını; ancak, tanımadıkları beylere, hanımlara veya üniversite profesörlerine saygı ifade eden hitabet sözcükleri kullandıklarını açığa çıkarmıştır.

Makale Fin dili ile karşılaştırıldığında Türk dilinde hitabet ve saygı sözcüklerinin kullanımında ortaya çıkan farklı kültürel anlamları, ‘abla’ sözcüğünden yola çıkarak açıklamaktadır.Finlandiya’da yayınlanan bir gazete, Finlandiya’da Türkçe eğitimi almış bir gazetecinin Türkiye’de çalışmaya başladığında sokakta kendisine ‘abla’ sözcüğü ile hitap edilmesinianlamlandıramadığından bahseder. Bahsedilen yazı Helsinki Üniversitesi’nde yürütülen Türkçe derslerine götürülüp, ‘abla’ ve ‘hocam’ kelimelerine odaklanılarak, hitabet ve saygı ifade eden kelimelerin kullanıldıkları bağlamlara göre aldıkları anlamlar tartışılmıştır. Bu sözcükleri ve 8 farklı hitabet kelimesini kapsayan bir mülakat ile 42 Fin’e kendi kültürlerinde hitabet kelimelerini nasıl kullandıkları sorulmuştur. Veri çözümlemesi sonuçları Türkler için hitabet, saygı ve büyüklük gösteren kelimelerin çok önem taşımasına rağmen, Finlerin genelde ailedeki herkese özel adı ile hitap ettiğini; büyüklere nadiren akrabalık ifade eden sözcükler kullandıklarını; ancak, tanımadıkları beylere, hanımlara veya üniversite profesörlerine saygı ifade eden hitabet sözcükleri kullandıklarını açığa çıkarmıştır.
TÜRK DÜNYASI GRAMER TERİMLERİ KILAVUZU’NA KATKILAR VE EKLENEN TERİMLERE GENEL BİR BAKIŞ
TÜRK DÜNYASI GRAMER TERİMLERİ KILAVUZU’NA KATKILAR VE EKLENEN TERİMLERE GENEL BİR BAKIŞ
Yazar: Harbalioğlu, Neşe
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu,Yeni Uygur Türkçesi,TürkiyeTürkçesi,Gramer Terimler

Türk lehçeleri alanında çalışanlar için lehçenin gramer yapısının ve gramer anlayışının ortaya konması, farklı coğrafyalardaki mevcut yapıların nasıl yorumlandığının öğrenilmesi gramerlere farklı açılardan bakmayı da beraberinde getirmektedir. Öğrenilen ya da üzerinde çalışılan lehçenin gramer anlayışının oluşmasında çeşitli dilbilim akımları, diğer gramer anlayışlarının da etkisi olabilmektedir. Bu etkilenmeler ile birlikte araştırmacılar farklı görüşleri kendi bakış açılarına göre geliştirerek gramer anlayışına yeni yorumlar getirebilir. Bu nedenle dilbilim akımlarının yanında Türkiye Türkçesi ile benzerlikler gösteren lehçelerin gramerlerinin ve gramer terimlerinin bilinmesi önem taşımaktadır.Türk dünyasındaki gramer terimlerinin Türkiye Türkçesindeki karşılıklarının öğrenilmesinde Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu’nun önemli bir yeri vardır. Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu’nda 453 Yeni Uygur Türkçesi gramer terimi bulunmaktadır. Bu araştırmada Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu’nun Yeni Uygur Türkçesi gramer terimleri dizininde yer almayan ve Türkiye Türkçesi gramer çalışmalarında terim karşılığı bulunan 84 gramer terimi üzerinde durulacaktır

Türk lehçeleri alanında çalışanlar için lehçenin gramer yapısının ve gramer anlayışının ortaya konması, farklı coğrafyalardaki mevcut yapıların nasıl yorumlandığının öğrenilmesi gramerlere farklı açılardan bakmayı da beraberinde getirmektedir. Öğrenilen ya da üzerinde çalışılan lehçenin gramer anlayışının oluşmasında çeşitli dilbilim akımları, diğer gramer anlayışlarının da etkisi olabilmektedir. Bu etkilenmeler ile birlikte araştırmacılar farklı görüşleri kendi bakış açılarına göre geliştirerek gramer anlayışına yeni yorumlar getirebilir. Bu nedenle dilbilim akımlarının yanında Türkiye Türkçesi ile benzerlikler gösteren lehçelerin gramerlerinin ve gramer terimlerinin bilinmesi önem taşımaktadır.Türk dünyasındaki gramer terimlerinin Türkiye Türkçesindeki karşılıklarının öğrenilmesinde Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu’nun önemli bir yeri vardır. Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu’nda 453 Yeni Uygur Türkçesi gramer terimi bulunmaktadır. Bu araştırmada Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu’nun Yeni Uygur Türkçesi gramer terimleri dizininde yer almayan ve Türkiye Türkçesi gramer çalışmalarında terim karşılığı bulunan 84 gramer terimi üzerinde durulacaktır
HER ŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR” NECİP FAZIL, ÇİLE VE ZITLAR DÜNYASI
HER ŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR” NECİP FAZIL, ÇİLE VE ZITLAR DÜNYASI
Yazar: Kürüm, Esra; Furtun, Serkan
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: Tezat,Tasavvuf,Varlık,Kelime Varlığı,Çile,Necip Fazıl Kısakürek

Varlığı ifade etmede ve mutlak hakikati bulma yolunda sanatını icra etmiş bir şair olan Necip Fazıl, Çile adlı şiir kitabındaki şiirlerinde tezat kavramını oldukça sık kullanan, vermek istediklerini çoğu kere tezatlarla aktaran ve bu konuda kendi üslubunu oluşturan bir şairdir. Necip Fazıl’da ahenk ile konunun birlikteliği oldukça önemlidir. “Zıtlar arası ahenk, af ve günah yarışta / Bütün zıtlar kavgada, bütün zıtlar barışta” dizelerinde de görüldüğü gibi şiirlerinde tezatlar, bir ahenk ve manayı en üst perdeden sunacak şekilde işlenmektedir.Bu makalede Necip Fazıl’ın eserlerine yön veren hayatındaki inişli çıkışlı dönemler yer almaktadır. Şairin tezatlıklar dünyası, şairin en önemli eserlerinden biri olan Çile adlı şiir kitabındaki tüm şiirler tezat kavramının iki farklı düzeyinde ele alınmaktadır. Bu makalede öncelikle ifade düzeyindeki tezatlara yer verilmektedir. Bunun ardından da kelime düzeyindeki tezatlar incelenmiş ve tablo haline getirilmiştir. Tezatların, Kısakürek’in söz varlığındaki yeri, onun kendisini anlatmadaki önemi ve tasavvuf dünyasının arka planı hakkında bilgiler sunulmaktadır

Varlığı ifade etmede ve mutlak hakikati bulma yolunda sanatını icra etmiş bir şair olan Necip Fazıl, Çile adlı şiir kitabındaki şiirlerinde tezat kavramını oldukça sık kullanan, vermek istediklerini çoğu kere tezatlarla aktaran ve bu konuda kendi üslubunu oluşturan bir şairdir. Necip Fazıl’da ahenk ile konunun birlikteliği oldukça önemlidir. “Zıtlar arası ahenk, af ve günah yarışta / Bütün zıtlar kavgada, bütün zıtlar barışta” dizelerinde de görüldüğü gibi şiirlerinde tezatlar, bir ahenk ve manayı en üst perdeden sunacak şekilde işlenmektedir.Bu makalede Necip Fazıl’ın eserlerine yön veren hayatındaki inişli çıkışlı dönemler yer almaktadır. Şairin tezatlıklar dünyası, şairin en önemli eserlerinden biri olan Çile adlı şiir kitabındaki tüm şiirler tezat kavramının iki farklı düzeyinde ele alınmaktadır. Bu makalede öncelikle ifade düzeyindeki tezatlara yer verilmektedir. Bunun ardından da kelime düzeyindeki tezatlar incelenmiş ve tablo haline getirilmiştir. Tezatların, Kısakürek’in söz varlığındaki yeri, onun kendisini anlatmadaki önemi ve tasavvuf dünyasının arka planı hakkında bilgiler sunulmaktadır
KAZAKİSTAN-RUSYA İLİŞKİLERİNDE COĞRAFİ TAHAYYÜLLER
KAZAKİSTAN-RUSYA İLİŞKİLERİNDE COĞRAFİ TAHAYYÜLLER
Yazar: Somuncuoğlu, Anar
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: coğrafi tahayyül,Rusya,Kazakistan,Avrasya,Sibirya,tarih yazımı,TürkDünyası,Rus Dünyası,eleştirel jeopolitik

Bu makalede Rusya’nın Kazak topraklarına yayılmaya başladığından bu yana kendi amaçları doğrultusunda bu alanla ilgili olarak üretilen mekan kavramsallaştırması ve bu mekan tasarımlarına karşı olarak Kazakistan’da bağımsızlıktan sonra gelişen alternatif coğrafi tahayyüller ele alınmıştır. Kazakistan, eskiden Sibirya’nın ve Rusya’nın bir parçası, bugün ise kültürel birliktelik sergileyen Avrasya’nın bir parçası olarak Rusya elitleri tarafından kavramsallaştırılmıştır. Ayrıca Rusya’da Rusya’nın dışında kalan Rus kültürünün yaygın olduğu bölgeleri kapsayan Rus Dünyası anlayışı mevcuttur. Kazakistan hükümeti Avrasya’yı eski Sovyet alanında eşit bazlı ekonomik bütünleşme alanı olarak görmeyi tercih etmekte, Rus Dünyası kavramı konusunda ise suskun kalmaktadır. Diğer taraftan hükümet, Kazakistan’ı çok etnikli bir ülke, ancak aynı zamanda Kazak ülkesi olarak kavramsallaştırmaktadır. Buna göre Kazakistan, Çarlık döneminde sömürgeleştirilmesine rağmen, Sovyet döneminde dahi Rusya’dan farklı olan Kazak yurdudur. Makalede Kazakistan resmi tarih anlayışı incelenmiş, Kazakistan tarih yazımının Türk Dünyası mekan tasarımını desteklediği öne sürülmüştür.

Bu makalede Rusya’nın Kazak topraklarına yayılmaya başladığından bu yana kendi amaçları doğrultusunda bu alanla ilgili olarak üretilen mekan kavramsallaştırması ve bu mekan tasarımlarına karşı olarak Kazakistan’da bağımsızlıktan sonra gelişen alternatif coğrafi tahayyüller ele alınmıştır. Kazakistan, eskiden Sibirya’nın ve Rusya’nın bir parçası, bugün ise kültürel birliktelik sergileyen Avrasya’nın bir parçası olarak Rusya elitleri tarafından kavramsallaştırılmıştır. Ayrıca Rusya’da Rusya’nın dışında kalan Rus kültürünün yaygın olduğu bölgeleri kapsayan Rus Dünyası anlayışı mevcuttur. Kazakistan hükümeti Avrasya’yı eski Sovyet alanında eşit bazlı ekonomik bütünleşme alanı olarak görmeyi tercih etmekte, Rus Dünyası kavramı konusunda ise suskun kalmaktadır. Diğer taraftan hükümet, Kazakistan’ı çok etnikli bir ülke, ancak aynı zamanda Kazak ülkesi olarak kavramsallaştırmaktadır. Buna göre Kazakistan, Çarlık döneminde sömürgeleştirilmesine rağmen, Sovyet döneminde dahi Rusya’dan farklı olan Kazak yurdudur. Makalede Kazakistan resmi tarih anlayışı incelenmiş, Kazakistan tarih yazımının Türk Dünyası mekan tasarımını desteklediği öne sürülmüştür.
GEDÂYÎ DÎVÂNI’NDA ŞAHSİYETLER
GEDÂYÎ DÎVÂNI’NDA ŞAHSİYETLER
Yazar: Erdem Uçar, Filiz Meltem
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: r Gedâyî,Gedâyî Dîvânı,Çağatay Türkçesi,Şahsiyetler,Klasik Türk Edebiyatı

Dinî, tarihî, mitolojik ve folklorik temellere dayanan klasik Türk edebiyatı, beslendiği kaynaklar ve kendine özgü biçim ve muhtevasıyla binlerce yıllık edebî geleneğin mahsulünü oluşturur. Klasik Türk edebiyatının layıkıyla anlaşılabilmesi ve taşıdığı anlam derinliğine vâkıf olunabilmesi, bu edebiyatın yararlandığı kaynakların bilinmesiyle mümkündür. Klasik Türk edebiyatının yararlandığı kaynaklardan biri de dinî, tarihî, efsanevi ve mitolojik şahsiyetlerdir. Bu noktadan hareketle çalışmamızda XV. yüzyıl Orta Asya Türkçesinin önde gelen temsilcilerinden Gedâyî’nin Dîvân’ında geçen şahsiyetler incelenmiş; telmih ve teşbih unsuru olarak kullanılan bu şahsiyetlerle ilgili olaylar tespit edilerek şiirin anlam derinliğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Dinî, tarihî, mitolojik ve folklorik temellere dayanan klasik Türk edebiyatı, beslendiği kaynaklar ve kendine özgü biçim ve muhtevasıyla binlerce yıllık edebî geleneğin mahsulünü oluşturur. Klasik Türk edebiyatının layıkıyla anlaşılabilmesi ve taşıdığı anlam derinliğine vâkıf olunabilmesi, bu edebiyatın yararlandığı kaynakların bilinmesiyle mümkündür. Klasik Türk edebiyatının yararlandığı kaynaklardan biri de dinî, tarihî, efsanevi ve mitolojik şahsiyetlerdir. Bu noktadan hareketle çalışmamızda XV. yüzyıl Orta Asya Türkçesinin önde gelen temsilcilerinden Gedâyî’nin Dîvân’ında geçen şahsiyetler incelenmiş; telmih ve teşbih unsuru olarak kullanılan bu şahsiyetlerle ilgili olaylar tespit edilerek şiirin anlam derinliğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
PİETRO LUPİS VALENTİANO'NUN İTALYANCA-TÜRKÇE SÖZLÜĞÜ ÜZERİNE (1520-1527
PİETRO LUPİS VALENTİANO'NUN İTALYANCA-TÜRKÇE SÖZLÜĞÜ ÜZERİNE (1520-1527
Yazar: Yağmur, Ömer
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2015
Anahtar kelimeler: sözlükçülük,sözlükler,Osmanlı Türkçesi,İtalyanca,Pietro LupisValentiano,Osmanlı Türkçesi çeviri yazılı metinleri.

Bu çalışma 1520'li yıllarda basılmış bir İtalyanca-Türkçe sözlük üzerine yapılmıştır. Yazarı bir İspanyol Yahudisi olan Pietro Lupis Valentiano 1492 yılından itibaren İtalya'nın kuzey topraklarında yaşamış bir tüccardır. Balkanlarla ticareti neticesinde Hırvatçanın ilk İtalyanca-Hırvatça sözlüğü ile Batı Türkçesinin Latin harfleri ile basılmış en erken çeviri yazılı sözlüğü kabul edilebilecek İtalyanca-Türkçe sözlüğü hazırlamıştır. Çalışma, eserin Bayerische Staatsbibliotek'te bulunan baskısı üzerine yapılmış ve bu nüsha Adamović'in 1975'te yayımladığı British Museum baskısı ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca Pietro Lupis'te geçen Türkçe kelimeler madde başına alınmak suretiyle bir sözlük hazırlanmıştır. Bu sözlükteki bazı Türkçe ve alıntı kelimeler dönemin diğer çeviri yazılı metinleri ile karşılaştırılarak kelimelerin XVI. yüzyıl Osmanlı Türkçesindeki telaffuzlarına dikkat çekilmiştir.

Bu çalışma 1520'li yıllarda basılmış bir İtalyanca-Türkçe sözlük üzerine yapılmıştır. Yazarı bir İspanyol Yahudisi olan Pietro Lupis Valentiano 1492 yılından itibaren İtalya'nın kuzey topraklarında yaşamış bir tüccardır. Balkanlarla ticareti neticesinde Hırvatçanın ilk İtalyanca-Hırvatça sözlüğü ile Batı Türkçesinin Latin harfleri ile basılmış en erken çeviri yazılı sözlüğü kabul edilebilecek İtalyanca-Türkçe sözlüğü hazırlamıştır. Çalışma, eserin Bayerische Staatsbibliotek'te bulunan baskısı üzerine yapılmış ve bu nüsha Adamović'in 1975'te yayımladığı British Museum baskısı ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca Pietro Lupis'te geçen Türkçe kelimeler madde başına alınmak suretiyle bir sözlük hazırlanmıştır. Bu sözlükteki bazı Türkçe ve alıntı kelimeler dönemin diğer çeviri yazılı metinleri ile karşılaştırılarak kelimelerin XVI. yüzyıl Osmanlı Türkçesindeki telaffuzlarına dikkat çekilmiştir.
ALMANYA’NIN OSMANLI DEVLETİ DÖNEMİNDEKİ ERMENİ POLİTİKALARI
ALMANYA’NIN OSMANLI DEVLETİ DÖNEMİNDEKİ ERMENİ POLİTİKALARI
Yazar: Taşçıoğlu, Ömer Lütfi
Dergi: Gazi Türkiyat No. 19, 2016
Anahtar kelimeler: Almanya’nın Ermeni Politikası,Alman-Ermeni İlişkileri,Türk-Alman İlişkileri

Ermeni sorununun ortaya çıktığı yıllarda Osmanlı Devleti’nin Ermeni politikalarını destekleyen Almanya I. Dünya savaşı öncesinde Ermeni politikasını değiştirmiş ve Ermeniler için önerilen ıslâhât projelerine destek vermeye başlamıştır.Ancak savaş sırasında Ermenilerin Rusya’yı desteklemesi ve Osmanlı ordusu aleyhine casusluk ve sabotaj faaliyetlerinde bulunması üzerine Almanlar isyancı Ermenilerin savaş bölgelerinden çıkarılmaları ve savaş yaşanmayan bölgelere nakledilmeleri konusunda Osmanlı Devleti’nin yönetim kadroları ile istişarede bulunarak Osmanlı yöneticilerinin göç kararı almaları üzerinde etkili olmuşlar ve Ermeni zorunlu göçü uygulamaya konulmuştur.Birinci Dünya savaşı sona erdikten sonra Ermeni zorunlu göçü nedeniyle Osmanlı Devleti’nin yanı sıra Almanya’nın da suçlanmaya başlaması üzerine Almanlar zorunlu göç konusunda kendilerine yapılan suçlamalardan kurtulabilmek için olaylar ile ilgilerinin olmadığını vurgulamışlar ve Türk tarafını suçlama yoluna gitmişlerdir.Bu çalışmada Almanya’nın Osmanlı Devleti’yle ve Ermenilerle ilişkileri incelenerek Almanya’nın bölgedeki menfaatleri kapsamında izlediği politikaların ve zorunlu göç kararının dayandığı gerçeklerin aydınlatılmasına çalışılmıştır. Cumhuriyet dönemindeki Türk-Alman-Ermeni ilişkileri ayrı bir makalede ele alınacaktır.

Ermeni sorununun ortaya çıktığı yıllarda Osmanlı Devleti’nin Ermeni politikalarını destekleyen Almanya I. Dünya savaşı öncesinde Ermeni politikasını değiştirmiş ve Ermeniler için önerilen ıslâhât projelerine destek vermeye başlamıştır.Ancak savaş sırasında Ermenilerin Rusya’yı desteklemesi ve Osmanlı ordusu aleyhine casusluk ve sabotaj faaliyetlerinde bulunması üzerine Almanlar isyancı Ermenilerin savaş bölgelerinden çıkarılmaları ve savaş yaşanmayan bölgelere nakledilmeleri konusunda Osmanlı Devleti’nin yönetim kadroları ile istişarede bulunarak Osmanlı yöneticilerinin göç kararı almaları üzerinde etkili olmuşlar ve Ermeni zorunlu göçü uygulamaya konulmuştur.Birinci Dünya savaşı sona erdikten sonra Ermeni zorunlu göçü nedeniyle Osmanlı Devleti’nin yanı sıra Almanya’nın da suçlanmaya başlaması üzerine Almanlar zorunlu göç konusunda kendilerine yapılan suçlamalardan kurtulabilmek için olaylar ile ilgilerinin olmadığını vurgulamışlar ve Türk tarafını suçlama yoluna gitmişlerdir.Bu çalışmada Almanya’nın Osmanlı Devleti’yle ve Ermenilerle ilişkileri incelenerek Almanya’nın bölgedeki menfaatleri kapsamında izlediği politikaların ve zorunlu göç kararının dayandığı gerçeklerin aydınlatılmasına çalışılmıştır. Cumhuriyet dönemindeki Türk-Alman-Ermeni ilişkileri ayrı bir makalede ele alınacaktır.