Hasan Tahsin ve “İlk Kurşun” Üzerine Bir Literatür Analizi
A Literature Analysis on the Issue of Hasan Tahsin and “The First Bullet”
Yazar: Vural, Mithat Kadri
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Hasan Tahsin,İlk Kurşun,Osman Nevres,Anıt Adam,İzmir ; Hasan Tahsin,The First Bullet,Osman Nevres,Monument Man,Izmir

Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Paris Konferansı’nda alınankarar gereği 15 Mayıs 1919 günü İzmir şehri, Yunan ordusu tarafından işgaledilir. İşgal sırasında yaşanan kargaşa bir anda Osmanlı ve Batı kamuoyunungündemine oturur. Sabah saatlerinde rıhtıma çıkan Yunan birlikleri, Saat Kulesive Sarıkışla’yı geçip Kemeraltı girişine geldiğinde bir veya bir kaç el silahsesi duyulur. Bunun üzerine Yunan askerleri; kışlaya, hükümet konağına ve alanabağlanan caddelerle, binalara ateş etmeye başlamış, Yunan askerlerinin açtığıateş sonucunda çok sayıda Müslüman hayatını kaybetmiştir. Yaşananlardan dolayıilk kurşun veya kurşunların kaynağıyla ilgili tartışmalar resmi raporlaragirmiştir. Milli Mücadele yılları dâhil uzun bir dönem Türkiye’de, KurtuluşSavaşı’nın İzmir’de Yunan askerlerine karşı atılan “ilk kurşunla” başladığıyönünde bir tarihsel anlatıya başvurulmamış, dolayısıyla “ilk kurşunu” kiminattığı ile ilgili de herhangi bir isim 1940’lara kadar da telaffuz edilmemiştir.Özellikle 1960’lardan sonra Hasan Tahsin (Osman Nevres) ismi ile birlikte “ilkkurşun” kavramı da tarih anlatımına eklemlenmiştir. Bu çalışma “ilk kurşunu”kimin nerede attığından ziyade; Hasan Tahsin’in attığını öne süren tarihselanlatının referansı kabul edilen eserleri ve bu eserlerde sunulan tarihsel kanıtlarıkritik etmeyi, öte yandan ise Hasan Tahsin ve “ilk kurşun” etrafında dönentartışmaların tarihsel serüvenine bakmayı hedeflemektedir.

At the end of the First World War, theGreek army following the decision taken at the Paris Conference on 15 May 1919occupied Izmir. The unrest during the occupation suddenly appeared on theagenda of the Ottoman and Western public. When the Greek troops arrived at thequay in the morning, went through the Clock Tower and the Yellow Barracks andarrived at the entrance of Kemeralti, one or more shots were heard. Thereupon,the Greek soldiers first started shooting at the streets, the buildingsconnected to the area, the Government House and the Yellow Barracks, and as aresult of the fire set by the Greek soldiers, many Muslims lost their lives andin a short time the occupation led to great chaos. A long period of years inTurkey, including the National Struggle period, there was no indication of ahistorical narrative that the War of Independence begun in Izmir with "thefirst bullet” against the Greek troops. Therefore, no name had been mentionedabout who was the first to open fire until 1940s. Especially after the 1960s,the concept of “the first bullet” was added to the historical narrative withthe name of Hasan Tahsin. This study, on one hand, aims to criticize the worksconsidered references for the historical narrative on the issue that HasanTahsin was the first to open fire and the historical evidences presented inthese works, rather than who was the first to open fire. On the other hand,this study aims to analyze the historical adventure of the discussions aroundHasan Tahsin and “the first bullet".