HAKİKAT VE ETİK BAĞLAMINDA PRAGMATİZM ve EĞİTİM
Pragmatism and Education in the Context of Truth and Ethics
Yazar: Demirel, Funda
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 12 No. 35, 2023
Anahtar kelimeler: Pragmatism,Pragmatic Educational Philosophy,Ethics,Morals,Truth ; Pragmatizm,Pragmatik Eğitim Felsefesi,Etik,Ahlak,Hakikat

Pragmatizm terimi, kökeni Protagoras’a kadar götürülebilecek, Antik Yunan’da kullanılan "prágma" (πράγμα) kelimesinden türetilmiştir ve bir eylem veya faaliyette bulunmak veya uygulamak anlamına gelir. İnsanlık tarihi süresince elde edilen birikimle oluşan deneyim yoluyla bilmeye ulaşmayı esas alan Pragmatizm, düşüncenin yüzünü eyleme ve geleceğe yönelten sonuçlarla ilgili olması bakımından ileriye dönük bir yaşam felsefesidir. İnsanın çevredeki nesne-lerle her türlü etkileşimi sayesinde yeni bir yöntem veya düşünceyi deneyimlemesi sonucunda yeni bir gerçekliğe ulaşması bakımından evrimci bir felsefedir. Gerçekliğin sürekli bir oluş, değişim halinde ele alındığı bu felsefi görüşe göre sabit veya mutlak standartlar yoktur. Her türlü anlamda ikiliği reddederken, farklı yöntemler deneyerek, çağdaş konulara yaptığı vurgu ve çözüm bulma arayışı içinde ortaya çıkan gerçekleri yorumlamaya dayanır. 19. yüzyılda C. S. Peirce ve William James öncülüğünde Amerika’da ortaya çıkan, John Dewey’in çalışmalarıyla yaygınlaşan ve 20. yüzyılın başlarında popüler hale gelen bu felsefenin günümüzde, bilgi işe yarar olduğu sürece doğrudur görüşü çerçevesince sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır. Buradan sadece sonuç odaklı olduğu düşünülen ve aklı yalnızca bir araç olarak gören bu felsefe bağlamında arzularımızı yönlendirmek, eylemlerimizi şekillendirmek nasıl mümkün olacaktır? Ahlaki ve etik ilkeler açısından insan, kendisi ve başkaları için iyi olanın ne olduğuna neye göre ve nasıl karar verecektir? soruları ortaya çıkmaktadır. Nitel veri analizi yöntemlerinden doküman analizi ile yapılan bu çalışmada genelde olumsuz algılanan pragmatik felsefenin gerçekte ne anlam taşıdığının sorgulanması ve eğitim alanında insan üzerinde nasıl kullanılması gerektiğinin felsefi açıdan tartışılması amaçlanmıştır. Pragmatizm gerçekte nedir? Pragmatik kişi kimdir? Hangi davranış biçimi pragmatizmi temsil eder? sorularına verilecek yanıtlar bu felsefenin insan anlayışını daha açık biçimde ortaya koyacaktır.

The term pragmatism is derived from the Ancient Greek word "prágma" (πράγμα) which can be traced back to Protagoras, and means to take or practice an action or activity. Pragmatism, which is based on reaching knowledge through experience formed by the accumulation obtained during the history of humanity, is a forward-looking philosophy of life in terms of being related to the results that direct the face of thought to action and the future. It is an evolutionary philosophy in the sense that man reaches a new reality as a result of experiencing a new method or thought through all kinds of interactions with surrounding objects. According to this philosophical view, in which reality is considered in a constant state of becoming, change, there are no fixed or absolute standards. While rejecting duality in every sense, it is based on trying different methods, emphasizing contemporary issues and interpreting emerging realities in search of solutions. It is understood that this philosophy, which emerged in America in the 19th century under the leadership of C. S. Peirce and William James, became widespread with the work of John Dewey and became popular at the beginning of the 20th century, is now limited within the framework of the view that information is correct as long as it useful. As can be understood from here, how will it be possible to direct our desires and shape our actions in the context of this philosophy, which is considered to be only result-oriented and sees reason only as a tool? From the point of view of moral and ethical principles, according to what and how will a person decide what is good for himself and others? questions of this type turns out to. In this study, which was conducted using document analysis technique, one of the qualitative data analysis techniques, it was aimed to question what the pragmatic philosophy, which is generally perceived negatively, actually means and to discuss how it should be used on people in the field of education from a philosophical point of view. What is pragmatism really? Who is a pragmatic person? What type of behavior represents pragmatism? the answers to their questions will more clearly reveal the human understanding of this philosophy.