ÖĞRETMEN ADAYLARININ DEĞER KAVRAMINA İLİŞKİN METAFOR ALGILARININ İNCELENMESİ
Teacher Candidates’ Metaphorical Perceptions of the Concept of “Value”
Yazar: Tekin Bozkurt, Aykar
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 33 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Teacher candidates,Value,Metaphor ; Öğretmen adayları,Değer,Metafor

Değerler hayatın her alanında var olmaktadır. Sınıflardaki değer eğitimi ile ilgili eğitimsel faaliyetlerde görev alacak öğretmen adaylarının değerler konusundaki algılarının incelenmesi önem taşıyan bir konudur. Bu doğrultuda, bu araştırmada öğretmen adaylarının değer kavramına yönelik algılarının metaforlar yoluyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Gaziantep Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören toplam 160 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışma nitel bir yaklaşıma sahiptir ve olgubilim deseni kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının ‘Değer’ kavramına yönelik algılarını betimleyebilmek için katılımcılardan “Değer … gibidir; çünkü …” cümlesindeki boşlukları doldurmaları istenmiştir. Toplanan veriler nitel veri analizi yaklaşımlarından içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmen adaylarının değer kavramına yönelik toplam 84 adet geçerli metafor geliştirdiği tespit edilmiştir. Bu metaforlar içerisinde en sık belirtilen metaforun ‘Kültür’ olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, metaforların gerekçeleri incelenerek, alanyazında yer alan Spranger’in Değer Sınıflaması (1928) kuramsal temeli bağlamında altı farklı kavramsal kategori altında dağılımı yapılmıştır. Araştırmanın sonunda ulaşılan bulgulara göre, değer kavramına yönelik ‘Sosyal Değer Kategorisi’ altında en çok metaforun yer aldığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, öğretmen adaylarının eğitim ile ilgili kavramlara ilişkin sahip oldukları algıları ortaya çıkarmada metaforların önemli bir araç olduğu görülmüştür ve alanda yapılması planlanan araştırmalarda kullanılabilirliği yönünde öneriler ifade edilmiştir.

Values are integral to all aspects of life. In this sense, examining the perceptions of teacher candidates who are in charge of educational activities related to values education in the classrooms is essential. This study aimed to discuss teacher candidates’ metaphorical perceptions of the concept of “value." The sample comprised 160 teacher candidates studying at Gaziantep University Faculty of Education in the fall semester of the 2022-2023 academic year. A phenomenological design was employed in this qualitative study. The participants were asked to fill in the blanks in those statements: "Value is like…..., because it is …”. The collected data were processed by content analysis, one of the qualitative data analysis techniques. The results showed that the participants generated 84 metaphors for the concept of value. The most frequently mentioned metaphor was 'Culture.' Besides, the reasons underlying the metaphors were examined and classified under six conceptual categories based on Spranger's Value Classification (1928). According to the findings, they produced the most metaphors related to the concept of value under the 'Social Values Category.' The findings also proved that metaphors were important tools in revealing teacher candidates' perceptions of educational concepts, and necessary suggestions were made for their use in future research.