ADAM SMITH'İN DOĞAL ÖZGÜRLÜK SİSTEMİ'NE GÖRE ÖZGÜRLÜKLER VE REFAH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ÜLKELER VE TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI
ADAM SMITH'İN DOĞAL ÖZGÜRLÜK SİSTEMİ'NE GÖRE ÖZGÜRLÜKLER VE REFAH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ÜLKELER VE TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI
Yazar: Seyyar, Ali
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 38, 2025
Anahtar kelimeler: Labor Economics and Industrial Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri ; Adam Smith,,Doğal Özgürlükler Sistemi,,Özgürlükler,,Refah

Bu makalenin amacı, İskoçyalı iktisatçı Adam Smith (1723-1790)’in “Ulusların Zenginliği” (The Wealth of Nations) adlı eserinin yanında “Ahlaki Duygular Teorisi” (The Theory of Moral Sentiments) kitabından yola çıkarak, özgürlük ve refah arasındaki ilişkiye dair düşüncelerini ortaya koymaktır.  Bu doğrultuda birinci bölümde “Doğal Özgürlük Sistemi” (System of Natural Liberty) kavramı çerçevesinde refahın oluşumunun unsurları ele alınacaktır. Buna ilişkin olarak “Görünmez El” (Invisible Hand) metaforu eşliğinde ve özellikle iş bölümünün, devletin, reformların ve eğitimin rolü ve önemi incelenecektir. Bu bölümün sonunda Smith’in liberal düşüncelerine yapılan haksız eleştirilere özellikle Alman ordo-liberal iktisatçıların açıklamalarıyla cevap verilecektir. İkinci Bölümde ise Smith’in özgürlükler ve refah arasındaki tezinin geçerli olup olmadığını analiz etmek amacıyla günümüz dünya ülkelerine ve bu çerçevede Türkiye’ye ekonomik özgürlük kavramı açısından nasıl yansıdığı ele alınacaktır. Yöntemsel olarak Fraser Institute’nin ekonomik özgürlük ile refah ilişkisi bağlamındaki küresel çaptaki çalışmaları dikkate alınacaktır. Daha sonra yine Fraser Institute ve Cato Enstitüsü’nün kişisel özgürlüklerin de ilave edildiği bütüncül bir yaklaşımla yani insan özgürlüğü ile refah ilişkisi hem dünya ülkeleri, hem de Türkiye açısından değerlendirilecektir.

Bu makalenin amacı, İskoçyalı iktisatçı Adam Smith (1723-1790)’in “Ulusların Zenginliği” (The Wealth of Nations) adlı eserinin yanında “Ahlaki Duygular Teorisi” (The Theory of Moral Sentiments) kitabından yola çıkarak, özgürlük ve refah arasındaki ilişkiye dair düşüncelerini ortaya koymaktır.  Bu doğrultuda birinci bölümde “Doğal Özgürlük Sistemi” (System of Natural Liberty) kavramı çerçevesinde refahın oluşumunun unsurları ele alınacaktır. Buna ilişkin olarak “Görünmez El” (Invisible Hand) metaforu eşliğinde ve özellikle iş bölümünün, devletin, reformların ve eğitimin rolü ve önemi incelenecektir. Bu bölümün sonunda Smith’in liberal düşüncelerine yapılan haksız eleştirilere özellikle Alman ordo-liberal iktisatçıların açıklamalarıyla cevap verilecektir. İkinci Bölümde ise Smith’in özgürlükler ve refah arasındaki tezinin geçerli olup olmadığını analiz etmek amacıyla günümüz dünya ülkelerine ve bu çerçevede Türkiye’ye ekonomik özgürlük kavramı açısından nasıl yansıdığı ele alınacaktır. Yöntemsel olarak Fraser Institute’nin ekonomik özgürlük ile refah ilişkisi bağlamındaki küresel çaptaki çalışmaları dikkate alınacaktır. Daha sonra yine Fraser Institute ve Cato Enstitüsü’nün kişisel özgürlüklerin de ilave edildiği bütüncül bir yaklaşımla yani insan özgürlüğü ile refah ilişkisi hem dünya ülkeleri, hem de Türkiye açısından değerlendirilecektir.