Yüksek binalarda asansör destekli tahliye (ADT) stratejilerinin etkinliği: Mersin Metropol Binası örneği
Effectiveness of elevator-assisted evacuation (EAE) strategies in high-rise buildings: A case study of Mersin Metropol Building
Yazar: Topraklı, Abdurrahman Yağmur; Satır, Muhsin Selçuk
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Architectural Computing and Visualisation Methods ; Mimari Bilgi İşlem ve Görselleştirme Yöntemleri ; Architecture (Other) ; Mimarlık (Diğer) ; Yüksek Bina Tahliyesi,Asansör Kullanımı,Tahliye Verimliliği,Pathfinder,Asansör Destekli Tahliye (ADT) ; High-Rise Building Evacuation,Elevator Utilization,Evacuation Efficiency,Pathfinder,Elevator-Aided Evacuation (EAE)

Bu çalışma, yüksek binalardaki geleneksel tahliye prosedürlerinin etkinliğini anlamak ve geliştirmek için yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Türkiye'deki Mersin Metropol Binası, vaka çalışması olarak incelenmiştir. Çalışmanın temel yeniliği, yüksek binalardaki tahliyelerde asansörlerin rolünü incelemesidir. Geleneksel olarak, merdivenler temel tahliye aracı olmuştur, ancak bu araştırma, asansörlerin etkin bir şekilde kullanılması durumunda tahliye sürelerini önemli ölçüde azaltabileceğini öne sürmektedir. Bu hipotezi test etmek için, Ajan Tabanlı Modelleme yazılımı ve binanın orijinal planlarına dayalı CAD modelleri üzerinden bilgisayar simülasyonları kullanılmıştır. Simülasyonlar, farklı asansör ve merdiven kullanım kombinasyonlarını içeren çeşitli senaryoları keşfetmektedir. Sonuçlar çarpıcıdır: asansör ve merdiven kullanımının dengeli bir yaklaşımı (senaryo 3 - %50 asansör, %50 merdiven) tahliye süresini yaklaşık %40 oranında, 49 dakikadan (sadece merdiven kullanarak) 29 dakikaya indirebilmektedir. Ayrıca, sadece asansör kullanımı (senaryo 5) 39 dakikalık bir tahliye süresiyle sonuçlanmıştır, bu da sadece merdivenlere güvenmekten (senaryo 1 - 49 dakika) daha verimli olduğunu kanıtlamaktadır. Bu bulgular, yüksek binaların tasarımı ve yönetimi için önemli etkilere sahiptir. Tahliye planlamasında genellikle göz ardı edilen asansörlerin, bina sakinlerinin güvenliğini ve refahını sağlamada hayati bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Bu önemli bulgulara ek olarak, çalışma tahliye verimliliğini etkileyen faktörlerin ayrıntılı bir analizini sunmaktadır. Yüksek binalardaki standart tahliye prosedürlerini iyileştirmek için potansiyel stratejileri tartışmaktadır. Bu araştırma, yüksek binaların tahliyesi konusundaki bilgi birikimine katkıda bulunmakta ve mimarlar, mühendisler ve bina yöneticileri için pratik bilgiler sunmaktadır.

This research presents a novel approach to understanding and improving the efficiency of normal evacuation procedures in high-rise buildings, examining the Mersin Metropol Building in Turkey as a case study. The primary innovation of this study lies in its examination of the role of elevators in high-rise building evacuations. Traditionally, stairs have been the primary means of evacuation, but this research posits that elevators, if utilized effectively, can significantly reduce evacuation times. To test this hypothesis, the study employs computational simulations using Agent-Based Modelling software and CAD models based on the building’s original plans. The simulations explore various scenarios involving different combinations of elevator and stair usage. The results are compelling: a balanced approach of using elevators and stairs (scenario 3 - 50% elevator, 50% stairs) can reduce evacuation time by approximately 40%, from 49 minutes (using stairs alone) to 29 minutes. Furthermore, exclusive elevator usage (scenario 5) resulted in an evacuation time of 39 minutes, proving more efficient than relying solely on stairs (scenario 1 - 49 minutes). These findings have significant implications for the design and management of high-rise buildings. They suggest that elevators, often overlooked in evacuation planning, can play a crucial role in ensuring the safety and well-being of building occupants. In addition to these key findings, the study provides a detailed analysis of the factors influencing evacuation efficiency. It discusses potential strategies for improving standard evacuation procedures in high-rise buildings. This research contributes to the growing knowledge of high-rise building evacuations and offers practical insights for architects, engineers, and building managers.