ARTROGRİPOZİS MULTİPLEKS KONJENİTA TANILI BİR BEBEĞİN ERKEN DÖNEM İNTERDİSİPLİNER ORTOPEDİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN ZORLUKLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİR OLGU ÇALIŞMASI
EVALUATION OF THE CHALLENGES IN EARLY INTERDISCIPLINARY ORTHOPEDIC TREATMENT AND REHABILITATION PROCESS OF AN INFANT WITH ARTHROGRYPOSIS MULTIPLEX CONGENITA: A CASE REPORT
Yazar: Kaplan, Rüveyda Nur; Şahbaz, Emre; Çelik, Meltem; Demirci, Elif
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. Özel sayı: II: Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi (ICER 2025), 2025
Anahtar kelimeler: Physiotherapy ; Fizyoterapi ; Artrogripozis,erken müdahale,interdisipliner yaklaşım,aile merkezli yaklaşım* ; Arthrogryposis,early intervention,interdisciplinary approach,family centered approach

Amaç: Bu çalışmanın amacı, artrogripozis multipleks konjenitalı bir bebeğin erken dönem ortopedik tedavi ve postoperatif rehabilitasyon sürecinin yönetiminde karşılaşılan zorlukların aile ve sağlık profesyonelleri perspektifinden değerlendirilmesidir. Metod: Bu olgu sunumunda artrogripozis tanısı alan, yaygın eklem tutulumları bulunan 2,5 aylık erkek bebek dahil edilmiştir. Radyolojik ve fiziksel muayenesi yapılan olgunun bilateral teratolojik kalça çıkığı, bilateral diz subluksasyonu ve hiperekstansiyonu ile vertikal talus saptanmıştır. Seri alçılama (6 alçı), cerrahi ve postoperatif rehabilitasyondan oluşan tedavi süreci interdisipliner bir ekip tarafından takip edilmiştir. Hasta tüm aşamalarda detaylıca bilgilendirilmiştir. Çalışma sürecinde aile hikayesi ve demografik bilgiler alınmıştır. Aileye ve sürecin yönetiminde görev alan uzmanlar olan ortopedist, hemşire ve fizyoterapiste süreçte karşılaştıkları zorluklar hazırlanan anket ile sorgulanmıştır. Zorluk şiddeti numerik değerlendirme skalasıyla değerlendirilmiştir. Bulgular: Olgunun kendisi ve kardeşinin ilgili hastalık için genetik tanılarının bulunduğu ve annenin mental retardasyon ve epilepsi tanısı olduğu saptanmıştır. Ortopedist ve hemşirenin bildirdiği zorluklar; seri alçılama sürecinde toplamda 4 alçı yapılması planlanırken ailenin verilen direktifleri uygulamadığı ve hijyen koşullarını sağlayamaması dolayısıyla 6 seri alçı planlanması, gaita inkontinansı dolayısıyla postoperatif dönemde alçının 2 kere değiştirilmesi ve dermal hasar oluşması, preoperatif süreçte enfeksiyon dolayısıyla cerrahinin ertelenmesi, cerrahi sonrası beklenmeyen bir üst solunum yolu enfeksiyonuyla yoğun bakımda yatış gerekmesi. Fizyoterapistin yaşadığı zorluklar; önerilen ev egzersizlerine uyumun düşük olması ve ortez kullanım sürecinin doğru yönetilmeyip oluşan bası yaralarının aile tarafından fark edilmemesi şeklinde raporlandı. Numerik skala sonuçları aile için 6, Ortopedist için 8, hemşire için 10 ve fizyoterapist için 9 şeklindedir. Sonuç: Bu olgu, artrogripozis multipleks konjenita gibi karmaşık hastalıklarda yalnızca klinik müdahalelerin yeterli olmadığını göstermektedir. Ailenin bilişsel ve sosyokültürel yetersizlikleri evde bakım ve egzersizlerin uygulanamamasına, ortez yaralarının geç fark edilmesine ve komplikasyon riskinin artmasına yol açmıştır. Bu tip komplike olgularda ailenin psikososyal durumu göz önünde bulundurularak takiplerin daha sık yapılması, gerekirse hastaya teletıp uygulamaları ile rehberlik edilmesinin süreci kolaylaştırıp tedavi verimini artıracağı görüşündeyiz.

Amaç: Bu çalışmanın amacı, artrogripozis multipleks konjenitalı bir bebeğin erken dönem ortopedik tedavi ve postoperatif rehabilitasyon sürecinin yönetiminde karşılaşılan zorlukların aile ve sağlık profesyonelleri perspektifinden değerlendirilmesidir. Metod: Bu olgu sunumunda artrogripozis tanısı alan, yaygın eklem tutulumları bulunan 2,5 aylık erkek bebek dahil edilmiştir. Radyolojik ve fiziksel muayenesi yapılan olgunun bilateral teratolojik kalça çıkığı, bilateral diz subluksasyonu ve hiperekstansiyonu ile vertikal talus saptanmıştır. Seri alçılama (6 alçı), cerrahi ve postoperatif rehabilitasyondan oluşan tedavi süreci interdisipliner bir ekip tarafından takip edilmiştir. Hasta tüm aşamalarda detaylıca bilgilendirilmiştir. Çalışma sürecinde aile hikayesi ve demografik bilgiler alınmıştır. Aileye ve sürecin yönetiminde görev alan uzmanlar olan ortopedist, hemşire ve fizyoterapiste süreçte karşılaştıkları zorluklar hazırlanan anket ile sorgulanmıştır. Zorluk şiddeti numerik değerlendirme skalasıyla değerlendirilmiştir. Bulgular: Olgunun kendisi ve kardeşinin ilgili hastalık için genetik tanılarının bulunduğu ve annenin mental retardasyon ve epilepsi tanısı olduğu saptanmıştır. Ortopedist ve hemşirenin bildirdiği zorluklar; seri alçılama sürecinde toplamda 4 alçı yapılması planlanırken ailenin verilen direktifleri uygulamadığı ve hijyen koşullarını sağlayamaması dolayısıyla 6 seri alçı planlanması, gaita inkontinansı dolayısıyla postoperatif dönemde alçının 2 kere değiştirilmesi ve dermal hasar oluşması, preoperatif süreçte enfeksiyon dolayısıyla cerrahinin ertelenmesi, cerrahi sonrası beklenmeyen bir üst solunum yolu enfeksiyonuyla yoğun bakımda yatış gerekmesi. Fizyoterapistin yaşadığı zorluklar; önerilen ev egzersizlerine uyumun düşük olması ve ortez kullanım sürecinin doğru yönetilmeyip oluşan bası yaralarının aile tarafından fark edilmemesi şeklinde raporlandı. Numerik skala sonuçları aile için 6, Ortopedist için 8, hemşire için 10 ve fizyoterapist için 9 şeklindedir. Sonuç: Bu olgu, artrogripozis multipleks konjenita gibi karmaşık hastalıklarda yalnızca klinik müdahalelerin yeterli olmadığını göstermektedir. Ailenin bilişsel ve sosyokültürel yetersizlikleri evde bakım ve egzersizlerin uygulanamamasına, ortez yaralarının geç fark edilmesine ve komplikasyon riskinin artmasına yol açmıştır. Bu tip komplike olgularda ailenin psikososyal durumu göz önünde bulundurularak takiplerin daha sık yapılması, gerekirse hastaya teletıp uygulamaları ile rehberlik edilmesinin süreci kolaylaştırıp tedavi verimini artıracağı görüşündeyiz.