ÖĞRETMEN ADAYLARININ STEM FARKINDALIK VE ÖZYETERLİK İNANÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Investigating the Relationship Between Teacher Candidates’ STEM Awareness and Self-Efficacy Beliefs
Yazar: Yıldırım, Pelin; Doymuş, Kemal
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 96, 2023
Anahtar kelimeler: Teacher Education and Professional Development of Educators ; Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi ; STEM awareness,Self-efficacy,Teacher candidate,Correlation analysis,MANOVA ; STEM farkındalık,Özyeterlik,Öğretmen adayı,Korelasyon analizi,MANOVA

Bu araştırmanın birincil amacı öğretmen adaylarının STEM farkındalıkları ve özyeterlik inançlarını cinsiyet ve bölüm değişkenlerine göre incelemek olup araştırmanın ikincil amacı ise öğretmen adaylarının öğretmenliğe ilişkin özyeterlik inançları ve STEM farkındalıkları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden korelasyon araştırma modelinin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu fen bilgisi, sınıf, ilköğretim matematik ve sosyal bilgiler öğretmenliği öğretmen adayları oluşturmaktadır. Kişisel Bilgi Formu, FeTeMM Farkındalık Ölçeği ve Öğretmen Özyeterlik İnancı Ölçeği araştırma verilerinin toplanmasında kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde çok değişkenli varyans analizi (MANOVA), betimsel istatistik ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları sonunda öğretmen adaylarının STEM farkındalıklarının iyi düzeyde olduğu, cinsiyet ve bölüm değişkenlerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu kapsamda öğretmen adaylarının STEM farkındalıklarının kadınlar lehine daha yüksek olduğu ve fen bilgisi ve matematik öğretmenliği öğretmen adaylarının STEM farkındalıklarının sosyal bilgiler bölümü öğretmen adaylarından anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında öğretmen adaylarının öğretmenliğe ilişkin özyeterlik inançlarının iyi düzeyde olduğu, cinsiyet değişkeni açısından anlamlı farklılık göstermediği ve bölüm değişkenine göre sosyal özyeterlik açısından anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Fen bilgisi ve matematik öğretmenliği öğretmen adaylarının sosyal özyeterliklerinin sınıf öğretmenliği bölümü öğretmen adaylarına göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öte yandan öğretmen adaylarının STEM farkındalık ve özyeterliklerine ilişkin genel ortalamaları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Araştırma sonunda sosyal bilgiler öğretmen adaylarının STEM farkındalıklarının artırılması ve sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının sosyal özyeterliklerinin artırılması için önerilerde bulunulmuştur.

The primary purpose of this research is to examine the STEM awareness and self-efficacy beliefs of teacher candidates according to gender and department variables. The secondary purpose of the research determinig the relationship between teacher candidates' self-efficacy beliefs regarding teaching and their STEM awareness. The study group of this research, in which the correlation research model, one of the quantitative research methods, is used, consists of science, classroom, social studies and primary school mathematics teacher candidates. The data of this study were collected with the STEM Awareness Scale, Teacher Self-Efficacy Belief Scale and Personal Information Form. Multivariate analysis of variance MANOVA, descriptive statistics and correlation analysis were used for analyzing the data obtained from the research. Research findings have shown that prospective teachers' STEM awareness is at a good level, and it has been determined that their STEM awareness varies significantly according to gender and department variables. In this context, it was determined that the STEM awareness of prospective teachers was higher in favor of women, and in terms of the department variable, the STEM awareness of science and mathematics teacher candidates’ was significantly higher than that of social studies teacher candidates. In addition, it was determined that teacher candidates' self-efficacy beliefs regarding teaching were at a good level, there was no significant difference in terms of gender variable, and there was a significant difference in terms of social self-efficacy according to the department variable. It was determined that the social self-efficacy of science and mathematics teacher candidates was significantly higher than that of classroom teaching department teacher candidates. Also a positive, moderately significant relationship was detected between the general averages of pre-service teachers' STEM awareness and self-efficacy. As a result of the research, suggestions were made to increase the STEM awareness of social studies teacher candidates and to improve the social self-efficacy of classroom teacher candidates.