1961 Anayasa Referandumu ve DP Tabanı
1961 Anayasa Referandumu ve DP Tabanı
Yazar: Tuğluoğlu, Fatih
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 12 No. 24, 2017
Anahtar kelimeler: 1960 Askeri Müdahalesi,9 Temmuz 1961 Anayasa referandumu,MGK,DP

27 Mayıs 1960 askerimüdahalesiyle yönetime el koyan Milli Birlik Komitesi, yeni bir anayasa hazırlanmasıiçin üniversiteden hukukçuları göreve çağırmıştı. Hazırlanan yeni anayasa ileDP’nin iktidar olduğu dönemde yaşanan siyasi sorunlar, huzursuzluklar, ekonomikve toplumsal problemlere çözüm bulmak istenmişti. Referandum ile halkın onayınasunulan anayasanın kabul edilmesi sivil hayata dönmek için gerekligörülmekteydi. DP’nin siyasi hayatına son verildiği bir ortamda başlayanreferandum faaliyetleri sadece anayasayı destekleyenlerin propagandalarınasahne olmuş gibi görünse de DP seçmenine hitap etmek için kurulan AP deözellikle Batı Anadolu bölgesinde gizli olarak anayasaya hayır oyu verilmesiçağrısında bulunmuştu. Milli Birlik Komitesi de halkla görüşmeler yapmak içinkendi üyelerini Anadolu’nun çeşitli şehirlerine göndermiş ve halka eskigünlerdeki siyasi çekişmelerinin bir daha yaşanmaması ve yeni döneminihtiyaçları için hazırlanan yeni anayasayı kabul etmelerini istemişti.Anayasanın getirdikleri konusunda gerek halk arasında gerekse basında fazlatartışma yaşanmazken, anayasayı hazırlayan kurucu mecliste CHP’nin sayısalüstünlüğe sahip olması ve CHP’li sözcülerin anayasayı sahiplenen konuşmalaryapmaları, DP tabanının kırmızı oy vermesine neden olmuştu. Gizli gizlisürmekte olan olumsuz propagandalar ve DP’li seçmenin süreçten dışlanmış olmasıgibi nedenlerle referandumda elde edilen sonuç beklenenden farklı olmuş,katılım yüksek olmasına karşın evet oyları yüzde 70’lere bile ulaşamamıştı.Olumsuz oyların çokluğu DP tabanının askeri darbeye ve yaşanan sürece birtepkisi idi. Elde edilen sonucu geleceğe yönelik bir iktidar ümidi olarak görenAP memnuniyetle karşılarken, Milli Birlik Komitesi ise anayasanın kabul edilmişolması yeterli görmüştü. Devletin imkânlarıyla ve üç partinin desteğiyleyürütülen referandum kampanyasından çıkan sonuç 1957 seçimlerinde alınan oyharitasına benzemekte, adı geçen seçimde DP’yi desteklemiş olan vilayetlerinanayasaya hayır oyu verdiği anlaşılmaktaydı.

27 Mayıs 1960 askerimüdahalesiyle yönetime el koyan Milli Birlik Komitesi, yeni bir anayasa hazırlanmasıiçin üniversiteden hukukçuları göreve çağırmıştı. Hazırlanan yeni anayasa ileDP’nin iktidar olduğu dönemde yaşanan siyasi sorunlar, huzursuzluklar, ekonomikve toplumsal problemlere çözüm bulmak istenmişti. Referandum ile halkın onayınasunulan anayasanın kabul edilmesi sivil hayata dönmek için gerekligörülmekteydi. DP’nin siyasi hayatına son verildiği bir ortamda başlayanreferandum faaliyetleri sadece anayasayı destekleyenlerin propagandalarınasahne olmuş gibi görünse de DP seçmenine hitap etmek için kurulan AP deözellikle Batı Anadolu bölgesinde gizli olarak anayasaya hayır oyu verilmesiçağrısında bulunmuştu. Milli Birlik Komitesi de halkla görüşmeler yapmak içinkendi üyelerini Anadolu’nun çeşitli şehirlerine göndermiş ve halka eskigünlerdeki siyasi çekişmelerinin bir daha yaşanmaması ve yeni döneminihtiyaçları için hazırlanan yeni anayasayı kabul etmelerini istemişti.Anayasanın getirdikleri konusunda gerek halk arasında gerekse basında fazlatartışma yaşanmazken, anayasayı hazırlayan kurucu mecliste CHP’nin sayısalüstünlüğe sahip olması ve CHP’li sözcülerin anayasayı sahiplenen konuşmalaryapmaları, DP tabanının kırmızı oy vermesine neden olmuştu. Gizli gizlisürmekte olan olumsuz propagandalar ve DP’li seçmenin süreçten dışlanmış olmasıgibi nedenlerle referandumda elde edilen sonuç beklenenden farklı olmuş,katılım yüksek olmasına karşın evet oyları yüzde 70’lere bile ulaşamamıştı.Olumsuz oyların çokluğu DP tabanının askeri darbeye ve yaşanan sürece birtepkisi idi. Elde edilen sonucu geleceğe yönelik bir iktidar ümidi olarak görenAP memnuniyetle karşılarken, Milli Birlik Komitesi ise anayasanın kabul edilmişolması yeterli görmüştü. Devletin imkânlarıyla ve üç partinin desteğiyleyürütülen referandum kampanyasından çıkan sonuç 1957 seçimlerinde alınan oyharitasına benzemekte, adı geçen seçimde DP’yi desteklemiş olan vilayetlerinanayasaya hayır oyu verdiği anlaşılmaktaydı.