hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
MESNEVİLER KENDİNİ YALANLAYAN METİNLER MİDİR?
Are Masnavis Texts That Deny Themselves?
Yazar: Eflatun, Muvaffak
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Postmodernizm, mesnevi, râvî, gerçeklik, üstkurmaca

Postmodernizmin etkisiyle yazılan günümüz romanlarında okuyucu, anlatılanın gerçek olup olmadığı konusunda şüphede bırakılır. Bir yandan anlatılan hikâyenin gerçek olduğu hissettirilirken diğer yandan bunun bir kurgu olduğu vurgulanır. Bu teknik, benzer şekillerde mesnevilerde de karşımıza çıkar. Mesnevi şairi, hem eserin kurgu olduğunu dile getirir hem de râvîlerden bahsederek eserde anlatılanların yaşanmış olabileceği düşüncesini uyandırır. Okur, hikâyenin yaşanmış ya da yaşanmamış olduğuna inanmakta özgür bırakılır. Bu makalede, gerçekle kurmacanın iç içe olması ve kendi kendini yansıtma tekniklerinin 16. yy. mesnevilerindeki bazı anlatım yaklaşımlarıyla benzer yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bu tespitlerle Doğu ve Batı edebiyatlarına yönelik mukayeseli araştırmalara katkı sağlanması amaçlanmıştır

Postmodernizmin etkisiyle yazılan günümüz romanlarında okuyucu, anlatılanın gerçek olup olmadığı konusunda şüphede bırakılır. Bir yandan anlatılan hikâyenin gerçek olduğu hissettirilirken diğer yandan bunun bir kurgu olduğu vurgulanır. Bu teknik, benzer şekillerde mesnevilerde de karşımıza çıkar. Mesnevi şairi, hem eserin kurgu olduğunu dile getirir hem de râvîlerden bahsederek eserde anlatılanların yaşanmış olabileceği düşüncesini uyandırır. Okur, hikâyenin yaşanmış ya da yaşanmamış olduğuna inanmakta özgür bırakılır. Bu makalede, gerçekle kurmacanın iç içe olması ve kendi kendini yansıtma tekniklerinin 16. yy. mesnevilerindeki bazı anlatım yaklaşımlarıyla benzer yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bu tespitlerle Doğu ve Batı edebiyatlarına yönelik mukayeseli araştırmalara katkı sağlanması amaçlanmıştır
KÖKEN BİLİMLİK ÇÖZÜMLEMELER
Etymologycal Analysis
Yazar: Güngördü, Erol
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: çiğne- (1), çiğne- (2), esne- (1), esne- (2), çığır, uğur, + (x)r eki

Türkçe sözlüklerde eş köklü olmadıkları bilinmediği için aynı madde başı altında verilen kimi eş sesli kelimelerin inandırıcı bir köken bilgisi incelemesine konu olmaları beklenir. Çiğne- (1) ‘bir şeyi ağza alıp dişler arasında ezmek, öğütmek’, çiğne- (2) ‘ayakla üstüne basmak’; 2. ‘ayak veya tekerlek altına alıp ezmek, ezip öldürmek’; esne- (1) ‘bir dış etkiyle uzamak, genişlemek veya kavislenmek suretiyle şekil değiştirmek’; 2. ‘bollaşıp genişlemek’, esne- (2) ‘uyku, rehavet, yorgunluk gibi sebeplerle ağzı iyice açarak uzun ve derin bir nefes almak’ fiilleri de bu tür bir özellik taşıyan sözlük birimleridir. Ayrı kökten türedikleri anlaşılan söz konusu fiiller, sözlüklerimizde ayrı madde başları olarak yer almalıdır

Türkçe sözlüklerde eş köklü olmadıkları bilinmediği için aynı madde başı altında verilen kimi eş sesli kelimelerin inandırıcı bir köken bilgisi incelemesine konu olmaları beklenir. Çiğne- (1) ‘bir şeyi ağza alıp dişler arasında ezmek, öğütmek’, çiğne- (2) ‘ayakla üstüne basmak’; 2. ‘ayak veya tekerlek altına alıp ezmek, ezip öldürmek’; esne- (1) ‘bir dış etkiyle uzamak, genişlemek veya kavislenmek suretiyle şekil değiştirmek’; 2. ‘bollaşıp genişlemek’, esne- (2) ‘uyku, rehavet, yorgunluk gibi sebeplerle ağzı iyice açarak uzun ve derin bir nefes almak’ fiilleri de bu tür bir özellik taşıyan sözlük birimleridir. Ayrı kökten türedikleri anlaşılan söz konusu fiiller, sözlüklerimizde ayrı madde başları olarak yer almalıdır
AYDININ HALKLA İMTİHANI: ZİYA GÖKALP’İN “HALKA DOĞRU” DÜSTURU BAĞLAMINDA CUMHURİYET’İN İLK ÇEYREĞİNDE TÜRK ROMANINDA İDEALİST ÖĞRETMEN TİPLERİ
Test of Public Intellectual’s: The Types of Idealistic Teacher in Turkish Novel in the first quarter of Republic in the context of Ziya Gökalp’s motto of “Halka Doğru”
Yazar: Sevinç, Canan
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: aydın, Ziya Gökalp, Halka Doğru, Cumhuriyet, öğretmen

Bu çalışmada, Cumhuriyet’in ilk çeyreğinde yazılan romanlardaki Anadolu’yu aydınlatmayı kendilerine amaç edinen idealist öğretmen tipleri, Ziya Gökalp’in “Halka Doğru” düsturu açısından ele alınacaktır. Şöyle ki; Cumhuriyet’in ilk çeyreğinde, Millî Mücadelede Misak-ı Millî olarak sınırlandırılmış Anadolu topraklarıyla savaşa tüm gücüyle destek veren Anadolu halkı merkeze alınarak Anadolu hassasiyeti önem kazanır. Dönem romancıları da başta “Halkçılık” olmak üzere Cumhuriyet ilkeleri doğrultusunda Anadolu’yu tüm sorunlarıyla romana konu ederler. Anadolu’ya ve halka doğru bu yönelişte, Ziya Gökalp’in çerçevesini çizdiği “Halka Doğru” tezi de etkilidir. Gökalp, halka doğru gitmesi gereken aydınların tamamiyle halka doğru gitmiş olmak için halkın içinde yaşayarak, ondan millî kültürü tamamiyle almaları lâzım geldiğini; bunun için de Türkçü gençlerin öğretmenlikle köylere gitmesi gerektiğini belirtir. Dolayısıyla dönem romancılarının, eserlerinde, Anadolu halkına doğru gitme misyonuyla donattıkları ilk meslek grubu öğretmenlerdir. Bu bağlamda; Çalıkuşu (1922), Yakılacak Kitab (1928), Yeşil Gece (1928), Acımak (1928), Vurun Kahpeye (1926); öğretmen tipleri işleyen romanlardır

Bu çalışmada, Cumhuriyet’in ilk çeyreğinde yazılan romanlardaki Anadolu’yu aydınlatmayı kendilerine amaç edinen idealist öğretmen tipleri, Ziya Gökalp’in “Halka Doğru” düsturu açısından ele alınacaktır. Şöyle ki; Cumhuriyet’in ilk çeyreğinde, Millî Mücadelede Misak-ı Millî olarak sınırlandırılmış Anadolu topraklarıyla savaşa tüm gücüyle destek veren Anadolu halkı merkeze alınarak Anadolu hassasiyeti önem kazanır. Dönem romancıları da başta “Halkçılık” olmak üzere Cumhuriyet ilkeleri doğrultusunda Anadolu’yu tüm sorunlarıyla romana konu ederler. Anadolu’ya ve halka doğru bu yönelişte, Ziya Gökalp’in çerçevesini çizdiği “Halka Doğru” tezi de etkilidir. Gökalp, halka doğru gitmesi gereken aydınların tamamiyle halka doğru gitmiş olmak için halkın içinde yaşayarak, ondan millî kültürü tamamiyle almaları lâzım geldiğini; bunun için de Türkçü gençlerin öğretmenlikle köylere gitmesi gerektiğini belirtir. Dolayısıyla dönem romancılarının, eserlerinde, Anadolu halkına doğru gitme misyonuyla donattıkları ilk meslek grubu öğretmenlerdir. Bu bağlamda; Çalıkuşu (1922), Yakılacak Kitab (1928), Yeşil Gece (1928), Acımak (1928), Vurun Kahpeye (1926); öğretmen tipleri işleyen romanlardır
ALTUN YARUK SUDUR X. TEGZİNÇ, XXX. BÖLÖK [R–M. 657/18–661/12]
Altun Yaruk Sudur Book X, Chapter XXX [R–M. 657/18–661/12]
Yazar: Uçar, Erdem
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Altun Yaruk, Uygurca, Budist Uygur Edebiyatı

Altun Yaruk Sudur, Beş Balıklı Şiŋko Şeli Tutuŋ tarafından Çinceden Uygurcaya çevrilmiştir. Uygurca çevirinin iki versiyonu vardır: St. Petersburg yazması ve Berlin versiyonu. St. Petersburg nüshası Altun Yaruk’un mevcut en sağlam ve tam yazması olarak kabul edilir. Makalede, Altun Yaruk’un XXX. bölümünün yazıçevrimi yapılıp Türkçeye çevrildikten sonra metin açıklamalarla incelenmiştir

Altun Yaruk Sudur, Beş Balıklı Şiŋko Şeli Tutuŋ tarafından Çinceden Uygurcaya çevrilmiştir. Uygurca çevirinin iki versiyonu vardır: St. Petersburg yazması ve Berlin versiyonu. St. Petersburg nüshası Altun Yaruk’un mevcut en sağlam ve tam yazması olarak kabul edilir. Makalede, Altun Yaruk’un XXX. bölümünün yazıçevrimi yapılıp Türkçeye çevrildikten sonra metin açıklamalarla incelenmiştir
SEVİNÇ ÇOKUM’UN HİKÂYELERİNDE TAHKİYENİN ÜÇ UNSURUNA ZAMAN, MEKÂN, ŞAHIS KADROSU) UMUMÎ BİR BAKIŞ
A General View Three Elements of Narration Time, Place and Person) in Sevinc Cokum’s Stories
Yazar: Yılmaz, Ayfer
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Sevinç Çokum, hikâye, zaman, mekân, şahıslar kadrosu

Bu makalede günümüz yazarlarından Sevinç Çokum’un hikâyeleri ve hikâyelerinde zaman, mekân ve şahıs kadrosu üzerinde durulmaktadır. Çalışmamızda Sevinç Çokum'un altı hikâye kitabı esas alınmıştır. Öncelikle adı geçen kitapları kısaca tanıttık. Daha sonra söz konusu kitaplardaki toplam seksen dört hikâyeyi yukarıda ifade ettiğimiz unsurlar bakımından değerlendirdik. Bu değerlendirmemizin sonucunda gördük ki; Sevinç Çokum’un hikâyelerinde tercih edilen zaman genelde aktüel zamandır. Bu eserlerde mekân seçiminde de gerçek hayata yakınlık gözetilmiştir. Şahıslar kadrosu günlük hayatta rastlayabileceğimiz, canlı kişilerden oluşur. Dolayısıyla Sevinç Çokum’un hikâyelerinde ortalama Türk insanı ve sosyal hayatın içinde bireyin varoluş mücadelesi tahkiyelendirilmiştir

Bu makalede günümüz yazarlarından Sevinç Çokum’un hikâyeleri ve hikâyelerinde zaman, mekân ve şahıs kadrosu üzerinde durulmaktadır. Çalışmamızda Sevinç Çokum'un altı hikâye kitabı esas alınmıştır. Öncelikle adı geçen kitapları kısaca tanıttık. Daha sonra söz konusu kitaplardaki toplam seksen dört hikâyeyi yukarıda ifade ettiğimiz unsurlar bakımından değerlendirdik. Bu değerlendirmemizin sonucunda gördük ki; Sevinç Çokum’un hikâyelerinde tercih edilen zaman genelde aktüel zamandır. Bu eserlerde mekân seçiminde de gerçek hayata yakınlık gözetilmiştir. Şahıslar kadrosu günlük hayatta rastlayabileceğimiz, canlı kişilerden oluşur. Dolayısıyla Sevinç Çokum’un hikâyelerinde ortalama Türk insanı ve sosyal hayatın içinde bireyin varoluş mücadelesi tahkiyelendirilmiştir
HURŞİT DOSTMUHAMMED’İN “BOZOR” (PAZAR) ROMANINDA TOPLUMSAL SORUNLARIN YORUMLANMASI
Khurshid Dostmuhammad “Bozor” Novel Interpretation of Social Problems
Yazar: Dilmuradova, Nilüfer
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Modern Özbek Edebiyatı, geleneksellik, karakter, modernist metot, misti romantizm, felsefi roman, eserin yapısı

bek yazarı Hurşit Dostmuhammed’in Bozor (Pazar) romanının Özbek millî edebiyatında sembolizme dayalı modernist metotla yazılmış olması, edebi ve sanatsal düşüncenin yönünü belirlemesinde ayrı bir öneme sahiptir. Bu makalede Bozor romanında dünya hayatı, şahıs ve toplumla ilgili sorunlar, insanın manevi dünyasının çelişkili mahiyeti üzerinde durulmuş; bu romanla Modern Özbek Edebiyatında estetik idealler ve yaratıcılık yönünün net bir şekilde belirlendiği vurgulanmıştır

bek yazarı Hurşit Dostmuhammed’in Bozor (Pazar) romanının Özbek millî edebiyatında sembolizme dayalı modernist metotla yazılmış olması, edebi ve sanatsal düşüncenin yönünü belirlemesinde ayrı bir öneme sahiptir. Bu makalede Bozor romanında dünya hayatı, şahıs ve toplumla ilgili sorunlar, insanın manevi dünyasının çelişkili mahiyeti üzerinde durulmuş; bu romanla Modern Özbek Edebiyatında estetik idealler ve yaratıcılık yönünün net bir şekilde belirlendiği vurgulanmıştır
CHARLES TEXİER’NİN SEYAHATNAMESİNE GÖRE 19. YÜZYILDA ANADOLU’NUN SOSYAL, KÜLTÜREL VE EKONOMİK DURUMU
Social, Cultural and Economic Status of Anatolia in the 19th Century According to the Travel Book of Charles Texier
Yazar: Kaya, Mustafa
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Texier, Seyahatname, Anadolu, Asya, 19

Köklü bir tarihe ve kültüre sahip olan Anadolu, bu özelliklerinden dolayı eskiden beri birçok seyyahın ilgisini çekmiştir. Anadolu'yu gezen bu seyyahlardan birisi de ünlü bir Fransız arkeologu Charles Texier olmuştur. Texier, 19. yüzyılda iki ayrı tarihte geldiği Anadolu'nun pek çok bölgesini gezmiş, kazılar yapmış, araştırmalarda bulunmuştur. Bütün bu çalışmalarının sonucunda gezdiği yerlerin tarihi geçmişleri, kültürleri, ekonomik durumları, gündelik hayatları ile adet ve inançları hakkında topladığı önemli ve ilginç bilgileri, "Asie Mineure; Description Geographique, Historique et Archeologique des Provinces et des Villes de la Chersonnese d’Asie" ismiyle yayınlamıştır

Köklü bir tarihe ve kültüre sahip olan Anadolu, bu özelliklerinden dolayı eskiden beri birçok seyyahın ilgisini çekmiştir. Anadolu'yu gezen bu seyyahlardan birisi de ünlü bir Fransız arkeologu Charles Texier olmuştur. Texier, 19. yüzyılda iki ayrı tarihte geldiği Anadolu'nun pek çok bölgesini gezmiş, kazılar yapmış, araştırmalarda bulunmuştur. Bütün bu çalışmalarının sonucunda gezdiği yerlerin tarihi geçmişleri, kültürleri, ekonomik durumları, gündelik hayatları ile adet ve inançları hakkında topladığı önemli ve ilginç bilgileri, "Asie Mineure; Description Geographique, Historique et Archeologique des Provinces et des Villes de la Chersonnese d’Asie" ismiyle yayınlamıştır
TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZLARINDA ZETASİZM/ROTASİZM MESELESİNİN İZLERİ
Traces of Zetacism / Rhotacism Problem in Turkey Turkish Dialects
Yazar: Yıldız, Hüseyin
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: Türkiye Türkçesi Ağızları, zetasizm, rotasizm, sınıflandırma

Zetasizm / rotasizm konusu gerek Türk lehçeleri arasında, gerekse Türkçeyle akraba olan diğer diller arasında tanıklanan örneklerden ortaya çıkmış problemlerdir. İçinde /r/ ünsüzü bulunan bazı kelimelerin bir başka dilde ya da lehçede /z/’li olarak görülmesi, probleme sebep olan soruyu sordurmuştur: Hangisi daha arkaiktir? İlk olarak Gombocz ve Räsänen’in tespitleri, ardından da Ramstedt’in ortaya attığı fikirler bu sorunun cevabına yönelik ciddi çalışmaların yapılmasına temel hazırlamıştır. Şimdiye kadar gerek eser, gerek dönem, gerek lehçe, gerekse dil esaslı yapılan zetasizm / rotasizm çalışmaları; temelde kelime listelerinden oluşmaktadır. Bu listelerde çoğu zaman bir kelimenin bir dil ya da lehçede /r/ sesiyle, bir başka dil ya da lehçede ise /z/ sesiyle kullanılan şekilleri gösterilmekte olup bazı örnekler aynı lehçe ya da dil içinde de bulunabilmekte, bazıları da çeşitli delillere dayanarak farazî olabilmektedir. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü’nden hareketle tespit edilen ve zetasizm / rotasizm örnekleri olarak gösterilebilecek olan kelime listeleri esasında; inceleme, değerlendirme ve sınıflandırmalar yapılacak; böylelikle de zetasizm / rotasizm meselesinin Türkiye Türkçesi ağızları arasında da örneklerinin bulunabildiği gösterilmiş olacaktır

Zetasizm / rotasizm konusu gerek Türk lehçeleri arasında, gerekse Türkçeyle akraba olan diğer diller arasında tanıklanan örneklerden ortaya çıkmış problemlerdir. İçinde /r/ ünsüzü bulunan bazı kelimelerin bir başka dilde ya da lehçede /z/’li olarak görülmesi, probleme sebep olan soruyu sordurmuştur: Hangisi daha arkaiktir? İlk olarak Gombocz ve Räsänen’in tespitleri, ardından da Ramstedt’in ortaya attığı fikirler bu sorunun cevabına yönelik ciddi çalışmaların yapılmasına temel hazırlamıştır. Şimdiye kadar gerek eser, gerek dönem, gerek lehçe, gerekse dil esaslı yapılan zetasizm / rotasizm çalışmaları; temelde kelime listelerinden oluşmaktadır. Bu listelerde çoğu zaman bir kelimenin bir dil ya da lehçede /r/ sesiyle, bir başka dil ya da lehçede ise /z/ sesiyle kullanılan şekilleri gösterilmekte olup bazı örnekler aynı lehçe ya da dil içinde de bulunabilmekte, bazıları da çeşitli delillere dayanarak farazî olabilmektedir. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü’nden hareketle tespit edilen ve zetasizm / rotasizm örnekleri olarak gösterilebilecek olan kelime listeleri esasında; inceleme, değerlendirme ve sınıflandırmalar yapılacak; böylelikle de zetasizm / rotasizm meselesinin Türkiye Türkçesi ağızları arasında da örneklerinin bulunabildiği gösterilmiş olacaktır
[SÖZLÜ ŞİİR ORTAMINDA] İZLEYİCİ, BAĞLAM VE İŞLEV
(Oral Poetry) Its nature, significance and social context
Yazar: Sever, Çev. Mustafa
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015

şarkıları, halk içinde icrâ edildikleri gibi yalnızlık içinde de bestelenebilir ve  icrâ edilebilirler. Kendi başına şarkı çalışması hiçbir suretle ender değildir  (bazı ninniler aynı kategori içinde marjinal bir olay biçiminde olabilir). Darı  öğütmek, inekleri sağmak, tarlalarda çalışmak ve kürek çekmek gibi birinin  sıklıkla yerine getirdiği etkinlikler için şarkılar bulunmaktadır. Buna ek  olarak İngiliz ve Amerikan halk şarkılarının uzatılmış koleksiyonu dışında  Sharp’ın bestelediği ünlü bir şarkı vardır; ki Sharp, şans eseri bekçi John

şarkıları, halk içinde icrâ edildikleri gibi yalnızlık içinde de bestelenebilir ve  icrâ edilebilirler. Kendi başına şarkı çalışması hiçbir suretle ender değildir  (bazı ninniler aynı kategori içinde marjinal bir olay biçiminde olabilir). Darı  öğütmek, inekleri sağmak, tarlalarda çalışmak ve kürek çekmek gibi birinin  sıklıkla yerine getirdiği etkinlikler için şarkılar bulunmaktadır. Buna ek  olarak İngiliz ve Amerikan halk şarkılarının uzatılmış koleksiyonu dışında  Sharp’ın bestelediği ünlü bir şarkı vardır; ki Sharp, şans eseri bekçi John
GÜNEŞ İNANCINA BAĞLI ZİYARET YERLERİ VE KÖROĞLU DESTANI
Places to Visit on the Belief Sun and Epic Köroğlu
Yazar: Arslan, Akt. Tolga
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015

Nur’un İslamlaşma sürecinin ağır geçtiğini, burada inançlar ve dinler savaşı  yaşandığını gösterir. Bu mücadelenin neticesinde İslam galip gelmiş, Nurota  ve civarındaki bazı “yatırlar” da yavaş yavaş İslami ziyaretgâhlara  dönüşmüştür. Lakin Nurota ve bunun gibi birçok yatırla ilişkili eski  inançların izleri, parça parça da olsa türlü rivayet, efsane, gelenek ve  merasimler vasıtasıyla günümüze kadar gelmiştir. Bunlar bir araya getirilip  mahiyetleri bakımından derinlemesine incelenirse, Nur ve onunla ilişkili  diğer yatırlar silsilesinin İslam’a kadar olan inançlarla ilişkisi ve durumu ile

Nur’un İslamlaşma sürecinin ağır geçtiğini, burada inançlar ve dinler savaşı  yaşandığını gösterir. Bu mücadelenin neticesinde İslam galip gelmiş, Nurota  ve civarındaki bazı “yatırlar” da yavaş yavaş İslami ziyaretgâhlara  dönüşmüştür. Lakin Nurota ve bunun gibi birçok yatırla ilişkili eski  inançların izleri, parça parça da olsa türlü rivayet, efsane, gelenek ve  merasimler vasıtasıyla günümüze kadar gelmiştir. Bunlar bir araya getirilip  mahiyetleri bakımından derinlemesine incelenirse, Nur ve onunla ilişkili  diğer yatırlar silsilesinin İslam’a kadar olan inançlarla ilişkisi ve durumu ile
MUSTAFA ALTUN, TÜRKÇEDE KELİME GRUPLARI ÇÖZÜMLEMELERİ TÜRK ROMANLARINDAN ÖRNEKLERLE, MTV YAYINCILIK, ANKARA, 2011, 134
MUSTAFA ALTUN, TÜRKÇEDE KELİME GRUPLARI ÇÖZÜMLEMELERİ TÜRK ROMANLARINDAN ÖRNEKLERLE, MTV YAYINCILIK, ANKARA, 2011, 134
Yazar: Harmanda, Sümeyra
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015

oluşmaktadır. Bağımlı Biçim Birimlerle Kurulu Kelime Grupları adını taşıyan  ilk kısımda, bağımlı biçim birimi ve bağımsız biçim birimi açıklanarak Bağımlı  Biçim Birimlerle Kurulu Kelime Grubunun tanımı verilmiştir. Bu kısım İsme  Gelen Eklerle Yapılan Kelime Grupları ve Fiile Gelen Eklerle Yapılan Kelime  Grupları şeklinde iki gruba ayrılarak incelenmiştir. İsme Gelen Eklerle Yapılan  Kelime Grupları başlığı da kendi içinde aitlik grubu, iyelik grubu, belirtme  grubu, yönelme grubu, bulunma grubu, ayrılma grubu ve isnat grubu olarak yedi  gruptan oluşmaktadır. Bu kısımda önce bu gruplar hakkında açıklamalar  yapılmış, ardından da açıklamaların daha iyi anlaşılması için edebî eserlerden  örnekler verilmiştir. Fiile Gelen Eklerle Yapılan Kelime Grupları bölümü isim  fiil grubu, sıfatfiil grubu ve zarf fiil grubu olarak üçe ayrılmaktadır. Bu bölümde  isim fiil, sıfatfiil ve zarffiil ekleri belirtilerek bu gruplar hakkında bilgiler  verilmiştir. Açıklamalar yine edebî eserlerden örneklerle desteklenmiştir

oluşmaktadır. Bağımlı Biçim Birimlerle Kurulu Kelime Grupları adını taşıyan  ilk kısımda, bağımlı biçim birimi ve bağımsız biçim birimi açıklanarak Bağımlı  Biçim Birimlerle Kurulu Kelime Grubunun tanımı verilmiştir. Bu kısım İsme  Gelen Eklerle Yapılan Kelime Grupları ve Fiile Gelen Eklerle Yapılan Kelime  Grupları şeklinde iki gruba ayrılarak incelenmiştir. İsme Gelen Eklerle Yapılan  Kelime Grupları başlığı da kendi içinde aitlik grubu, iyelik grubu, belirtme  grubu, yönelme grubu, bulunma grubu, ayrılma grubu ve isnat grubu olarak yedi  gruptan oluşmaktadır. Bu kısımda önce bu gruplar hakkında açıklamalar  yapılmış, ardından da açıklamaların daha iyi anlaşılması için edebî eserlerden  örnekler verilmiştir. Fiile Gelen Eklerle Yapılan Kelime Grupları bölümü isim  fiil grubu, sıfatfiil grubu ve zarf fiil grubu olarak üçe ayrılmaktadır. Bu bölümde  isim fiil, sıfatfiil ve zarffiil ekleri belirtilerek bu gruplar hakkında bilgiler  verilmiştir. Açıklamalar yine edebî eserlerden örneklerle desteklenmiştir
NERGİS BİRAY, AHMET BAYTURSINULI ŞİİRLERİ ÜZERİNDE DİL VE ÜSLÛP İNCELEMESİ, BİLGEOĞUZ, İSTANBUL, 2011, 446
NERGİS BİRAY, AHMET BAYTURSINULI ŞİİRLERİ ÜZERİNDE DİL VE ÜSLÛP İNCELEMESİ, BİLGEOĞUZ, İSTANBUL, 2011, 446
Yazar: Kınacı, Cemile
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 10, 2015

yetiştirdiği en önemli aydınlardan birisidir. O, eğitimci, dilci, şair,  yazar, fikir ve siyaset adamı olarak çok yönlü çalışmalarıyla Kazak  Türklerinin aydınlanmasında önemli bir yere sahiptir. Baytursınulı,  1917 yılında Kazakların Rus idaresinden kurtulması için kurulan  milliyetçi Alaş Orda Partisinin kurucularından ve liderlerinden  birisidir. Baytursınulı, Aralık 1917’den Mart 1919 yılına kadar bu  partinin öncülüğünde kurulan Alaş Orda Hükümetinin millî eğitim  bakanlığını yapar. Alaş Orda Hükümetinin Mart 1919’da  Bolşeviklerle anlaşıp dağılmasından sonra ülkenin eğitim öğretim  işlerinde görev alır. Stalin’in ilk aydın katliamında 1929’da Sovyet  idaresine karşı ve milliyetçi olduğu gerekçesiyle tutuklanarak hapse  atılır. 1934 yılında bir ara serbest bırakılırsa da Stalin’in ikinci aydın  katliamında, bazı kaynaklara göre 1937 yılında bazı kaynaklara göre  ise 1938’de kurşuna dizilerek katledilir. Stalin devrinde “halk  düşmanı” olarak tutuklanıp katledilmesinin ardından adına ve  eserlerine yasak konulur ve bu yasak 1989 yılına kadar devam eder.  1989 yılında katledilen diğer aydınlar gibi onun da itibarı iade edilir.  Ahmet Baytursınulı’nın şiirleri dışında Kazak dili ve edebiyatı

yetiştirdiği en önemli aydınlardan birisidir. O, eğitimci, dilci, şair,  yazar, fikir ve siyaset adamı olarak çok yönlü çalışmalarıyla Kazak  Türklerinin aydınlanmasında önemli bir yere sahiptir. Baytursınulı,  1917 yılında Kazakların Rus idaresinden kurtulması için kurulan  milliyetçi Alaş Orda Partisinin kurucularından ve liderlerinden  birisidir. Baytursınulı, Aralık 1917’den Mart 1919 yılına kadar bu  partinin öncülüğünde kurulan Alaş Orda Hükümetinin millî eğitim  bakanlığını yapar. Alaş Orda Hükümetinin Mart 1919’da  Bolşeviklerle anlaşıp dağılmasından sonra ülkenin eğitim öğretim  işlerinde görev alır. Stalin’in ilk aydın katliamında 1929’da Sovyet  idaresine karşı ve milliyetçi olduğu gerekçesiyle tutuklanarak hapse  atılır. 1934 yılında bir ara serbest bırakılırsa da Stalin’in ikinci aydın  katliamında, bazı kaynaklara göre 1937 yılında bazı kaynaklara göre  ise 1938’de kurşuna dizilerek katledilir. Stalin devrinde “halk  düşmanı” olarak tutuklanıp katledilmesinin ardından adına ve  eserlerine yasak konulur ve bu yasak 1989 yılına kadar devam eder.  1989 yılında katledilen diğer aydınlar gibi onun da itibarı iade edilir.  Ahmet Baytursınulı’nın şiirleri dışında Kazak dili ve edebiyatı
SİBİRYA’DAKİ TÜRKOLOJİ ARAŞTIRMALARI
Turkology Studies in Siberia
Yazar: Bacanlı, Eyüp
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 11, 2015
Anahtar kelimeler: Sibirya, Türkoloji araştırmaları, deneysel ses bilgisi, modelsel söz dizimi

Makalenin ilk kısmında günümüz Rusya Federasyonu’ndaki Türkoloji araştırmaları hakkında genel bilgi verilmekte, ikinci kısmında geçmişten günümüze Sibirya’daki Türkoloji araştırmaları ele alınmaktadır. Sibirya’daki en önemli şehir olan Novosibirsk’teki merkezlerde Türkologların deneysel ses bilgisi ve modelsel söz dizimi yöntemlerinden yine Sibirya’daki Türk dillerinin araştırılmasında nasıl yararlandıkları anlatılmakta, titüler Türk cumhuriyetlerindeki Türkoloji merkezleri ve nihayet az nüfuslu Türk halklarının dilleriyle ilgili diğer merkezlerdeki çalışmalar hakkında kısaca bilgi verilmektedir

Makalenin ilk kısmında günümüz Rusya Federasyonu’ndaki Türkoloji araştırmaları hakkında genel bilgi verilmekte, ikinci kısmında geçmişten günümüze Sibirya’daki Türkoloji araştırmaları ele alınmaktadır. Sibirya’daki en önemli şehir olan Novosibirsk’teki merkezlerde Türkologların deneysel ses bilgisi ve modelsel söz dizimi yöntemlerinden yine Sibirya’daki Türk dillerinin araştırılmasında nasıl yararlandıkları anlatılmakta, titüler Türk cumhuriyetlerindeki Türkoloji merkezleri ve nihayet az nüfuslu Türk halklarının dilleriyle ilgili diğer merkezlerdeki çalışmalar hakkında kısaca bilgi verilmektedir