Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi
The Effects of Globalizatiom and Energy Consumptionon Tehe Carbon Ecological Footprint in Turkey: An Environmental Sustainabilty Perspective
Yazar: Nasırlı, Musa; Behdioğlu, Sema
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2024
Anahtar kelimeler: Time-Series Analysis ; Zaman Serileri Analizi ; Ekolojik ayak izi,Çevresel etkiler,Zaman serisi analizi,ARDL sınır testi,İkim değişimi ; Ecolocical footprint,Environmental impacts,Time series analysis,ARDL bounds test,Climate change

Yeni milenyumdaki çevresel sürdürülebilirlik bakış açısıyla yenilenebilir enerjiye geçişin, karbon ekolojik ayak izi üzerindeki baskıyı hafifletme potansiyelini göz önünde bulundurarak bu çalışma Türkiye’de küreselleşme ve enerji tüketiminin karbon ekolojik ayak izi üzerindeki etkilerini sürdürülebilirlik perspektifinden analiz etmektedir. Araştırmada, sosyoekonomik etkileri de kapsayacak şekilde STIRPAT model yapısı kullanılmış ve 1981-2022 dönemine ait veriler ARDL sınır testi ile incelenmiştir. Tanımlayıcı istatistikler ve zaman serisi grafikleri incelenmiş; bu grafiklerde bazı kırılmalar gözlemlenmiş ve değişkenlerin trend yapıları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, modelde yer alan değişkenler arasında uzun dönemli anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuş; kısa dönem ilişkiler de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve modelin 0.58 yıl sonra uzun dönem denge ilişkisine ulaşacağı öngörülmüştür. Granger nedensellik testi sonuçları ise %95 güven düzeyinde GSYH ile RE, P ile RE ve P ile EE değişkenleri arasında nedensel ilişkiler olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bulgular küreselleşme ve enerji tüketiminin ekolojik ayak izi üzerindeki kısa ve uzun vadeli sosyoekonomik ve sürdürülebilirlik etkileri tespit edilmiş ve bu doğrultuda politika önerilerinin geliştirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır.

This study analyzes the impact of globalization and energy consumption on the carbon ecological footprint in Turkey from a sustainability perspective, taking into account the potential of transitioning to renewable energy to alleviate pressure on the carbon ecological footprint from an environmental sustainability viewpoint. The research employs the STIRPAT model structure, which includes socioeconomic impacts, and examines data from the period 1981–2022 using the ARDL bounds test approach. Descriptive statistics and time series graphs were analyzed, revealing certain structural breaks and examining the trend structures of the variables. The findings demonstrate significant long-term relationships among the variables in the model, while short-term relationships were also found to be statistically significant, with the model projected to reach a long-term equilibrium relationship after approximately 0.58 years. Granger causality test results at a 95% confidence level indicate causal relationships between GDP and RE, P and RE, and P and EE variables. In conclusion, the findings reveal both the short- and long-term socioeconomic and sustainability impacts of globalization and energy consumption on the ecological footprint, underscoring the necessity of developing policy recommendations accordingly.