Bazı Hasat Harman Makinalarına Ait Kullanım Giderlerinin Belirlenmesi
Determinations of  The Machinery Use Cost of Some Harvesters And Threshers
Yazar: Akıncı, İbrahim; Çanakcı, Murad
Dergi: Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2001
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Hasat harman,Makina giderleri,harvesting machine ; Harvesting and threshing,machinery cost,harvesting machine

Tarım makinalarına ait kullanım giderleri; makina kullanım yöntemlerinin seçimi, makina yatırımlarının doğru yapılması, makina kullanım planlaması ve birim makina giderlerinin belirlenmesi açısından oldukça önemlidir. Ülkemizde hasat mekanizasyonu daha çok tarla bitkilerinde yoğunlaşmakta ve bu bitkilerin hasadında kullanılan makinalar hızla geliştirilmektedir. Bu araştırmada; kanatlı orak makinası, sapdöver harman makinası, toplardöver harman makinası, mısır silaj makinası ve kombine şeker pancarı hasat makinası olmak üzere 5 adet hasat harman makinasına ait yıllık sabit ve değişken giderler ile kritik alan büyüklükleri saptanmış ve bu kritik alan büyüklüklerinde, makinalara ait toplam giderler belirlenmiştir.Hasat harman makinalarına ait yıllık sabit giderler; sırasıyla 141.57 $/yıl, 195.78 $/yıl, 659.34 $/yıl, 278.16 $/yıl, 518.90 $/yıl, saatlik değişken giderler 3.53 $/h, 8.18 $/h, 10.70 $/h, 8.09 $/h, 7.67 $/h, kritik alan veya materyal büyüklükleri ise 6.18 ha/yıl, 280.47 ton/yıl, 34.41 ha/yıl, 6.58 ha/yıl ve 4.90 ha/yıl olarak belirlenmiştir. Bu kritik alan büyüklüklerinde yıllık toplam giderler ise 176.62 $/yıl, 1638.76 $/yıl, 2350.95 $/yıl, 636.59 $/yıl, 1072.13 $/yıl olarak saptanmıştır. Hasat harman makinaları içerisinde, kritik alan büyüklüğü ve toplam gideri en yüksek olan makina toplardöver harman makinasıdır. Makina kullanım yöntemlerinin seçiminde, belirlenen bu kritik alan büyüklükleri ve toplam giderler dikkate alınmalıdır. Örneğin, toplardöver harman makinasının satın alınması için, makinanın yılda en az 34.41 ha’lık üretim alanında çalıştırılması planlanmalı ya da daha az üretim alanları için kiralama veya diğer kullanım yöntemleri tercih edilmelidir.

Determination of machinery use cost is necessary to choose the machinery using models, to make the right decisions of machinery investments, to plan the machinery use and to determine the unit machinery expenses. Harvesting and threshing were extensively applied to the field crops in Turkey. Harvesters and threshers have been developed and manufactured with a new design and technical specifications in the last years. The objectives of this research were to determine the fixed and variable costs and to obtain the critical field sizes of some harvesting machines. In addition, the total cost of harvesting machines was explored in a point of critical field sizes.Fixed costs of harvesters and threshers such as sail reaper, thresher, forage maize harvester, combine sugar beet harvester and pick up thresher were determined as 141.57 $.year-1, 195.78 $.year-1, 659.34 $.year-1, 278.16 $.year-1 and 518.90 $.year-1 and variable costs were determined as 3.53 $.h-1, 8.18 $.h-1, 10.70 $.h-1, 8.09 $.h-1 and 7.67 $.h-1 respectively. Also, critical field or material sizes of the machines were determined as 6.18 ha.year-1, 280.47 ton.year-1, 34.41 ha.year-1, 6.58 ha.year-1 and 4.90 ha.year-1. Total cost within the critical field size was explored as 176.62 $.year-1, 1638.76 $.year-1, 2350.95 $.year-1, 636.59 $.year-1 and 1072.13 $.year-1 respectively. The critical field size and total cost of the pick-up thresher were upper values than other harvesting machines. The total cost and critical field size should be considered to select the machinery using models. For example, agricultural farms should have the production lands of 34.41 ha to purchase the pick-up thresher. However, within owing to less than critical field size, other models should be selected alternatively.