İslam Ekonomi Felsefesi ve Etiği Bağlamında Kavâid-i Hamse
Kavaid-i Khamse the Context of Islamic Economic Philosophy and Ethics
Yazar: Onur, Mehmet
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Islam,Economics,Kavaid,Islamic Law,Islamic Economics,Ethics ; İslam,Ekonomi,Kavâid,İslam Hukuku,İslam Ekonomisi,Etik

İslam Hukuku biliminin bir parçası olarak İslam ekonomisi, yeni bir sosyal bilim disiplini olarak ortaya çıkmıştır. Ülkemizde dahi çeşitli yükseköğretim kurumlarında henüz yeni yeni tanınmaya, bazı kurum ve kuruluşlar aracılığıyla uygulanmaya başlandı. Ancak İslam Hukukunun ekonomiye dair kurallarının, klasik ekonomik düşünce içerisinde ulaşması gereken noktaya henüz gelmediği görünüyor. İslam ekonomisi; insanlığın, kaynakları sürdürülebilir ve uygun şekilde kullanması gerektiğini öğretir. Adalet ilkesi ile kaliteli yaşamın sürekliliğini sağlamak için kurallar koyar. Ekonomik sistem, temel prensipler vaz edilmek suretiyle işlemeye bırakılmıştır. Ekonomi ahlakî çerçeve içerisinde belirlenir, özgürlükler herhangi bir ihlal olmaksızın korunur ve bu prensiplerin dışında doğrudan ekonomiye yönelik müdahaleler yapılmaz. Bu nedenle, İslam ekonomisi her şeyden önce uygulanabilir bir ekonomik sistemdir. İslam'ın, kendi değerlerine dayalı, ekonominin doğru anlaşılması için alternatif bir yaklaşım ve temel değerleri referans alan bir mekanizma olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Bunun yanında klasik ekonominin varsayımları ve bakış açısını da bilmek gereklidir. Bu nedenle İslam Hukuku ilkelerinin, İslam Hukuku içindeki ekonomi ile ilgili ilkelerin ve davranışların birbiriyle ilgisinin kurulması için temel çıkarımların yapılması gerekmektedir.  Tüm bu bilinmezliklere ve bu konuyla ilgili yeterince araştırmalar yapılmamasına rağmen, çağdaş İslam iktisadı, yatırımcılar tarafından uygulanabilirliğinin ve kâr getirme oranının yüksek olmasından dolayı son dönemde yoğun bir ilgi görmeye başlamıştır. Ancak öyle görünüyor ki İslam araştırmalarında kavaidin, anlaşılıp uygulanması için akademik manada harcanan çaba yeterli düzeye ulaşmamıştır.  Bu makale kavâidin ekonomi felsefesi ve etik ile alaka düzeyini incelemekte ve kavaid-i hamseye vurgu yapmaktadır. İslam Hukuku ilkeleri ve kavaid-i külliye İslam ekonomisi uygulamasıyla yakından alakalıdır. Bu çalışmada amaç, kavâid ile İslam ekonomisinin birbiriyle bağalantısını kurmak yoluyla değerlendirilmesidir. Elde ettiğimiz sonuç ise kavâidin İslam ekonomisi alanına önemli ölçüde katkı sağladığı şeklindedir.

As a part of the science of Islamic Law, Islamic economics has emerged as a new social science discipline. Even in our country, it has just begun to be recognized in various higher education institutions and to be implemented through some institutions and organizations. However, it seems that the economic rules of Islamic law have not yet reached the point they should have reached in traditional economic thought. Islamic economy; teaches that humanity must use resources sustainably and appropriately. It sets rules to ensure the continuity of quality life with the principle of justice. The economic system has been left to function by laying down basic principles. The economy is determined within the moral framework, freedoms are protected without any violations, and there are no direct interventions to the economy other than these principles. Therefore, Islamic economics is first and foremost a viable economic system. It should be taken into account that Islam is an alternative approach for a correct understanding of the economy, based on its own values, and a mechanism that takes basic values as a reference. In addition, it is necessary to know the assumptions and perspective of traditional economics. Therefore, basic inferences need to be made in order to contextualize Islamic law principles, economic principles and behaviors within Islamic law. Despite all these obscurities and the lack of sufficient research on this subject, contemporary Islamic economics has recently started to attract intense interest due to its high applicability and profit-making rate by investors. However, it seems that the academic effort to understand and apply the principles and principles of this discipline in Islamic studies, which is an important aspect of Islamic Law, has not reached a sufficient level. . The main principles of Islamic law principles and kawaid-i kulliye are closely related to the practice of Islamic economics. The aim of this study is to evaluate the Islamic economy with the kavaid through contextualization. The result we obtained is that Kavâid has contributed significantly to the field of Islamic economics.