Bazı Yerli ve Yabancı Ceviz Çeşitlerinde Soğuklama Süresinin ve Dona Mukavemetin Belirlenmesi
Duration of Some Local and Foreign Walnut Cultivars Cold Period on the Determination of Cold Hardiness
Yazar: Orman, Erdal; Tosun, İsmail; Akçay, Mehmet Emin; Erdoğan, Veli; Akça, Yaşar
Dergi: Bahçe, Vol. 46 No. (Özel Sayı 2) 3. Ulusal Ceviz Sempozyumu, 2017
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Ceviz,soğuklama,dona mukavemet ; Walnut,cold period,cold hardiness

Ülkemizde doğal yayılış gösteren cevizin, (Juglans regia L.) son yıllarda ticari olarak kapama bahçe şeklinde de yetiştiriciliğinin arttığı gözlenmektedir. 1972 yılında Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından başlatılan ıslah çalışmaları ile elde edilen verimli çeşitler, yurt çapına yaygınlaştırılarak farklı ekolojilerde ceviz yetiştiriciliğinin yapılmasına önayak olunmuştur. Ancak, çeşitlerin soğuklama isteği ve düşük sıcaklıklara mukavemet durumları bilinmediğinden bazı bölgelerde zaman zaman soğuklardan dolayı ceviz bahçelerinde önemli zararlanmalar olmaktadır. Dolayısıyla soğuklama süreleri ve don olayları yeterince incelenmeden yapılan dikimler sonunda yapraklanmada aksama, verimsizlik problemleri, güneş yanıkları ve don zararları ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma ile yetiştiriciliği yapılan yerli popüler çeşitlerden Şebin, Bilecik, Maraş–18, Yalova–1, Yalova–4 ile Howard, Hartley, Chandler, Franquette ve Pedro gibi önemli yabancı çeşitlerin kışın meydana gelebilecek don olaylarına karşı mukavemetlerinin belirlenmesi ve soğuklama ihtiyacı sürelerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada suni don testleriyle çeşitlerin kış donlarına dayanımı, standart yöntem ve soğuk birimi yöntemiyle de çeşitlerin soğuklama süreleri saat ve birim olarak tespit edilmiştir. Buna göre çeşitlerin standart yönteme göre 879 saat ile 1241 saat arasında değişen soğuklama isteği olduğu ortaya çıkarılmıştır. Soğuk birimi yöntemine göre ise soğuklama isteği, çeşitlerde 1011 soğuk birimi ile 1454 soğuk birimi arasında değiştiği tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci ayağında kış dinlenme döneminde dona dayanımının belirlenmesi için çeşitlere suni don testleri uygulanmıştır. Buna göre en çok zararlanmanın tüm çeşitlerde Aralık ayında alınan çeliklerde meydana geldiği ortaya çıkarılmıştır. Çeşitlerin don testlerine maksimum mukavemeti ise sıcaklığın en düşük olduğu Şubat ayında alınan çeliklerde gösterdiği kaydedilmiştir.

Showing the natural distribution of walnut in our country (Juglans regia L.) as commercially off the garden is also observed to increase in recent years of cultivation. In 1972, Atatürk Central Horticultural Research Institute obtained by breeding activities initiated by yielding varieties, expanding in different ecology has become a nationwide initiative for the construction of walnut. However, that kind of chilling demand and low temperature conditions known to strength due to cold from time to time in some areas it is important damages were in walnut orchards. Moreover, the leaves of the varieties to meet the needs of chilling requirements, the fruit yield and quality of low numbers occur. Therefore, to cold and frost have enough time at the end of defoliation plantings made without examining the delays, inefficiency problems can arise sunburn and frost damage. This study of the local popular varieties, Şebin, Bilecik, Maraş–18, Yalova–1, Yalova–4 with the important foreign varieties Chandler, Franquette, Howard, Hartley and Pedro, may ocur determination of resistance to frost and chilling requirements is intended to be determined. Winter frost resistance of the varieties tested in the study of artificial frost, and the sort of standard methods in the cold chilling unit method takes time and has been identified as a unit. Accordingly, between 1241 hours and 879 hours according to the standard method of cultivars revealed that varying chilling hours. According to the method of chilling cold unit request has been found to vary in kind between 1454 and 1011 cold unit volume. Artificial freezing tests to determine the varieties of winter rest period of frost resistance in the second leg of the study was performed. Accordingly, in most injury was received in December in all kinds of twigs has been shown to occur. The maximum strength in all kinds testing in February, the lowest temperature was recorded as shown in imported twigs.