BİREYLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNE GÖRE GSM BAZ İSTASYONLARININ İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ KONUSUNDA BİLGİ VE GÖRÜŞLERİ
BİREYLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNE GÖRE GSM BAZ İSTASYONLARININ İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ KONUSUNDA BİLGİ VE GÖRÜŞLERİ
Yazar: Kaynar, Latife; Özmen, Dilek
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Bilinçli Farkındalık; GSM Baz İstasyonu; İnsan Sağlığı

Başlık: BİREYLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNE GÖREGSM BAZ İSTASYONLARININ İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ KONUSUNDA BİLGİ VE GÖRÜŞLERİÖzet: Amaç: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan buaraştırmada bireylerin bilinçli farkındalık düzeylerine göre GSM bazistasyonlarının insan sağlığına etkileri konusundaki bilgi ve görüşlerininincelenmesi amaçlandı.Yöntem: Araştırmanın evrenini Balıkesir ili,Karesi ilçesinde yaşayan 18 yaş ve üzeri 131.053 kişi oluşturdu (N=131.053). Örneklem,en küçük örnek sayısı bilinmeyen prevalans %50 alınarak (0.05 sapma ve %95güven aralığında) 383 kişi olarak hesaplandı (n=383). Araştırma verilerinintoplanmasında Sosyo-Demografik Bilgi Formu, GSM Baz İstasyonu Bilgi Formu veBilinçli Farkındalık Ölçeği  (BİFÖ)kullanıldı. Verilerinin analizinde, SPSS forWindows 20.0 istatistiksel paket programı kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 38,82 ± 11,96(Min: 18, Maks: 79) dır. Katılımcıların BİFÖ puan ortalamaları 62,81±11,71 puanile yüksek düzeyde bulundu. Katılımcıların % 46.2’sinin baz istasyonları hakkında biraz bilgi sahibi oldukları,bilgi sahibi olanların çoğunun bu bilgilerini görsel medyadan edindikleribulundu. Ayrıca katılımcıların %53,8’inin baz istasyonlarının varlığındanendişe duydukları belirlenirken, %83,6’sı çatısında baz istasyonu olan binadayaşamak istemediklerini ve %86,4’ü ise baz istasyonlarının TV vericileri gibişehir dışına taşınmasını istedikleri bulundu. Sonuç: Araştırmaya katılanların GSM bazistasyonlarının insan sağlığına etkileri konusundaki bilgi ve görüşlerininbilinçli farkındalık düzeylerinden etkilenmediği saptanırken, katılımcılarınbaz istasyonları konusunda da sınırlı bilgiye sahip oldukları görüldü.Anahtar kelimeler:   BilinçliFarkındalık; GSM Baz İstasyonu; İnsan SağlığıDestekleyen kurumlar: -Kaynakça:  1.   Balım MA. “GSM nasıl çalışır?”, 07.12.2013 tarihliyazı http://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/gsm-nasil-calisir/, Erişim Tarihi: 17. 02. 2016                                                                                                                                                                                           2.       Baysal N, Demirbaş B. Sınıf öğretmeni adaylarının bilinçlifarkındalıkları ile yansıtıcı düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi,Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2012;1(4): 12-20   3.       Biolnitiative. A RaionaleforBiologically-based Exposure Standards for Low – İntensity ElectiomagneticRadiotion http://www.bioinitiative.org/conclusions/. 2012,  Erişim  tarihi: Şubat  20164.       Blettner M, Schlehofer B,  Breckenkamp J, Kowall B ve ark. “Mobile phone base stations and adverse health effects: phase1 of a population-based, cross-sectional study in Germany”,  OccupEnviron Med., 2009. Feb; 66(2):118-23.doi: 10.1136/oem.2007.037721. Epub 2008 Nov 18.5.       Çerezci O, Şeker S.“Baz istasyonları nerelere ve nasılkurulmalıdır?” Eleco 2014Elektrik – Elektronik – Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 –29 Kasım 2014, Bursa6.       Demirtaş T. GSM bazistasyonları şikayetleri analizi ve çözüm önerileri. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Yayınlanmamış İdari Uzmanlık Tezi,BTK Yayın No: T 0150,  20137.       Ersoy E. “Okul eğitiminde kadim bilgelik izi: Bilinçli farkındalıkuygulamaları”, Anadolu Aydınlanma Vakfı Sosyal ve Kültürel Bülteni, 2014:48: 1-3. 8.       Hardell L.  World Health Organization,radiofrequency radiation and health - a hard nut to crack (Review). Int J Oncol. 2017Aug;51(2):405-413. doi: 10.3892/ijo.2017.4046. Epub 2017 Jun 21.9.       İlhan MN, Uslu İ, Medeni V ve ark. “Ankara il merkezindeyaşayanların elektromanyetik alan hakkındaki bilgi durumu”,   İzmirÜniversitesi Tıp Dergisi, 2014; 22-28.10.    Kenar İ, Turgut S, Gökalp M. Öğretmen adaylarının elektromanyetik kirlilik farkındalıklarınınbelirienmesi  Eğitim Kuram veUygulama, Çanakkale Onsekiz MartÜniversitesi, Eğitim Fakültesi, 2014;10(4): 1077-1090. 11.    Kowall B, Breckenkamp J, Blettner M ve ark. “Determinants and stability over time of perception of healthrisks related to mobile phone base stations”, Int J PublicHealth., 2012, 57 (4); 735-743. 12.    Martinez AB. The Effects of Mıcrowave Radıatıon on The Wildlife Preliminary Results. Valladolid (SPAIN), February 2003. 13.    MEB, MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim SistemininGüçlendirilmesi Projesi) Elektrik Elektronik Teknolojisi Kablosuz AğSistemleri, Ankara, 2007.      S.38        14.    Özyeşil Z. Üniversite öğrencilerinin öz-anlayışdüzeylerinin bilinçli farkındalık kişilik özellikleri ve bazı değişkenleraçısından incelenmesi, Yayınlanmamış DoktoraTezi , Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri AnabilimDalı; 201115.     Özyeşil Z, Arslan C,Kesici Ş ve ark.  Bilinçli farkındalık ölçeğini türkçeye uyarlamaçalışması, Eğitim ve Bilim, 2011; 224-235.16.    Özel G. Baz istasyonlarının insanlar üzerindeki sağlık,sosyal ve pisikolojik etkileri üzerine bir araştırma . Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Yayınlanmamışİdari Uzmanlık Tezi,  BTK Yayın No: T0193,  2013. 17.    Şimşek N. Farkındalık Bilinci. 1. Baskı, Akçağ Yayınları, Ankara,2014. ss.14418.    TMMOB, Elektrik Mühendisleri Odası.CepTelefonları ve Baz İstasyonları Merak Edilen Sorular ve Yanıtları, EMO Yayın No:GY/2012/12. ss.4. 19.    Tuncer N. Bir grup üniversite öğrencisinin belirlenen sosyal anksiyetedüzeylerine göre bilinçli farkındalık ve yaşam doyumu düzeylerinin incelenmesi .Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi,  Işık Üniversitesi Sosyal BilimlerEnstitüsü, 2017.20.    TÜBİTAK-BİLTEN  ElektromagnetikDalgalar ve İnsan Sağlığı Sıkça Sorulan Sorular ve Yanıtlar, 2001. ss.17-1921.     Ülev E.  Üniversiteöğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyi ile stresle başa çıkma tarzınındepresyon, kaygı ve stres belirtileriyle ilişkisi Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi,Psikoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi; 2014.22.    Vaizoğlu SA, Sevencan F, Abakay MAve ark. Bir baz istasyonu yakınındayaşayanlarda elektromanyetik hipersensitivite semptomları,  İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 2009; 72(3):77-83 23.    Yağmur F. Bozbıyık A. Hancı İH. “Elektromanyetik dalgalarıninsan biyokimyası üzerine etkileri” Sted, 2003; 12(8):  296-2924.    WorldHealth Organization , Electromagnetic fields and public health,  Base stations and wireless technologies http://www.who.int/peh-emf/publications/facts/fs304/en/ (Erişim Tarihi: Ağustos 2018)25.    Williams M., Teasdale J., Zindel S.ve ark.İyi Hissetme Sanatı, 1. Baskı, Diyojen Yayıcılık,İstanbul,  2015. ss.73-81

Başlık: BİREYLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNE GÖREGSM BAZ İSTASYONLARININ İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ KONUSUNDA BİLGİ VE GÖRÜŞLERİÖzet: Amaç: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan buaraştırmada bireylerin bilinçli farkındalık düzeylerine göre GSM bazistasyonlarının insan sağlığına etkileri konusundaki bilgi ve görüşlerininincelenmesi amaçlandı.Yöntem: Araştırmanın evrenini Balıkesir ili,Karesi ilçesinde yaşayan 18 yaş ve üzeri 131.053 kişi oluşturdu (N=131.053). Örneklem,en küçük örnek sayısı bilinmeyen prevalans %50 alınarak (0.05 sapma ve %95güven aralığında) 383 kişi olarak hesaplandı (n=383). Araştırma verilerinintoplanmasında Sosyo-Demografik Bilgi Formu, GSM Baz İstasyonu Bilgi Formu veBilinçli Farkındalık Ölçeği  (BİFÖ)kullanıldı. Verilerinin analizinde, SPSS forWindows 20.0 istatistiksel paket programı kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 38,82 ± 11,96(Min: 18, Maks: 79) dır. Katılımcıların BİFÖ puan ortalamaları 62,81±11,71 puanile yüksek düzeyde bulundu. Katılımcıların % 46.2’sinin baz istasyonları hakkında biraz bilgi sahibi oldukları,bilgi sahibi olanların çoğunun bu bilgilerini görsel medyadan edindikleribulundu. Ayrıca katılımcıların %53,8’inin baz istasyonlarının varlığındanendişe duydukları belirlenirken, %83,6’sı çatısında baz istasyonu olan binadayaşamak istemediklerini ve %86,4’ü ise baz istasyonlarının TV vericileri gibişehir dışına taşınmasını istedikleri bulundu. Sonuç: Araştırmaya katılanların GSM bazistasyonlarının insan sağlığına etkileri konusundaki bilgi ve görüşlerininbilinçli farkındalık düzeylerinden etkilenmediği saptanırken, katılımcılarınbaz istasyonları konusunda da sınırlı bilgiye sahip oldukları görüldü.Anahtar kelimeler:   BilinçliFarkındalık; GSM Baz İstasyonu; İnsan SağlığıDestekleyen kurumlar: -Kaynakça:  1.   Balım MA. “GSM nasıl çalışır?”, 07.12.2013 tarihliyazı http://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/gsm-nasil-calisir/, Erişim Tarihi: 17. 02. 2016                                                                                                                                                                                           2.       Baysal N, Demirbaş B. Sınıf öğretmeni adaylarının bilinçlifarkındalıkları ile yansıtıcı düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi,Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2012;1(4): 12-20   3.       Biolnitiative. A RaionaleforBiologically-based Exposure Standards for Low – İntensity ElectiomagneticRadiotion http://www.bioinitiative.org/conclusions/. 2012,  Erişim  tarihi: Şubat  20164.       Blettner M, Schlehofer B,  Breckenkamp J, Kowall B ve ark. “Mobile phone base stations and adverse health effects: phase1 of a population-based, cross-sectional study in Germany”,  OccupEnviron Med., 2009. Feb; 66(2):118-23.doi: 10.1136/oem.2007.037721. Epub 2008 Nov 18.5.       Çerezci O, Şeker S.“Baz istasyonları nerelere ve nasılkurulmalıdır?” Eleco 2014Elektrik – Elektronik – Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 –29 Kasım 2014, Bursa6.       Demirtaş T. GSM bazistasyonları şikayetleri analizi ve çözüm önerileri. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Yayınlanmamış İdari Uzmanlık Tezi,BTK Yayın No: T 0150,  20137.       Ersoy E. “Okul eğitiminde kadim bilgelik izi: Bilinçli farkındalıkuygulamaları”, Anadolu Aydınlanma Vakfı Sosyal ve Kültürel Bülteni, 2014:48: 1-3. 8.       Hardell L.  World Health Organization,radiofrequency radiation and health - a hard nut to crack (Review). Int J Oncol. 2017Aug;51(2):405-413. doi: 10.3892/ijo.2017.4046. Epub 2017 Jun 21.9.       İlhan MN, Uslu İ, Medeni V ve ark. “Ankara il merkezindeyaşayanların elektromanyetik alan hakkındaki bilgi durumu”,   İzmirÜniversitesi Tıp Dergisi, 2014; 22-28.10.    Kenar İ, Turgut S, Gökalp M. Öğretmen adaylarının elektromanyetik kirlilik farkındalıklarınınbelirienmesi  Eğitim Kuram veUygulama, Çanakkale Onsekiz MartÜniversitesi, Eğitim Fakültesi, 2014;10(4): 1077-1090. 11.    Kowall B, Breckenkamp J, Blettner M ve ark. “Determinants and stability over time of perception of healthrisks related to mobile phone base stations”, Int J PublicHealth., 2012, 57 (4); 735-743. 12.    Martinez AB. The Effects of Mıcrowave Radıatıon on The Wildlife Preliminary Results. Valladolid (SPAIN), February 2003. 13.    MEB, MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim SistemininGüçlendirilmesi Projesi) Elektrik Elektronik Teknolojisi Kablosuz AğSistemleri, Ankara, 2007.      S.38        14.    Özyeşil Z. Üniversite öğrencilerinin öz-anlayışdüzeylerinin bilinçli farkındalık kişilik özellikleri ve bazı değişkenleraçısından incelenmesi, Yayınlanmamış DoktoraTezi , Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri AnabilimDalı; 201115.     Özyeşil Z, Arslan C,Kesici Ş ve ark.  Bilinçli farkındalık ölçeğini türkçeye uyarlamaçalışması, Eğitim ve Bilim, 2011; 224-235.16.    Özel G. Baz istasyonlarının insanlar üzerindeki sağlık,sosyal ve pisikolojik etkileri üzerine bir araştırma . Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Yayınlanmamışİdari Uzmanlık Tezi,  BTK Yayın No: T0193,  2013. 17.    Şimşek N. Farkındalık Bilinci. 1. Baskı, Akçağ Yayınları, Ankara,2014. ss.14418.    TMMOB, Elektrik Mühendisleri Odası.CepTelefonları ve Baz İstasyonları Merak Edilen Sorular ve Yanıtları, EMO Yayın No:GY/2012/12. ss.4. 19.    Tuncer N. Bir grup üniversite öğrencisinin belirlenen sosyal anksiyetedüzeylerine göre bilinçli farkındalık ve yaşam doyumu düzeylerinin incelenmesi .Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi,  Işık Üniversitesi Sosyal BilimlerEnstitüsü, 2017.20.    TÜBİTAK-BİLTEN  ElektromagnetikDalgalar ve İnsan Sağlığı Sıkça Sorulan Sorular ve Yanıtlar, 2001. ss.17-1921.     Ülev E.  Üniversiteöğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyi ile stresle başa çıkma tarzınındepresyon, kaygı ve stres belirtileriyle ilişkisi Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi,Psikoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi; 2014.22.    Vaizoğlu SA, Sevencan F, Abakay MAve ark. Bir baz istasyonu yakınındayaşayanlarda elektromanyetik hipersensitivite semptomları,  İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 2009; 72(3):77-83 23.    Yağmur F. Bozbıyık A. Hancı İH. “Elektromanyetik dalgalarıninsan biyokimyası üzerine etkileri” Sted, 2003; 12(8):  296-2924.    WorldHealth Organization , Electromagnetic fields and public health,  Base stations and wireless technologies http://www.who.int/peh-emf/publications/facts/fs304/en/ (Erişim Tarihi: Ağustos 2018)25.    Williams M., Teasdale J., Zindel S.ve ark.İyi Hissetme Sanatı, 1. Baskı, Diyojen Yayıcılık,İstanbul,  2015. ss.73-81