Hafız İbrahim’in Leyâli Satih Adlı Eserinin Teknik ve Tematik Açıdan Çözümlemesi
Analyzing Hafez Ibrahim’s Work Layali Satih from a Technical and Thematic Perspective
Yazar: Araz, Tahir
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 42, 2023
Anahtar kelimeler: Creative Arts and Writing ; Sanat ve Edebiyat ; Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh.,Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh,Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh. ; Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh.,Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh,Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh. ; Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh.,Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh,Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh. ; Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh.,Hâfız İbrâhim,Leyâlî Satîh,Şâ’irü’n-Nîl,Şâ’irü’ş-Şa’b,Satîh. ; Modern Arap Edebîyatı,Hâfız İbrâhîm,Şâ’irü’n-Nîl,Makâme,Leyâlî Satîh. ; Modern Arabic Literature,Hafez Ibrahim,Poet of the Nile,Maqamah,Nights of Satih.

Mısır başta olmak üzere Arap toplumu 20. yüzyılın ilk iki çeyreğinde modern çağın Batılı sömürgecilik anlayışına karşı çeşitli alanlarda verilen birçok mücadeleye şahit olur. Özellikle askeri, sosyal, siyasi ve kültürel özgürlük alanlarında öne çıkan bu mücadele, edebiyat sahasında da etkili bir şekilde sürdürülür. Nitekim dönemin şair ve yazarları, toplumun temel değerlerindeki aksaklıkları metinlerine yansıtarak birçok eser kaleme alırlar. Bu bağlamda Arap edebiyatında daha çok şair kimliğiyle tanınan ve “Şâ’irü’n-Nîl” ile “Şâ’irü’ş-Şa’b” gibi lakaplarla taltif edilen Hâfız İbrâhîm’in bu çalışmada değerlendirilen nesir türündeki Leyâlî Satîh isimli eseri, 19. yüzyılın sonlarıyla 20. yüzyılın başlarında sömürgeciliğin de etkisiyle Mısır’da oluşan toplumsal değişimin boyutlarını aktarması noktasında şairin eleştiri ve görüşlerinin yanı sıra dönemin sosyolojik ve siyasi atmosferini başarılı bir şekilde yansıtan önemli eserlerden biri kabul edilir. Şairin ordudayken İngilizlerle yaşadığı sorunlara yer vermesiyle otobiyografik bir özellik de kazanan eserin, klasik edebî bir tür olan makâme tarzı ile modern anlatı türlerinden romanın bazı özelliklerini ihtiva ettiği söylenebilir. Bu açıklamalardan hareketle çalışmada, 21. yüzyılın küreselleşen dünyasında ciddi bir tehdit olarak varlığını sürdüren gelenek-modernite çatışması, edebî münakaşalar, basınla gazeteciliğin yozlaşması, eğitim kurumları, kadın hakları, saadet kavramı, ahlakî çöküş, siyaset- din ilişkisi, özgürlük ve mültecilere tanınan imtiyazlar gibi önemli toplumsal gerçeklere temas eden Leyâlî Satîh isimli eser, teknik ve tematik açıdan tahlil edilmiştir.

At the beginning of the 20th century as the Arab communities starting with Egypt fought for independence not only militarily but also socially, politically, and culturally against the Western colonialist mentality of the modern era, many poets and writers reflected the weaknesses of society’s fundamental values in their works. Hafez Ibrahim, who was known for his poetry and has been referred to as the Sha’irun-Nil [Poet of the Nile] and Sha’irush-Sha’b [Poet of the People], had an important prose work called Layali Satih [The Nights of Satih], which reflects the dimensions of the social changes that occurred in Egypt at the end of the 19th and beginning of the 20th centuries. Layali Satih is considered a significant work of the period that addresses the poet’s criticisms and views. This study analyzes both technically and thematically the work Layali Satih, which blends the classical poetic style (maqamah) with the novel-like features of modern storytelling and also has autobiographical elements that reflect the problems the author faced with the British during his time in the army. The work highlights the ongoing struggle between tradition and modernity, which is still considered a serious threat in the globalized world of the 21st century, as well as the corruption of journalism and the press, the education system, women’s rights, the concept of happiness, moral decay, the relationship between politics and religion, freedom, and the privileges given to refugees. The work addresses these social realities and provides a critical perspective toward them..