Kültür Endüstrileri Kapsamında Bir Festival Örneği: Kars Altın Kaz Film Festivali
An Example of A Festival As A Cultural Industries: Golden Goose Film Festival in Kars
Yazar: Diken, Hasan Ali
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Mass Media ; Kitle İletişimi ; Media Industry Studies ; Medya Endüstrisi Çalışmaları ; Turkish Folklore in the Türkiye Field ; Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi ; Culture,Industry,Cultural Industries,Festival,Goose,Golden Goose Film Festival in Kars,Entertainment Environments ; Kültür,Endüstri,Kültür Endüstrileri,Festival,Kaz,Kars Altın Kaz Film Festivali,Eğlence Ortamları.

Kültür endüstrileri, “kültür” ile “endüstri” birleşimine dayanan ve ekonomik katma değer yaratan göstergelerin genel bir bütünüdür. 20. yüzyılın ilk yarısında ortaya atılan bu kavram, kendi bünyesinde “kültürün endüstriye, kültürel ürünlerin ise metalara dönüştüğü” iddiasından kaynaklanan bir problematik barındırmaktadır. Söz konusu problematiğin temelinde “kültür ile endüstri ilişkisinin kültürel köklere ve kodlara zarar vere(bile)ceği” fikri hâkimdir. Ancak “kültür endüstrileri” kavramı ışığında kültür ile endüstri olgularının birleşmesinden hareketle yeni bir ekonomik, toplumsal ve siyasal gerçekliğin eleştirel yönden değerlendirilmesi yoluna gidildiğini ifade etmek gerekmektedir. Bu kapsamda kültür, içi boşaltılmadan ilgilisinin dikkatine sunulabilen bir kavram gözüyle yeniden yorumlanmaktadır. Kültür endüstrileri de bu “yeniden yorumlanma” hususuna dâhil edilen konuların başında gelmektedir. Buna “festival” kavramını da eklemek mümkündür. Festival, genellikle yerel veya yöresel alanlarda zamanla gelenekselleşen kutlamaların imgesel bağlamlarını içeren faaliyetlerin tümüdür. Festivaller bünyesinde hemen her yılın belirli vakitlerine denk gelen eğlence organizasyonları tertip edilmektedir. Yakın bir geçmişe kadar Kars’ta düzenlenen “Altın Kaz Film Festivali” de ilgili eğlence organizasyonları arasındaki yerini almıştır. 2006, 2007 ve 2008 yıllarının güz dönemlerine rastlamak suretiyle toplamda üç sezon gibi kısa bir müddet içerisinde sürdürü(lebi)len bu festival, Kars’ın kültürel değerlerini kültür turistlerine (kültürel deneyim avcıları) anlatan ve tanıtan bir özelliğe sahip olmuştur. Bu çalışmada Altın Kaz Film Festivali’nin kültür endüstrileri bağlamındaki rolleri üzerinde durulacaktır. Dolayısıyla ilgili festival, bugünkü kültür bilimi kabullerine de eklemlenebilen halkbilimi (folklor) disiplininin bakış açısı ışığında yerel veya yöresel bağlamlardan hareketle nitel bir yaklaşım gözetilerek kültür endüstrileri paralelinde tetkik ve tahlil edilmeye çalışılacaktır. Bahsi geçen bağlamda halkbilimi perspektifine de ilave edilen kültür endüstrileri olgusu çerçevesinde Kars Altın Kaz Film Festivali’nin kültürel şifreleri, bu festivale dair dokümanların analizinden yola çıkılarak “kaz” imgesinden hareketle açıklanacaktır.

Cultural industries are a collection of indicators based on the combination of ‘culture’ and ‘industry’ creating economic added value. In the 20th century, this concept contains within itself a problematic arising from the claim that ‘culture has turned into industry and cultural products into commodities’. It is essential to state that in the light of the concept of ‘cultural industries’, a new economic, social and political reality is being critically evaluated based on the combination of culture and industry. Culture is reinterpreted as a notion that can be brought to the attention of those concerned without being eviscerated. It is possible to include the concept of ‘festival’ to this. A festival is a set of activities that usually takes place around local areas and contains the imaginative contexts of celebrations that have become traditional over time. The ‘Golden Goose Film Festival’ held in Kars in the recent past has also taken its place among the related entertainment organizations based on the aforementioned theme, which was held in 2006, 2007 and 2008, in a short period of three seasons in total, has undoubtedly had the characteristic of introducing the cultural values of Kars to cultural tourists. This study will focus on the roles of the Golden Goose Film Festival within the context of cultural industries. The festival in question will be examined and analyzed in parallel with cultural industries, through a qualitative approach based on local or regional contexts, in the light of folklore, a discipline that can be integrated into contemporary cultural science frameworks. The cultural industries phenomenon, which has also been incorporated into the folkloristic perspective, the cultural codes of the Kars Golden Goose Film Festival will be interpreted based on the analysis of documents related to the festival, with a particular emphasis on the image of the ‘goose’.