Orman Ürünleri Sanayisinde Sürdürülebilirlik ve Karbon Ayak İzinin Değerlendirilmesi: Kereste Fabrikası Örneği
Sustainability and Carbon Footprint Assessment in the Forest Products Industry: The Case of a Sawmill
Yazar: Cambazoğlu, Merve; Coşkun, Sezen; Sütçü, Abdullah
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Wood Processing ; Ahşap İşleme ; Carbon footprint,forest products industry,sawmill,sustainability ; Karbon ayak izi,orman ürünleri endüstrisi,kereste fabrikası,sürdürülebilirlik

Son yıllarda sanayi sektörünün küresel iklim değişikliğine karşı korunması amacıyla karbon ayak izinin belirlenmesi ve azaltılması üzerine çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Orman ürünleri endüstrisi, sürdürülebilir hammadde kullanımına dayansa da üretim süreçleri boyunca belirli seviyelerde sera gazı emisyonu oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de faaliyet gösteren bir kereste fabrikasında üretim süreçlerinin çevresel etkileri değerlendirilerek kereste fabrikasının karbon ayak izi hesaplanmıştır. Çalışma kapsamında, hammadde tedarikinden nihai ürün elde edilmesine kadar olan aşamalar analiz edilmiş ve emisyon miktarları belirlenmiştir. Karbon ayak izinin hesaplanmasında IPCC Tier 1 metodu kullanılmış ve enerji tüketimi, lojistik faaliyetler ile atık yönetiminin çevresel etkileri incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, üretim süreçlerinde karbon emisyonuna neden olan aşamaları ortaya koymakta ve sürdürülebilir üretim uygulamalarına yönelik öneriler sunmaktadır. Üretilen ürün gruplarının karbon ayak izi değerleri, profil kereste için 51.89 kgCO2e/m3-ürün ve inşaatlık kereste için                 23.79 kgCO2e/m3-ürün olarak hesaplanmıştır. Hammadde taşımacılığı (%75.38), elektrik tüketimi (%11) ve odun bazlı artıkların yakılması (%7.02) tesisin toplam karbon ayak izinin en büyük nedenleri arasındadır. Elde edilen sonuçlar, ahşap malzeme işleyen sanayilerde karbon ayak izinin azaltılması için verimli lojistik yönetimi, yenilenebilir enerji kullanımı ve atık geri dönüşüm stratejilerinin önemini vurgulamaktadır.

In recent years, efforts to identify and reduce the carbon footprint of the industrial sector have gained great importance in preventing global climate change. Although the forest products industry is based on sustainable raw material utilization, certain levels of greenhouse gas emissions occur throughout the production processes. In this study, the environmental impacts of production processes in a sawmill operating in Türkiye were evaluated and the carbon footprint was calculated. Within the scope of the study, the stages from raw material supply to the final product are analyzed and emission amounts are determined. IPCC Tier 1 method was used to calculate the carbon footprint and the environmental impacts of energy consumption, logistics activities and waste management were analyzed. The findings of the study reveal the stages that cause carbon emissions in production processes and provide recommendations for sustainable production practices. The carbon footprint values of the product groups produced were calculated as 51.89 kgCO2e/m3-product for profiled timber and 23.79 kgCO2e/m3-product for construction timber. Raw material transportation (75.38%), electricity consumption (11%) and burning of wood-based residues (7.02%) are among the largest contributors to the facility's total carbon footprint. The results obtained highlight the importance of efficient logistics management, renewable energy use and waste recycling strategies for reducing carbon footprint in wood material processing industries.