Üniversite Personelinin Örgütsel Adalet Algılarını Etkileyen Faktörlerin İncelemesi
An Examination of Factors Affecting University Staff's Perceptions of Organizational Justice
Yazar: Derelioğlu, Semih
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Organizational Justice,Distributive Justice,Procedural Justice,Interactional Justice ; Örgütsel Adalet,Dağıtımsal Adalet,İşlemsel Adalet,Etkileşimsel Adalet

Bu çalışma, üniversite çalışanlarının örgütsel adalet algılarını etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Örgütsel adalet; dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel adalet olmak üzere üç boyutta ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, örgütsel adalet algılarının cinsiyet, yaş, eğitim durumu, hizmet süresi, görev türü (akademik veya idari), kurum türü (özel veya kamu üniversitesi) ve çalışma statüsü (kadrolu, sözleşmeli, işçi, taşeron) gibi demografik ve örgütsel değişkenlere göre nasıl farklılaştığı analiz edilmiştir.Araştırmanın evrenini, Türkiye'nin Ege bölgesindeki kamu ve özel üniversitelerde çalışan akademik ve idari personel oluşturmaktadır. Toplam 560 üniversite çalışanından çevrim içi anket yöntemiyle toplanan veriler, SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler, anket aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, örgütsel adalet algısının cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve üniversitedeki iş pozisyonu gibi demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Ancak, hizmet süresi bakımından işlemsel adalet algısında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle, 6-10 yıl arası hizmet süresine sahip çalışanların işlemsel adalet algıları, 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip çalışanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, sözleşmeli çalışanların etkileşimsel adalet algılarının diğer çalışma gruplarına kıyasla daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Özel ve kamu üniversiteleri arasında ise örgütsel adalet algısı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bu bulgular, örgütlerde adalet algısını güçlendirmek amacıyla şeffaf ve adil süreçlerin teşvik edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, örgütsel adalet algısının bireysel faktörlerden ziyade örgütsel süreçler ve yönetim uygulamalarıyla daha güçlü bir ilişki içinde olduğu ortaya çıkmıştır. Yöneticilere, çalışanların katılımını artıracak ve iletişim süreçlerini iyileştirecek politikalar geliştirmeleri önerilmektedir. Gelecekteki araştırmaların, farklı sektörlerde ve uzun dönemli boylamsal tasarımlarla adalet algısının değişimini incelemesi önerilmektedir.

This study aims to examine the factors influencing university employees' perceptions of organizational justice. Organizational justice is analyzed in three dimensions: distributive, procedural, and interactional justice. The research investigates how perceptions of organizational justice differ based on demographic and organizational variables such as gender, age, educational background, years of service, job type (academic or administrative), institution type (public or private university), and employment status (permanent, contracted, worker, or subcontracted). The study employs a quantitative research method, with data collected through an online survey from 560 academic and administrative personnel working at public and private universities in Turkey's Aegean region. The collected data were analyzed using descriptive statistics and confirmatory factor analysis (CFA) with SPSS 26.0 software.The findings indicate no significant differences in organizational justice perceptions based on gender, age, educational background, or job position. However, significant differences were observed in procedural justice perceptions regarding years of service. Specifically, employees with 6 to 10 years of service perceived higher levels of procedural justice compared to those with over 21 years of service. Additionally, contracted employees reported more favorable perceptions of interactional justice than other employment groups. No significant differences in organizational justice perceptions were found between public and private university employees.These results emphasize the importance of promoting transparent and fair processes to enhance perceptions of organizational justice within institutions. Furthermore, the study highlights that perceptions of justice are more strongly associated with organizational processes and management practices rather than individual characteristics. It is recommended that managers implement policies that encourage employee participation and improve communication processes. Future research should explore changes in justice perceptions using longitudinal designs across different sectors.