hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Bayesian Optimizasyon Destekli XGBoost Modeli ile Konsol İstinat Duvarlarının Güvenlik Sayısının Tahmini
Estimation of the Safety Factor of Retaining Walls Using a Bayesian Optimization Supported XGBoost Model
Yazar: Köktan, Utku
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Civil Geotechnical Engineering ; İnşaat Geoteknik Mühendisliği ; Retaining walls,Bayesian optimization,XGBoost algorithm,SHAP analysis ; İstinat duvarları,Bayesian optimizasyonu,XGBoost algoritması,SHAP analizi

Bu çalışmada, kohezyonsuz zemin ortamında inşa edilen dikdörtgen kesitli konsol istinat duvarları için dolgu zeminine ait içsel sürtünme açısı ve birim hacim ağırlık, duvara ait genişlik, yükseklik ve birim hacim ağırlık ile yatay deprem ivme katsayısının kombinasyonlarından 1880 farklı senaryo oluşturulmuştur. Ardından her bir senaryo için Mononobe-Okabe yöntemine dayalı hesaplamalar gerçekleştirilerek kayma, devrilme ve taşıma gücüne karşı güvenlik sayıları elde edilmiştir. Bu güvenlik sayılarının en küçüğü, ilgili senaryonun çıktı değeri kabul edilerek bir veri seti oluşturulmuş ve minimum güvenlik sayısını tahmin edebilen Bayesian optimizasyon destekli XGBoost (XGBoost-BO) modeli geliştirilmiştir. Modelin tahmin performansı R2, VAF, RMSE, MAE ve MSE gibi istatistiksel metrikler ve performans eğrilerine ilaveten yapılan artık analizi ve buna bağlı oluşturulan histogram ve Q-Q grafikleri üzerinden değerlendirilmiştir. Geliştirilen model, R2:0.9921 ve RMSE:0.0129 ile yüksek başarı sergilemiş ve ayrıca SHAP analizi ile girdilerin çıktı üzerindeki etkileri yorumlanarak karar mekanizması detaylıca açıklanmıştır.

In this study, 1880 distinct scenarios were generated for rectangular cantilever retaining walls constructed in cohesionless soil backfill from combinations of six input parameters such as internal friction angle and unit weight of the backfill soil, width, height, and unit weight of the wall, and horizontal seismic acceleration coefficient. Subsequently, safety factors against sliding, overturning, and bearing capacity failure were calculated for each scenario based on the Mononobe-Okabe method. The minimum among these safety factors was accepted as the output value for the respective scenario, thereby creating a dataset, and a Bayesian optimization-supported XGBoost (XGBoost-BO) model was developed to predict this minimum safety factor. The model's predictive performance was evaluated using statistical metrics such as R2, VAF, RMSE, MAE, and MSE, in addition to performance curves, residual analysis, and associated histogram and Q-Q plots. The developed model demonstrated high success, achieving R2:0.9921 and RMSE:0.0129, and the decision-making mechanism was explained in detail by interpreting the influence of the inputs on the output via SHAP analysis.
Horasan Harcı Karışımında Yumurta Kabuğunun Kullanılması
The Use of Eggshell in Khorasan Mortar Mixture
Yazar: Kılıç, İsmail; Gök, Saadet Gökçe
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Construction Materials ; Yapı Malzemeleri ; Horasan Harcı,Yumurta Kabuğu,Sürdürülebilirlik,Restorasyon,Tarihi Harç ; Khorasan Mortar,Eggshell,Sustainability,Restoration,Historic Mortar

Tarihi bir harç türü olan Horasan harcı, kireç, tuğla veya kiremit kırığı, kum, su ve katkı maddesi gibi bileşenlerden oluşmaktadır. Bu harç türü, tarihi eserlerimizde yaygınca kullanılmıştır, günümüzde ise daha çok restorasyon çalışmalarında kullanılmaktadır. Bu nedenle, Horasan harcının geliştirilmesi yararlı olacaktır. Yapılan çalışmada, atık durumunda olan yumurta kabukları Horasan harcı üretiminde değerlendirilmiştir. Yumurta kabukları ezilerek öğütülmüş ve 1 mm kare gözlü elekte elenmiştir. Elekten geçen 0–1 mm aralığındaki kısım, harç üretiminde kullanılmıştır. Yumurta kabuğu, karışımlara kireç ağırlığının %0, %4, %8, %12 ve %16’sı oranlarında ilave edilmiştir. Bir tanesi şahit harç olmak üzere 5 farklı karışımdan toplam 15 adet Horasan harcı örneği üretilmiştir. Harç örnekleri üzerinde yayılma çapları ölçülmüş, su emme, ultrases geçiş hızı, eğilme ve basınç dayanımı deneyleri yapılmıştır. En yüksek dayanım artışları, %16 yumurta kabuğu kullanılan harç örneklerinde, eğilme dayanımı 2.255MPa ve basınç dayanımı 7.736MPa olarak tespit edilmiştir. Horasan harcında yumurta kabuğunun kullanılması sonucu, ikame oranı ile yayılma azalmış ancak eğilme ve basınç dayanımlarında ikame oranı artışı ile birlikte %73 e varan dayanım artışı gözlemlenmiştir.

Khorasan mortar, a type of historical mortar, consists of components such as lime, brick or tile fragments, sand, water, and admixtures. This type of mortar has been widely used in our historical monuments and is now more commonly used in restoration works. Therefore, the improvement of Khorasan mortar would be beneficial. In this study, waste eggshells were evaluated for use in the production of Khorasan mortar. The eggshells were crushed, ground, and sieved through a 1 mm square mesh sieve. The fraction passing through the sieve, ranging from 0–1 mm, was used in mortar production. Eggshell was added to the mixtures at ratios of 0%, 4%, 8%, 12%, and 16% of the lime weight. 15 Khorasan mortar specimens were produced for 5 different mixtures, one of which was a control mortar. Spread diameters of fresh mortars were measured, and water absorption, ultrasonic pulse velocity, flexural strength, and compressive strength tests were performed on the mortar specimens. The highest increases in strength were observed in mortar samples containing 16% eggshells, with flexural strength reaching 2,255 MPa and compressive strength reaching 7,736 MPa. The use of eggshells in Khorasan mortar resulted in a decrease in spread with increasing substitution ratio, but an increase in flexural and compressive strength of up to 73% was observed with increasing substitution ratio.
Benzinle Çalışan Bir Motorda Terebentin Kullanımının Motor Performans ve Emisyonlarına Etkisi
Benzinle Çalışan Bir Motorda Terebentin Kullanımının Motor Performans ve Emisyonlarına Etkisi
Yazar: Başoğul, Yusuf; Bayrakçeken, Hüseyin
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Alternatif yakıt,Terebentin,Motor performansı,Emisyon ölçümü

Günümüzde enerji kullanımı arttıkça,sınırlı olan enerji kaynakları kendilerini yenilenebilir, tarımsal ve petrolkökenli olmayan (etanol, metanol, kanola, aspir vb.) kaynaklardan eldeedilebilen, çevre dostu yakıtlara bırakmaktadır. Diğer taraftan motorlarınverimlerinin yükseltilmesi, egzoz emisyonlarının düşürülmesi ve motorlar içinuygun özelliklere sahip alternatif motor yakıtlarının bulunması ve geliştirilmesiiçin çalışmalar devam etmektedir. Buçalışmada, yakıtlardan elde edilen performansı, verimi yükseltmek, emisyonlardaiyileştirme yapmak için benzine farklı oranlarda terebentin ilavesi yapılmıştır.Bu amaçla 4 zamanlı, buji ateşlemeli ve tek silindirli bir benzin motoru kullanılmıştır.Denemeler motor dinamometresinde, 2000-4000 d/d devir aralığında ve tam gazkelebek açıklığında yapılmıştır. Yakıt olarak %10 ve  %20 terebentin-benzin karışımları, kurşunsuzbenzin kullanılmış olup, karışımların motor torku, motor gücü, özgül yakıttüketimi, egzoz emisyonuna etkileri deneysel olarak araştırılmıştır.

Günümüzde enerji kullanımı arttıkça,sınırlı olan enerji kaynakları kendilerini yenilenebilir, tarımsal ve petrolkökenli olmayan (etanol, metanol, kanola, aspir vb.) kaynaklardan eldeedilebilen, çevre dostu yakıtlara bırakmaktadır. Diğer taraftan motorlarınverimlerinin yükseltilmesi, egzoz emisyonlarının düşürülmesi ve motorlar içinuygun özelliklere sahip alternatif motor yakıtlarının bulunması ve geliştirilmesiiçin çalışmalar devam etmektedir. Buçalışmada, yakıtlardan elde edilen performansı, verimi yükseltmek, emisyonlardaiyileştirme yapmak için benzine farklı oranlarda terebentin ilavesi yapılmıştır.Bu amaçla 4 zamanlı, buji ateşlemeli ve tek silindirli bir benzin motoru kullanılmıştır.Denemeler motor dinamometresinde, 2000-4000 d/d devir aralığında ve tam gazkelebek açıklığında yapılmıştır. Yakıt olarak %10 ve  %20 terebentin-benzin karışımları, kurşunsuzbenzin kullanılmış olup, karışımların motor torku, motor gücü, özgül yakıttüketimi, egzoz emisyonuna etkileri deneysel olarak araştırılmıştır.
ZEYTİN KÜSPESİ ÇÖZELTİSİNİN DERİŞİME BAĞLI BİYOGAZ VE HİDROJEN POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ
ZEYTİN KÜSPESİ ÇÖZELTİSİNİN DERİŞİME BAĞLI BİYOGAZ VE HİDROJEN POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Türkmenler, Harun; Aslan, Mustafa; Gümüş, Mustafa
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: biyohidrojen; biyogaz; zeytin küspesi; anaerobik fermantasyon

Bu çalışmada zeytin küspesindenanaerobik fermantasyon yöntemi ile biyohidrojen ve biyogaz üretimi için optimalsubstrat konsantrasyonları araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan substrat içinKimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ), Toplam Katı Madde (TKM), Uçucu Katı Madde(UKM), Toplam Askıda Katı Madde (TAKM), Uçucu Askıda Katı Madde (UAKM), ToplamAzot (TN), Toplam Fosfor (TP), Toplam Protein (TP), Toplam Karbonhidrat, pH vealkalinite parametreleri hesaplanmıştır. Toplam biyogaz ve biyohidrojenanalizleri gaz kromotografi cihazı (GC) ile ölçülmüştür. Zeytin küspesinden enyüksek toplam biyogaz üretimi 50 g/L substrat konsantrasyonunda 90,04 mL olarakölçülmüştür. Zeytin küspesinden biyohidrojen üretimine bakıldığında ise enyüksek verimin 3,51 mL olduğu ve bu değerin elde edilmesi için en uygunkonsantrasyonunun 50 g/L substrat olduğu görülmüştür. Zeytin küspesinden biyohidrojenve biyogaz üretilebilirliği görülmüş ve substrat konsantrasyonun artmasınınüretim verimini de arttırdığını göstermiştir.

Bu çalışmada zeytin küspesindenanaerobik fermantasyon yöntemi ile biyohidrojen ve biyogaz üretimi için optimalsubstrat konsantrasyonları araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan substrat içinKimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ), Toplam Katı Madde (TKM), Uçucu Katı Madde(UKM), Toplam Askıda Katı Madde (TAKM), Uçucu Askıda Katı Madde (UAKM), ToplamAzot (TN), Toplam Fosfor (TP), Toplam Protein (TP), Toplam Karbonhidrat, pH vealkalinite parametreleri hesaplanmıştır. Toplam biyogaz ve biyohidrojenanalizleri gaz kromotografi cihazı (GC) ile ölçülmüştür. Zeytin küspesinden enyüksek toplam biyogaz üretimi 50 g/L substrat konsantrasyonunda 90,04 mL olarakölçülmüştür. Zeytin küspesinden biyohidrojen üretimine bakıldığında ise enyüksek verimin 3,51 mL olduğu ve bu değerin elde edilmesi için en uygunkonsantrasyonunun 50 g/L substrat olduğu görülmüştür. Zeytin küspesinden biyohidrojenve biyogaz üretilebilirliği görülmüş ve substrat konsantrasyonun artmasınınüretim verimini de arttırdığını göstermiştir.
NANOYAPILI LANTAN KATKILI ZnO FİLMLERİNİN ELDE EDİLMESİ VE KARAKTERİZASYONU
NANOYAPILI LANTAN KATKILI ZnO FİLMLERİNİN ELDE EDİLMESİ VE KARAKTERİZASYONU
Yazar: Ilıcan, Saliha; İlgü Büyük, Gonca
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Katkılı ZnO,nanoyapı,spin kaplama,XRD,SEM,Kubelka-Munk

Soljel metodu ile elde edilen çözeltiler kullanılarak, spin kaplama tekniği ileLantan (La) katkılı çinko oksit (ZnO) filmleri p-tipi silisyum (p-Si) alttaşlar üzerine elde edilmiştir. Elde edilen ZnO filmlerininmorfolojik, yapısal ve optik özellikleri üzerine Lantan katkısının etkisiaraştırılmıştır. Filmlerin XRD spektrumları, X-ışınları toz kırınım cihazı ilealınmıştır. Bütün filmlerin (002) tercihli yönelime sahip olduğu belirlenmiştir.Ortalama tanecik boyutu, tane sınırları ve filmlerin yüzey durumlarının araştırılmasıamacıyla, filmlerin SEM görüntüleri çekilmiştir. SEM görüntülerinden, filmlerinnanoyapıda oluştuğu, birbirinden çok farklı yüzeyler oluşmadığı; yani, katkıile birlikte belirgin bir değişiklik olmadığı gözlenmiştir. La katkılı ZnO filmlerinin diffüz yansıma spektrumları UV-visspektrofotometre kullanılarak alınmıştır. Bu spektrumlar kullanılarak ikifarklı yöntemle optik bant aralık değerleri hesaplanmıştır.

Soljel metodu ile elde edilen çözeltiler kullanılarak, spin kaplama tekniği ileLantan (La) katkılı çinko oksit (ZnO) filmleri p-tipi silisyum (p-Si) alttaşlar üzerine elde edilmiştir. Elde edilen ZnO filmlerininmorfolojik, yapısal ve optik özellikleri üzerine Lantan katkısının etkisiaraştırılmıştır. Filmlerin XRD spektrumları, X-ışınları toz kırınım cihazı ilealınmıştır. Bütün filmlerin (002) tercihli yönelime sahip olduğu belirlenmiştir.Ortalama tanecik boyutu, tane sınırları ve filmlerin yüzey durumlarının araştırılmasıamacıyla, filmlerin SEM görüntüleri çekilmiştir. SEM görüntülerinden, filmlerinnanoyapıda oluştuğu, birbirinden çok farklı yüzeyler oluşmadığı; yani, katkıile birlikte belirgin bir değişiklik olmadığı gözlenmiştir. La katkılı ZnO filmlerinin diffüz yansıma spektrumları UV-visspektrofotometre kullanılarak alınmıştır. Bu spektrumlar kullanılarak ikifarklı yöntemle optik bant aralık değerleri hesaplanmıştır.
KENTSEL DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE İSTANBUL’DA İNŞAAT VE YIKINTI (İ&Y) ATIKLARI YÖNETİMİ
KENTSEL DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE İSTANBUL’DA İNŞAAT VE YIKINTI (İ&Y) ATIKLARI YÖNETİMİ
Yazar: Maçin, Kadriye Elif; Demir, İbrahim
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Atık yönetimi,Hafriyat toprağı,Kentsel dönüşüm,İnşaat ve yıkıntı atıkları

Kentsel dönüşüm süreci söz konusu olduğundailk akla gelen konu atık yönetimi değildir fakat atıkların istenilen kalitedeyönetilememesinin,  halkın gündelikhayatını ve sağlığını etkilemeye başlamış olması bu konuda araştırma yapmaihtiyacını doğurmuştur.  Türkiye’dehafriyat toprağı ve inşaat ve yıkıntı (İ&Y) atıklarının bertaraf edilmesiiçin III. sınıf düzenli depolama alanları kullanabilmektedir. Uygulamada iseeski madencilik bölgeleri depolama alanı olarak seçilmektedir. Ülke nüfusununyaklaşık %20’sini oluşturmasından ve atık yönetiminde en düzenli verilerinburada tutulmasından dolayı İstanbul’un kentsel dönüşüm sürecinde İ&Y atıkyönetimi için önemli bir örnek olacağı kararına varılmıştır. Farklı yöntemlerleyapılan hesaplamalarda kentsel dönüşüm süreci boyunca İstanbul’da kümülatifolarak 322,4- 392,8 milyon m3 arasında atık oluşumu beklenmektedir.Çalışma sonunda yerel yönetimlerin ve sektörde ki paydaşların atık miktarı veçevresel etkilerine dair veri tutma alışkanlığının olmadığı görülmüştür.İ&Y atıklarıyla ilgili sorunlar incelediğinde çözüm için 3R (kaynağındaazalt, yeniden kullan, geri dönüştür) politikasının uygulanmasının bir tercihdeğil zorunluluk olduğu ortaya çıkmaktadır.

Kentsel dönüşüm süreci söz konusu olduğundailk akla gelen konu atık yönetimi değildir fakat atıkların istenilen kalitedeyönetilememesinin,  halkın gündelikhayatını ve sağlığını etkilemeye başlamış olması bu konuda araştırma yapmaihtiyacını doğurmuştur.  Türkiye’dehafriyat toprağı ve inşaat ve yıkıntı (İ&Y) atıklarının bertaraf edilmesiiçin III. sınıf düzenli depolama alanları kullanabilmektedir. Uygulamada iseeski madencilik bölgeleri depolama alanı olarak seçilmektedir. Ülke nüfusununyaklaşık %20’sini oluşturmasından ve atık yönetiminde en düzenli verilerinburada tutulmasından dolayı İstanbul’un kentsel dönüşüm sürecinde İ&Y atıkyönetimi için önemli bir örnek olacağı kararına varılmıştır. Farklı yöntemlerleyapılan hesaplamalarda kentsel dönüşüm süreci boyunca İstanbul’da kümülatifolarak 322,4- 392,8 milyon m3 arasında atık oluşumu beklenmektedir.Çalışma sonunda yerel yönetimlerin ve sektörde ki paydaşların atık miktarı veçevresel etkilerine dair veri tutma alışkanlığının olmadığı görülmüştür.İ&Y atıklarıyla ilgili sorunlar incelediğinde çözüm için 3R (kaynağındaazalt, yeniden kullan, geri dönüştür) politikasının uygulanmasının bir tercihdeğil zorunluluk olduğu ortaya çıkmaktadır.
PERLİTTEN ÜRETİLEN FİLTRELERİN İS PARTİKÜLLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN DENEYSEL ARAŞTIRILMASI
PERLİTTEN ÜRETİLEN FİLTRELERİN İS PARTİKÜLLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN DENEYSEL ARAŞTIRILMASI
Yazar: Yüksel, Erkan
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Perlit,Dizel Partikül Filtresi,Konvertör

Bu çalışmanın amacıperlit kullanılarak oluşturulan konvertörlerin emisyon değerleri üzerindekietkisini incelemektir. Araştırma sonucunda duman koyuluk (islilik) oranının yükmiktarıyla doğru orantılı bir şekilde arttığı, dizel partikül filtrelerinde genleştirilmişperlitin Ford Focus marka araçta kullanılan orijinal konvertöre oranla dumankoyuluk (islilik) oranını daha düşük düzeyde azalttığı ve sıcaklık değerleriyledoğru orantılı olarak filtreleme özelliğinin arttığı tespit edilmiştir.

Bu çalışmanın amacıperlit kullanılarak oluşturulan konvertörlerin emisyon değerleri üzerindekietkisini incelemektir. Araştırma sonucunda duman koyuluk (islilik) oranının yükmiktarıyla doğru orantılı bir şekilde arttığı, dizel partikül filtrelerinde genleştirilmişperlitin Ford Focus marka araçta kullanılan orijinal konvertöre oranla dumankoyuluk (islilik) oranını daha düşük düzeyde azalttığı ve sıcaklık değerleriyledoğru orantılı olarak filtreleme özelliğinin arttığı tespit edilmiştir.
GIDA LABORATUVARLARINDA KULLANILAN YÖNTEMLERİN LABORATUVAR AKREDİTASYONU
GIDA LABORATUVARLARINDA KULLANILAN YÖNTEMLERİN LABORATUVAR AKREDİTASYONU
Yazar: Hepsağ, Fatma
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 9, 2018
Anahtar kelimeler: Akreditasyon,Gıda,Laboratuvar ; Akreditasyon,Gıda,Laboratuvar

Genelolarak akreditasyon; laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarınınulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre Akreditasyonuygunluk değerlendirme kuruluşlarınca değerlendirilmesi, dolayısıyla budeğerlendirmeler sonucunda düzenledikleri uygunluk teyit belgelerinin (deney vemuayene raporları, kalibrasyon sertifikaları, yönetim sistemi belgeleri, ürünbelgeleri, personel belgeleri vb) güvenilirliğini ve geçerliliğini desteklemekve düzenli aralıklarla denetlenmesi amacıyla oluşturulmuş bir kalitealtyapısıdır.  Bu kapsamda yapılan denetlemeler ISO 17025’e göre laboratuvar, ürün (hizmet), sistem ve personel olmaküzere dört ana başlıkta gerçekleştirilir.Akreditasyon kapsamında yapılantüm analizlerin güvenilir ve doğruluğu yüksek sonuçlar verdiğigözlemlenmektedir. Ülkemizde gıda üretimi ve dağıtımında resmi veya özelkontrol kurumlarının akreditasyona verdiği öneme bağlı olarak toplam gıdagüvenirliğinde belirgin bir yükselme kaydedilebilecektir. Bu çalışma içerisindeakreditasyon ve akreditasyona ait tanımlar özetlenecektir.

Genelolarak akreditasyon; laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarınınulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre Akreditasyonuygunluk değerlendirme kuruluşlarınca değerlendirilmesi, dolayısıyla budeğerlendirmeler sonucunda düzenledikleri uygunluk teyit belgelerinin (deney vemuayene raporları, kalibrasyon sertifikaları, yönetim sistemi belgeleri, ürünbelgeleri, personel belgeleri vb) güvenilirliğini ve geçerliliğini desteklemekve düzenli aralıklarla denetlenmesi amacıyla oluşturulmuş bir kalitealtyapısıdır.  Bu kapsamda yapılan denetlemeler ISO 17025’e göre laboratuvar, ürün (hizmet), sistem ve personel olmaküzere dört ana başlıkta gerçekleştirilir.Akreditasyon kapsamında yapılantüm analizlerin güvenilir ve doğruluğu yüksek sonuçlar verdiğigözlemlenmektedir. Ülkemizde gıda üretimi ve dağıtımında resmi veya özelkontrol kurumlarının akreditasyona verdiği öneme bağlı olarak toplam gıdagüvenirliğinde belirgin bir yükselme kaydedilebilecektir. Bu çalışma içerisindeakreditasyon ve akreditasyona ait tanımlar özetlenecektir.
KISA DEVRE DURUMUNDA GÜÇ TRAFOSUNDA MEYDANA GELEN ELEKTROMANYETİK KUVVETLERİN SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE ANALİZİ
KISA DEVRE DURUMUNDA GÜÇ TRAFOSUNDA MEYDANA GELEN ELEKTROMANYETİK KUVVETLERİN SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE ANALİZİ
Yazar: Özüpak, Yıldırım
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 6 No. 10, 2019
Anahtar kelimeler: Sonlu Elemanlar Yöntemi (SEY),Elektromanyetik Kuvvet,Transformatör

Geçici elektromanyetik kuvvetler, transformatörlerinparametreleri üzerinde mekanik baskıya neden olurlar. Bu çalışmada, bir güç transformatörününkısa devre durumunda sargılarında meydana gelen elektromanyetik kuvvetlerincelenmiştir. Bu kuvvetleri hesaplamak için transformatör ANSYS@Maxwellortamında 3D olarak modellenmiştir.Güç transformatörüne uygulanan kısa devre geçici akımlarına bağlı olarakmanyetik vektör potansiyeli, elektromanyetik akı yoğunluğu ve elektromanyetikkuvvetlerin analizi Sonlu Elemanlar Yöntemi (SEY) gerçekleştirilmiştir. Eldeedilen sonuçlar analitik sonuçlarla karşılaştırılmış ve tasarlanan modelingerçek modelle iyi bir uyum içinde olduğu görülmüştür. Bu çalışmada ele alınansayısal modelleme tekniğinin güç transformatörünün ve diğer transformatörmodellerinin tasarımında faydalı olması beklenmektedir.

Geçici elektromanyetik kuvvetler, transformatörlerinparametreleri üzerinde mekanik baskıya neden olurlar. Bu çalışmada, bir güç transformatörününkısa devre durumunda sargılarında meydana gelen elektromanyetik kuvvetlerincelenmiştir. Bu kuvvetleri hesaplamak için transformatör ANSYS@Maxwellortamında 3D olarak modellenmiştir.Güç transformatörüne uygulanan kısa devre geçici akımlarına bağlı olarakmanyetik vektör potansiyeli, elektromanyetik akı yoğunluğu ve elektromanyetikkuvvetlerin analizi Sonlu Elemanlar Yöntemi (SEY) gerçekleştirilmiştir. Eldeedilen sonuçlar analitik sonuçlarla karşılaştırılmış ve tasarlanan modelingerçek modelle iyi bir uyum içinde olduğu görülmüştür. Bu çalışmada ele alınansayısal modelleme tekniğinin güç transformatörünün ve diğer transformatörmodellerinin tasarımında faydalı olması beklenmektedir.
KAT SEVİYELERİ FARKLI BİTİŞİK NİZAM YAPILARDA KAT KÜTLESİNİN ÇARPIŞMA KUVVETİNE ETKİSİ
KAT SEVİYELERİ FARKLI BİTİŞİK NİZAM YAPILARDA KAT KÜTLESİNİN ÇARPIŞMA KUVVETİNE ETKİSİ
Yazar: Pala, Murat; Şaşmaz, Zeliha
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 6 No. 10, 2019
Anahtar kelimeler: Bitişik Nizam Yapılar; Çarpışma Kuvveti; Kat Kütlesi; Derz Boşluğu

Ülkemizde her geçen gün nüfusunartmasıyla konut ihtiyacı da artmaktadır. Bu sebeple yapılar, özellikle nüfusunyoğun olduğu kentlerde alandan tasarruf etmek için bitişik nizamda ve çok katlıinşa edilmektedir. Fakat bitişik ya da yan yana yapılmış bu yapıların, depremsırasında birbirlerine çarpması sonucu yapılarda ağır hasarlar meydana gelmektedir.Bu durum bitişik nizam yapılarla ilgili yapılan çalışmaları önemli kılmaktadır.Bu çalışmada, katseviyeleri farklı olan bitişik nizam yapıların deprem etkisi altında çarpışmaanalizi yapılarak, kat kütlelerinin yapıların çarpışma kuvvetine etkisini incelemekve ileride bu bağlamda yapılacak olan çalışmalara ışık tutmak amaçlanmıştır. Buamaç doğrultusunda  kat seviyeleri farklıiki betonarme bina modellenmiştir. Bu binalar, aralarında farklı mesafelerbırakılarak ve farklı kalınlıktaki döşemelerle SAP2000 paket programındamodellenmiş ve 1940 El Centro deprem kaydı kullanılarak deprem etkisi altındadinamik analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda katlardaki çarpışma kuvvetlerigrafik haline getirilip incelenmiştir.

Ülkemizde her geçen gün nüfusunartmasıyla konut ihtiyacı da artmaktadır. Bu sebeple yapılar, özellikle nüfusunyoğun olduğu kentlerde alandan tasarruf etmek için bitişik nizamda ve çok katlıinşa edilmektedir. Fakat bitişik ya da yan yana yapılmış bu yapıların, depremsırasında birbirlerine çarpması sonucu yapılarda ağır hasarlar meydana gelmektedir.Bu durum bitişik nizam yapılarla ilgili yapılan çalışmaları önemli kılmaktadır.Bu çalışmada, katseviyeleri farklı olan bitişik nizam yapıların deprem etkisi altında çarpışmaanalizi yapılarak, kat kütlelerinin yapıların çarpışma kuvvetine etkisini incelemekve ileride bu bağlamda yapılacak olan çalışmalara ışık tutmak amaçlanmıştır. Buamaç doğrultusunda  kat seviyeleri farklıiki betonarme bina modellenmiştir. Bu binalar, aralarında farklı mesafelerbırakılarak ve farklı kalınlıktaki döşemelerle SAP2000 paket programındamodellenmiş ve 1940 El Centro deprem kaydı kullanılarak deprem etkisi altındadinamik analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda katlardaki çarpışma kuvvetlerigrafik haline getirilip incelenmiştir.