İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü işletmelerinin ekonomik katma değer ve Ramsay verimlilik ölçüleriyle gruplandırılması
Clustering of forest enterprises in Istanbul Forest Regional Directorate with economic value added and Ramsay productivity measures
Yazar: Ok, Kenan; Kaya, Güven; Porsuk, Tuncay
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Forestry Politics, Economics and Law ; Ormancılık Politikası, Ekonomisi ve Hukuku ; Economic value added,Ramsay productivity model,Forestry enterprise,Cluster analysis,Discriminant analysis ; Ekonomik katma değer,Ramsay verimlilik modeli,Orman işletmeleri,Kümeleme analizi,Ayırma analizi

Çalışmanın amacı, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü’ne bağlı orman işletmelerinin, ekonomik katma değer, Ramsay verimlilik ölçütü, orman alanı ve ağaç serveti temelinde bir gruplanma ve ayrım gösterip göstermediğini saptamaktır. Araştırmada bölge müdürlüğüne bağlı 10 işletme ele alınmış ve kümeleme analizi ile diskriminant analizleri kullanılmıştır. Analizlerde 2018-2022 dönemi işletme verilerinin üretici fiyat endeksiyle düzeltilmiş reel değerleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, Bahçeköy Orman İşletmesi’nin genel değişkenler ile alan ve servet temelli bir kümeleme analizinde, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü’nün diğer tüm işletmelerinden ayrıldığını göstermektedir. Arazi ve ağaç servetinin etkisinin işletmeler arası kümelendirmede aynı etkiyi yapmadığı görülmüştür. İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü orman işletmelerinin ekonomik katma değer ve verimliliklerine göre anlamlı gruplara ayrılmasında; ekonomik katma değeri ve kısmi faktör verimliliklerinin ayırt edici, toplam faktör verimlilikleri, ayrıntılı verim ölçüleri, sermaye verimliliği ve yatırımın getirisi ölçütlerinin ise ayırt edici olmadığı bulunmuştur. Sonuç olarak, İstanbul örneğinde görüldüğü gibi, bir bölge müdürlüğü ölçeğinde dahi farklılaşan işletmelerin ülke ölçeğinde daha büyük farklar içerebileceği dikkate alınmalı, ayrım ve kümelemede ekonomik katma değeri ve kısmi faktör verimliliklerinden yararlanılmalıdır.

The aim of the study is to determine whether the forest enterprises affiliated to Istanbul Regional Directorate of Forestry show a grouping and discrimination on the basis of economic value added, Ramsay productivity criterion, forest area and volume. In the research, 10 enterprises affiliated to the regional directorate were taken into consideration and cluster analysis and discriminant analysis were used. In the analyses, the real values of the enterprise data for the period 2018-2022 adjusted by the producer price index were used. The findings of the research show that Bahçeköy forest enterprise is separated from all other enterprises of Istanbul Regional Directorate of Forestry in a clustering analysis based on general variables and area or volume of the forest. It was observed that the effect of land and tree volume did not have the same effect on clustering between enterprises. In the classification of forest enterprises of Istanbul Regional Directorate of Forestry into meaningful groups according to their economic value added and productivity, it was found that economic value added and partial factor productivity were distinctive, while total factor productivity, detailed productivity measures, capital productivity and return on investment measures were not distinctive. As a result, as seen in the Istanbul example, enterprises that differ even at the scale of a regional directorate may have larger differences at the national scale, and economic value added and partial factor productivity should be utilized in separation and clustering.