TÜRKİYE’DE DİRENÇLİ KENTLER BAĞLAMINDA ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK AFET RİSK YÖNETİM POLİTİKALARINA GENEL BİR BAKIŞ
AN OVERVIEW OF DISASTER RISK MANAGEMENT POLICIES FOR DISABLED INDIVIDUALS IN THE CONTEXT OF RESILIENT CITIES IN TÜRKİYE
Yazar: Kalağan, Gökhan; Şengün, Esin
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Afet,Deprem,Engelli,Dirençli Kent ; Disaster,Earthquake,Disabled,Resilient City

Afetler, sosyal ve ekonomik hayatı kısa süre içerisinde etkileyip ciddi kayıp, yaralanma ve ölümlere yol açarak yaşam faaliyetlerini durduran olaylardır. Ne zaman, nerede, nasıl ve ne kadar etkili olabileceği öngörülemeyen afetlere karşı “herkes” için uygulanabilir afet yönetimi oluşturulmalıdır. Afetlerin, risk altındaki gruplar başta olmak üzere toplumun bütünü açısından olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi hayati önem taşımasından hareketle engelli bireyler için uygulanacak afet hazırlıklarının, sağlıklı bireyler için yapılan hazırlıklardan farklı olması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı da risk grubu altında bulunan engelli bireylerin, dünya genelinde afet planlarında yalnızca %8’inde özel ihtiyaçlarına yer verilmesinden hareketle afetlerde görünür kılınmasına dikkat çekerek bu gibi durumlarda ortaya çıkan olumsuz etkilerin azaltılmasına yönelik önerilerde bulunmaktır. Deprem gibi afet ve acil durumlarda toplumdaki bireylerin, farklı kırılganlık düzeylerine sahip olabildiğinin dikkate alınıp; fiziksel, görme, işitme ve zihinsel engeli bulunan gruplara özgü engelli afet yönetim stratejilerinin geliştirilerek uygulanması ve bu grubun afetlerden görebileceği zararların en aza indirilerek toplumun afete dirençli kılınması için hem engelli bireylerin hem de yakın çevresinin yapması gerekenler ile Türkiye’nin bu alanda izlediği uygulamalar çerçevesinde afetle ilgili gelecek çalışmalara bir takım önerilerde bulunulmaktadır.

Disasters are events that disrupt daily life, quickly impacting social and economic life, causing serious loss, injury, and death. Applicable disaster management must be established for everyone to address the unpredictability of disasters, including when, where, how, and how severe they may be. Considering the vital importance of minimizing the negative effects of disasters on society as a whole, especially on at-risk groups, disaster preparedness for individuals with disabilities must be different from the preparations made for healthy individuals. The aim of this study is to draw attention to the fact that disabled individuals, who are at risk, are made visible in disasters, considering that their special needs are included in only 8% of disaster plans worldwide, and to make recommendations to reduce the negative effects that arise in such situations. Considering that individuals in society may have varying levels of vulnerability in disasters and emergencies such as earthquakes, a number of recommendations have been made for future disaster-related studies, including the development and implementation of disability management strategies specific to groups with physical, visual, hearing, and mental disabilities, and the actions that both individuals with disabilities and their immediate surroundings should take to minimize the damage these groups may suffer from disasters and to make society disaster-resistant. These recommendations are also made within the framework of the practices followed in this field in Türkiye.