Şehzadebaşı Karakolu Baskını ve Olay Mahalline Giren İlk Gazete Tevhid İ Efkâr
Şehzadebaşı Karakolu Baskını ve Olay Mahalline Giren İlk Gazete Tevhid İ Efkâr
Yazar: Sürmeli, Serpil
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 12 No. 45, 2014
Anahtar kelimeler: 16 Mart 1920, İstanbul’un İşgâli, Şehzadebaşı Karakolu Baskını, İstanbul ve İngilizler

13 Kasım 1918’den beri işgâl altında bulunan İstanbul, 16 Mart 1920’de ikincibir işgâl eylemine daha tanık oldu. İngiliz kuvvetlerince sabah 10.00’da resmenbaşlatılan bu hareket, Osmanlı Hükümeti’ne resmi saatinden 20 dakika önce tebliğedildi. Oysa İngilizler, listelerinde bulunan kişileri tutuklama girişimleriyle işgâlegece yarısı başlamış durumdaydılar. Fakat bu tutuklamalar sırasında İngilizaskerleri tarafından yapılan muameleler insanlık adına utanç verici, sabah 5.45’de10. Kafkas Tümen Karargâhı ve karargâh mızıka efradının bulunduğu ŞehzadebaşıKarakolu baskını ise, İstanbul işgâlinin en ibret verici olayları olarak tarihegeçmişti. Özellikle Şehzadebaşı’nda gerçekleşen olay, bir İngiliz müfrezesinin anibir baskınla karakola girerek, yataklarında uyuyan Türk askerlerinin üzerine ateşaçması, dördü şehit, on kişiyi yaralamasıyla sonuçlanmıştı.İngilizlerin baskını gerçekleştirip karakolu terk etmesinden sonra, olay yerineilk olarak Tevhid-i Efkâr gazetesi girmiş, bu kanlı eylemin kurbanlarından dört Türkşehidini fotoğraflamıştı. Ancak işgâl altındaki İstanbul’da bu fotoğraflarınyayınlanması mümkün olmadığından, fotoğraflar o sırada İstanbul’a gelen İtalyanGazeteci Filippucci Guistiniani’ye, İtalyan gazetelerinde yayınlanması içinverilmişti. Ertesi gün Tevhid-i Efkâr gazetesi sahibi ve başyazarı Velid EbüzziyaBey, İngilizler tarafından sorgulandığı gibi, gazetenin matbaası da birkaç kezbaskına uğramış, bu sırada fotoğrafların asılları kaybolmuştu. Fakat İtalyangazeteci Roma’ya döndüğünde bu fotoğrafları, Osmanlı Hükümeti’nin Roma’dakigayr-ı resmi temsilcisi Galip Kemali (Söylemezoğlu) Bey’e vermişti.İtilaf Devletlerinin 2 Ekim 1923’de İstanbul’u tahliye etmesinden sonra,Tevhid-i Efkâr Gazetesi bu fotoğrafları, Büyük Türk Zaferinin ardından, İstanbul’adönmüş bulunan Galip Kemali Bey’den istemiş ve 5 Ekim 1923’de aynı gazetetarafından yayınlanmıştı. Böylece İngilizlerin Şehzadebaşı Karakolu’nda giriştikleri bu menfur olayın delilleri, 3,5 yıl sonra Türk kamuoyuyla paylaşılabilmişti.

13 Kasım 1918’den beri işgâl altında bulunan İstanbul, 16 Mart 1920’de ikincibir işgâl eylemine daha tanık oldu. İngiliz kuvvetlerince sabah 10.00’da resmenbaşlatılan bu hareket, Osmanlı Hükümeti’ne resmi saatinden 20 dakika önce tebliğedildi. Oysa İngilizler, listelerinde bulunan kişileri tutuklama girişimleriyle işgâlegece yarısı başlamış durumdaydılar. Fakat bu tutuklamalar sırasında İngilizaskerleri tarafından yapılan muameleler insanlık adına utanç verici, sabah 5.45’de10. Kafkas Tümen Karargâhı ve karargâh mızıka efradının bulunduğu ŞehzadebaşıKarakolu baskını ise, İstanbul işgâlinin en ibret verici olayları olarak tarihegeçmişti. Özellikle Şehzadebaşı’nda gerçekleşen olay, bir İngiliz müfrezesinin anibir baskınla karakola girerek, yataklarında uyuyan Türk askerlerinin üzerine ateşaçması, dördü şehit, on kişiyi yaralamasıyla sonuçlanmıştı.İngilizlerin baskını gerçekleştirip karakolu terk etmesinden sonra, olay yerineilk olarak Tevhid-i Efkâr gazetesi girmiş, bu kanlı eylemin kurbanlarından dört Türkşehidini fotoğraflamıştı. Ancak işgâl altındaki İstanbul’da bu fotoğraflarınyayınlanması mümkün olmadığından, fotoğraflar o sırada İstanbul’a gelen İtalyanGazeteci Filippucci Guistiniani’ye, İtalyan gazetelerinde yayınlanması içinverilmişti. Ertesi gün Tevhid-i Efkâr gazetesi sahibi ve başyazarı Velid EbüzziyaBey, İngilizler tarafından sorgulandığı gibi, gazetenin matbaası da birkaç kezbaskına uğramış, bu sırada fotoğrafların asılları kaybolmuştu. Fakat İtalyangazeteci Roma’ya döndüğünde bu fotoğrafları, Osmanlı Hükümeti’nin Roma’dakigayr-ı resmi temsilcisi Galip Kemali (Söylemezoğlu) Bey’e vermişti.İtilaf Devletlerinin 2 Ekim 1923’de İstanbul’u tahliye etmesinden sonra,Tevhid-i Efkâr Gazetesi bu fotoğrafları, Büyük Türk Zaferinin ardından, İstanbul’adönmüş bulunan Galip Kemali Bey’den istemiş ve 5 Ekim 1923’de aynı gazetetarafından yayınlanmıştı. Böylece İngilizlerin Şehzadebaşı Karakolu’nda giriştikleri bu menfur olayın delilleri, 3,5 yıl sonra Türk kamuoyuyla paylaşılabilmişti.