Sınıf Öğretmenleri, İlkokul Öğrencileri ve Velilerin Çocuk Kitabı, Oyuncak Kitap ve  E-Kitaba Yönelik Metaforik Algıları
Metaphoric Perceptions of Classroom Teachers, Primary School Students and Parents towards  Children’s Books, Toy Books and E-Books
Yazar: Gözüküçük, Meral
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; children’s book,toy book,e-book,metaphor,primary education ; çocuk kitabı,oyuncak kitap,e-kitap,metafor,temel eğitim

Öğrencilerin kitap okuma alışkanlığı kazanmasında ailelerin ve öğretmenlerin önemli sorumlulukları vardır. Bu sebeple eğitimin bütün paydaşları düşünüldüğünde özellikle öğrenci, öğretmen ve velilerin kitaba yönelik algılarını belirlemenin önemli olduğu vurgulanabilir. Bu bağlamda, yapılan çalışmanın amacı çocuk kitabı, oyuncak kitap ve e-kitap kavramlarına yönelik sınıf öğretmenleri, ilkokul öğrencileri ve velilerin metaforik algılarını belirlemektir. Bu araştırma olgubilim deseninin kullanıldığı nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu sınıf öğretmenleri (n=75), ilkokul öğrencileri (n=135) ve ilkokul öğrencilerinin velileri (n=170) olmak üzere toplam 380 kişi oluşturmaktadır. Sınıf öğretmenleri, ilkokul öğrencileri ve velilerin çocuk kitabı, oyuncak kitap ve e-kitaba yönelik geliştirdikleri metaforlara göre oluşturulan kategorilerin on tanesinin ortak olduğu, bu kategorilerin “beceri, eğlence, bilgi, öğretim, temel, doğa, sosyal, gizemli, iletişim, teknik kaynak” şeklinde olduğu görülmektedir. Sınıf öğretmenleri, ilkokul öğrencileri ve velilerin ortak metaforlar geliştirdikleri, bazı metaforların ise katılımcı grubuna ve çocuk yayınları türleri içerisinde yer alan kitap, e-kitap, oyuncak kitap kavramlarına göre farklılaştığı görülmektedir. Katılımcıların çocuk kitabına ve oyuncak kitaba yönelik olumlu metafor geliştirdikleri ancak e-kitaba yönelik hem olumlu hem de olumsuz metafor geliştirdikleri görülmektedir. Yapılan bu çalışmanın sonuçlarına göre sınıf öğretmenleri ve velilerin çocuk kitabı ve oyuncak kitap konusunda daha olumlu bir algıya sahip oldukları ve bu kitapları ilkokul öğrencileri için e-kitaba göre daha çok tercih ettikleri ifade edilebilir. Ayrıca katılımcıların çocuk kitabı, oyuncak kitap ve e-kitap kavramlarına ilişkin oluşturdukları metaforlar incelendiğinde çocuk edebiyatına yönelik farkındalıklarının olduğu görülmektedir.

Families and teachers have important responsibilities in enabling students to acquire the habit of reading books. Therefore, considering all the stakeholders of education, the importance of determining the perceptions especially of students, teachers and parents towards books can be emphasized. In this context, the aim of the present study is to determine the metaphoric perceptions of classroom teachers, primary school students and parents towards the concepts of children’s books, toy books and e-books. This research is a qualitative study in which a phenomenological design is used. The study group of the research comprises a total of 380 people consisting of classroom teachers (n=75), primary school students (n=135) and parents of primary school students (n=170). It is seen that ten of the categories created according to the metaphors produced by the classroom teachers, primary school students and parents related to children’s books, toy books and e-books are common, and these categories are “skill”, “fun”, “knowledge”, “teaching”, “primary”, “nature”, “social”, “mysterious”, “communication”, and “technical resource”. It is observed that while the classroom teachers, primary school students and parents produced common metaphors, some metaphors differed according to the participant group and the concepts of books, e-books and toy books among the types of children’s publications. It is seen that the participants produced positive metaphors for children’s books and toy books, but that they produced both positive and negative metaphors for e-books. Moreover, when the metaphors created by the participants regarding the concepts of children’s books, toy books, and e-books are examined, it can be seen that they have awareness of children’s literature.