Aile ve Dini Rehberlik Bürosu Görevlilerinin Karşılaştıkları Psikososyal Sorunlara Yaklaşımlarının Dini Danışmanlık ve Rehberlik Açısından Değerlendirilmesi
Aile ve Dini Rehberlik Bürosu Görevlilerinin Karşılaştıkları Psikososyal Sorunlara Yaklaşımlarının Dini Danışmanlık ve Rehberlik Açısından Değerlendirilmesi
Yazar: Angın, Yasemin; Altaş, Nurullah
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 18 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Aile ve Dini Rehberlik Bürosu,dini danışmanlık ve rehberlik

Bu araştırmada Diyanet İşleriBaşkanlığı Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına danışanlara yönelik yürütülenhizmetin içeriği, dini danışmanlık ve rehberlik zemininde ele alınmaktadır.Araştırmanın temel amacı, çeşitli boyutları olan sorunların getirildiği bubürolarda gerçekleşen yardım ilişkilerini dini danışmanlık ve rehberlikaçısından incelemektir. Bu çalışmada nitel araştırma modellerinden olan dokümaninceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya kaynaklık eden veriler, ülkegenelinde bulunan Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına, 2014 yılının ilk 10 ayındabaşvuran kişilerin yönelttiği soruların yansıtıldığı kartekslerden ve kaynaktaramasıyla elde edilen dokümanlardan sağlanmıştır. Bu veriler içeriğine göreanaliz edilerek incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bu doğrultuda, Aile ve DiniRehberlik Bürolarında telefonla veya yüz yüze gerçekleşen görüşmelerin birkısmına doğrudan temas edilerek, danışmanlık uygulamaları mercek altına alınmışve büro görevlilerinin, dini içerikli psikososyal sorunları olan danışanlarayönelik yaklaşımları danışmanlık ilkeleri açısından değerlendirilmiştir.Araştırmanın sonucunda Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına başvuran danışanların,bir konunun dini hükmünü bilmek istedikleri için yardım isteğinde bulunduklarıancak, çoğu kez psikolojik ve sosyal problemlerini de üstü kapalı veya açıkolarak dile getirdikleri tespit edilmiştir. Yaşanan bu problemlerin isemutsuzluk, çaresizlik, kararsızlık, suçluluk, değersizlik, bitkinlik, sosyalortamlardan kaçınma gibi çeşitli yansımalarının olduğu görülmüştür. Bununyanında büro görevlilerinin, ideal bir danışma süreci için gereken bilimsel vesistemli altyapıya sahip olma konusunda yetersiz kalabildiklerini gösterenbulgulara ulaşılmıştır. Bu bulgular; büro görevlilerinin doğru bir danışmanlıkilişkisi için gereken koşulları sağlamada ve danışmanlık becerilerinisergilemede yetersiz kalabilmeleri, danışanların sorunlarını içgörü kazanarakve etkin kararlar alarak çözmelerini sağlamada eksik rehberlik yapmaları,patolojik düzeyde sorunları olan danışanlarla yardım ilişkisi kurabilmek içingereken eğitime sahip olmamaları, danışanların aile ve evlilikle ilgilisorunlarını çözme noktasında gereken donanıma sahip olmamaları, diğer yardımmeslekleriyle işbirliği ve yönlendirme ekseninde koordineli çalışabilecek eğitimve deneyime sahip olmamaları şeklindedir.

Bu araştırmada Diyanet İşleriBaşkanlığı Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına danışanlara yönelik yürütülenhizmetin içeriği, dini danışmanlık ve rehberlik zemininde ele alınmaktadır.Araştırmanın temel amacı, çeşitli boyutları olan sorunların getirildiği bubürolarda gerçekleşen yardım ilişkilerini dini danışmanlık ve rehberlikaçısından incelemektir. Bu çalışmada nitel araştırma modellerinden olan dokümaninceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya kaynaklık eden veriler, ülkegenelinde bulunan Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına, 2014 yılının ilk 10 ayındabaşvuran kişilerin yönelttiği soruların yansıtıldığı kartekslerden ve kaynaktaramasıyla elde edilen dokümanlardan sağlanmıştır. Bu veriler içeriğine göreanaliz edilerek incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bu doğrultuda, Aile ve DiniRehberlik Bürolarında telefonla veya yüz yüze gerçekleşen görüşmelerin birkısmına doğrudan temas edilerek, danışmanlık uygulamaları mercek altına alınmışve büro görevlilerinin, dini içerikli psikososyal sorunları olan danışanlarayönelik yaklaşımları danışmanlık ilkeleri açısından değerlendirilmiştir.Araştırmanın sonucunda Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına başvuran danışanların,bir konunun dini hükmünü bilmek istedikleri için yardım isteğinde bulunduklarıancak, çoğu kez psikolojik ve sosyal problemlerini de üstü kapalı veya açıkolarak dile getirdikleri tespit edilmiştir. Yaşanan bu problemlerin isemutsuzluk, çaresizlik, kararsızlık, suçluluk, değersizlik, bitkinlik, sosyalortamlardan kaçınma gibi çeşitli yansımalarının olduğu görülmüştür. Bununyanında büro görevlilerinin, ideal bir danışma süreci için gereken bilimsel vesistemli altyapıya sahip olma konusunda yetersiz kalabildiklerini gösterenbulgulara ulaşılmıştır. Bu bulgular; büro görevlilerinin doğru bir danışmanlıkilişkisi için gereken koşulları sağlamada ve danışmanlık becerilerinisergilemede yetersiz kalabilmeleri, danışanların sorunlarını içgörü kazanarakve etkin kararlar alarak çözmelerini sağlamada eksik rehberlik yapmaları,patolojik düzeyde sorunları olan danışanlarla yardım ilişkisi kurabilmek içingereken eğitime sahip olmamaları, danışanların aile ve evlilikle ilgilisorunlarını çözme noktasında gereken donanıma sahip olmamaları, diğer yardımmeslekleriyle işbirliği ve yönlendirme ekseninde koordineli çalışabilecek eğitimve deneyime sahip olmamaları şeklindedir.