Etik, Bilimlerdeki “Derin” Etik ve Felsefenin Etik' i
Ethics, The Deep Ethıcs Of Scıences And The Ethıcs Of Phılosophızıng
Yazar: Örs, Yaman
Dergi: Erdem, Vol. 15 No. 44, 2005
Anahtar kelimeler: Etik,uğraş etikleri,bilim etik’i,felsefenin etik’i,felsefede şarlatanlık ; Ethics,ethics of the professions,science ethics,ethics of philosophizing,charlatanism in philosophy

Ahlaki Değerler Felsefesi olarak felsefe etkinliğinin bir dalı olan Etik’te, değişik felsefe okulları / yaklaşımları arasında belki bu etkinliğin öteki dallarında olduğundan daha büyük ayrılıklar bulunmaktadır. Bilimsel felsefe okuluna bağlı bir felsefeci olarak yazarınıza göre bu felsefe dalının temelkavramı 'ahlaki değerlerimiz'dir; biz bunlan, “bireyler ve bireyle toplum, birey-devlet, toplum-devletvb. (giderek insan öteki varlıklar ve tüm doğal çevre) arasındaki her türlü ilişkide tutum ve davranışlarımızın / eylemlerimizin ne ya da nasıl olması konusundaki istek ve dileklerimiz” olarak tanımlayabiliriz. Yüksek öğrenime dayanan uğraş alanlarının ahlaki değer sorunlarının incelendiği dallan ise, felsefedeki etik’in bu uğraşlar içindeki “farklılaşmış uzantıları” olarak görebiliriz.Temel bilimleri de içine alacak biçimde, tüm akademik alanlar anlamındaki “bilim”in ahlakideğer sorunlarının felsefe açısından incelendiği “bilim etik”inin sahtecilik, uydurmacılık, aşırmacılıkgibi olağan sorunlarının yanında, genelde onun kapsamına alınmayan, ancak genelde kişiler arası ilişkileri daha doğrudan ilgilendiren “derin” ahlaki sorunlar da vardır. Tek başına bir akademik alan kümesi oluşturan felsefenin ahlaki değerlerimiz yönünden sorgulanması ise, onun evrimi boyunca belkitümüyle boşlanmış bir konu olarak burada ele alınacaktır. Kuşkusuz bu sorgulamanın yapılmamış olmasının da bir sonucu olarak felsefe etkinliğinde şarlatanlık konusu da, neredeyse hiç gündeme getirilmemiştir. Bu sonuncusu burada incelenirken, yerine göre onun bir örneğini oluşturabilen “etik danışmanlık” konusuna da yer verilecektir.

We see that Ethics, or the Philosophy of Moral Values, as a rule shovvs great differences,perhaps more than any other branch of philosophy, from one philosophical school or approach to theother. According to the approach of your author, who is a representative of the school of scientifıcphilosophy, the basic concept of this branch of philosophy is our ‘moral values’, vvhich we may defineas “our desires and vvishes of how our attitudes and conduct should be in any kind of relationship between individuals, the individual and the society, the individual and the State, the society and theState and so on (and, also, between man and other living beings and the natural environment as awhole)”. We may see those branches whereby the moral problems of professional fields with anacademic background are philosophically inquired as the “differentiated extensions” of ethics as abranch of phisosophy into the related fields.We may consider falsification, fabrication, plagiarism and so on as being among “the ordinarymoral problems” of “science ethics”, where these problems are philosophically considered, the word“science” signifying here ali academic fields and not only basic sciences. But there are other moralissues involved in science which concem interhuman relationships in a more direct way. On the otherhand, as a topic which has almost totally been neglected throughout philosophical evolution, the moralinquiry into philosophy as a unique academic discipline will also be discussed in this context. Besides,and parallelly, charlatanism in philosophy, too, has almost never been an the agenda of ethics. Andwhile we discuss the latter here, we shall also treat “ethical advice” as a potenhtial instance of it.