GELENEKSEL TÜRK MÜZİĞİ’NE ÖZGÜ ÇALGILARIN ORGANOLOJİK GELİŞİMİ
ORGANOLOGIC DEVELOPMENT OF TRADITIONAL TURKISH MUSICAL INSTRUMENTS
Yazar: Somakcı, Pınar
Dergi: Konservatoryum, Vol. 3 No. 1, 2016
Anahtar kelimeler: Organology,Turkish Music ; Organoloji,Türk Müziği

Organoloji, çalgıları inceleyen bir bilim dalıdır. Türk Müziği çalışmalarıyla ilgiliorganolojik anlamda basılmış bilimsel nitelikte kaynak oldukça azdır. Bu çalışmanınamacı, Geleneksel Türk Müziği’ne özgü çalgılarla ilgili literatürde yapılmış çalışmalarincelenerek, bu çalgıların organolojik anlamda gelişimini ortaya koymaktır. Bu araştırmada,kaynak tarama ve bilir kişilerle görüşme tekniği kullanılarak bazı çıkarımlara varılmıştır.Buna göre, Türkiye’de yapılan çalışmaların Batı’daki organolojik çalışmalardan oldukçafarklı bir seyir izlediği görülmüştür. Organoloji biliminin ortaya çıkışını 17. yüzyılolarak ele almak mümkündür. Ancak Geleneksel Türk Müziği’nde bu konudaki bilimselanlamda ciddi çalışmalar, 20. yüzyıl itibariyle ele alınmaya başlanmıştır. Türkiye’de budönem literatürüne girmiş organolojik çalışmaların, genellikle konservatuvar ve TRTradyoları gibi kurumlar tarafından gerçekleştirilen derleme çalışmaları sonucunda kalemealındığı görülmektedir. Bu çalışmalar her ne kadar çalgıları tanıtmak maksadıyla kapsamlıyazılmasalar da çalgılar hakkında bilgi veren ilk çalışmalardır. Çalgılarla ilgili bilimselanlamda bu geç başlanan çalışmalar nedeniyle, kayda alınamayan Geleneksel TürkMüziği’nde pek çok çalgı, günümüzde farklı sebeplerin de yanı sıra, kullanımdan düşmüş,hatta pek çoğu unutulmuştur. Sonuç olarak, bu kayıpların yaşanmaması için Türkiye’de,ulusal çalgı müzesi kurulması, çalgı ansiklopedisi, bibliyografya, sempozyum, kongre,konser gibi akademik çalışmaların yapılması konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Organology is a science that studies the musical instruments. It is rare to find organologicpublished scientific resources of Traditional Turkish Music. The aim of this study is toexamine all studies in the literature about the Traditional Turkish Music instruments, inthe organologic sense to demonstrate this progress. In this study, some conclusions werereached using literature review and interviews with experts on the field. According to theresults of the study, it is concluded that the organologic studies in the West is different fromthe ones in Turkey. The emergence of the Organology as a science coincides with the 17thcentury. But serious scientific studies in Turkey have started in the 20th century. In Turkey ithas seen that written works about instruments are few, works entered into literature of thisperiod were writen after compliation works of introducing instruments, they are first studiesgiving information about instruments. Furthermore, after establisment of conservatoryproviding Turkish Music education, academic studies about Traditional Turkish Music andinstruments began. Due to the late scientific studies related to those instruments, a lot ofTraditional Turkish Music instruments today have fallen out of use, and therefore manyof them are forgotten. As a conclusion, to prevent any of these losses it is needed to setup an national instruments museum, to write an encyclopedia, bibliography, to organisesymposiums, congress, conserts etc. suggestions are offered in this study.