Samuel Beckett’in Krapp’s Last Tape Adlı Oyunu ile Tevfîk El-Hakîm’in Rihletu’s-Sayd Adlı Oyununda Zaman ve Benlik Arayışı
The Time and the Search for Self in Samuel Beckett’s Play Called Krapp’s Last Tape and Tawfiq al-Hakim’s Play Named Rihletu’s-Sayd
Yazar: Savaşan, Ayşegül; Şaban, İbrahim
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 46, 2024
Anahtar kelimeler: Cultural Studies (Other) ; Kültürel çalışmalar (Diğer) ; Samuel Beckett,Tawfiq al-Hakim,absurd theatre,time,search for self ; Samuel Beckett,Tevfîk el-Hakîm,absürt tiyatro,zaman,benlik arayışı

Bu çalışmanın amacı, Samuel Beckett’in Krapp’s Last Tape adlı oyunu ile Tevfîk el-Hakîm’in Rihletu’s-Sayd oyununu zaman unsuru ve benlik arayışı teması bakımından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, çok farklı coğrafyalarda ve farklı şartlar altında yazılan bu iki oyun arasında benzerlik ve farklılık var mıdır, varsa aralarındaki benzerlik ve farklılıklar nelerdir sorularına cevap aranmış, Batı’da ortaya çıkan absürt tiyatro türünün Arap edebiyatındaki etkisinin Tevfîk el-Hakîm’in sözü edilen oyunundaki yansımaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu makale, Krapp’s Last Tape ve hakkında pek fazla bilgi bulunmayan Rihletu’s-Sayd oyunlarını ilk kez karşılaştırmalı bir şekilde ele alarak karşılaştırmalı edebiyat bilimi çalışmalarına katkı sağlayacak olması nedeniyle önem arz etmektedir. Geleceği düşünerek yaşayan ve bu nedenle şimdiki zamanın tadını çıkaramayan karakterlerin, ölüm gerçeğiyle yüzleşme durumunda yaşadıklarını anlatan iki oyunun nitel, tümevarım ve karşılaştırmalı bir yöntemle ele alındığı bu çalışmada, varoluşçuluk akımının temsilcilerinden biri olan Albert Camus’nün zaman ve absürt konusunda söyledikleri temel alındığından felsefeye dayalı bir inceleme de yapılmıştır. Yapılan incelemeler ışığında, oyunlar arasında pek çok yönden benzerlik bulunduğu, bununla birlikte farklılıkların da olduğu görülmüştür. Bütün bunlardan, Tevfîk el-Hakîm’in bir süre Fransa’da kaldığı zaman tanıştığı absürt tiyatro yazarlarından özellikle de Samuel Beckett’ten etkilenmiş olabileceği ancak yazdığı oyunlara kendi yorumunu katarak özgün bir eser ortaya koyduğu sonucuna varılmıştır.

The aim of this study is to comparatively examine Krapp’s Last Tape by Samuel Beckett and the play Rihletu’s-Sayd by Tawfiq al-Hakim in terms of element of time and theme of search for self. For this aim, answers were sought to the questions of whether there are similarities and differences between these two plays, and if so, what are the similarities and differences between them. Additionally, the effect of the absurd theater on Arabic literature and its reflections in Tawfiq  al-Hakim’s play were investigated. This study is important because it examines the two plays mentioned above, in a comparative manner for the first time and will thus contribute to the studies of comparative literature. In this study, two plays depicting what the characters experienced when faced with death are discussed using a qualitative, inductive, and comparative method. Because it is based on what Albert Camus talked about time and the absurd, a philosophical review was also conducted. Considering the examinations, it has been seen that there are many similarities but also differences between the plays. From all this, it can be concluded that Tawfiq al-Hakim may have been influenced by absurd theater writers, especially Samuel Beckett, but he created an original work by adding his own interpretation to his plays.