Okuma Kültürünün Geliştirilmesine Yönelik Aile Farkındalık Programının Etkililiği:  Bir Karma Yöntem Araştırması
The Effectiveness of Family Awareness Program for Developing Reading Culture: A Mixed Methods Research
Yazar: Gök, Seçkin; Yıldırım, Kasım
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Reading culture,family involvement,reading habits,intervention program,elementary school students’ parents ; Okuma kültürü,aile katılımı,okuma alışkanlığı,müdahale programı,ilkokul öğrencilerinin velileri

Bu çalışmanın amacı, okuma kültürünün geliştirilmesine yönelik aile farkındalık programının (OKGYAFP) çocukta okuma kültürü oluşturmaya yönelik aile yeterliliğine etkisini belirlemek ve ailelerin OKGYAFP deneyimlerinin okuma kültürü oluşturmaya yönelik yeterliliklerini nasıl değiştirdiğini keşfetmektir. Bu nedenle çalışmada karma yöntem araştırma desenlerinden açımlayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Nitel aşamasında ise odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun katılımcılarını Aydın ili Köşk ilçesinde bulunan bir devlet okulunun iki 2. sınıf şubesinin gönüllü velileri (n=30) oluşturmuştur. Nitel boyutunun çalışma grubunu ise araştırmanın deney grubunda yer alan velilerden gönüllü 10 kişi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Okuma Kültürü Oluşturmada Aile Yeterliliği Ölçeği ve görüşme formu kullanılmıştır. Bu araştırmanın nicel verilerinin analizi için betimsel istatistiklerin yanı sıra tek yönlü kovaryans analizinden (ANCOVA) yararlanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre deney grubu velilerinin okuma kültürü oluşumunda aile yeterliliği son test puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca OKGYAFP’nin deney grubunu oluşturan veliler üzerinde okuma kültürü ediniminde aile yeterliliği noktasında yüksek etkiye sahip olduğu bulgusuna da ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda aileler programın okuma kültürü bağlamında farkındalık oluşturduğunu ifade etmiştir. Katılımcı ailelerin programın sonunda okuma kültürü oluşturmada aile yeterliliği düzeyleri ile programa ilişkin görüşlerinin tam olarak örtüştüğü de görülmüştür.

The aim of this study was to determine the effect of the family awareness program for the development of reading culture on the family (OKGYAFP) competence of creating a reading culture in children and to explore how the OKGYAFP experiences of the families change their competence in creating a reading culture. For this reason, an exploratory sequential mixed methods research design was used in the study. In the quantitative phase of the research, a quasi-experimental design with pretest-posttest control group was preferred. At the qualitative phase, focus group interviews were conducted. Volunteer parents (N=30) of two 2nd grade classes of an elementary school in the Köşk district of Aydın province constituted the participants of the quantitative dimension of the research. The participants of the qualitative phase consisted of 10 volunteer parents from the experimental group of the research. The Family Competence Scale in Creating Reading Culture and the interview form were used as data collection tools in the research. In addition to descriptive statistics, one-way analysis of covariance (ANCOVA) was used to analyze the quantitative data of this study. Qualitative data were analyzed by thematic analysis method. According to the findings of the study, it was observed that the family efficacy post-test scores of the parents of the experimental group differed significantly in the formation of a reading culture. In addition, it was found that OKGYAFP had a high effect on family competence in the acquisition of reading culture on the parents who formed the experimental group. As a result of the research, families stated that the program created awareness in the context of reading culture. It was also observed that the level of family competence in creating a reading culture at the end of the program and the views of the participating families about the program fully overlapped.