hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Temel Dini Bilgiler Öğretim Programlarında ve Ders Kitaplarında Şâfiîlik
Shafism in Basic Religious Knowledge Teaching Programs and Textbooks
Yazar: Karasu, Teceli
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Din eğitimi,Şâfîi mezhebi,Temel Dini Bilgiler,Ders kitapları. ; Religious education,Shafi,Basic Religious Knowledge,Textbooks.

Ülkemizde Hanefî mezhebi dışında, başta Şâfiî mezhebine mensup kimseler olmak üzere farklı mezhep ve düşüncede olan kişiler/topluluklar bulunmaktadır. Bu gruplara ait dini yorumların ders kitaplarında ne kadar ve nasıl yer aldıklarının ortaya konulması dinin yaşanması noktasında önemlidir. Bu noktada en sağlam verinin elde edilebileceği yöntemlerden biri, hali hazırda okutulmakta olan Temel Dini Bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarının incelenmesidir. Bu çalışmada, örgün eğitimde yer alan Temel Dini Bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında Şâfiî mezhebine ait görüş ve yorumların nasıl ortaya konulduğunun açığa kavuşturulması amaçlanmıştır. Nitel desende tasarlanan çalışmanın verileri, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2020-2021 eğitim öğretim yılında temel alınan Temel Dini Bilgiler Öğretim programlarının ve ders kitaplarının incelenmesiyle elde edilmiştir. Neticede Temel Dini Bilgiler öğretim programlarının dini öğrenme modeline imkân sağladığı, ders kitaplarının ise temelde Hanefî mezhebi merkezli hazırlandığı kimi yerlerde Şâfiî mezhebine ait yorumlara yer verdiği görülmüştür.  Bununla birlikte mezhebi yorum farklılıklarının bulunduğu konularda Şafiî mezhebine ait görüşler işlenebilir.

In Turkey, apart from the Hanafi sect, there are people/communities with different sects and ideas, especially those belonging to the Shafi'i sect. It is important to reveal how much and how religious interpretations of these groups are included in the Basic Religious Studies curriculum and textbooks at the point of living the religion. At this point, one of the methods by which the most reliable data can be obtained is to examine the Basic Religious Studies curriculum and textbooks. In this study, it is aimed to clarify how the views and interpretations of the Shafi'i sect are revealed in the Basic Religious Knowledge course books in formal education. The data of the study, which was designed in a qualitative design, were obtained by examining the Basic Religious Studies Curriculum and textbooks based on the Ministry of National Education in the 2020-2021 academic year. As a result, it is seen that the Basic Religious Studies curriculum allows the religious learning model, while the textbooks are basically prepared based on the Hanafi sect, but in some places they include interpretations of the Shafi'i sect. However, the views of the Shafi'i sect can be taught on issues where there are differences in sectarian interpretation.
İki Kur’ânî Reçete: Tesbih ve İstiğfâr
Two Qur'anic Recipes: Tasbih and İstighfar
Yazar: Çelik, Beşir
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Tafsir,Qur'an,Dhikr,Tasbih,İstighfar ; Tefsir,Kur'an,Zikir,Tesbih,İstiğfar

Kur’ân, bir hidayet rehberi olarak insana varoluş gayesini, yaratıcıya ve yaratılanlara karşı görev ve sorumluluğunu hatırlatan son ilahî kitaptır. Bu kitapta yer alan her hitap, genel olarak tüm insanlara, özel olarak da inananlara yöneliktir. İnsanın maddî ve manevî hayatına ışık tutan bu ilahi kitap, onu mutlu kılacak prensipleri ihtiva etmektedir. O, bir hekimin hastasına yazdığı bir reçete hükmünde olup Rab tarafından inanan kullarına sunulan bir rahmet ve şifa kaynağıdır. Tesbih ve istiğfar, bu reçetede yer alan iki Rabbanî taleptir. Tesbih, yüce Allah’ı noksan sıfatlardan tenzih etmek; istiğfar ise, O’ndan aff ve bağışlanma dilemektir. Kur’an, evrendeki tüm varlıkların kendi yaratılış özelliklerine göre Allah’ı övgüyle tesbih ettiğini; değerli bir konumda bulunan insanın da böyle bir görevle yükümlü olduğunu hatırlatmaktadır. İnsanın maddi ve manevi hayatına anlam katan, kula yaratıcısını ve kulluğunu hatırlatan, bela ve sıkıntılarla karşılaştığında ona umut ve sükûnet telkin eden bu konu daima önem arz etmektedir. Bu çalışmada, önce akıl sahiplerinin iki temel niteliği olan tezekkür ve tefekküre vurgu yapılmış, ardından Allah-kul arasındaki iletişimin tezahürü olan tesbih ve istiğfar kavramlarının lüzumu ve önemi üzerinde durulmuştur.

The Qur'an is the last divine book that reminds people of the purpose of existence, their duty and responsibility towards the creator and the created, as a guide to guidance. Every word in this book is addressed to all people in general and believers in particular. This divine book, which sheds light on the material and spiritual life of man, contains principles that will make him happy. It is like a prescription written by a doctor to his patient and is a source of mercy and healing offered by the Lord to his believing servants. Tasbih and istigfar are the two divine requests in this prescription. Tasbih is to absolve Almighty Allah from deficient attributes; Istighfar is asking for forgiveness and forgiveness from Him. The Qur'an states that all beings in the universe praise Allah according to their own creation characteristics; reminds that a person in a valuable position is also responsible for such a task. This issue, which adds meaning to the material and spiritual life of a person, reminds the person of his creator and his servitude, and inspires hope and tranquility when faced with troubles and troubles, is always important. In this study, first of all, the two basic qualities of people with intelligence, contemplation and contemplation, are emphasized, and then the analysis, nature, importance, material and spiritual benefits of the concepts of tasbih and istighfar, which are the manifestation of communication between Allah and the servant, are emphasized.
Cevher es-Sıkıllî’nin Mısır’i Ele Geçirmesi ve Mısır’daki Faaliyetleri
The Conquest of Egypt By Jawhar As-Siqillî and His Activities In Egypt
Yazar: Cengiz, Ercan
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Jawhar as-Sıqıllî,Egypt,Fatımids,Cairo,al-Azhar ; Cevher es-Sıkıllî,Mısır,Fâtımîler,Kahire,el-Ezher

Mısır, tarihin ilk dönemlerinden itibaren sahip olduğu zenginlikler ve konumu itibariyle birçok işgalci gücün hedefinde yer almıştır. Kuzey Afrika’da Şiî bir devlet kurmuş olan Fâtımîler de kuruldukları andan itibaren mezheplerini yaymak için İslam dünyasına açılan bir kapı olarak gördükleri Mısır’ı ele geçirmeyi hedeflediler. Mısır’ın Fâtımîler tarafından alınması Muiz-Lidînillâh döneminde aslen Sicilyalı bir köle olan ve zekâsı ile vezirliğe kadar yükselmiş olan Cevher es-Sıkıllî tarafından gerçekleştirildi. Böylece Fâtımîlerin yeni yönetim merkezi olacak Mısır’da iki yüz yıldan fazla sürecek olan Fâtımî hâkimiyeti başlamış oldu. Halife gelene kadar Mısır’ın mutlak hâkimi olan Cevher, Fâtımî hâkimiyetini kalıcı kılmak ve Fâtımîlerin mensup olduğu İsmaili mezhebini Mısır’da yaymak için bir takım icraatlerde bulundu. Cevher ilk olarak Mısır’ın ve Fâtımîlerin yeni yönetim merkezi olacak Kahire şehrinin inşasına başladı. Ardından Mısır’daki ilk Şiî cami olan el-Ezher’i inşa etti. Cevher ayrıca devlet işlerini öğrenmeleri için Mağribli Şiîleri devlet kademelerinde Sünnilerin yanında görevlendirdi. Vergi sistemini baştan düzenleyerek gelirlerin artmasını sağladı ve uzun süredir Mısır’ı etkisi altına almış olan kuraklığın etkilerini en aza indirmek için bir dizi tedbir aldı.

Historically, Egypt has been the target for many invading powers due to its prosperity and location. Since they were founded, The Fatimids, who had established a Shiite state in North Africa, aimed at conquering Egypt, which they saw as a gateway to the Islamic world, in order to spread their sect. The conquest of Egypt by the Fatimids was carried out by Jawhar as-Sıqıllî, who was originally a Sicilian slave during the Muiz-Lidînillah period and rose to the rank of vizierate with his intelligence. Thus, the Fatimid domination, which would last more than two hundred years, began in Egypt, which was to be the new administrative center for the Fatimids. Jawhar, who was the absolute ruler of Egypt until the emergence of Caliphate, took some actions to perpetuate the Fatimid domination and to spread the Ismaili sect, to which the Fatimids belonged, in Egypt. Jawhar first started the construction of the city of Cairo, which would become the new administrative center for the Fatimids in Egypt. He, then, built al-Azhar, the first Shiite Mosque in Egypt. Jawhar also appointed Maghrib Shiites to learn about state affairs placing them with Sunnis at state levels. Through reorganizing the tax system, he contributed to increase the revenues, and took a series of measurements to minimize the effects of the drought that had afflicted Egypt for a long time.
İslâm Öncesi ve Sonrası Dönemde Araplarda Kadın Sünneti
In The Pre-Islamıc and Post- Islamıc Period Female Circumcision (Female Genital Mutilation) in Arabs
Yazar: Sarı, Necmi
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Hadis,Kadın,Sünnet/hafd/hifâd,İslâm Öncesi ve Sonrası Dönem,Rivâyetler ; Hadith,Female,Circumcision/hafd/hifâd,Pre-Islamic and Post-Islamic Period,Narrations

Hz. İbrâhim’in eşi Hz. Hâcer’den miras kaldığı belirtilen kadın sünneti uygulaması, Araplar arasında İslâm öncesi dönemde yaygın bir şekilde yapılmaktaydı. Kadın sünneti uygulamasına yönelik Kur’ân’da bir hüküm yer almamakla beraber Hz. Peygamber, sahâbe ve tâbiînden rivâyet edilen birçok hadiste bu uygulamaya İslâm sonrası dönemde de devam edildiği anlaşılmaktadır. Kadın sünnetine ve sonrasında tertip edilen sünnet merasimine yönelik birtakım rivâyetler merfû, diğer birtakım rivâyetler ise mevkûf ve maktû hadislerdir. Bu rivâyetlerin hepsi kadın sünneti âdetinin Hz. Peygamber, sahâbe ve tâbiîn dönemlerinde yaygın bir şekilde tatbik edildiğini göstermektedir. Bu çalışmada kadınların sünnet edilmesine yönelik rivâyetlerin geçtiği hadis ve tarih kaynaklarından yararlanılmış, ayrıca bu rivâyetler hakkında görüş beyan eden ulemânın görüşlerini tespit etmek için hadis şerhleri yanında kısmen tefsir ve fıkıh eserlerine de başvurulmuştur.

Hz. Ibrahim's wife The practice of female circumcision, which is stated to be inherited from Hagar, was widely practiced among Arabs in the pre-Islamic period. Although there is no provision in the Qur'an regarding the practice of female circumcision, In many hadiths narrated from the Prophet, companions and followers, it is understood that this practice continued in the post-Islamic period. Some narrations about female circumcision and the circumcision ceremony organized after it are merfū, and some other narrations are mawqūf and maqtū hadiths. All of these narrations are about the tradition of female circumcision, It shows that it was widely practiced in the periods of the Prophet, Companions and Tabi'un. In this study, hadith and historical sources regarding the circumcision of women were used, and besides hadith commentaries, tafsir and fiqh works were also used to determine the views of the scholars who expressed their opinions about these narrations.
Konsillerin Budizm Tarihindeki Yeri ve Önemi
The Place And The Importance of The Councils In The History of Buddhism
Yazar: Göçmen, Akif; Güç, Ahmet
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: History of Religions,Buddhism,Buddhist Councils,Hinayana Buddhism,Mahayana Buddhism ; Dinler Tarihi,Budizm,Budist Konsilleri,Hinayana Budizmi,Mahayana Budizmi

M.Ö. VI. Asırda yaşamış olan Buda’nın kutsal öğretileri vefatından sonra Budist keşişler tarafından çeşitli tarihlerde toplanan ve neticeleri bakımından her biri ayrı bir önem arz eden Budist konsillerinde bir araya getirilerek düzenlenmiş, böylece en eski Budist kutsal kitabı Tipitaka meydana getirilmiştir. Keşişler, Buda’nın kutsal öğretilerini bir araya getirmenin yanı sıra doktrin ve disiplinle ilgili içsel dinî problemlerini konsillerde çözmeye çalışmışlar ve kendi öğretilerini de zamanla diğer dinler gibi bir din haline getirmişlerdir. Bu çalışmada konsillerin Budizm tarihindeki yeri, önemi, amaçları, kararları ve neticeleri itibariyle Budizm’in ve temel öğretilerinin gelişimi, Budist kutsal kitaplarının ve manastır kimliği bilincinin teşekkülünde etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla altı büyük Budist konsil deskriptif metotla incelenmiştir. Konsillerin Budist manastır kimliğinin teşekkülü, doktrin, disiplin, pratik, Budizm’in temel öğretilerinin ve geleneğinin şekillenmesi ve gelişimi, kurumsal manada olgunlaşması açısından Budizm’e önemli etkileri ve olumlu katkıları olmuştur. Bunun yanı sıra konsillerin topluluk arasında tam uyumu sağlayamaması ve itizallere yol açması nedeniyle geleneğe olumsuz etkileri de olmuştur.

The sacred teachings of Buddha, who lived in the sixth century BCE, were codified and arranged in Buddhist councils, which were gathered by Buddhist monks on various dates after from his death, and each of them had a different importance in terms of their results, thus Tipitaka, the oldest Buddhist sacred book, was created. In addition to codifing the sacred teachings of Buddha, monks tried to solve their inner religious problems related to doctrine and discipline in the councils, and also turned their own teachings into a religion like other religions over time. In this study, the place, importance, purposes, decisions and results of the councils in the history of Buddhism, the development of Buddhism and its basic teachings whether it has an effect on the formation of Buddhist scriptures and the sense of monastic identity were investigated. For this purpose, six great Buddhist councils were examined with descriptive method. The councils had important impacts and positive contributions to Buddhism in terms of the formation of the Buddhist monastic identity, doctrine, discipline, practice, shaping and development of the basic teachings and tradition of Buddhism and its institutional maturation. In addition, the councils had negative effects on the tradition as they could not ensure full harmony among the community and caused splits.
Tefsir Kitaplarında Takdim-Te’hir İle İlişkilendirilen Âyetlerin Tespiti
Determination Of The Verses Associated With Taqdim-Te’hîr in Tafsir Books
Yazar: Sarıgül, Murat
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Tefsir,Tefsir kitapları,Belağî üsluplar,Takdim,Te’hir ; Tafsir,tafsir books,rhetorical styles,takdim,te’hir.

Etkileyici üslûplar içinde sözün sunulması, muhatapların dikkatini çekmekte, manasına odaklanmayı kolaylaştırmakta ve onları tesir altında bırakmaktadır. Kur’an’daki bu üslûplardan biri de “takdîm-te’hîr”dir. Esasında bu edebî üslûp, devrik cümle kullanımına dayanmaktadır. Âyetlerin manası tahlil edilirken doğru anlama dikkat çekmek için tefsirlerde “bu âyette takdîm-te’hîr mevcuttur” denilerek cümlenin kurallı dizilimi gösterilmektedir. Ne var ki, müfessirler bu hususta ittifak halinde değillerdir. Bazı âyetler için bir tefsir buna işaret ederken diğeri konuya yer vermemektedir. Ya da bazı müfessirler âyetin Kur’ân’daki şekliyle anlaşılması gerektiğini düşünmekte, cümlenin farklı bir dizilim ile manalandırılmasını doğru bulmamaktadır. Buda takdîm-te’hîr ile ilişkilendirilen âyetlerin sayısını etkilemektedir. Benzeri nedenlerle hangi âyetlerde takdîm-te’hîrin olduğunu sadece bir tefsire bakarak anlamak mümkün görünmemektedir. Bu çalışmada hacimli tefsirler başta olmak üzere sahabeden-günümüze kadar yazılan tefsirler dikkate alınarak, hangi âyetlerin takdîm-te’hîre konu olduğu sayısal olarak tespit edilmiştir. İlgili âyetlerin surelere göre dağılımı gösterilmiş ve tarihi süreç içinde tefsir kitaplarının bu üslûba yer veriş miktarları grafik eşliğinde sunulmuştur.

The literary styles of the verses of the Qur’an are explained in the tafsir books. Presenting the word in impressive styles attracts the attention of the interlocutors, makes it easier to focus on the meaning and leaves them under influence. One of these Qur’anic styles is "taqdim-te’hîr". This literary style is mainly based on the use of inverted sentences. In order to draw attention to attention to correct understanding while analyzing the meaning of the verses, it is stated in the commentaries that "there is taqdim-te’hîr in this verse" and the regular sequence of the sentence is shown. However, commentators are not in agreement on this issue. For some verses, one commentary points to this, while the other does not. Or, some commentators think that the verse should be understood as it is in the Qur’an, and they do not find it correct to interpret the sentence in a different order. For such reasons, it does not seem possible to understand in which verses there is a taqdim-te’hîr only by looking at one tafsir. In this study, taking into account the tafsirs written from the Companions to the present, especially the voluminous tafsirs, it has been determined numerically which verses are the subject of the taqdim-te’hîr. The distribution of the relevant verses according to the suras has been shown and the amount of use of this style in the tafsir books in the historical process is presented with graphics.
Faize Alternatif Olarak Mudârebe
Mudarabah As An Alternatıve To Interest
Yazar: Altun, Muhammed Latif
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Islamic Law,Mudarabah,Interest,Musharakah,Murabaha ; İslam Hukuku,Mudârebe,Faiz,Müşâreke,Murâbaha

İnsanların hem bireysel hem de toplumsal refahı İslam’ın koymuş olduğu emirlere, yasaklara, ilkelere ve prensiplere uymakla mümkündür. Bu çerçevede hayatını idame ettiren bir kimse dünyada rahat edeceği gibi ahirette de mutlu olacaktır. Faiz de İslam’ın yasakladığı şeyler arasında yer almaktadır. Sözü edilen yasağa uyduğu ölçüde insanların iktisadi faaliyetleri başta olmak üzere sosyal, ailevi ve hukukî hayatları refaha ulaşır. Ancak insanların, faizden sakındıkları durumlarda onun yerine ikame edebilecekleri geçerli uygulamalara sahip olmaları gerekmektedir. Mudârebe başta olmak üzere müşâreke ve murâbaha akitleri, faizli finansman yerine istifade edilebilecek uygulamalardır. Bu uygulamaların her biri İslam hukuku literatüründe ele alınmış, bunların unsur ve şartlarına yer verilmiştir. Ayrıca bunların unsur ve şartlarındaki esnek vasıflarından dolayı rahatlıkla günümüz şartlarına uyarlanması mümkündür. Bu çalışmada söz konusu uygulamalardan mudârebe akdi ele alınmış, bu akdin unsur ve şartlarına kısaca değinilmiş, daha sonra mudârebe ile faizli faaliyetlerin farklarına yer verilmiş ve mudârebe uygulamasının faize alternatif olabilme imkanının altı çizilmiştir. Çalışmanın sonunda günümüz şartlarında kullanılan mudârebe sukûku olarak bilinen menkul evrakların hükmüne işaret edilmiştir.

People's individual and social welfare is possible by following the orders, prohibitions, policies, and principles set by Islam. A person who maintains his life within this framework will be comfortable in this world and happy in the hereafter. Interest is also among the things prohibited by Islam. To the extent that people comply with the aforementioned prohibition, their social, family, and legal lives will prosper, especially their economic activities. However, people need to have valid practices that they can substitute for when they avoid interest. Musharakah and Murabaha agreements, especially mudarabah, are practices that can replace interest. Each of these applications is discussed in the literature of Islamic law, and their elements and conditions are included. It is possible to adapt these applications to today's conditions due to their flexible features in their elements and conditions. In this study, the mudarabah contract, which is one of the practices in question, is discussed, the elements and conditions of this contract are briefly mentioned, then the differences between mudarabah and interest-bearing activities are given, and the possibility of mudarabah application as an alternative to interest is underlined. At the end of the study, the provision of movable documents known as mudarabah Sukuk used in today's conditions has been pointed out.
Musammat Mecmuaları Ve Milli Kütüphane Yz A 1641 Numarada Kayıtlı Gencîne-i Eş‘âr İsimli Musammat Mecmuasının İncelenmesi
Musammat Journals And Investigation of Musammat Journal Titled Gencîne-i Eş‘âr (Milli Ktp. Yz. A 1641)
Yazar: Direkli, Ibrahim
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Mecmua,Klasik Türk Edebiyatı,Mecmua,Musammat Mecmuası,Milli Kütüphane Yz A 1641 (Gencîne-i Eş’âr),Musammat ; Classical Turkish Literature,Journals,Musammat Journals,National Library Yz A 1641 (Gncîne-i Eş’âr),Musammat

Bu çalışmada musammat mecmua türü ve bu türün en önemli temsilcisi sayılabilecek Milli Kütüphane Yz A 1641’deki Gencîne-i Eş‘âr ismiyle kayıtlı mecmuanın yapısı ve içeriği mecmua geleneğine dair birikim çerçevesinde incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda “mecmua” kavramı ve mecmua tasnifleri üzerinde durulmuştur. İncelemeye tabi tutulan mecmuanın yer aldığı türe (musammat mecmuası) yönelik; Süleymaniye Kütüphanesi, Millet Kütüphanesi, Ankara Milli Kütüphane, Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi gibi temsilci özelliği bulunan yazma eser kütüphanelerinde araştırma yapılarak tamamı ya da kahir ekseriyeti musammat nazım biçimlerinden oluşan mecmualar tespit edilmiştir. Gencîne-i Eş’âr ismiyle kayıtlı mecmuanın içerik analizi; yazmanın nüshası, imlası, mürettibi, tertip tarihi, tertip özellikleri ve muhtevası gibi açılardan incelenip bu noktalarda yapılan tespit ve çıkarımlar mecmua literatürüne dair mevcut çalışma sonuçlarıyla ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir.

In this study, the musammat journal type and the structure and content of the journal registered with the name Gencîne-i Eş'âr in the National Library Yz A 1641, which can be considered the most important representative of this genre were examined within the framework of the accumulation of journal tradition. For this purpose, the concept of "journal" and its classifications are emphasized. For the genre in which the review is included; by conducting researches in representative manuscript libraries such as Süleymaniye Library, Nation Library, Ankara National Library, Konya Regional Manuscripts Library, journals consisting entirely or mostly of musammat verse forms were identified.Content analysis of the journal registered under the name of Gencîne-i Eş'âr; the manuscript was examined in terms of copy, spelling, editor, date of arrangement, composition features and content, and the determinations and inferences made at these points were evaluated by associating them with the results of the current study on the journal literature.