Mega Proje Süreçlerinin İşleyişinde Bağımsız Yargının Rolü: Filyos Vadisi Projesi Örneği
The Role of Independent Judiciary in the Operation of Mega Project Processes: The Filyos Valley Project Example
Yazar: Büyükpınar, Rabia; Sezer, Özcan
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Mega Projeler,Bağımsız Yargı,Filyos Vadisi Projesi ; Mega Projects,Independent Judiciary,Filyos Valley Project

Günümüz dünyasında ekonomik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak mega projelerin hem niceliksel hem de niteliksel açıdan artış gösterdiğine şahit olunmaktadır. Ülkeler küresel ölçekte artan rekabet ortamında yer edinebilmek ve ekonomik kalkınmalarını geliştirmek amacıyla yaygın olarak mega projeleri hayata geçirmektedir. Türkiye’de de benzer bir gelişime sahip olan bu süreç hız kazanmıştır. Yapımı ve faaliyete geçmesine yönelik temel karar vericinin yürütmenin olduğu projeler, aynı zamanda özel sektör ve sivil aktörlerinde dahil olduğu çok yönlü bir süreçte ilerlemektedir. Ancak bu durum içerisinde çeşitli riskleri barındırmaktadır. Proje sürecinde farklı aktörlerin bulunması söz konusu aktörler arasında uyuşmazlıkların çıkma ve sürecin yavaşlama veya durma riskini beraberinde getirmektedir. Bu noktada önemli bir aktör olarak sürece dahil olan yargı, bağımsız ve tarafsız denetim yetkisini kullanarak uyuşmazlıkları karara bağlamakta ve proje sürecine yön vermektedir. Bu çalışmanın esas inceleme noktasını oluşturan Filyos Vadisi Projesi, bu konuda önemli bir örnek olarak karşımızda durmaktadır. Kamu-özel iş birliğinin yanında sivil aktörlerin dahil olduğu proje süreci, çeşitli gerekçelerle yargıya taşınarak dava konusu olmaktadır. Bu çalışma ile Filyos Vadisi Projesi, proje sürecinde bağımsız yargının rolü, projeye yönelik açılan davalar, davaların aktörleri, dava açılma nedenleri ve yargı kararları merkezinde incelenecektir.

In today's world, it is witnessed that mega projects have increased both quantitatively and qualitatively due to economic and technological developments. Countries are widely implementing mega projects to gain a place in the increasingly competitive environment on a global scale and to improve their economic development. This process, which has a similar development in Turkey, has gained momentum. In these projects, the executive branch is the main decision maker regarding their construction and commissioning, progressing through a multi-faceted process along with the private sector and civil actors. However, this situation involves various risks. The presence of different actors in the project process brings with it the risk of conflicts arising between the actors and the process slowing down or stopping. At this point, the judiciary, which is involved in the process as an important actor, decides on disputes and directs the project process by using its independent and impartial control authority. The Filyos Valley Project, which constitutes the focus of this study, stands as an important example here. The project process, which involves public-private cooperation as well as civil actors, is brought to court and subject to litigation for various reasons. In this study, the role of the independent judiciary in the Filyos Valley Project process will be examined in the center of the lawsuits filed against the project, the actors of the lawsuits, the reasons for filing lawsuits, and judicial decisions.