İklim Değişimi Senaryoları ve Tür Dağılım Modeline Göre Kızılcık Türünün (Cornus mas L.) Odun Dışı Orman Ürünleri Kapsamında Değerlendirilmesi
Investigation of Cornelian Cherry (Cornus mas L.) in the Scope of Non-Wood Forest Products According to Climate Change Scenarios and Species Distribution Model
Yazar: Akyol, Ayhan; Örücü, Ömer Kamil
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 17, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Climate change,Species distribution models,MaxEnt,Habitat suitability,Cornus mas L. ; İklim değişikliği,Tür dağılım modelleri,MaxEnt,Habitat uygunluğu,Cornus mas L.

İklim değişimi bugün dünyaüzerindeki tüm canlıları etkilemekte ve doğanın dengesini değiştirmektedir.Doğanın dengesinin bozulması, içindeki tüm canlı unsurların değişim vedönüşümünü ifade ederken insan refahı, ekosistem hizmetleri ve biyoçeşitlilikbağlamında da ciddi kayıplar anlamına gelmektedir. Bu bağlamda son yıllardaodun dışı orman ürünleri ile ilgili yapılan sosyo-ekonomik çalışmaların yanısıra ekolojik çalışmalarında arttığı görülmektedir. Bu kapsamda kızılcık türü (Cornus mas L.) odun dışı orman ürünlerikapsamında katma değeri oldukça yüksek bir tür olarak öne çıkmaktadır. Ancak, C. mas. L’nin habitatını şekillendirenönemli çevresel faktörler hakkında az şey bilinmektedir. Bu nedenle çalışmada,yüksek çözünürlüklü çevresel veriler kullanılarak C. mas L.’nin Türkiye’deki mevcut yayılış alanları ve iklimdeğişimine bağlı olarak geliştirilen senaryolara göre gelecek projeksiyonuMaxEnt 3.4.1 programı kullanılarak modellenmiştir. Modellemede CCSM4 (TheCommunity Climate System Model) 2050 ve 2070 yılı RCP (RepresentiveConcentration Pathway) 4.5 ve RCP 8.5 iklim senaryosu kullanılarak oluşturulmuş19 biyoklimatik değişken kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre, C. mas L.’nin günümüz tahmini potansiyelhabitatı mevcut coğrafi dağılımı ile büyük ölçüde uyuşmaktadır. Jackknifetestinin sonuçlarına göre C. masL.’nin potansiyel dağılımında en yüksek kazancı olan çevresel değişken bio7 (yıllıksıcaklık oranı (Bio5-Bio6))’dır. İhmal edildiğinde kazancı en çok azaltançevresel değişken ise bio15 (mevsimsel yağış miktarı (değişim katsayısı))olmuştur. RCP 4.5 2050 ve 2070 projeksiyonları ile RCP8.5 2050 projeksiyonunda C. mas L.’nin yayılış alanının artmakta,RCP 8.5 2070 projeksiyonunda ise yayılış alanı azalmaktadır. C. mas L. gelecekte büyük bir habitatkaybına uğramamakta ancak coğrafi dağılışını Türkiye’nin kuzey ve kuzey batıbölgelerine doğru değiştirmekte ve buralardaki yayılışını genişletmektedir. Budurum odun dışı orman ürünleri kapsamında değerlendirildiğinde ekonomik açıdanönem taşıyan, gıda güvenliğine katkı sağlayan ve kırsal kalkınma çalışmalarındakullanılan bir tür olarak C. masL.’nin önemini daha da artırmaktadır. Bu nedenle iklim değişikliği ve türlerinetkileşimine yönelik daha kapsamlı çalışmalar yapılmalı ve bu etkileşimlersosyal ve ekonomik açılardan da değerlendirilmelidir.

Climate change is now affecting all living being on earth and changingthe balance of nature. While disruption of the balance of nature means a changeand transformation in all living elements in the environment, it also meanssevere losses in terms of human prosperity, ecosystem services andbiodiversity. In this context, it is recently seen that, in addition tosocio-economic studies on non-wood forest products, ecological studies havealso increased in numbers. Hence, the cornelian cherry (Cornus mas L.) is a prominent one with high added value especiallyas a non-wood forest product. However, little is known about the significantenvironmental factors that shape the habitat of C. mas L. Therefore, using high-resolution environmental data, theexisting distribution areas of C. masL. in Turkey and its future projections based on scenarios of climate changewere modelled by using the MaxEnt 3.4.1 software. The modelling processutilized 19 bioclimatic variables that were formed by using the CCSM4 (TheCommunity Climate System Model) 2050 and 2070 Representative ConcentrationPathway (RCP4.5-8.5) climate scenarios. According to the findings of the study,the estimated potential habitat of C. masL. for today is in a great agreement with its existing geographicaldistribution. According to the results of the Jackknife test, the environmentalvariable that provides the largest gain in the potential distribution of C. mas L. is bio7 (Temperature AnnualRange (Bio5-Bio6)). The environmental variable that reduces the gain the mostwhen it is neglected is bio15 (Precipitation Seasonality (Coefficient ofVariation)). In the RCP4.5 2050 and 2070 projections and the RCP8.5 2050projection, the distribution area of C.mas L. increases, while its distribution area decreases in the RCP8.5 2070projection. C. mas L. does notexperience a large habitat loss in the future, but it shifts its geographicaldistribution towards the northern and northwestern parts of Turkey. Consideringthis situation in terms of NWFPs, as a species with economic importance,contribution to food safety and usage in rural development practices, C. mas L. becomes even more significant.Therefore, more comprehensive studies should be carried out on climate changeand interactions of species and these interactions should also be evaluated in thesocial and economic sense.