Sulu ve Kuru Koşullarda Yetiştirilen Bazı Horoz İbiği Çeşitlerinin Tohum ve Samanında Yem Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Determination of Feed Quality Characteristics of Seed and Straw of Some Amaranth Varieties Grown under Irrigation and Dry Conditions
Yazar: Keskin, Bilal; Temel, Süleyman; Tosun, Ramazan; Çakmakcı, Selma
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 6 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Botany ; Bitki Bilimi ; Agronomy ; Agronomi ; Amaranthus,, Amaranth türleri,tohum ve saman kalitesi,sulu şartlar,kuru şartlar ; Amaranthus,amaranth species,seed and straw quality,irrigation condition,dry condition

Araştırmada Amaranthus caudatus türüne ait Helios çeşidi, Amaranthus paniculatus x Amaranthus nutans türlerinin melezine ait Sterk çeşidi ve Amaranthus hybridus türüne ait Ultra çeşidi kullanılmıştır. Çeşitler kuru ve sulu şartlarda olmak üzere iki farklı ortamda yetiştirilmiştir. Araştırma bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 rekrrürlü olarak 2017-2018 yıllarında 2 yıl süreyle yürütülmüştür. Araştırmada Amaranthus çeşitlerinin tohumda ham protein (tohum HP), samanta ham protein (saman HP), samanda nötr çözücülerde çözünemeyen lif (saman NDF), samanda asit çözücülerde çözünemeyen lif (saman ADF), samanda kuru madde sindirilebilirliği (saman KMS), samanda kuru madde tüketim oranı (saman KMT), samanda sindirilebilir enerji (saman SE), samanda metabolik enerji (saman ME), ve samanda nispi yem değeri (saman NYD) belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucu incelenen parametreler üzerine yılların (tohum HP, saman NDF ve saman NYD hariç), çeşitlerin ve kuru ve sulu koşulların (tohum HP hariç) etkisi önemli bulunmuştur. Buna göre saman ADF, HP ve KMT 2018 yılında, saman KMS, SE ve ME içeriği ise 2017 yılında daha yüksek bulunmuştur. Yetişme koşulları açısından, kuru şartlarda yetiştirilen Amarant çeşitlerinin samanlarının KMS, KMT, SE, ME ve NYD içerikleri sulu şartlarda yetiştirilmeye göre daha yüksek elde edilmiştir. Tohumda en yüksek ham protein Ultra çeşidinde elde edilirken, samanda en yüksek ham protein Helios çeşidinde elde edilmiştir. Sonuç olarak incelenen parametreler göz önüne alındığında, yüksek tohum ve saman kalitesine sahip Helios çeşidinin hayvan beslenmesinde tercih edilebileceği sonucuna varılmıştır.

In the study, Helios variety of Amaranthus caudatus species, Sterk variety of the Amaranthus paniculatus x Amaranthus nutans species and Ultra variety of the Amaranthus hybridus species were used. The varieties were grown in two different environments, in dry and irrigation conditions. The research was carried out with 3 replications according to split plot experiment design for 2 years in 2017-2018. In the study, seed crude protein content (CP), straw crude protein content (CP), straw neutral detergent fiber (NDF) rate, straw acid detergent fiber (ADF) rate, straw dry matter digestibility (DMD), straw dry matter intake (DMI) rate, straw digestible energy (DE), straw metabolic energy (ME), and straw relative feed value (RFV) of Amaranthus varieties were determined. As a result of the analysis, the effects of years (except seed HP, straw NDF and straw NYD), cultivars, and dry and watery conditions (except seed HP) were found to be significant. Accordingly, straw ADF, HP and KMT content was higher in 2018, while straw KMS, SE and ME content was higher in 2017. DMD, DMI, DE, ME and RFV contents of straw of Amaranthus cultivars grown in arid conditions were higher than those grown in irrigation conditions. While the highest crude protein in the seed was obtained in Ultra variety, the highest crude protein in the straw was obtained in Helios variety. As a result, considering the examined parameters, it was concluded that Helios variety with high seed and straw quality can be preferred in animal nutrition.