ENDÜLÜS EMEVÎ HALİFESİ II. HAKEM’İN ENDÜLÜS’ÜN KUZEYİNDEKİ HRİSTİYAN DEVLETLERLE MÜCADELESİ
The Struggle of Andalus Umayyad Caliph Hakam II against the Christian States in the  North Andalus
Yazar: Erbaş, Furkan; Yılmaz, Saim
Dergi: Dini Araştırmalar, Vol. 24 No. 60, 2021
Anahtar kelimeler: Andalusian Umayyads,Caliph Hakam II,King Ordoño IV of León,King Sancho I of León,Count Fernán González of Castile,Gormaz. ; Endülüs Emevîleri,,II. Hakem,,Leon Kralı IV. Ordono,,Leon Kralı I. Sancho,,Kastilya Kontu Fernan Gonzales,

Endülüs Emevîleri, kuruluşlarından yıkılışlarına kadar fetihlerden sonra devletin kuzeyinde teşekkül eden Hristiyan devletlerle mücadele hâlinde olmuşlardır. Bu uzun mücadele sürecinde bu devletlerin ilerleyişini durduran ve onları itaat altına alan ilk isim II. Hakem’in babası III. Abdurrahman’dır (300-350/912-961). Onun sağladığı üstünlük II. Hakem (350-366/961-976) ve Âmirîler (366-398/976-1008) adı verilen dönemde de devam etmiştir. Bu süreç içerisinde II. Hakem dönemi, söz konusu devletlerin itaatlerinin birkaç defa yeniden sağlandığı, yeni fetihlerin gerçekleştirildiği ve aynı zamanda savaşın yanı sıra kesintisiz sekiz yıllık barışın tesis edildiği önemli bir devreyi teşkil eder. Bu makalede II. Hakem’in Endülüs’ün kuzeyindeki Hristiyan devletlere karşı yürüttüğü savaş ve barış dönemlerini içeren on altı yıllık zorlu mücadele süreci ele alınmıştır. Dört bölümden meydana gelen bu makalenin birinci kısmında bu dönemin başında Endülüs Emevî topraklarına saldıran Leon Krallığı’nın itaat altına alınması incelenmiştir. İkinci kısımda yeniden saldırıya geçen kuzeydeki Hristiyan devletlerle yapılan savaşlar ve bu dönemde gerçekleştirilen fetihler ele alınmıştır. Üçüncü kısımda iki taraf arasında sekiz yıl kesintisiz devam eden barış süreci incelenmiştir. Dördüncü kısımda Hristiyan devletlerin Gurmâc (Gormaz) kalesini geri alma teşebbüsüne yer verilmiştir. Söz konusu çalışmanın öncelikli hedefi, Müslüman tarihçilerin kaydettikleri gibi Endülüs Emevîleri’nin bu devletler üzerinde gerçekten hâkimiyet oluşturup oluşturamadıklarına yönelik günümüz batı literatüründe yapılan tartışmalara katkı sağlamaktır.

From their founding to their collapse, the Andalusian Umayyads have been struggling with the Christian states which established in the north following Umayyads conquests of the region. During this long struggle period, the first name that ceased their progress and had authority over these states was Hakam II’s father Abd ar-Rahman III (300-350/912-961). The power provided by him continued in the periods of Hakam II (350-366/961-976) and Amirids (366-398/976-1008). In this process, Hakam II period was important because the obedience of the states in question had been maintained, new conquests were achieved, and an uninterrupted eight-year peace was established. In this article, the sixteen-year long struggle process, including war and peace periods, of Hakam II against these states in the North of Andalusia has been discussed. The article consists of four chapters. In the first part, the Muslim control on the Kingdom of Leon, which attacked the Andalusian Umayyad lands at the beginning of this period, has been examined. In the second part, the battles with the Christian states in the north and the conquests carried out in this period have been discussed. In the third part, the peace process between the two sides, which had been continuing for eight years, has been examined. In the fourth part, the Christian states' attempt to recapture the Gormaz (Gurmâc) castle has been mentioned. The main purpose of the article is to contribute to the debate in modern western literature about the Umayyads' domination of these states, recorded by Muslim historians as well.