hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
SİCİLLERDEN İHTIDALARI OKUMAK:  TANZİMAT ÖNCESİNDE ANKARA’DA MÜHTEDİLER
READING CONVERSION TO ISLAM FROM THE KADI REGISTERS: THE CONVERTS IN ANKARA BEFORE THE TANZIMAT
Yazar: Köç, Ahmet
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Ottoman, Ankara, Conversion, Kadı registers ; Osmanlı, Ankara, Din değiştirme, Şer ‘iyye sicilleri

Özet Osmanlı devrinde gerçekleşen ihtida/din değiştirme olaylarının birbirinden farklı sebepleri ve farklı prosedürleri bulunmaktadır. Her biri ayrı bir öykünün parçası olan din değiştirme hadiseleri, devletin uzun geçmişi içerisinde farklı şekiller ortaya çıkarmıştır. Çalışmada Tanzimat fermanı öncesindeki şer‘iyye sicilleri ön plana çıkarılarak Ankara’da kayda geçirilen ihtida kayıtlarından hareketle bazı sorulara cevap aranmaya çalışılmıştır. Ankara Şer‘iyye sicillerinde din değiştirme ile ilgili kayıtların hemen hepsi defterlere kaydedilmediğine göre, bir kısmının kaydedilmesinin arka planında nelerin olduğu sorusunun cevabı aranmıştır.    Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Ankara, Din değiştirme, Şer ‘iyye sicilleri

The events of conversion to Islam in the Ottoman era had different reasons and procedures from each other.  The events of conversion to Islam which were part of an unique story, revealed different patterns in the long-term Ottoman past. In this study, it has been tried answering to some questions according to the conversion cases recorded in Ankara using the kadı registers before the Tanzimat. Thinking of not recording some cases about conversion in the kadı registers of Ankara, it has been questioned what was behind that situation.Keywords: Ottoman, Ankara, Conversion, Kadı registers.
ORTADOĞU DENKLEMİNDE IRAK TÜRKMENLERİ VE GELECEĞİ
TURKOMAN IN IRAQ AND THE FUTURE OF THE MIDDLE EAST IN EQUATION
Yazar: Güngör, Ferhat
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Middle East, Iraq, Turkmens ; Ortadoğu, Irak, Türkmenler

Irak Türkleri, bugün Irak topraklarında yaşayan milletler içerisinde yaklaşık üç milyon nüfusu ile üçüncü sırada yer almaktadır. Dünyanın üçüncü büyük petrol rezervine sahip olan Irak, geçmişte olduğu gibi günümüzde de Avrupa Devletleri ve ABD’nin güç mücadelelerine sahne olmuştur. Uzun yıllar diktatörlükle idare edilen, savaşlarla ve iç karışıklıklarla uğraşan Irak’ta, Türkmenlerin hayatı da, ülkenin kaderiyle özdeşleşmiştir. Ancak, en fazla kenara itilen ve ötekileştirilmeye çalışılan millet Türkmenler olmuştur. Anahtar Kelimeler: Ortadoğu, Irak, Türkmenler

Iraqi Turks living inIraqtoday, with a population of about three million people in the ranks third.Iraq, which has the world's third largest oil reserves in the past, as now the states of Europe and theUnited Stateshas been the scene of a power struggle. Long years of dictatorship are managed, dealing with wars and civil unrest inIraq, the Turkmen in life, has become synonymous with the country's destiny. However, the most marginalized and Turkmen nation has been tried to be marginalized. Keywords: Middle East, Iraq, Turkmens
XIX. YÜZYILIN ORTALARINDA  ÇERKEŞ KAZASININ EKONOMİK DURUMU
ECONOMIC SITUATION OF ÇERKEŞ TOWN IN THE MIDDLE OF XIX. CENTURY
Yazar: Yurtseven, Ahmet
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Çerkeş Temettüat, Temettüat implemented, Ihtisap in Ottoman Empire ; Çerkeş Temettüat, Temettüat uygulaması, Osmanlı‟da ihtisap

XIX. yüzyıl Osmanlı Devleti’nin siyasi, sosyal ve ekonomik alanlarda önemli değişiklikler yapmaya çalıştığı bir dönemdir. Söz konusu dönemde ekonomik alanda yapılan yeniliklerden en önemlisi vergi sisteminde yapılan düzenlemedir. Bu çalışmada, XIX. yüzyılda Çankırı sancağına bağlı önemli kaza merkezlerinden biri olan Çerkeş’in 1261 tarihindeki ekonomik durumu ortaya konulmaktadır. XIX. yüzyıl ortalarında Çerkeş kazasının ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Gerek kazanın merkezinde ve gerekse kazanın köy yerleşim yerlerinde halk zirai faaliyet yaparak hayatını sürdürmektedir. Ancak zirai faaliyet yanında daha ziyade günlük hayatta hayvani gıda ve diğer bazı ihtiyaçlarını karşılamak gayesiyle iklim ve arazi şartlarını dikkate alarak büyükbaş ve küçükbaş hayvan da beslemektedir. Yürütülen tüm ekonomik faaliyetler neticesinde Çerkeş kazasında 1261/1845 yılında elde edilen toplam 469953 kuruş temettüat gelirinden 181.171 kuruş vergi tahakkuk ettirilmiştir. Tanzimat dönemine damgasını vuran en önemli konulardan birisi Temettüat tahrir çalışmalarıdır. Temettüat tahrir çalışması uygulamalarının yapıldığı sancak merkezlerinden birisi Çankırı sancağıdır. Bu çalışmada Çankırı’nın Çerkeş ilçesinde düzenlenen Temettüat tahrir uygulaması ekonomik yönden incelenecektir.

Ottoman Empire tried to make significant changes in political, social and economic fields in XIX. century. The most important innovation in the economic area was “tax system” in this period.Economic situation of Çerkeş that was a town in Çankırı in 1261 is revealed in this study. Economy of Çerkeş depended on agriculture and livestock breeding in XIX. Century. Public in the both center and villages of Çerkeş operated agricultural activities. At the same time, public who took into account the climate and terrain conditions fed cattle and sheep so as to provide animal food and other needs in daily life. As a result of all the economic activities, Çerkeş in 1261/1845 obtained temettuat income that was 469953 kuruş and the tax collected was 181171 kuruş in temettuat income by Ottoman Empire.One of the most important issues in Tanzimat period was Temettüat Tahrir books. Çankırı was one of the centers of sanjaks where the temettüat tahrir studies were implemented. Temettüat tahrir implemented in Çerkeş town of Çankırı will be analyzed economically in this study.Keyword: Çerkeş Temettüat, Temettüat implemented, Ihtisap in Ottoman Empire
XU FU’NUN SEYAHATİ: ÇİN-JAPON İLİŞKİLERİNİN BAŞLANGICI MI?
XU FU’S JOURNEY: THE BEGINNING OF SINO-JAPANESE RELATIONSHIP?
Yazar: Görez, Feyza
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Sino Japanese Relationship, Qin Shi Huang Di, Xu Fu ; Çin Japon İlişkileri, Qin Shi Huang Di, Xu Fu

Antik çağlardan günümüze toplumlar arasındaki ilişkiler süregelmiştir. Uzak Doğu’nun ve hatta dünyanın en köklü tarihlerinden birine sahip olan Çin ve “Güneşin Doğduğu Ülke” olan adalar topluluğu Japonya arasındaki ilişkilerin başlangıcı Sima Qian tarafından yazılmış Shi Ji  (Tarih Kayıtları) adlı eserde ilginç bir olayla anlatılmıştır. Bu olay Qin Hanedanlığının ilk imparatoru Qin Shi Huang Di tarafından Xu Fu adında bir simyacının ölümsüzlük ilacını bulmak için Penglai adasına gönderilmesi ve simyacının seyahatinin Japon topraklarında son bulduğunun düşünülmesi ile ilgilidir. Sinologlar tarafından bu olay milattan önce ikinci yüzyılda Çin-Japon ilişkilerinin başlangıcı olarak değerlendirilmektedir. Bu makalede Xu Fu’nun seyahatleri Shi Ji doğrultusunda incelenecek bunun yanı sıra Japonların bakış açısıyla Xu Fu kimdir sorusuna cevap aranacaktır.

Abstract Societies interact with each other since old historical ages. The beginning of the relations between the countries of China which has one of the oldest histories in the Far East or maybe in the whole world and Japan, which is regarded as the "Country of the Rising Sun", is described with an interesting event in Sima Qian's Shi Ji(Historical Records). This event is about the journey of an alchemist called Xu Fu, who was sent to Penglai Island by the first emperor Qin Shi Huang Di in order to find the potion of immortality, which considered to end in Japan. By sinologist, this event is regarded as the beginning of Sino-Japanese relations in 2nd Century BCE . In this article, Xu Fu's journey will be examined according to Shi Ji. Also the question about the identity of Xu Fu will be tried to be answered from the Japanese point of view.  Keywords: Sino Japanese Relationship, Qin Shi Huang Di, Xu Fu.
ŞAH İSMAİL’İN MEZHEBİ EĞİLİMLERİNİN ANADOLU VE İRAN COĞRAFYASINA ETKİLERİ
SHAH ISMAIL'S SECTARIAN TENDENCIES EFFECTS on ANATOLIA and IRAN GEOGRAPHY
Yazar: Keven, Ahmet
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Yavuz Sultan Selim, Şah İsmail, Sünnilik, Kızılbaşlık, Çaldıran, İmamiyye, İran, Anadolu

Şahlık sevdasıyla öldürülen ataları yerine çocuk yaşta bu mirası devralan Şah İsmail, kurduğu Şahlık ile İslam ümmetini, henüz yaraları sarılamamış bir bölünmeye itmiştir. Şah İsmail, geçmişi Sünni ve Şafii, kendisi ise Türk olmasına rağmen, yaptığı icraatları sebebi ile ne Sünnîlere ne de Kızılbaşlara yaranabilmiştir. Şah İsmail devlet olmasındaki en büyük amil olan Kızılbaş Türk oymaklarını belli bir zamandan sonra Şii/İmamiyye olmaya mecbur edip, direnenleri katletmiş, bir diğer taraftan da Sünni Osmanlı Devleti’nin halkını dâileri vasıtasıyla ifsâd etmek için elinden gelen bütün gayreti göstermiştir. Nihayetinde, Çaldıran savaşında Yavuz Sultan Selim Han’la hesaplaşmayı kaybeden Şah İsmail sebebiyle İslam Birliğini tesis etme imkânı, hakem olayından bu yana ilk defa yakalamış iken bu fırsatı kaçırmıştır. Çünkü Çaldıran’ın küllerinden İran devleti doğacak ve Ümmet arasındaki ayrılık daha da derinleşecek, akabinde de Anadolu’daki Şah İsmail’e gönül veren ve Osmanlı’ya isyan eden Kızılbaş topluluğu da o günden sonra içine kapanmış ve her fırsatta Çaldıran’ın acısını ve intikamını farklı tezahürlerle ortaya koymak için uğraşmıştır. Bu açıdan bakıldığında, Şah İsmail ne Fârisiler olarak Şia’dan kabul görmüştür ne de Türk tarihinde bir yer edinebilmiştir. Ancak icraatlarının dolaylı etkileri yüzyıllardır hala etkisini sürdürmektedir.

Shah Ismail, who inherited this heritage at the age of a child on behalf of his ancestors killed with the love of Shahdom, had pushed Islam Ummah to a schism whose wounds have not healed yet. Although his ancestors were Sunni and Shafii , Shah Ismail who was a Turk himself could not ingratiate  himself  either with Sunniis or Qizilbashes because of his own actions. He forced Qizilbash Turkish Tribes which were effective in his being a state to be Shia/Imamiyyah and killed the ones who resisted and on the other hand he put so much effort into ruining the people of Sunni Ottoman Empire by means of his missioners. After all, losing the revenge against Yavuz Sultan Selim Khan in Chaldiran War, Shah Ismail had missed the opportunity to institute Islamic Union for the first time after the Judge Event. Because Iran would rise from the ashes of Chaldiran War and the disagreement among the Ummah would increase. After that, Qizilbash Community in Anatolia who had resisted against Ottoman Empire and set their hearts on Shah Ismail, would turn in on themselves, and would try to take  revenge of Chaldiran  with different manifestations on ocaasion. At this point of view,  Shah Ismail neither  could  be accepted by Shia as Pharisee nor  had a place   in Turkish history as a Turk.
TEMETTUAT KAYITLARINA GÖRE ERMENAS (IRLAMAZ) KÖYÜ’NÜN  SOSYO-EKONOMİK DURUMU (1844-1845)
ERMENAS (IRLAMAZ) VILLAGE’S SOCIO-ECONOMIC SITUATION ACCORDING TO TEMETTUAT REGISTERS (1844-1845)
Yazar: Cağlar, İlker; Atar, Zafer
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Manisa, Turgutlu, Irlamaz, Ermenas, Temettuat, Sosyal ve Ekonomik Hayat

Bu çalışmada, 1844-1845 yılında Aydın Vilayeti Saruhan Sancağı Turgutlu Kazası’na bağlı bir köy olan Ermenas’ın (Irlamaz), 2762 numaralı temettuat defterinde yer alan kayıtlardan hareketle, 19. yüzyıl ortalarında sosyal ve ekonomik yapısının ortaya konulması amaçlanmıştır. Defterden yola çıkılarak, köy ahalisinin bu yıllarda geçimini tarım ve hayvancılıktan sağladığını söylemek mümkündür. Tarımsal ürünler olarak pamuk, üzüm, buğday, darı, zeytin ön plana çıkarken, büyükbaş olarak inek ve manda yetiştirildiği görülmektedir. İncelenen dönemde, Irlamaz Köyü’nde küçükbaş hayvancılık yapıldığı hususunda bir bilgi elde edilememiştir. Köydeki meslekler de, tarım ve hayvancılığa paralellik arz etmekte olup, erbâb-ı ziraat, rençber ve ırgad en çok görülen mesleklerdir. Köylülerin “vergiyi mahsusa”nın yanında ödedikleri vergilerin başında da öşür gelmektedir. Bu çalışmada köylülerin verdikleri bu vergiler de ortaya konulmaya çalışılacaktır.

AbstractThis study aims at setting forth the social and economical structure of Ermenas (Irlamaz) Village of Turgutlu Town in Saruhan Sanjak of Aydın Province during mid 19th century making use of the Temettuat Defter dated 1844-1845 and numbered 2762. It is possible to infer from the registries that the villagers earned their livings from farming and animal husbandry in these years. While cotton, grapes, wheat, maize, olive were heading agricultural crops, cow and buffalo raising was common. We have found no information on raising sheep and goats in Irlamaz Village during the investigated period. Occupations in the village show parallelism to farming and animal husbandry and agricultural labour; farmhand and workman were the most common jobs. Tithe was in the lead addition to the Private Taxes that the villagers paid. In this study, these taxes will be presented as well.Key Words: Manisa, Turgutlu, Irlamaz, Ermenas, Temettuat, Social and Economical Life.
COĞRAFYA ÖĞRETMEN ADAYLARININ TÜRKİYE’NİN YAKIN GELECEKTEKİ ULUSLARARASI İLİŞKİLERİNE BAKIŞI: BİR COĞRAFYA OKURYAZARLIĞI ANALİZİ
THE VIEWS OF PRE-SERVICE GEOGRAPHY TEACHERS TOWARD INTERNATIONAL AFFAIRS OF TURKEY IN NEAR FUTURE: AN ANALYSIS OF GEOGRAPHIC LITERACY
Yazar: Demirkaya, Hilmi
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Geography education, geographic literacy, world sketch map, international affairs, mind map ; Coğrafya eğitimi, coğrafya okuryazarlığı, dünya taslak haritası, uluslararası ilişkiler, zihin haritası

Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin çizdikleri taslak dünya haritalarının niteliğine bakılarak Türkiye’nin uluslararası ilişkileri bağlamında coğrafya okuryazarlıkları incelenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin coğrafya okuryazarlıklarını etkileyen faktörler de incelenmiştir. Çalışmaya Marmara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi Eğitim Fakülteleri Coğrafya Öğretmenliği Anabilim Dallarında öğrenim gören 147 öğrenci katılmıştır. Öğrencilere demografik bilgiler ve coğrafya okuryazarlığına ilişkin bazı sorular sorulduktan sonra, Türkiye’nin uluslararası ilişkilerini temel alan bir Dünya haritası çizmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler, nitel ve nicel veri analizi teknikleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğrenciler Türkiye’nin komşu ülkeler ve dünya güç dengeleri bakımından önemli bir konuma sahip olduğunu düşünmektedirler. Siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerine bağlı olarak farklı ülke ve ülke gruplarıyla ilişkiler olduğuna vurgu yapılmıştır.

In this research, it was examined the undergraduate geography students’ geographic literacy in the context of Turkey’s international affairs through their sketch maps qualities. 147 undergraduate geography students were participated from Marmara University, Gazi University, Dokuz Eylül University, Necmettin Erbakan University, and Atatürk University. After some questions had been asked to students with respect to demographic information and geographic literacy, it was asked to draw a world map associated with Turkey’s international affairs. The data were analyzed via qualitative and quantitative analyze techniques. According to research results, undergraduate students thought that Turkey has an important position in the world and neighbouring countries in terms of balance of power. In addition to this, they emphisazied the relationship of Turkey with different country and country groups depending upon its political, economical and cultural affairs.Keywords: Geography education, geographic literacy, world sketch map, international affairs, mind map
Sicill-İ Ahvâl Defterlerine Göre Osmanlı Bürokrasisinde Alâiyeli Memurlar (1879-1909)
Sicill-İ Ahvâl Defterlerine Göre Osmanlı Bürokrasisinde Alâiyeli Memurlar (1879-1909)
Yazar: Akbulut, Murat
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Sicill-İ Ahvâl,Defterlerine,Osmanlı Bürokrasisinde

Son yıllarda yerel tarih ve şehir tarihçiliği ile ilgili birçok eser yayınlanmaktadır. Bu eserlerin yayınlanması Türk tarihinin bir bütün olarak anlaşılmasına daha iyi katkı sağlayacaktır. İncelemiş olduğumuz bu eserde hem bir yerel tarih calismasi hem de bir sehre ruh verenlerin önemli şahsiyetler olduğunu düşünürsek bu acidan da sehircilik tarihi calismasi olarak değerlendirilebilir. Eserin onsozunden bir paragrafla cümlemi devam ettirmek istiyorum.

Son yıllarda yerel tarih ve şehir tarihçiliği ile ilgili birçok eser yayınlanmaktadır. Bu eserlerin yayınlanması Türk tarihinin bir bütün olarak anlaşılmasına daha iyi katkı sağlayacaktır. İncelemiş olduğumuz bu eserde hem bir yerel tarih calismasi hem de bir sehre ruh verenlerin önemli şahsiyetler olduğunu düşünürsek bu acidan da sehircilik tarihi calismasi olarak değerlendirilebilir. Eserin onsozunden bir paragrafla cümlemi devam ettirmek istiyorum.
“TAP-” FİİLİ VE TÜREVLERİNİN TÜRKİYE TÜRKÇESİ, IRAK TÜRKMEN AĞIZLARI VE AZERBAYCAN SAHASINDAKİ ANLAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
"TAP-" VERB AND DERİVETİVE’S COMPARISION IN TURKEY TURKİSH, IRAQ TURKEMAN DİALECT AND THE AZERBAIJAN REGION MEANİNG
Yazar: Saatçi, Önder
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: lehçe, Irak, Türkmen, Azerbaycan, Türkçe, anlam

Türk dili çok uzun bir tarihe sahiptir. Bu zaman diliminde farklı coğrafyalarda farklı lehçeler hâlinde kullanılmıştır. Lehçeleşmenin mahiyetinin daha iyi anlaşılması için lehçeler arasındaki kelime hazinesinin anlam yönünden de incelenmesi gereklidir. Çünkü Türk lehçeleri arasındaki en önemli farklılıklar kelime hazinesinde ve belli kelimelere verilen farklı anlamlarda gözlenir. Türk dilindeki lehçeleşme bir taraftan dilin tabii gelişme sürecinin bir sonucu, diğer taraftan onun zenginleşmesini sağlayan etkendir. Dildeki zenginleşme yalnızca kelime hazinesinin niceliğiyle değil, aynı zamanda anlam çeşitliliği ile de ortaya çıkar. Bu makalede “tap-” fiil kökü ve onun bazı türevleri ele alınarak Azerbaycan, Irak Türkmenleri ve Türkiye sahalarında hangi anlam ayrıntılarıyla kullanıldığı araştırılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada kelimelerin farklı lehçelerde farklı anlam gelişmeleri gösterdiği, bunun, lehçeleşmenin tabii bir sonucu olduğu örneklerle gösterilmiş; bir kelimenin farklı lehçelerde farklı anlamlarla kullanılmasının, dilin canlılığının ve zenginliğinin göstergesi olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.

Turkish language has a lohg history. In this period of time Turkish has been used in different dialects in different geographies. Vocabularies amongst the dialects need to be evaluated in terms of meaning to understand better the complexion of dialectization. Because the most important differences amongst the Turkish dialects are observed in vocabulary and in different meanings given to certain words. Dialectization in Turkish language is a result both natural developing period of the language and a factor supplying its enrichment. Enrichment in language comes up not only quantity of vocabulary , but also meaning variety. In this article verb root of 'tap' and some of ıts derivations were examimed and in which meaning details they are used in the territory of Azerbaycan, Iraq (by Turkmens) and Turkey were tried to be researched. In this study, it is shown with the exemples that words show different meaning development in different dialects and it is the naturel result of dialectization. It was tried to exhibit that the usage of a word in different meaning in different dialects is the indicator of vigor and enrichment of language.Key Words: Dialect, Iraq, Turkman, Azerbaijan, Turkish, meaning
İNSAN HAKLARI BAŞARI TESTİ VE İNSAN HAKLARI GÖRÜŞME FORMU
HUMAN RIGHTS SUCCESS TEST AND HUMAN RIGHTS INTERVIEW FORM
Yazar: Şahin, Sultan; Tuğrul, Belma; Tepe, Harun
Dergi: Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 2 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: human rights, human rights achievment test, human rights interview form, scale development ; İnsan hakları, İnsan Hakları Başarı Testi, İnsan Hakları Görüşme Formu, ölçek geliştirme

Hak ve adalet kavramının oluşabilmesi, insan haklarının toplumdaki bireylerin muamele görme ilkeleri olduğu kadar muamele etme ilkeleri  olarak da algılanabilmesi, akıl ve onur sahibi olan insanın değerinin ortaya konabilmesi için; insan haklarını koruyan uluslararası beyanname ve sözleşmeler, hukuki süreçler ve yaptırımlar, ulusal ve uluslararası insan hakları kurumları konusunda kişilerin bilinçlendirilmeleri gerekmektedir. İnsan onurunun korunabilmesi ve insan hakları ihlallerinin önlenebilmesi için toplumdaki bireylerin tek tek kişiler olarak doğuştan sahip oldukları haklar ve talep edebilecekleri haklar konusunda bilinçlenmeleri için insan hakları eğitimi bir gerekliliktir. İnsan hakları eğitimi önemli olduğu kadar bu eğitimin etkililiğinin değerlendirilebilecek ölçme araçlarının olması büyük bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada, yetişkinlere uygulanabilecek insan hakları eğitimlerinin verimliliğini ölçme amacı ile geliştirilmiş olan ‘İnsan Hakları Başarı Testi’ ve ‘İnsan Hakları Görüşme Formu’ ölçme araçlarının geliştirilme süreci ve istatistik çözümlemeleri açıklanmıştır.

The concept of right and justice to occur, human rights in society, as well as the principles of treatment of individuals treated as principles to be detected, the value of owning human intelligence and honor can be substituted;  international human rights declarations and conventions, legal processes and sanctions, international and national human rights institutions should be of about bilinçlendirilmeleri. Human dignity can be protected and human rights violations can be avoided as the individuals in society to individual natural rights and can demand rights for human rights awareness training is a requirement. Human rights education is important, so it can be evaluated the effectiveness of education is the means of measuring a big importance. In this study, adults that can be applied to the purpose of gauging the effectiveness of human rights education is developed with ' Human Rights Achievement Test ' and ' Human Rights Interview Form’Key Words: human rights, human rights achievment test, human rights interview form, scale development