İstanbul’da Bulunan Sağlık Bakanlığı Hastanelerinin Verimlilik Analizi
Productivity Analysis of Ministry of Health Hospitals in Istanbul
Yazar: Kılıçarslan, Menekşe; Güçlü, Abdulkadir
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 16, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Data Envelopment Analysis,Activity,Hospital,Waste ; Veri Zarflama Analizi,Etkinlik,Hastane

Hizmet sektöründe artan rekabet ve buna dayalı maliyetler çok önemli bir yer tutmakta ve rekabet gücünün anahtar rolünü üstlenmektedirler. Hizmet ve hizmetin aksamaması için maliyetlerin azaltılarak gelirin artırılıp hem rekabet gücü hem de hastanelerde hastaların memnuniyeti artacağından Veri zarflama yöntemi önemini giderek artırmaktadır. Bu çalışmada kullanılan Veri Zarflama Analizi (VZA), çok kriterli karar verme yöntemleri arasında son derece yaygın bir kullanım alanı bulmuştur. Her türlü mal ve hizmet üretimi faaliyetleri göz önüne alındığında, artık tek bir girdi kullanarak tek bir çıktı üretimi yapılmadığı görülecektir. Türkiye için önemli bir yer olan İstanbul ilinde faaliyet gösteren kamu hastanelerinin, belirlenen temel girdi ve çıktı göstergeleri ele alınarak etkinlikleri hesaplanmış ve bir etkinlik sıralaması oluşturulmuştur. Ölçüm sonrasında tam etkinlik skoru alamayan karar birimleri için, etkinliklerini artırabilmeleri yönünde önerilerde bulunulmuştur.Araştırmamıza İstanbul’da bulunan Sağlık Bakanlığı’na bağlı ve girdi ve çıktı verilerine ulaşabildiğimiz 49 hastane dahil edilmiştir. Hastanelerin 2014 yılı yatak, doktor, hemşire ve diğer personel sayıları girdi olarak, poliklinik, acil muayene, yatan hasta, yatılan gün ve ameliyat+doğum sayıları çıktı olarak değerlendirilmiştir. Girdi ve çıktı değerleri Max DEA 7 Basic programı ile ölçeğe göre değişen getiri varsayımına dayalı olan BCC (Banker, Charnes ve Cooper) modeli ile ve çıktıya yönelik veri zarflama analizine tabi tutulmuştur. Yapılan analiz sonucunda 49 hastanenin 24’ü (% 49) göreli verimli, 25’i  (% 51) göreli verimsiz bulunmuştur. Göreli verimsiz olarak bulunan 25 hastaneden 14’ünün verimlilik skorları 0,90-0,99 arasında, 6 tanesi 0,80-0,89 arasında, kalan 5 tanesi ise 0,15-0,76 arasında bulunmuştur.Hastane yöneticileri, hastanelerinde performans değerlendirme çalışmaları yaparak mevcut kaynaklarını daha etkin kullanabilirler ve sağlık hizmetleri üretimlerini artırarak toplumun sağlık hizmetleri ihtiyaçlarını daha yüksek oranda karşılayabilirler.

Increasing competition in the service sector and the costs based on this play a key role in the competitive force.To avoid the disruption of service, increasing the revenue by reducing costs will foster competitiveness and satisfaction of patients in hospitals and in this regard, the importance of data envelopment method is highly demanding. In this study, Data Envelopment Analysis (DEA) has found as an extremely widespread use of multi-criteria decision-making methods. Considering the production activities of all kinds of goods and services, it is no longer possible to produce a single output by using a single input.In Turkey, Istanbul is an important province for operating the public hospitals. These hospitals' main input and output indicators were determined and their activities were calculated. By this way, their activity ranking was established.After measurement, suggestions were made to the decision making units who have not got  full activity score so as to increase their effectiveness. In our research, 49 hospitals' which are affiliated to the Ministry of Health in Istanbul, input and output data were included. In 2014, the number of beds, doctors, nurses and other staff of hospitals was used as input data as well as polyclinic, emergency examination, inpatient, days of inpatient, operation + birth numbers were evaluated as output data. Input and output values are scale- varied with Max DEA 7 Basic program and based on the assumption of BCC (Banker, Charnes and Cooper) model as well as output were subjected to data envelopment analysis.As from the result of the analysis, 24 (49%) of the 49 hospitals were relatively productive and 25 (51%) were relatively inefficient. Of the 25 hospitals that were found inefficient, 14 hospitals' efficiency scores were between 0.90-0.99, 6 hospitals' were between 0.80-0.89 and the remaining 5 hospitals' were between 0.15-0.76.Hospital managers can use their existing resources more effectively by ensuring the performance evaluations in their hospitals and increase the productivity of health services. By this way they can meet the health services needs of the community at a higher rate.