Hrematonimlere Adbilimsel Bir Yaklaşım: Leksik Semantik Açıdan Tv Dizi Adları
A Scientific Approach to Hrematonyms: Lexico-Semantic Approach to The Tv Series Names
Yazar: Parlak Kalkan, Gülşah
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Hrmatonomy,TV,Serial Names,Turkish Culture,Turkish Language ; Hrematonimi,TV,Dizi Adları,Türk Kültürü,Türk Dili

“Eşya, nesne, ürün, eser” manasındaki Yunanca hrema ile “ad” manasındaki onima kelimelerinin birleşiminden oluşan hrematonimi teriminin Türkçe karşılığı “eseradbilim”dir. Adları dilbilimsel ya da sosyokültürel açıdan değerlendiren onomastiğin önemli bir kolu olan hrematonimi; şair ve yazarlar tarafından yazılan şiir, hikâye, roman gibi edebî ürünlere verilen adları inceleyen bilim dalıdır. Ülkemizde eseradbilim alanında, sayıları az olmakla birlikte yapılan çalışmaların genellikle yazılı eserler üzerine olduğu görülmektedir. Ancak artan teknolojik gelişmelere bağlı kitle iletişim araçlarının hayatın her alanını kaplaması ve bugünün dünyasında hemen her ortamda görmenin mümkün olduğu en yaygın kitle iletişim aracının televizyon olması hasebiyle bu platformda kullanılan dilin her yönüyle değerlendirilmesi elzemdir. Ayrıca günümüzde bireylerin gündelik yaşamda hemen her konuda karar verirken etkilendikleri en önemli aracın televizyon özelindeki diziler olduğu bilinen bir gerçektir. Bu bakımdan söz konusu çalışmada, reyting bazında en çok izlenen ATV, Fox, Kanal D, Kanal 7, Show TV, Star TV ve TRT 1 kanallarında 1990’lı yıllardan 2020 yılına kadar yayınlanan dizilerin adları, leksik-semantik bakımdan tasniflenmiş; böylelikle dizi adlandırmalarının dilde hangi yolla anlatım bulduğu betimlenmiştir. Çalışma için ilgili kanallara ait internet sitelerinden derlenen toplam 576 dizi adı, İbrahim Şahin’in Adbilim eserinde yer adları ile ilgili yapmış olduğu leksik-semantik sınıflandırma temel alınarak değerlendirilmiş; mevcut çalışmanın verileri doğrultusunda söz konusu tasnif yeniden yorumlanmıştır. Çalışma bulguları, diziler adlandırılırken kullanılan Türkçenin kültür tarihi ile bağının günümüzde de kuvvetli bir şekilde devam ettiğini göstermektedir.

The Turkish meaning of the term hrematonimi, which is a comination of the Greek hrema meaning “goods, object, product, work” and onima meaning “name” is work onomastics. Hrematonimi, is an important branch of onomastic that evaluates names from a linguistic or socio-cultural perspective; It is a branch of science that studies the names given to literary works such as poems, stories and novels written by poets and writers. In our country in the field of work onomastics, it is seen that the studies are made mostly on written works, although their number is low. However, it is essential to evaluate every aspect of the language used in this platform, as the mass media depending on the increasing technological developments covers all areas of life and television is the most common mass media tool that can be seen in almost every environment in today's world. In addition, it is a known fact that the most important tool that individuals are affected by making decisions on almost every issue in daily life is the TV series. In this respect, in the study in question, the names of the series, which were broadcast on the most watched channels on the basis of ratings, from the 1990s to 2020 on ATV, Fox, Kanal D, Kanal 7, Show TV, Star TV and TRT 1 channels, were classified in terms of their lexical-semantic. Thus, the way in which series naming is expressed in the language is described. For the study, a total of 576 serial names, compiled from the websites of the relevant channels, were evaluated on the basis of the lexical-semantic made by İbrahim Şahin regarding the place names in the work of Adbilim; the classification was reinterpreted in line with the data of the current study. The findings of the study show that the Turkish language used when naming serials continues to be strongly associated with the history of culture.