Tahminleme Tekniklerinin Bulanık Esnek Kümeler Üzerinde Birleştirilmesi: BIST 100 Uygulaması
Tahminleme Tekniklerinin Bulanık Esnek Kümeler Üzerinde Birleştirilmesi: BIST 100 Uygulaması
Yazar: Bağcı, Buğra; Demirer, Ömür
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Tahminleme,Bulanık Esnek Kümeler,Kombin Modeller

Gelecektekibelirsizlik insanoğlunu tarih boyunca korkutmuş ve insanoğlu da bu durumakarşılık, belirsizliği azaltmak veya onu ortadan kaldırabilmek için faklıyöntemler kullanmıştır. Gelecek olayların ve şartların daha önceden tahminedilmesinin işletmecilikte olduğu gibi, makroekonomi, biyoloji, tıp,mühendislik ve sosyal bilimler alanlarında da çok önemli olduğu bilinmektedir. Gelecekbir zamanda gerçekleşecek senaryolara hazırlıklı olmak, planlar yapıppolitikalar belirlemek ve nihayetinde kararlar almak ancak geleceğin iyi tahminedilmesiyle mümkün olabilecektir. Bu şekilde yapılacak iyi bir tahmin geleceğinbelirsizliğinden kaynaklanan endişeyi de azaltacaktır.Günümüzde,regresyon analizi, zaman serisi analizleri ve sezgisel yöntemler gibi birçoktahmin tekniği kullanılmaktadır. Fakat her bir yöntemin altyapısı vealgoritması birbirinden farklı olduğu için farklı sonuçlar üretmektedir. Tahminsonuçları ile direkt olarak ilgilenen kişiler ve kurumlar da, en doğru sonucuveren analiz tekniğini bilmek istemektedirler. Çünkü gelecekteki olaylarındoğru tahmini, yoğun rekabet ortamında ilgililere üstünlük sağlayabilecektir.Buradan hareketle bu çalışmada farklı tahmin teknikleri, kurulan bir bulanıkesnek küme üzerinde birleştirilmiş ve tek bir çıktı ile tahmin değeri eldeedilmiştir. Analizlerde BIST 100 endeksi düzey değerleri ve bu değişkenüzerinde etkisi olduğu düşünülen makroekonomik değişkenlere ilişkin gerçekveriler kullanılmıştır. Oluşturulan bu veri seti gerek tek, gerekse çok boyutluolarak çalışan farklı tahmin yöntemleri ile analiz edilmiş ve elde edilensonuçlar bulanık esnek küme üzerinde birleştirilmiştir. Her bir yöntem vekombin modelin başarısı hata terimleri ile ölçülmüş ve bu ölçüm kombin modeliöne çıkarmıştır.

Gelecektekibelirsizlik insanoğlunu tarih boyunca korkutmuş ve insanoğlu da bu durumakarşılık, belirsizliği azaltmak veya onu ortadan kaldırabilmek için faklıyöntemler kullanmıştır. Gelecek olayların ve şartların daha önceden tahminedilmesinin işletmecilikte olduğu gibi, makroekonomi, biyoloji, tıp,mühendislik ve sosyal bilimler alanlarında da çok önemli olduğu bilinmektedir. Gelecekbir zamanda gerçekleşecek senaryolara hazırlıklı olmak, planlar yapıppolitikalar belirlemek ve nihayetinde kararlar almak ancak geleceğin iyi tahminedilmesiyle mümkün olabilecektir. Bu şekilde yapılacak iyi bir tahmin geleceğinbelirsizliğinden kaynaklanan endişeyi de azaltacaktır.Günümüzde,regresyon analizi, zaman serisi analizleri ve sezgisel yöntemler gibi birçoktahmin tekniği kullanılmaktadır. Fakat her bir yöntemin altyapısı vealgoritması birbirinden farklı olduğu için farklı sonuçlar üretmektedir. Tahminsonuçları ile direkt olarak ilgilenen kişiler ve kurumlar da, en doğru sonucuveren analiz tekniğini bilmek istemektedirler. Çünkü gelecekteki olaylarındoğru tahmini, yoğun rekabet ortamında ilgililere üstünlük sağlayabilecektir.Buradan hareketle bu çalışmada farklı tahmin teknikleri, kurulan bir bulanıkesnek küme üzerinde birleştirilmiş ve tek bir çıktı ile tahmin değeri eldeedilmiştir. Analizlerde BIST 100 endeksi düzey değerleri ve bu değişkenüzerinde etkisi olduğu düşünülen makroekonomik değişkenlere ilişkin gerçekveriler kullanılmıştır. Oluşturulan bu veri seti gerek tek, gerekse çok boyutluolarak çalışan farklı tahmin yöntemleri ile analiz edilmiş ve elde edilensonuçlar bulanık esnek küme üzerinde birleştirilmiştir. Her bir yöntem vekombin modelin başarısı hata terimleri ile ölçülmüş ve bu ölçüm kombin modeliöne çıkarmıştır.