MEDYADA GERÇEKLİĞİN İNŞASINDA OKURUN ROLÜ (HÜRRİYET GAZETESİ OKUR YORUMLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ)
MEDYADA GERÇEKLİĞİN İNŞASINDA OKURUN ROLÜ (HÜRRİYET GAZETESİ OKUR YORUMLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ)
Yazar: Dursun, Onur
Dergi: Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Metin, Okur (Alımlama), Medya, Metin Tamamlama

Günümüzde iletişim teknolojilerinin bilginin elde edilmesinde ve işlenmesinde giderek artan biçimde kullanılmasından kaynaklanan önemli değişimler yaşanmaktadır ve birçok kaynaktan birçok ileti de hızlı biçimde akmaktadır. Sözkonusu değişimlerle ilişkili olarak, medyanın toplumsal gelişmeleri biçimlemekte ve desteklemekteki rolü giderek artmaktadır. Bu gelişmelerin yansıması olarak, çevremizde yaşananları anlamak ile hergün medyadan akan mesajların anlaşılması, değerlendirilmesi arasında yakın bir ilişki söz konusu olmaktadır. Bu çerçevede, medya yazarlığı eğitimi ve bununla ilişkili dersler, toplumda yaşananları anlamamız konusunda bize bazı araçlar sağlayabilir. Medya okuryazarlığı eğitimi, 20 yüzyılın başından itibaren, önce Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’da sonra da Avrupa’da değişik biçimlerde gelişmiştir. Türkiye örneğinde ise, medya okuryazarlığı, 2000’lerden bu yana yaygın biçimde tartışılmaktadır. 2000’li yılların ortasında, medya okuryazarlığı dersi, “Radyo Televizyon Üst Kurulu ile Milli Eğitim Bakanlığı” arasında imzalanan “İşbirliği Protokolü” uyarınca, seçmeli bir ders olarak ilköğretim müfredatına dahil edilmiştir. Dersin ilköğretimin 6, 7 ve 8. Sınıflarında okutulması planlanmıştır. 4+4+4 sistemi olarak anılan yeni eğitim sisteminde de medya okuryazarlığı, orta öğretim düzeyinde okutulan bir ders olarak varlığını sürdürmektedir. Bu makale, Türkiye’de medya okuryazarlığı eğitimiyle ilgili tarihsel gelişmeleri ana çizgileriyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak çalışmada, Türkiye’de ve dünyada medya okuryazarlığı ile ilgili tartışma ve gelişmelere yer verilmektedir. Türkiye’ye ilişkin olarak, medya okuryazarlığı dersiyle ilgili siyasa ve uygulamalar, makalenin odağında yer almaktadır. Medya okuryazarlığ dersinin ilk beş yıllık uygulaması sürecindeki hedefleri, ders programı yanında bu dersle ilgili uygulamalar bu aşamada incelenecektir. 2011 yılında Milli Eğitim Bakanlığı ve Radyo Televizyon Üst Kurulu yetkilileriyle yapılan görüşmelerden elde edilen bilgiler ve Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’ndan alınan veriler, ders için çizilen çerçeve ve hedeflerin değerlendirilmesi konusunda yardımcı olacaktır. Medya okuryazarlığı yazınında, medya okuryazarlığının çeşitli bileşenlerinden söz edilmektedir, örneğin yeni medya okuryazarlığı, internet okuryazarlığı, reklam okuryazarlığı vb. Çalışmada, ders programı dahilinde, bu bileşenlerin izi de sürülecektir. Makalenin son kısmında ise medya okuryazarlığının Trükiye’deki durumu ve içeriği ilgili son değerlendirmeler yapılarak, bileşenleriyle birlikte medya okuryazarlığı eğitiminin geleceğine ilişkin önerilerde bulunulacaktır.

Günümüzde iletişim teknolojilerinin bilginin elde edilmesinde ve işlenmesinde giderek artan biçimde kullanılmasından kaynaklanan önemli değişimler yaşanmaktadır ve birçok kaynaktan birçok ileti de hızlı biçimde akmaktadır. Sözkonusu değişimlerle ilişkili olarak, medyanın toplumsal gelişmeleri biçimlemekte ve desteklemekteki rolü giderek artmaktadır. Bu gelişmelerin yansıması olarak, çevremizde yaşananları anlamak ile hergün medyadan akan mesajların anlaşılması, değerlendirilmesi arasında yakın bir ilişki söz konusu olmaktadır. Bu çerçevede, medya yazarlığı eğitimi ve bununla ilişkili dersler, toplumda yaşananları anlamamız konusunda bize bazı araçlar sağlayabilir. Medya okuryazarlığı eğitimi, 20 yüzyılın başından itibaren, önce Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’da sonra da Avrupa’da değişik biçimlerde gelişmiştir. Türkiye örneğinde ise, medya okuryazarlığı, 2000’lerden bu yana yaygın biçimde tartışılmaktadır. 2000’li yılların ortasında, medya okuryazarlığı dersi, “Radyo Televizyon Üst Kurulu ile Milli Eğitim Bakanlığı” arasında imzalanan “İşbirliği Protokolü” uyarınca, seçmeli bir ders olarak ilköğretim müfredatına dahil edilmiştir. Dersin ilköğretimin 6, 7 ve 8. Sınıflarında okutulması planlanmıştır. 4+4+4 sistemi olarak anılan yeni eğitim sisteminde de medya okuryazarlığı, orta öğretim düzeyinde okutulan bir ders olarak varlığını sürdürmektedir. Bu makale, Türkiye’de medya okuryazarlığı eğitimiyle ilgili tarihsel gelişmeleri ana çizgileriyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak çalışmada, Türkiye’de ve dünyada medya okuryazarlığı ile ilgili tartışma ve gelişmelere yer verilmektedir. Türkiye’ye ilişkin olarak, medya okuryazarlığı dersiyle ilgili siyasa ve uygulamalar, makalenin odağında yer almaktadır. Medya okuryazarlığ dersinin ilk beş yıllık uygulaması sürecindeki hedefleri, ders programı yanında bu dersle ilgili uygulamalar bu aşamada incelenecektir. 2011 yılında Milli Eğitim Bakanlığı ve Radyo Televizyon Üst Kurulu yetkilileriyle yapılan görüşmelerden elde edilen bilgiler ve Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’ndan alınan veriler, ders için çizilen çerçeve ve hedeflerin değerlendirilmesi konusunda yardımcı olacaktır. Medya okuryazarlığı yazınında, medya okuryazarlığının çeşitli bileşenlerinden söz edilmektedir, örneğin yeni medya okuryazarlığı, internet okuryazarlığı, reklam okuryazarlığı vb. Çalışmada, ders programı dahilinde, bu bileşenlerin izi de sürülecektir. Makalenin son kısmında ise medya okuryazarlığının Trükiye’deki durumu ve içeriği ilgili son değerlendirmeler yapılarak, bileşenleriyle birlikte medya okuryazarlığı eğitiminin geleceğine ilişkin önerilerde bulunulacaktır.