Edirne İlinde Doğal Yayılış Gösteren Ağaç ve Çalı Türlerinin Peyzaj Mimarlığında Kullanım Potansiyeli
The Potential of Utilizing Native Trees and Shrubs Species in Landscape Architecture in Edirne Province
Yazar: Çiftçi, Gökçe; Güler, Necmettin
Dergi: Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Plant Material and Growing ; Bitki Materyali ve Yetiştiriciliği ; Landscape Planning ; Peyzaj Planlama ; Landscape Design ; Peyzaj Tasarımı ; Landscape Architecture (Other) ; Peyzaj Mimarlığı (Diğer) ; Forest Biodiversity ; Orman Biyoçeşitliliği ; Forest Botany ; Orman Botaniği ; Ağaç ve Çalı Türleri,Edirne Florası,Peyzaj Mimarlığı,Sürdürülebilir Peyzaj,Yerel Bitki Türleri. ; Edirne Flora,Landscape Architecture,Native Plant Species,Sustainable Landscaping,Tree and Shrub Species.

Bu çalışma, Türkiye’nin Trakya bölgesinde yer alan Edirne’de doğal yayılış gösteren 94 yerel odunsu türün peyzaj potansiyelini sistematik biçimde değerlendirmektedir. Türler; yaşam formu, morfolojik ve ekolojik gereksinimleri, estetik özellikleri ve peyzaj tasarımındaki işlevsel rolleri açısından analiz edilmiştir. Bunların 41’i ağaç, 40’ı çalı ve 13’ü sarılıcı–tırmanıcı tür olup, farklı ölçeklerde yeşil alan uygulamaları için dengeli bir bitki havuzu sunmaktadır. Türlerin %75’inden fazlası kuraklık ve sıcaklık stresine tolerans gösterirken, yaklaşık %52’si kireçli veya taşlı topraklarda yetişebilmektedir. İşlevsel analiz sonuçlarına göre, %53’ü erozyon kontrolü ve şev stabilizasyonu, %41’i rüzgâr ve gürültü bariyeri, %72’si ise mevsimsel görsel katkı sağlamaya uygundur. Ayrıca %40’ı polinatör dostu çiçek özellikleriyle dikkat çekmektedir. Örneğin Quercus cerris ve Q. frainetto düşük bakım gerektiren kentsel ormanlık alanlar için; Fraxinus ornus rüzgâr perdeleri için; Jasminum fruticans ise polinatör dostu bahçeler için öne çıkan türler arasındadır. Çalışma ayrıca, literatürde daha önce peyzaj işlevi tanımlanmamış 23 türü sistematik olarak ortaya koyarak önemli bir boşluğu doldurmuştur.

This study systematically investigates the landscape potential of 94 native woody species naturally distributed in Edirne, located in the Thrace region of Türkiye. The species were evaluated based on their growth forms, morphological and ecological requirements, aesthetic traits, and functional roles in landscape design. Among them, 41 are trees, 40 are shrubs, and 13 are climbing species, reflecting a balanced plant pool for different scales of green space applications. More than 75% of these species demonstrate notable tolerance to drought and heat stress, while approximately 52% can thrive on calcareous or rocky soils. Functional analysis shows that 53% of the species are suitable for erosion control and slope stabilization, 41% for wind and noise barriers, and 72% provide seasonal visual interest. Additionally, about 40% have floral traits attractive to pollinators. Examples include Quercus cerris and Q. frainetto for low-maintenance urban forests, Fraxinus ornus for windbreaks, and Jasminum fruticans for pollinator-friendly gardens. This research also identifies 23 species previously undocumented for landscape uses, filling a notable gap in the literature.