Zekâ Geriliği Olan Çocuk ve Ergenlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun Özellikleri
Zekâ Geriliği Olan Çocuk ve Ergenlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun Özellikleri
Yazar: İçmeli, Celalettin; Özçetin, Adnan; Ataoğlu, Büşra; Ankaralı, Handan
Dergi: Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Mental retardation; ADHD; child; adolescent;cesarean section birth ; Zekâ geriliği; DEHB; çocuk; ergen; sezaryen doğum

Zekâ geriliği tanısı konulan çocuk ve ergenlerin sosyodemografik özellikleri ile bunlarda görülen dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) varlığı ve sıklığının incelenmesi amaçlanmıştır. Kasım 2011 ile ağustos 2013 tarihleri arasında Düzce Tıp Fakültesi Psikiyatri polikliniğine zekâ özürlülüğü nedeniyle başvurup, zekâ geriliği tanısı alan 205 çocuk ve ergen araştırma grubuna alınmıştır. Çalışmaya alınan çocukların ebeveynlerine yöneltilen sosyodemografik özelikleri kapsayan sorular yer almış, çocuk ve ergenlerde porteus labirent zeka testi ve DEHB tanısı için ebeveynlere yönelik tanı kriterleri ölçeği kullanılmıştır. Araştırma grubunu oluşturan 205 çocuğun %42’si kız %58 ‘i erkekti. Bunların 1/3‘ü 1-2 yıl eğitim almıştı. %75.2’si kırsal alanda yaşamaktaydı ve ailelerin gelir düzeyleri düşüktü. Annelerin %50,2’sinin hiç eğitim almadığı görüldü. Çocukların yaklaşık yarısı normal doğum, diğer yarısı erken, zor ve sezaryen doğum ile dünyaya gelmişti. Zekâ grupları ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite arasında anlamlı ilişki bulundu. DEHB’si orta düzeyde olan çocuklar sınır zekâ grubunda sık görüldü. DEHB’si şiddetli olan çocuklar, orta ve hafif düzeyde zekâ geriliği olan çocuklarda daha fazla görüldü. Toplam grubun %38’i (n=78), sezaryen ile doğan 34 çocuğun %76.5’i (n=26) DEHB tanısı aldı. Sezaryen doğum ile DEHB arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.0001). Zekâ geriliği olan çocuklarda yüksek oranda DEHB ortaya çıktığı, bunda da en önemli nedenin sezaryen doğum şekli olduğu görüldü. Zekâ geriliği olan çocukların değerlendirilmesinde DEHB ve sezaryen doğumun öncelikle ele alınması gerektiği düşünülmektedir. Yanı sıra sezaryen doğum kararının verilmesinde tıbbı zorunlulukların olmadığı durumlarda çocuğun zekâ geriliği ve DEHB açısından ciddi risk taşıyacağı göz önüne alınmalıdır.

It is aimed to research the sociodemographic characteristics of children and adolescents having mental retardation andpresence and frequency of attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) in them. 205 children and teenagers whoapplied to Düzce Medical Faculty Psychiatry polyclinic with mental retardation between November 2011 and August2013 and got diagnose of mental retardation were taken into research group. In the study there were questions involvingsociodemographic characteristics that were directed to the parents of participant children as well as Porteus Maze Taskin children and adolescents and diagnostic criteria scale for diagnosis of ADHD were used. 42% of 205 children weregirls and 58% of them were boys. 1/3 of children got 1-2 years of education. 75.2% of them were living in rural areasand financial incomes of their families were low. 50.2% of mothers did not get any education. Approximately half ofthe children were born with vaginal delivery whereas the other half were born premature, hard and cesarean section.There obtained a significant relation between intelligence groups with ADHD. The children whose ADHD level ismedium were frequently seen in limit intelligence group. The children having severe ADHD were seen more in childrenhaving medium and light level of mental retardation. 38.0% (n=78) of total group and 76.5% (n=26) of 34 children whowere born with cesarean section got ADHD diagnosis. There obtained a statistically significant relation between birthwith cesarean section and ADHD (p