Sismik yalıtımlı çelik çerçevelerde giren enerji ve yapı tepkilerinin karşılaştırılması
Sismik yalıtımlı çelik çerçevelerde giren enerji ve yapı tepkilerinin karşılaştırılması
Yazar: Çerçevik, Ali Erdem; Sevindik, Osman
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Steel Structures ; Çelik Yapılar ; Earthquake Engineering ; Deprem Mühendisliği ; Structural Engineering ; Yapı Mühendisliği ; Giren Enerji,Sismik İzolasyon,Yapı Tepkileri,Çelik Yapı

Depremler, yapıları bilinmeyen bir büyüklükte ve yönde etkileyen doğal afetlerdir. Deprem kaynağında oluşan büyük enerji, etki bölgesindeki yapılara ulaşarak hasara neden olmaktadır. Bu hasarların azaltılabilmesi için yapılara giren deprem enerjilerinin en aza indirilmesi gerekmektedir. Yapıları taban katına yerleştirilen sismik izolasyon sistemleri ile yalıtmak giren enerjiyi büyük ölçüde azaltmaktadır. Bu çalışmada 3, 6 ve 9 katlı sismik yalıtımlı çelik çerçevelerin farklı sismik izolatör parametrelerine göre yapıya giren enerji değişimleri araştırılmıştır. Sismik izolasyon sistemi kurşun çekirdekli kauçuk izolatör seçilmiştir. Sismik izolasyon tasarımında izolasyon periyodu ve karakteristik dayanım kullanılarak 100 farklı izolasyon sistemi üretilmiştir. Üretilen sismik izolasyon sistemleri farklı katlara sahip örnek modellere uygulanarak 7 farklı ivme kaydı ile toplam 2100 zaman tanım alanında analiz yapılmıştır. Yapısal analizlerin yapıldığı SAP2000 programı tekrarlı çalıştırmak için Matlab yazılımında bir program geliştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda farklı izolatör parametrelerinin yapıya giren enerji ve yapı tepkilerinin değişimi karşılaştırılmıştır. İzolasyon deplasmanı ile yapıya giren enerjinin ters orantılı, ivme ile doğru orantılı değiştiği belirlenmiştir. Yapıya deprem kaynaklı giren enerjinin azalması göz önüne alınarak enerji esaslı sismik yalıtım modellemeleri yapılabileceği ortaya konulmuştur.

Depremler, yapıları bilinmeyen bir büyüklükte ve yönde etkileyen doğal afetlerdir. Deprem kaynağında oluşan büyük enerji, etki bölgesindeki yapılara ulaşarak hasara neden olmaktadır. Bu hasarların azaltılabilmesi için yapılara giren deprem enerjilerinin en aza indirilmesi gerekmektedir. Yapıları taban katına yerleştirilen sismik izolasyon sistemleri ile yalıtmak giren enerjiyi büyük ölçüde azaltmaktadır. Bu çalışmada 3, 6 ve 9 katlı sismik yalıtımlı çelik çerçevelerin farklı sismik izolatör parametrelerine göre yapıya giren enerji değişimleri araştırılmıştır. Sismik izolasyon sistemi kurşun çekirdekli kauçuk izolatör seçilmiştir. Sismik izolasyon tasarımında izolasyon periyodu ve karakteristik dayanım kullanılarak 100 farklı izolasyon sistemi üretilmiştir. Üretilen sismik izolasyon sistemleri farklı katlara sahip örnek modellere uygulanarak 7 farklı ivme kaydı ile toplam 2100 zaman tanım alanında analiz yapılmıştır. Yapısal analizlerin yapıldığı SAP2000 programı tekrarlı çalıştırmak için Matlab yazılımında bir program geliştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda farklı izolatör parametrelerinin yapıya giren enerji ve yapı tepkilerinin değişimi karşılaştırılmıştır. İzolasyon deplasmanı ile yapıya giren enerjinin ters orantılı, ivme ile doğru orantılı değiştiği belirlenmiştir. Yapıya deprem kaynaklı giren enerjinin azalması göz önüne alınarak enerji esaslı sismik yalıtım modellemeleri yapılabileceği ortaya konulmuştur.