HAMZA-NÂMELERDE CİHAD VE CİHAD AHLÂKI
HAMZA-NÂMELERDE CİHAD VE CİHAD AHLÂKI
Yazar: Çorak, Reyhan
Dergi: İslami İlimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Hamza-nâmeler,İslâm Ahlâkı

Türkedebiyatında, Anadolu sahasında, görülen ilk eserler, daha ziyâde toplumu dînîve tasavvufî mânâda bilinçlendirmek maksadıyla yazılmıştır. Bu metinler,muhtevâ bakımından İslâmiyet’in ağırlıklı olarak ahlâkî tarafı ile ilgilenipbazı manevî değerleri yerleştirmeye çalışmıştır. Daha önce sözlü kültürdeüretilen menâkıpnâme türündeki kimi eserler de bu minvalde değerlendirilir.Hikâyeler ve kahramanları, eser hangi konuyla ilgili ise ona yönelik davranışkalıplarının halk tarafından benimsenmesine vesile olmuştur. Bu sistem, sözlüveya yazılı anlatım kullanılarak nesilden nesile aktarılır. Özellikle savaşâdâbını İslâm’ın kahraman mücâhidleri ile özdeşleştirerek anlatan ve cihadahlâkını yerleştirmeye çalışan Hamza-nâmeler de bu sahanın örneklerindenbiridir.XIV-XV.yüzyıldan itibaren yazıya geçirilmeye başlayan Hamza-nâmeler 72 cilttenoluşmaktadır. Bu makalede, Süleymaniye Kütüphanesi Pertevniyal Kitapları, Nu.TY 0812/4’te kayıtlı bulunan 17,18 ve 19. ciltler[1]esas alınarak cihad âdâbı değerlendirilmeye çalışılacaktır.Makalenin Geliş Tarihi: 13.10.2018;Makalenin Yayıma Kabul Tarihi: 09.12.2018 * Dr. Öğr. Üyesi, İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Türk İslâmEdebiyatı Ana Bilim Dalı, ORCID: 0000-0003-1978-1604, e-mail:reyhancorak@yahoo.com[1] 17,18 ve 19.ciltlerin ilmî neşri tarafımızdan yayına hazırlanmaktadır. 17 ve 18. ciltlerinsadece sadeleştirilmiş metinleri Ketebe yayınları tarafından neşredilmiştir.19. cilt yayına hazırlanmaktadır. Reyhan Çorak, Hamzanâme-Sâhipkırân veHamzazâde Rüstem’in Maceraları, (İstanbul: Ketebe Yayınları, 2018); ReyhanÇorak-Saime Çakmak, Hamzanâme-Hamzazâde Rüstem ile Said-i Nebire’ninMaceraları, (İstanbul: Ketebe Yayınları, 2018). 

Türkedebiyatında, Anadolu sahasında, görülen ilk eserler, daha ziyâde toplumu dînîve tasavvufî mânâda bilinçlendirmek maksadıyla yazılmıştır. Bu metinler,muhtevâ bakımından İslâmiyet’in ağırlıklı olarak ahlâkî tarafı ile ilgilenipbazı manevî değerleri yerleştirmeye çalışmıştır. Daha önce sözlü kültürdeüretilen menâkıpnâme türündeki kimi eserler de bu minvalde değerlendirilir.Hikâyeler ve kahramanları, eser hangi konuyla ilgili ise ona yönelik davranışkalıplarının halk tarafından benimsenmesine vesile olmuştur. Bu sistem, sözlüveya yazılı anlatım kullanılarak nesilden nesile aktarılır. Özellikle savaşâdâbını İslâm’ın kahraman mücâhidleri ile özdeşleştirerek anlatan ve cihadahlâkını yerleştirmeye çalışan Hamza-nâmeler de bu sahanın örneklerindenbiridir.XIV-XV.yüzyıldan itibaren yazıya geçirilmeye başlayan Hamza-nâmeler 72 cilttenoluşmaktadır. Bu makalede, Süleymaniye Kütüphanesi Pertevniyal Kitapları, Nu.TY 0812/4’te kayıtlı bulunan 17,18 ve 19. ciltler[1]esas alınarak cihad âdâbı değerlendirilmeye çalışılacaktır.Makalenin Geliş Tarihi: 13.10.2018;Makalenin Yayıma Kabul Tarihi: 09.12.2018 * Dr. Öğr. Üyesi, İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Türk İslâmEdebiyatı Ana Bilim Dalı, ORCID: 0000-0003-1978-1604, e-mail:reyhancorak@yahoo.com[1] 17,18 ve 19.ciltlerin ilmî neşri tarafımızdan yayına hazırlanmaktadır. 17 ve 18. ciltlerinsadece sadeleştirilmiş metinleri Ketebe yayınları tarafından neşredilmiştir.19. cilt yayına hazırlanmaktadır. Reyhan Çorak, Hamzanâme-Sâhipkırân veHamzazâde Rüstem’in Maceraları, (İstanbul: Ketebe Yayınları, 2018); ReyhanÇorak-Saime Çakmak, Hamzanâme-Hamzazâde Rüstem ile Said-i Nebire’ninMaceraları, (İstanbul: Ketebe Yayınları, 2018).