Özel Eğitim Sınıf Öğretmenlerinin Öz-Yeterlik Kaynaklarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi
Investigation of Self-Efficacy Sources of Special Education Teachers in Terms of Various Variables
Yazar: Bayat, Sinan
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Özel Eğitim,Özel Eğitim Sınıf Öğretmeni,Öz-Yeterlik Kaynakları. ; Special Education,Special Education Teacher,Self-Efficacy Sources.

Bu araştırmada özel eğitim sınıf öğretmenlerinin öz-yeterlik kaynaklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Öğretmen görüşlerinin; cinsiyet, medeni durum, yaş, mesleki kıdem, öğrenim durumu, eğitim verdiği engel grubu ve görev yaptığı okul/kademe/sınıf değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi araştırmanın alt amaçları olarak alınmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında, Malatya ili merkez ilçelerinde, devlet okullarında görev yapan toplam 200 özel eğitim sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini basit (seçkisiz) örnekleme yöntemiyle belirlenen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 131 özel eğitim sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, özel eğitim öğretmenlerinin öz-yeterlik kaynaklarını belirlemek amacıyla, Kieffer ve Henson (2000) tarafından geliştirilen, Türk dili için geçerlik ve güvenirlik çalışması Çapa-Aydın vd. (2013) tarafından yapılan “Öz-Yeterlik Kaynakları Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre özel eğitim sınıf öğretmenleri öz-yeterlik kaynaklarından en çok doğrudan yaşantılar boyutundan, en az ise fizyolojik ve duygusal durum boyutundan etkilenmektedirler. Özel eğitim sınıf öğretmenlerinin öz-yeterliklerine yönelik algıları cinsiyet, medeni durum, yaş, öğrenim durumu, eğitim verdiği engel grubu değişkenlerinde her hangi bir anlamlı farklılık bulunmamıştır. Özel eğitim sınıf öğretmenlerinin mesleki kıdem ve görev yaptığı okul/kademe/sınıf değişkenine göre öz-yeterlik kaynaklarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Mesleki kıdem değişkeninde doğrudan yaşantılar boyutunda görev yaptığı okul/kademe/sınıf değişkeninde fizyolojik ve duygusal durum boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur.

The purpose of this study was to examine the self-efficacy sources of special education teachers in terms of various variables. The sub-objectives of the study were to determine whether teachers' opinions differed significantly according to gender, marital status, age, seniority, educational status, disability group, and school/grade/class variables. The survey model, a quantitative research method, was used in the study. The study population consisted of a total of 200 special education teachers working in public schools in the central districts of Malatya province during the 2023-2024 academic year. The sample of the study consisted of 131 special education teachers, selected by simple (random) sampling, who participated in the study on a voluntary basis. In the study, the "Self-Efficacy Sources Scale" developed by Kieffer and Henson (2000) and the validity and reliability study for the Turkish language conducted by Çapa-Aydın et al. (2013) were used to determine the self-efficacy sources of special education teachers. According to the results of the study, special education teachers are most affected by the mastery experience dimension and least affected by the physiological and emotional states dimension of self-efficacy sources. No significant difference was found in the variables of gender, marital status, age, educational level and disability group of special education teachers' self-efficacy perceptions. A significant difference was found in the self-efficacy sources of special education teachers according to their professional seniority and school/grade/classroom variables. A significant difference was found in the mastery experience dimension of the seniority variable and in the physiological and emotional state dimension of the school/grade/class variable.