Dijitalleşme Sürecinde OECD Ülkelerinin Lojistik Performans Endeksinin (LPI) Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ile Değerlendirilmesi
Evaluation of the Logistics Performance index (LPI) Of OECD Countries in the Digitalization Process with Multidimensional Scaling Analysis
Yazar: Kuvat, Özlem
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. e-ticaret lojistiği, 2025
Anahtar kelimeler: E-Trade ; E-Ticaret ; Çok boyutlu ölçekleme analizi,Lojistik performans endeksi,OECD ülkeleri ; Multidimensional scaling analysis,Logistics performance index,OECD countries

Ülkelerin uluslararası ticaret, e-ticaret, dijital lojistik, tedarik zinciri ve ulaştırma alanlarındaki performanslarının ve birbirlerine göre konumlarının analiz edilmesi dijitalleşme sürecinin önemli bir parçasıdır. Bu analizler özellikle ticari ilişkilerin geliştirilmesinde ve rekabet avantajı elde etmede önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada ülkelerin dijital dönüşümlerinin ve teknoloji kullanımlarının yarattığı benzerlik veya farklılaşmanın Lojistik sektöründe önemli göstergelerden biri olan Lojistik Performans Endeksi’nin (LPI) kullanımıyla incelenmesi amaçlanmıştır. LPI Dünya Bankası tarafından geliştirilip yayınlanan farklı performans göstergelerine göre sıralamaları içermektedir. Bu çalışmada, 2007 2023 arasındaki yıllara ait verileri mevcut olan OECD ülkelerinin lojistik performansları, Lojistik Performans Endeksine göre değerlendirilmiştir. Ülkeleri gruplamak ve konumlandırmak amacıyla, endeks değerlerine ve alt boyut puanlarına göre mesafeleri hesaplayan, farklı alanlarda yaygın olarak kullanılan çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden biri olan çok boyutlu ölçekleme (ÇBÖ) analizi yapılmıştır. Analizlerde gümrük işlemleri, altyapı, uluslararası gönderiler, lojistik kalitesi ve yeterliliği, izleme ve takip, zamanında teslimat ve genel LPI puanı alt boyutları dikkate alınmıştır. Elde edilen sonuçlar, koordinat değerleri birbirine yakın olan ülkelerin benzer özelliklerini ve potansiyel farklılıklarını ortaya koymaktadır.

Analyzing the performance and relative positions of countries in international trade, e-commerce, digital logistics, supply chains, and transportation is a crucial part of the digitalization process. These analyses are particularly beneficial in improving trade relations and gaining a competitive advantage. This study aims to examine the similarities or differences arising from countries' digital transformation and use of technology by utilizing the Logistics Performance Index (LPI). LPI, a key indicator in the logistics sector, is developed and published by the World Bank and comprises rankings based on various performance dimensions. In this study, the logistics performance of OECD countries, for which data are available between 2007 and 2023, was evaluated according to the Logistics Performance Index. To group and position countries, Multidimensional Scaling Analysis (MDSA)—one of the multivariate statistical methods widely used in various fields—was conducted to calculate distances based on index values and sub-dimension scores. The analyses considered the following sub-dimensions: customs procedures, infrastructure, international shipments, logistics quality and competence, tracking and tracing, timeliness, and the overall LPI score. The findings indicate that countries with proximate coordinate values exhibit similar characteristics and highlight potential differences in their logistics performance.