TÜRK CEZA ADALET SİSTEMİ VE SUÇ: PANEL VERİ ANALİZİ
TURKISH CRIMINAL-JUSTICE SYSTEM AND CRIME: PANEL DATA ANALYSIS
Yazar: Tepecik, Filiz
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Caydırıcılık,Suçun çözümlenme (aydınlatılma) oranı,Mahkûmiyet olasılığı,Hapis cezası oranı,Heterojen katsayılı panel veri modelleri. ; Crime Clearance Rate,Probability of Conviction,Prison Sentence Rate,Panel data Models With Heteregenous Coefficients

Bu çalışma, Türk Ceza Adalet Sisteminin suç üzerindeki caydırıcı etkisini analiz etmeyi hedeflemektedir. Ceza adalet sistemleri temelde suçların soruşturulmasını, suçluların belirlenmesini, cezalandırılmasını ve hapsedilmesini içerir. Suçun soruşturulması ve suçluların belirlenmesi savcılık ve polis eliyle yürütülür. Cezalandırma ya da hapsetme kararları ise mahkemeler tarafından verilir. Bu çalışmada suçun ekonomik teorisine uygun olarak bu basamaklar birer açıklayıcı değişken hâline getirilmiştir. Bu nedenle, bu çalışmada Türkiye'deki suç türlerine göre suçun miktarı ile türlerine göre suçun aydınlatılma oranı (suçun temizlenme oranı), mahkemelerce verilen mahkûmiyet karar sayıları ve hapis cezası oranı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Analizde kullanılan panel, 17 suç türünü (Türk Ceza Kanunu 2. kısım da düzenlenen Kişilere Karşı Suçlar başlığı altında yer alan) ve 2009-2020 arası dönemi içermektedir. Veriler Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'nün kamuya açık verilerinden derlenmiştir. Analizin sonucunda elde edilen bulgular, suçun soruşturulması ve suçlunun tespit edilmesi adı verilen suçun aydınlatılması adımının, herhangi bir suça verilen cezadan veya hapis cezası olarak düşünülebilecek cezanın şiddetinden daha yüksek caydırıcılığa sahip olduğunu göstermiştir. Diğer bir ifade ile suçla mücadelede ya da suçu caydırmakta kolluk ve savcılık diğer kurumlardan daha etkili bulunmuştur.

This study aims to analyze the deterrent effect of the Turkish Criminal Justice System on crime. Criminal justice systems basically require investigation of crimes and identification, punishment and imprisonment of criminals. The investigation of the crime and the identification of the criminals are carried out by the prosecutor's office and the police. The courts, on the other hand, decide on the punishment or acquittal and determine the prison sentence if necessary. In this study, these steps were turned into explanatory variables in accordance with the economic theory of crime. Therefore, this study investigates, the relationship between the amount of crime by type in Turkey and the rate of clarification of the crime (clearance rate of crime), the number of convictions given by the courts, and the rate of imprisonment by type is investigated. The panel used in the analysis includes 17 crime types (under the title of Offenses Against Persons regulated in the 2nd chapter of the Turkish Criminal Law) and the period between 2009 and 2020. The data were compiled from the publicly available data of the General Directorate of Criminal Records and Statistics. The findings showed that the step of clarifying the crime, called the investigation of the crime and the identification of the criminal, has a higher deterrence than the punishment given to any crime or the severity of the sentence given as a prison sentence. In other words, law enforcement and prosecutor's office were found to be more effective than other institutions in fighting or deterring crime.