hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
FARKLI TÜRK DEVLETLERİNİN (TÜRKİYE, ÖZBEKİSTAN, AZERBAYCAN VE TÜRKMENİSTAN) TARİH DERS KİTAPLARINDA OSMANLI-TİMURLU İLİŞKİLERİNE VE ANKARA SAVAŞINA YAKLAŞIM
FARKLI TÜRK DEVLETLERİNİN (TÜRKİYE, ÖZBEKİSTAN, AZERBAYCAN VE TÜRKMENİSTAN) TARİH DERS KİTAPLARINDA OSMANLI-TİMURLU İLİŞKİLERİNE VE ANKARA SAVAŞINA YAKLAŞIM
Yazar: Turan, Refik
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlılar,Timurlular,Bayezid,Timur,Ankara Savaşı,Türkiye,Özbekistan,Azerbaycan,Türkmenistan,tarih öğretimi,tarih ders kitapları

Osmanlı-Timurlu ilişkileri ve Ankara savaşı yol açtığı sonuçlar açısından Türk tarihinin en önemli ve çok tartışılan konularından birisini oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye’deki çağdaş tarih yazımında Osmanlı-Timurlu ilişkileri ve Ankara savaşı konularına genel yaklaşım ve bu konuların Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan ve Türkmenistan tarih ders kitaplarına yansıma şeklini ortaya koymaktır. Araştırma sonucunda söz konusu ülkelerin tarih ders kitaplarında OsmanlıTimurlu ilişkileri ve Ankara savaşının farklı boyutlarının ön plana çıkarıldığı, tarihsel olaylara yaklaşımın yanı sıra, ders kitaplarında bu konularla ilgili olarak yer verilen bilgi miktarı, bilgilerin niteliği ve kullanılan terminoloji anlamında önemli farklılıklar bulunduğu anlaşılmıştır. Türk devletlerinin özellikle geçmişte kendi aralarında yaşadıkları tarihsel sorunlarla ilgili bilgi ve belge paylaşımının gerçekleştirilerek terminoloji ve tarihsel konulara yaklaşım birliğinin sağlanabilmesi ve sonuçta tarih yazımında sağlanacak bu terminoloji ve anlayış birliğinin Türk devletlerinin tarih eğitim sistemleri ve ders kitaplarına yansıtılabilmesi için akademik kurumlar ve eğitim bakanlıkları arasında daha sıkı bir işbirliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir.

Osmanlı-Timurlu ilişkileri ve Ankara savaşı yol açtığı sonuçlar açısından Türk tarihinin en önemli ve çok tartışılan konularından birisini oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye’deki çağdaş tarih yazımında Osmanlı-Timurlu ilişkileri ve Ankara savaşı konularına genel yaklaşım ve bu konuların Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan ve Türkmenistan tarih ders kitaplarına yansıma şeklini ortaya koymaktır. Araştırma sonucunda söz konusu ülkelerin tarih ders kitaplarında OsmanlıTimurlu ilişkileri ve Ankara savaşının farklı boyutlarının ön plana çıkarıldığı, tarihsel olaylara yaklaşımın yanı sıra, ders kitaplarında bu konularla ilgili olarak yer verilen bilgi miktarı, bilgilerin niteliği ve kullanılan terminoloji anlamında önemli farklılıklar bulunduğu anlaşılmıştır. Türk devletlerinin özellikle geçmişte kendi aralarında yaşadıkları tarihsel sorunlarla ilgili bilgi ve belge paylaşımının gerçekleştirilerek terminoloji ve tarihsel konulara yaklaşım birliğinin sağlanabilmesi ve sonuçta tarih yazımında sağlanacak bu terminoloji ve anlayış birliğinin Türk devletlerinin tarih eğitim sistemleri ve ders kitaplarına yansıtılabilmesi için akademik kurumlar ve eğitim bakanlıkları arasında daha sıkı bir işbirliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir.
MİLLİ BİR İMGE OLARAK TÜRK ROMANINDA KALPAK
MİLLİ BİR İMGE OLARAK TÜRK ROMANINDA KALPAK
Yazar: Türk, Emine Bilgehan
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2017
Anahtar kelimeler: Millî Mücadele,roman,kalpak.

İnsanlık için aidiyet duygusu vazgeçilmezdir. Hayata dâhil olan birey aile, sosyal çevre, millet ve dâhil olduğu dinin kuralları, ritüelleri ile kimlik gelişimini sürdürür. İnsan için vazgeçilmez olan giyim kuşam da ait olunan bu sosyal kimliğin izlerini taşır. Bu izler bazen milletler arası farklılıkların ifadesiyken bazen aynı millet, bazen de aynı millet içerisindeki ideal birliği yapmış farklı grupların imgesine dönüşebilir. Bu imge, gücünü yaşanılan tarihi süreçten alabildiği gibi zamanla farklılaşabilir, kendisine yeni anlamlar yüklenebilir. Kalpak ise milli Türk başlıkları içerisinde yaygın olanlardan ve kendisine Kurtuluş savaşı sürecinde ayrı bir misyon yüklenilenidir.Bu çalışmada giyim kuşam ve kültür arasındaki ilişkiye, giysilerin imgeyle üstlendiği güç ve role değinilmiştir. Kalpağın Türk Dünyasındaki kullanımı kısaca değerlendirilmiş, sonra da kalpağın Türkromanına yansımaları örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır. Türk dünyasının güçlü yazarlarından verilen eserlerle bu başlığın ortak bir değer olarak işlenişi örneklendirilmiş, Millî Mücadele kahramanlarının kalpakla özdeşleştirildiği romanlarda ise işleniş şekliyle değerlendirilmeye çalışılmıştır

İnsanlık için aidiyet duygusu vazgeçilmezdir. Hayata dâhil olan birey aile, sosyal çevre, millet ve dâhil olduğu dinin kuralları, ritüelleri ile kimlik gelişimini sürdürür. İnsan için vazgeçilmez olan giyim kuşam da ait olunan bu sosyal kimliğin izlerini taşır. Bu izler bazen milletler arası farklılıkların ifadesiyken bazen aynı millet, bazen de aynı millet içerisindeki ideal birliği yapmış farklı grupların imgesine dönüşebilir. Bu imge, gücünü yaşanılan tarihi süreçten alabildiği gibi zamanla farklılaşabilir, kendisine yeni anlamlar yüklenebilir. Kalpak ise milli Türk başlıkları içerisinde yaygın olanlardan ve kendisine Kurtuluş savaşı sürecinde ayrı bir misyon yüklenilenidir.Bu çalışmada giyim kuşam ve kültür arasındaki ilişkiye, giysilerin imgeyle üstlendiği güç ve role değinilmiştir. Kalpağın Türk Dünyasındaki kullanımı kısaca değerlendirilmiş, sonra da kalpağın Türkromanına yansımaları örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır. Türk dünyasının güçlü yazarlarından verilen eserlerle bu başlığın ortak bir değer olarak işlenişi örneklendirilmiş, Millî Mücadele kahramanlarının kalpakla özdeşleştirildiği romanlarda ise işleniş şekliyle değerlendirilmeye çalışılmıştır
ТÜRK VE KIRGIZ NİNNİLERİNDE ÇOCUKLAR İÇİN KULLANILAN HİTAPLAR
ТÜRK VE KIRGIZ NİNNİLERİNDE ÇOCUKLAR İÇİN KULLANILAN HİTAPLAR
Yazar: Bayrak İşcanoğlu, İlknur
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2017
Anahtar kelimeler: Ninni,dilek,temenni,hitap.

Ninni deyince akla çocuk gelir. Ninnilerde asıl amaç çocuğu uyutabilmek gibi görünse de görünenin arkasında ninni söylerken ayrıca çocuk için dile getirilen dilek ve temenniler debulunmaktadır. Çocuğun uzun ömürlü olması, hastalıklardan korunma, gelecek hayatıyla ilgili dilekler, nazardan korunma gibi durumlar bu dilek ve temenniler içerisinde sayılabilir. Ninnileri; anne, hala, teyze, abla, anneanne, babaanne söyleyebilir. Bu kişilerin psikolojik durumları da ninnilerde yer alır. Ninnilerde bu konular işlenirken büyükler tarafından çocuklar için bazı hitaplar da kullanılmaktadır. Bu hitaplar çocuğun cinsiyetine, ninniyi söyleyen kişinin bebekle akrabalık durumuna, söyleyen kişinin psikolojisine göre çeşitlilik göstermektedir. Bu çalışmada Türk ve Kırgız ninnilerinde çocuklar için kullanılan hitaplar değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Ninni deyince akla çocuk gelir. Ninnilerde asıl amaç çocuğu uyutabilmek gibi görünse de görünenin arkasında ninni söylerken ayrıca çocuk için dile getirilen dilek ve temenniler debulunmaktadır. Çocuğun uzun ömürlü olması, hastalıklardan korunma, gelecek hayatıyla ilgili dilekler, nazardan korunma gibi durumlar bu dilek ve temenniler içerisinde sayılabilir. Ninnileri; anne, hala, teyze, abla, anneanne, babaanne söyleyebilir. Bu kişilerin psikolojik durumları da ninnilerde yer alır. Ninnilerde bu konular işlenirken büyükler tarafından çocuklar için bazı hitaplar da kullanılmaktadır. Bu hitaplar çocuğun cinsiyetine, ninniyi söyleyen kişinin bebekle akrabalık durumuna, söyleyen kişinin psikolojisine göre çeşitlilik göstermektedir. Bu çalışmada Türk ve Kırgız ninnilerinde çocuklar için kullanılan hitaplar değerlendirilmeye çalışılmıştır.
“KÜRK MANTOLU MADONNA”DA “KLARA MİLİÇ” İZLER
“KÜRK MANTOLU MADONNA”DA “KLARA MİLİÇ” İZLER
Yazar: Yetkin, Gülhanım Bihter
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: : Edebiyat,eser,benzerlik,karşılaştırma

20. yüzyıl Türk edebiyatına edebi kişiliğiyle damga vurmuş yazarlardan biri olan Sabahattin Ali, gençlik yıllarından itibaren arkadaş çevresinde kitap okumaya olan düşkünlüğüyle göze çarpar. Bu dönemde, farklı edebiyatlardan çok sayıda eser okuyan yazar, her birinin yaşamında önemli izler bıraktığını sonraki yıllarda kendisi de açıkça dile getirir. Yine böyle bir itiraf niteliğinde olan ifadelerinden birinde, askerdeyken kolu çatlak bir halde yazmaya çalıştığı eseri “Kürk Mantolu Madonna”yı, 19. yüzyıl Rus edebiyatının önemli yazarlarından biri olan İ.S.Turgenyev’in “Klara Miliç”inden büyük ölçüde etkilenerek kaleme aldığını açıklar. Çalışmamızın konusunu, yazarın itiraf ettiği bu etkilenmeyi gözler önüne sermek oluşturur. Eserlerin yazılış süreçlerinden başlayan benzerlikler, kahramanların duygusal dünyalarında yaşadıkları bunalımlar, olaylar karşısında takındıkları tutum, yaşama bakış açılarındaki kasvet ve sonlarını kendi elleriyle hazırlayış biçimleriyle devam ederek son bulur. Çalışmamızda yapılan saptamalar, metinlerden alınan orijinal alıntılarla karşılaştırmalı edebiyat biliminin verileri doğrultusunda açıklanmaya çalışılmıştır. Farklı edebiyat ve kültür çevrelerinin birer ürünü olan bu iki önemli eserin incelenişi esnasında, alanın temel yöntemi olan karşılaştırmadan yararlanılarak okuyucuya ortak noktaları yakından görebilme imkânı sağlama amacı güdülmüştür.

20. yüzyıl Türk edebiyatına edebi kişiliğiyle damga vurmuş yazarlardan biri olan Sabahattin Ali, gençlik yıllarından itibaren arkadaş çevresinde kitap okumaya olan düşkünlüğüyle göze çarpar. Bu dönemde, farklı edebiyatlardan çok sayıda eser okuyan yazar, her birinin yaşamında önemli izler bıraktığını sonraki yıllarda kendisi de açıkça dile getirir. Yine böyle bir itiraf niteliğinde olan ifadelerinden birinde, askerdeyken kolu çatlak bir halde yazmaya çalıştığı eseri “Kürk Mantolu Madonna”yı, 19. yüzyıl Rus edebiyatının önemli yazarlarından biri olan İ.S.Turgenyev’in “Klara Miliç”inden büyük ölçüde etkilenerek kaleme aldığını açıklar. Çalışmamızın konusunu, yazarın itiraf ettiği bu etkilenmeyi gözler önüne sermek oluşturur. Eserlerin yazılış süreçlerinden başlayan benzerlikler, kahramanların duygusal dünyalarında yaşadıkları bunalımlar, olaylar karşısında takındıkları tutum, yaşama bakış açılarındaki kasvet ve sonlarını kendi elleriyle hazırlayış biçimleriyle devam ederek son bulur. Çalışmamızda yapılan saptamalar, metinlerden alınan orijinal alıntılarla karşılaştırmalı edebiyat biliminin verileri doğrultusunda açıklanmaya çalışılmıştır. Farklı edebiyat ve kültür çevrelerinin birer ürünü olan bu iki önemli eserin incelenişi esnasında, alanın temel yöntemi olan karşılaştırmadan yararlanılarak okuyucuya ortak noktaları yakından görebilme imkânı sağlama amacı güdülmüştür.
YÜZYIL ÖNCESİNDE BİR ÇÖPÇATAN DERGİ: İZDİVAÇ
YÜZYIL ÖNCESİNDE BİR ÇÖPÇATAN DERGİ: İZDİVAÇ
Yazar: Özkaya, Hilal
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2017
Anahtar kelimeler: Evlilik,Evlilik Programları,Çöpçatan,İzdivaç Dergisi.

Türkiye’de değişim içindeki hayat şartları evlilik biçimlerini de etkilemiştir. II. Meşrutiyetle birlikte basın hayatındaki gelişmeler, kadın ve magazin dergilerinin yayınlanması, kadının sosyalhayata daha aktif katılmasını sağlamış bu da yeni evlenme biçimlerini doğurmuştur.Bu çalışmada, günümüzün tartışma konularından biri olan televizyonlardaki evlilik programlarının 1918 yazılı basınında bir muadili olarak görülebilecek “İzdivaç” adlı dergi incelenecektir. Toplam 11 sayı yayınlanan derginin, şekil özellikleri, yazar kadrosu, içerik yönleri üzerinde durulacaktır. Dergideki yazıların açıklamalı dizini yapılacak ve bu yazılar konularına göre ayrılacaktır. Yazılar hakkında kısaca bilgiler verilerek, evlilik konulu yazılar üzerinde durulacak, günümüzden yüzyıl öncesinde basın yoluyla kadın-erkek ilişkilerinin nasıl yorumlandığı gösterilmeye çalışılacaktır. Ayrıca dergide yer alan bazı ilanlar aktarılarak iki dönemin karşılaştırılması yapılacaktır. Bu çalışmayla basın yoluyla evlilik olgusunun yirminci yüzyılın başında Türk toplumuna girdiği görülmüştür.

Türkiye’de değişim içindeki hayat şartları evlilik biçimlerini de etkilemiştir. II. Meşrutiyetle birlikte basın hayatındaki gelişmeler, kadın ve magazin dergilerinin yayınlanması, kadının sosyalhayata daha aktif katılmasını sağlamış bu da yeni evlenme biçimlerini doğurmuştur.Bu çalışmada, günümüzün tartışma konularından biri olan televizyonlardaki evlilik programlarının 1918 yazılı basınında bir muadili olarak görülebilecek “İzdivaç” adlı dergi incelenecektir. Toplam 11 sayı yayınlanan derginin, şekil özellikleri, yazar kadrosu, içerik yönleri üzerinde durulacaktır. Dergideki yazıların açıklamalı dizini yapılacak ve bu yazılar konularına göre ayrılacaktır. Yazılar hakkında kısaca bilgiler verilerek, evlilik konulu yazılar üzerinde durulacak, günümüzden yüzyıl öncesinde basın yoluyla kadın-erkek ilişkilerinin nasıl yorumlandığı gösterilmeye çalışılacaktır. Ayrıca dergide yer alan bazı ilanlar aktarılarak iki dönemin karşılaştırılması yapılacaktır. Bu çalışmayla basın yoluyla evlilik olgusunun yirminci yüzyılın başında Türk toplumuna girdiği görülmüştür.
OSMANLI DÖNEMİNDE OKUNAN KİTAPLARDAN HASAN NÜZHET EFENDİ’NİN LETÂ’İF-İ ESNÂF’I
OSMANLI DÖNEMİNDE OKUNAN KİTAPLARDAN HASAN NÜZHET EFENDİ’NİN LETÂ’İF-İ ESNÂF’I
Yazar: Çapraz, Erhan
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2017
Anahtar kelimeler: : Osmanlı dönemi mizahı,Osmanlı’da mizahi okumalar,Osmanlı’da sözlü veyazılı kültür,Letaifname,Letâ’if-i Esnâf,Hasan Nüzhet Efendi

Letaifnameler, Osmanlı dönemi mizah geleneği için çok önemli bir konuma ve işleve sahiptir. Özellikle bu tarz eserlerin XIX. yüzyılda matbaa hurufatı (tipografya) ve taş baskı (litografya) yöntemleriyle basılmaya başlanması, türün geniş bir monografik kabiliyete sahip olmasını sağlamıştır. Ayrıca bu eserler her ne kadar doğası gereği ‘yazılı kültür ortamı’na dâhil edilse de esasında ‘sözelleştirme’ye bağlı olarak ‘sözlü kültür ortamı’na dönük dinamik bir yapının niteliklerini taşımaktadır. Yani bu tarz eserler, bireysel okumanın aktif rol oynadığı durumlarda bile türlü özellikleriyle muhatabını kendi ‘bağlamı’ndan tamamen koparamamıştır. Zira bu durum, öncesinde tarihî ve kolektif derinliğe sahip köklü bir ‘sözlü kültür ortamı’nın varlığından dolayı bir çeşit zorunluluğa dönüşmüştür. XIX. yüzyıl divan şairi Hasan Nüzhet Efendi’nin kaleme aldığı “Letâ’ifi Esnâf” adlı eser, Osmanlı döneminde okunan latife kitaplarından biridir. Eser, esnaflara dair latifeleri dile getirmenin yanında sözel bazı nitelikleri de bünyesinde barındırmaktadır. Aynı zamanda dönemin dili, folkloru ve etnografyası açısından da önemli bilgileri ihtiva etmektedir

Letaifnameler, Osmanlı dönemi mizah geleneği için çok önemli bir konuma ve işleve sahiptir. Özellikle bu tarz eserlerin XIX. yüzyılda matbaa hurufatı (tipografya) ve taş baskı (litografya) yöntemleriyle basılmaya başlanması, türün geniş bir monografik kabiliyete sahip olmasını sağlamıştır. Ayrıca bu eserler her ne kadar doğası gereği ‘yazılı kültür ortamı’na dâhil edilse de esasında ‘sözelleştirme’ye bağlı olarak ‘sözlü kültür ortamı’na dönük dinamik bir yapının niteliklerini taşımaktadır. Yani bu tarz eserler, bireysel okumanın aktif rol oynadığı durumlarda bile türlü özellikleriyle muhatabını kendi ‘bağlamı’ndan tamamen koparamamıştır. Zira bu durum, öncesinde tarihî ve kolektif derinliğe sahip köklü bir ‘sözlü kültür ortamı’nın varlığından dolayı bir çeşit zorunluluğa dönüşmüştür. XIX. yüzyıl divan şairi Hasan Nüzhet Efendi’nin kaleme aldığı “Letâ’ifi Esnâf” adlı eser, Osmanlı döneminde okunan latife kitaplarından biridir. Eser, esnaflara dair latifeleri dile getirmenin yanında sözel bazı nitelikleri de bünyesinde barındırmaktadır. Aynı zamanda dönemin dili, folkloru ve etnografyası açısından da önemli bilgileri ihtiva etmektedir
AHMET HÂŞİM İLE YAKUP KADRİ’NİN NÂZIM HİKMET’İN ŞİİRİ  KARŞISINDAKİ TUTUMLARI
AHMET HÂŞİM İLE YAKUP KADRİ’NİN NÂZIM HİKMET’İN ŞİİRİ  KARŞISINDAKİ TUTUMLARI
Yazar: Doğan, Mehmet Can
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 218
Anahtar kelimeler: Ahmet Hâşim,Yakup Kadri,Nâzım Hikmet,modern Türk şiiri,serbest nazım

Ahmet Hâşim ile Yahya Kemal Beyatlı, modern Türk şiirinin iki öncü şairi olarak kabul edilir.  1930’lara gelirken modern Türk şiirinde yeni şairler belirir. Necip Fazıl Kısakürek ile Nâzım Hikmet  Ran, 1920’lerin genç şairleridir. Nâzım Hikmet’in ilk şiirinin yayımlanmasına, Yahya Kemal vesile  olmuştur. 1920’lerin başında yeni bir anlayışla yayımladığı şiirlerine ise edebiyat dünyasında ilk kez  Ahmet Hâşim dikkat çekmiştir. Bu dikkat, bir tartışmayı da hazırlamıştır. Ahmet Hâşim, Nâzım  Hikmet’in “835 Satır” adlı kitabı yayımlandığında, kitapla ilgili olarak da ilk yazıyı yazanlardan  biridir. Söz konusu kitabı öven Hâşim’in görüşleri, birkaç ay içinde değişmiştir. Ahmet Hâşim’in  yakın arkadaşı Yakup Kadri Karaosmanoğlu da “835 Satır”la ilgili önce övgü dolu bir yazı yazmış  ama bir süre sonra onun görüşleri de bütünüyle değişmiştir. Bu makalede, Ahmet Hâşim ile  Muhammet Nurettin arasındaki tartışma üzerinde durulduktan sonra Ahmet Hâşim’in Nâzım  Hikmet’in şiirine ilgi göstermesindeki etkenler değerlendirilecek ve hem onun hem de Yakup Kadri’nin  “835 Satır”la ilgili görüşlerinin nasıl değiştiği, dönemin süreli yayınlarındaki yazılarından izlenerek  somutlaştırılacaktır.

Ahmet Hâşim ile Yahya Kemal Beyatlı, modern Türk şiirinin iki öncü şairi olarak kabul edilir.  1930’lara gelirken modern Türk şiirinde yeni şairler belirir. Necip Fazıl Kısakürek ile Nâzım Hikmet  Ran, 1920’lerin genç şairleridir. Nâzım Hikmet’in ilk şiirinin yayımlanmasına, Yahya Kemal vesile  olmuştur. 1920’lerin başında yeni bir anlayışla yayımladığı şiirlerine ise edebiyat dünyasında ilk kez  Ahmet Hâşim dikkat çekmiştir. Bu dikkat, bir tartışmayı da hazırlamıştır. Ahmet Hâşim, Nâzım  Hikmet’in “835 Satır” adlı kitabı yayımlandığında, kitapla ilgili olarak da ilk yazıyı yazanlardan  biridir. Söz konusu kitabı öven Hâşim’in görüşleri, birkaç ay içinde değişmiştir. Ahmet Hâşim’in  yakın arkadaşı Yakup Kadri Karaosmanoğlu da “835 Satır”la ilgili önce övgü dolu bir yazı yazmış  ama bir süre sonra onun görüşleri de bütünüyle değişmiştir. Bu makalede, Ahmet Hâşim ile  Muhammet Nurettin arasındaki tartışma üzerinde durulduktan sonra Ahmet Hâşim’in Nâzım  Hikmet’in şiirine ilgi göstermesindeki etkenler değerlendirilecek ve hem onun hem de Yakup Kadri’nin  “835 Satır”la ilgili görüşlerinin nasıl değiştiği, dönemin süreli yayınlarındaki yazılarından izlenerek  somutlaştırılacaktır.
ŞEHİRDEKİ YABANCI: TURGUT UYAR’IN ŞİİRİNDE MODERNİZM  ELEŞTİRİSİ
ŞEHİRDEKİ YABANCI: TURGUT UYAR’IN ŞİİRİNDE MODERNİZM  ELEŞTİRİSİ
Yazar: Kurt, Prof. Dr. Mustafa
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Turgut Uyar,İkinci Yeni,modernizm,modernite eleştirisi,modern şiir

İkinci Yeni’nin önemli şairlerinden olan Turgut Uyar, gelenekli şiirin özelliklerini taşıyan Arz-ı  Hal (1949) ve Türkiyem (1952) adlı ilk kitaplarından sonra yayımladığı Dünyanın En Güzel Arabistanı (1959) ile hem teknik açıdan hem de şiir dili açısından yeni ve farklı bir edebî anlayışı  benimser. Uyar’ın İkinci Yeni şiirinin özelliklerini taşıyan bu üçüncü kitabıyla birlikte yeni bir şiirsel  söylem geliştirdiği ve dünyaya farklı bir algılama biçimiyle yaklaşmaya başladığı gözlemlenir. Modern  kent ve bireyin sorunlarını yeni bir dil ve imgeler sistemi ile ele alan bu ikinci dönem Turgut Uyar’ın  şiir serüveninde önemli bir kırılmadır. Bu dönemle birlikte Turgut Uyar’ın şiirlerinde görülen ve  modernizmin getirdiklerinden huzursuz olan birey, kentte yaşadığı kuşatılmışlık duygusuna karşı bir  tür doğaya kaçma arzusuna sığınır. Uyar’ın modernite karşıtı bu şiirsel söylemi onun şiirlerinde  kendine özgü bazı imge ve kavramlarla somutlaştırılır. Bu makalede Uyar’ın şiirlerinde modernitenin hangi açılardan ve nasıl eleştirildiği tartışılacak ve bu eleştirel dilin şiirdeki görünümleri üzerinde  durulacaktır.

İkinci Yeni’nin önemli şairlerinden olan Turgut Uyar, gelenekli şiirin özelliklerini taşıyan Arz-ı  Hal (1949) ve Türkiyem (1952) adlı ilk kitaplarından sonra yayımladığı Dünyanın En Güzel Arabistanı (1959) ile hem teknik açıdan hem de şiir dili açısından yeni ve farklı bir edebî anlayışı  benimser. Uyar’ın İkinci Yeni şiirinin özelliklerini taşıyan bu üçüncü kitabıyla birlikte yeni bir şiirsel  söylem geliştirdiği ve dünyaya farklı bir algılama biçimiyle yaklaşmaya başladığı gözlemlenir. Modern  kent ve bireyin sorunlarını yeni bir dil ve imgeler sistemi ile ele alan bu ikinci dönem Turgut Uyar’ın  şiir serüveninde önemli bir kırılmadır. Bu dönemle birlikte Turgut Uyar’ın şiirlerinde görülen ve  modernizmin getirdiklerinden huzursuz olan birey, kentte yaşadığı kuşatılmışlık duygusuna karşı bir  tür doğaya kaçma arzusuna sığınır. Uyar’ın modernite karşıtı bu şiirsel söylemi onun şiirlerinde  kendine özgü bazı imge ve kavramlarla somutlaştırılır. Bu makalede Uyar’ın şiirlerinde modernitenin hangi açılardan ve nasıl eleştirildiği tartışılacak ve bu eleştirel dilin şiirdeki görünümleri üzerinde  durulacaktır.
ABDIKADIR OROZBEKOV: KIRGIZ SOVYET CUMHURİYETİNİN İLK YÖNETİCİSİ
ABDIKADIR OROZBEKOV: KIRGIZ SOVYET CUMHURİYETİNİN İLK YÖNETİCİSİ
Yazar: Altmışova, Zuhra
Dergi: Gazi Türkiyat No. 22, 2018
Anahtar kelimeler: Abdıkadır Orozbekov,Kırgızistan,Devlet Adamı,“Aksakal”,Repressiya

Kırgızistan’ın, 1920-1930’lu yıllardaki tanınmış şahsiyetlerin biri olan Abdıkadır Orozbekov (1889-1938) önemli bir siyaset ve devlet adamıdır. Abdıkadır Orozbekov Sovyet yönetimi kurulduktan sonra çeşitli görevlerde çalışmıştır. O, 1925’te Kara Kırgız Muhtar Vilayetinin İcra Komitesi başkanlığına tayin edilmiştir. 1927-1936 yılları arasında Kırgız Muhtar Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin ve sonradan 1936-1937’de Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Merkezi İcra Komitesi başkanlığını yürütmüştür. Yani A. Orozbekov 1925 yılından 1937’ye kadar Sovyet döneminde Kırgızistan’ın ilk devlet başkanı olarak görev yapmıştır.Abdıkadır Orozbekov SSCB’de Repressiyanın doruk noktasına ulaştığı 1937 yılında tutuklanarak 1938’de ölüme mahkûm edilmiştir. Sovyet döneminde üst düzey devlet yöneticisi A. Orozbekov, Kırgızistan’ın siyasi, ekonomik ve kültürel yönden gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Makalede Kırgız Sovyet Cumhuriyeti’nin ilk yöneticisi olan Abdıkadır Orozbekov’un hayatı ve faaliyetleri üzerinde durulacaktır.

Kırgızistan’ın, 1920-1930’lu yıllardaki tanınmış şahsiyetlerin biri olan Abdıkadır Orozbekov (1889-1938) önemli bir siyaset ve devlet adamıdır. Abdıkadır Orozbekov Sovyet yönetimi kurulduktan sonra çeşitli görevlerde çalışmıştır. O, 1925’te Kara Kırgız Muhtar Vilayetinin İcra Komitesi başkanlığına tayin edilmiştir. 1927-1936 yılları arasında Kırgız Muhtar Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin ve sonradan 1936-1937’de Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Merkezi İcra Komitesi başkanlığını yürütmüştür. Yani A. Orozbekov 1925 yılından 1937’ye kadar Sovyet döneminde Kırgızistan’ın ilk devlet başkanı olarak görev yapmıştır.Abdıkadır Orozbekov SSCB’de Repressiyanın doruk noktasına ulaştığı 1937 yılında tutuklanarak 1938’de ölüme mahkûm edilmiştir. Sovyet döneminde üst düzey devlet yöneticisi A. Orozbekov, Kırgızistan’ın siyasi, ekonomik ve kültürel yönden gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Makalede Kırgız Sovyet Cumhuriyeti’nin ilk yöneticisi olan Abdıkadır Orozbekov’un hayatı ve faaliyetleri üzerinde durulacaktır.