Sürdürülebilir Tüketim Bağlamında Kadınların Tüketim Alışkanlıklarının Evrimi
The Evolution of Women's Consumption Habits in the Context of Sustainable Consumption
Yazar: Şenlik, Özlem
Dergi: İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 12 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Sustainable Operation Management ; Sürdürülebilir Operasyon Yönetimi ; Tüketim,dönüşüm,tüketimde dönüşüm,yönetim,sürdürülebilirlik ; Consumption,transformation,transformation in consumption,management,sustainability

Amaç: Bu araştırma, kadınların geçmişten günümüze değişen tüketim alışkanlıklarını sürdürülebilir tüketim çerçevesinde inceleyerek, bu süreçte meydana gelen dönüşümlerin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Özellikle yüksek eğitim seviyesine sahip kadın akademisyenlerin tüketim süreçleri ele alınarak, bilinçli ve sürdürülebilir tüketim davranışları ile ürün tercih eğilimlerini vurgulamak hedeflenmektedir.Yöntem: Araştırma nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan “derinlemesine mülakat” tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın kısıtını kadın akademisyenler oluşturmaktadır. Üniversitede görev yapan 13 kadın akademisyenin tüketim alışkanlıkları “Fenomenolojik” desen çerçevesinde değerlendirilmiştir. Katılımcılarla gerçekleştirilen birebir görüşmeler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların bilinçli tüketim konusunda bilgi sahibi olduğu ancak ekonomik koşulların ve ürün erişilebilirliği faktörlerinin sürdürülebilir ürün tercihlerine etkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Katılımcıları satın alma davranışlarında ihtiyaç, fiyat ve kalite kriterlerinin yönlendirici etkisi belirlenmiş olup, sürdürülebilir ürünlere olan ulaşım güçlüğü ve yüksek fiyat uygulamalarının bu ürünlerin tercih edilmesinin önündeki en önemli engel olduğu değerlendirilmiştir.Sonuç: Kadınların sahip olduğu yüksek eğitim seviyesi, her ne kadar sürdürülebilirlik bilincini olumlu yönde etkiliyor olsa da, bu bilinç kadınların tüketim davranışlarına yeterince yansımamaktadır. Kadınların sürdürülebilir tüketim farkındalığını artırmaya yönelik eğitim programları ve daha erişilebilir ürün politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Mal ve hizmet işletmelerinin, sürdürülebilir ürünleri tanıtması, daha ulaşılabilir hale getirmesi ayrıca bu ürünlere uygulanan fiyatların makul olarak planlaması süreç işleyişi açısından önem arz etmektedir.

Aim: This study aims to examine the evolution of women’s consumption habits from past to present within the framework of sustainable consumption and to evaluate the transformations that have occurred throughout this process. In particular, the consumption practices of highly educated female academics are analyzed in order to highlight their conscious and sustainable consumption behaviors, as well as their product preference tendencies.Method: This study adopts a qualitative research approach and employs in-depth interviews as the primary data collection method. The research is limited to female academics. The consumption habits of 13 female academics working at a university were explored within the framework of a phenomenological research design. One-on-one interviews were conducted with the participants, and the collected data were analyzed and interpreted using content analysis.Results: The findings indicate that the participants are knowledgeable about conscious consumption; however, economic conditions and product accessibility significantly influence their preferences for sustainable products. It was determined that need, price, and quality are the primary factors guiding participants’ purchasing behaviors, while limited access to sustainable products and their relatively high prices constitute the most significant barriers to their adoption.Conclusion: Although women’s high levels of education positively contribute to sustainability awareness, this awareness does not sufficiently translate into actual consumption behaviors. Accordingly, the development of educational programs aimed at enhancing women’s sustainable consumption awareness, along with the implementation of more accessible product policies, is recommended. From an operational perspective, it is crucial for producers and service providers to actively promote sustainable products, improve their accessibility, and adopt reasonable pricing strategies to encourage their adoption.