Vitruvius’un De Architectura’sında Felsefe ve Mimarlık İlişkisi
The Relationship Between Philosophy and Architecture in Vitruvius’ De Architectura
Yazar: Dugan, Mehmet
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Architecture (Other) ; Mimarlık (Diğer) ; Vitruvius,felsefe,mimarlık,eğitim,özgür sanatlar ; Vitruvius,philosophy,architecture,education,liberal arts

Vitruvius, MÖ I. yüzyılda Roma’da yaşamış bir mimar olup, yazmış olduğu DeArchitectura Libri Decem (Mimarlık Üzerine On Kitap) adlı on kitaptan oluşan eseriile mimarlık tarihinde çok önemli bir yer edinmiştir. Onun bu eseri genel itibarıylamimarlık ile ilgili teorik ve pratik bilgileri içermesinin yanı sıra terminoloji ve yapı bilgisibakımından klasik arkeoloji için de temel kaynak olma hüviyetindedir. Diğer bir taraftanVitruvius’un özellikle ilk kitabında ele aldığı hususlar felsefe tarihi açısından dikkatedeğer gözükmektedir. Çünkü o, bu bölümde bir mimarın alması gereken eğitimlerdenbahsederken felsefeye de yer verir. Bu durumun neden ve amaçları ilgili bölümde kısacaaçıklansa da yaşadığı dönemin siyasi ve toplumsal yapısı ile döneme etki eden felsefîanlayışlar incelenerek detaylandırılması mümkündür. Mimarlık ile felsefenin yan yanagelmesi hatta bir mimarın felsefeye olan gereksinimi aslında o dönemin felsefeye olanbakış açısını da yansıtmaktadır. Karşılaştırmalı bir yöntem ile yapılan bu çalışmadaVitruvius’un felsefeyi mimarlık ile nasıl ilişkilendirdiği, ona göre bir mimarın almasıgereken eğitimler arasında neden felsefenin de olması gerektiği incelenmiştir. Bunuyaparken dönemin felsefî birikimine de temas edilip Vitruvius’un düşünsel kaynaklarının neler olabileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Mimarlığın yanı sıra başka alanların dafelsefe ile olan ilişkilerine değinilerek felsefenin bilimleri kuşatıcı rolüne işaret edilmiştir.

Vitruvius, as an architect who lived in Rome in the 1st century BCE, has played acrucial role in the history of architecture with his work De Architectura Libri Decem(Ten Books on Architecture). His work not only encompasses theoretical and practicalinformation about architecture but also serves as a fundamental source for classicalarchaeology in terms of terminology and buildings. In his first book, Vitruvius addressestopics that appear noteworthy from the perspective of the history of philosophy. Heincludes philosophy when discussing the education an architect should have. While thereasons and purposes of this situation are briefly explained in the relevant section, a moredetailed analysis can be undertaken by examining the political and social structure of histime and the philosophical trends that influenced the era. The juxtaposition of architectureand philosophy not only highlights the necessity of philosophy for an architect but alsoreflects the philosophical outlook of that era. In this comparative study, it is discussedhow Vitruvius associated philosophy with architecture and, why philosophy should beamong the education an architect should have. The intellectual sources of Vitruvius arealso sought to be revealed. Additionally, the relationship between philosophy and otherfields is touched upon, highlighting the encompassing role of philosophy in varioussciences.