Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model
Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model
Yazar: Çetin, Sevinç; Beyhan, Figen
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Yangın gelişimi,duman yayılımı,performansa dayalı analiz süreci,FDS,pyrosim

Yangının seyrinin ve oluşacak koşulların önceden bilinmesi, yangına karşı güvenli bina tasarımlarında geliştirilecek stratejilerin doğruluğu ve uygulanabilirliği bağlamında yol gösterici olmaktadır. Bu bağlamda performans analizlerine dayalı yangın güvenlik tasarımları, yangın olaylarının gelişimini ve sonuç ürünlerinin yayılımını izlemeye yardımcı olan yöntemlerdendir. Yangına güvenli bina tasarımında yetkin ve yeterli stratejilerin geliştirilebilmesi amacıyla yangın ve sonuç ürünlerinin izlenebiliyor olmasının önemine dikkat çeken bu çalışmada, performansa dayalı analiz süreçlerinin işleyişini sistematikleştiren ve kolaylaştıran bir model tasarlanmıştır. Sistem analizi yöntemi esas alınarak, sistem bileşenleri belirlenen model beş aşamadan oluşmaktadır. Duman yayılımı, görüş mesafesi, sıcaklık değişimi ve CO yoğunluğu değişimlerinin belirlenmesinde FDS (Fire Dynamics Simulator) yazılımını içerisinde barındıran, kullanıcı ara yüzü olarak çalışan Pyrosim benzetim programı kullanılmıştır. Tasarlanan model bir hastane binasının yatak katında uygulanmış, mevcut durum ile iyileştirme önerileri sonrasındaki durumlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, yangın ortamını belirleyen temel parametrelerin duman yayılımı ile görüş mesafesi olduğu görülmüş, duman tahliye fanı ve duman perdelerinin kullanılması durumunda artan fan debisi ile duman yoğunluğunun önemli miktarda azaldığı tespit edilmiştir. Yangının çıktığı mekândaki otomatik yağmurlama sisteminin başarılı bir şekilde çalışması ortamdaki sıcaklığın düşürülmesinde etkili olmuştur. Performans analizlerine dayalı tasarım, projenin ihtiyaçlarına göre yangından korunma önlemlerinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için bir temel sağlamaktadır.

Yangının seyrinin ve oluşacak koşulların önceden bilinmesi, yangına karşı güvenli bina tasarımlarında geliştirilecek stratejilerin doğruluğu ve uygulanabilirliği bağlamında yol gösterici olmaktadır. Bu bağlamda performans analizlerine dayalı yangın güvenlik tasarımları, yangın olaylarının gelişimini ve sonuç ürünlerinin yayılımını izlemeye yardımcı olan yöntemlerdendir. Yangına güvenli bina tasarımında yetkin ve yeterli stratejilerin geliştirilebilmesi amacıyla yangın ve sonuç ürünlerinin izlenebiliyor olmasının önemine dikkat çeken bu çalışmada, performansa dayalı analiz süreçlerinin işleyişini sistematikleştiren ve kolaylaştıran bir model tasarlanmıştır. Sistem analizi yöntemi esas alınarak, sistem bileşenleri belirlenen model beş aşamadan oluşmaktadır. Duman yayılımı, görüş mesafesi, sıcaklık değişimi ve CO yoğunluğu değişimlerinin belirlenmesinde FDS (Fire Dynamics Simulator) yazılımını içerisinde barındıran, kullanıcı ara yüzü olarak çalışan Pyrosim benzetim programı kullanılmıştır. Tasarlanan model bir hastane binasının yatak katında uygulanmış, mevcut durum ile iyileştirme önerileri sonrasındaki durumlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, yangın ortamını belirleyen temel parametrelerin duman yayılımı ile görüş mesafesi olduğu görülmüş, duman tahliye fanı ve duman perdelerinin kullanılması durumunda artan fan debisi ile duman yoğunluğunun önemli miktarda azaldığı tespit edilmiştir. Yangının çıktığı mekândaki otomatik yağmurlama sisteminin başarılı bir şekilde çalışması ortamdaki sıcaklığın düşürülmesinde etkili olmuştur. Performans analizlerine dayalı tasarım, projenin ihtiyaçlarına göre yangından korunma önlemlerinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için bir temel sağlamaktadır.