İmam Mâtürîdî’nin Din – Siyaset İlişkisinde Akıl ve Vahiy Dengesi: Epistemolojik Bir Yaklaşım
Imam Māturīdī’s Balance of Reason and Revelation in the Relationship between Religion and Politics: an Epistemological Approach
Yazar: Tunç, Mehmet Fatih; Teber, Ömer Faruk
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: History of İslamic sects ; İslam Mezhepleri Tarihi ; Islamic Sects ; İslam Mezhepleri ; Mezhepler Tarihi,Mâtürîdî,Akıl-Vahiy,Din,Siyaset. ; History of Islamic sects,Māturīdī,Reason-Revelation,Religion,Politics.

İslâm’ın kelâmî yapılanmasında öne çıkan Mâtürîdî, din-siyaset bağlamındaki görüşleri de gittikçe ilgi odağı haline gelmiştir. İslâm düşünce geleneğinde din ve siyaset arasındaki ilişki, değişmez dinî ilkelerle zamana ve topluma göre şekillenen siyaset arasındaki dengenin nasıl kurulacağı üzerine yoğunlaşır. O, bu dengeyi akıl ve vahiy arasında kurduğu özgün ilişkiyle ele alır. Ona göre akıl, dinî hükümleri anlamada ve siyasal kararlar almada kullanılırken, vahiy bu kararların ilahî otoriteye dayandırılmasını sağlar. Mâtürîdî’nin bu yaklaşımı, din ve siyasetin uyumuna ve İslâm siyaset düşüncesine önemli bir katkı sunar. Mâtürîdî’nin din-siyaset ilişkisine yönelik epistemolojik düşüncesi, aklın ve vahyin birlikte hareket etmesine dayanır. Burada dikkat çekilen husus, belirli bir bilginin sunulması değil bilginin nasıl elde edildiği ve ne ölçüde güvenilir olduğudur. Bu düşünce, toplumsal ve siyasal alanda uygulanabilir olmasını sağlamaya yönelik bilgi üretme alanıdır. Makaleden İslâm düşüncesine ve modern siyasal tartışmalara önemli katkılar sunması hedeflenmektedir. Makâle, Mâtürîdî’nin din-siyaset ilişkisi üzerindeki düşüncelerinin odak noktasını oluşturan akıl-vahiy dengesi, te’vil anlayışı, bilgi anlayışı, İman-amel ayrımı, Din-şerîat ayrımı düşüncesi, onun din-siyaset bakış açısının daha sistematik şekilde gündeme gelmesine ve konunun daha detaylı tartışılmasına zemin hazırlayacağı beklenmektedir.

In the philosophical and theological structure of Islam, Māturīdī has increasingly become a focal point of interest, particularly regarding his views on the relationship between religion and politics. In the tradition of Islamic thought, the relationship between religion and politics centers on how to establish a balance between unchanging religious principles and politics, which is shaped by time and society. Māturīdī approaches this balance through a unique relationship he establishes between reason and revelation. According to him, while reason is used to understand religious rulings and make political decisions, revelation ensures that these decisions are grounded in divine authority. Māturīdī’s approach facilitates the harmonious functioning of religion and politics, contributing significantly to Islamic political thought. Māturīdī’s epistemological perspective on the relationship between religion and politics is based on the combined action of reason and revelation. The emphasis here is not on the presentation of specific knowledge but on how knowledge is obtained and to what extent it is reliable. This perspective aims to produce knowledge applicable in social and political spheres. The article aims to provide significant contributions to Islamic thought and modern political debates.The article is expected to bring to the forefront and enable a more detailed discussion of Māturīdī’s views on the relationship between religion and politics, focusing on the balance between reason and revelation, his understanding of interpretation (ta’wīl), his epistemology, the distinction between faith and deeds (īmān and ‘amal), and the differentiation between religion (dīn) and law (sharī‘a).