hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk Kamu Yönetimi Etik Sisteminin Bütüncül Yaklaşımla Değerlendirilmesi
The Evaluation of Turkish Public Administration Ethics System by a Holistic Approach
Yazar: Karcı, Şükrü Mert
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2025
Anahtar kelimeler: Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; Hesap verebilirlik,Yönetsel etik,Kamu yönetimi reformu,Etik kurulları ; Accountability,Administrative ethics,Public administration reform,Ethical boards

Yönetsel etik konusu, kamu yönetiminde çağdaş yaklaşımlar kapsamında yeniden ele alınmaya başlanmıştır. Bu bağlamda devlet baskın bir etik yönetimi anlayışından; katılım, şeffaflık, hesap verebilirlik temelli bir etik anlayışına yönelim ortaya çıkmıştır. Bu değişim, etik yönetimi konusunda yeni bir kurumsal yapıyı gerekli kılmıştır. Türkiye’de de değişim bu doğrultuda olmuş, etik yönetimi konusunda yeni bir kurumsal yapılanmaya gidilmiştir. Yönetsel etik sistemi, Kamu Görevlileri Etik Kurulu düzenleme ve faaliyetleriyle kurumsallaşmış olmakla birlikte, çeşitli hesap verebilirlik kurumlarının faaliyetleriyle de bütünleşmektedir. Ombudsman faaliyetleri ve bilgi edinme hakkının uygulanması, hesap verebilirlik ve etik ilişkisi bağlamında, yönetim yapısında etik uygulamaların içselleştirildiği bir genel anlayışı ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Türk etik yönetimi sistemi, yönetişimci reform kapsamında faaliyete geçen kurumların oluşturduğu yapı kapsamında, mevzuat ve uygulama bağlamında, değerlendirilmiştir.

Contemporary approaches in public administration lay emphasis on administrative ethics. In this context, the understanding of administrative ethics and its institutions has been reformed. The old mentality of “dominant state” had challenged by an approach based on “participation”, “transparency” and “accountability”.  Public administration reforms involved new institutions about administrative ethics. Following the tailwind of reforms word wide, the Board of Ethics for Public Officials was instituted in Turkey. Functioning of the Board is integrated with the other national accountability institutions. The Ombudsman and the practices of access to information also constitute a general understanding in which ethical principles are internalized within the context of accountability and administrative ethics relationship. In this study, the Turkish administrative ethics system is evaluated according to the structure formed by the institutions founded according to governance principles by the analysis of the legislation and practice.
Katılım Bankalarının Kullandırdığı KOBİ Kredilerinin Reel Ekonomiye Katkısı
The Contribution of SME Loans Provided by Participation Banks to the Real Economy
Yazar: Akbaş, Fatih
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2025
Anahtar kelimeler: Participation Banking ; Katılım Bankacılığı ; Participation banks,Real economy,SMEs,VAR ; Katılım bankası,Reel ekonomi,KOBİ,VAR

Bu çalışmanın amacı, 2007-2023 yılları arasında katılım bankaları tarafından Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelere (KOBİ) kullandırılan kredilerin reel ekonomi üzerindeki etkisini incelemektir. Bankacılık sektörü tarafından 2023 Aralık ayı itibariyle KOBİ’lere kullandırılan toplam kredilerin %11’i, nakdi kredilerin %12’si ve gayri nakdi kredilerin % 8’i katılım bankaları tarafından kullandırılmıştır. %7’lik bir sektör payına sahip olan katılım bankalarının reel ekonominin aktörü olan KOBİ’lere kullandırdığı kredilerin reel ekonomi üzerindeki etkisinin belirlenmesi katılım bankalarının reel ekonomiye katkısı bakımından önem arz etmektedir. Araştırmada reel üretimi temsilen bağımlı değişken olarak sanayi üretim endeksi kullanılmıştır. Sanayi güven endeksi ve işsizlik oranları kontrol değişkeni olarak kullanılırken, KOBİ’lere kullandırılan nakdi ve gayri nakdi krediler bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir. Çalışma zaman serisi analiz araçlarını kullanmıştır. VAR analiz sonuçlarına göre on ikinci dönem sonunda hata öngörü varyansının %93’ünün sanayi üretim endeksine ait olduğu, değişkendeki değişimlerin büyük çoğunluğunun kendisindeki şoklardan kaynaklandığı, diğer değişkenlerin ise sanayi üretim endeksindeki toplam değişimi açıklamada oldukça düşük bir paya sahip oldukları tespit edilmiştir.

The purpose of this study is to examine the impact of loans provided by participation banks to SMEs on the real economy between 2007 and 2023. As of December 2023, participation banks have provided 11% of the total loans, 12% of cash loans, and 8% of non-cash loans to SMEs. Considering that participation banks have a 7% market share, determining the impact of the loans they provide to SMEs, actors in the real economy, is crucial for understanding their contribution to the real economy. In this research, the industrial production index was used as the dependent variable representing real output. The industrial confidence index and unemployment rates were used as control variables, while the cash and non-cash loans provided to SMEs were identified as independent variables. The study employed time series analysis tools. According to the VAR analysis results, at the end of the twelfth period, 93% of the forecast error variance was attributed to the industrial production index. It was found that the majority of the variations in the variable were due to shocks within the variable itself, and the other variables had a very low share in explaining the total variation in the industrial production index.
İskoç Milliyetçiliği’nin Yükselişi: Birleşik Krallıktan Ayrılma Arzusunun Gerçekleşmesi Hayalleri
The Rise of Scottish Nationalism: Dreams of the Realisation of the Desire to Leave the United Kingdom
Yazar: Altınsoy, Zeynep Deniz
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 85, 2025
Anahtar kelimeler: European Studies ; Avrupa Çalışmaları ; Nationalism,Ethnicity,Scotland,Scottish Nationalism,United Kingdom,Plebiscite,Separatism ; Milliyetçilik,Etnisite,İskoçya,İskoç Milliyetçiliği,Birleşik Krallık,Referandum,Ayrılıkçılık

Araştırma İskoçya’nın Birleşik Krallıkla olan bütünlüğünün tarihsel süreç içerisindeki gelişimi ve İskoç Milliyetçilik anlayışının ne yönde şekillendiği bu anlayışın bağımsızlığa katkısının ne olacağı konularını açıklamayı amaçlamaktadır. Çalışmada literatür taraması İskoç Milliyetçiliğinin gelişim sürecinden başlanarak yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmada nitel çalışma yöntemi kullanılmıştır. Birleşik Krallığın BREXİT süreci ile bu milliyetçilik anlayışının yeniden nasıl şekillendiği konusu ele alınmış, ülkenin, mevcutta yürütülen politikalarla Birleşik Krallıktan ayrılma arzusunun temellerinde, milliyetçiliğin ne denli etkili olacağı tartışılmıştır. Çalışmanın bulguları İskoç Milliyetçiliğinin siyasi yapıda bir değişime henüz hazır olmadığı ve hatta bu değişimde milliyetçilik dışı etkenlerin daha baskın argümanlar olarak ortaya çıktığı gerçeğini ortaya çıkarmıştır.

The research aims to explain the historical development of Scotland's integrity with the United Kingdom and the direction in which the understanding of Scottish Nationalism is shaped, what will be the contribution of this understanding to independence. The literature review in the study was conducted starting from the development process of Scottish Nationalism. In this context, the qualitative study method was used in the study. The issue of how this understanding of nationalism has been reshaped by the BREXIT process of the United Kingdom has been discussed, and how effective nationalism will be in the foundations of the country's desire to leave the United Kingdom with the current policies have been discussed. The findings of the study have revealed the fact that Scottish Nationalism is not yet ready for a change in the political structure, and even non-nationalist factors have emerged as the more dominant arguments in this change.
Eflak Voyvodası Nikola Mavroyani’nin Muhallefatı (1786-1790)
The Estate Inventory of Nikola Mavroyani, Voivode of Wallachia (1786-1790)
Yazar: Ünlü, Ertan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 88, 2025
Anahtar kelimeler: Early Modern Ottoman History ; Yeniçağ Osmanlı Tarihi ; Nikola Mavroyani,Eflak,Voyvoda,Müsadere,Muhallefat kayıtları ; Nikola Mavroyani,Wallachia,Voivode,Confiscation,Muhallefat records

Bu makale, 7 Nisan 1786-30 Eylül 1790 tarihleri arasında yaklaşık dört yıl Eflak voyvodalığı yapan, akabinde de devlete ihaneti gerekçe gösterilerek katledilen Nikola Mavroyani’nin (1735-1790) müsadere edilen muhallefatını konu edinmektedir. Bundaki etken, bazı değerlendirmeler olsa da Nikola Mavroyani’nin muhallefatının kapsamlı bir incelemesinin yapılmamış olmasıdır. Dolayısıyla Osmanlı arşiv belgelerine yansıdığı oranda Eflak voyvodası Nikola Mavroyani’nin mal varlığını ortaya koymak bu çalışmanın amacıdır. Mavroyani’nin 128.025,5 kuruş alacağı, Yenikapı’daki hanesinde gömülü 240 kese altını, Edirne’den getirilenler ile kayınvalidesinin konağında ya da Fener’deki evinde mevcut yaklaşık 166.435 kuruş kıymetindeki altınları, onun mal varlığının boyutlarını gösterir niteliktedir. Akdeniz adaları vesair yerlerde mevcut çok sayıda gayrimenkul ile Mavroyani’nin çok yönlü kimliğini yansıtan taşınabilir eşyaları da eklendiğinde bu boyut daha da genişlemektedir.

This article focuses on the confiscated property of Nikola Mavroyani (1735-1790), who served as voivode of Wallachia for almost four years between April 7, 1786 and September 30, 1790, and was subsequently executed on the grounds of treason against the state. The rationale for this is that, despite the existence of some preliminary evaluations, a comprehensive analysis of Nikola Mavroyani's estate has not yet been conducted. Therefore, the aim of this study is to reveal the assets of Nikola Mavroyani, voivode of Wallachia, as reflected in Ottoman archival documents. Mavroyani's receivables of 128,025.5 piasters, the 240 purses of gold buried in his Yenikapı residence, the gold brought from Edirne and the gold in his mother-in-law's mansion or in his house in Fener, valued at about 166,435 piasters, indicate the extent of his wealth. The scope of this wealth is further expanded by the addition of numerous real estate properties in the Mediterranean islands and elsewhere, as well as his movable assets that reflect Mavroyani's multifaceted identity.
Yalın İsraflar ve Yalın Uygulamaların Belirlenmesi İçin Birleştirilmiş Bir Bulanık-QFD-BDANP Yaklaşımı
A Combined Fuzzy-QFD-BDANP Approach for Identifying Lean Wastes and Lean Practices
Yazar: Yıldırım Söylemez, Esra
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 85, 2025
Anahtar kelimeler: Production and Operations Management ; Üretim ve Operasyon Yönetimi ; Lean waste,Lean practices,QFD,Fuzzy numbers,DEMATEL,ANP ; Yalın israf,Yalın uygulamalar,QFD,Bulanık sayılar,DEMATEL,ANP

Yalın üretim, tüm dünyada tanınan uygulamalar aracılığıyla israfları ortadan kaldırarak işletmenin veya üretim sürecinin performansını iyileştirmeyi hedefleyen bir yönetim felsefesidir. Bu çalışma, üretim sürecinde karşılaşılan öncelikli israf türlerinin ve bu israfların ortadan kaldırılması için uygun yalın uygulamaların belirlenmesini amaçlamaktadır. İsraf türlerinin ve yalın uygulamaların gerek kendi aralarında gerek birbirleriyle olan ilişkilerini dikkate alan bir hibrit modelin sunulduğu çalışmada; Kalite Fonksiyon Göçerimi (QFD), bulanık sayılar, DEMATEL ve Analitik Ağ Süreci (ANP) yöntemleri entegre edilmiştir. Yalın üretim konusunda danışmanlık hizmeti veren uzmanların görüşlerinin veri olarak kullanıldığı analiz sonuçlarına göre fazla stok bulundurmak en öncelikli israf türüyken; israfların ortadan kaldırılmasında; çalışan katılımı, kanban ve hücresel imalat önemli yalın uygulamalardır arasında yer almaktadır. Literatürde yenice yer bulan kullanılmayan yetenek israf türünün de dikkate alınmasıyla literatüre katkı sağlanırken; belirsizliğin ve bağımlılıkların hesaba katılması açısından sunulan hibrit yaklaşım; çalışmanın ilgili alandaki önemini artırmaktadır.

Lean manufacturing is a management philosophy that aims to improve the performance of a business or production process by eliminating waste through globally recognized practices. This study aims to determine the priority types of waste encountered in the production process and the appropriate lean practices for eliminating these wastes. The study, which presents a hybrid model that takes into account the relationships between waste types and lean applications both among themselves and with each other, has integrated Quality Function Deployment (QFD), fuzzy numbers, DEMATEL, and Analytical Network Process (ANP) methods. According to the analysis results, which used the opinions of experts providing consultancy services on lean production as data, overstock is the most important type of waste; employee participation, kanban, and cellular manufacturing are critical lean practices in eliminating waste. While the study contributes to the literature by considering the type of waste of unused talent that has recently been identified, the hybrid approach that considers uncertainty and dependencies increases the study's importance in the relevant field.
Kutsala Yönelişin Seküler Tezahürü Olarak Futbol
Football as a Secular Manifestation of the Orientation Towards the Sacred
Yazar: Öğüt, Zehra
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 85, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology of Religion ; Din Sosyolojisi ; Sacred,Religion,Football ; Kutsal,Din,Futbol

Bu çalışma, kutsal kavramının insan bilincindeki ontolojik kökenlerinden hareketle, modern toplumlarda seküler bağlamlarda nasıl yeniden üretildiğini futbol örneği üzerinden analiz etmektedir. Durkheim, Otto ve Eliade’nin kutsala dair kuramsal yaklaşımlarından yola çıkılarak, kutsalın bireysel ve toplumsal işlevleri ortaya konulmaktadır. Modernleşme süreciyle birlikte dinin nüfuzunun azalması, kutsala duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmamış; aksine kutsallık, seküler alanlarda, özellikle futbol gibi kitlesel ve ritüelistik yapılar taşıyan alanlarda, yeniden şekillenmiştir. Futbolun, ritüelleri, sembolleri, kahraman figürleri ve kolektif bilinç yaratıcı özellikleriyle seküler bir kutsal haline geldiği tespit edilmektedir. Taraftar pratikleri, stadyum mekânının kutsallaştırılması ve futbolcuların mitolojik figürlere dönüşmesi bu kutsallaştırma sürecinin unsurları olarak değerlendirilmiştir. Çalışma, futbolun yalnızca bir spor etkinliği olmadığını, aynı zamanda bireylerin aidiyet, kimlik ve anlam arayışlarına yanıt veren bir sembolik alan olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, kutsalın modern toplumlarda din dışı formlarla varlığını sürdürdüğü ve futbolun bu seküler kutsallıklardan biri olarak öne çıktığı değerlendirilmektedir.

This study analyzes how the concept of the sacred, rooted ontologically in human consciousness, is reproduced in secular contexts within modern societies, using football as a case example. Drawing on the theoretical frameworks of Durkheim, Otto, and Eliade, the paper explores the individual and social functions of the sacred. Although the influence of religion has decreased in the process of modernization, the human need for the sacred has persisted. In fact, this need has found expression in secular domains—especially in football, which embodies ritualistic and symbolic structures. The study asserts that football has evolved into a form of secular sacredness through its rituals, symbols, mythological figures, and its capacity to generate collective consciousness. Fan practices, the sacralization of stadium spaces, and the transformation of football players into heroic icons are examined as key components of this process. The research demonstrates that football is not merely a sporting activity, but also a symbolic domain that addresses individuals' needs for belonging, identity, and meaning. In conclusion, it is argued that the sacred persists in modern societies through non-religious forms, with football emerging as one of these secular manifestations of sacredness.
El Sembolünün Türk Seramik Sanatına Yansıması
Reflection of the Hand Symbol on Türk Ceramic Art
Yazar: Savaş, Fulya
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 86, 2025
Anahtar kelimeler: Ceramic Design ; Seramik Tasarımı ; Plastic Arts (Other) ; Plastik Sanatlar (Diğer) ; Ceramic-Glass Design ; Seramik ve Cam Tasarımı ; Ceramics,Symbolism,Hand symbol ; Seramik,Sembolizm,El sembolü

Tarih boyunca zengin kültürel mirasıyla şekillenen Türk seramik sanatı, derin anlamlar taşıyan semboller barındırmaktadır. Bu semboller içerisinde yer alan el sembolü, insanlık tarihinin en eski sembollerinden birisidir. El sembolü sadece şekil olmanın dışında taşıdığı derin anlamlar ile dikkat çekmektedir. El sembolü, görsel veya somut bir unsur olarak çeşitli işlevlere sahiptir. Nazarı def etme; şans, bereket, getirme, doğurganlığı arttırma, şifa verme, kötülük ve tehlikelerden koruma, başlıca işlevleri arasında yer almaktadır. Ayrıca bu sembol, halk arasında yaygın olarak bilinen "nazar boncuğu" gibi koruyucu unsurlarla birleştirilmiştir. Türk seramik sanatında el imgesi sanatçılar için önemli bir esin kaynağı olmuştur. Özellikle "Fatma Ana'nın Eli" sembolü, Türk seramik sanatında önemli bir yere sahip olup, Türk kültüründe koruma, bereket ve şefkatin sembolü olarak öne çıkmaktadır. Bu makalede, yakın dönem Türk seramik sanatçılarından Zehra Çobanlı, Nurettin Gülaçtı, Tüzüm Kızılcan, Sibel Bucurgat Atasoy, Sara Aji ve Aynur Hesapçı’nın eserleri incelenmiştir. Araştırmada nitel yöntem olarak doküman analizi tekniği kullanılmış, sanatçıların el sembolüne yükledikleri anlamlar biçim, içerik ve teknik bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu sayede el sembolizminin Türk seramik sanatındaki yeri ve işlevi ortaya konulmuştur.

Türk ceramic art, shaped by its rich cultural heritage throughout history, contains symbols that carry profound meanings. Among these symbols, the hand symbol is one of the oldest in human history. Beyond its mere form, the hand symbol draws attention for its profound meanings. The hand symbol, whether visual or tangible, serves a variety of functions. Among its primary functions are warding off the evil eye, bringing good luck and abundance, enhancing fertility, healing, and protecting against evil and danger. Furthermore, this symbol has been combined with protective elements such as the "evil eye bead," commonly known among the public. The hand image has been a significant source of inspiration for artists in Türk ceramic art. The "Hand of Fatima," in particular, holds a significant place in Türk ceramic art and stands out as a symbol of protection, abundance, and compassion in Türk culture. This article examines the works of recent Türk ceramic artists Zehra Çobanlı, Nurettin Gülaçtı, Tüzüm Kızılcan, Sibel Bucurgat Atasoy, Sara Aji, and Aynur Hesapçı. Document analysis was used as a qualitative method in the research, and the meanings attributed to the hand symbol by the artists were comparatively evaluated in terms of form, content, and technique. This revealed the place and function of hand symbolism in Türk ceramic art.
Psikolojik Dayanıklılığın Kariyer Uyum Yeteneklerine Etkisinde Bireysel Yenilikçiliğin Aracı Rolü: Turizm Öğrencileri Örneği
The Mediating Role of Individual Innovativeness in the Effect of Psychologocal Resilience on Career Adaptability: The Case of Tourism Students
Yazar: Ak, Serkan; Araboğa, Yeşim; Eban, Fatma
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 85, 2025
Anahtar kelimeler: Organisational Behaviour ; Örgütsel Davranış ; Psikolojik dayanıklılık,Kariyer uyum yetenekleri,Bireysel yenilikçilik,Turizm öğrencileri ; Psychological resilience,Career adaptability,Individual innovativeness,Tourism students

Bu araştırmada turizm alanında lisans eğitimi almakta olan öğrencilerin psikolojik dayanıklılıklarının kariyer uyum yeteneklerine etkisinde bireysel yenilikçiliğin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Turizm Fakültesi’ne kayıtlı 206 lisans öğrencisi üzerinde bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde IBM AMOS 24, IBM SPSS 27 ve IBM SPSS Process Macro 4.2 paket programları kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların, psikolojik dayanıklılık ve bireysel yenilikçilik düzeylerinin ortalama düzeyde, kariyer uyum yeteneklerinin ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca psikolojik dayanıklılık, bireysel yenilikçilik ve kariyer uyum yetenekleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Hipotezlerin testi sonucunda, psikolojik dayanıklılığın bireysel yenilikçiliğe ve kariyer uyum yeteneklerine anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda bireysel yenilikçiliğin kariyer uyum yeteneklerine anlamlı düzeyde etkisinin bulunduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda psikolojik dayanıklılığın kariyer uyum yeteneklerine etkisinde bireysel yenilikçiliğin aracı rolünün olduğu tespit edilmiştir.

This study examined the mediating role of individual innovativeness in the effect of psychological resilience on career adaptability of undergraduate tourism students. In this context, a survey was conducted with 206 undergraduate students enrolled at the Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Tourism. The obtained data were analyzed using the IBM AMOS 24, IBM SPSS 27, and IBM SPSS Process Macro 4.2 package programs. According to the study findings, the participants’ psychological resilience and individual innovativeness levels were at an average level, and their career adaptability was high. In addition, significant positive relationships were found between psychological resilience, individual innovativeness, and career adaptability. The test of the hypotheses revealed that psychological resilience significantly affects individual innovativeness and career adaptability. At the same time, individual innovativeness was found to have a significant effect on career adaptability. The findings revealed that individual innovativeness plays a mediating role in the effect of psychological resilience on career adaptability.