Bazı tarımsal atık uygulamalarının açıkta muz yetiştiriciliğinde kullanım olanakları
Using possibilities of some agricultural wastes in open-field banana cultivation
Yazar: Öten, Mehmet; Temirkaynak, Meliha; Tokgöz, Haluk; Güven, Dilek; Gübbük, Hamide
Dergi: Derim, Vol. 33 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Bananas; Organic waste; Yield and quality; Open-field cultivation ; Muz; Organik atık; Verim ve kalite; Açıkta yetiştiricilik

Muz yetiştiriciliğinde çiftlik gübresi kullanımı, üretim maliyetini arttıran en önemli unsurların başında gelmektedir. Üretim maliyetini arttırması yanında, hastalık ve zararlıların taşınmasında etkin rol oynaması ve teminindeki zorluk diğer dezavantajlarını oluşturmaktadır. Anılan dezavantajlar, ülkemiz muz üreticilerinin çiftlik gübresi kullanımını azaltmaya başlamıştır. Oysaki muz yetiştiriciliğinde toprağın organik madde kapasitesi verimi direkt olarak etkileyen bir faktördür. Bu nedenle, toprağın organik madde kapasitesini arttıracak yeni alternatif uygulamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Planlanan bu çalışmada, çiftlik gübresine alternatif olarak, muzun kendi atığı ve mantar kompostu atığının açıkta muz yetiştiriciliğinde kullanım olanakları araştırılmıştır. Deneme Antalya’nın Alanya ilçesinin Kargıcak mevkiinde bir üretici bahçesinde tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 10 bitki olacak şekilde yürütülmüştür. Çalışmada, uygulamaların muzun bazı morfolojik özellikler (bitki boyu, gövde çevresi ve yaprak sayısı), verim (tarak sayısı, parmak sayısı, hevenk ağırlığı, parmak ağırlığı ve uzunluğu) ve kalite özellikleri (et kabuk oranı, suda çözünebilir kuru madde, şekerler vb.) üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonuçları, çiftlik gübresi ve atık uygulamalarının verimi direkt olarak etkileyen kriterlerden olan; tarak sayısı, parmak sayısı, parmak uzunluğu, parmak ağırlığı ve hevenk ağırlığını olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Buna karşın, uygulamaların meyve kalite özelliklerinden suda çözünebilir kuru madde (SÇKM), asit (TEA), pH ve kül üzerine etkileri önemsiz bulunmuştur.

Usage of farmyard manure is the one of the major factors to increase production cost in banana cultivation. Besides increasing the production costs, other disadvantages of farmyard manure are playing active role on carrying diseases and pests and also difficulty in obtaining. Due to the stated disadvantages, the use farmyard manure of banana farmers is decreasing. Therefore, we need alternative ways to increase the organic matter capacity of the soil. The effects of alternative applications to farmyard manure, namely banana waste and mushroom compost were investigated. The objective of the study was to evaluate effects of these applications on some morphological properties (plant height, plant circumference and number of leaves), yield (number of hands, number of fingers, bunch weight, finger weight and length) and quality properties (flesh/skin ratio, total soluble solids matter, sugars etc.) under open-field banana cultivation. The experiment was conducted in Kargıcak location of Alanya in randomized complete block design (RCBD) with 3 replications. Experimental results revealed that using of farmyard manure and waste treatments positively affected the yield parameters like the number of hands and fingers, finger length, finger weight and bunch weight. On the other hand, treatments did not have a statistically significant effect on fruit quality parameters like soluble solids content, titratable acidity, pH and ash.