Türkçe Öğretmeni Adaylarının Eleştirel Okumaya Yönelik Metaforik Algıları
Metaphorical Perceptions of Turkish Teacher Candidates towards Critical Reading
Yazar: Türkben, Tuncay; Maraşlı, Cansel
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Türkçe eğitimi,eleştirel okuma,metafor,algı,Türkçe öğretmeni adayı. ; Turkish education,critical reading,metaphor,perception,candidate of Turkish teacher.

Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okumaya yönelik metaforik algılarını belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomonoloji (olgu bilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023 – 2024 eğitim – öğretim yılı güz yarıyılında Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programı ile Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programı’nda öğrenim gören 97 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen bir form kullanılmıştır. Formun ilk kısmında öğretmen adaylarının kişisel bilgileri için bir bölüme ikinci kısmında ise metafor elde etmek amacıyla “Eleştirel okuma benim için/bana göre … gibidir/benzer. Çünkü …”şeklinde tamamlanması istenilen ifadeye ve gerekli açıklamalara yer verilmiştir. Toplanan verilerin analizinde içerik analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre Türkçe öğretmeni adayları eleştirel okumaya yönelik 444 adet geçerli metafor üretmişlerdir. Analiz sonucunda bu metaforlardan 47 tanesinin tekrar ettiği, 307 tane metaforun ise sadece bir kez kullanıldığı belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının en çok kullandıkları metaforlar “dedektif” (%1,57), “yapboz” (%1,57) ve “süzgeç” (%1,35) olduğu tespit edilmiştir. Metaforlar gerekçeleri dikkate alınarak 25 kategori altında toplanmıştır. Araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının bir kısmının en fazla iki metafor üretebildiği, bazılarının gerekçe belirtirken metaforla ilgisi olmayan gerekçeler yazdığı tespit edilmiştir. Genel olarak oluşturulan metaforların benzer olduğu ve cinsiyetin etkili olduğu metaforlar belirlenmiştir.

The aim of this study is to determine the metaphorical perceptions of Turkish teacher candidates towards critical reading. Phenomonology (case science) design, one of the qualitative research patterns, was used in the research. The Turkish teacher Education Program of Aksaray University Faculty of Education and Turkish Teaching Program of Erciyes University Faculty of Education in the fall semester of the 2023 – 2024 academic year constitute the working group of 97 teacher candidates studying in the Turkish Teaching Program of the 2023 – 2024 academic year. A form developed by the researchers was used as a data collection tool in the study. In the first part of the form, there is a section for the personal information of the teacher candidates, and in the second part, in order to obtain a metaphor, "Critical reading is like/similar to me/in my opinion... Because…”, the statement that is required to be completed and the necessary explanations are included. Content analysis technique was used in the analysis of the collected data. According to the research findings, prospective Turkish teachers produced 444 valid metaphors for critical reading. As a result of the analysis, it was determined that 47 of these metaphors were repeated, while 307 metaphors were used only once. It was found that the most used metaphors of teacher candidates were “detective” (1.57%), “puzzle” (1.57%) and “filter” (1.35%). Metaphors have been collected under 25 categories taking into account their justifications. In the research, it was found that some of the Turkish teacher candidates could produce up to two metaphors, while some of them wrote justifications unrelated to the metaphor while stating a justification. It has been determined that the metaphors created in general are similar and that gender is effective.