Camille Bergeaud’nun Fransa Kültür Ataşeliği Döneminde Türk Sanatına Katkıları ve Dönemin Başlıca Sergi Mekânı Olarak İstanbul Fransız Konsolosluğu
Camille Bergeaud’s Contributions to Turkish Art During His Occupation as the Cultural Attaché of France and the French Consulate in Istanbul as a Leading Exhibition Space of the Period
Yazar: Demiriz, Aygen
Dergi: Sanat Tarihi Yıllığı No. 34, 2024
Anahtar kelimeler: Art History ; Sanat Tarihi ; Beyoğlu,exhibition spaces,French Consulate,modern Turkish art,1950s ; Beyoğlu,Fransız Konsolosluğu,sergi mekânları,modern Türk sanatı,1950’ler

Bu makalenin amacı, 1949’dan 1955’e dek İstanbul’daki Fransız Konsolosluğu’nda Kültür Ataşeliği görevini yürütmüş olan Camille Bergeaud’nun (1900-1973) döneminde, konsoloslukta düzenlenen sanat sergilerinin izini sürmek ve elde edilen sonuçlar ışığında, İstanbul’da ilk galerilerin açılmasının öncesinde, konsolosluğun Türk sanatçıları için bir sergi mekânı olarak işlevini tartışmaktır. Türkiye’deki sanatsal faaliyetlerin başlıca merkezi olan İstanbul’un 1940’lı yıllarda henüz sanatçıların eserlerini sergileyebilecekleri mekânları olmadığı görülür. Bu bağlamda, modern Türk sanatına yakınlık duyan Bergeaud’nun, Fransız Konsolosluğu’nun salonlarını bu sanatçılara sergi alanı olarak tahsisinin önemi büyüktür. Metin, bu olguyu sebepleri ve sonuçlarıyla inceleyerek, Camille Bergeaud’nun ve Fransız Konsolosluğu’nun, modern Türk sanatına katkısı ve sergiler tarihindeki yerini belirlemek amacı taşımaktadır. Çalışmada, Batı tarzında resim ve heykel sanatının yaygınlaşmasıyla önce Osmanlı Devleti’nde, sonra da Türkiye’de, İstanbul’da ve Ankara’daki sergi faaliyetlerine değinilmiş; Beyoğlu’ndaki Fransız Konsolosluğu’nun 1940’ların sonlarından itibaren, eserlerini sergileyecek mecra bulmakta zorlanan modern Türk sanatçılarına kişisel-karma sergiler düzenleyerek görünürlük kazanabilme olanağı sunan bir galeriye dönüşmesi ele alınmıştır. Kültür Ataşeliği görevindeyken modern Türk sanatçılarına büyük destek veren Camille Bergeaud’nun hayatı üzerinde durulduktan sonra, görev yaptığı dönemde konsoloslukta düzenlenen sergiler, zamanın sanat yayınları ekseninde ve gelişmekte olan sanat eleştirisi bağlamında incelenmiştir. Böylece, 1949-1955 arasında tespit edilen sergilerle, konsolosluğun İstanbullu sanatçılar için başlıca sergi mekânlarından biri olduğu belirlenmiştir

This article explores the art exhibitions held at the French Consulate in Istanbul during Camille Bergeaud’s tenure as Cultural Attaché from 1949 to 1955. It examines how, prior to the establishment of Istanbul’s first art galleries, the consulate served as a vital exhibition space for modern Turkish artists. In the 1940s, Istanbul was the country’s artistic centre, yet artists struggled to find venues to display their work. Bergeaud, who showed a strong interest in modern Turkish art, played a key role in opening the consulate to these artists. This study discusses the broader context of exhibition activities in the late Ottoman Empire and early Republican Turkey, focusing on Istanbul and Ankara. It highlights how, from the late 1940s, the French Consulate in Beyoğlu functioned as a gallery by hosting solo and group exhibitions, offering visibility to emerging artists. After a brief overview of Bergeaud’s life, the article analyzes the exhibitions organised during his post, considering contemporary art publications and the developing art criticism scene. Ultimately, it identifies the consulate as one of the main exhibition venues in Istanbul between 1949 and 1955, underlining its significance in the history of modern Turkish art.