Kafelerde mekân organizasyonunun kullanıcıların algısal değerlendirmeleri üzerindeki etkisi
Kafelerde mekân organizasyonunun kullanıcıların algısal değerlendirmeleri üzerindeki etkisi
Yazar: Yıldırım, Kemal; Müezzinoğlu, Menşure Kübra; Kahraman, Necmi
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Interior Architecture ; İç Mimarlık ; Kafe,mekânsal organizasyon,mobilya düzeni,iç mekan tasarımı

Daha önce yapılan çalışmalar, kafelerde farklı mekân organizasyonunun kullanıcıların algısal değerlendirmelerini etkileyebileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, düzenli, düzensiz ve çok düzensiz mekân organizasyonuna sahip kafelerin fiziksel çevre faktörlerine yönelik katılımcıların algısal değerlendirmeleri analiz edilmiştir. Bu araştırmanın hipotezlerini test etmek kafe mekânlarını, katılımcıların Google Formlarda oluşturulan anket formu uygulaması üzerinden çevrimiçi değerlendirmeleri istenmiştir. Araştırma verileri ayrıntılı bir anket yardımıyla 192 katılımcıdan elde edilmiştir. Anket verilerinin analizine göre, düzenli kafenin fiziksel çevre faktörlerinin düzensiz ve çok düzensiz kafelere oranla çekicilik (çekici, huzur verici ve sıcak), planlama (iyi düzenlenmiş ve iyi planlanmış) ve özgürlük (ferah, toplu, seyrek, büyük, geniş, özgür ve sade) faktörleri için daha olumlu yönde algılandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, düzensiz kafenin de çok düzensiz kafeye göre tüm unsurlar için daha olumlu yönde algılandığı belirlenmiştir. Buna göre, düzensizliğin artış oranına bağlı olarak kafelerin daha olumsuz yönde algılandığı görülmektedir. Diğer taraftan, katılımcıların yaş farklılığının farklı mobilya düzenlemeleri kullanılan kafelerin çevresel faktörlerinin algılanmasında istatistiksel bakımdan etkili olmadığı, fakat katılımcıların meslek, cinsiyet ve eğitim düzeylerindeki farkların değerlendirmede etken kriter olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre tasarım eğitimi alanların, kadınların ve yüksek eğitimlilerin algısal değerlendirmelerinde daha olumsuz bir yaklaşımda bulundukları belirlenmiştir. Bu araştırma, kafe mekânlarında çoğu zaman karşılaşılan farklı mobilya düzeninin kullanıcıların duyguları üzerinde farklı etkiler uyandırdığını açıkça ortaya koymuştur.

Daha önce yapılan çalışmalar, kafelerde farklı mekân organizasyonunun kullanıcıların algısal değerlendirmelerini etkileyebileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, düzenli, düzensiz ve çok düzensiz mekân organizasyonuna sahip kafelerin fiziksel çevre faktörlerine yönelik katılımcıların algısal değerlendirmeleri analiz edilmiştir. Bu araştırmanın hipotezlerini test etmek kafe mekânlarını, katılımcıların Google Formlarda oluşturulan anket formu uygulaması üzerinden çevrimiçi değerlendirmeleri istenmiştir. Araştırma verileri ayrıntılı bir anket yardımıyla 192 katılımcıdan elde edilmiştir. Anket verilerinin analizine göre, düzenli kafenin fiziksel çevre faktörlerinin düzensiz ve çok düzensiz kafelere oranla çekicilik (çekici, huzur verici ve sıcak), planlama (iyi düzenlenmiş ve iyi planlanmış) ve özgürlük (ferah, toplu, seyrek, büyük, geniş, özgür ve sade) faktörleri için daha olumlu yönde algılandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, düzensiz kafenin de çok düzensiz kafeye göre tüm unsurlar için daha olumlu yönde algılandığı belirlenmiştir. Buna göre, düzensizliğin artış oranına bağlı olarak kafelerin daha olumsuz yönde algılandığı görülmektedir. Diğer taraftan, katılımcıların yaş farklılığının farklı mobilya düzenlemeleri kullanılan kafelerin çevresel faktörlerinin algılanmasında istatistiksel bakımdan etkili olmadığı, fakat katılımcıların meslek, cinsiyet ve eğitim düzeylerindeki farkların değerlendirmede etken kriter olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre tasarım eğitimi alanların, kadınların ve yüksek eğitimlilerin algısal değerlendirmelerinde daha olumsuz bir yaklaşımda bulundukları belirlenmiştir. Bu araştırma, kafe mekânlarında çoğu zaman karşılaşılan farklı mobilya düzeninin kullanıcıların duyguları üzerinde farklı etkiler uyandırdığını açıkça ortaya koymuştur.