KARİKATÜRLERDE SERBEST CUMHURİYET FIRKASI
CARICATURES SERBEST CUMHURİYET FIRKASI
Yazar: Samur, Mustafa; Sofuoğlu, Adnan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Newspaper,Public Opinion,Caricature,Serbest Cumhuriyet Fırkası. ; Gazete,Kamuoyu,Karikatür,Serbest Cumhuriyet Fırkası,Türk Milli Basını.

Türkiye’nin çok partili hayata geçme istediğin bir sonucu olarak kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası, Türk basını tarafından yakından takip edilmiştir. Bu çalışmada SCF’nin kuruluşundan kendisini kapatmasına kadar geçen süre Cumhuriyet, Milliyet, Akşam, Hâkimiyeti Milliye ve Son Posta gazetelerindeki karikatürler üzerinden takip edilmiştir. Böylece dönemin siyasi olayları ile siyasal kişileri karikatürler üzerinden incelenerek farkı bir bakış açısı sunulmak hedeflenmiştir. Cumhuriyet gazetesinde tespit edilen karikatürlerden biri hariç on tanesi Ramiz (GÖKÇE) imzası ile gazete yer almıştır. Akşam gazetesindeki karikatürlerden bir tanesi hariç diğer sekiz tanesi Cemal Nadir tarafından çizilmiştir. Milliyet gazetesindeki karikatürlerden ikisi hariç diğer dört tanesi Togo (KOZMA) tarafından resmedilmiştir. Son Posta gazetesindeki karikatürlerden hepsi imzasız olarak Son Posta gazetesinde yer almıştır. Çalışmada yer alan gazetelerden Cumhuriyet, Milliyet ve Akşam gazetelerindeki karikatürlerin ana temalarının benzerlik gösterildiği görülmektedir. Buna karşın Son Posta gazetesindeki karikatürlerin ise SCF ile Cumhuriyet Halk Fırkası’nin aynı sınıf ve fikriyatı temsil ettiği üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Türk basınında yer alan karikatürler, SCF’nin kuruluşu, İzmir mitingi, 1930 Belediye Seçimleri ve SCF’nin kapatılması gibi genel hususlar üzerine çizildiği gibi her gazetenin de temsil ettiği düşünceye göre resmedildiği görülmektedir.

Being founded as a result of the desire of Turkey for a transition to a multi-party system, Serbest Cumhuriyet Fırkası was followed closely by Turkish press. In this study, the process starting from the foundation of Serbest Cumhuriyet Fırkası to its closing itself was followed upon the caricatures in the newspapers Cumhuriyet, Milliyet, Akşam, Hakimiyeti Milliye and Son Posta. Consequently, it was aimed at presenting a different perspective by analyzing the political incidents and political figures based on the caricatures. Except for one of the cartoons found in Cumhuriyet newspaper, ten of them were published in the newspaper with the signature of Ramiz (GÖKÇE). Except for one of the cartoons in the Akşam newspaper, the other eight were drawn by Cemal Nadir. Except for two of the cartoons in Milliyet newspaper, the other four were illustrated by Togo (KOZMA). All of the cartoons in the Son Posta newspaper were published in the Son Posta newspaper as unsigned.It was seen that the main themes of the caricatures in the newspapers Cumhuriyet, Milliyet and Akşam, which are within this study, showed similarities. On the other hand, it was witnessed that the caricatures in Son Posta newspaper the caricatures Serbest Cumhuriyet Fırkası and Cumhuriyet Halk Fırkası represented the same class and ideas. It was seen that the caricatures in Turkish press were drawn about general issues such as the foundation of SCF, İzmir demonstration, Municipal Elections in 1930 and the closing of SCF, they were drawn based on the ideas which the newspaper represented as well.