Çanakkale Şartlarında Farklı Ekim Zamanlarının Ekmeklik Buğday Çeşitlerinde Verim ve Verim ile İlişkili Öğelere Etkileri
Effects of Different Sowing Times on Yield and Yield-Related Traits in Bread Wheat Grown in Çanakkale
Yazar: Akdamar, M.; Tayyar, Ş.; Gökkuş, A.
Dergi: Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2002
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Bread wheat,sowing time,grain yield,yield components,correlation ; Ekmeklik Buğday,Ekim Zamanı,Verim,Verim Unsurları,Korelasyon

Bu araştırma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin deneme alanında 1997-98 ve 1998-99 büyüme dönemlerinde yürütülmüştür. Dört ekmeklik buğday çeşidinin (Pehlivan, Gönen, Kate A-1 ve Saraybosna) dört ayrı zamanda (20 Eylül, 10 Ekim, 30 Ekim ve 20 Kasım) ekildiği denemede dane verimi, bitki boyu, m2’deki bitki sayısı, m2’deki başak sayısı, bitkideki başak sayısı, başak uzunluğu, başaktaki dane ağırlığı, başaktaki dane sayısı, bin dane ağırlığı, biyolojik verim ve hasat indeksi incelenmiştir. İki yıllık ortalama verilere göre dane verimi üzerine çeşitlerin ve ekim zamanlarının etkisi önemli bulunmuştur. En yüksek dane verimi (373.1 kgda-1) Pehlivan çeşidinde belirlenmiştir. Ekim zamanlarına göre en yüksek dane verimleri 30 Ekim ve 20 Kasım tarihlerinde yapılan ekimlerden elde edilmiştir. Genel olarak denemede çeşitler ve ekim zamanlarının incelenen verim unsurlarına etkileri önemli olmuştur. Ayrıca dane verimi ile bitki boyu, m2’deki bitki sayısı, m2’deki başak sayısı, bitkideki başak sayısı, başaktaki dane ağırlığı, bin dane ağırlığı, biyolojik verim ve hasat indeksi arasındaki ilişkilerin önemli ve olumlu olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak Çanakkale ekolojik şartlarında kışlık ekmeklik buğday 30 Ekim-20 Kasım arasında ekilmelidir. Ekimin gecikmesi (20 Kasım) halinde Gönen, daha önce yapılacak ekimlerde Pehlivan çeşidi kullanılmalıdır.

The study was conducted in the Experimental Field of Agriculture Faculty of Çanakkale Onsekiz Mart University during the 1997-1998 and 1998-1999 growing seasons. In this trial four bread wheat cultivars were sown at four different times. Grain yield, plant height, plant number per plant, head number per m2 and plant, head length, grain weight and number per head, 1000 grain weight, biological yield and harvest index were investigated. According to two years’ average data, the effects of variety and sowing times on grain yield were found to be significant. The highest grain yield (3731 kgha-1) was obtained from cultivar Pehlivan. On the other hand, the highest grain yields were obtained at the sowing times of 30 October and 20 November. The effects of variety and sowing time on yield components investigated in the research were generally significant. Correlations between grain yield and plant height, plant and head number per m2, head number per plant, grain weight per head, 1000 grain weight, biological yield and harvesting index were positively significant. As a result, under the ecological conditions of Çanakkale winter bread wheat should be sown from 30 October to 20 November. Gönen variety should be preferred if the sowing time was late (20 November), but Pehlivan variety should be used early sowing.