hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ebû Mutî' Mekhul b. Fadl en-Nesefî ve İlmi Kişiliği
Abû Mutî' Makhûl ibn Fadl al Nasafî and His Intellectual Personality
Yazar: Bahçıvan, Seyyit
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2012
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Ebû Mutî' en-Nesefî, Mekhûl b. Fadl en-Nesefî ; Marie Bernand, Hanafi firaq tradition,abu muti al nasafi,kitab al radd ala ahl bida

Hanefi fakihlerinden Ebü Mutî‘ Mekhül b. Fadl en-Nesefî (ö.318930) Hanefi fırak geleneğinin ilk temsilcilerindendir. Aynı zamanda bu gelenekte yazılan ve bize kadar da ulaşabilen “Kitâbu'r-Radd ‘alâ Ehli'l-Bida‘ ve'l-Ehvâ ed-Dâlle” adlı eserin sahibidir. Bu sebeple hem kendisi hem de kitabı mezhepler tarihiyle ilgile-nenlerinin ilgisine nail olmuş ve eseri 1980 yılında Marie Bernand tarafından tahkik edilerek yayınlanmıştır. Bu makale sadece Ebü Mutî‘ Mekhül b. Fadl en-Nesefî'nin ilmi kişiliğini konu edinecek, kitabı ve kitabın Marie Bernand tahkikini otantik nüshasıyla karşılaştırarak incelemek, tahkik ve baskısında yapılmış olan hataları değerlendirmek de bir başka makalenin konusu olacaktır.

Abû Mutî' Makhûl ibn Fadl al Nasafî (d.318/ 930) is one of the first representative of Hanafi Firaq tradition and his book “Kitâb al-Radd alá ahl al-bida wa-al-ahwâ al-dalla” is the first book which has reached us. This book has been published in 1980 at the magazine “Annales Islamologiqes” in Egypt by Marie Bernand. The writer has relied on the Oxford University Bodleian Library's copy (no 271) in this work. However, when the article has been examined comparing with the mentioned original copy there are several mistakes has been identified in each page.The aim of this article is to explain Abû Mutî's life and his intellectual personality. Comparision of Marie Bernand's work with the original copy will be subject of another article.
Geçmişten Günümüze Dürzilik
The Druze from the Past to the Present
Yazar: Tan, Muzaffer
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2012
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Druze, Hakim bi-Amr Allah, Taqammus, Hamza b. Ali, Universal Intellect, Uqqal, Juhhal ; Dürzilik, Hakim Biemrillah, Takammus, Hamza b. Ali, Küllî Akıl, Ukkal, Cuhhal

Dürzilik asıl olarak Şiî-İsmaili düşünce içerisinden neşet etmiş, öğretisini meşhur Fatımi halifesi Hâkim Biemrillah'ın uluhiyeti etrafında sistemleştirmiş batıni sırri bir harekettir. Dürziliğin ortaya çıkış süreci ve halife Hâkim kültü, Dürzi davetinin ortaya çıkışı ve gelişimi, dailerin faaliyetleri ve birbirleriyle olan ilişkileri muğlak bir konu olup araştırmacılar arasında halen tartışılmakta ve farklı şekillerde yorumlanmaktadır. Dürzi öğretinin batıni mahiyeti, Dürzi metinlerin farklı anlaşılmaya müsait olması yanında, Dürziliğe dair yapılan çalışmaların genelde ideolojik-sekteryan bir yaklaşım arz etmesi mezhebin gerçek kimliğinin ortaya konmasını zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla Dürzi tarih ve öğretisine dair daha derinlikli ve akademik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu makale Dürzi tarih ve öğretisinin bu manada bir nebze aydınlatılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

The Druze is an esoteric-secret movement which mainly emerged from Shiite-Ismailite thought and systematized its teachings around the holy personality of al-Hâkim bi-Amr Allâh, the well-konwn Fatimid caliph. The emergence of Druze, the cult of al-Hâkim, the formative period of Druze mission, the activities of Druze propagators (du‘ât), their relationship with each other are all obscure matters which have been discussed by the researchers and interpreted in different ways. Apart from the esoteric nature of Druze teaching and religious texts that paved the way for the controversial perceptions, the ideologica-sectarian approach which is generally seen in the studies on the Druze make difficult to put the real identity of the sect. Therefore, the more detailed and academic studies on the history and teaching of Druze are needed. This article aims to shed light, in this sense, on the history and teaching of Druze sect.
Şi'a'da Mehdi İnancının Oluşumunda Fars Kültürünün Etkisi
THE IMPACT OF PERSIAN CULTURE ON FORMATION OF MAHDI BELIEF IN SHIA
Yazar: Topaloğlu, Fatih
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2012
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Shia, Mahdi, Persian, Zoroastrianism ; Şia, Mehdi, Fars, Zerdüştlük

Makalenin konusu, siyasi ve itikadi İslam mezheplerinden Şia'da Mehdi düşüncesinin teşekkülünde Fars kültürünün etkisidir. Girişte Şia'nın daha önceki din ve kültürlerden etkilendiğine dair bazı iddialara kısaca değinildikten sonra Fars kültüründeki kurtarıcı düşüncesi tarihi bazı olaylar ve Zerdüştlük dini metinlerinden örneklerle sunulmaktadır. Birinci bölümde Şia'nın ortaya çıkışı ele alınarak bu konudaki tartışmalar ve bu hususta etkili olan çeşitli hadise ve kavramlar üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde bazı Şii fırkaların Mehdi inancı ve bunun Fars kültüründen ne ölçüde etkilendiği bazı kişiler ve hareketleri bağlamında ortaya konulmaktadır.  Sonuç bölümünde ise Fars kültürünün Şia'nın oluşumuna etkisi konusunda kısa bir değerlendirmemiz bulunmaktadır.

The subject of the article is the influence of the Persian culture on the foundation of the Mahdi belief in Shia which is one of the branches of Islamic politics and belief. In introduction, after the assertions about that the previous religions and cultures influenced Shia briefly addressed, the redeemer thought in Persian culture presented with various historical events and references in texts of Zoroastrianism. In the first chapter; the Shia's foundation process and the discussions about it, and various events and terms regarding the emergence of Shia were studied. In the chapter two, the extent to which some Shia branches were influenced by Mahdi belief and Persian culture in the context of various people and movements was stated. A short review about the influence of Persian culture on Shia appears in conclusion.
Adıyaman Alevilerinin Coğrafi Dağılımları ve Demografik Yapısı
Adıyaman Alevilerinin Coğrafi Dağılımları ve Demografik Yapısı
Yazar: Rençber, Fevzi
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Adiyaman, Alevi Population, Geographical Distribution ; Adıyaman, Alevi Nüfus, Coğrafi Dağılım.

Adıyaman yöresinde Alevîler, Sünnîler ve diğer dinî gruplar yıllarca birlik, beraberlik ve dayanışma içerisinde yüzyıllardır bir arada yaşamışlardır. Geçmişte ve günümüzde yörede Alevî-Sünnî çekişmeleri olmamıştır. Yakın Türkiye tarihinde meydana gelen acı hadiselerinin benzeri Adıyaman'da yaşanmamıştır. Yapılacak alan araştırmalarında incelenen konu ile ilgili yapılması gerekenlerden biri, incelenecek inanç gruplarının coğrafi dağılımı ve demografik yapısının ortaya çıkarılmasıdır. Dede, talip ve sünnîlerle yaptığımız mülakatlar ve gözlem tekniği araştırmamızın veri toplama yöntemidir.  Bunun yanında çalışmamızda Adıyaman il ve ilçelerinde yaşayan Alevî topluluklarının demografik yapısı, Türkiye İstatistik Kurumu “2011 yılı” Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) veri tabanından elde edilmiştir. Çalışmamızda yukarıda saydığımız veri toplama yöntemleri göz önünde bulundurularak, yörede yaşayan Alevîlerin Adıyaman nüfusuna oranı, yaklaşık olarak tespit edilmeye çalışılmıştır.

Adiyaman Alevis’ Geographical Distribution and Demographical Structure Alawis, Sunnis and other religious groups live together, unity and cooperation in Adiyaman. There was not any conflict between Alawite and Sunnite in past and today. In studies on Alawite, their geographical distribution and demographical structure must be considered. In this article, our data method based on observation and interview. Besides, demographical structure of Alawis in Adiyaman took from system of enrolled population census based on address which did by Statistic Association of Turkey in year of 2011. Finally, we tried to find Alawis number approximately in comparison with Adiyaman population
Farsça Yazılmış İlk Makalat Eseri: Beyanu'l-edyan der şerh-i edyan v Mezahib-i cahili ve İslami
The Earliest Known Work on Islamic Sects in The Persian Language: Bayan al Adyan
Yazar: Kaplan, Doğan
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Persian-Maqalat, Abu al Maali, Bayan al Adyan, Schefer, Abbas Ikbal ; Farsça-Makalat, Ebu'l-Mealî, Beyanu'l-Edyan, Ch. Schefer, Abbas İkbal.

On dört asırlık İslam kültür ve medeniyeti içerisinde kullanılan başlıca dil Arapça olsa da Farsça ve Türkçe gibi kadim dillerin de bu kültürün yazılı formlarında öteden beri kullanıldığı bilinmektedir. Bu makalede bunun bir örneği olmak üzere şimdiye kadar bilinen en erken Farsça makâlât eseri olan Ebu'l-Meâlî'nin 5/11.yüzyılda yazmış olduğu Beyânu'l-Edyân adlı eserinin içerik analizi yapılmış, İslam Mezhepleri Tarihini ilgilendiren üçüncü ve dördüncü bölümlerin çevirisi ekte sunulmuştur.

Although the main language used in the fourteen centuries-old Islamic culture and civilization is Arabic, ancient languages such as Persian and Turkish are also used in the written forms of this culture. This article is an example of this, including the earliest known- work in Persian about maqalat tradition that was written in the 11th century by Abu al Maali. His work's name is Bayan al Adyan and we analyzed all chapter of this book and have attached the translated form of third and fourth chapter.
Prof. Dr. Muhammed Cevad Meşkûr'un Hayatı, Eserleri ve Mezhepler Tarihçiliği
LIFE, WORKS AND HERESIOGRAPHI-CAL APPPROACH OF MUHAMMAD JAWAD. J. MASHKUR
Yazar: Ahmetoğlu, Şahin
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; M.J. Mashkur, Sects, His-tory of Islamic Sects ; Muhammed Cevat Meşkûr,mezhepler tarihçiliği

İslam Dünyası ve Batıdaki İslam Mezhepleri Tarihi alanındaki bilimsel araştırmalar 19. yüzyılın sonlarında başlamış, 20. yüzyılın evvellerinden itibaren hız kazanarak asrın sonlarına doğru önemli bir çıkış yakalamıştır. Çalışmaların genel olarak akademik araştırmalar, yayın, tashîh, tâlikat, haşiyeler ve tercümeler üzerine yoğunlaştığı görülmektedirÇalışmamızda İran'da 20. yüzyılın bilim adamlarından, tarih, dil, kültür, özellikle de İslam Mezhepleri Tarihi alanında bilimsel çalışmaları ile tanınan, çok sayıda eseri, tercümesi ve makalesi bulunan Prof. Dr. Muhammed Cevat Meşkür'un hayatı, eserleri ve Mezhepler Tarihçiliğini inceleyeceğiz

The Scholarly researches in the field of History of Islamic Sects in the Islamic World and the West gained momentum from the early 20th century made consi-derable progress at the and of the cen-tury. It is seen that these reearches ba-sicly focus on the academic researches, publications, editions, glossaries and translations. In this paper we shall deal with the life, works, and heresiographical approach of Professor Muhammad Jawad Mashkur, one of the 20th century scholar who has been known through his works on history, lenguage and in the field of History of Islamic Sects in particular, and composed many works and translations.
İbnu'l-Ataiki'nin Hayatı, Eserleri ve er-Risaletu'l-farıka ve'l-milhetu'l-faika Risalesi
Ibn al-Ataiki's Life, Works and his al-Risala al-Fariqa wa al-Milha al-Faiqa
Yazar: Meşkã›r, Muhammed Cevad; Ahmetoğlu, Şahin
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Ibn al-Ataiki, al-Risala al-Fariqa wa al-Milha al-Faiqa, Historiography of Islamic Sects ; İbnü’l-Atâikî, er,Risâletu’l-Fârıka ve’l-Milhetu’l-Fâika,İslam Mezhepleri Tarihçiliği

Bu çalışma, İran bilim adamlarından Prof. Dr. Muhammed Cevad Meşkür'un “İbnü'l-Atâikî'nin Hayatı, Eserleri ve er-Risâletü'l-Fârıka ve'l-Milhetü'l-Fâika” isimli makalesinin dilimize tercümesidir. Yazar, makalede İbnü'l-Atâikî' nin hayatını kısa şekilde anlattıktan sonra müellifin teliflerini tanıtmaktadır. Meşkür, İbnü'l-Atâikî'nin, İslam Mezhepleri Tarihi açısından önemli bir kaynak olan er-Risâletü'l-Fârıka ve'l-Milhetü'l-Fâika isimli risalesi hakkında bilgi vermekte ve Şiî-İmamî makalat ve fırak eserlerinden biri olduğunu vurgulamaktadır. Bu önemli eserin çeşitli kütüphanelerdeki farklı nüshaları hakkında da makalede bilgi verilmektedir. Meşkür'un bu makalesi Türkçeye kazandırılarak konunun ayrıntılarından bilim âleminin faydalanması amaçlanmıştır

This study is translation of Professor Muhammad Jawad Mashkour's article titled “Ibn al-Ataiki's Life, Works and his al-Risala al-Fariqa wa al-Milha al-Faiqa” into Turkish. Author, in article, after telling about Ibn al-Ataiki's life briefly, he explains the mentioned writer's works. Mashkour gives information about Ibn al-Ataiki's al-Risala al-Fariqa wa al-Milha al-Faiqa which is an important source in the History of Islamic Sects, and he underlines that it is one of the works of Shia-Imamah on maqalat and firaq. In this article, thereby by introducing into Turkish Mashkour's article, it is also given information about different copies of this work in various libraries. It was aimed utilization for the science world from details of the subject
Ebû Muti' Mekhul b. Fadl en-Nesefî'nin “Kitabu'r-redd 'ala ehli'l-bida' ve'l-ehve'd-dalle” Adlı Eserinin ve Marie Bernand Tahkikinin Değerlendirilmesi
Abû Mutî Makhûl ibn Fadl al Nasafî's book “Kitâb al-Radd a ahl al-bida wa-al-ahwâ al-dalla and an Evaluation of Marie Bernand's Work on it
Yazar: Bahcıvan, Seyit
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Ebû Mutî' en-Nesefî, Mekhûl b. Fadl en-Nesefî, Kitabu'r-Radd 'ala Ehli'l-Bida' ve'l-Ehva, Marie Bernand, Hanefi fırak geleneği ; Abû MutîÊ» al Nasafî, Maká¸¥ûl ibn Faá¸l al Nasafî, Kitâb al-Radd Ê»alÃ¡ ahl al-bidaÊ» wa-al-ahwâ al-dalla, Marie Bernand, Hanafi firaq tradition

Hanefi fakihlerinden Ebü Mutî‘ Mekhül b. Fadl en-Nesefî'nin (ö.318/930) “Kitâbu'r-Radd ‘alâ Ehli'l-Bida‘ ve'l-Ehvâ ed-Dâlle” adlı eseri Hanefi fırak geleneğinde bize kadar ulaşan ilk kay-naktır. Bu sebeple mezhepler tarihiyle ilgilenenlerinin dikkatini çekmiş ve eser 1980 yılında Marie Bernand tarafından, şu ana kadar bilinen tek yazma nüshasından tahkik edilerek Mısır'da “Annales Islamologiques” (16/39-126) adlı dergide yayınlanmıştır. Ancak bu tahkik, kitabın otantik nüshasıyla kar-şılaştırılarak incelendiğinde basılan nüshada tashif, tahrif, atlama ve yanlış okuma gibi herbir sayfada ortalama 4-5 civarında hata tespit edilmiştir.Bu makale önce “Kitâbu'r-Radd ‘alâ Ehli'l-Bida‘ ve'l-Ehvâ ed-Dâlle” adlı eseri, bilâhare Marie Bernand tahkikini otantik nüshasıyla karşılaştırarak inceleyecek ve kitabın baskısında yapılmış olan hataları doğruları ile birlikte bir cetvel halinde verecektir.

Abû Mutî Makhûl ibn Fadl al Nasafî (d.318/930) is one of the first representative of Hanafi Firaq tradition and his book “Kitâb al-Radd alá ahl al-bida wa-al-ahwâ al-dalla” is the first book which has reached us. This book has been published in 1980 at the magazine “Annales Islamologiques” in Egypt by Marie Bernand. The writer has relied on the Oxford University Bodleian Library's copy (no 271). However, when the article has been examined comparing with the mentioned original copy there are several mistakes has been identified in each page.The aim of this article is to explain Abû Mutî's book firstly and compare Marie Bernand's work with the original copy and make an evaluation about it.
Abbasilerin Son Dönemlerinden İlhanlıların Yıkılışına Kadarki Süreçte Şi'î Sünnî İlişkileri
Shia-Sunni Relations from Late Abbasids until the fall of Ilkhanids
Yazar: Şahin, Hanifi
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Shiite,  Sunni, sect, conflict, Öljeitü ; Şii, Sünni, Mezhep, çatışma, Olcaytu

İlhanlılar dönemi İslam mezhepleri tarihi açsısından oldukça önemlidir. Bu dönemde İran toprakların ilk defa Şiilik devletin resmi mezhebi haline gelmiştir. Şiiler İlhanlı devletine Abbasi hilafetini ortadan kaldırılmasına destek vermişlerdir. Şiilerin Moğol algısı Sünnilere göre daha olumludur. Belki de bu nedenle Şiiler İlhanlı devletinde rahatlıkla görev alabilmişlerdir. Bağdat'ın düşüşü Şii-Sünni ilişkilerinin seyrini etkilemiştir. Ancak en büyük kırılma, Olcaytu'nun Şiiliği benimsemesi ve onu devletin resmi mezhebi haline getirdiği dönemlerde yaşanmıştır. Olcaytu'nun ezan, kamet ve hutbenin orijinal yapısında değişiklikler yapması huzursuzluğun önemli kaynaklarıdır. Şiilerin yönetimde etkili olması, sonraki süreçlerde Şii- Sünni çatışmaların artmasına neden olmuştur. Aslında bu çatışmaların bazı gerekçeleri geçmişten devralınmıştır. Zira Bağdat sokaklarındaki bazı çatışmaların temeli, Büveyhiler dönemine kadar uzanmaktadır. Bu dönemde Sünni mezhepler arasında da çatışmalar yaşanmıştır. Bazen Sünni mezhepler birbirleriyle mücadele ederken Şiilerle ittifak arayışına bile girmişlerdir.

The period of Ilkhanids is the most important for the Islamic sect history. In this period, the Shiism, first time, became the offical sect in Iran. The Shiites supported the Ilkhandis in the proces of the eliminating of the Abbasid caliphate. Shiites's perception of the Mongols is more positive than Sunnis's perception. For this reasan, they could easily have become part of the Ilkhanids state. The fall of Baghdad, has influenced the course of the Shiite-Sunni relations. But the biggest gap between Sunnis and Shiites has took place after the acceptance of the Shia by Öljeitü and making it the state's official sect in Iran.  The changes of the original structure of the adhan, iqamah and friday khutbah that were made by Öljeitü, are the major cause of the unrest in the society.The influence of the Shia in the management, has led to be an increase conflicts between  Shia and Sunni in  the next process. Actually, Some of the reasons for the conflict are inherited from the past. Because, the basis of some conflicts in the streets of Baghdad extends to period Buyids. In this period, there have been conflicts between Sunni sects. Sometimes the Sunni sects, while fighting each other, have made an alliance with the Shiites
İran Coğrafyasının Şi'îleşme Süreci -İlk Dönem Emeviler, Abbasiler-
The Process of Becoming Shiite of the Iran Geography: First Term and Umayyad, Abbasid-
Yazar: Topaloğlu, Fatih
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Iran, Fars, Islamization ; İran, Farslılar, İslamlaşma

Farslılar ile Araplar, çeşitli vesilelerle İslam öncesi dönemde de tanışıktılar. Hz. Peygamber'in sağlığında gönderdiği davetçiler ile Bahreyn'de bir kısım Farslılar İslam'a girmiş, bir kısmı da eski dinleri üzere yaşamaya devam etmişti. Selman-ı Farsi, daha Hz. Peygamber döneminde Müslüman olan ilk Farslı kabul edilmekle birlikte Farslılar arasında İslam'ın büyük ölçüde yayıl-ması Fars coğrafyasının fethinden ancak iki yüzyıl kadar sonra mümkün olmuştu. Farslıların, içerisinde bulunulan çok dinli ve kültürlü ortamın etkisi, yönetici ve valilerin halk üzerindeki olumsuz politikaları, yeni dinin ve yönetimin çeşitli sosyal, kültürel ve ekonomik sebeplerle yeterince benimsenememiş olması, bazılarına göre ise Hz. Hüseyin vasıtasıyla Peygamber ailesi ile kurulan akrabalık bağı gibi etkenlerle zamanla Şia'ya meylettikleri düşünülmektedir. Irak'a ve İslam coğrafyasının önemli merkezlerine göç eden ve Emevi iktidarının zulmüne maruz kalan Farslı mevalinin de bu sürece önemli katkısı olduğunu kanaatindeyiz. Şiiliğin Farslılar arasında tam anlamıyla kabul görmesi ise Safeviler döneminde Şiiliğin Devletin resmi mezhebi ilan edilmesiyle olmuştur.

Persians and Arabs, on several occa-sions, was familiar to the pre-Islamic period. Some Persians in Bahrain con-verted to Islam with envoys send by Prophet, some of them had continued on their old religion. Persian Selman, although accepted the first Persian Muslims during the life of Prophet but largely spread of Islam among Persians had been able to after two centuries after the conquest of Persian geography. The Persians of in the current multi-religious and multicultural environment impact, managers and governors on public negative policies, the new religion and the management of various social, cultural and economic reasons enough to be adopted could not be, according to some family kinship established by Prophet's family with Hussein, with such as factors Persians tended to Shia. The Persian slaves who exposed to the tyranny of Umayyad rule have migrated to Iraq and the important centers of Islamic world have an important contribution to this process. Shia literally acceptance of the Persians during the Safavid Shi'ism has been with the an-nouncement of the official denomination.
Yemen'de Zeydî-Sünnî İlişkilerinin Tarihi Arka Planı
Historical Backround of Zaydiyya-Ahl al-Sunna Relationships in Yaman
Yazar: Gökalp, Yusuf
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Yaman, Zaydiyye, Zaydi, Ahl al-Sunna, Sunni ; Yemen, Zeydiyye, Zeydi, Ehl-i Sünnet, Sünni

Bu makalenin amacı; İslam tarihi boyunca, Yemen'de faaliyet gösteren Zeydiyye ile Sünni olarak bilinen mezhepler arasındaki ilişkinin tarihi boyutunu analiz etmektir. Yemen, İslam tarihinin ilk dönemlerinden itibaren Zeydiyye ve İsmailiyye gibi Şii gelenekte yer alan mezhepler ile Hanbeli, Şafii ve Eşariyye gibi Sünni gelenekte yer alan mezheplere ev sahipliği yapmıştır. Zeydiyye mezhebi Sa'da şehri merkezli Kuzey Yemen'de Sünni gelenekte yer alan mezhepler ise daha ziyade Güney Yemen'de varlığını sürdürmektedir. Zeydiyye ile Ehl-i Sünnet arasında siyasi ve itikadi alanda süren bir mücadele söz konusudur. Bu iki mezhep arasındaki ilişki, geçmişten günümüze devam eden, bir iktidar mücadelesi olarak da tanımlanabilir. Ancak diğer Şii gruplara nispetle Zeydi-Sünni ilişkileri daha ılımlı ve uzlaşmacı bir görüntü arz etmektedir. Zeydiyye mezhebinin imamet ve sahabe hakkındaki görüşlerinin Zeydiyye ile Ehl-i Sünnet arasındaki ilişkilerin şekillenmesinde etkili olduğu anlaşılmaktadır.

The study aims to explore the relationships between two of the first known sects: Zaydiyye and Ahl al-Sunna, which were active in Yaman throughout Islam history. From the beginning of the Islamic history, Yaman region has hosted both Zaydiyya and Isma'ili groups, which are connected to Shi'i tradition, and Hanbali, Shafi'i and Ashariyya groups, which are connected to Sunni tradition. Zaydiyya sect made its presence near relatively more centralized Northern Yaman whereas Sunni sects were mostly populated in Southern Yaman. It is well documented that there have been political and theoretical conflicts between Zaydiyya and Ahl al-Sunna. In fact, the relationship between these two sects can be defined as an ongoing power struggle that still exists today. However, when compared to other Shi'i groups, the relationships between Zaydi and Sunni groups can be characterized as being milder and more reconciliatory. It is suggested that Zaydiyya's approach to Imams and companions impacted the formation of Zaydiyya and Ahl al-Sunna relationships.
Yemen'de Bir Hafta
Yemen'de Bir Hafta
Yazar: Ümit, Mehmet
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Yemen

Doktora ve sonrası çalışmalarımda genellikle Zeydîlik üzerine yoğunlaştım. Ancak günümüzdeki Zeydîleri ve yaşadıkları ortamı görme fırsatım olmamıştı. 2013 yılı Kurban Bayramında böyle bir fırsat oluştu ve bir grup hocamızla birlikte Zeydîlerin bugün yaşadıkları ülke Yemen'e gittik. Söz konusu heyette yer alan hocalarımız: Prof. Dr. Mehmet Mahfuz Söylemez, Prof. Dr. Halil İbrahim Bulut, Doç. Dr. Cemil Hakyemez, Yakup Işık ve Doç. Dr. Mehmet Ümit.

Doktora ve sonrası çalışmalarımda genellikle Zeydîlik üzerine yoğunlaştım. Ancak günümüzdeki Zeydîleri ve yaşadıkları ortamı görme fırsatım olmamıştı. 2013 yılı Kurban Bayramında böyle bir fırsat oluştu ve bir grup hocamızla birlikte Zeydîlerin bugün yaşadıkları ülke Yemen'e gittik. Söz konusu heyette yer alan hocalarımız: Prof. Dr. Mehmet Mahfuz Söylemez, Prof. Dr. Halil İbrahim Bulut, Doç. Dr. Cemil Hakyemez, Yakup Işık ve Doç. Dr. Mehmet Ümit.