‘Azrâ’u Câkartâ Adlı Romanın Türkçe Çevirilerinin Çeviri Stratejileri Açısından İncelenmesi
Analysis of Turkish Translation of The Novel Azra Jakarta in Terms of Translation Strategies
Yazar: Yıldız, Musa; Şanverdi, Halil İbrahim
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları, Vol. 19 No. 19, 2018
Anahtar kelimeler: Arapça-Türkçe Çeviri,Çeviri Stratejileri,Yazın Çevirisi ; Arabic-Turkish Translation,Translation Strategies,Literary Translation

Çeviri sırasında kaynak ve hedef dil normlarının yanında çevirmenlerin dikkat etmesi gereken diğer bir husus kaynak metnin türüdür. Özellikle yazın çevirisinde karşılaşılan zorluklar göz önüne alındığında çevirmenlerin çeviriye başlamadan önce çeviri alanına dair bazı bilgilere sahip olması gerekmektedir. Roman, öykü, tiyatro ya da şiir çevirisinin hedef dilde nasıl yansıtıldığı çok önemlidir. Çünkü çevirmenin çeviri sırasındaki tercihleri hedef metnin okunabilirliğini etkileyen en önemli unsurdur. Klasik ve dini eser çevirilerinin yanında son yıllarda edebi alanda Arapçadan Türkçeye yapılan çeviri eserler incelendiğinde ilk sırayı roman türü almaktadır. Arap edebiyatından başta Nobel ödüllü Necîb Mahfûz olmak üzere başka yazarların da edebi eserleri Türkçeye aktarılmaktadır. Necîb el-Kîlânî, 1931-1995 yılları arasında yaşamış ve hayatına otuza yakın romanıyla birlikte öykü, deneme ve bilimsel bilgi içeren birçok eser sığdırmıştır. Yazdığı romanlarla Mısır’da çeşitli ödüllere layık görülen yazarın Türkçeye çevrilmiş 10’dan fazla eseri bulunmaktadır. Çalışmamızda Türkçeye farklı çevirmenler tarafından aktarılan Kîlânî’nin ‘Azrâu Câkartâ adlı romanı çeviri stratejileri açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde çeviri, çeviri stratejileri, romanın konusu, roman yazarı hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümde de kaynak ve hedef metinlerden alınan örnekler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında Arapçadan Türkçeye çevrilen eserlerde ne gibi yöntemlere başvurulduğu ortaya konulmuştur. Çalışmanın çevirmenlere çeviri sırasında hangi çeviri stratejilerini kullanabilecekleri hakkında bilgi vereceği düşünülmektedir. 

Along with the source and target language norms that translators should pay attention to the kind of source text during translation. Especially for difficulties in the literary translation, translators should have some knowledge of translation before starting translation. It is very important how a translation of a novel, story, theater or poetry is reflected in the target language. Because the translator’s preferences are the most important factor affecting the readability of the target text. In addition to the translation of classical and religious works, the novel translation is first in the translation works from Arabic to Turkish in the literary field in recent years. The literary works of other writers, especially with Nobel Prize winner Najib Mahfuz from Arabic literature, are translated to Turkish. Najib al-Kilani lived between 1931 and 1995 and wrote stories, essays and academic works with almost thirty novels. He was awarded several prizes in Egypt for his novels and more than ten novels translated into Turkish. In this study, Kilani’s Azra Jakarta novel which was translated into Turkish by different translators was analyzed comparatively in terms of translation strategies. In the first part of the study is given information about translation, translation strategies, the subject of the novel, the novelist and in the second part analyzed comparatively samples taken from the source and target texts. In this study it is revealed which strategies are used in translations from Arabic to Turkish. It is thought that this study will give information to translators about which strategies to use during translation.