DİL İÇGÜDÜSÜ: ZİHİN DİLİ NASIL MEYDANA GETİRİR
The Language Instinct: How the Mind Creates Language
Yazar: Karabacak, Merve
Dergi: Gazi Türkiyat No. 35, 2024
Anahtar kelimeler: Child Language Acquisition ; Çocuğun Dil Edinimi ; Linguistic Performance Science ; Dil Kullanım Bilimi ; Linguistic Structures (Incl. Phonology, Morphology and Syntax) ; Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil) ; Phonetics and Speech Science ; Fonetik ve Konuşma Bilimi ; Psycholinguistics (Incl. Speech Production and Comprehension) ; Psikodilbilim (Konuşma Üretimi ve Anlama dahil) ; instinct,language,mind,the language instinct ; içgüdü,dil,zihin,dil içgüdüsü

İçgüdü, Psikoloji Sözlüğünde “herhangi bir türe özgü doğuştan var olan yetkin ve bir ereğe yönelik örgütlenmiş, özdevimsel etkinlikler bütününe” (Gürün 1991: 70) verilen ad olarak tanımlanmaktadır. Bu kavram için aynı sözlükte “bireyin doğuştan getirdiği öğrenilmemiş beceriler” (Gürün 1991: 70) ifadelerine de yer verilmiştir. “İçgüdü” kavramı bu anlamlarıyla yazıya konu olan eserde esas çerçeveyi oluşturan öge konumunda yer almaktadır. Söz konusu kavramı ele alan, Steven Pinker tarafından The Language Instinct: How the Mind Creates Language özgün adıyla 1994 yılında yayımlanan eser, Dil İçgüdüsü: Zihin Dili Nasıl Meydana Getirir adıyla Feray İlgün’ün çevirisi ve Bilge Kültür Sanat Yayınları’nın 2018 yılındaki ilk baskısı neticesinde Türkçeye kazandırılmıştır. Bu eser, Pinker’in dilbilimin yanı sıra nörobilim, antropoloji, psikoloji, biyoloji gibi pek çok bilim dalından yaralanarak dile getirdiği dil kavramı hakkındaki ayrıntılı açıklamalarından oluşmaktadır. Eserde, Pinker’in dilin öğrenilerek edinilmediği, insanın bu yetenekle doğuştan donatıldığı görüşü içgüdü kavramıyla farklı başlıklar altında Chomsky, Darwin, Sapir, Whorf gibi isimlerin görüşleri ele alınıp incelenerek açıklanmış ve dille ilgili hususlara dair örnekler İngilizce üzerinden verilmiştir. Eserin içeriğinde, bir Önsöz; Bir Sanat Edinme İçgüdüsü, Gevezeler, Zihince, Dil Nasıl Çalışır, Sözcükler, Sözcükler, Sözcükler, Sessizliğin Sesleri, Konuşan Kafalar, Babil Kulesi, Yeni Doğan Bebek Cennet’i Tasvir Ediyor, Dil Organları ve Dilbilgisi Genleri, Big Bang, Büyük Patlama, Dil Bilirkişileri ve Zihin Tasarımı adlarında on üç bölüm; son kısımda ise Notlar, Kaynakça, Terimler Sözlüğü ve Dizin başlıkları bulunmaktadır.

Instinct is defined in the Psikoloji Sözlüğü as ‘a set of competent, self-directed activities that are innate to any species and organised towards a goal’ (Gürün 1991: 70). For this concept, the same dictionary also includes the expression ‘unlearnt skills that an individual is born with’ (Gürün 1991: 70). With these meanings, the concept of ‘instinct’ is the element that constitutes the main framework in the work that is the subject of this article. Dil İçgüdüsü Zihin Dili Nasıl Meydana Getirir, published by Steven Pinker in 1994 under the original title The Language Instinct: How the Mind Creates Language has been translated into Turkish with the translation of Feray İlgün and the first edition of Bilge Kültür Sanat Yayınları in 2018. This work consists of Pinker's detailed explanations about the concept of language, which he expresses with the help of many disciplines such as neuroscience, anthropology, psychology, biology as well as linguistics. In the work, Pinker's view that language is not acquired by learning and that human beings are innately equipped with this ability is explained by analysing the views of names such as Chomsky, Darwin, Sapir, Whorf under different headings with the concept of instinct, and examples of language-related issues are given in English. The content of the work includes an Önsöz; thirteen chapters titled Bir Sanat Edinme İçgüdüsü, Gevezeler, Zihince, Dil Nasıl Çalışır, Sözcükler, Sözcükler, Sözcükler, Sessizliğin Sesleri, Konuşan Kafalar, Babil Kulesi, Yeni Doğan Bebek Cennet’i Tasvir Ediyor, Dil Organları ve Dilbilgisi Genleri, Big Bang, Büyük Patlama, Dil Bilirkişileri and Zihin Tasarım; the last section includes Notlar, Kaynakça, Terimler Sözlüğü and Dizin.