hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Arnavutluk Kralı Zog’un Türkiye’ye Sığınmasının Türk Basınına Yansıması
Arnavutluk Kralı Zog’un Türkiye’ye Sığınmasının Türk Basınına Yansıması
Yazar: Özcan, Halil
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 16 No. 32, 2023
Anahtar kelimeler: Turkish Foreign Policy ; Türk Dış Politikası ; History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Arnavutluk,Türkiye,Kral Zog,Türk Basını,İtalya İşgali.

Arnavutlar, nüfusun çoğunluğunun Müslüman olması sebebiyle Türklerle birlikte Osmanlı Devleti’ni beş asır yöneten millet olma özelliğine sahiptir. Türkiye, kurtuluş ve kuruluşta Atatürk’ün liderliğinde tam bağımsız bir politika izlerken aynı dönemde Atatürk gibi bir liderden yoksun olan Arnavutluk, İtalya’ya tavizler vererek Cumhuriyetten Krallığa geçti. İtalya’nın etkisiyle Balkan Paktına dâhil olamayan Arnavutluk, bu ülkenin işgaliyle karşı karşıya kaldı. Kral, iki günlük oğlu ve lohusa eşiyle tacını ve tahtını terk ederek önce Yunanistan’a sonra da Türkiye’ye sığınmak zorunda kaldı. Devrik Kralın iki aylık (03 Mayıs-01 Temmuz 1939) zoraki misafirliğinin Türk basını temelinde (Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi ile Devlet Arşivleri Cumhuriyet Arşivinde belge bulunamadığı için) ilk defa bir akademik çalışmada incelenmesi, bu makalenin özgünlüğünü oluşturmaktadır. Arnavutluk’un işgalinin Türk basınına ve Türk dış politikasına yansıması, ayrı bir bilimsel çalışma konusu yapıldığı için bu çalışma, Kral Zog’un Türkiye’ye sığınmasıyla sınırlandırılmıştır.

Arnavutlar, nüfusun çoğunluğunun Müslüman olması sebebiyle Türklerle birlikte Osmanlı Devleti’ni beş asır yöneten millet olma özelliğine sahiptir. Türkiye, kurtuluş ve kuruluşta Atatürk’ün liderliğinde tam bağımsız bir politika izlerken aynı dönemde Atatürk gibi bir liderden yoksun olan Arnavutluk, İtalya’ya tavizler vererek Cumhuriyetten Krallığa geçti. İtalya’nın etkisiyle Balkan Paktına dâhil olamayan Arnavutluk, bu ülkenin işgaliyle karşı karşıya kaldı. Kral, iki günlük oğlu ve lohusa eşiyle tacını ve tahtını terk ederek önce Yunanistan’a sonra da Türkiye’ye sığınmak zorunda kaldı. Devrik Kralın iki aylık (03 Mayıs-01 Temmuz 1939) zoraki misafirliğinin Türk basını temelinde (Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi ile Devlet Arşivleri Cumhuriyet Arşivinde belge bulunamadığı için) ilk defa bir akademik çalışmada incelenmesi, bu makalenin özgünlüğünü oluşturmaktadır. Arnavutluk’un işgalinin Türk basınına ve Türk dış politikasına yansıması, ayrı bir bilimsel çalışma konusu yapıldığı için bu çalışma, Kral Zog’un Türkiye’ye sığınmasıyla sınırlandırılmıştır.
Meiji’den Günümüze Japonya’da Uluslararası İlişkiler Disiplininin Tarihsel Gelişimi
Meiji’den Günümüze Japonya’da Uluslararası İlişkiler Disiplininin Tarihsel Gelişimi
Yazar: Doğrul, Mürsel; Çemrek, Murat
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 16 No. 32, 2021
Anahtar kelimeler: Regional Studies ; Bölgesel Çalışmalar ; Politics in International Relations ; Uluslararası İlişkilerde Siyaset ; Far East Studies ; Uzakdoğu Çalışmaları ; Uluslararası İlişkiler,Japonya,Meiji Dönemi,Staatslehre,Nihonjinron,Bölge Çalışmaları

Japonya’da Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinin kökenleri sayılan çalışmalar, Meiji Dönemi’nin öncesine kadar uzanmaktadır. 1905’de Japonların Ruslara karşı elde ettikleri galibiyet ile birçok konuda olduğu gibi Uİ’nin kapsamı Japonya’yı da kapsayacak şekilde genişlemiştir. Ancak Japonya’da uzun bir süre staatslehre geleneğinin (Alman genel devlet teorisi) etkisinde kalan disiplin, Pasifik Savaşı’ndaki yenilginin günah keçisi ilan edilerek 1970’lere kadar körelecektir. Yakın dönemde ise Nihonjinron (日本人論 - Japon ulusal ve kültürel kimliğine odaklanan) gelenek, kapsamlı güvenlik, insani güvenlik ve pasifizm tartışmaları arasından sıyrılarak öne çıkacaktır. Meiji Restorasyonu’nun başından itibaren dönemlendirmelerle Uİ disiplininin genel durumunun ele alındığı bu çalışma, 1973 sonrasında disiplinin geçirdiği dönüşüm açısından ayrıca önem arz etmektedir. Çalışmanın sonucunda disiplinin Japonya serüveni, uğradığı anlam durakları ve diğer disiplinlerden ayrılıp kurumsallaşması Uİ ve alan çalışmaları özelindeki rakamsal artışlar ışığında analiz edilmiştir.

Japonya’da Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinin kökenleri sayılan çalışmalar, Meiji Dönemi’nin öncesine kadar uzanmaktadır. 1905’de Japonların Ruslara karşı elde ettikleri galibiyet ile birçok konuda olduğu gibi Uİ’nin kapsamı Japonya’yı da kapsayacak şekilde genişlemiştir. Ancak Japonya’da uzun bir süre staatslehre geleneğinin (Alman genel devlet teorisi) etkisinde kalan disiplin, Pasifik Savaşı’ndaki yenilginin günah keçisi ilan edilerek 1970’lere kadar körelecektir. Yakın dönemde ise Nihonjinron (日本人論 - Japon ulusal ve kültürel kimliğine odaklanan) gelenek, kapsamlı güvenlik, insani güvenlik ve pasifizm tartışmaları arasından sıyrılarak öne çıkacaktır. Meiji Restorasyonu’nun başından itibaren dönemlendirmelerle Uİ disiplininin genel durumunun ele alındığı bu çalışma, 1973 sonrasında disiplinin geçirdiği dönüşüm açısından ayrıca önem arz etmektedir. Çalışmanın sonucunda disiplinin Japonya serüveni, uğradığı anlam durakları ve diğer disiplinlerden ayrılıp kurumsallaşması Uİ ve alan çalışmaları özelindeki rakamsal artışlar ışığında analiz edilmiştir.
Soğuk Savaş Yıllarında Türkiye’nin Doğusunda Rus Casusluk Faaliyetleri: Erzurum Örneği
Soğuk Savaş Yıllarında Türkiye’nin Doğusunda Rus Casusluk Faaliyetleri: Erzurum Örneği
Yazar: Temizgüney, Firdes
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 16 No. 32, 2022
Anahtar kelimeler: Turkish Foreign Policy ; Türk Dış Politikası ; History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Soğuk Savaş,Sovyet Rusya,Türkiye,Casusluk,Erzurum

Soğuk Savaş mücadelesinin hız kazandığı 1950’li yıllarda pek çok ülkede casusluk faaliyetleri gerçekleştiren Sovyet Rusya’nın etkinlik sağlamaya çalıştığı ülkelerden biri de Türkiye oldu. Ruslar, İstanbul ve Ankara gibi şehirlerin yanı sıra doğu illerinde de yoğun bir casusluk faaliyetlerine girişti. Çok sayıda casus skandalı, yakalanan casusların tutuklanması ve yargılanması bu döneme damgasını vurdu. Kendini doğrudan Sovyet Rusya’nın tehdidi altında hisseden Türkiye, yakalanan Rus casuslara karşı üst sınırdan cezalar belirledi. Hatta 1950-1960 yılları arasında idam cezası verilen iki casusluk davasından ikisinin de Rusya adına casusluk yapanlar için uygulanmış olması, Türkiye’nin Rus casusluk faaliyetlerine karşı hassasiyetini göstermesi açısından önemlidir. Bu iki davadan birine konu olan Erzurum’daki casusluk olayı, Rusya’nın tarihi emelleri ile örtüşen yayılmacı politikasının doğudaki yansımasıydı. Bu çalışmada; Sovyet Rusya’nın Türkiye’nin doğusunda gerçekleştirdiği casusluk faaliyetlerinin mahiyeti, 1953 yılında Erzurum’da meydana gelen Rus casusluk olayından hareketle ele alındı.

Soğuk Savaş mücadelesinin hız kazandığı 1950’li yıllarda pek çok ülkede casusluk faaliyetleri gerçekleştiren Sovyet Rusya’nın etkinlik sağlamaya çalıştığı ülkelerden biri de Türkiye oldu. Ruslar, İstanbul ve Ankara gibi şehirlerin yanı sıra doğu illerinde de yoğun bir casusluk faaliyetlerine girişti. Çok sayıda casus skandalı, yakalanan casusların tutuklanması ve yargılanması bu döneme damgasını vurdu. Kendini doğrudan Sovyet Rusya’nın tehdidi altında hisseden Türkiye, yakalanan Rus casuslara karşı üst sınırdan cezalar belirledi. Hatta 1950-1960 yılları arasında idam cezası verilen iki casusluk davasından ikisinin de Rusya adına casusluk yapanlar için uygulanmış olması, Türkiye’nin Rus casusluk faaliyetlerine karşı hassasiyetini göstermesi açısından önemlidir. Bu iki davadan birine konu olan Erzurum’daki casusluk olayı, Rusya’nın tarihi emelleri ile örtüşen yayılmacı politikasının doğudaki yansımasıydı. Bu çalışmada; Sovyet Rusya’nın Türkiye’nin doğusunda gerçekleştirdiği casusluk faaliyetlerinin mahiyeti, 1953 yılında Erzurum’da meydana gelen Rus casusluk olayından hareketle ele alındı.
I. Kılıç Arslan’ın Anadolu’daki Beka Mücadelesinde I. Haçlı Seferi’ne Karşı Diplomatik Girişimleri
I. Kılıç Arslan’ın Anadolu’daki Beka Mücadelesinde I. Haçlı Seferi’ne Karşı Diplomatik Girişimleri
Yazar: Altınay, Ramazan; Çeçen, Esra
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 16 No. 32, 2022
Anahtar kelimeler: History of Seljuk ; Selçuklu Tarihi ; History of Muslim Turkish Countries and Societies ; Türk İslam Devletleri Tarihi ; Türkiye Selçukluları,I. Kılıç Arslan,Haçlılar,Diplomasi,BekaMücadelesi.

Türkiye Selçukluları, Haçlılar tarafından İslam ve Türk varlığını sona erdirmek için girişilen ve “Haçlı Seferleri” olarak bilinen saldırılara karşı verdikleri mücadelelerle ortaçağ Anadolu Türk tarihine damgalarını vurmayı başarmışlardır. Sultan I. Kılıç Arslan, 1097 yılı Haçlı Seferi’nde başkenti İznik’i kaybetmesinin ardından Haçlılara karşı kurduğu diplomatik girişimlerle devletin bekasını korumaya ve Türklerin Anadolu’da kalıcı olmalarını sağlamaya çalışmıştır. Haçlı saldırılarına büyük bir cesaret ve akıllı bir diplomasiyle karşı çıkan Sultan I. Kılıç Arslan, beka mücadelesinde yapılması gereken her şeyi yapmaya gayret etmiştir. Bu makalede I. Haçlı Seferi’nin gerçekleşme nedenleri, Türkiye Selçuklu Devleti’nin diplomatik ilişkilerde bulunduğu siyasi teşekküller, 1097 yılı Haçlı Seferi’nde İznik’in teslimi konusunda Bizans ile yürütülen diplomasi, Sultan I. Kılıç Arslan’ın 1097 ve 1101 yılı Haçlı Seferleri’ne karşı diğer Türk devlet, beylik ve emirleriyle kurduğu diplomatik ilişkiler ile bu ilişkilerde elde edilen başarılar sonucunda Haçlı ordularının Merzifon, Konya ve Ereğli’de imha edilmeleri incelenecektir.

Türkiye Selçukluları, Haçlılar tarafından İslam ve Türk varlığını sona erdirmek için girişilen ve “Haçlı Seferleri” olarak bilinen saldırılara karşı verdikleri mücadelelerle ortaçağ Anadolu Türk tarihine damgalarını vurmayı başarmışlardır. Sultan I. Kılıç Arslan, 1097 yılı Haçlı Seferi’nde başkenti İznik’i kaybetmesinin ardından Haçlılara karşı kurduğu diplomatik girişimlerle devletin bekasını korumaya ve Türklerin Anadolu’da kalıcı olmalarını sağlamaya çalışmıştır. Haçlı saldırılarına büyük bir cesaret ve akıllı bir diplomasiyle karşı çıkan Sultan I. Kılıç Arslan, beka mücadelesinde yapılması gereken her şeyi yapmaya gayret etmiştir. Bu makalede I. Haçlı Seferi’nin gerçekleşme nedenleri, Türkiye Selçuklu Devleti’nin diplomatik ilişkilerde bulunduğu siyasi teşekküller, 1097 yılı Haçlı Seferi’nde İznik’in teslimi konusunda Bizans ile yürütülen diplomasi, Sultan I. Kılıç Arslan’ın 1097 ve 1101 yılı Haçlı Seferleri’ne karşı diğer Türk devlet, beylik ve emirleriyle kurduğu diplomatik ilişkiler ile bu ilişkilerde elde edilen başarılar sonucunda Haçlı ordularının Merzifon, Konya ve Ereğli’de imha edilmeleri incelenecektir.
Kars Müzesi’nde Yer Alan Urartu Ok Uçları
Kars Müzesi’nde Yer Alan Urartu Ok Uçları
Yazar: Bingöl, Akın; Karageçi, Dilek
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 16 No. 32, 2022
Anahtar kelimeler: Pre-Islamic Turkish History ; İslam Öncesi Türk Tarihi ; General Turkish History (Other) ; Genel Türk Tarihi (Diğer) ; Urartu,Ok ucu,Kars Müzesi,Maden,Madencilik.

Türkiye’nin Kafkaslara açılan kapısı olan Kars ili, coğrafi konumu itibariyle Kafkasya coğrafyasında stratejik bir önem taşımaktadır. Bu stratejik öneme, Kars bölgesinin zengin su kaynakları, verimli arazileri ve maden yatakları ayrı bir değer katmaktadır. Nitekim Doğu Anadolu Bölgesi’nin özellikle maden bakımından zenginliği, eskiçağdan itibaren toplumların hedef noktası hâline gelmesine neden olmuştur. Bu sebeple bölgedeki zenginliği elde etmek isteyen Asurlar buraya seferler düzenlemiştir. Bu seferlerin kaydı niteliğinde olan tabletlerden, bölgenin maden işlemede ileri seviyede olduğu anlaşılmaktadır. Urartu Devleti de kurulduktan sonra, bölgesindeki madencilik mirasını devralarak, maden teknolojisinde hızla ustalaşmıştır. Urartu Devleti gelişmeye başlayınca, sanayisi için gerekli hammadde ihtiyacı artmış; böylece İşpuini-Menua döneminden itibaren Urartu kralları kuzey bölgelerine seferler düzenlemiştir. Kars Müzesinde bulunan demir ok uçları da bunların bir sonucudur. Tunç ok uçları ise İskit ve Kimmer topluluklarının bölgeye gelmesiyle göze çarpmaktadır. Urartu ordularında görev alan paralı askerlerin tunç ok uçları kullandıkları anlaşılmaktadır. Çalışmamızda Urartu madenciliğine göz atarak, Urartu silahları, silahların ve ok uçlarının yapım tekniklerini, ok tipolojisini ve özelliklerini inceleyerek Kars müzesinde mevcut olan Urartu ok uçlarını ele alacağız.

Türkiye’nin Kafkaslara açılan kapısı olan Kars ili, coğrafi konumu itibariyle Kafkasya coğrafyasında stratejik bir önem taşımaktadır. Bu stratejik öneme, Kars bölgesinin zengin su kaynakları, verimli arazileri ve maden yatakları ayrı bir değer katmaktadır. Nitekim Doğu Anadolu Bölgesi’nin özellikle maden bakımından zenginliği, eskiçağdan itibaren toplumların hedef noktası hâline gelmesine neden olmuştur. Bu sebeple bölgedeki zenginliği elde etmek isteyen Asurlar buraya seferler düzenlemiştir. Bu seferlerin kaydı niteliğinde olan tabletlerden, bölgenin maden işlemede ileri seviyede olduğu anlaşılmaktadır. Urartu Devleti de kurulduktan sonra, bölgesindeki madencilik mirasını devralarak, maden teknolojisinde hızla ustalaşmıştır. Urartu Devleti gelişmeye başlayınca, sanayisi için gerekli hammadde ihtiyacı artmış; böylece İşpuini-Menua döneminden itibaren Urartu kralları kuzey bölgelerine seferler düzenlemiştir. Kars Müzesinde bulunan demir ok uçları da bunların bir sonucudur. Tunç ok uçları ise İskit ve Kimmer topluluklarının bölgeye gelmesiyle göze çarpmaktadır. Urartu ordularında görev alan paralı askerlerin tunç ok uçları kullandıkları anlaşılmaktadır. Çalışmamızda Urartu madenciliğine göz atarak, Urartu silahları, silahların ve ok uçlarının yapım tekniklerini, ok tipolojisini ve özelliklerini inceleyerek Kars müzesinde mevcut olan Urartu ok uçlarını ele alacağız.
Ziya Gökalp’a Göre Kızılelma ve Ceditçilik Hareketi
Ziya Gökalp’a Göre Kızılelma ve Ceditçilik Hareketi
Yazar: Alp, Alper
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 17 No. 33, 2023
Anahtar kelimeler: History of Central Asia ; Orta Asya Tarihi ; Turkish Cultural History ; Türk Kültür Tarihi ; Intellectual History of Ottoman ; Osmanlı Düşünce Tarihi ; Ziya Gökalp,Ceditçilik,Rusya Müslümanları,Kızılelma,Türkçülük.

Bu makalede Ziya Gökalp’ın Kızılelma şiiri çerçevesinde söz konusu kavrama yüklediği anlam, sergilediği yaklaşım incelenmiştir. İdeal mefhumuna büyük önem atfeden Gökalp’ın, Türk milletini içinde bulunduğu krizlerden kurtaracak ideali “Kızılelma” kavramı ile sembolleştirdiği görülmüştür. Onun bu düşünceye yönelmesinde Türk Yurdu Dergisinde ve Türk Ocağında birlikte çalıştığı vaktiyle hem Rusya Müslümanları arasındaki ceditçilik akımının hem de eserin yazıldığı dönemde Türkçülük akımının önde gelen temsilcileri olan Hüseyinzade Ali, Yusuf Akçura ve Ahmed Ağaoğlu gibi aydınların büyük etkisi olduğu anlaşılmıştır. Mevcut süreç ve koşulların verdiği ilhamla Kızılelma kavramını anlatan eserinde Gökalp’ın ceditçilik unsurlarını oldukça sık kullandığı görülmüş, bu unsurlar ayrı ayrı tespit edilerek açıklanmıştır. Görülen o dur ki Ziya Gökalp’ın bu eserinde Kızılelma kavramı ile ceditçilik iç içe geçmiştir.

Bu makalede Ziya Gökalp’ın Kızılelma şiiri çerçevesinde söz konusu kavrama yüklediği anlam, sergilediği yaklaşım incelenmiştir. İdeal mefhumuna büyük önem atfeden Gökalp’ın, Türk milletini içinde bulunduğu krizlerden kurtaracak ideali “Kızılelma” kavramı ile sembolleştirdiği görülmüştür. Onun bu düşünceye yönelmesinde Türk Yurdu Dergisinde ve Türk Ocağında birlikte çalıştığı vaktiyle hem Rusya Müslümanları arasındaki ceditçilik akımının hem de eserin yazıldığı dönemde Türkçülük akımının önde gelen temsilcileri olan Hüseyinzade Ali, Yusuf Akçura ve Ahmed Ağaoğlu gibi aydınların büyük etkisi olduğu anlaşılmıştır. Mevcut süreç ve koşulların verdiği ilhamla Kızılelma kavramını anlatan eserinde Gökalp’ın ceditçilik unsurlarını oldukça sık kullandığı görülmüş, bu unsurlar ayrı ayrı tespit edilerek açıklanmıştır. Görülen o dur ki Ziya Gökalp’ın bu eserinde Kızılelma kavramı ile ceditçilik iç içe geçmiştir.
Diplomasi ve Dış Politika: Fatin Rüştü Zorlu ve Kıbrıs Politikasında Liderlik
Diplomasi ve Dış Politika: Fatin Rüştü Zorlu ve Kıbrıs Politikasında Liderlik
Yazar: Akgün, Sibel
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 17 No. 33, 2022
Anahtar kelimeler: Turkish Foreign Policy ; Türk Dış Politikası ; History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Diplomasi,Dış politika,Kıbrıs,Fatin Rüştü Zorlu,Karizmatikve Stratejik liderlik.

Diplomasi bir ülkenin dış politika amaçlarını ve gereksinimlerini gerçekleştirmenin en etkili araçlarından biridir. Barışçıl içeriği ile dış politikanın yürütülme sanatı olan diplomaside diplomatların etki ve rolü azımsanmayacak kadar önemlidir. Kıbrıs Adası Türkiye’nin dış politikasında özellikle 1950’li yıllardan itibaren çok önemli bir yere sahip olmuştur. Adada meydana gelen iç ve dış gelişmeler karşısında Türk diplomasisi Türkiye’nin belirlediği amaçları etkili bir biçimde gerçekleştirmeye çalışmıştır. O dönemde Türkiye’nin Dışişleri Bakanı olan Fatin Rüştü Zorlu Kıbrıs’ın o gününün ve en önemlisi geleceğinin şekillenmesinde kurumsal ve bireysel olarak etkili olmuştur. Çalışmada Fatin Rüştü Zorlu’nun Türkiye’nin Kıbrıs politikasında oynadığı rolü ve önemi ele alınmıştır. Bu çerçevede Margeret Hermann’ın liderlik prototipleri analizleri kullanılmıştır. Bu analizlerden karizmatik ve stratejik liderlik analizi Fatin Rüştü Zorlu’nun Kıbrıs politikasındaki etkisi üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmada Zorlu ile yakın çalışma içinde bulunmuş kişilerin hatıratları önemli bir kaynak oluşturmuştur. Bu çerçevede Zorlu’nun kurumsal ve bireysel olarak Türkiye’nin Kıbrıs politikasında süreçleri ve sonuçları itibari ile en önemli belirleyicilerden biri olduğu yorumlamacı ve analitik yöntemle değerlendirilmiştir.

Diplomasi bir ülkenin dış politika amaçlarını ve gereksinimlerini gerçekleştirmenin en etkili araçlarından biridir. Barışçıl içeriği ile dış politikanın yürütülme sanatı olan diplomaside diplomatların etki ve rolü azımsanmayacak kadar önemlidir. Kıbrıs Adası Türkiye’nin dış politikasında özellikle 1950’li yıllardan itibaren çok önemli bir yere sahip olmuştur. Adada meydana gelen iç ve dış gelişmeler karşısında Türk diplomasisi Türkiye’nin belirlediği amaçları etkili bir biçimde gerçekleştirmeye çalışmıştır. O dönemde Türkiye’nin Dışişleri Bakanı olan Fatin Rüştü Zorlu Kıbrıs’ın o gününün ve en önemlisi geleceğinin şekillenmesinde kurumsal ve bireysel olarak etkili olmuştur. Çalışmada Fatin Rüştü Zorlu’nun Türkiye’nin Kıbrıs politikasında oynadığı rolü ve önemi ele alınmıştır. Bu çerçevede Margeret Hermann’ın liderlik prototipleri analizleri kullanılmıştır. Bu analizlerden karizmatik ve stratejik liderlik analizi Fatin Rüştü Zorlu’nun Kıbrıs politikasındaki etkisi üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmada Zorlu ile yakın çalışma içinde bulunmuş kişilerin hatıratları önemli bir kaynak oluşturmuştur. Bu çerçevede Zorlu’nun kurumsal ve bireysel olarak Türkiye’nin Kıbrıs politikasında süreçleri ve sonuçları itibari ile en önemli belirleyicilerden biri olduğu yorumlamacı ve analitik yöntemle değerlendirilmiştir.
I. Dünya Savaşı’nda Hilâl-i Ahmer (Kızılay) Cemiyeti’nin Sivas’taki Faaliyetleri
I. Dünya Savaşı’nda Hilâl-i Ahmer (Kızılay) Cemiyeti’nin Sivas’taki Faaliyetleri
Yazar: Sarı, Mustafa; Doğan, Coşkun
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 17 No. 33, 2022
Anahtar kelimeler: International Institutions ; Uluslararası Kuruluşlar ; Late Modern Ottoman History ; Yakınçağ Osmanlı Tarihi ; I. Dünya Savaşı,Sivas,Hilâl-i Ahmer Cemiyeti,Çiçek Aşıhanesi,Kuduz Tedavihanesi

Hilâl-i Ahmer Cemiyeti Sivas’ta I. Dünya Savaşı’nın başlarında teşkilatlanmaya başlamıştır. Cemiyetin Sivas’taki faaliyetlerini ise Kafkasya Cephesi’ndeki gelişmeler şekillendirmiştir. Savaşın hemen başında cepheye destek olmak için şehirde bir Hilâl-i Ahmer Hastanesi kurulmuştur. 1916 yılının ikinci yarısında Erzurum ve Trabzon gibi şehirlerin işgali Sivas’ı daha önemli hale getirmiştir. Erzurum’daki Hilâl-i Ahmer Hastanesi’nin Sivas’a nakledilmesi ve Trabzon limanından sevkiyatın durması da Sivas’ı Kafkas Cephesi’nin sağlık üssü haline getirmiştir. Ayrıca Hilâl-i Ahmer Cemiyeti Sivas’ta kolera, dizanteri, tifo ve lekeli humma (tifüs) aşılarını üreten bir laboratuvar ile çiçek aşısını üreten aşıhane ve kuduz tedavihanesi tesis ederek ordu ve sivil halkın bu yöndeki ihtiyacına cevap vermeye çalışmıştır. Sivas’taki aşı üretimi ile ilgili bu çalışmalar Cumhuriyet dönemindeki aşı üretiminin de temelini oluşturmuştur. Sivas’ta Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin faaliyetleri, yine Kafkas Cephesi’ndeki gelişmelere paralel olarak 1918 yılı başlarında azalmıştır. Bu makalede Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin I. Dünya Savaşı yıllarında Sivas’taki faaliyetleri başta Kızılay Arşivi olmak üzere Osmanlı Arşivi ve diğer kaynaklar kullanılarak incelenecektir.

Hilâl-i Ahmer Cemiyeti Sivas’ta I. Dünya Savaşı’nın başlarında teşkilatlanmaya başlamıştır. Cemiyetin Sivas’taki faaliyetlerini ise Kafkasya Cephesi’ndeki gelişmeler şekillendirmiştir. Savaşın hemen başında cepheye destek olmak için şehirde bir Hilâl-i Ahmer Hastanesi kurulmuştur. 1916 yılının ikinci yarısında Erzurum ve Trabzon gibi şehirlerin işgali Sivas’ı daha önemli hale getirmiştir. Erzurum’daki Hilâl-i Ahmer Hastanesi’nin Sivas’a nakledilmesi ve Trabzon limanından sevkiyatın durması da Sivas’ı Kafkas Cephesi’nin sağlık üssü haline getirmiştir. Ayrıca Hilâl-i Ahmer Cemiyeti Sivas’ta kolera, dizanteri, tifo ve lekeli humma (tifüs) aşılarını üreten bir laboratuvar ile çiçek aşısını üreten aşıhane ve kuduz tedavihanesi tesis ederek ordu ve sivil halkın bu yöndeki ihtiyacına cevap vermeye çalışmıştır. Sivas’taki aşı üretimi ile ilgili bu çalışmalar Cumhuriyet dönemindeki aşı üretiminin de temelini oluşturmuştur. Sivas’ta Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin faaliyetleri, yine Kafkas Cephesi’ndeki gelişmelere paralel olarak 1918 yılı başlarında azalmıştır. Bu makalede Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin I. Dünya Savaşı yıllarında Sivas’taki faaliyetleri başta Kızılay Arşivi olmak üzere Osmanlı Arşivi ve diğer kaynaklar kullanılarak incelenecektir.
Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi
Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi
Yazar: Çalık Topuz, Zuhal
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 17 No. 33, 2022
Anahtar kelimeler: Globalisation ; Küreselleşme ; Contemporary World History (Other) ; Çağdaş Dünya Tarihi (Diğer) ; Yanal baskı,büyük güç,ABD,Çin,Rusya.

21. yüzyılın en belirgin özelliklerinden biri büyük güçlerin rekabetinin uluslararası siyasete geri dönüşü olmuştur. Bu yüzyılda, dünyanın önde gelen üç jeopolitik aktörü ve askeri-ekonomik gücü olan Amerika Birleşik Devletleri, Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu, kendilerini karmaşık güç rekabeti içerisinde bulmuştur. Güç rekabeti içerisinde kaynak ve güç arayışı, üç büyük gücün uluslararası sistem içerisinde hayatta kalmasında merkezi bir role sahip hale gelmiştir. Üç büyük gücün, sınırlarının ötesinde kaynak elde etme, çeşitlendirme ve güvenceye alma ihtiyacının yönlendirdiği yanal baskı sonucunda küresel rekabet giderek yoğunlaşmaya başlamıştır. Bu çalışmada büyük güçlerin kaynak ve güç rekabeti, Nazli Choucri ve Robert C. North tarafından geliştirilen yanal baskı teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda büyük güçlerin uluslararası genişlemesi ve çatışmanın katalizörü olan kaynak ihtiyacına vurgu yapılmıştır.

21. yüzyılın en belirgin özelliklerinden biri büyük güçlerin rekabetinin uluslararası siyasete geri dönüşü olmuştur. Bu yüzyılda, dünyanın önde gelen üç jeopolitik aktörü ve askeri-ekonomik gücü olan Amerika Birleşik Devletleri, Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu, kendilerini karmaşık güç rekabeti içerisinde bulmuştur. Güç rekabeti içerisinde kaynak ve güç arayışı, üç büyük gücün uluslararası sistem içerisinde hayatta kalmasında merkezi bir role sahip hale gelmiştir. Üç büyük gücün, sınırlarının ötesinde kaynak elde etme, çeşitlendirme ve güvenceye alma ihtiyacının yönlendirdiği yanal baskı sonucunda küresel rekabet giderek yoğunlaşmaya başlamıştır. Bu çalışmada büyük güçlerin kaynak ve güç rekabeti, Nazli Choucri ve Robert C. North tarafından geliştirilen yanal baskı teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda büyük güçlerin uluslararası genişlemesi ve çatışmanın katalizörü olan kaynak ihtiyacına vurgu yapılmıştır.