Anlamsal Servis Aracılığı İçin Bir Çok Etmenli Sistem ve Aracılık Etkileşim Protokolü
Anlamsal Servis Aracılığı İçin Bir Çok Etmenli Sistem ve Aracılık Etkileşim Protokolü
Yazar: Gümüş, Özgür; Gürcan, Önder; Dikenelli, Oğuz
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Aracılık, anlamsal veb servisleri, etmenler, çok etmenli sistemler, etmen etkileşim protokolleri

Anlamsal veb servislerinin yetenekleri ve erişim yöntemleri ontolojiler kullanılarak tanımlanır. Ontolojilerin kullanımı, servislerin keşfi, işletimi v.b. yetenekleri sağlayan bir ortam gerektirir. Böyle bir anlamsal veb servisleri ortamında, aracıların kritik ve yararlı bir mimari eleman oldukları kabul edilmektedir. Çünkü aracılar, iki ya da daha fazla taraf arasındaki etkileşimin kolaylaştırılmasına ihtiyaç duyulduğunda, koordinasyon ve arabuluculuk mekanizmaları sağlarlar. Bu bağlamda, SWSA komitesi tarafından, anlamsal veb servisleri ortamında ihtiyaç duyulabilecek tüm gereksinimleri karşılamak amacıyla birtakım mimari ve protokol soyutlamaları içeren bir anlamsal veb servisleri mimarisi tanımlanmıştır. Bu mimari, çok etmenli sistem altyapısına dayanmaktadır. Çünkü belirtilen gereksinimler, hedef yönelimli yazılım etmenleri kullanılarak ve tanımlanmış protokollere dayalı asenkron etkileşimler ile yerine getirilebilir. Bu çalışmada, etmenler alanında yapılan aracılık çalışmalarının ışığında ve SWSA soyut mimarisine dayalı olarak, anlamsal servis aracılığı için bir çok etmenli sistem tasarlanmıştır. Ayrıca, aracı etmen ile diğer etmenler arasında FIPA belirtimlerine dayalı bir aracılık etkileşim protokolü tanımlanmıştır. Tasarlanan çok etmenli sistemin turizm alanı için bir prototipi oluşturulmuş ve bu sistem üzerinde, seyahat planı oluşturulması senaryosu ile aracılık süreci hayata geçirilmiştir.

Anlamsal veb servislerinin yetenekleri ve erişim yöntemleri ontolojiler kullanılarak tanımlanır. Ontolojilerin kullanımı, servislerin keşfi, işletimi v.b. yetenekleri sağlayan bir ortam gerektirir. Böyle bir anlamsal veb servisleri ortamında, aracıların kritik ve yararlı bir mimari eleman oldukları kabul edilmektedir. Çünkü aracılar, iki ya da daha fazla taraf arasındaki etkileşimin kolaylaştırılmasına ihtiyaç duyulduğunda, koordinasyon ve arabuluculuk mekanizmaları sağlarlar. Bu bağlamda, SWSA komitesi tarafından, anlamsal veb servisleri ortamında ihtiyaç duyulabilecek tüm gereksinimleri karşılamak amacıyla birtakım mimari ve protokol soyutlamaları içeren bir anlamsal veb servisleri mimarisi tanımlanmıştır. Bu mimari, çok etmenli sistem altyapısına dayanmaktadır. Çünkü belirtilen gereksinimler, hedef yönelimli yazılım etmenleri kullanılarak ve tanımlanmış protokollere dayalı asenkron etkileşimler ile yerine getirilebilir. Bu çalışmada, etmenler alanında yapılan aracılık çalışmalarının ışığında ve SWSA soyut mimarisine dayalı olarak, anlamsal servis aracılığı için bir çok etmenli sistem tasarlanmıştır. Ayrıca, aracı etmen ile diğer etmenler arasında FIPA belirtimlerine dayalı bir aracılık etkileşim protokolü tanımlanmıştır. Tasarlanan çok etmenli sistemin turizm alanı için bir prototipi oluşturulmuş ve bu sistem üzerinde, seyahat planı oluşturulması senaryosu ile aracılık süreci hayata geçirilmiştir.