Bir isim çok bitki Mayasıl Otu
Bir isim çok bitki Mayasıl Otu
Yazar: Sevgi, Ece; Kızılarslan, Çağla
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2013
Anahtar kelimeler: Eczema, haemorrhoids, plants, “mayasıl otu”, Turkey ; Basur, egzama, hemoroit, bitkiler, mayasıl otu, Türkiye

İnsanlar yaşadıkları bölgelerde var olan bitkileri yıllar boyunca deneme yanılma yöntemi ile kullanmış ve günümüze kadar bu bilgileri sözlü kültür olarak taşımıştır. Yapılan birçok araştırma ile bu sözlü kültür yazılı kültüre dönüştürülmektedir. Mayasıl adı halk arasında iki hastalık için kullanılmaktadır. Birincisi €œegzama€, ikincisi €œhemoroit, basur€ hastalığıdır. Halkımızın mayasıl tedavisi için kullandığını belirttiği ve mayasıl otu yöresel adıyla bilinen bitkinin egzama mı yoksa basur için mi kullanıldığını anlamak oldukça zordur. Bunun sebebi, halkımızın hemoroit gibi bazı hastalıkları anlatırken utanması, hastalık adını tam olarak söyleyememesidir. Bu sebeple €œmayasıl€ adı halkın derdini anlatmak için kurtarıcısı olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'de mayasıl otu olarak bilinen bitkilerin Achillea L., Aetheorhiza Cass., Ajuga L., Aristolochia L., Artemisia L., Cardamine L., Ceterach DC., Chelidonium L., Cichorium L., Cnicus L., Crepis L., Digitalis L., Ferulago W.Koch, Foeniculum Miller, Hypericum L., Marrubium L., Opopanax W.Koch,  Plumbago L., Telephium L., Teucrium L. ve Ziziphora L. cinslerine ait olduğu belirlenmiştir. Bu 21 cinste bulunan 32 türe ait 39 taksonun adlandırıldığı bölgeler, diğer yöresel isimleri, hangi hastalık için kullanıldıkları ve yer aldığı kaynaklar liste halinde sunulmuştur. Halkımızın en fazla Ajuga (Lamiaceae), Hypericum (Hypericaceae) ve Teucrium (Lamiaceae) cinslerine ait türleri mayasıl otu olarak adlandırdığı belirlenmiştir. Mayasıl otu olarak bilinen türlerin daha çok hemoroit tedavisi için kullanıldığı dikkati çekmektedir.             Anahtar Kelimeler: Basur, egzama, hemoroit, bitkiler, mayasıl otu, Türkiye

People have been used plants over the years by trial and error and moved these knowledge to present as oral culture. This oral culture is transformed to written culture by many studies. The name “mayasıl” has been used for two illnesses. First one is “eczema” and the second one is “haemorrhoids”. The usage of the plant “mayasıl otu” which is stated by our people using for the treatment of “mayasıl” is very difficult to understand, for “eczema” or for “haemorrhoids”. This is because of our people are ashamed of telling some diseases such as hemorrhoids, and can’t tell the diseases’ name exactly. For this reason, "mayasıl" has been the savior name to describe the complaint of the people. In this study, we determined that the plants known as “mayasıl otu” belong to Achillea L., Aetheorhiza Cass., Ajuga L., Aristolochia L., Artemisia L., Cardamine L., Ceterach DC., Chelidonium L., Cichorium L., Cnicus L., Crepis L., Digitalis L., Ferulago W.Koch, Foeniculum Miller, Hypericum L., Marrubium L., Opopanax W.Koch, Plumbago L., Telephium L., Teucrium L. and Ziziphora L. genus. Regions, other local names and usage for diseases of 39 taxa belonging to 32 species of these 21 genus are given in a list with their sources. Our people named species mostly belonging to Ajuga (Lamiaceae), Hypericum (Hypericaceae) and Teucrium (Lamiaceae) genus as “mayasıl otu”. In conclusion, the species named as "mayasıl otu" are used mostly for haemorrhoids treatment.