ORDOLİBERALİZM VE SOSYAL PİYASA EKONOMİSİ DÜŞÜNCESİNİN OLUŞUMU
ORDOLIBERALISM AND THE FORMATION OF THE THOUGHT OF SOCIAL MARKET ECONOMY
Yazar: Büyükbaş, Hakkı; Tunçbilek, Neşe
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; Ordoliberalizm,Sosyal Piyasa Ekonomisi,Ludwig Erhard,Sosyal Güvenlik,Serbest Rekabet ; Ordoliberalism,Social Market Economy,Ludwig Erhard,Social Security,Free Competition

Bu çalışma sosyal piyasa ekonomisi konseptinin ortaya çıkış ve gelişimini ele almaktadır. İkinci Dünya Savaşı´ndan kısa bir süre sonra Federal Almanya Cumhuriyeti´nin (Bundesrepublik Deutschland), dünyanın önde gelen ekonomilerinden biri haline gelmesi sosyal piyasa ekonomisi modelinin uygulanmasıyla mümkün olabilmiştir. Bu model; modern tarihin en başarılı ekonomi modellerinden biri olarak kabul edilir.  Çalışmada sosyal piyasa ekonomisi modelinin, düşünce temelleri ve uygulamaya geçiş aşamaları nitel bir yöntem olan metin analizi ile toplanan verilerle incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Federal Almanya Cumhuriyeti'nde ordoliberal düşüncenin sosyal piyasa ekonomisine doğru gelişim ve dönüşümünü değerlendirmektir. Böylece fikirlerin tarihsel arka planına ve bu ekonomik modelin temel aktörlerine ışık tutulmaya çalışılmıştır.  Elde edilen bulgular, sosyal piyasa ekonomisinin ordoliberalizmin doğrudan bir uygulaması olmaktan ziyade, İkinci Dünya Savaşı sonrası sosyal ve politik gerçeklere uyum sağlayan uyarlanmış ve genişletilmiş bir biçimi olduğunu ortaya koymaktadır. Ordoliberalizm daha çok güçlü çerçeve koşullara ve regüle edilmiş rekabet ortamına dayanırken, sosyal piyasa ekonomisinde bunlara ek olarak sosyal politika araçlarıyla destekledikleri görülmektedir. Ludwig Erhard ve Alfred Müller-Armack'ın bu konseptin gerçekleştirilmesinde belirleyici isimler olduğu ifade edilebilir. Savaş sonrası ülkede daha geniş bir toplumsal kabulün sağlanması amacıyla ordoliberal ilkeleri sosyal piyasa ekonomisine uyarlamak suretiyle sosyal refah devleti politikalarını genişlettikleri görülmektedir.

This study examines the emergence and development of the concept of the social market economy. The Federal Republic of Germany (Federal Republic of Germany) became one of the leading economies in the world shortly after the Second World War thanks to the implementation of the social market economy model. This model is considered one of the most successful economic models in modern history.In this study, the foundations of thought and the stages of transition to implementation of the social market economy model were examined with data collected through text analysis, a qualitative method.The aim of this study is to evaluate the development and transformation of ordoliberal thought towards the social market economy in the Federal Republic of Germany. Thus, an attempt was made to shed light on the historical background of the ideas and the main actors of this economic model.The findings obtained reveal that the social market economy is not a direct application of ordoliberalism, but rather an adapted and expanded form that adapts to the social and political realities after the Second World War. While ordoliberalism is based more on strong framework conditions and a regulated competitive environment, it is seen that they are supported by social policy instruments in addition to these in the social market economy. It can be said that Ludwig Erhard and Alfred Müller-Armack were the decisive names in the realization of this concept. It is seen that they expanded the social welfare state policies by adapting ordoliberal principles to the social market economy in order to ensure a wider social acceptance in the post-war country.