Aydın Ovası koşullarında farklı pamuk çeşitlerinde damla sulama yöntemiyle oluşturulan su stresinin su-verim ilişkileri üzerine etkileri
Response of different cotton cultivars to water stress on water-yield relations under drip irrigation conditions in Aydın Plain
Yazar: Dağdelen, Necdet; Gürbüz, Talih; Tunalı, Safiye Pınar
Dergi: Derim, Vol. 36 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Cotton,Deficit irrigation,Water use efficiency,Yield responce factor ; Pamuk,Kısıntılı sulama,Su kullanım randımanı,Verim azalma oranı

Bu çalışma, kısıntılı sulamanınCarisma (V1), Candia (V2) ve Gloria (V3)pamukçeşitlerinde su-verim ilişkileri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2018yılında, Aydın Ovası koşullarında yürütülmüş olan denemede üç tekerrürlü ikifaktörlü tesadüf blokları deneme deseni kullanılmıştır. Denemede 8 gün aralığında A Sınıfı Buharlaşma Kabı’ndan oluşan toplambuharlaşmanın %100, %67, %33 ve %0’ı damla sulama yöntemiyle uygulanmıştır. Uygulanansulamalar pamuk kütlü verimini önemli düzeyde etkilemiştir Çeşitlere göre pamukta mevsimlik bitki sutüketimi 206-826 mm arasında değişmiştir. Ortalama pamuk kütlü verimi ise187-630 kg da-1arasında bulunmuştur. Ortalama pamuk kütlü verimi su kısıntısı uygulanmayan S1(Carisma-V1) konusundan630 kg da-1 olaraksağlanmıştır. Kütlü verimi açısından Carisma (V1)çeşidi Candia (V2) ve Gloria (V3)çeşidinden daha yüksek verim vermiştir.Ortalama su kullanım randımanı (WUE) değerleri 0.735-1.134 kg m-3arasında değişmiştir. Verim tepki etmeni (ky) sırasıyla 0.75(Carisma-V1) ve 0.80 (Candia-V2) ve 0.78 (Gloria-V3)olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, sukaynağının sınırlı olmadığı koşullarda Carisma (V1) çeşidinde sulama suyunun tam uygulandığı S1konusunun en iyi sulama konusu olduğu söylenebilir. Su kaynaklarınınyetersiz olduğu şartlarda ise %67 düzeyinde su uygulanan S2 konusunun (Carisma-V1),verim ve WUE açısından uygun olacağı sonucuna varılabilir.

Inorder to observe the effects of deficit irrigation on water-yield relations andwater use efficiency of Carisma (V1),Candia (V2) and Gloria (V3) cotton cultivars, a field trial was conducted in year 2018 at the Aydınplain conditions. The trial was designated in randomized complete block designwith twofactors and three replications. Inthe trials, irrigation water was applied to cotton cultivars using dripirrigation method as 100%, 67%, 33% and 0% of evaporation from Class A Pancorresponding to 8-day irrigation frequencies. The applications of water significantly affectedraw cotton yield. The seasonal water use of cotton varied between 206 and826 mm according to cultivars. The average raw cotton yield varied from187-630 kg da-1. The highest average raw cotton yield was obtained from S1 treatment (Carisma-V1) asaveraging 630 kg da-1. It was determined Carisma (V1)  cultivarperformed higher yields than Candia (V2) and Gloria (V3)  Averagewater use efficiency (WUE) values varied between 0.735 and 1.134 kg m-3. Yield response factor (ky) was foundto be 0.75 for Carisma (V1) 0.80 for Candia (V2) and 0.78 for Gloria (V3). It may be concluded that the treatment which gavethe best performance whether for water saving or for high WUE was treatment S1 (Carisma-V1) whenthe water was abundant. In the case of water scarcity, S2 (Carisma-V1)treatment resulted in reasonable yield and WUE.