KÜRESELLEŞME VE KENTLEŞMENİN ÇEVREYE ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA
THE EFFECT OF GLOBALIZATION AND URBANIZATION ON THE ENVIRONMENT: A CASE STUDY FOR TURKIYE
Yazar: Özgün, Fergül
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Macroeconomics (Other) ; Makro İktisat (Diğer) ; Küreselleşme,Kentleşme,CO2 emisyonu,Ekonomik büyüme,ARDL ; Globalization,Urbanization,CO2 emission,Economic growth,ARDL

Küreselleşme ve kentleşme, sadece ekonomik değil çevresel sonuçları da olan iki önemli kavramdır. Küreselleşme ülkeleri ekonomik, sosyal ve politik açıdan birbirine yaklaştırarak üretimi ve tüketimi değiştirmektedir. Üretim ve tüketimdeki değişmeler ekonomik büyümeyi doğrudan etkilemekte, dolaylı olarak da çevre üzerinde etkiler yaratmaktadır. Kentleşme ise nüfus yoğunluğunun kentlerde birikmesine sebep olarak doğal kaynakların daha yoğun kullanılmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada küreselleşme ve kentleşmenin çevre üzerindeki etkileri Türkiye örneği üzerinden incelenmiştir. Farklı küreselleşme türlerinin çevre üzerindeki etkilerinin aynı olup olmadığının test edilmesi ve politika önerilerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için ekonomik, sosyal ve politik olmak üzere üç farklı küreselleşme türü ele alınmıştır. Küreselleşmeye ek olarak kentleşme oranı ve ekonomik büyüme değişkenleri modele dahil edilmiştir. 1980-2021 dönemine ait veriler kullanılarak ARDL analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Uzun dönemde ekonomik ve sosyal küreselleşme CO2 emisyonlarının artmasına sebep olarak çevre kalitesini düşürmektedir. Politik küreselleşme ise CO2 emisyonlarını azaltarak çevre kalitesini olumlu yönde etkilemektedir. Kentleşmenin CO2 emisyonlarına etkisi kısa dönemde negatif yönlü ve anlamlı iken uzun dönemde pozitif fakat anlamsızdır. Politik küreselleşmeyi artıracak politikalar uygulanarak çevre kalitesinin iyileştirilmesi sağlanabilir. Türkiye çevre konusunda uluslararası iş birliği çabalarını hızlandırmalı, uluslararası çevresel politikalara uyum sürecini destekleyecek adımlar atmalıdır.

Globalization and urbanization are two important concepts that have not only economic but also environmental consequences. Globalization brings countries closer economically, socially, and politically and changes production and consumption. Changes in production and consumption directly affect economic growth and indirectly affect the environment. Urbanization causes population density to accumulate in cities, enabling a more intensive natural resource use. In this study, the effects of globalization and urbanization on the environment were examined through the example of Türkiye. To test whether the effects of different types of globalization on the environment are the same and to make sound policy recommendations, three different types of globalization—economic, social, and political—are discussed. In addition to globalization, urbanization rate and economic growth variables are included in the model. ARDL analysis was applied using data from the 1980-2021 period. According to the results of the analysis, a co-integration relationship between the variables. In the long term, economic and social globalization decreases environmental quality by increasing CO2 emissions. Political globalization positively affects environmental quality by reducing CO2 emissions. The impact of urbanization on CO2 emissions is negative and significant in the short term and positive but insignificant in the long term. Improvement of environmental quality can be achieved through policies that will increase political globalization. Türkiye should accelerate its international cooperation efforts on the environment and take steps to support the process of harmonization with international environmental policies.