AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ORGANİK TARIMIN MEVCUT DURUMU VE GELİŞME POTANSİYELİ
AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ORGANİK TARIMIN MEVCUT DURUMU VE GELİŞME POTANSİYELİ
Yazar: Merdan, Kurtuluş
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Avrupa Ekonomik Topluluğu,Organik Üretici,, FİBL

AvrupaBirliği’nin ortaya çıkışı 1951 Paris Antlaşması’na dayanmaktadır. Başlangıçta ‘AvrupaKömür Çelik Topluluğu’ adı altında Fransa, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, BatıAlmanya ve İtalya’dan oluşan 6 üye ile kurulmuştur. Üye sayısı 2013 yılınakadar sürekli artarak Hırvatistan’ın dahil edilmesiyle 28’e ulaşmıştır.                Avrupa’da organik tarımfaaliyeti ilk defa 1924 yılında Rudolf Steiner’in  biyodinamik tarım alanındaki çalışmalarıyla başlamış, Avrupa birliği ülkelerinde iseorganik tarım  faaliyeti 1991 yılında  yürürlüğe giren yönetmelikle resmiyetkazanmıştır. Günümüze kadar geçen süre içerisinde pek çok değişikliklezenginleşen bu yönetmelik AB’nin organik üretim konusundaki en önemli hukukiaracıdır. Bu yönetmelikle AB ülkeleri, organik tarımın üretimi ve tüketimikonularında kayda değer gelişmeler yaşamıştır. Organik tarımın gelişimde ABülkelerinin katkısı oldukça fazladır. Organik tarımın başarı bir şekildeyürütülmesinde, doğru ve zamanlı planlama, bilgi akışında yeterlilik,üreticilere sağlanan maddi kolaylıklar, AB’ye yönelik semboller ve yasalkorumanın etkilerinin olduğu söylenebilir.                2016 yılı verilerine göre dünyadaorganik tarım yapılan araziler, toplam tarım arazilerinin yaklaşık %1’inioluşturmaktadır AB ülkelerinde ise tarım arazilerinin %6,7’sinde organik tarımyapılmaktadır. IFOAM ve FIBL Araştırma Enstitüsü tarafından 2017 yılındayayımlanan rapora göre dünyada 2,4 milyon organik üretici bulunmakta ve buüreticiler 51 milyon hektar alanda organik tarım faaliyetinde bulunmaktadır.Aynı rapora göre dünyada organik pazar büyüklüğü 81,6 milyar dolar civarındagerçekleşmektedir. AB ülkeleri arasında ise organik pazar payı 27,1 milyardolar civarındadır. Buradan hareketle dünya organik pazar ağının üçte biri ABülkelerine aittir.                Bu çalışmada, AB ülkelerinde organiktarımın mevcut durumu ve gelişme potansiyeli ortaya konulmuştur. Bu amaçla ABülkeleri organik tarım potansiyeli açısından tek tek ele alınmış ve ülkelerbazında kıyaslama yoluna gidilmiştir.                 Bu çalışma kapsamında eldeedilen bulgular, AB ülkelerinde organik tarım alanlarında sürekli bir artışolduğunu ortaya koymaktadır. Kavramsal çerçeve ve bulgular ekseninde, organiküretim yoğunluk bakımından sırasıyla İrlanda, İtalya ve Romanya’dayapılmaktadır. Öte yandan en fazla organik ithalat yapan ülkeler arasındaAlmanya, Hollanda, İtalya ve Fransa yer alırken, ihracat yapan ülkeler arasındaise Almanya, İtalya ve Polonya yer almaktadır. Ayrıca bulgular, İtalya’nın ABülkeleri arasında organik tarımı en hızlı ve planlı gerçekleştiren ülkeolduğunu ortaya koymaktadır.

AvrupaBirliği’nin ortaya çıkışı 1951 Paris Antlaşması’na dayanmaktadır. Başlangıçta ‘AvrupaKömür Çelik Topluluğu’ adı altında Fransa, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, BatıAlmanya ve İtalya’dan oluşan 6 üye ile kurulmuştur. Üye sayısı 2013 yılınakadar sürekli artarak Hırvatistan’ın dahil edilmesiyle 28’e ulaşmıştır.                Avrupa’da organik tarımfaaliyeti ilk defa 1924 yılında Rudolf Steiner’in  biyodinamik tarım alanındaki çalışmalarıyla başlamış, Avrupa birliği ülkelerinde iseorganik tarım  faaliyeti 1991 yılında  yürürlüğe giren yönetmelikle resmiyetkazanmıştır. Günümüze kadar geçen süre içerisinde pek çok değişikliklezenginleşen bu yönetmelik AB’nin organik üretim konusundaki en önemli hukukiaracıdır. Bu yönetmelikle AB ülkeleri, organik tarımın üretimi ve tüketimikonularında kayda değer gelişmeler yaşamıştır. Organik tarımın gelişimde ABülkelerinin katkısı oldukça fazladır. Organik tarımın başarı bir şekildeyürütülmesinde, doğru ve zamanlı planlama, bilgi akışında yeterlilik,üreticilere sağlanan maddi kolaylıklar, AB’ye yönelik semboller ve yasalkorumanın etkilerinin olduğu söylenebilir.                2016 yılı verilerine göre dünyadaorganik tarım yapılan araziler, toplam tarım arazilerinin yaklaşık %1’inioluşturmaktadır AB ülkelerinde ise tarım arazilerinin %6,7’sinde organik tarımyapılmaktadır. IFOAM ve FIBL Araştırma Enstitüsü tarafından 2017 yılındayayımlanan rapora göre dünyada 2,4 milyon organik üretici bulunmakta ve buüreticiler 51 milyon hektar alanda organik tarım faaliyetinde bulunmaktadır.Aynı rapora göre dünyada organik pazar büyüklüğü 81,6 milyar dolar civarındagerçekleşmektedir. AB ülkeleri arasında ise organik pazar payı 27,1 milyardolar civarındadır. Buradan hareketle dünya organik pazar ağının üçte biri ABülkelerine aittir.                Bu çalışmada, AB ülkelerinde organiktarımın mevcut durumu ve gelişme potansiyeli ortaya konulmuştur. Bu amaçla ABülkeleri organik tarım potansiyeli açısından tek tek ele alınmış ve ülkelerbazında kıyaslama yoluna gidilmiştir.                 Bu çalışma kapsamında eldeedilen bulgular, AB ülkelerinde organik tarım alanlarında sürekli bir artışolduğunu ortaya koymaktadır. Kavramsal çerçeve ve bulgular ekseninde, organiküretim yoğunluk bakımından sırasıyla İrlanda, İtalya ve Romanya’dayapılmaktadır. Öte yandan en fazla organik ithalat yapan ülkeler arasındaAlmanya, Hollanda, İtalya ve Fransa yer alırken, ihracat yapan ülkeler arasındaise Almanya, İtalya ve Polonya yer almaktadır. Ayrıca bulgular, İtalya’nın ABülkeleri arasında organik tarımı en hızlı ve planlı gerçekleştiren ülkeolduğunu ortaya koymaktadır.