Hatay İli Florasında Doğal Olarak Bulunan Iridaceae Familyası Bitkilerinin Süs Nitelikleri
Ornamental Qualifications of Iridaceae Family Members Located in Hatay Native Flora
Yazar: Bozdoğan, Elif; İlçim, Ahmet; Kılıçoğlu, Soner Rahim; Uysal, Ayşe Gizem
Dergi: Bahçe, Vol. 45 No. (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 2016
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Biyoçeşitlilik,doğal türler,Iridaceae,kültüre alma ; Biodiversity,native species,Iridaceae,cultivation

Ülkemizde süs bitkileri sektöründe farklı tür ya da çeşitte bitki kullanımının artışı ithal türlerin artışı ile sonuçlanmıştır. Ancak, otsu ya da odunsu karakterdeki pek çok doğal tür renk, doku, şekil, koku nitelikleriyle süs değerine sahiptir. Dünyada 80 cinse ait yaklaşık 1500 tür ile temsil edilen Iridaceae (Süsengiller) ailesi bireyleri de önemli bir yere sahiptir. Tıbbi ve aromatik niteliği ile ailenin en bilinen türü olan safran Crocus sativus aynı zamanda sahip olduğu çiçek rengi ile önemli düzeyde süs niteliği taşımaktadır. Hatay ili florasında Iridaceae (süsengiller) ailesi üyesi 5 cinse ait toplam 21 tür/alttür doğal olarak bulunmaktadır. Bunlar arasında Iris xanthospuria, Crocus ancyrensis ve C.cancellatus subsp. cancellatus endemiktir. Çalışma kapsamında Hatay ili florasında yer alan Iridaceae (süsengiller) ailesi türlerinin süs niteliklerinin ortaya konulması amacıyla bitki boyu, bitki çapı, yaprak özelliği, çiçek özelliği, çiçeklenme zamanı/süresi ve üretim yöntemlerine ait bilgiler derlenmiştir. Bu çalışmanın kentsel ve kırsal peyzaj alanlarında yapılacak çalışmalarda doğal türlerin kullanımı ile sürdürülebilir peyzaj alanları yaratılması konusuna katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Bu şekilde biyoçeşitliliğe ve ülke ekonomisine katkı sağlanacak, iklim değişikliğinin etkileri en düşük düzeye indirilecektir. Bu nedenle doğal türlerin kültüre alınması konusu önemsenmek; çalışmaların en kısa sürede başlaması teşvik edilmelidir. Bunun yanı sıra üreticiler ile halkın doğal türlerin kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi sağlanmalıdır.

The increase of using different species or varieties resulted in the increase of imported ornamental plants in our country. However, many herbaceous and woody native species have ornamental values with their colors, textures, shapes and smell. Members of Iridaceae family belonging to 80 genera with about 1500 species in worldwide have an important place. Saffron (Crocus sativus) which is the most important species of this family with the medicinal and aromatic qualifications also carries significant level of ornamental qualification with its flower color. Iridaceae family members of 5 genera belonging to 21 species/subspecies are native in Hatay flora. Three of them are endemic included Iris xanthospuria, C.ancyrensis and C.cancellatus subsp. cancellatus. In the study, ornamental qualifications of members of Iridaceae family located in Hatay flora were presented with their plant size, plant diameter, leaf feature, flower feature, blooming period, and propagation methods. This study is expected to contribute of creating sustainable landscapes with the use of native species at the applications in urban and rural landscapes. With this way, biodiversity and national economy will and contributed, and the effects of climate change will be minimized. Therefore, the cultivation of native species should be encouraged as soon as possible. It should be provided that raising grower and public awareness about the use of native species.