Nigârî Divanında Rind ve Zâhid
Rind and Zâhid in Nigârî’s Divan
Yazar: Sağlam, Ayşe
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 17, 0
Anahtar kelimeler: Nigârî,divan,rind,zâhid ; Nigârî,divan,rind,zâhid

Birbirine zıt iki insan tipinin temsilciliğini yapan rind ve  zâhid, Klasik Türk şiirinde adından çok söz edilen kişiler  arasındadırlar. Rind; samimiyeti, hoşgörüsü, dürüstlüğü,  kanaatkârlığı, dış görünüşe önem vermemesi ve derinliğiyle  anılırken zâhid; riyakârlık, kabalık, yalancılık, aç gözlülük,  şekilcilik ve yüzeysellikle kendinden söz ettirir. Rind, irfana  yani gönül bilgisine önem verirken zâhid aklı öne çıkarır.  Kendisini akıllı sanan zâhid, dinî meseleleri kavrayacak ruh  inceliğine sahip değildir. Hatta anlamadığını bile anlamayacak  kadar cahildir. Rind, züht ve takvaya önem vermez.  Zâhid ise ibadetlerine sıkı sıkıya bağlıdır. Bu bağlılığın  sebebi, cennette alacağı mükâfatı düşünmesidir. Rind, aşk  ızdırabı çekmekten perişan bir hâle gelmiştir. Aşkı inkâr  eden zâhidin böyle bir ızdırabı yoktur.  Aşka ve irfana önem veren, samimiyeti her şeyin önüne  çıkaran klasik Türk şairleri, kendi dünya görüşlerini temsil  eden rind tipini yüceltirken zâhidi yermişlerdir. Kendilerini  rindle özdeşleştiren bu şairler, her fırsatta zâhidle alay  etmişlerdir. Söz konusu şairin bir mutasavvıf, hatta bir  tarikat şeyhi oluşu bile bu geleneği değiştirmez. Örneğin,  19. yüzyılın başarılı mutasavvıf şairlerinden olan Nigârî  şiirlerinde sık sık zâhide sataşır. Nakşibendî tarikatının  mürşitlerinden olan Nigârî, şiir söz konusu olunca  tasavvufi kimliğini bir yana koyar. Klasik şiir geleneğinin  ölçülerine riayet eden şair, rind kimliğine bürünerek kaba  sûfî tipini sert bir dille eleştirir.  Bu çalışmada, rind ve zâhid kavramlarının Nigârî  Divanı’nda ele alınış şekli üzerinde durulacaktır.

Rind and zâhid representing two opposite characteristics  of person are among people who are mentioned in  the classical Turkish poetry. While rind is remembered  with sincerity, tolerance, honesty, frugality, not giving  importance to the appearance and deep personality, zâhid  is mentioned with hypocrisy, vulgarity, lying, greed,  formalism and superficiality. While zâhid stands out mind,  rind gives attention lore which means knowledge of hearth.  Zâhid feels smart itself but he does not have the fineness of  spirit to grasp the religious issues. In fact, he is so ignorant,  that does not even understand lacking in understanding.  Rind does not matter piety and taqwa, while zâhid is  closely linked to the worship due to thinking of receiving  the reward of heaven. Rind drinks wine continuously that  he doesn’t drop the glass from his hand. To take the agony  of love he has become a desolate. Zâhid who deny the love  has neither concern of drinking wine nor concern of loving  a beautiful.  Classical poets who give importance to the love and  wisdom, put up sincerity in front of everything exalt the  rind type which represent their world view meantime they  humiliate zâhid. These poets who identify themselves with  rind type, at every oppurtunity, they mocked at zâhid.  Even the poet is to be sufi or cult sheikh doesn’t change this  tradition. For instance, Nigârî who is one of the 19 th century  successful sufi poet often annoys zâhid in his poems.  Nigârî, one of the sheiks of the Naqshbandi Sufi order,  when it comes to poetry, he puts aside the mystical identity.  The poet who adapts the measure of classical poetry  tradition criticizes sufi type sharply impersonating rind.  In this study, it will be focused on how the concept of  rind and zâhid is approached in Nigârî’s divan.