İNSANAT BAHÇELERİNDEN İNSANAT MEDYAYA: İNSANIN GÖNÜLLÜ TUTSAKLIĞI
FROM HUMAN GARDENS TO HUMAN MEDIA:  THE VOLUNTARY CAPTIVITY OF HUMAN
Yazar: Türkmen, Gül Nihal; Topbaş, Hasan
Dergi: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), Vol. 10 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Communication Studies ; İletişim Çalışmaları ; Social Media Studies ; Sosyal Medya Çalışmaları ; New Media ; Yeni Medya ; Communication and Media Studies (Other) ; İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer) ; Sosyal medya,İnsanat medya,Gönüllü kölelik,Instagram,Tik-Tok ; Social media,Human media,Voluntary slavery,Instagram,Tik-Tok

İletişim teknolojileri ile insan hayatının akışı, anlayışı ve düzeni değişmektedir. Kısaca insanlık tarihinin akış yönü değişmiştir. Doğal-fıtri ve ontolojik olan her şey buharlaşmış, anlam yitirilmiş ve insan kendi nefis ve egolarının kölesi haline gelerek amacını kaybetmiştir. Yeni iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin insanların hayatlarını her geçen gün daha fazla kolaylaştırdığı ve özgürleştirdiği düşünülse de insanlık 19.ve 20.yüzyıllarda oldukça popüler olan insanat bahçelerinin 21 yüzyıldaki izdüşümü olan “İnsanat medyalarda” fıtrat dışı bir hayata doğru evrilmektedir. Özellikle sosyal medya araçlarıyla, zaman ve mekân sınırlarını aşarak iletişim, paylaşım ve beğenilme gibi ihtiyaçlarını tatmin etmek üzere her geçen gün bir teşhir alanı haline gelerek ontolojik bir güvensizlik duygusuna mahkûm olmaya başlayarak hayatın medyatikleşmesi diye bir süreç yaşamaya başlamıştır. Bu süreç insanların özgürlükten bahsettikleri ancak aslında özgürlüğün anlamını yitirdiği, insanın haz, hız, ayartı, teşhir peşinde koştuğu, bu özgürlüğün gönüllü bir kölelik olduğu, elektro-dijital insanat medyaların yaratıldığı bir dünyada yaşama arzusu 21. Yüzyıl insanını derinden etkilemektedir. Bu bağlamda Desmond Morris’in “Çıplak Maymun” eserinden yola çıkarak kavramsallaştırdığı insanat bahçeleri karşımıza çıkmaktadır. Hayvanat bahçeleri ile aynı mantığa ve işleyiş düzenine sahip olan insanat bahçelerinde, farklı ırklardan bireyler kafesler içerisinde sergilenmektedir. Çalışma bağlamında da geçmişte üstünlük sağlamak amacıyla kurulan ve insan hak ve hürriyetlerine ve özellikle insan fıtratına aykırı oldukları gerekçesiyle kapatılan insanat bahçelerinin, günümüzde sosyal medya ortamlarında “insanat medya” ile ortaya çıkmakta olduğu varsayımıyla hareket edilmektedir.  Sonuç olarak insanların insanat medya ortamlarını, gönüllü sergilenme durumunu kendi hür iradeleriyle, içinde olmaya can atarak doldurdukları görülmektedir.

With communication technologies, the flow, understanding and order of human life are changing. In short, the direction of the flow of human history has changed. Everything that is natural-innate and ontological has evaporated, meaning has been lost and people have become slaves to their own desires and egos and are losing their purpose. Although it is thought that the developments in new communication technologies are making people's lives easier and more liberating every passing day, humanity is evolving towards a life outside its nature in "Human media", which is the 21st century reflection of the human gardens that were quite popular in the 19th and 20th centuries. Especially with social media tools, it has become a display area every passing day to satisfy its needs such as communication, sharing and being liked, and has begun to experience a process called the mediatization of life. This process deeply affects the 21st century man, whose desire to live in a world where people talk about freedom but in fact freedom has lost its meaning, where man pursues pleasure, speed, temptation, and display, where this freedom is a voluntary slavery, and where electro-digital human media are created.In this context, we come across human gardens conceptualized by Desmond Morris based on his work “The Naked Ape”. In human gardens, which have the same logic and operating system as zoos, individuals of different races are exhibited in cages. In the context of the study, it is assumed that human gardens, which were established in the past to gain superiority and were closed on the grounds that they were against human rights and freedoms and especially human nature, are now appearing in social media environments with “human media”. As a result, it is seen that people fill human media environments with the voluntary display situation with their own free will, eager to be in it.