ALIMLAMA ESTETİGİ VE CEVİRİBİLİM
ALIMLAMA ESTETİGİ VE CEVİRİBİLİM
Yazar: Yurtdaş, Hüseyin
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2011

Özet Çeviri olgusuna dizgeli yaklaşımların tarihi çok eskilere dayanmamaktadır, buna karşılık çeviribilimin düşünsel altyapısının kökleri yazınbilim, felsefe ve dilbilim başta olmak üzere, farklı bilim dallarında aranabilir. Bu çalışmada, yazın kuramları arasında okurun etkinliğine en çok yer veren yaklaşımlardan biri olan ve çağdaş çeviribilim kuramlarında okur olarak çevirmenin ve çeviri metnin okurunun önemsenmeye başlamasıyla birlikte, tartışılan bir yaklaşım olarak öne çıkan Alımlama Estetiği'nin (Rezeptionsästhetik) çağdaş çeviribilim yaklaşımları açısından nasıl değerlendirilebileceği ele alınmış ve çeviribilimin Alımlama Estetiği'nden ayrıştığı yönleri üzerinde bazı temel saptamalar yapılmıştır. Alımlama Estetiği ile çeviri ve çeviribilim arasındaki tarihsel ve konusal ilişki değerlendirildikten sonra, çeviri olgusunun doğrudan çeviriyle ilgilenen özerk bir bilim dalı tarafından incelenmesinin önemi tartışılmıştır.  Anahtar sözcükler: Çeviribilim, Alımlama Estetiği, işlevsel çeviri kuramları, yazın kuramları, disiplinlerarasılık.  Abstract The history of translation studies is relatively short, nevertheless the foundations of translation studies can be found in scientific disciplines such as literary theory and linguistics. As modern translation theories, reception aesthetics concentrates on the role of the reader heavily. Thus, reception aesthetics has become an important topic in debates about translation. In this study, the analysis was based on how reception aesthetics could be evaluated from the viewpoint of translation theories, and the differences between translation studies and reception aesthetics were highlighted. After the investigation of the historical relationship between translation studies and reception aesthetics, the importance of the analysis of translation by an autonomous discipline, which primarily deals with translation, was discussed. Key words: Translation studies, reception aesthetics, functional theories of translation, literary theory, interdisciplinarity.

Özet Çeviri olgusuna dizgeli yaklaşımların tarihi çok eskilere dayanmamaktadır, buna karşılık çeviribilimin düşünsel altyapısının kökleri yazınbilim, felsefe ve dilbilim başta olmak üzere, farklı bilim dallarında aranabilir. Bu çalışmada, yazın kuramları arasında okurun etkinliğine en çok yer veren yaklaşımlardan biri olan ve çağdaş çeviribilim kuramlarında okur olarak çevirmenin ve çeviri metnin okurunun önemsenmeye başlamasıyla birlikte, tartışılan bir yaklaşım olarak öne çıkan Alımlama Estetiği'nin (Rezeptionsästhetik) çağdaş çeviribilim yaklaşımları açısından nasıl değerlendirilebileceği ele alınmış ve çeviribilimin Alımlama Estetiği'nden ayrıştığı yönleri üzerinde bazı temel saptamalar yapılmıştır. Alımlama Estetiği ile çeviri ve çeviribilim arasındaki tarihsel ve konusal ilişki değerlendirildikten sonra, çeviri olgusunun doğrudan çeviriyle ilgilenen özerk bir bilim dalı tarafından incelenmesinin önemi tartışılmıştır.  Anahtar sözcükler: Çeviribilim, Alımlama Estetiği, işlevsel çeviri kuramları, yazın kuramları, disiplinlerarasılık.  Abstract The history of translation studies is relatively short, nevertheless the foundations of translation studies can be found in scientific disciplines such as literary theory and linguistics. As modern translation theories, reception aesthetics concentrates on the role of the reader heavily. Thus, reception aesthetics has become an important topic in debates about translation. In this study, the analysis was based on how reception aesthetics could be evaluated from the viewpoint of translation theories, and the differences between translation studies and reception aesthetics were highlighted. After the investigation of the historical relationship between translation studies and reception aesthetics, the importance of the analysis of translation by an autonomous discipline, which primarily deals with translation, was discussed. Key words: Translation studies, reception aesthetics, functional theories of translation, literary theory, interdisciplinarity.