BOĞA BOĞA FİLMİNDE KAHRAMANIN JUNG’UN GÖLGE ARKETİPİ BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLENMESİ
ANALYZING THE HERO IN THE MOVIE CHOKEHOLD IN THE CONTEXT OF JUNG’S SHADOW ARCHETYPE
Yazar: Erol, Ece
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Cinema Sociology ; Sinema Sosyolojisi ; Carl Gustav Jung,archetype,Chokehold,shadow archetype,unconsciouss ; Carl Gustav Jung,arketip,Boğa Boğa,gölge arketipi,bilinç dışı.

20. yüzyılın başından itibaren sinema, psikanaliz için zihni resmetme ve zihin hakkında konuşmanın bir yolu hâline gelmiştir. Günümüze kadar gelen süreçte, her iki disiplin de birbirini besleyerek dünyayı görmenin ve tanımanın önemli bir aracı olmuştur. Bu analiz yöntemlerinden biri olan Carl Gustav Jung’un analitik psikolojisi; merkezine tinsel bir yaklaşım olarak arketip teorisini almıştır. Jung’un kuramsal temelini sunduğu analitik psikoloji, arketipoloji ve bilinç dışı dinamiklere yoğunlaşır. Jung, başta kendi olmak üzere insanı ve insanlığı şifalandırma istenci ile yola çıktığı ve önerdiği her yöntemde arketipsel güçlere dayanmıştır. Arketipik davranış biçimleri, kimi zaman düşünce yoluyla kimi zaman da yaşantının özümsenmesi sürecinde harekete geçer. Kendilik’in (Self) gelişimi ya da yaşa ve deneyime bağlı olarak dönüşüm anları, arketipik süreçlerdir. Kişinin kendi merkezine doğru olan uzun ve zorlu içsel yolculuğunda önemli bir referans olarak da kabul edilen arketipler içerisinde, bireyin öncelikle tanışması, yüzleşmesi ve uyumlanarak bütünleşmesi gereken arketipsel öge Jung’a göre “gölge”dir. Jung, gölge ile BEN arasında koşut bir ilişki olduğunu ve gölgenin bilince ulaştırıldığı ölçüde BEN’in güçlendiğini savunur. Kolektif bilinç dışının önemli ögelerinden biri olan gölge arketipi, bireyin kendini gerçekleştirmesinde önemli bir role sahiptir. Gölge arketipini tanımak ve kabul etmek, bireyin psişesindeki dengeyi sağlamasında ve bireyleşme sürecinde, kritik bir aşamadır. Jung iki ayrı gölge arketipinden bahseder. Bunlardan ilki “kişisel gölge”, diğeri ise “ortak gölge”dir. Bu çalışmada, 2023 yılında Onur Saylak tarafından çekilen Boğa Boğa filminin ana karakteri Yalın Eşref, Jungcu yaklaşım çatısında arketip teorisi kullanılarak kişisel gölge arketipi özelinde analiz edilmiştir. Yine bu psikanalitik doğrultuda Yalın karakterinin psişesi ve özneleşme süreci gölge arketipi üzerinden çözümlenmeye çalışılmıştır.

Since the early 20th century, cinema has become a means of depicting the mind for psychoanalysis, providing a platform to discuss mental phenomena. Over time, both disciplines have enriched each other, becoming significant tools for perceiving and understanding the world. One such analytical method is Carl Gustav Jung's analytical psychology, which revolves around the archetypal theory as a central tenet. Jung's analytical psychology focuses on archetypal patterns and the dynamics of the unconscious. He founded his theoretical framework on the intent to heal humanity, relying on archetypal forces in his proposed methods. Archetypal behaviors are activated through thought processes or the assimilation of experiences. Moments of transformation, such as the development of the Self or shifts due to age and experience, involve archetypal processes. Within the archetypes, which serve as crucial references in an individual's long and arduous journey toward self-realization, the "shadow," according to Jung, is a primary element that individuals must first encounter, confront, and integrate. Jung argues that there is a parallel relationship between the shadow and the Ego, asserting that strengthening the Ego occurs as the shadow becomes conscious. As a significant component of the collective unconscious, the shadow archetype plays a vital role in an individual's self-realization. Recognizing and accepting the shadow archetype is a critical stage in achieving psychological balance and individuation. Jung discusses two distinct types of shadow archetypes: the "personal shadow" and the "collective shadow." This paper analyzes the main character, Yalın Eşref, from the 2023 film Boğa Boğa directed by Onur Saylak, using the archetype theory within a Jungian framework, specifically focusing on the personal shadow archetype. Furthermore, Yalın's psyche and individuation process are explored through the lens of the shadow archetype within this psychoanalytic context.