Selçuk Adının Kökeni ve Anlam Alanı: Onomastik Bir Değerlendirme
The Etymology and Semantic Field of the Name Selçuk: An Onomastic Evaluation
Yazar: Fener, Kubilay; Özkan, Fatma
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 33, 2025
Anahtar kelimeler: South-West (Oghuz) Turkic Dialects and Literatures ; Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Onomastik,köken bilgisi,Türk kişi adları,Selçuk,Selcen ; Onomastics,etymology,Turkish person names,Selçuk,Selcen

Bir toplumda kişilere verilen adlar ve ad verme gelenekleri; o toplumun kültürü, dünya görüşü ve düşüncelerine ilişkin oldukça önemli veriler sunmaktadır. Buna karşın özel adlar, dil kullanıcıları için ilk bakışta çağrışımsız sözcükler olmasının yanı sıra sözlük anlamından ziyade referans değeri taşıyan birimlerdir. Araştırmanın konusunu, Türk tarihinde hem kadınlara hem de erkeklere verilen Selçuk adının onomastik yönden incelenmesi oluşturmaktadır. Literatürde, Selçuk adının kökenine ilişkin ciddi anlamda fikir ayrılıkları olduğu ve konunun henüz çözüme kavuşturulamadığı görülmektedir. Nitekim Selçuk adı, uzun süreli hâkimiyet sağlamış bir Türk devletine ad olması nedeniyle pek çok yerli ve yabancı araştırmacının dikkatini çekmiş olmasına karşın yapılan incelemelerde konuya ilişkin ileri sürülen görüşlerin çoğu, dil bilimi açısından tutarsızlıklar taşımaktadır. Bu çalışmada, art zamanlı yaklaşımla Selçuk adının kökeni üzerine yeni bir görüş öne sürülecek, konuya ilişkin belirtilen görüşlerin neden kabul edilemeyeceği gerekçeleriyle açıklanacak, aynı zamanda ilgili adın Türk tarihindeki kavram alanı ve sosyo-kültürel açıdan önemi değerlendirilmeye tabi tutulacaktır. Makalede giriş bölümünün ardından literatür değerlendirmesi yapılacak, ardından hipotez bölümünde konuya ilişkin görüşlerimiz nedenleri ile birlikte açıklanacak, sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular araştırmacıların dikkatine sunulacaktır.

The names given to individuals in a society and the traditions of naming provide significant insights into that society's culture, worldview and ideas. In contrast, proper nouns are not only words that are non-evocative at first glance for language users, but also units that carry a reference value rather than a dictionary meaning. The subject of this study is the onomastic analysis of the name Selçuk, given to both women and men in Turkish history. It is striking that there are serious differences of opinion in the literature regarding the etymology of the name Selçuk and that the issue has not yet been resolved. The name Selçuk has attracted the attention of many researchers because it is the name of a Turkish state; however, most of the views put forward on the subject in the studies conducted contain inconsistencies from a linguistic point of view. In this study, a new view on the etymology of the name Selçuk will be put forward using a diachronic approach, the reasons why the views put forward on the subject cannot be accepted will be explained, and the conceptual field and socio-cultural importance of the name in Turkish history will be evaluated. Following the introduction, the article will provide a literature review, followed by a hypothesis section explaining our views on the subject and their reasons. The findings will then be presented to researchers in the conclusion section.