hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
NOBEL İKTİSAT ÖDÜLÜ SAHİPLERİ BENGT HOLMSTRÖM VE OLIVER HART’IN SÖZLEŞME TEORİSİNE KATKILARI
CONTRIBUTIONS OF NOBEL ECONOMICS PRIZE WINNER BENGT HOLMSTRÖM AND OLIVER HART TO CONTRACT THEORY
Yazar: Zenginer, Hamza Onur
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Sözleşme Teorisi İktisadı,Nobel İktisat Ödülü,Tamamlanmamış ya da Eksik Sözleşmeler,Hukuk ve İktisat,Hukukun İktisadi Analizi. ; Contract Theory,Nobel Economy Prize,Incomplete Contracts,Law and Economics,Economic Anaylsis of Law.

Bengt Holmström ve Oliver Hart sözleşme teorisine ilişkin yaptıkları katkılarla 2016 yılında Sveriges Riksbank Ödülü ya da bilinen adıyla Alfred Nobel anısına verilen Nobel İktisat Ödülünü kazanmışlardır. Bu çalışmada her iki araştırmacının kısa hayat hikayeleri ve sonrasında sözleşme teorisine ilişkin öz bir bilgi verilmektedir. Ardından Holmström ve Hart tarafından bu alana yapılan katkılar sunulmaktadır. Hukuk ve iktisat ile hukukun iktisadi analizi çerçevesinde konular incelenerek sözleşme teorine ilişkin tespitler ortaya koyulmaktadır.

Bengt Holmström ve Oliver Hart were awarded th 2016 Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel for their fundamental contributions to contract theory. In this study, short life stories of both researchers are given then a brief information about the economics of contract theory is given. Then, the contributions made by Holmström and Hart to this field are presented. The issues are analyzed within the framework of law and economics and the economic analysis of law, and determinations regarding contract theory are put forward.
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNDE KAMUSAL HİZMETLER VE BU HİZMETLERİN FİNANSMANI
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNDE KAMUSAL HİZMETLER VE BU HİZMETLERİN FİNANSMANI
Yazar: Akgöl, Berat Kürşat; Ay, Hakan
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Asya Hun Kağanlığı,Gök Türk Kağanlığı,Uygur Kağanlığı,Kamusal Hizmetler,Finansman

Türkler, geçmişten günümüze sayısız devlet kurmuş eski bir toplumdur. Türklerin kurdukları bu devletlerde toplumsal yaşam ve ekonomik uğraşlar doğrultusunda çeşitli mali olaylar gerçekleşmiştir. Çalışmada incelenecek olan devletler, Türklerin İslamiyet’e geçiş dönemi öncesi Avrasya bozkırlarında kurmuş oldukları üç büyük Türk kağanlığı olan Asya Hun Kağanlığı, Gök Türk Kağanlığı ve Uygur Kağanlığıdır. Çalışmada bu kağanlıkların devlet teşkilatlanmaları, toplum yapısı ve halkın ekonomik uğraşları doğrultusunda gerçekleşen kamusal hizmetler ve bu hizmetlerin finansmanı ele alınmıştır. Türklere ait yazılı kaynakların az olduğu bu dönem, kısıtlı kaynaklar doğrultusunda incelenmiş olup çalışmada iş bu sorulara yanıt verilmeye çalışılmıştır.

Türkler, geçmişten günümüze sayısız devlet kurmuş eski bir toplumdur. Türklerin kurdukları bu devletlerde toplumsal yaşam ve ekonomik uğraşlar doğrultusunda çeşitli mali olaylar gerçekleşmiştir. Çalışmada incelenecek olan devletler, Türklerin İslamiyet’e geçiş dönemi öncesi Avrasya bozkırlarında kurmuş oldukları üç büyük Türk kağanlığı olan Asya Hun Kağanlığı, Gök Türk Kağanlığı ve Uygur Kağanlığıdır. Çalışmada bu kağanlıkların devlet teşkilatlanmaları, toplum yapısı ve halkın ekonomik uğraşları doğrultusunda gerçekleşen kamusal hizmetler ve bu hizmetlerin finansmanı ele alınmıştır. Türklere ait yazılı kaynakların az olduğu bu dönem, kısıtlı kaynaklar doğrultusunda incelenmiş olup çalışmada iş bu sorulara yanıt verilmeye çalışılmıştır.
ÖZEL HUKUK YARGILAMALARINDA UZMAN GÖRÜŞÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ÇELİŞKİLERİN GİDERİLMESİ
ÖZEL HUKUK YARGILAMALARINDA UZMAN GÖRÜŞÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ÇELİŞKİLERİN GİDERİLMESİ
Yazar: Basan, Reşat Gökhan
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Uzman Görüşü,Çelişki,Çelişkinin Giderilmesi,Farklı Uzman Görüşleri

Bazı davaların çözümü özel bilgi veya teknik beceri gerektirir. Bu davalar açısından davanın tarafları (davalı veya davacı) iddia ve savunmalarını desteklemek için yetenek, bilgi veya deneyime sahip kişilerin görüşlerine başvurabilirler. Özellikle hâkimin konuyla ilgili olarak mahkeme bilirkişisinden istediği bilirkişi raporu bir tarafın menfaatlerine aykırı olduğunda, muhtemelen bu taraf mahkemeye uzman görüşü sunmayı değerlendirecektir. Bu durumda hâkim, davayı sonuçlandırabilmek için bu raporları/görüşleri dikkate almak zorundadır. Bu durum, hâkimin bu raporların doğruluğunu ve eksiksizliğini peşinen kabul ettiği anlamına gelmese de, hâkimin davayla ilgili nihai kararını verirken bu raporları değerlendirmesi gerekir. Öte yandan, uzman görüşleri, hâkimin mahkeme bilirkişisinden istediği rapor veya davanın karşı tarafının sunduğu diğer uzman görüşleriyle çelişebilir. Bu halde hâkimin yapması gereken bu raporlar arasındaki uyuşmazlıkları çözmektir.

Bazı davaların çözümü özel bilgi veya teknik beceri gerektirir. Bu davalar açısından davanın tarafları (davalı veya davacı) iddia ve savunmalarını desteklemek için yetenek, bilgi veya deneyime sahip kişilerin görüşlerine başvurabilirler. Özellikle hâkimin konuyla ilgili olarak mahkeme bilirkişisinden istediği bilirkişi raporu bir tarafın menfaatlerine aykırı olduğunda, muhtemelen bu taraf mahkemeye uzman görüşü sunmayı değerlendirecektir. Bu durumda hâkim, davayı sonuçlandırabilmek için bu raporları/görüşleri dikkate almak zorundadır. Bu durum, hâkimin bu raporların doğruluğunu ve eksiksizliğini peşinen kabul ettiği anlamına gelmese de, hâkimin davayla ilgili nihai kararını verirken bu raporları değerlendirmesi gerekir. Öte yandan, uzman görüşleri, hâkimin mahkeme bilirkişisinden istediği rapor veya davanın karşı tarafının sunduğu diğer uzman görüşleriyle çelişebilir. Bu halde hâkimin yapması gereken bu raporlar arasındaki uyuşmazlıkları çözmektir.
HUKUKUN İKTİSADİ ANALİZİ:  Eleştiriler, Tartışmalar ve James M. Buchanan’ın Görüşleri
HUKUKUN İKTİSADİ ANALİZİ:  Eleştiriler, Tartışmalar ve James M. Buchanan’ın Görüşleri
Yazar: Yay, Serdar; Zenginer, Hamza Onur
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Hukuk ve İktisat,Hukukun İktisadi Analizi,Richard A. Posner

İyi bir hukuk sistemi ve düzeni olmadan, iyi işleyen bir iktisadi sistemden ve düzenden bahsetmek mümkün değildir. Hukukun üstünlüğü, ideal kurallar ve kurumların tesisi ve anayasal hukuk düzeni iktisadi sistemin ve düzenin başarısının temel faktörüdür. Bu anlamda iktisatçıların hukukun anlam ve önemi üzerinde durmaları önem arz etmektedir. Öte yandan iktisadi analiz ise hukukçular için önem arz etmektedir, çünkü hukukun eksikliklerinin ve hatalarının topluma maliyeti oldukça yüksektir. Bu durum, hukuk bilimini iktisadi düşüncelerden ve iktisat yöntemlerinden faydalanmayı gerekli kılmıştır. Hukukun iktisadi analizi tam bu noktada karşımıza çıkmaktadır. Her ne kadar günümüzde büyük ilgi gören yaklaşımlardan biri olsa da hukukun iktisadi analizi kendi içerisinde ciddi tutarsızlıklar barındırmakta ve eleştirilerin odağında yer almaktadır. Bu çalışma söz konusu tutarsızlıkların ve eleştirilerin kapsamlı bir analizini sunmaktadır.

İyi bir hukuk sistemi ve düzeni olmadan, iyi işleyen bir iktisadi sistemden ve düzenden bahsetmek mümkün değildir. Hukukun üstünlüğü, ideal kurallar ve kurumların tesisi ve anayasal hukuk düzeni iktisadi sistemin ve düzenin başarısının temel faktörüdür. Bu anlamda iktisatçıların hukukun anlam ve önemi üzerinde durmaları önem arz etmektedir. Öte yandan iktisadi analiz ise hukukçular için önem arz etmektedir, çünkü hukukun eksikliklerinin ve hatalarının topluma maliyeti oldukça yüksektir. Bu durum, hukuk bilimini iktisadi düşüncelerden ve iktisat yöntemlerinden faydalanmayı gerekli kılmıştır. Hukukun iktisadi analizi tam bu noktada karşımıza çıkmaktadır. Her ne kadar günümüzde büyük ilgi gören yaklaşımlardan biri olsa da hukukun iktisadi analizi kendi içerisinde ciddi tutarsızlıklar barındırmakta ve eleştirilerin odağında yer almaktadır. Bu çalışma söz konusu tutarsızlıkların ve eleştirilerin kapsamlı bir analizini sunmaktadır.
TÜRK AİLE HUKUKU’NDA ARABULUCULUĞA ELVERİŞLİLİK
TÜRK AİLE HUKUKU’NDA ARABULUCULUĞA ELVERİŞLİLİK
Yazar: Çelik, Mubin Burak
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Microeconomics (Other) ; Mikro İktisat (Diğer) ; Aile,Arabuluculuk,Aile Arabuluculuğu,6325 sayılı Kanun,Arabuluculuğa Elverişlilik

Aile; tarihin ilk zamanlarından günümüze, farklı medeniyetlerde ve kültürlerde toplumun temeli olarak görülen bir müessesedir. Toplumlar, devletleri inşa eder, devletler de ancak iyi işleyen bir hukuk sistemi ile varlık kazanır. İyi işleyen hukuk sistemleri ise, adâlete erişimi kolaylaştıran yapıları ile temâyüz eder. Geleneksel hukuktan modern hukuka uzanan gelişim sürecinde, her sistem, hukuk kişilerinin taraf olduğu uyuşmazlıkları çözmek için klasik ve alternatif yöntemler geliştirmiştir. Aile kurumunun ilgilisi olan tarafların, aralarındaki uyuşmazlığı, alanında uzman tarafsız bir üçüncü kişinin yönetiminde farklı müzâkere yöntemlerinden yararlanmak sûretiyle çözüme kavuşturmak üzere gizlilik, gönüllülük ve menfaât dengesi esasları çerçevesinde yürütülen bir yol olan aile arabuluculuğu da hukuk alanında yüzlerce yıldır kullanılagelen bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Aile arabuluculuğu; hâlihazırda Türk Hukuku’nda, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile belirlenen sınırlı bir çerçevede ve ihtiyârî arabuluculuk şeklinde uygulanmaktadır. Bu çalışmada, Türk Aile Hukuku’nda arabuluculuğa elverişlilik hususu; “nişanlanmayı ilgilendiren uyuşmazlıklar”, “evlilik birliğini ilgilendiren uyuşmazlıklar”, “boşanmayı ilgilendiren uyuşmazlıklar” ve “aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar” olmak üzere dört ana başlıkta ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Aile; tarihin ilk zamanlarından günümüze, farklı medeniyetlerde ve kültürlerde toplumun temeli olarak görülen bir müessesedir. Toplumlar, devletleri inşa eder, devletler de ancak iyi işleyen bir hukuk sistemi ile varlık kazanır. İyi işleyen hukuk sistemleri ise, adâlete erişimi kolaylaştıran yapıları ile temâyüz eder. Geleneksel hukuktan modern hukuka uzanan gelişim sürecinde, her sistem, hukuk kişilerinin taraf olduğu uyuşmazlıkları çözmek için klasik ve alternatif yöntemler geliştirmiştir. Aile kurumunun ilgilisi olan tarafların, aralarındaki uyuşmazlığı, alanında uzman tarafsız bir üçüncü kişinin yönetiminde farklı müzâkere yöntemlerinden yararlanmak sûretiyle çözüme kavuşturmak üzere gizlilik, gönüllülük ve menfaât dengesi esasları çerçevesinde yürütülen bir yol olan aile arabuluculuğu da hukuk alanında yüzlerce yıldır kullanılagelen bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Aile arabuluculuğu; hâlihazırda Türk Hukuku’nda, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile belirlenen sınırlı bir çerçevede ve ihtiyârî arabuluculuk şeklinde uygulanmaktadır. Bu çalışmada, Türk Aile Hukuku’nda arabuluculuğa elverişlilik hususu; “nişanlanmayı ilgilendiren uyuşmazlıklar”, “evlilik birliğini ilgilendiren uyuşmazlıklar”, “boşanmayı ilgilendiren uyuşmazlıklar” ve “aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar” olmak üzere dört ana başlıkta ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
EKONOMİ VE HUKUK YAKLAŞIMI: COASE TEORİSİ
EKONOMİ VE HUKUK YAKLAŞIMI: COASE TEORİSİ
Yazar: Bakkal, Ufuk
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Microeconomics (Other) ; Mikro İktisat (Diğer) ; Coase Teorisi,Nobel İktisat Ödülü,Ekonomi ve Hukuk,Hukukun İktisadi Analizi,İşlem Maliyetleri,Mülkiyet Hakları

Bu çalışmada 1991 yılında Nobel Ekonomi Ödülü’nü kazanan ve hukuk ve ekonomi yaklaşımının önemli isimlerinden olan Ronald Coase’un, dışsal maliyet sorununun piyasa odaklı çözümü için ortaya attığı teorisi incelenmektedir. R.Coase, teorisini A.C.Pigou’nun konuyla ilgili görüşlerinin eleştirisi üzerine kurduğu için, önce Pigou’nun dışsallıklara getirdiği kamusal çözümler incelenmiş, daha sonra Coase teorisinin ayrıntılarına geçilmiştir.

Bu çalışmada 1991 yılında Nobel Ekonomi Ödülü’nü kazanan ve hukuk ve ekonomi yaklaşımının önemli isimlerinden olan Ronald Coase’un, dışsal maliyet sorununun piyasa odaklı çözümü için ortaya attığı teorisi incelenmektedir. R.Coase, teorisini A.C.Pigou’nun konuyla ilgili görüşlerinin eleştirisi üzerine kurduğu için, önce Pigou’nun dışsallıklara getirdiği kamusal çözümler incelenmiş, daha sonra Coase teorisinin ayrıntılarına geçilmiştir.
OPTİMAL VERGİLEME ve RAMSEY OPTİMUM VERGİ KURALI
OPTİMAL VERGİLEME ve RAMSEY OPTİMUM VERGİ KURALI
Yazar: Aktan, Coşkun Can; Karaş, Ebru
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; optimal vergi,ramsey,ters esneklik

Normatif iktisat içerisinde yer alan optimal vergileme teorisi, toplumsal refah açısından en iyi vergilemenin nasıl olması gerektiğini araştıran bir alandır. Toplumsal refahın temel göstergeleri kaynak dağılımında etkinlik ve adalettir. Bu kapsamda optimal vergilemeden beklenen, kaynakların etkin ve adil dağılımını sağlayacak ideal bir vergilemenin yapılmasıdır. İdeal bir vergi sisteminde başta etkinlik ve adalet olmak üzere bir takım vergileme ilkelerine uygunluk aranmaktadır  Bu yazıda optimal vergileme açısından Ramsey vergileri konusu incelenmektedir.

Normatif iktisat içerisinde yer alan optimal vergileme teorisi, toplumsal refah açısından en iyi vergilemenin nasıl olması gerektiğini araştıran bir alandır. Toplumsal refahın temel göstergeleri kaynak dağılımında etkinlik ve adalettir. Bu kapsamda optimal vergilemeden beklenen, kaynakların etkin ve adil dağılımını sağlayacak ideal bir vergilemenin yapılmasıdır. İdeal bir vergi sisteminde başta etkinlik ve adalet olmak üzere bir takım vergileme ilkelerine uygunluk aranmaktadır  Bu yazıda optimal vergileme açısından Ramsey vergileri konusu incelenmektedir.
TÜRKİYE’DE BOŞANMA DAVALARININ ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE GELECEK TAHMİNLERİ: BOX-JENKİNS (ARIMA) YAKLAŞIMI
TÜRKİYE’DE BOŞANMA DAVALARININ ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE GELECEK TAHMİNLERİ: BOX-JENKİNS (ARIMA) YAKLAŞIMI
Yazar: Yener, Ayşe; Akçay, Aytaç; Koçyiğit, Eda Gizem
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Boşanma istatistikleri,zaman serileri,istatistik,tahmin

Boşanma, TMK 4721’e göre evli olan kişilerin yasal olan evlilik birliğinin sona erdirilmesi sürecidir. Boşanmanın artışlarının toplumsal, ekonomik, bireysel, psikolojik, hukuki ve kültürel birçok etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de geçmişe yönelik açılan boşanma davası sayıları referans alınarak zaman serisi analizi yöntemleri ile geleceğe yönelik açılan boşanma dava sayılarının tahminlerinin yapılmasıdır. Yöntem olarak Box-Jenkins (ARIMA) Yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada Hukuk Mahkemelerine 2013-2022 yılları arasında yıl içinde açılan boşanma dava sayısı verileri istatistiksel olarak incelenmiştir. Türkiye’de açılan boşanma dava sayılarının zaman serisi grafiği incelendiğinde trend ve mevsimselliğin olabileceği önsel bilgisine ulaşılmış ACF ve PACF grafiklerine bakılarak trend ve mevsimsellik için fark alma işlemi yapılmıştır. Grafiksel değerlendirmede en uygun modelin ARIMA (1,1,1)(1,1,0)12 olduğu sonucuna varılmıştır. Modelin AR1, MA1 ve SAR1 katsayıları istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p

Boşanma, TMK 4721’e göre evli olan kişilerin yasal olan evlilik birliğinin sona erdirilmesi sürecidir. Boşanmanın artışlarının toplumsal, ekonomik, bireysel, psikolojik, hukuki ve kültürel birçok etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de geçmişe yönelik açılan boşanma davası sayıları referans alınarak zaman serisi analizi yöntemleri ile geleceğe yönelik açılan boşanma dava sayılarının tahminlerinin yapılmasıdır. Yöntem olarak Box-Jenkins (ARIMA) Yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada Hukuk Mahkemelerine 2013-2022 yılları arasında yıl içinde açılan boşanma dava sayısı verileri istatistiksel olarak incelenmiştir. Türkiye’de açılan boşanma dava sayılarının zaman serisi grafiği incelendiğinde trend ve mevsimselliğin olabileceği önsel bilgisine ulaşılmış ACF ve PACF grafiklerine bakılarak trend ve mevsimsellik için fark alma işlemi yapılmıştır. Grafiksel değerlendirmede en uygun modelin ARIMA (1,1,1)(1,1,0)12 olduğu sonucuna varılmıştır. Modelin AR1, MA1 ve SAR1 katsayıları istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p
ADALETİN GÖZÜ KÖRDÜR! Yüksek Mahkeme Yargıçlarını “Gözü Kapalı” (Veil of Ignorance)  Kurayla Seçsek Olmaz mı?
ADALETİN GÖZÜ KÖRDÜR! Yüksek Mahkeme Yargıçlarını “Gözü Kapalı” (Veil of Ignorance)  Kurayla Seçsek Olmaz mı?
Yazar: Aktan, Coşkun Can
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Rotasyon,Sortisyon,Kura

Kura usulü yargı bağımsızlığı ve yargıda liyakat ilkesini gerçekleştirmenin en uygun yöntemidir. Kura ile rastgele seçim usulünün (sortisyon) başarısı için bu usulün iki tamamlayıcı ilke ile birlikte dizayn edilmesi gerekir. Birincisi, epistokrasi/meritokrasi ilkesidir. Bir yüksek mahkemede yargıç olarak görev yapabilmek için “bilmezlik perdesi”nin (veil of ignorance) gerisinde belirlenecek olan objektif ve ölçülebilir yüksek liyakat ilkelerine haiz olmak gerekir. Yüksek liyakat yüksek mahkeme yargıcı olmanın ön koşuludur. Kura ile rastgele seçim usulünün ikinci tamamlayıcı ilkesi ise rotasyondur. Rotasyon bir yüksek mahkeme yargıcının aynı makamda belirli bir süre görev yapma güvencesi ve aynı zamanda yargıcın kura ile seçildiği makamda daimi ya da çok uzun süre kalmayarak gücünü istismar etmesinin engellenmesi için önem taşıyan bir ilkedir. Bu kısa makalede yüksek mahkemelere üye atama yetkisinin devlet ya da hükûmet başkanına verilmesi ya da yasama organı ya da yürütme organına bırakılması eleştirilerek yargıda kura ile rastgele seçim usulünün uygulanması önerilmektedir.

Kura usulü yargı bağımsızlığı ve yargıda liyakat ilkesini gerçekleştirmenin en uygun yöntemidir. Kura ile rastgele seçim usulünün (sortisyon) başarısı için bu usulün iki tamamlayıcı ilke ile birlikte dizayn edilmesi gerekir. Birincisi, epistokrasi/meritokrasi ilkesidir. Bir yüksek mahkemede yargıç olarak görev yapabilmek için “bilmezlik perdesi”nin (veil of ignorance) gerisinde belirlenecek olan objektif ve ölçülebilir yüksek liyakat ilkelerine haiz olmak gerekir. Yüksek liyakat yüksek mahkeme yargıcı olmanın ön koşuludur. Kura ile rastgele seçim usulünün ikinci tamamlayıcı ilkesi ise rotasyondur. Rotasyon bir yüksek mahkeme yargıcının aynı makamda belirli bir süre görev yapma güvencesi ve aynı zamanda yargıcın kura ile seçildiği makamda daimi ya da çok uzun süre kalmayarak gücünü istismar etmesinin engellenmesi için önem taşıyan bir ilkedir. Bu kısa makalede yüksek mahkemelere üye atama yetkisinin devlet ya da hükûmet başkanına verilmesi ya da yasama organı ya da yürütme organına bırakılması eleştirilerek yargıda kura ile rastgele seçim usulünün uygulanması önerilmektedir.
EK DERS ÜCRETİ, AKADEMİK TEŞVİK ve KAMU ZARARI Yükseköğretim Kurumlarında Ek Ders Ücreti ve Akademik Teşvik  Ödemelerinde Kamu Zararına Neden Olan Usulsüz ve Hatalı İşlemler
EK DERS ÜCRETİ, AKADEMİK TEŞVİK ve KAMU ZARARI Yükseköğretim Kurumlarında Ek Ders Ücreti ve Akademik Teşvik  Ödemelerinde Kamu Zararına Neden Olan Usulsüz ve Hatalı İşlemler
Yazar: Aktan, Coşkun Can; İnce, Murat; Öksüz, Mehtap
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; ek ders,akademik teşvik,kamu zararı

Bu araştırmada yükseköğretim kurumlarında istihdam edilen öğretim elemanlarına ek ders ücreti ve akademik teşvik ödemesi yapılması konusunda ortaya çıkan usulsüzlükler ve kamu zararı incelenmektedir. Ek ders ücreti ve akademik teşvik uygulamaları konusundaki maliyetleri sadece hazineye yükü dolayısıyla “bütçe maliyeti” şeklinde parasal boyutu ile değerlendirmek fevkalade yanlış ve eksiktir. Parasal maliyet dışında beklenmeyen, öngörülemeyen ya da hesaplanması kolay olmayan görünmez maliyetler sözkonusudur. Bu araştırmada sadece ek ders ve akademik teşvik ödemelerine ilişkin sayıştay denetim raporları ve satıştay ilamlarında tespit edilen usulsüzlükler ve kamu zararı inceleme konusu yapılmştır.

Bu araştırmada yükseköğretim kurumlarında istihdam edilen öğretim elemanlarına ek ders ücreti ve akademik teşvik ödemesi yapılması konusunda ortaya çıkan usulsüzlükler ve kamu zararı incelenmektedir. Ek ders ücreti ve akademik teşvik uygulamaları konusundaki maliyetleri sadece hazineye yükü dolayısıyla “bütçe maliyeti” şeklinde parasal boyutu ile değerlendirmek fevkalade yanlış ve eksiktir. Parasal maliyet dışında beklenmeyen, öngörülemeyen ya da hesaplanması kolay olmayan görünmez maliyetler sözkonusudur. Bu araştırmada sadece ek ders ve akademik teşvik ödemelerine ilişkin sayıştay denetim raporları ve satıştay ilamlarında tespit edilen usulsüzlükler ve kamu zararı inceleme konusu yapılmştır.
VATANDAŞLIK= VERİ VE VERGİ (BİREY= PİYASA VE DEVLET)
Citizenship = Data and Tax (Individual = Market and State)
Yazar: Çakmak, Orhan
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Weberian Authority and Legitimacy,Data Citizen,Digital Welfare State,Algorithmic Structure of the State,Tax Scaffolding and the Pricing of Tax. ; Weber’e Göre Otorite ve Meşruiyet,Veri Vatandaşı,Dijital Refah Devleti,Algoritmik Devlet Yapısı,Vergi İskeleti ve Verginin Fiyatlaşması.

Birey, piyasa ve devlet arasındaki teknolojik gelişmeler kaynaklı etkileşimin sosyo-ekonomik boyutunun yasal temelleri bakımından tartışmaya konu edilmesi interdisipliner bir analizi zorunlu kılmaktadır. Çalışma teknolojik gelişmelerin; sosyo-politik, mali ve iktisadi açıdan analizini sunmaktadır. Bu bağlamda çalışmamızın kapsamı; birey-piyasa- devlet üçlüsünün etkileşim ve kesişme alanlarının etkililiği ile çatışma/uyuşmazlık gibi hususlarının nedenlerini deterministtik ve stokastik açıdan tartışmaya tabi tutmaktır. Çalışmanın amacı ise devletin iktisadi alanda üretim hacminin daralmasına yönelik tartışmaların berraklaştığı günümüzde, teknolojik gelişmeler ile devletin sosyo-ekonomik alan üzerindeki yeni ve birazda belirsizlik (stokastik) üzerine kurulu siyasi manevra alanını tanımlamaktır. Bu tartışmanın teorik kısmının temelini deterministtik (belirli bir veri setine bağlılık/yasal kapsam) ve stokastik (öngörülemezlik, belirsizlik, zihniyet/kültür) tanımlamalar oluşturmaktadır. Bununla birlikte teorik tanımlamanın gerekçesini ise “bilgi, bilginin oluşumu ve bilginin sosyo-politik işlevi” bakımından değerlendirmeye tabi tutacağız. Çalışmanın çıktısı ise bireyin davranışlarının ve tercihlerinin hem kamusal hem de piyasa alanındaki temel belirleyici olmasına yönelik tespitlerdir.

The fact that the socio-economic dimension of the interaction between the state, the market and the individual due to technological developments is under discussion in terms of its legal foundations requires an interdisciplinary analysis. This study presents a socio-political, public and economic analysis of technological developments and a proposed model. In this context, the scope of our study is to discuss the effectiveness of state-individual-market interactions and intersections and the causes of conflict in deterministic and stochastic terms. The aim of this study is to define the new and somewhat uncertain (stochastic) political maneuvering space of the state apparatus in the socio-economic sphere (determinism) in today’s world, where the debates on the shrinking of the actual/productive volume of the state in the economic sphere have become clearer. The theoretical part of this discussion is based on the definitions of determinism (adherence to a specific data set/legal scope) and stochasticism (unpredictability, uncertainty, and mentality/culture). However, the rationale for this theoretical definition will be evaluated in terms of “knowledge, knowledge formation and the socio-political function of knowledge”.