Bir Eğitim Sorunsalı Olarak Ortaöğretim Kurumlarındaki Akran Zorbalığına İlişkin Yönetici-Öğretmen Görüşleri ve Çözüm Önerileri
Administrator-Teacher Opinions on Peer Bullying in Secondary Education Institutions as an Educational Problem and Solutions
Yazar: Bayar, Adem; Sürmelioğlu, Mehmet
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Educational Administration, Supervision, Planning and Economics (Other) ; Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer) ; Peer Bullying,Educational Problem,Teachers’ Opinions,Bullying. ; Akran Zorbalığı,Eğitim Sorunu,Öğretmen Görüşleri,Zorbalık.

Araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında görev yapan eğitimcilerin (öğretmen ve yönetici) görüşleri doğrultusunda akran zorbalığının nedenlerini belirleyerek bunlara yönelik çözüm önerilerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim deseniyle desenlenmiştir. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemi doğrultusunda homojen örnekleme tekniğiyle belirlenen ve 2023-2024 eğitim öğretim döneminde Amasya ili Merzifon ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaöğretim kurumlarında görev yapan 12 eğitimciden oluşmaktadır. Veriler, uzman görüşleri alınarak hazırlanan 9 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla toplanmış ve betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Katılımcılar, akran zorbalığının nedenlerini sırasıyla; okul yönetiminden, öğretmenlerden, öğrencilerden, velilerden, sosyal medyadan, sosyo-kültürel durumdan ve ekonomiden kaynaklı sorunlar şeklinde belirtilmiştir. Katılımcılar, çözüm önerilerini; rehberlik-bilinçlendirme, velilerle iş birliği yapma, sosyal faaliyetlere teşvik etme, öğrenci sorunlarına eğilme, etkili iletişim kurma, empati kurma, akran arabuluculuğu, öz saygı gelişimi, sosyal medyanın bilinçli kullanımı, ayrıştırıcı söylem kullanmama, aile eğitimleri, meslek edindirme vb. şeklinde sıralamıştır. Öğretmen ve yönetici görüşlerine göre okullarda akran zorbalığının önlenmesi için artan akran zorbalığına gereken önem verilmeli, gerekli tedbirler alınmalı, paydaşların farkındalıkları artırılmalıdır.

The aim of this study is to identify the causes of peer bullying and to propose solution suggestions based on the opinions of educators (teachers and administrators) working in secondary education institutions. The study was designed using the phenomenological pattern, one of the qualitative research designs. The study group consists of 12 educators working in secondary schools affiliated with the Ministry of National Education in the Merzifon district of Amasya province during the 2023–2024 academic year. Participants were selected through purposive sampling using the homogeneous sampling technique. The data were collected using a semi-structured interview form consisting of 9 questions, developed with expert input, and analyzed through descriptive analysis. According to the participants, the causes of peer bullying stem primarily from school administration, teachers, students, parents, social media, socio-cultural conditions, and economic factors. Participants proposed solutions such as guidance and awareness-raising activities, cooperation with parents, encouraging participation in social activities, addressing student-related problems, effective communication, developing empathy, peer mediation, fostering self-esteem, conscious use of social media, avoiding discriminatory discourse, family education programs, and vocational training. According to the views of teachers and administrators, to prevent peer bullying in schools, increased attention should be given to the rising cases of bullying, necessary precautions must be taken, and the awareness of all stakeholders should be enhanced.