hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Köroğlu’nun Çoruh Kolu Hikâyesinde Kahramanın Yolculuğu: Campbell Modeli Bağlamında Karşılaştırmalı Bir İnceleme
The Hero’s Journey in the Tale of Köroğlu’s Çoruh Branch: A Comparative Analysis in the Context of Campbell’s Monomyth Model
Yazar: Bahadır, Sedat
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Folklore in the Türkiye Field ; Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi ; Kahraman,yolculuk,aşk,bade,Köroğlu ; Hero,journey,love,bade,folk tale,Köroğlu

Bu çalışma, Türk halk anlatılarının önemli örneklerinden biri olan “Köroğlu’nun Çoruh Kolu” hikâyesini Joseph Campbell’in Kahramanın Yolculuğu modeli bağlamında halk anlatılarının evrensel anlatı yapılarıyla nasıl örtüştüğünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu makale, âşıklık geleneğinin önemli bir anlatı türü olan halk hikâyelerinden “Köroğlu’nun Çoruh Kolu” hikâyesini ele alır. Hikâye, Çoruh Vadisi’nin zorlu coğrafyasında geçer ve feodal yapı ile aşk temalarını işler. Eyüp Han’ın bir kehanet üzerine Behram ve ailesini sürgün etmesiyle başlayan olaylar, Behram ile Gül Seher Sultan’ın aşkı etrafında gelişir. Hikâyede aşk, zorluklara karşı verilen mücadeleyle birleşir; Behram’ın sazı ve sözüyle çıktığı yolculuk, âşıklık geleneğiyle bütünleşir. Campbell’in “Kahramanın Yolculuğu” modeline göre analiz edilen hikâye; yola çıkış, erginlenme ve dönüş aşamalarını içerir. Behram, bade içerek aşk yolculuğuna başlar ve çeşitli sınavlardan geçerek Köroğlu’nun desteğiyle zafer kazanır. Gül Seher Sultan ise sadece aşkın nesnesi değil, aktif bir kahraman olarak yer alır. Hikâye, bireysel aşkın toplumsal adalet mücadelesine dönüşmesini sembolize eder. Behram, sonunda Artvin Beyi olur ve hem aşkına hem de adalete kavuşur.

This study aims to analyze the folk tale “Köroğlu’s Çoruh Branch,” one of the significant examples of Turkish folk narratives, within the framework of Joseph Campbell’s “Hero’s Journey” model. The story takes place in the harsh geography of the Çoruh Valley and revolves around themes such as feudalism, love, and justice. The narrative begins with Eyüp Khan banishing Behram and his family due to a prophetic dream, and the plot unfolds around the fateful love between Behram and Gül Seher Sultan.Behram embarks on his romantic journey after drinking “bade,” a mystical elixir of love, which symbolically aligns with the stages of Campbell’s monomyth: departure, initiation, and return. Throughout his journey, he faces numerous trials, shaping his transformation into a hero. With the support of the legendary figure Köroğlu, the tale also integrates the public’s quest for justice into its narrative fabric. Unlike the typical passive female character often seen in traditional folk tales, Gül Seher Sultan is portrayed as a determined and active agent within the story.In this context, “Köroğlu’s Çoruh Branch” is not only a tale of individual love but also a collective call for justice. The story stands as a unique example of how universal narrative structures can be seamlessly integrated with local cultural elements in Turkish folk literature.
METİNVARLIK ÖRNEĞİ: ŞULE GÜRBÜZ’ÜN ÖYLE MİYMİŞ? ADLI ANLATISINA ONTOLOJİK YAKLAŞIM
EXAMPLE OF TEXTUALITY: AN ONTOLOGICAL APPROACH TO ŞULE GÜRBÜZ'S NARRATIVE “ÖYLE MİYMİŞ?”
Yazar: Seferoğlu, Emrah
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Şule Gürbüz,Roman Ingarden,Öyle Miymiş?,anlatı,edebiyat ontolojisi ; Şule Gürbüz,Roman Ingarden,Öyle Miymiş?,narrative,literary ontology

Çalışmada, Şule Gürbüz’ün Öyle Miymiş? anlatısı, Roman Ingarden’ın estetik katmanlar teorisinin sağladığı ontolojik perspektif çerçevesinde incelenmektedir. Ingarden’ın dört temel katmanı (dilsel ses oluşumları, anlam birimleri, temsil edilen nesnellikler ve estetik) üzerinden yapılan analiz, Gürbüz’ün eserinin çağdaş Türk edebiyatında varoluşsal sorgulamaları metafizik bir düzlemde ele alan özgün bir metin olduğunu göstermektedir. Anlatıda, varlık, yokluk, zaman, ölüm, benlik, dilin sınırları ve toplumsal normlar gibi temel varoluşsal sorunlar estetik bir dille tartışılır. Metnin bulanık ve sisli olarak nitelenen yapısı, okuru aktif bir anlam arayışına ve katılıma çağırırken ironi ve mizahla dolu üslubu geleneksel dini, toplumsal ve kültürel kabulleri de sorgular. Çalışma, Gürbüz’ün eserinin içerdiği bu çok katmanlı, sorgulayıcı ve yenilikçi biçimini ontoloji çerçevesinde yorumlanmakta ve bunun bilinçli bir estetik tercih olduğu ortaya koymaktadır. Analiz sonucunda, Öyle Miymiş? anlatısının geleneksel betimlemelerden uzaklaşarak okuru alışılmış stratejilerinden koparan ve yeni okuma biçimleri geliştirmeye zorlayan ontolojik bir yapı sergilediği belirlendi. Bu bağlamda eser, çağdaş Türk edebiyatında ontolojik sorgulamanın ve estetik yeniliğin bir örneği olarak değerlendirilebilir.

The study examines Şule Gürbüz’s narrative Öyle Miymiş? within the ontological perspective provided by Roman Ingarden’s theory of aesthetic layers. The analysis, based on Ingarden’s four fundamental layers (linguistic sound formations, units of meaning, represented objectivities, and the aesthetic layer), demonstrates that Gürbüz’s work is an original text addressing existential inquiries on a metaphysical plane in contemporary Turkish literature. The narrative discusses essential existential issues such as being, non-being, time, death, self, the limits of language, and social norms through an aesthetic language. The text’s structure, described as blurred and misty, invites the reader into an active search and participation in meaning, while its style, rich with irony and humor, also questions traditional religious, social, and cultural assumptions. The study interprets this multilayered, interrogative, and innovative form in Gürbüz’s work within the framework of ontology, highlighting it as a conscious aesthetic choice. The analysis concludes that Öyle Miymiş? departs from conventional descriptions and presents an ontological structure that detaches the reader from familiar strategies, compelling the development of new reading modes. In this regard, the work can be regarded as an example of ontological inquiry and aesthetic innovation in contemporary Turkish literature.
Calixthe Beyala’nın C’est Le Soleil Qui M’a Brûlée Eserinde Sürgün Olgusu
The Phenomenon of Exile in Calixthe Beyala’s Work C’est le Soleil Qui M’a Brûlée
Yazar: Avcı, Cansu
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 33, 2025
Anahtar kelimeler: French Language, Literature and Culture ; Fransız Dili, Edebiyatı ve Kültürü ; Sürgün,Afrikalı kadın,Calixthe Beyala,postkolonyal edebiyat,tarihi roman ; Exile,African woman,Calixthe Beyala,postcolonial literature,historical novel

Postkolonyalizm, II. Dünya Savaşı’nın sonunda doğmuş, Avrupalı sömürgeci güçlerin diğer kültürleri nasıl etkilediğini inceleyen akademik ve entelektüel bir yaklaşımdır. Postkolonyal çalışmalar ise sömürgecilerin ardında bıraktığı sorunları edebi, politik ve sosyolojik araştırmalarla yansıtır. Postkolonyalizmin kuramcılarından Edward Said, özellikle sürgün olgusuna odaklanarak bu kavramın olumlu ve olumsuz etkilerini inceler. Frankofon edebiyatı yazarlarından Calixthe Beyala ise eserlerinde aşkı, kimlik arayışı ve göçü inceleyerek yaşadığı toplumda meydana gelen olayları tarihi roman niteliğinde okuyucusuna gösterir. Tarihi roman özelliği taşıyan C’est le soleil qui m’a brûlée adlı romanında Beyala, sömürge sonrası dönemin koşullarını “yeniden canlandırma” özelliğiyle yansıtarak da sürgünü erkeklerin her türlü zorbalığına maruz kalan Afrikalı kadın karakterler için bir sığınak ve kurtuluş haline getirir. Bu çalışmada, literatür taraması yöntemiyle Calixthe Beyala’nın C’est le soleil qui m’a brûlée eserindeki sürgün temasının Said’in postkolonyal kuramına göre analiz etmek amaçlanmıştır. Çalışmada, Beyala’nın Afrikalı siyahi kadınlarının ikincil konumundan kurtulmaları ve bağımsızlıklarını kazanmaları için sürgünü bir kurtuluş olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır.

Postcolonialism is an academic and intellectual approach emerged at the end of the World War II that examines how European colonial powers affected other cultures. Postcolonial studies reflect the issues left behind by colonial powers through literary, political, and sociological research. Edward Said, one of the theorists of postcolonialism, focuses particularly on the phenomenon of exile and examines the positive and negative effects of this concept. Calixthe Beyala, one of the writers of Francophone literature, presents the events occurring in her society as historical novels, addressing themes of love, the search for identity, and the migration in her works. In her historical novel C’est le soleil qui m’a brûlée, Beyala portrays the conditions of the period through a process of “reconstruction,” making exile a refuge and salvation for African female characters who are subjected to all kinds of bullying by men. In this study, it is aimed to analyze the theme of exile in Calixthe Beyala’s work C’est le soleil qui m’a brûlée according to Said’s postcolonial theory by using the literature review method. The study concluded that African black women of Beyala see exile as a liberation to get rid of their secondary position and gain their independence.
Patronaj Çerçevesinde Mostarlı Ziyâ’î ve Trajikomik Anlatımıyla “Hâne-i Vîrâne” Kasidesi
Ziyâ'î of Mostar within the framework of patronage and his tragicomic ode ‘Hâne-i Vîrâne’
Yazar: Bıçak, Nihat
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Ziyâ’î from Mostar,Patronage,Tragicomic,Building Poem,Ruined House Ode ; Dâriyye,Mostarlı Ziyâ’î,Patronaj,Trajikomik,Yıkık Ev

Klasik şiir geleneğinde 17. yüzyıla kadar günlük ve sıradan konulara çok az rastlanılır. Süslü ve sanatlı bir üslubun hâkim olduğu bu gelenekte konular da genellikle seçkindir; aşktır, şaraptır, kahramanlıktır. Bahsedilen mekânlar da süslü bahçeler, köşkler, saraylardır. Fakat 16. yüzyıl şairlerinden Mostarlı Hasan Ziyâ’î, geleneğin seçkinciliğinden farklı olarak kendi fakirliğini, ailesinin perişan halini ve yıkık dökük evini anlatır. Çünkü Ziyâ’î, iyi şairlerin ilgi ve ihsan gördüğü, patronaj sisteminin merkezi olan İstanbul’dan uzaktır. Bu nedenle hayatının uzun bir döneminde hami bulamaz ve ailesiyle birlikte hayatı sefalet içinde geçer. Şairin içinde bulunduğu yoksulluk onun bazı şiirlerine de yansır ve bunların başında ise “Kasîde-i Hâne-i Vîrâne” gelir. Çalışmamızın konusu olan bu kasidede, klasik gelenekteki eğlence meclislerinin, cenneti andıran bahçelerin, sarayların aksine Ziyâ’î’nin yıkık dökük evi ve bu evde çektikleri anlatılır. Konunun yanı sıra üslup olarak da bu şiire özgünlüğünü kazandıran özellik ise şairin kendi ve ailesinin sefaletini sade, alaycı ve trajikomik bir dille anlatmasıdır.

In the classical poetry tradition, everyday and ordinary subjects are rarely encountered until the 17th century. In this tradition, which is characterised by an ornate and artistic style, the subjects are also generally distinguished: love, wine, heroism. Bahsedilen mekânlar da süslü bahçeler, köşkler, saraylardır. However, Mostarlı Hasan Ziyâ’î, a poet from the 16th century, differs from the elitism of tradition by describing his own poverty, his family's destitution, and his dilapidated home. Because Ziyâ’î is far from Istanbul, the centre of the patronage system where good poets receive attention and generosity. For this reason, he cannot find a patron for a long period of his life, and he and his family live in poverty. The poet's poverty is reflected in some of his poems, foremost among which is ‘Kasîde-i Hâne-i Vîrâne’ (Ode to the Ruined House). The subject of our study is this ode, which describes Ziyâ’î’s dilapidated house and the hardships they endured there, in contrast to the classical tradition of entertainment gatherings, gardens reminiscent of paradise, and palaces. In addition to the subject matter, what gives this poem its originality in terms of style is the poet's description of his own and his family's misery in a simple, sarcastic and tragicomic language.
Ataerkil Bakış Açısının Hegemonik Söylemle Meşrulaştırılması  Kadın Olduğumu Unuttum Adlı Roman Örneği
The Legitimization of Patriarchal Perspective through Hegemonic Discourse: An Example from the Novel 'I Forgot I Was a Woman'
Yazar: Çelenlioğlu, Asiye
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: Arabic Language, Literature and Culture ; Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü ; İhsân Abdulkuddûs,Hegemonya,Kadınlık Rolleri,Mısır,Roman ; Ihsan Abd'el Qouddous,Hegemony,Womanhood,Egypt,Novel

Mısır’da moderniteyle başlayan roman sanatı bir yandan toplumsal yapıyı betimlerken diğer yandan toplumu yapılandırma görevi üstlenmiştir. İlk dönem Mısır romanı kadının eğitim ve eş seçimi gibi birinci dönem Feminist hareketin savunduğu hakları konu edinirken bunu erkeğin konforunu sağlayan çerçevede tutmuş, ilerleyen yıllarda kamusal alanda varlık göstermesinden rahatsız olduğunda kadının bu hakkından feragat etmesi için hegemonik söyleme başvurmuştur.  Hâkimiyetin meşrulaşması olarak ifade edilebilecek bu söylem, ikinci dönem roman yazarları arasında sayılan İhsân Abdulkuddûs’un eserlerinde oldukça bariz görülmektedir. Kadının ancak evlenerek statü kazanacağı, çalışan kadının mutlu olamayacağı ve boşanmanın kadına getirdiği ağır yük gibi pek çok konuda ataerkil bakış açısını hegemonik söylemle meşrulaştırmaya çalışan yazar, bütün bunları özgürlükçü tutumu altına gizlenerek yapmıştır. Savunduğu fikirleri kadın karakterlere söyleterek erkek hâkimiyetini rızaya dönüştürmek için kullandığı bu yöntemle yazarın amacına ulaştığı söylenebilir. Söz konusu çalışma İhsân Abdulkuddûs’un ve Nesiytu ennî İmrae (Ve kadın olduğumu Unuttum; 1977) adlı eserinde yer alan hegemonik söyleme işaret etmeyi hedeflemektedir.

The art of the novel, which began with modernity in Egypt, has undertaken the task of structuring society while simultaneously depicting the social structure. The first period of Egyptian novels addressed the rights advocated by the first wave of the feminist movement, such as women's education and choice of partners, while keeping this within the framework that provides comfort for men. In the following years, when the public presence of women became troubling, it resorted to hegemonic discourse to persuade women to relinquish this right. This discourse, which can be expressed as the legitimization of dominance, is quite evident in the works of Ihsân Abd’el Quddous, considered among the writers of the second period. The author, attempting to legitimize patriarchal viewpoints through hegemonic discourse on many subjects, such as the belief that a woman can only gain status by getting married, that a working woman cannot be happy, and the heavy burden that divorce brings to women, has concealed all of this under a libertarian attitude. It can be said that by using this method, which transforms male dominance into consent by having female characters express the ideas he supports, he achieved his objective. This study aims to point out the hegemonic discourse present in the Ihsan Abd’el Quddous 's work titled Ve Nesiytu ennî İmrae (And I Forgot That I Was a Woman;1977). Ihsan Abd’el Quddous, Hegemony, Womanhood Roles, Egypt, Novel.
XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Medrese Talebelerinin Okuduğu Kitaplar
Books Read by Madrasa Students in the First Half of the Eighteenth Century
Yazar: Tak, Ekrem
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: Print Culture ; Basılı Kültür ; Ottoman,madrasa,student,education,book. ; Osmanlı,medrese,talebe,eğitim,kitap

XVIII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı medrese talebelerinin okuduğu kitapları, tereke kayıtları üzerinden değerlendiren bu çalışmada, başta Kısmet-i Askeriye Mahkemesi olmak üzere İstanbul mahkemelerine ait defterler taranarak 1112-1161 (1701-1748) tarihleri arasında tespit edilen medrese talebelerine ait 32 tereke kaydı incelenmiştir. Çalışmada öncelikle talebe terekelerine ait genel bir değerlendirme yapılmış ve XVIII. yüzyılın ilk yarısında tespit edilen terekeler analiz edilmiştir. Bu değerlendirmede talebelerin servet durumları, tereke yekunları ve kitapların servet içindeki yeri ele alınmıştır. Daha sonra talebelerin sahip oldukları kitaplar, terekelerde geçme sıklıklarına göre incelenmiştir. Terekelerde geçme sıklığı 5 adet ve altında olan kitaplar ise değerlendirmeye alınmayarak bir tablo halinde verilmiştir. Çalışmanın sonunda ise talebelerin eğitim-öğretim hayatları ile ilgili olduğu düşünülen kitap dışı malzemeleri değerlendirilmiştir. Bu kayıtlardan hareketle XVIII. yüzyılın ilk yarısında vefat eden medrese talebelerinin öğrenim gördüğü medreseleri, servetleri, vefat ettiklerinde geride bıraktıkları kitapları ve bu kitapların fiyatları dönemsel olarak literatüre kazandırılmıştır.

This study examines the books read by Ottoman madrasa students in the first half of the eighteenth century through an analysis of probate inventories (tereke records). Primarily drawing on the records of the Kısmet-i Askeriye Court, along with other Istanbul courts, a total of 32 probate inventories belonging to madrasa students dated between 1112–1161 (1701–1748) were identified and analyzed. The study begins with a general evaluation of the students’ probate records and presents an analysis of those identified from the first half of the eighteenth century. This evaluation addresses the students’ wealth status, total estate values, and the proportion of books within their estates. Subsequently, the books owned by the students are examined based on their frequency of appearance in the records. Books that appear five times or fewer in the inventories are excluded from the main analysis and instead listed in tabular form. Finally, the study considers non-book materials presumed to be related to the students’ educational lives. Based on these records, this research contributes to the literature by offering a period-specific overview of the madrasas attended by the students who passed away in the first half of the eighteenth century, their estates, the books they left behind, and the prices of these books.
Siyasal Dilin Gücü: Türkiye’de Kavramsal ve Retorik Dönüşümler
The Power of Political Language: Conceptual and Rhetorical Transformations in Türkiye
Yazar: Geylani, Didem
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: Discourse and Pragmatics ; Söylem ve Bağlamsal Dilbilim ; Dil,Söylem,Siyaset,Siyasetin Dili,Türkiye ; Language,Discourse,Politics,Language of Politics,Türkiye.

Bu makale, Foucault, Gramsci ve Koselleck gibi düşünürlerden hareketle dil ile siyaset arasındaki karmaşık ilişkiyi incelemektedir. Siyasal teoride dil, sadece iletişim aracı olmayıp, siyasal olgulara dair anlamın inşa edilmesini ifade eder. Nitekim dilin yalnızca iletişimsel bir araç değil, aynı zamanda iktidarın üretildiği, dağıtıldığı ve sorgulandığı bir alan olduğunu öne süren yaklaşımlar, söylem kavramını merkeze alarak modern siyasal yapıları anlamaya çalışır. Bu teorik yaklaşımlar, Türkiye'deki siyasal söylemin dönüşümünü anlamak için de verimli bir zemin sunmaktadır. Siyasal teoride dilin ideolojik ve metaforik yönlerini ele alan yaklaşımlar çerçevesinde Türk siyasetinin siyasal dili makalede analiz edilmiştir. Osmanlı’nın son döneminden günümüze değin yaşanan dilsel değişim bağlamında tartışılmaya gayret edilmiştir. Ayrıca Türk siyasal tarihinde, özellikle 1980 sonrası gelişen muhafazakâr, milliyetçi ve popülist dil örüntüleri hem söylemsel düzeyde özne inşasını hem de iktidarın toplumu biçimlendirme stratejilerini anlamada anılan yaklaşımlar ışığında analiz edilmiştir. Makale, dilin sadece bir temsil aracı değil, aynı zamanda iktidar ilişkilerinin yeniden üretildiği ve dönüştürüldüğü bir mücadele alanı olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.

This article examines the complex relationship between language and politics, drawing on thinkers such as Foucault, Gramsci, and Koselleck. In political theory, language is not merely a means of communication but also expresses the construction of meaning regarding political phenomena. Indeed, approaches that argue that language is not merely a communicative tool but also a field where power is produced, distributed, and questioned seek to understand modern political structures by centering on the concept of discourse. These theoretical approaches also provide a fruitful ground for understanding the transformation of political discourse in Turkey. Within the framework of approaches that address the ideological and metaphorical aspects of language in political theory, the political language of Turkish politics is analyzed in this article. Efforts have been made to discuss the linguistic changes that have taken place from the late Ottoman period to the present day. In addition, conservative, nationalist, and populist language patterns that developed in Turkish political history, especially after 1980, have been analyzed in light of the aforementioned approaches in order to understand both the construction of the subject at the discursive level and the strategies of power in shaping society. The article aims to reveal that language is not merely a representational tool but also a battlefield where power relations are reproduced and transformed.