Kelür- / Keltür-  /  Ketür- / Getür- / Getir- ve Olur- / Oltur- / Otur- Fiilleri Üzerine
About Kelür- / Keltür- / Ketür- / Getür- / Getir- And Olur- / Oltur- / Otur- Verbs
Yazar: Doğan, Ahmet Turan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Turkish dialects,kelür- / keltür- / ketür- / getür- / getir-,olur- / oltur- / otur- verbs. ; Türk lehçeleri,kelür- / keltür- / ketür- / getür- / getir-,olur- / oltur- / otur- fiilleri.

Türkçenin ilk yazılı metinlerinden günümüze kadar çeşitli yazı dilleri gelişmiştir. Bu yazı dillerinin hepsi de bir veya birkaç ağzın / lehçenin özellikleri üzerine kurulmuş ve bu ağzın / lehçenin özelliklerini yansıtmıştır. Türkler, farklı boylar hâlinde olduğu için bu yazı dilleri de o farklı boyların çeşitli özellikleri dolayısıyla birbirinden bazı temel farklılıklar içermiştir. Hatta bu farklılıklar, yazı dilini oluşturan boyun geçmişten getirdiği özellikler olarak hâlâ devam etmektedir. Dolayısıyla, dildeki kodların kolay değişmediği ve bu dil kodlarının gelecek nesillere aktarıldığı görülmektedir. Bu bilgiler çerçevesinde, çalışma, kelür- / keltür / ketür- / getür- / getir- ve olur- / oltur- / otur- fiillerinin Türk dilinin tarihî ve çağdaş yazı dillerindeki farklı durumlarını ortaya koyma ve bunlara dikkat çekme üzerine kuruldu. Genel olarak, bu fiillerin hangi Türk yazı dillerinde hangi morfo-fonolojik biçimle kullanılmış olduğuna bakıldı. Bunun yanında, çalışma, Türk dilinin hem ses hem de şekil bilgisi alanlarını içerdiği için, her iki alanın da bilgileri çerçevesinde konu aydınlatılmaya çalışıldı. İnceleme boyunca Türk dilinin gerek tarihî gerekse de çağdaş metinlerinden yüzyıllara göre örnekler verildi ve Türk boylarındaki bu farklı kullanımlar arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığına bakıldı.

There have been various written languages of Turkish from the first written texts to today. All of these written languages are based on the characteristics of one dialect or some dialects and reflect the characteristics of this dialect or these dialects. Since Turks have different tribes, these written languages contain some fundamental differences from one another due to the various characteristics of these tribes. These differences are still present as the features from past to present of the tribe that constructs the written language. Thus, it is seen that the codes in the language do not undergo change easily, and these language codes are transferred to future generations. In this framework, the present study is based on revealing and attracting attention to the different situations of the kelür- / keltür / ketür- / getür- / getir- and olur- / oltur- / otur- verbs in the historical and modern writing languages of the Turkish language. In general, these verbs were analyzed with regard to in which morph phonological forms they were used in various written languages in Turkish. Consisting of both the phonetics and morphology of the Turkish language, this study tries to illuminate the verbs mentioned above in the framework of both fields. Throughout this study, different examples of Turkish language were given from not only historical texts but also modern texts. It was examined whether there is a significant relationship between different usages of the verbs in different Turkish verbs.