M9 Anacı Üzerine Aşılı Arapkızı, Jonagold ve Fuji Kiku Elma (Malus domestica Borkh.) Çeşitlerinin Isparta Ekolojik Koşullarında Fenolojik ve Fiziko-Kimyasal Özellikleri
Phenological and Physico-Chemical Characteristics of Arapkızı, Jonagold and Fuji Kiku Apple (Malus domestica Bork.) Varieties Grafted on M9 Rootstock in Isparta Ecological Conditions
Yazar: Eskimez, İlknur; Polat, Mehmet; Mertoğlu, Kerem
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Adaptasyon,korelasyon,meyve kalitesi,verim,elma ; Adaptation,correlation,fruit quality,yield,apple

Ekolojiye uygun tür ve türlere ait çeşitlerin tespiti, üretimin, sürdürülebilir ve ekonomik olması bakımından son derece önemlidir. Bu bağlamda yürütülen çalışmada, Isparta ekolojik koşullarında yetiştirilen üç farklı elma çeşidinin (‘Arapkızı’, ‘Fuji Kiku’ ve ‘Jonagold’), yöresel adaptasyonu ile ilgili sonuçlara yer verilmiştir. Ayrıca çalışılan özellikler arasında, korelasyonlar hesaplanarak, bu özelliklerin birlikte ele alınma potansiyelleri ortaya çıkarılmıştır. Tam çiçeklenme, ilk olarak ‘Jonagold’ çeşidinde görülürken (17.04), hasadı en son yapılan ‘Fuji Kiku’ çeşidinin (22.09), aynı zamanda hasat olumuna ulaşmak için en uzun süreye (156 gün) ihtiyaç duyduğu da tespit edilmiştir. Ağaç başına en yüksek verim, 22.35 kg ağaç-1 ile ‘Arapkızı’ çeşidinden elde edilirken, ‘Jonagold’ 13.68 kg ağaç-1 ile bu özellik bakımından en düşük değerde bulunmuştur. Pomolojik özelliklerden meyve eni, boyu ve ağırlığı özellikleri en düşük ‘Fuji Kiku’, en yüksek ise ‘Jonagold’ çeşidinde ölçülmüş olup, sırası ile 66.44–73.17 mm, 55.52–63.34 mm ve 134.11–183.11 g aralıklarında tespit edilmiştir. Verim ile meyve boyu (-0.33) ve ağırlığı (-0.19) arasında negatif korelasyon tespit edilirken, belirtilen pomolojik özelliklerin, kabuk üst a değeri, titre edilebilir asit miktarı ve tam çiçeklenmeden hasada geçen süre özellikleri ile pozitif ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, sık dikime en uygun çeşidin ‘Arapkızı’ olduğu, meyve boyutları, ağırlığı ve renk değerleri bakımından ise ‘Jonagold’ çeşidinin ön plana çıktığı söylenebilir.

Determination of appropriate species and varieties of these species for ecology is extremely important in terms of sustainable and economic production. In the conducted study, the results regarding the local adaptation of three different apple varieties ('Arabian Red', 'Fuji Kiku' and 'Jonagold') grown in Isparta ecological conditions. In addition, correlations among the investigated characteristics were calculated and their potential to be handled together were revealed. Full bloom was first seen in 'Jonagold' (17.04), while' Fuji Kiku' is the latest harvested cultivar (22.09). ‘Fuji Kiku’ has also been identified as the variety that needs the longest time (156 days) to reach harvest ripening. The highest yield per tree was obtained from ‘Arapkızı’ variety with 22.35 kg tree-1, while ‘Jonagold’ was the lowest in terms of this trait with 13.68 kg of tree-1. Among the pomological characteristics fruit width, length and weight were lowest in ‘Fuji Kiku’ and highest in ‘Jonagold’ varieties and these properties were found in the range of 66.44–73.17 mm, 55.52–63.34 mm and 134.11–183.11 g, respectively. While a negative correlation was determined between yield with fruit length (-0.33) and weight (-0.19), positive correlations were determined with the same properties and the upper shell a colour, titratable acidity, and day from full blooming to harvest. In line with the obtained results, it can be said that the most suitable cultivar for high density planting is 'Arapkızı'. On the other hand, 'Jonagold' variety stands out in terms of fruit sizes, weight and color values.