hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
OSMANLI VERGİ SİSTEMİNDE “ERMENİ MİLLETİ VERGİSİ”
OSMANLI VERGİ SİSTEMİNDE “ERMENİ MİLLETİ VERGİSİ”
Yazar: Külekçi, Cahit
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2013

Vergi, devletlerin en önemli gelir kaynağıdır. Varlığı tarihin eski dönemlerinden beri bilinmektedir. En geniş ifadeyle vergi, 'hakim' unsurun 'mahkûm' unsurlardan aldığı bir gelir çeşididir. İslam dünyasında en fazla gayr-ı Müslim tebaaya sahip olan Osmanlı Devleti'nde de bu gelir kaynağı haliyle önem taşımaktadır. Cizye başta olmak üzere gayr-ı Müslim tebaadan alınan vergilerle, Müslüman tebaadan alınan sair vergiler arasında hem miktar hem de muhteviyat olarak çok ciddi fark olmamasına rağmen, arşiv belgelerinde rastladığımız 'Ermeni Milleti Vergisi', araştırmalarda tasnif edilen vergi sınıflarının her hangi birisi ile ilişkilendirilmemiştir. Çalışmamız, arşiv belgelerinde sözü edilen bu vergi hakkında bilgi vermeyi hedeflemektedir. Anahtar kelimeler: Osmanlı vergi sistemi,  Gayr-ı Müslimler, Vergi, Ermeni milleti vergisi

Vergi, devletlerin en önemli gelir kaynağıdır. Varlığı tarihin eski dönemlerinden beri bilinmektedir. En geniş ifadeyle vergi, 'hakim' unsurun 'mahkûm' unsurlardan aldığı bir gelir çeşididir. İslam dünyasında en fazla gayr-ı Müslim tebaaya sahip olan Osmanlı Devleti'nde de bu gelir kaynağı haliyle önem taşımaktadır. Cizye başta olmak üzere gayr-ı Müslim tebaadan alınan vergilerle, Müslüman tebaadan alınan sair vergiler arasında hem miktar hem de muhteviyat olarak çok ciddi fark olmamasına rağmen, arşiv belgelerinde rastladığımız 'Ermeni Milleti Vergisi', araştırmalarda tasnif edilen vergi sınıflarının her hangi birisi ile ilişkilendirilmemiştir. Çalışmamız, arşiv belgelerinde sözü edilen bu vergi hakkında bilgi vermeyi hedeflemektedir. Anahtar kelimeler: Osmanlı vergi sistemi,  Gayr-ı Müslimler, Vergi, Ermeni milleti vergisi
DÖNEMİN İSLAMCILARININ II. ABDÜLHAMİD'E BAKIŞI
DÖNEMİN İSLAMCILARININ II. ABDÜLHAMİD'E BAKIŞI
Yazar: Tekin, Mustafa
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2013

II. Abdülhamid, İslamcı bir padişah olarak bilinir. Kendi iktidarı döneminde panislamist bir siyaset izlemiştir. Derinliğine araştırmaksızın, ilk bakışta dönemin İslamcılarının II. Abdülhamid'in yönetiminden memnun oldukları düşünülebilir. Bu, aslında kategorik bir bakış açısıdır. Fakat dönemin İslamcılarının, II. Abdülhamid'e bir çok eleştiriler getirdiklerini görmekteyiz. Üstelik bu eleştiriler yüzeysel bir nitelik de taşımamaktadır. Biz II. Abdülhamid'in siyasetinin “devlet nasıl kurtarılabilir?” temel sorusu etrafında ortaya çıktığını görmekteyiz. Biz bu makalede, II. Abdülhamid'in hem İslamcılık politikasını uyguladığını, hem de yenilenme (modernleşme) yönünde adımlar attığını öne sürmekteyiz. Makalede, dönemin İslamcılarının II. Abdülhamid'e muhalefetlerini dört ana başlık altında analiz edilmektedir. Bunlar istibdat, Meşrutiyet ve hürriyet, İttihad-ı İslam ve Halifelik, Din ve yenileşmedir. İslamcılar, yukarıdaki tartışma konuları etrafında II. Abdülhamid'e eleştiriler getirmişlerdir. Anahtar kelimeler: II. Abdülhamid, İslamcı, Din ve yenileşme, Hürriyet, Siyaset.

II. Abdülhamid, İslamcı bir padişah olarak bilinir. Kendi iktidarı döneminde panislamist bir siyaset izlemiştir. Derinliğine araştırmaksızın, ilk bakışta dönemin İslamcılarının II. Abdülhamid'in yönetiminden memnun oldukları düşünülebilir. Bu, aslında kategorik bir bakış açısıdır. Fakat dönemin İslamcılarının, II. Abdülhamid'e bir çok eleştiriler getirdiklerini görmekteyiz. Üstelik bu eleştiriler yüzeysel bir nitelik de taşımamaktadır. Biz II. Abdülhamid'in siyasetinin “devlet nasıl kurtarılabilir?” temel sorusu etrafında ortaya çıktığını görmekteyiz. Biz bu makalede, II. Abdülhamid'in hem İslamcılık politikasını uyguladığını, hem de yenilenme (modernleşme) yönünde adımlar attığını öne sürmekteyiz. Makalede, dönemin İslamcılarının II. Abdülhamid'e muhalefetlerini dört ana başlık altında analiz edilmektedir. Bunlar istibdat, Meşrutiyet ve hürriyet, İttihad-ı İslam ve Halifelik, Din ve yenileşmedir. İslamcılar, yukarıdaki tartışma konuları etrafında II. Abdülhamid'e eleştiriler getirmişlerdir. Anahtar kelimeler: II. Abdülhamid, İslamcı, Din ve yenileşme, Hürriyet, Siyaset.
AVRUPA BİRLİĞİ - TÜRKİYE İLİŞKİLERİNDE KOZMOPOLİTAN KİMLİK
AVRUPA BİRLİĞİ - TÜRKİYE İLİŞKİLERİNDE KOZMOPOLİTAN KİMLİK
Yazar: Birekul, Mehmet
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2013

Avrupa'nın yüzyıllar boyu süren birlik arayışları içerisinde belki de son yılların en somut gelişmesi olarak nitelendirebileceğimiz Avrupa Birliği süreci ve bu süreçte Avrupa'nın kendisini yeniden tanımlama girişimleri son yıllarda sosyal bilimcilerin ilgisini çeken en önemli konulardan biri olmuştur. Avrupa Birliği ile birlikte yeni Avrupa kimliğini oluşturacak öğenin, diğerlerinin ötekileştirildiği dini-kültürel bir bakış açısı mı yoksa herkesi kucaklayarak büyümeyi arzulayan kozmopolitan bir yaklaşım mı olacağı konusu da Avrupalı bilim adamları ve siyasetçiler tarafından sıkça gündeme getirilmektedir. Tabiî ki her iki durumda da Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği büyük bir önem taşımaktadır. Türkiye'nin üyelik süreci, kültürel söylemi savunanlar açısından nasıl bir felaket ise kozmopolit Avrupa hayalini taşıyanlar için de o denli önemli bir gelişme olarak tasavvur edilmektedir. Bu makalede Kozmopolitanizm kavramı ve Avrupa kimliğini kozmopolitan yaklaşım üzerinden oluşturma gayretleri kısaca aktarılırken Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecinin kendisinde yarattığı tartışmalar kadar Avrupa'da ortaya çıkardığı kamplaşmalara da dikkat çekilmek istenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kozmopolitanizm, Avrupa Birliği, Kimlik, Avrupa

Avrupa'nın yüzyıllar boyu süren birlik arayışları içerisinde belki de son yılların en somut gelişmesi olarak nitelendirebileceğimiz Avrupa Birliği süreci ve bu süreçte Avrupa'nın kendisini yeniden tanımlama girişimleri son yıllarda sosyal bilimcilerin ilgisini çeken en önemli konulardan biri olmuştur. Avrupa Birliği ile birlikte yeni Avrupa kimliğini oluşturacak öğenin, diğerlerinin ötekileştirildiği dini-kültürel bir bakış açısı mı yoksa herkesi kucaklayarak büyümeyi arzulayan kozmopolitan bir yaklaşım mı olacağı konusu da Avrupalı bilim adamları ve siyasetçiler tarafından sıkça gündeme getirilmektedir. Tabiî ki her iki durumda da Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği büyük bir önem taşımaktadır. Türkiye'nin üyelik süreci, kültürel söylemi savunanlar açısından nasıl bir felaket ise kozmopolit Avrupa hayalini taşıyanlar için de o denli önemli bir gelişme olarak tasavvur edilmektedir. Bu makalede Kozmopolitanizm kavramı ve Avrupa kimliğini kozmopolitan yaklaşım üzerinden oluşturma gayretleri kısaca aktarılırken Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecinin kendisinde yarattığı tartışmalar kadar Avrupa'da ortaya çıkardığı kamplaşmalara da dikkat çekilmek istenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kozmopolitanizm, Avrupa Birliği, Kimlik, Avrupa
POPÜLER TÜRK SİNEMASINDA DİNDARLIK ŞEKİLLERİ
POPÜLER TÜRK SİNEMASINDA DİNDARLIK ŞEKİLLERİ
Yazar: Yenen, İbrahim
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2013

Geleneksel Türk sinemasının popüler Türk filmi örneklerinde din, köy ve köylülük ile ilgili bir olgu şeklinde ortaya çıkarken dindarlık da “köy ve gecekondu dindarlığı” tipolojilerine uygun özellikler göstermektedir. Bu makalede geleneksel Türk sineması ve köy dindarlığının toplumsal gerçekliği, Adak (1979), Hazal (1989) ve Üçkağıtçı (1981) film örnekleri bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır. Köy filmlerinde köy dindarlığını betimleyen bazı bulgular tespit edilmiştir. Bunlar; kurban bayramı, adak kurbanı, kurban edilecek hayvanın süslenmesi, muska, imam nikahı, imam nikahı sırasında anahtar ve bıçak kullanmak, kurşun dökülmesi, yedinci ve kırkıncı günlerin kutsallığı, cenaze töreni, yeni doğmuş çocuğun kulağına ezan okumak, yağmur duası, başlık parası duası, bel büyüsü, kurban olarak horoz kesilmesi, Müslüman bireyin mutlaka bir tarikata intisap etmesi ve doğru yolu bulabilmesi için bir şeyhe bağlı bulunması, köylünün imam ve ağanın kulu olması ve dini açıdan “teknik ve medeniyetin günah” olarak algılanmasıdır. Gecekondu dindarlığı ise Gelin (1973) filmi aracılığıyla incelenmiştir. Gecekondu dindarlığının iki boyutu dikkat çekmektedir. Birincisi, köy şartlarında sahip olunan inançlara sıkıca bağlı kalmak, ikincisi ise göç edilen şehrin değerlerini benimsememe konusunda bilinçli bir direnç göstermektir. Anahtar kelimeler: Geleneksel Türk sineması, Popüler din, Köylülük, Köy dindarlığı, Gecekondu dindarlığı

Geleneksel Türk sinemasının popüler Türk filmi örneklerinde din, köy ve köylülük ile ilgili bir olgu şeklinde ortaya çıkarken dindarlık da “köy ve gecekondu dindarlığı” tipolojilerine uygun özellikler göstermektedir. Bu makalede geleneksel Türk sineması ve köy dindarlığının toplumsal gerçekliği, Adak (1979), Hazal (1989) ve Üçkağıtçı (1981) film örnekleri bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır. Köy filmlerinde köy dindarlığını betimleyen bazı bulgular tespit edilmiştir. Bunlar; kurban bayramı, adak kurbanı, kurban edilecek hayvanın süslenmesi, muska, imam nikahı, imam nikahı sırasında anahtar ve bıçak kullanmak, kurşun dökülmesi, yedinci ve kırkıncı günlerin kutsallığı, cenaze töreni, yeni doğmuş çocuğun kulağına ezan okumak, yağmur duası, başlık parası duası, bel büyüsü, kurban olarak horoz kesilmesi, Müslüman bireyin mutlaka bir tarikata intisap etmesi ve doğru yolu bulabilmesi için bir şeyhe bağlı bulunması, köylünün imam ve ağanın kulu olması ve dini açıdan “teknik ve medeniyetin günah” olarak algılanmasıdır. Gecekondu dindarlığı ise Gelin (1973) filmi aracılığıyla incelenmiştir. Gecekondu dindarlığının iki boyutu dikkat çekmektedir. Birincisi, köy şartlarında sahip olunan inançlara sıkıca bağlı kalmak, ikincisi ise göç edilen şehrin değerlerini benimsememe konusunda bilinçli bir direnç göstermektir. Anahtar kelimeler: Geleneksel Türk sineması, Popüler din, Köylülük, Köy dindarlığı, Gecekondu dindarlığı
MARTIN BUBER VE HANS GEORG GADAMER'İN FELSEFELERİNDE BEN-SEN İLİŞKİSİNİN AHLAKİ AÇILIMLARI
MARTIN BUBER VE HANS GEORG GADAMER'İN FELSEFELERİNDE BEN-SEN İLİŞKİSİNİN AHLAKİ AÇILIMLARI
Yazar: Ulukütük, Mehmet
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2013

Martin Buber'in kavramsallaştırdığı Ben-Sen ilişkisi, hermeneutik gelenekte önemli açılımlar sağlamıştır. Ben-Sen ilişkisi, Ben-O ilişkisinin monolojik karakterinin aksine diyalojik bir iletişimi öngörür. Ahlaki davranış bağlamında düşünüldüğünde Ben-O ilişkisi sağlıklı bir ahlaki davranışın oluşumuna engel olarak görülmektedir. Hans Georg Gadamer de Ben-O ve Ben-Sen ilişkisini hermeneutik bağlamda ele almış ve sağlıklı bir anlama faaliyetinin gerçekleşmesindeki öneminden bahsetmiştir. Bu makalede Martin Buber ve Gadamer'in Ben-Sen ilişkisi analizleri ahlaki açılımlar bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar kavramlar: Ben-Sen ilişkisi, Ahlaki, H.G.Gadamer, M.Buber, Diyalojik

Martin Buber'in kavramsallaştırdığı Ben-Sen ilişkisi, hermeneutik gelenekte önemli açılımlar sağlamıştır. Ben-Sen ilişkisi, Ben-O ilişkisinin monolojik karakterinin aksine diyalojik bir iletişimi öngörür. Ahlaki davranış bağlamında düşünüldüğünde Ben-O ilişkisi sağlıklı bir ahlaki davranışın oluşumuna engel olarak görülmektedir. Hans Georg Gadamer de Ben-O ve Ben-Sen ilişkisini hermeneutik bağlamda ele almış ve sağlıklı bir anlama faaliyetinin gerçekleşmesindeki öneminden bahsetmiştir. Bu makalede Martin Buber ve Gadamer'in Ben-Sen ilişkisi analizleri ahlaki açılımlar bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar kavramlar: Ben-Sen ilişkisi, Ahlaki, H.G.Gadamer, M.Buber, Diyalojik
Foucault'nun Marksist Tarih, İktidar ve İdeoloji Eleştirisi
Foucault'nun Marksist Tarih, İktidar ve İdeoloji Eleştirisi
Yazar: Işık, Sever
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2013

Bu makale Fransız Filozof Michel Foucault'nun tarih, iktidar ve ideoloji nosyonları bağlamında Marksizm eleştirisini ortaya koymaktadır. Çoğu kez ismini anmasa da Marx Foucault'nun düşüncesinin şekillenmesinde, negatif olarak ta olsa,  önemli rol oynamıştır. Foucault'nun felsefi eleştirisinin 1960'lı ve 1970'li yılların yoğun-baskıcı Marksist entelektüel atmosferinden bir çıkış çabası olduğu söylenebilir. Yeni bir siyasi tahayyül hedefleyen Foucault, bu amaçla Marksizmin omurgasını oluşturan düşüncelere sıkı eleştiriler yöneltmiş ve farklı bir felsefi güzergah izlemiştir. Foucault'nun felsefi düşüncesi Marksist düşüncenin temel kavramlarını şüpheli ve güvenilmez hale getirir. Ona göre bir iktidar ideolojisine dönüşen Marksizm ortaya koyduğundan daha fazlasını gizlemektedir. Anahtar Kelimler: Tarih, İktidar, İdeoloji, Marx, Marksizm

Bu makale Fransız Filozof Michel Foucault'nun tarih, iktidar ve ideoloji nosyonları bağlamında Marksizm eleştirisini ortaya koymaktadır. Çoğu kez ismini anmasa da Marx Foucault'nun düşüncesinin şekillenmesinde, negatif olarak ta olsa,  önemli rol oynamıştır. Foucault'nun felsefi eleştirisinin 1960'lı ve 1970'li yılların yoğun-baskıcı Marksist entelektüel atmosferinden bir çıkış çabası olduğu söylenebilir. Yeni bir siyasi tahayyül hedefleyen Foucault, bu amaçla Marksizmin omurgasını oluşturan düşüncelere sıkı eleştiriler yöneltmiş ve farklı bir felsefi güzergah izlemiştir. Foucault'nun felsefi düşüncesi Marksist düşüncenin temel kavramlarını şüpheli ve güvenilmez hale getirir. Ona göre bir iktidar ideolojisine dönüşen Marksizm ortaya koyduğundan daha fazlasını gizlemektedir. Anahtar Kelimler: Tarih, İktidar, İdeoloji, Marx, Marksizm
Bir Gönül Sosyolojisi Nasıl Olanaklıdır?
Bir Gönül Sosyolojisi Nasıl Olanaklıdır?
Yazar: İnam, Ahmet
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2013

Gönülün iki temel özelliğini vurgulamak gerekirse bunlar, ''bütünlüğünü'', ve kendini koruma gücü ile yaratıcılık gücüdür. Gönlü olan birey, bütünlüğünü yaşayabilen, bedeni, duyguları, düşüncesi ve diğer bireylerle olan ilişkisini uyum halinde yaşayarak, yaratıcı bir devingenlikle üretip, yaşadıklarının altında kalmayan bireydir. Yaşadığına kendi gözleriyle, kendi dünyasıyla bakabilen, anlam katabilendir. Toplumların da kültürlerin de, hatta belli sürekliliği olan ikili insan ilişkilerinin bile gönlü olur. Anahtar Kelimeler: Gönül sosyoloji, Gönül antropolojisi, Gönül Felsefesi, Gönlü olmak, Gönüllü olmak.

Gönülün iki temel özelliğini vurgulamak gerekirse bunlar, ''bütünlüğünü'', ve kendini koruma gücü ile yaratıcılık gücüdür. Gönlü olan birey, bütünlüğünü yaşayabilen, bedeni, duyguları, düşüncesi ve diğer bireylerle olan ilişkisini uyum halinde yaşayarak, yaratıcı bir devingenlikle üretip, yaşadıklarının altında kalmayan bireydir. Yaşadığına kendi gözleriyle, kendi dünyasıyla bakabilen, anlam katabilendir. Toplumların da kültürlerin de, hatta belli sürekliliği olan ikili insan ilişkilerinin bile gönlü olur. Anahtar Kelimeler: Gönül sosyoloji, Gönül antropolojisi, Gönül Felsefesi, Gönlü olmak, Gönüllü olmak.
Kur'an Hükümlerinin Tarihsel ve Yerel Bağlamâ€º -Cahiliye Devri Arap Toplumunda Ahval-i Şahsiyye Hukuku Örneği-
Kur'an Hükümlerinin Tarihsel ve Yerel Bağlamâ€º -Cahiliye Devri Arap Toplumunda Ahval-i Şahsiyye Hukuku Örneği-
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2013

Geleneksel İslam düşüncesinde Kur'an bütün muhtevasıyla tarih-üstü ve evrensel bir mesaj kabul edilir. Bu düşünceye göre Kur'an'daki her bir ayetin mana ve mesajı aksiyolojik açıdan aynı nitelikte ve dolayısıyla evrensel mahiyettedir. Kur'an'daki hiçbir ayete tarihsel bir mahiyet izafe edilemez. Çünkü Kur'an kıdem/ezelilik sıfatıyla muttasıf Allah'ın kelamıdır. Bu sıfatla muttasıf olan Allah'ın kelamı da kadim olmalıdır. Binaenaleyh Kur'an ahkamına tarih, toplum ve kültür gibi hadis unsurların temel oluşturması söz konusu değildir. Geleneksel Kur'an tasavvuru işte böyle bir içermeye sahiptir. Ancak bu tasavvur en azından bize göre yanlıştır. Her şeyden önce Kur'an baştan sona bütün muhtevasıyla tarih-üstü rehberlik vasfını haiz değildir. Çünkü Kur'an'ın özellikle toplumsal düzen ve hukukla ilgili ahkamının ekseriyeti değersel değil durumsal/konjonktürel niteliklidir. Bu durumsallık ise doğrudan doğruya vahyin nazil olduğu dönemdeki Arap toplumunun tarihsel, kültürel tecrübesi, dolayısıyla örf, adet ve geleneğiyle ilgilidir. Bu sebeple, söz konusu hükümler tüm zamanlarda uygulanması gereken hukuk kodları olarak vazedilmediği gibi ilk defa Kur'an'la birlikte insanlık tarihinin gündemine girmiş de değildir. Bilakis hemen tamamı İslam öncesi Arap toplumunun pratiğinde mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Kur'an hükümleri, cahiliye dönemi, ahval-i şahsiyye hukuku

Geleneksel İslam düşüncesinde Kur'an bütün muhtevasıyla tarih-üstü ve evrensel bir mesaj kabul edilir. Bu düşünceye göre Kur'an'daki her bir ayetin mana ve mesajı aksiyolojik açıdan aynı nitelikte ve dolayısıyla evrensel mahiyettedir. Kur'an'daki hiçbir ayete tarihsel bir mahiyet izafe edilemez. Çünkü Kur'an kıdem/ezelilik sıfatıyla muttasıf Allah'ın kelamıdır. Bu sıfatla muttasıf olan Allah'ın kelamı da kadim olmalıdır. Binaenaleyh Kur'an ahkamına tarih, toplum ve kültür gibi hadis unsurların temel oluşturması söz konusu değildir. Geleneksel Kur'an tasavvuru işte böyle bir içermeye sahiptir. Ancak bu tasavvur en azından bize göre yanlıştır. Her şeyden önce Kur'an baştan sona bütün muhtevasıyla tarih-üstü rehberlik vasfını haiz değildir. Çünkü Kur'an'ın özellikle toplumsal düzen ve hukukla ilgili ahkamının ekseriyeti değersel değil durumsal/konjonktürel niteliklidir. Bu durumsallık ise doğrudan doğruya vahyin nazil olduğu dönemdeki Arap toplumunun tarihsel, kültürel tecrübesi, dolayısıyla örf, adet ve geleneğiyle ilgilidir. Bu sebeple, söz konusu hükümler tüm zamanlarda uygulanması gereken hukuk kodları olarak vazedilmediği gibi ilk defa Kur'an'la birlikte insanlık tarihinin gündemine girmiş de değildir. Bilakis hemen tamamı İslam öncesi Arap toplumunun pratiğinde mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Kur'an hükümleri, cahiliye dönemi, ahval-i şahsiyye hukuku
Türkiye Özelinde Felsefenin Neliğine İlişkin Eleştirel Bir Soruşturma
Türkiye Özelinde Felsefenin Neliğine İlişkin Eleştirel Bir Soruşturma
Yazar: Özdemir, Muhammet
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2013

Felsefe, en temelde insani sorunlara bir tür tanıklık etmektir. Bunun anlamı insanın her varolduğu anda yeni bir felsefi içerimin söz konusu olmasıdır. İnsan olmanın tek bir biçimi yoktur. Bu nedenle farklılıklar nesnel gerçekliği daima önkoşullarlar. Buna göre, felsefe yapmanın da tek ve otonom bir yolu yoktur. Türkiye koşullarında felsefe yapmanın çıkış noktası bu ülkenin özgüllükleri olmalıdır. Bunu sağlamak üzere yeni bir yöntem tartışması ve tarih için yeni bir yaratım kaçınılmazdır. Bu çalışmada Türkçe tanıklıklar dolayımında mümkün bir felsefenin içerimleri tartışılmaktadır. Türkiye'de insan üzerine konuşmanın nesnel yolu, Türkçe düşünmeyi başarabilmekle kendini ortaya koyar. Bu da ancak Türkçe tanıklıkların geriye dönük olarak anlamlandırılmasıyla mümkün olmaktadır. Böyle bir felsefe, nihai noktada bu toplumun özgüllüklerine göreli bir içerimi imlemektedir.  Anahtar Kelimeler: Felsefe, Yöntem, Tarih, İnsan, Farklılık, Özgüllük.

Felsefe, en temelde insani sorunlara bir tür tanıklık etmektir. Bunun anlamı insanın her varolduğu anda yeni bir felsefi içerimin söz konusu olmasıdır. İnsan olmanın tek bir biçimi yoktur. Bu nedenle farklılıklar nesnel gerçekliği daima önkoşullarlar. Buna göre, felsefe yapmanın da tek ve otonom bir yolu yoktur. Türkiye koşullarında felsefe yapmanın çıkış noktası bu ülkenin özgüllükleri olmalıdır. Bunu sağlamak üzere yeni bir yöntem tartışması ve tarih için yeni bir yaratım kaçınılmazdır. Bu çalışmada Türkçe tanıklıklar dolayımında mümkün bir felsefenin içerimleri tartışılmaktadır. Türkiye'de insan üzerine konuşmanın nesnel yolu, Türkçe düşünmeyi başarabilmekle kendini ortaya koyar. Bu da ancak Türkçe tanıklıkların geriye dönük olarak anlamlandırılmasıyla mümkün olmaktadır. Böyle bir felsefe, nihai noktada bu toplumun özgüllüklerine göreli bir içerimi imlemektedir.  Anahtar Kelimeler: Felsefe, Yöntem, Tarih, İnsan, Farklılık, Özgüllük.
Muhammed Âbid el-Cabirî'nin  Yapı-bozumunda Özerk Özne Sorunu
Muhammed Âbid el-Cabirî'nin  Yapı-bozumunda Özerk Özne Sorunu
Yazar: Keskin, İbrahim
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2013

Cabirî Yapısalcılık ve yapı-bozum aracılığıyla Arap/İslam aklının eleştirisini hedeflemiştir. O söz konusu eleştirisini modern aklı merkeze koymak suretiyle yapmıştır. Cabirî Arap/İslam aklını, modern aklı merkeze koyarak, irrasyonel olarak varsaydığı unsurlardan arındırıp yeniden yapılandırmayı amaçlar. Hem eleştiri hem de yeniden yapılandırma projesinde modernitenin varsaymış olduğu saf aklı mümkün gören Cabirî, post-yapısalcılar tarafından ciddi eleştirilere tabi tutulan özerk özne sorunuyla karşı karşıya kalmaktadır. Anahtar kelimeler: Arap/İslam aklı, modernizim, yapı-bozum, özerk özne

Cabirî Yapısalcılık ve yapı-bozum aracılığıyla Arap/İslam aklının eleştirisini hedeflemiştir. O söz konusu eleştirisini modern aklı merkeze koymak suretiyle yapmıştır. Cabirî Arap/İslam aklını, modern aklı merkeze koyarak, irrasyonel olarak varsaydığı unsurlardan arındırıp yeniden yapılandırmayı amaçlar. Hem eleştiri hem de yeniden yapılandırma projesinde modernitenin varsaymış olduğu saf aklı mümkün gören Cabirî, post-yapısalcılar tarafından ciddi eleştirilere tabi tutulan özerk özne sorunuyla karşı karşıya kalmaktadır. Anahtar kelimeler: Arap/İslam aklı, modernizim, yapı-bozum, özerk özne