ERGENLERDE REAKTİF-PROAKTİF SALDIRGANLIĞI YORDAMADA KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, DUYGUSAL VE DAVRANIŞSAL SORUNLARIN ROLÜ
THE ROLE OF PERSONALITY TRAITS AND EMOTIONAL-BEHAVIORAL PROBLEMS ON PERCEVING REACTIVE-PROACTIVE AGRESSION IN ADOLESCENTS
Yazar: Ak, Sümeyra; Cenkseven Önder, Fulya; Yılmaz, Yasin
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Reactive Proactive Aggression,Personality,Emotional-Behavioural problems ; Reaktif Proaktif Saldırganlık,Kişilik,Duygusal-Davranışsal sorunlar

Bu çalışmada ergenlerin kişilik özelliklerinin, duygusal ve davranışsal sorunlarının ergenlerde görülen reaktif-proaktif saldırganlığı ne oranda yordadığını incelemek amaçlanmıştır. Araştırma 559’u (%56.4) kız, 432’si (%43.6) erkek olmak üzere toplam 991 lise öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler 14-19 yaş aralığındadır (x̄=16.05). Çalışma kapsamında toplanan veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Reaktif-Proaktif Saldırganlık Ölçeği”, "11-18 Yaş Gençler için Kendini Değerlendirme Ölçeği" ve “Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi” aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmada çoklu regresyon analizi kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada saldırganlık toplam puanı ile dışsallaştırma sorunları, içselleştirme sorunları, deneyime açıklık ve dışadönüklük arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ayrıca saldırganlık toplam puanı ile duygusal denge, uyumluluk ve sorumluluk arasında anlamlı ve negatif yönde ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Dışsallaştırma sorunları, duygusal denge, deneyime açıklık, sorumluluk, dışadönüklük ve uyumluluk saldırganlığın toplam varyansının %45’ini açıklamaktadır. Reaktif saldırganlığın toplam varyansının %42’si içselleştirme-dışsallaştırma sorunları, duygusal denge, deneyime açıklık, dışadönüklük, uyumluluk ve sorumluluk tarafından açıklanmaktadır. İçselleştirme-dışsallaştırma sorunları, deneyime açıklık ve sorumluluğun proaktif saldırganlığın %26 düzeyinde anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir.

The aim of this study is to investigate the predictive role of personality traits and emotional-behavioral problems over reactive-proactive aggression seen in adolescents. The research was carried out on 559 (%56.4) female and 432 (%43.6) male totally 991 high school students.  The students were between the ages of 14-19 (x̄=16.05). The data in the study were obtained by using the “Personal Information Form”, “Reactive-Proactive Aggression Scale”, “Evaluation Scale for Young People” and “Quick Big Five Personality Test”. Multiple regression analysis was used in the study. In the study, it was found that there were significant and positive relationships between the total score of aggression and externalization-internalization problems, openness to experience and extraversion. In addition, it was determined that there were significant and negative relationships between the total score of aggression and emotional stability, agreeableness and conscientiousness. Externalizing problems, emotional stability, openness to experience, conscientiousness, extraversion and agreeableness together explained 45% of the total variance of total aggression. On the other hand, %42 total variance of reactive aggression is explained by internalization-externalization problems, emotional stability, openness to experience, extraversion, agreeableness and conscientiousness. Internalization-externalization problems, openness to experience and conscientiousness were found to be significant predictors of proactive aggression by %26