HEMŞİRELERİN HASTA GÜVENLİĞİ TUTUMLARININ HASTA GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI: BİR ARAŞTIRMA UYGULAMA HASTANESİ ÖRNEĞİ
HEMŞİRELERİN HASTA GÜVENLİĞİ TUTUMLARININ HASTA GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI: BİR ARAŞTIRMA UYGULAMA HASTANESİ ÖRNEĞİ
Yazar: Bayer, Ertuğrul; Çevik, Gülçin
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 22 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Hemşire,Hasta Güvenliği Tutumu,Hasta Güvenliği Kültürü,Tıbbi Hata.

Hasta güvenliğinin, sağlık hakkı ve hasta odaklı sağlık hizmetleri gibi bazı yeni kavramlar ile birlikte değerlendirilen bir kavram olduğu görülmektedir. Hasta güvenliğini, sağlık hizmetlerine bağlı olarak yapılan hataların önlenmesi ve sağlık hizmeti sunumundan kaynaklanan hataların nedenlerinin tespit edilerek hasta hasarlarının azaltılması veya eliminasyonu şeklinde ifade etmek mümkündür. Hasta güvenliği için tehdit oluşturan, işgücü, kaynak ve can kaybına neden olabilen tıbbi hataların en aza indirilmesi hata kaynaklarının bilinmesiyle mümkündür. İlaç uygulamaları hataları, hastane enfeksiyonları, cerrahi işlem hataları, düşmeler ve basınç ülserleri hasta güvenliğini en yüksek düzeyde tehdit eden tıbbi hatalar olarak kabul edilmektedir. Bu araştırmada, Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesinde görev yapmakta olan hemşirelerin hasta güvenliği tutumlarının hasta güvenliği kültürü üzerine etkisi olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla “hemşirelerin hasta güvenliği tutumları ile hasta güvenliği kültürü görüşleri arasında ilişki vardır” ve “hemşirelerin hasta güvenliği tutumlarının hasta güvenliği kültürü üzerine etkisi vardır” hipotezlerinin test edilmesi planlanmıştır. Araştırma 2018 yılının Ocak ve Şubat aylarında Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde çalışan hemşireler üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde çalışmakta olan 341 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmaya 200 hemşire onam ve onay vererek katılmayı kabul etmiştir. Veri toplama aracı olarak “Hasta Güvenliği Tutumu Ölçeği” ve “Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği” ve demografik ve mesleki bilgilerin tespitine yönelik soruları içeren anket formu kullanılmıştır. Hemşirelerin hasta güvenliği tutumları ve alt boyutları ile hasta güvenliği kültürü ve alt boyutları arası ilişkinin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizi, değişkenler arasındaki etkilerin belirlenmesi amacıyla regresyon analizi uygulanmıştır. Uygulanan analizler sonucunda; hemşirelerin hasta güvenliği tutumları alt boyutları ile hasta güvenliği kültürü görüşleri alt boyutları arasında ilişki olduğu ve hemşirelerin hasta güvenliği tutumlarının hasta güvenliği kültürünü etkilediği tespit edilmiştir.

Hasta güvenliğinin, sağlık hakkı ve hasta odaklı sağlık hizmetleri gibi bazı yeni kavramlar ile birlikte değerlendirilen bir kavram olduğu görülmektedir. Hasta güvenliğini, sağlık hizmetlerine bağlı olarak yapılan hataların önlenmesi ve sağlık hizmeti sunumundan kaynaklanan hataların nedenlerinin tespit edilerek hasta hasarlarının azaltılması veya eliminasyonu şeklinde ifade etmek mümkündür. Hasta güvenliği için tehdit oluşturan, işgücü, kaynak ve can kaybına neden olabilen tıbbi hataların en aza indirilmesi hata kaynaklarının bilinmesiyle mümkündür. İlaç uygulamaları hataları, hastane enfeksiyonları, cerrahi işlem hataları, düşmeler ve basınç ülserleri hasta güvenliğini en yüksek düzeyde tehdit eden tıbbi hatalar olarak kabul edilmektedir. Bu araştırmada, Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesinde görev yapmakta olan hemşirelerin hasta güvenliği tutumlarının hasta güvenliği kültürü üzerine etkisi olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla “hemşirelerin hasta güvenliği tutumları ile hasta güvenliği kültürü görüşleri arasında ilişki vardır” ve “hemşirelerin hasta güvenliği tutumlarının hasta güvenliği kültürü üzerine etkisi vardır” hipotezlerinin test edilmesi planlanmıştır. Araştırma 2018 yılının Ocak ve Şubat aylarında Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde çalışan hemşireler üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde çalışmakta olan 341 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmaya 200 hemşire onam ve onay vererek katılmayı kabul etmiştir. Veri toplama aracı olarak “Hasta Güvenliği Tutumu Ölçeği” ve “Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği” ve demografik ve mesleki bilgilerin tespitine yönelik soruları içeren anket formu kullanılmıştır. Hemşirelerin hasta güvenliği tutumları ve alt boyutları ile hasta güvenliği kültürü ve alt boyutları arası ilişkinin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizi, değişkenler arasındaki etkilerin belirlenmesi amacıyla regresyon analizi uygulanmıştır. Uygulanan analizler sonucunda; hemşirelerin hasta güvenliği tutumları alt boyutları ile hasta güvenliği kültürü görüşleri alt boyutları arasında ilişki olduğu ve hemşirelerin hasta güvenliği tutumlarının hasta güvenliği kültürünü etkilediği tespit edilmiştir.