hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
David Kaplan’da Bağlam Duyarlı Terimlerin Anlambilimi Üzerine
David Kaplan’s Theory Of Context Sensitive Terms
Yazar: Düzen, Zeynep
Dergi: Felsefe Arkivi No. 49, 2018
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Anlambilim,dil felsefesi,Frege,Russell,David Benjamin Kaplan,bağlam duyarlı terimler,saf bağlamsal terimler,belirtici işaretler,“bu”,“şimdi”,“dthat” ; Semantic,philosophy of language,Frege,Russell,David Benjamin Kaplan,indexicals,pure ındexicals,demonstratives,“this”,“now”,“dthat”

İnsan ilişkilerinden felsefeye kadar birçok alanda, terimlerin anlamının belirsizliğinden kaynaklanan problemler mevcuttur. Bu problemlerin çözümü için herhangi bir terimin, cümlenin veya ifadenin anlamının neliğini belirlemek gerekmektedir. Söz konusu neliği sorgulamak ise, dildeki her bir terimin anlamını belirlemekle mümkündür. Anlamı belirlenmesi gereken terimlerin çoğu, dış dünyada var olan nesnelerle ilgili bilgi vermek için kullanılır. Bu durum söz konusu nesnelerin anlamının yanında ayrıca gönderimlerinin nasıl belirleneceği sorusunu da cevaplamayı gerektirir. Frege, Russell gibi birçok düşünür bu amaçla dilde bulunan adların, betimlemelerin, bağlaçların anlambilimini yaparak dildeki muğlaklıkları ortadan kaldırmaya ve nesnel bir dil oluşturmaya çalışmışlardır. Ancak söz konusu düşünürler dilin büyük bir kısmını kaplayan bağlam duyarlı terimlerin anlamının ne olduğuna dair çalışmalarda bulunmamışlardır. Bağlam bağımlı olan bu terimlerin anlambilimi yapılmaksızın nesnel bir dilden söz etmek mümkün değildir. Bu doğrultuda çalışmamızda anlambilimin bu eksikliğini gidermek adına David Kaplan’ın ortaya koyduğu Bağlam Duyarlı Terimler kuramını ele almaktayız

From human relations to philosophy, many problems arise because of the indefiniteness or indeterminacy of terms. In order to solve such problems, we need to determine the whatness or quiddity of the meaning of any term, sentence or statement. Questioning such quiddity requires the determination of how the terms of the language acquire their meaning in the first place. Most of the terms the meanings of which we need to determine the meanings are used to inform us about the objects in the external world. It is not possible to complete the semantics of natural languages without doing semantics of context sensitive terms like indexicals. In our work we present David Kaplan’s theory of context sensitive terms. In cases of such terms any inquiry into the determination of the meanings of terms as well involve an answer to the question how we decide the reference of the terms. For this purpose, many philosophers like Frege and Russell in order to eliminate ambiguity in language and make language into a more objective endeavor to do semantics of names and descriptions. But they did not work on the semantics of indexical terms which encompass a large portion of language. It is not possible to complete the semantics of natural languages without doing semantics of context sensitive terms like indexicals. In our article we present and critically discuss David Kaplan’s theory of indexical terms
Bir Sanat Eseri Olarak Yaşamın Anlamı
The Meaning of Life as a Work of Art
Yazar: Esenyel, Adnan
Dergi: Felsefe Arkivi No. 50, 2019
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Yaşamın anlamı,sanat,bilim,Nietzsche ; Meaning of life,art,science,Nietzsche

Dünyanın insan için yaşanacak bir mekân haline gelmesi her ne kadar bilimsel bakış açısına çok şey borçlu olsa da, bu mekânın anlamla doldurulması kısaca bir ev/yuva haline gelmesi insanın esasen yaşamla sanatsal bir ilişki içerisinde bulunması ile mümkün olmuştur. Bu mekânın insana bir şey ifade edebilmesi için ihtiyaç duyulan anlam ancak dilin kurgusal gücü ile dünyaya sokulabilir. Kendi başına anlamsız, kayıtsız ve nötr olan varoluş sadece bir anlamlandırma edimi ile kazandığı özellik sayesinde insanoğlunun çıkmaya cüret ettiği bir sahne haline gelebilir. Aydınlanmanın sembolize ettiği teorik bakış açısının gözden kaçırdığı bu durum sebebiyle insanın yaşamla girdiği ilişki Nietzsche’nin de dile getirdiği gibi temelden tahrip edilmiştir. Günümüzde kültür ve uygarlığın lokomotifi haline gelen bilimsel ve teknolojik perspektif, yaşamın anlamı sorusuyla bağını çoktan koparmış ve onun önemini yok sayma noktasına gelmiştir. Diğer taraftan sanatsal bakışın sahip olduğu avantaj, kendi doğal işleyişi gereği, gerçekliği kurgu aracılığıyla dönüştürme kapasitesinde ortaya çıkar. Dolayısıyla sanat, belki de varoluşun özsel kayıtsızlığı karşısında yitip gitmemek için insanın anlam yaratımına katkı sağlayan en önemli başarılardan birisini meydana getirir.

Despite the fact that in order to become a liveable space for humankind the world owes many things to the scientific point of view, to fill that space with meaning so that it can be our home, is only possible due to the aesthetic relation which man establishes with life. The meaning which is required so that man could make sense of this space can only be brought into this world through the fictional strength of language. Existence which in itself alone is meaningless, indifferent and neutral can only become a stage where humanity dares to appear, thanks to the attributes that it gains through the act of making sense. By overlooking that point the theoretical approach which is symbolized by the Enlightenment destroys according to Nietzsche the basics of the relation between man and life. Today the scientific and technological perspectives which have become the forces of our culture and civilization have already withdrawn themselves from the question of the meaning of life to the point of ignoring its importance. On the other side, due to its natural mechanism, the advantage which the artistic approach possesses comes from the capacity to transform the reality through fiction. Hence, art is maybe one of the most important accomplishments which contributes to the creation of meaning so that man won't perish against this essential indifference of existence.
Dil ve Politika İlişkisi Üzerine Bir Soruşturma: Dilin Politik Felsefeye Sağlayabileceği İmkânlar
An Inquiry into the Relation between Language and Politics: Possibilities Provided by Language to Politicial Philosophy
Yazar: Canlı, Emine
Dergi: Felsefe Arkivi No. 49, 2018
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; language,politics,political philosophy,presentation,representation ; dil,politika,politik felsefe,sunum,yeniden-sunum

Bu çalışmada dil ile insanın politik düzlemdeki tasarlanışı arasında Antin Yunan’dan günümüze kadar doğrudan bir ilişki olduğu iddia edilecek ve bununla bağlantılı olarak politik düzlemin yeniden düzenlenmesinin de ancak dilin (yaratıcı olan) sunum (presentation) ve (düzenleyici olan) yeniden-sunum (representation) karakterinin açığa çıkarılmasıyla mümkün olduğu savunulacaktır. Bu amaçla, Platon’un Kratylos ve Aristoteles’in Politika metinlerinden yola çıkarak, ad (onoma), söz (logos), doğa (physis) ve yasa (nomos) arasındaki bağıntıları çözümleyeceğiz. Sonrasında ise Platon ve Aristoteles metinlerindeki dil ve politika ilişkisinin paradoksal yapısına Jacques Ranciere’in “uyuşmazlık” (la mésentente, disagreement) kavramı ile işaret edilecek ve Walter Benjamin’in dil anlayışı üzerinden öneriler geliştirilecektir. Politik felsefe özelinde ilerleyecek çalışma bir bakıma, Platon’un dilin imkânının aynı zamanda felsefenin imkânı olduğu savı tersine çevrilerek politik felsefede yeni imkânların geliştirilmesinin de ancak dilin yeniden düşünülmesi ile mümkün olabileceğini göstermeye çalışacaktır.

In this work, it will be argued that there is a direct relation between the ways language and humans have been projected in the political sphere spanning from Ancient Greece to our times. Accordingly, it will be asserted that a reorganisation of the sphere of politics is possible only by unearthing the creative (presentation) and regulatory (representation) character of language. In order to do so, we will analyse the ties between name (onoma), word (logos), nature (physis), and law (nomos) starting off with Plato’s Kratylos and Aristotle’s Politcs. Later on, we will highlight the paradoxical structure of the relation between language and politics in the works of Plato and Aristotle using Jacques Ranciere’s concept of disagreement (la mésentente) and develop certain propositions in this matter with the help of Walter Benjamin’s understanding of language. This work, which in some respects, will progress focused on political philosophy, is an inquiry into the possibilities that a reconception of language may provide in developing new horizons in philosophy by reversing the assertions regarding the potential of language and philosophy of Plato.
İlişkisel Bir “Dünya” Olarak Sanat ve Nesnenin Yeni Estetik Deneyimde Bozulumu
Art As A Relatıonal “World” And  The Deterıoratıon Of Object In New Aesthetıc Experıence
Yazar: Önkal, Güncel
Dergi: Felsefe Arkivi No. 50, 2019
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; mythos,iconology,ideology,experience,somaesthetics ; mitos,ikonoloji,ideoloji,deneyim,somaestetik

Sanatın ilerleme ve gelişme düşüncesi kıskacında konumlandırılışı tarihsel olarak onun ideolojik ve ikonolojik tartışma bağlamında nesnesinin konumlandırılışına geri götürülebilir. Sanat nesnesinin estetik deneyimde bozulumu özneden hareketle değil, sanat nesnesinin bir değerlendirme ediminin nesnesi olarak farklı değerlendirme biçimleri arasında sanat dünyasını kurması beklentisi ile ilgilidir. Beğeni yargısı bu noktada ortaya konulamaz, hakkında konuşulamaz, ontolojik ve epistemolojik dayanakları ile ilişkiselliğin sonucu olarak karşımıza çıkar. Deneyimsel tüm aktörleri ile sanat dünyası beğeniye dayanan bir estetik deneyim dünyası değil artık salt deneyimin gelip geçiciliğinin vücut bulmasıdır. Bu çalışmada sanatın ilişkiselliğinin yarattığı yeni sanat dünyasında sanat nesnesinin estetik deneyimde nasıl bozuluma uğratıldığı Shustermancı bakış açısıyla ele alınacaktır.

The position of art in its juxtaposition of progress and development can be historically brought back to the position of its object in the context of its ideological and iconological discussion. The distortion of the art object in the aesthetic experience is not about the subject, but about the expectation that the art object establishes the art world among different forms of evaluation as the object of an evaluation act. The jurisdiction of criticism cannot be put forward at this point, and cannot be talked about, as a result of its relevance to its ontological and epistemological bases. With all its experienced actors, the world of art is not a world of aesthetic experience with appreciation. In this study, how the object of art is distorted in aesthetic experience in the new art world created by the relevance of art will be handled from the perspective of Shusterman
Bir Anlamlandırma Yordamı Olarak Sanat
Art as a Procedure of Signification
Yazar: Yılmaz, Muhsin
Dergi: Felsefe Arkivi No. 50, 2019
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Art,signification,Aisthesis,Tekhne,Ars ; Sanat,anlamlandırma,Aisthesis,Tekhne,Ars

Sahip olduğu potansiyeller ile bazen kendisini de nesneleştirerek kendisi ve kendisi dışındaki dış dünyayı anlama/anlamlandırma çabası içindeki insanın bu çabalarından birisi de sanat olarak ortaya çıkar. Ancak gerek biçimi gerek gönderimi ve gerekse gönderimine bağlı olarak anlamı açısından tanımlanmasının ve dolayısıyla neliği bakımından üzerinde uzlaşımının neredeyse olanaksız olduğu hayli tartışmalı bir kavramdır sanat kavramı. O kadar ki, farklı sanat türlerini ve biçemlerini kuşatıcı belki özcü denilecek bir sanat kavramını yadsımaya kadar varan bir belirsizlikten veya sınırsızlıktan söz edilebilmektedir. Dolayısıyla bu yazıda tıpkı felsefe ve bilim gibi sanatın da anlamlandıran özne olarak insanın temel ve asli anlamlandırma yordamlarında birisi olduğu temellendirilmeye çalışılacaktır.

The human being labours to understand and signify both the external world and himself - sometimes by objectifying himself with the potential he possesses; one of these labours emerges as art. Neither definition nor determination of the content of the concept of art is so clear cut because of its controversial nature in relation both to its different forms and references as the source of meaning. Some could assert even an ambiguity or boundlessness, insomuch as rejecting an essentialist concept of art encompassing all different kinds or forms of art. Therefore, this article attempts to ground the argument that art is one of the basic and constitutive procedures of signifying the external world - like philosophy and science – with the human being as the signifying subject
Baumgarten Felsefesinde Estetik ve Mantık
Aesthetics and Logic in Baumgarten’s Philosophy
Yazar: Keskin, Gamze
Dergi: Felsefe Arkivi No. 49, 2018
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Baumgarten,Logic,Rational Knowledge ; Baumgarten,Mantık,Akılsal Bilgi

Alexander Gottlieb Baumgarten, felsefe tarihinde modern felsefi estetiğin kurucusu olarak kabul edilmektedir. Baumgarten estetiği duyusal bilgi ve onun mükemmelliği ile ilişkilendirir ve güzel de duyusal bilginin mükemmelliği olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda rasyonalist geleneğin bir temsilcisi olarak Baumgarten, duyusal bilginin içgüdü ya da bilginin alt türü olarak kabul edilmesini problem edinir. Ona göre bilinen şeyler üst bilme yetileri tarafından mantık nesnesi olarak bilinirler; duyulan şeyler ise alt bilme yetileri tarafından duyusal bilimin ya da estetiğin nesnesi olarak bilinirler. Baumgarten'ın bakış açısı bilme yetileri ve bilme tarzları bakımından bizi bir düalite ile yüzleştirir: mantık ve estetik. Bu çalışmada estetik ile mantığın Baumgarten'ın felsefesinde nasıl konumlandırıldığı açık kılınmaya çalışılacaktır.

Alexander Gottlieb Baumgarten is regarded as the founder of modern philosophical aesthetics in history of philosophy. Baumgarten associates aesthetics with sensible knowledge and its perfection where beauty appears as the perfection of sensible knowledge. In this context Baumgarten, as a representative of rationalist tradition, takes as a problem that sensible knowledge being accepted as intuition or lower knowledge. According to him, things are known through superior faculties as the object of logical knowledge, while sensible things are known through inferior faculties as the object of science of sensible or aesthetics. Baumgarten’s point of view makes us face a duality in regard to cognitive faculties and ways of knowing: logic and aesthetics. In this work, the aim is to clarify how Baumgarten positions aesthetics and logic in his philosophy.
Nesne Ontolojisi, Varlıksal Öndayanaklar ve Bağımsız Mantıklar
Ontology of Objects, Existential Assumptions and Free Logics
Yazar: Akçelik, Oğuz
Dergi: Felsefe Arkivi No. 51, 2019
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Existential assumptions,extensional interpretations,validity,free logics,ontological possibility ; Varlıksal öndayanaklar,kaplamsal yorumlamalar,geçerlilik,bağımsız mantıklar,ontolojik olanaklılık

Modern mantıkta nicelemenin yapıldığı değer kümesi içinde her tekil terimin bir nesneye gönderimde bulunması gerekir. Bu, yüklemler, niceleme ve özdeşlik mantığının temel öndayanağıdır. Fakat bu durum, ifade edilebilirlik problemlerine ve çıkarım düzen dışılıklarına neden olur. Bağımsız mantık dizgeleri, boş tekil terim olarak adlandırılan ve herhangi bir gerçek nesneye gönderimde bulunmayan terimlerin yer aldığı önermelerin geçtiği argümanların çözümlenmesi ve geçerliliğinin sınanması için oldukça faydalı bir araçtır. Bu çalışmada bağımsız mantıkların dizgesel tanımlarını ve kaplamsal yorumlamalarını ele alacağız. Modern mantığın bir yönelimi olarak varlıksal öndayanaklardan bağımsız mantık dizgeleri, varlık olma niteliğini salt mantıksal zorunluluk olarak ele almaz. Bunun yerine ontolojik bir olanaklılık olarak ele alarak boş terimlerin geçtiği önermelerin kaplamsal yorumlamalarını mümkün kılar.

In modern logic, each singular term must denote an object in the domain of quantification. This is due to the ontological assumptions of  first order quantification logic with identity. However, this results in certain anomalies, i.e. expressibility and validity of inference problems. Free logic is a useful tool to analyze propositions and test the validity of arguments containing empty singular terms which have no referent in the domain of quantification. In this study, we will examine systematic definitions and extensional interpretations of free logics. One of the most promising future orientations of modern logic, free logic as a logic free of existential assumptions, does not take the concept of existence as a logical necessity. Instead, the fundamental assumption is that of ontological possibility, and hence it will be possible for propositions containing empty terms to have extensional interpretations.
Kant’tan Wittgenstein’a: Mantığın Sınırları
From Kant to Wittgenstein: Boundaries of Logic
Yazar: Aksoy, Neşe
Dergi: Felsefe Arkivi No. 51, 2019
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Boundaries of logic,Wittgenstein,nature,Kant,states of affairs ; Mantığın sınırları,Wittgenstein,doğa,Kant,olgu bağlamları

Immanuel Kant kendi özgün mantık anlayışı olan ‘transandantal mantığın’ alanını görünür dünya olarak kabul ettiği doğa yasalarını ortaya çıkarmakla sınırlar. Ona göre, mantık yasaları, anlama yetisinin a priori kavramları ile uzay ve zaman formlarındaki a priori görüsel temsillerin sentezine dayanır ve bu zeminde doğanın saf ve zorunluluklu bilgisini ortaya çıkarır. Ancak Kant’a göre, bütün gerçeklik, görünüşlerin alanı olan doğa ile sınırlı değildir. Nitekim görünür dünyayı aşan ve şeylerin kendisini ifade eden bir alan vardır ki bu alanın bilgisi mantık ile ulaşılabilir değildir. Kant’ın kendinde-şey (noumenal dünya) olarak kavramsallaştırdığı  ve Tanrı, ölümsüzlük ve özgürlük gibi transandantal kavramlar ile tasavvur edilebilen bu alanın bilgisi mantığın üzerindeki bir yeti olan saf aklın temsil faaliyetine dayandırılır. Benzer şekilde, Ludwig Wittgenstein mantığın sınırlarına vurgu yapar. Wittgenstein’a göre, mantığın alanı mantıksal uzay içinde ortaya çıkan olgu bağlamları ile sınırlıdır. Buna karşın, Wittgenstein’ın mantığa aşkın kavramlar olarak kabul ettiği mantıksal form, felsefe, estetik ve etik gibi kavramlar mantıksal önermeler ile ifade edilebilir değildir ve Wittgenstein bu kavramlar konusunda sessiz kalmayı önermiştir. Bu çerçevede, bu makalede, Kant’tan Wittgenstein’a mantığın sınırları ele alınacak ve mantıksal bilginin meşruiyet alanı tartışılacaktır.

Immanuel Kant proclaims that the ‘transcendental logic’, the form of logic that he uniquely offers, aims at laying out the necessary laws and principles of nature on the basis of the synthesis of the a priori concepts of understanding and the a priori elements of intuition. In this regard, logic, in Kantian sense, is directed towards the knowledge of the nature which he identifies as the phenomenal world (appearances). The noumenal world (transcendental concepts of God, immortality and freedom), on the other hand, is acclaimed to extend beyond the boundaries of logic. Likewise, Ludwig Wittgenstein points to the boundaries of logic. In his view, logic is limited to the states of affairs in the world (the whole reality). In other words, Wittgenstein argues that one can logically think and talk about merely the facts in the world. The transcendental concepts like logical form, philosophy, aesthetic and ethics, on the other hand, are offered to be beyond the boundaries of logicality. Hence, my aim in this study will be to embark on the boundaries and the legitimate use of logic in Kant and Wittgenstein in parallel to each other.
Bertrand Russell’ın Gözünden Aristoteles’in Kıyas Teorisine Genel Bir Bakış
A General Overview of Aristotle’s Syllogism Theory by Bertrand Russell’s Consideration
Yazar: Doğan, Neslihan
Dergi: Felsefe Arkivi No. 51, 2019
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Syllogism,reasoning,subjective-predicative logic,deduction,relation ; Kıyas,akıl yürütme,özne-yüklem mantığı,tümdengelim,bağıntılar

Mantığın tüm tarih boyunca süren gelişimine önemli katkılarıyla ön plana çıkan Aristoteles, felsefi sistemi ve mantığa yönelik bakış açısıyla birlikte kendinden sonraki çalışmalara farklı açılardan kaynaklık etmiştir. Russell’ın da içerisinde bulunduğu birçok düşünür ve mantıkçı, olumlu ya da olumsuz bir tutum fark etmeksizin, Aristoteles ve onun düşünceleri doğrultusunda geliştirilen mantık çalışmalarıyla yüz yüze gelmiştir. Bu çalışmada yapılmak istenen ise Aristoteles’in kıyas teorisinin ayrıntılarına girmek, bununla birlikte bu teorinin Russell’ın gözünden nasıl bir anlam ifade ettiğini açıklamaktır. Bu amaca uygun olarak, öncelikle kıyas teorisinin mantığın gelişimi üzerine olan etkilerine, daha sonra ise Aristoteles’in kendi açıklamalarına yer verilmiştir. Çalışmanın devamı, Russell’ın gözünden kıyas şeklinde kurulan çıkarımların formel ve içeriksel ayrıntılarını ele almaktadır. Sonuç bölümünde ise Aristoteles’in önemli katkılarıyla içerik kazanan mantık çalışmalarının, Russell’ın içerisinde bulunduğu gelenekle birlikte nasıl farklı bir noktaya geldiği ifade edilmiştir. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda görülecektir ki Aristoteles ve Russell, çalışmalarını ortaya koyarken doğru ve tutarlı düşünmenin yollarını aramakta, çıkarımların geçerliliğini ise formel kalıplar doğrultusunda ifade etmek istemektedir.

Aristotle, who has come to the forefront with the significant contributions to the development of logic throughout the history, has been the source of different perspectives for his subsequent studies with his philosophical system and logic. Many thinkers and logicians, including Russell, have come face to face with Aristotle and his ideas, regardless of whether they are positive or negative. The aim of this study is to explain the meaning of Aristotle's syllogism theory from Russell's point of view.In accordance with this aim, firstly the effects of the theory of syllogism on the development of logic and then Aristotle's own explanations are given. The study continues by examining the formal and contextual details of syllogism inferences from Russell's consideration. In the conclusion part, it is stated how studies in logic, which grew in size with the important contributions of Aristotle, reached a different point with the tradition in which Russell was involved. In the light of all these explanations, it will be seen that Aristotle and Russell look for ways to think correctly and consistently in their work, and they want to express the validity of inferences according to formal patterns.