hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
REEL KUR DEĞIŞIMLERININ DIŞ TICARET DENGESINE OLAN ETKISINI DEĞERLENDIRMEDE GÜNCEL BIR YAKLAŞIM: S-EĞRISI HIPOTEZI
REEL KUR DEĞIŞIMLERININ DIŞ TICARET DENGESINE OLAN ETKISINI DEĞERLENDIRMEDE GÜNCEL BIR YAKLAŞIM: S-EĞRISI HIPOTEZI
Yazar: Akkay, Arş. Gör. Dr. Reşat
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 1, 2012

Backus ve diğerleri (1994) çalışmalarında kısa dönemde ticaret dengesinin devalüasyon öncesi ve sonrası döviz kurundaki değişimlere verdiği tepkileri gösteren yeni bir yaklaşımı, S-eğrisi hipotezini tanıtmışlardır. Bu hipotez temel olarak ticaret dengesi ile ticaret hadleri ya da reel döviz kuru arasındaki çapraz korelasyona dayanmaktadır. Bu yaklaşıma göre cari kur ile gelecek dönem ticaret dengesi arasındaki çapraz korelasyon ilişkisi pozitif olabilirken; geçmiş dönem ticaret dengesi ile bu ilişki negatif olabilir. Çalış­ mamızda S-eğrisi hipotezi ile ilgili varolan literatür tanıtılmıştır. Amacımız gelecek çalışmalar hakkında bir öngörüye sahip olmaktır.

Backus ve diğerleri (1994) çalışmalarında kısa dönemde ticaret dengesinin devalüasyon öncesi ve sonrası döviz kurundaki değişimlere verdiği tepkileri gösteren yeni bir yaklaşımı, S-eğrisi hipotezini tanıtmışlardır. Bu hipotez temel olarak ticaret dengesi ile ticaret hadleri ya da reel döviz kuru arasındaki çapraz korelasyona dayanmaktadır. Bu yaklaşıma göre cari kur ile gelecek dönem ticaret dengesi arasındaki çapraz korelasyon ilişkisi pozitif olabilirken; geçmiş dönem ticaret dengesi ile bu ilişki negatif olabilir. Çalış­ mamızda S-eğrisi hipotezi ile ilgili varolan literatür tanıtılmıştır. Amacımız gelecek çalışmalar hakkında bir öngörüye sahip olmaktır.
TÜRK TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRLERİNİN ULUSLARARASI PİYASALARDAKİ REKABET GÜCÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME
TÜRK TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRLERİNİN ULUSLARARASI PİYASALARDAKİ REKABET GÜCÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Yazar: Yılmaz, Yrd. Doç. Dr. Nazire; Karaalp, Yrd. Doç. Dr. Hacer
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 1, 2012
Anahtar kelimeler: Porter "Elmas" modeli, Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük (AKÜ), Vollrath indeksi, Hazır giyim, Tekstil, Türkiye

Gelişmiş ülkelerin birçoğunda sanayileşme hareketlerini başlatan ve kalkınmalarında önemli rol oynayan tekstil ve hazır giyim sanayileri, günü­müzde oluşturdukları istihdam kapasitesi, üretim hacmi ve ihracat gelirleriyle gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında da önemli rol oynamaktadır. Bu iki sektör aynı şekilde Türkiye'nin sanayileşmesinde özellikle son otuz yılda önemli bir paya sahip olmuş ve ülke ekonomisinin itici gücü haline gelmiştir. Türkiye, özellikle 1980 yılından itibaren girdiği ihracata dayalı büyüme stratejisi ile birlikte, dünya pazarında önde gelen tekstil ve hazır giyim ihracatçısı ülkelerden biri haline gelmiştir. 2010 yılında dünya tekstil ve hazır giyim ihracatının % 3,6'sı Türkiye'den sağlanırken, AB-27'nin tekstil ve hazır giyim ürünlerinin sırasıyla %8'i ve %5'i Türkiye'den ithal edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye ekonomisinin ve ihracatının önemli yapı taşlarından olan tekstil ve hazır giyim sanayilerinin dünya pazarındaki rekabet edebilirliğini, Porter'ın "Elmas" modeli, Balassa'nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük İndeksi ve Vollrath'ın Rekabet Gücü İndeksleri bazında değerlendirmiş araştırmaları inceleyen bir literatür taramasıdır.

Gelişmiş ülkelerin birçoğunda sanayileşme hareketlerini başlatan ve kalkınmalarında önemli rol oynayan tekstil ve hazır giyim sanayileri, günü­müzde oluşturdukları istihdam kapasitesi, üretim hacmi ve ihracat gelirleriyle gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında da önemli rol oynamaktadır. Bu iki sektör aynı şekilde Türkiye'nin sanayileşmesinde özellikle son otuz yılda önemli bir paya sahip olmuş ve ülke ekonomisinin itici gücü haline gelmiştir. Türkiye, özellikle 1980 yılından itibaren girdiği ihracata dayalı büyüme stratejisi ile birlikte, dünya pazarında önde gelen tekstil ve hazır giyim ihracatçısı ülkelerden biri haline gelmiştir. 2010 yılında dünya tekstil ve hazır giyim ihracatının % 3,6'sı Türkiye'den sağlanırken, AB-27'nin tekstil ve hazır giyim ürünlerinin sırasıyla %8'i ve %5'i Türkiye'den ithal edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye ekonomisinin ve ihracatının önemli yapı taşlarından olan tekstil ve hazır giyim sanayilerinin dünya pazarındaki rekabet edebilirliğini, Porter'ın "Elmas" modeli, Balassa'nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük İndeksi ve Vollrath'ın Rekabet Gücü İndeksleri bazında değerlendirmiş araştırmaları inceleyen bir literatür taramasıdır.
İKTİSAT VE REALİZM İLİŞKİSİ: METODOLOJİK AÇIDAN BİR DEĞERLENDİRME
İKTİSAT VE REALİZM İLİŞKİSİ: METODOLOJİK AÇIDAN BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Kutlu, Arş. Gör. Sinem
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 1, 2012
Anahtar kelimeler: İktisat metodolojisi, bilimsel realizm, eleştirel realizm

İktisat bilimi ve realizm arasındaki ilişki gerek iktisat metodolojistleri gerekse de bilim felsefecileri arasında ilgi çeken güncel konulardan biridir. Bu bağlamda, son yıllarda realist yaklaşımların özellikle iktisat felsefesi alanında yeni yönelimlerden biri haline geldiği görülmektedir. Bu çalışmada, iktisat ve realizm ilişkisi eleştirel bir bakış açısıyla ele alınarak metodolojik açıdan bir değerlendirme yapılmaktadır.

İktisat bilimi ve realizm arasındaki ilişki gerek iktisat metodolojistleri gerekse de bilim felsefecileri arasında ilgi çeken güncel konulardan biridir. Bu bağlamda, son yıllarda realist yaklaşımların özellikle iktisat felsefesi alanında yeni yönelimlerden biri haline geldiği görülmektedir. Bu çalışmada, iktisat ve realizm ilişkisi eleştirel bir bakış açısıyla ele alınarak metodolojik açıdan bir değerlendirme yapılmaktadır.
TÜRKIYE İŞGÜCÜ PIYASASINDA ÜCRET SEVIYESINDE CINSIYET AYRIMCILIĞI: BLINDER-OAXACA AYRIŞTIRMA YÖNTEMI
TÜRKIYE İŞGÜCÜ PIYASASINDA ÜCRET SEVIYESINDE CINSIYET AYRIMCILIĞI: BLINDER-OAXACA AYRIŞTIRMA YÖNTEMI
Yazar: Eraslan, Arş. Gör. Veysel
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 1, 2012
Anahtar kelimeler: İşgücü Piyasası, Cinsiyet Ayrımcılığı, Blinder-Oaxaca

Bir toplumun kültürel yapısı, gelenekleri ve ayrımcılık faktörü kadınların işgücü piyasasına katılımını etkileyen önemli faktörlerdendir. Bu faktörler kadınların işgücü piyasasındaki ücretlerini de etkileyerek ücret konusunda bir ayrımcılık ile karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır. 2009 yılını kapsayan bu çalışmada Türkiye'de işgücü piyasasında beşeri sermaye özelliklerinin ve ayrımcılık faktörünün erkekler ile kadınlar arasındaki ortalama saatlik ücret farkına etkileri incelenmiştir. Bazı bölgelerde kadınlar daha fazla ortalama saatlik ücret alırken bazı bölgelerde ise erkekler daha fazla ortalama saatlik ücret almaktadırlar. Cinsiyetler arasındaki ücret farkının ne kadarının ayrımcılıktan kaynaklandığını ölçebilmek için Blinder-Oaxaca ayrıştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemin sonucu olarak incelenen bölgelerde kadın çalışanların ayrımcılığa maruz kaldıkları görülmüştür.

Bir toplumun kültürel yapısı, gelenekleri ve ayrımcılık faktörü kadınların işgücü piyasasına katılımını etkileyen önemli faktörlerdendir. Bu faktörler kadınların işgücü piyasasındaki ücretlerini de etkileyerek ücret konusunda bir ayrımcılık ile karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır. 2009 yılını kapsayan bu çalışmada Türkiye'de işgücü piyasasında beşeri sermaye özelliklerinin ve ayrımcılık faktörünün erkekler ile kadınlar arasındaki ortalama saatlik ücret farkına etkileri incelenmiştir. Bazı bölgelerde kadınlar daha fazla ortalama saatlik ücret alırken bazı bölgelerde ise erkekler daha fazla ortalama saatlik ücret almaktadırlar. Cinsiyetler arasındaki ücret farkının ne kadarının ayrımcılıktan kaynaklandığını ölçebilmek için Blinder-Oaxaca ayrıştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemin sonucu olarak incelenen bölgelerde kadın çalışanların ayrımcılığa maruz kaldıkları görülmüştür.
DEMOGRAFİK FAKTÖRLERİN VERGİ AFFINA BAKIŞ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TRAKYA BÖLGESİNDE TİCARİ KAZANÇ ELDE EDEN YÜKÜMLÜLERE YÖNELİK BİR UYGULAMA
DEMOGRAFİK FAKTÖRLERİN VERGİ AFFINA BAKIŞ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TRAKYA BÖLGESİNDE TİCARİ KAZANÇ ELDE EDEN YÜKÜMLÜLERE YÖNELİK BİR UYGULAMA
Yazar: İpek, Selçuk; Aktaş, Erkan; Kaynar, İlknur
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013

Yükümlülerin vergiyi bir yük olarak algılamaları vergi kayıp ve kaçaklarının artmasına neden olan önemli unsurlardan biridir. Devlet, azalan gelirini telafi etmek amacıyla vergi aflarına başvurmakta ve bu durum vergi aflarını önemli bir uygulama haline getirmektedir. Vergi affı uygulamasının başarısını etkileyen en önemli unsurlardan biri ise yükümlülerin vergi aflarına bakışlarıdır. Çünkü vergi aflarına bakışın olumsuz oluşu sonucunda vergi kayıp ve kaçaklarının arttığı yapılan birçok çalışmada belirtilen önemli noktalardan biridir. Yapılan bu çalışmada, öncelikli olarak vergi aflarının teorik temelleri ele alınmıştır. Daha sonra Trakya Bölgesi itibariye ticari kazanç elde eden yükümlülerin vergiye ve vergi affına bakışları ölçülmeye çalışılmıştır. 408 yükümlüyle yapılan anket sonucunda, vergi affına karşıt olanların düşüncelerini destekleyen birçok sonuç elde edilmiştir.

Yükümlülerin vergiyi bir yük olarak algılamaları vergi kayıp ve kaçaklarının artmasına neden olan önemli unsurlardan biridir. Devlet, azalan gelirini telafi etmek amacıyla vergi aflarına başvurmakta ve bu durum vergi aflarını önemli bir uygulama haline getirmektedir. Vergi affı uygulamasının başarısını etkileyen en önemli unsurlardan biri ise yükümlülerin vergi aflarına bakışlarıdır. Çünkü vergi aflarına bakışın olumsuz oluşu sonucunda vergi kayıp ve kaçaklarının arttığı yapılan birçok çalışmada belirtilen önemli noktalardan biridir. Yapılan bu çalışmada, öncelikli olarak vergi aflarının teorik temelleri ele alınmıştır. Daha sonra Trakya Bölgesi itibariye ticari kazanç elde eden yükümlülerin vergiye ve vergi affına bakışları ölçülmeye çalışılmıştır. 408 yükümlüyle yapılan anket sonucunda, vergi affına karşıt olanların düşüncelerini destekleyen birçok sonuç elde edilmiştir.
BÖLGESEL FARKLILIKLARIN OLUŞUMU: YENİ EKONOMİK COĞRAFYA YAKLAŞIMI
BÖLGESEL FARKLILIKLARIN OLUŞUMU: YENİ EKONOMİK COĞRAFYA YAKLAŞIMI
Yazar: Atakişi, Ahmet
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Ekonomik kalkınma, bölgesel ekonomi, toplulaşma, Trakya bölgesi

Ekonomik gelişmenin ülkeler ölçeğinde izlemiş olduğu yollar çeşitli yaklaşımlarla ele alınmaktadır. Toplumların gelişiminde tarihin, yerleşilen bölgenin, daha geniş anlamda coğrafya gibi etkenlerin hangi düzeyde etkili olduğu gibi sorunların “yeni ekonomik coğrafya” kapsamında ele alındığı bilinmektedir. Yatırımların bölgeler ölçeğinde nasıl dağıldığının ve oluşan katma değerin ekonomik kalkınma açısından yarattığı faydanın nedenleri literatürde sıkça tartışılmaktadır. Bu çalışmada “yeni ekonomik coğrafya” yaklaşımı çerçevesinde Trakya'daki iller arası farklılıkların nedenleri tartışılacaktır. Bölgedeki üretim merkezlerinin toplulaşması, coğrafi dağılımının nedenleri ve iller arası farklılara olan etkisi araştırma kapsamında sorgulanmaktadır.

Ekonomik gelişmenin ülkeler ölçeğinde izlemiş olduğu yollar çeşitli yaklaşımlarla ele alınmaktadır. Toplumların gelişiminde tarihin, yerleşilen bölgenin, daha geniş anlamda coğrafya gibi etkenlerin hangi düzeyde etkili olduğu gibi sorunların “yeni ekonomik coğrafya” kapsamında ele alındığı bilinmektedir. Yatırımların bölgeler ölçeğinde nasıl dağıldığının ve oluşan katma değerin ekonomik kalkınma açısından yarattığı faydanın nedenleri literatürde sıkça tartışılmaktadır. Bu çalışmada “yeni ekonomik coğrafya” yaklaşımı çerçevesinde Trakya'daki iller arası farklılıkların nedenleri tartışılacaktır. Bölgedeki üretim merkezlerinin toplulaşması, coğrafi dağılımının nedenleri ve iller arası farklılara olan etkisi araştırma kapsamında sorgulanmaktadır.
KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Bayar, Yılmaz; Kılıç, Cüneyt
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Finansal krizler, küresel finansal kriz, davranışsal finans

1980'li yıllardan itibaren başlayan finansal serbestleşme ve finansal piyasaların deregülasyonu, küresel ölçekte finansal piyasalarda volatiliteyi arttırmıştır. Finansal serbestleşme ve deregülasyon ile birlikte finansal krizler, bütünleşen piyasalarda daha sık yaşanmaya ve çok daha hızlı yayılmaya başlamış ve krizlerin etkileri geçmişe göre ekonomilere daha fazla zarar verir konuma gelmiştir. Geleneksel finansın söz konusu piyasa konjonktürlerinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması, finansal piyasaların kırılganlığının, belirsizliğinin ve öngörülmezliğinin artmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada küresel finansal kriz, geleneksel paradigmanın karşı karşıya kaldığı güçlüklere cevap olarak ortaya çıkan davranışsal finans paradigmasının başlıca önermeleri kullanılarak değerlendirilecektir.

1980'li yıllardan itibaren başlayan finansal serbestleşme ve finansal piyasaların deregülasyonu, küresel ölçekte finansal piyasalarda volatiliteyi arttırmıştır. Finansal serbestleşme ve deregülasyon ile birlikte finansal krizler, bütünleşen piyasalarda daha sık yaşanmaya ve çok daha hızlı yayılmaya başlamış ve krizlerin etkileri geçmişe göre ekonomilere daha fazla zarar verir konuma gelmiştir. Geleneksel finansın söz konusu piyasa konjonktürlerinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması, finansal piyasaların kırılganlığının, belirsizliğinin ve öngörülmezliğinin artmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada küresel finansal kriz, geleneksel paradigmanın karşı karşıya kaldığı güçlüklere cevap olarak ortaya çıkan davranışsal finans paradigmasının başlıca önermeleri kullanılarak değerlendirilecektir.
OSMANLI DEVLETİ'NDE SANAYİ FİNANSMAN METODU OLARAK FABRİKA İMTİYAZ SİSTEMİ
OSMANLI DEVLETİ'NDE SANAYİ FİNANSMAN METODU OLARAK FABRİKA İMTİYAZ SİSTEMİ
Yazar: Damlıbağ, Fatih
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: İmtiyazlı fabrika sistemi, sanayi finansmanı, özel sektör, sanayileşmedeki eksiklikler, sanayileşme çabaları

Sanayi Devrimi sonrası üretim süreçlerinde yaşanan krizler neticesinde, Osmanlı Devleti ekonomide rekabeti canlandırmak için bir şeyleri değiştirmek gerektiğini anlamıştır. Ülke ekonomisi yeni şartlara uyum sağlamak zorundadır. 1840'lardan sonra bu amaç için; uyguladığı politikalarda sadece mali değil, iktisadi faktörleri de dikkate almaya başlamıştır. Üretim süreçlerinde ilerleme sağlayabilmek için devlet, sanayileşme alanında öncülük etmiştir. İyi niyetli ve gayretli bu çabalar sonucunda bazı sınaî yatırımlar gerçekleşmişse de, sanayileşmede uzun süreli bir başarı kazanılamamıştır. Bu başarısızlığın sebepleri ise; kamu ağırlıklı sanayileşmede yaşanan hatalar, 1860'lardan itibaren artan dış borç ve teknoloji geliştirememektir. Bu durumda devrin finansman zorluklarının da etkisiyle, devlet sanayileşmeyi özel sektöre devretmiştir. 1880'lerde ağırlık kazanmaya başlayan fabrika imtiyaz sisteminde, sınaî yatırım yapacak özel sektörü teşvik için Osmanlı Devleti bu girişimcilere bazı ayrıcalıklar tanımıştır. Sınırları kesin olarak belirlenmiş bir bölgede ve belirli bir süre için, bu girişimcilere fabrikasyon üretiminde tekel hakkı tanınmıştır. Bu girişimciler bazı ilave vergi ayrıcalıklarıyla de desteklenmiştir.

Sanayi Devrimi sonrası üretim süreçlerinde yaşanan krizler neticesinde, Osmanlı Devleti ekonomide rekabeti canlandırmak için bir şeyleri değiştirmek gerektiğini anlamıştır. Ülke ekonomisi yeni şartlara uyum sağlamak zorundadır. 1840'lardan sonra bu amaç için; uyguladığı politikalarda sadece mali değil, iktisadi faktörleri de dikkate almaya başlamıştır. Üretim süreçlerinde ilerleme sağlayabilmek için devlet, sanayileşme alanında öncülük etmiştir. İyi niyetli ve gayretli bu çabalar sonucunda bazı sınaî yatırımlar gerçekleşmişse de, sanayileşmede uzun süreli bir başarı kazanılamamıştır. Bu başarısızlığın sebepleri ise; kamu ağırlıklı sanayileşmede yaşanan hatalar, 1860'lardan itibaren artan dış borç ve teknoloji geliştirememektir. Bu durumda devrin finansman zorluklarının da etkisiyle, devlet sanayileşmeyi özel sektöre devretmiştir. 1880'lerde ağırlık kazanmaya başlayan fabrika imtiyaz sisteminde, sınaî yatırım yapacak özel sektörü teşvik için Osmanlı Devleti bu girişimcilere bazı ayrıcalıklar tanımıştır. Sınırları kesin olarak belirlenmiş bir bölgede ve belirli bir süre için, bu girişimcilere fabrikasyon üretiminde tekel hakkı tanınmıştır. Bu girişimciler bazı ilave vergi ayrıcalıklarıyla de desteklenmiştir.
SOSYAL POLITIKA ARACI OLARAK VERGILEMENIN İŞLEVLERI: TÜRKIYE ÖRNEĞI
SOSYAL POLITIKA ARACI OLARAK VERGILEMENIN İŞLEVLERI: TÜRKIYE ÖRNEĞI
Yazar: Karabacak, Yakup
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: vergileme, sosyal politika, vergi adaleti, sosyal devlet

Bu çalışmada Türkiye’de vergilemenin sosyal politika aracı olarak kullanılma potansiyeline, mevcut kullanım biçimlerinin sorunlarına, sı- nırlarına ve çelişkilerine dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Sosyal politika açısından vergilemenin üç temel kullanım biçimine işaret edilebilir: Bunlardan birincisi temel kamu finansman aracı olarak vergilemenin sosyal politika programlarını finanse etme işlevidir. Vergilemenin ikinci işlevi ise, vergi mekanizmasının doğrudan bir müdahale aracı olarak, sosyal politika alanında kullanılmasıyla ilgilidir. Vergilemenin sosyal politika açısından dikkate alınması gereken üçüncü işlevi ise, genellikle arzu edilmeyen ters etkileri olarak nitelendirilebilir. Bu çalışmanın bulguları, Türkiye’de vergileme mekanizmasının oldukça yetersiz ve çelişkili sosyal politika işlevlerine sahip olduğunu göstermektedir.

Bu çalışmada Türkiye’de vergilemenin sosyal politika aracı olarak kullanılma potansiyeline, mevcut kullanım biçimlerinin sorunlarına, sı- nırlarına ve çelişkilerine dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Sosyal politika açısından vergilemenin üç temel kullanım biçimine işaret edilebilir: Bunlardan birincisi temel kamu finansman aracı olarak vergilemenin sosyal politika programlarını finanse etme işlevidir. Vergilemenin ikinci işlevi ise, vergi mekanizmasının doğrudan bir müdahale aracı olarak, sosyal politika alanında kullanılmasıyla ilgilidir. Vergilemenin sosyal politika açısından dikkate alınması gereken üçüncü işlevi ise, genellikle arzu edilmeyen ters etkileri olarak nitelendirilebilir. Bu çalışmanın bulguları, Türkiye’de vergileme mekanizmasının oldukça yetersiz ve çelişkili sosyal politika işlevlerine sahip olduğunu göstermektedir.
OECD ÜLKELERİNDE YOLSUZLUĞUN EKONOMİK BELİRLEYENLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ
OECD ÜLKELERİNDE YOLSUZLUĞUN EKONOMİK BELİRLEYENLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ
Yazar: Özcan, Burcu
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Yolsuzluk, ekonomik kalkınma, ekonomik özgürlük, devletin ekonomideki payı, panel veri modeli

Özel kazanımlar uğruna verilmiş kamusal bir yetkinin ya da gücün kötüye kullanımı şeklinde tanımlanan yolsuzluk, “yolsuzluk iktisadı” adı altında 1990'lı yıllar ile birlikte İktisadın bir alt disiplini şeklinde gündeme gelmiştir. İktisadi bir sorun olan yolsuzluk, dünya genelinde ülkeler tarafından mücadele sahası oluşturulan geniş çaplı küresel bir problem olarak kabul edilmektedir. Bu nedenledir ki, iktisatçılar yolsuzluğa karşı politik mücadele reçeteleri sunarak, nedenlerini belirlemeye çalışmaktadırlar. Bu çalışmada, birçok kategori altında ele alınan yolsuzluğun belirleyenleri, teorik ve ampirik olarak incelenmektedir. Panel veri modeline dayalı olan bu çalışmada yolsuzluğun belirleyenlerine ilişkin ileri sürülen çeşitli hipotezlerin doğrulukları araştırılmaktadır. Elde edilen sonuçlar, sadece politik haklar ile ilgili hipotezin doğrulanmadığını göstermektedir.

Özel kazanımlar uğruna verilmiş kamusal bir yetkinin ya da gücün kötüye kullanımı şeklinde tanımlanan yolsuzluk, “yolsuzluk iktisadı” adı altında 1990'lı yıllar ile birlikte İktisadın bir alt disiplini şeklinde gündeme gelmiştir. İktisadi bir sorun olan yolsuzluk, dünya genelinde ülkeler tarafından mücadele sahası oluşturulan geniş çaplı küresel bir problem olarak kabul edilmektedir. Bu nedenledir ki, iktisatçılar yolsuzluğa karşı politik mücadele reçeteleri sunarak, nedenlerini belirlemeye çalışmaktadırlar. Bu çalışmada, birçok kategori altında ele alınan yolsuzluğun belirleyenleri, teorik ve ampirik olarak incelenmektedir. Panel veri modeline dayalı olan bu çalışmada yolsuzluğun belirleyenlerine ilişkin ileri sürülen çeşitli hipotezlerin doğrulukları araştırılmaktadır. Elde edilen sonuçlar, sadece politik haklar ile ilgili hipotezin doğrulanmadığını göstermektedir.
TİCARİ SERBESTLEŞME-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN BOOTSTRAP KANTİL REGRESYON YARDIMIYLA ANALİZİ
TİCARİ SERBESTLEŞME-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN BOOTSTRAP KANTİL REGRESYON YARDIMIYLA ANALİZİ
Yazar: Özel, Hasan Alp; Sezgin, Funda
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Ekonomik Büyüme, Ticari Serbestleşme, Ticari Açıklık, Bootstrap Kantil Regresyon

Günümüzde birçok alanda sıklıkla kullanılan küreselleşme kavramı, hayatımızın geniş bir alanını etkilemektedir. Küreselleşme ile birlikte üretim faktörleri dolaşımı önündeki ulusal sınırlar etkisini kaybetmekte ve dünya ölçeğinde büyük bir pazar oluşmaktadır. Ticari serbestleşme küreselleşmenin önemli bir yapı taşını oluşturmaktadır. Her ekonomi yapısal özelliklerine göre çeşitli düzeylerde ticari serbestleşme politikaları uygulamaktadır. Ülkelerin ticari serbestleşme düzeyi, ticari açıklık seviyesiyle ölçülmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye'nin ticari açıklık seviyesinin ekonomik büyümeyi ne yönde ve derecede etkilediğinin belirlenmesidir. Analizde, 1998.Q1-2011.Q4 çeyrek dönemlik veriler ile “Bootstrap Kantil Regresyon” yöntemi uygulanmış, ticari açıklığın büyüme üzerinde arttırıcı istatistik anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir.

Günümüzde birçok alanda sıklıkla kullanılan küreselleşme kavramı, hayatımızın geniş bir alanını etkilemektedir. Küreselleşme ile birlikte üretim faktörleri dolaşımı önündeki ulusal sınırlar etkisini kaybetmekte ve dünya ölçeğinde büyük bir pazar oluşmaktadır. Ticari serbestleşme küreselleşmenin önemli bir yapı taşını oluşturmaktadır. Her ekonomi yapısal özelliklerine göre çeşitli düzeylerde ticari serbestleşme politikaları uygulamaktadır. Ülkelerin ticari serbestleşme düzeyi, ticari açıklık seviyesiyle ölçülmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye'nin ticari açıklık seviyesinin ekonomik büyümeyi ne yönde ve derecede etkilediğinin belirlenmesidir. Analizde, 1998.Q1-2011.Q4 çeyrek dönemlik veriler ile “Bootstrap Kantil Regresyon” yöntemi uygulanmış, ticari açıklığın büyüme üzerinde arttırıcı istatistik anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir.