Türkiye’de üretilen bazı karma yemlerin aflatoksin, ağır metal ve pestisid kalıntı düzeyleri
Aflatoxin, heavy metal and pesticide residue contents of some compound feeds produced in Turkey
Yazar: Dağaşan, Ö.; N.özen, -; Özen, Nihat
Dergi: Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2011
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Compound feed,Aflatoxin,Pesticide,Heavy metal ; Karma yem, Aflatoksin, Pestisid, Ağır metal

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’nin farklı bölgelerinde üretilen karma yemlerdeki aflatoksin  (B1, B2,G1, G2, toplam aflatoksin), ağır metal (Pb, Cd, Hg, As) ve organik fosforlu ve organik  klorlu pestisid kirlilik düzeylerini tespit etmektir. Bunun için, 1 yıl boyunca, 3’er aylık  aralıklarla, hayvancılığın ve karma yem üretiminin en yoğun olduğu 5 bölgedeki karma yem  fabrikalarından, usulüne göre alınan, toplam 100 adet süt, sığır besi, kuzu besi, yumurta kafes  ve etlik piliç bitirme yem örnekleri üzerinde aflatoksin, ağır metal ve pestisid analizleri  gerçekleştirilmiştir. Yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) kullanılarak yapılan aflatoksin  analizleri sonucunda, 70 yem örneğinde toplam aflatoksin (TAFL), 67 örnekte aflatoksin B1, 41  tanesinde B2, 2’sinde G2 1’inde G1, saptanmış; ancak, bunların hiç birisi Tarım ve Köyişleri  Bakanlığı’nın Yemlerde İstenmeyen Maddeler Hakkında Tebliğ’inde izin verilen en yüksek  kalıntı düzeylerini aşmamıştır. TAFL ile B1 ve B2 aflatoksinleri görülme sıklığı bakımından  Nisan, Temmuz, Ocak ve Ekim örnekleri arasında farklılıklar görülmüş; benzer farklılıklar  bölgeler ve yem çeşitleri arasında da gözlenmiştir. Gaz kromatografisi / kütle spektrometresi  (GC/MS) ile yapılan pestisid analizlerinde süt, sığır besi, kuzu besi, yumurta ve etlik piliç  yemlerinde, sırasıyla 2,21, 2,51, 2,61, 1,88 ve 2,87 ppm quintozone, kuzu besi ve yumurta  yemlerinde 0,1 ve 0,13 ppm diazinon bulunmuş; diğer örneklerde pestisid kalıntısına  rastlanmamıştır. Bakanlığın tebliğinde karma yemlerde pestisidler için kabul edilebilir en  yüksek değerler (MRL) verilmediğinden, karşılaştırma olanağı bulunamamıştır. Atomik  absorpsiyon spektrofotometresi (AAS ) ile yapılan analizlerde, sadece 2 örnekte civa (Hg), 1  örnekte de kurşun (Pb) kalıntı miktarları tebliğde izin verilen maksimum değerleri aşmıştır.

The objective of this study was to determine the residue based pollution levels of some compound ruminant and poultry feeds produced in different regions of Turkey. A total of 100 feed samples (lactating cow, cattle fattening, lamb fattening, cage layer and broiler finishing feeds) collected according to official sampling methods at 3-month intervals from commercial feed compounders in 5 regions where animal and feed productions were most intensive were analyzed for aflatoxins (B1, B2, G1, G2, total aflatoxin), heavy metals (Pb, Cd, Hg, As) and organophosphorus and organochlorine pesticides. High performance liquid chromatography (HPLC) analysis indicated that 70 samples contained total aflatoxin (TAFL), 67 contained aflatoxin B1, B2 was observed in 41, G1   in 1, and G2   in 2 samples, while; however, none of them exceeded the maximum residue levels (MRL) of the “Instruction about Undesired Materials in Feeds” prepared by Turkish Ministry of Agricultural and Rural Affairs (TMARA). There were differences in the amount of samples obtained in January, April, July and October. Similar differences existed among the regions, and also among the feed types analyzed. No pesticide residue was found in any feed sample in gas chromatography/mass spectrometry (GC/MS) analysis, except 2.21, 2.51, 2.61, 1.88 and 2.87 ppm quintozone in lactating cow, cattle fattening, lamb fattening, broiler finishing and cage layer feeds, and 0.10 and 0.13 ppm diazinon in lamb fattening and cage layer feeds, respectively. Since, the instruction of TMARA did not contain permitted maximum residue levels (MRL) related to pesticide residues in compound feeds, it was not possible to make any comparison on the data obtained. In terms of heavy metals, mercury (Hg) and arsenic (As) levels exceeded MRL permitted in the instruction only in two, and lead (Pb) in one sample.