hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tasavvufî Tecrübelerin Mahremiyeti Meselesi
The Concern of Sufistic Experience Privacy
Yazar: Şimşek, Halil İbrahim
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 14 No. 28, 2015
Anahtar kelimeler: Sufism (Tasavvuf),Sufis,Privacy,Sufistic Experience ; Tasavvuf,Sufiler,Mahremiyet,Tasavvufî Tecrübe

Mutasavvıflar tarafından kendi manevi hayatlarında yaşadıkları tasavvufî tecrübeler ve bunların neticesinde ortaya çıkan keşif ve müşahedelerin mahremiyeti konusunda çeşitli görüşler öne sürülmüştür. Genellikle meydana gelen tartışmalar; sözü edilen kişisel tecrübelerin mürid ile onun mürşidi dışında üçüncü şahısların yanında açıklanması veya yazılı ortamlara aktarılmasının doğru olup olmadığı konuları etrafında gelişmiştir. Bu mesele hakkında üç açıdan sorun görünmektedir: Birincisi; kişilerin manevi hayatlarındaki tecrübeleri ifade etmek mümkün müdür? İkincisi; mümkün olsa bile bunları açıkça ifade etmek doğru mudur? Üçüncüsü; mahrem bilgiler kimlere ve nasıl aktarılabilir? Müellif sufiler yazdıkları eserlerde açıklanan hususların ancak ehli olanlar tarafından doğru bir şekilde anlaşılabileceğini ve ehli olmayanlar için bu konuların mahrem olduğunu ifade etmişlerdir. Bu durumda tasavvufî tecrübelerin kişinin kendi manevi hayatında gerçekleşmesi, belli bir seyir süreci olması, bu zaman zarfında farklı tezahür ve neticelerinin meydana gelmesi onu özel kılmaktadır.

There have been various views asserted by Sufis, which are related the topic of sufistic experiences lived in their spiritual and moral lives and privacy of discoveries resulted in these experiences. The debates generally occurred about the clarification of aforementioned sufistic experiences in the presence of third party apart from a disciple and his mentor; or the topic, whether or not, it is accurate to redact those experiences. It seems that there are three issues regarding this matter: Initially, is that possible to express people’s spiritual experiences? Secondly, even it is possible, is that right to utter them explicitly? Thirdly, how and to whom can private information be transferred? The author sufis have stated that subjects explained in their works can only be comprehended by the cognoscenti, and not appropriate for those who are incapable. In this respect, accruing of sufistic experiences in one’s moral life, being a specific process, and, during this process, coming into existence of distinct epiphanies and consequences make it private.
İlk İslâm Âlimlerine Göre Megâzî ile Hadis Arasındaki İlişki
The Relationship Between Maghazi and Hadith in Early Islamic Scholarship
Yazar: Görke, Andreas; Özdoğan, Kevser
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 18 No. 36, 2019
Anahtar kelimeler: History of Islam,Biography of the Prophet Muhammad,Early Islamic fields of learning,Historiography,maghazi,hadith,sîra,Early Islamic literature ; İslam Tarihi,Peygamber Muhammed’in biyografisi,İlk İslâmî ilim alanları,Tarihyazıcılığı,Megâzî,Hadis,Sîre,Erken dönem İslamî literatür

[Hz.] Muhammed’in hayatını anlatan biyografi malzemesi (megâzî -veya sîre- malzemesi) ile söz ve fiillerinin anlatımı (hadis malzemesi) arasındaki ilişki İslâm araştırmalarında uzun zamandır tartışılmaktadır. Bazı araştırmacılar, biyografi malzemelerinin temelde hadisin kronolojik düzenlenmesiyle oluştuğunu iddia ederken, diğerleri tam tersini, hadis malzemesinin, aslında normatif metinler üretmek için tarihi bağlamından soyutlanan [Hz.] Muhammed’in hayatı hakkındaki anlatımlardan türediğini iddia etmişlerdir. Bu makale, iki görüşün de savunulamaz olduğunu ve megâzî ile hadisin ayrı alanlar olarak ortaya çıktığını, birbirlerini etkilediklerini fakat kendine özgü niteliklerini koruduklarını iddia eder. Bir alanda ortaya çıkan ve şekillenen rivayetler bazen diğerine aktarılır. Bir alandan diğerine rivayetlerin aktarımı, görünüşe göre, çoğunlukla metinde herhangi bir kasıtlı değişikliğin yapılmış olduğu anlamına gelmez.

[Hz.] Muhammed’in hayatını anlatan biyografi malzemesi (megâzî -veya sîre- malzemesi) ile söz ve fiillerinin anlatımı (hadis malzemesi) arasındaki ilişkiİslâm araştırmalarında uzun zamandır tartışılmaktadır. Bazı araştırmacılar,biyografi malzemelerinin temelde hadisin kronolojik düzenlenmesiyle oluştuğunuiddia ederken, diğerleri tam tersini, hadis malzemesinin, aslında normatifmetinler üretmek için tarihi bağlamından soyutlanan [Hz.] Muhammed’in hayatıhakkındaki anlatımlardan türediğini iddia etmişlerdir. Bu makale, iki görüşünde savunulamaz olduğunu ve megâzî ile hadisin ayrı alanlar olarak ortayaçıktığını, birbirlerini etkilediklerini fakat kendine özgü niteliklerinikoruduklarını iddia eder. Bir alanda ortaya çıkan veşekillenen rivayetler bazen diğerine aktarılır. Bir alandan diğerine rivayetlerinaktarımı, görünüşe göre, çoğunlukla metinde herhangi bir kasıtlı değişikliğinyapılmış olduğu anlamına gelmez.
İslam Psikolojisinde Gelenekler, Paradigmalar ve Temel Kavramlar
Traditions, Paradigms and Basic Concepts in Islamic Psychology
Yazar: Skinner, Rasjid
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 18 No. 36, 2019
Anahtar kelimeler: İslam Psikolojisi,Paradigma,Kavram,Din Psikolojisi,Benlik ; Psychology of Religion,Islamic Psychology,The Self,Paradigm,Concept

Psikolojininkavramsal araçları, psikoterapistlerin hastalarında ve kendi içlerindegözlemledikleri olguların karmaşıklığını açıklamanın yanı sıra tedavininsonucunu da öngörmeyi amaçlamaktadır. Doğal olarak, Müslüman psikologlar, ticaretininkavramsal araçlarında ve İslam psikolojisinde yazılan şeylerde tatmin arayışıiçerisine girdiler- özellikle de kültürler arası geçersiz olan veya İslamiilkelerle çelişen Batı Psikolojisinden süzerek ayrılma gereğini ileri sürerekBatı psikolojisini İslami bir bakış açısıyla eleştiren Badri (Müslümanpsikologların ikilemi, MWH Londra, Londra, 1979) tarafından yazılanlarda. Buyazıda Badri’nin (1979) yaklaşımının bir uzantısını savunuyorum ve gelenekselİslam düşüncesinden türetilmiş benliğin çalışma modelini sunuyorum. İlkel ve eksik olmasına rağmen bu modelin, birklinisyen olarak algılarımı bilgim dâhilindeki diğer herhangi bir psikolojikmodelden daha iyi anladığına inanıyorum.

The conceptual tools ofpsychology aim to explain the complexity of phenomena that psychotherapistsobserve in their patients and within themselves, as well as to predict theoutcome of therapy. Naturally, Muslim psychologists have sought satisfaction inthe conceptual tools of their trade and in what has been written in Islamicpsychology— notably by Badri (The dilemma of Muslim psychologists, MWH London, London, 1979), who critiqued Western psychology from an Islamicperspective, arguing the need to filter out from Western Psychology which wascross-culturally invalid or was in conflict with Islamic precept. In thispaper, I advocate an extension of Badri’s (1979) approach and present aworking model of the self derived from traditional Islamic thought. This model,though rudimentary and incomplete, I believe, makes better sense of myperceptions as a clinician than any other psychological model within myknowledge.
İnsanın Boş Özü: Hadis Literatüründe ve Klasik Arap Edebinde Etik ve Estetik
Man’s Hollow Core: Ethics and Aesthetics in Ḥadīth Literature and Classical Arabic Adab
Yazar: Sperl, Stefan
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Ḥadīth,Adab,Moral,Ethics,Aesthetics,Narrative ; Hadis,Edeb,Ahlak,Etik,Estetik,Anlatı

Klasik Arapça Hadis literatürü, büyük ölçüde Muhammed Peygamber’in söz ve eylemlerinin kayıtları olan mikro anlatılardan oluşur. Bu çalışma, muteber (canonical) Hadis külliyatında -burada “pratik ahlak” olarak karşılanabilecek ancak genellikle klasik Arapça edebî eserleri (belles-lettres) belirtmek için kullanılan bir terim olan- edeb başlığı altında sıralanan seçilmiş örnekler üzerinde yoğunlaşmak suretiyle onların edebî formlarını incelemeye çalışmaktadır. [Klasik Arapça edebî eserler], Hadis literatüründen oldukça farklı bir literatür türü olsa da burada incelenen metinler ikisi arasında belirli bir kesişim noktasına işaret etmektedir. Hadiste tezahür ettiği şekliyle edebin ahlakî boyutu, Hayden White’ın anlatısallık (narrativity) ve yasa/kural (law) arasındaki ilişki üzerine olan kuramı ışığında ayrıntılarıyla incelenmektedir. Hadisin mikro-anlatısı ile destanın (epic) makro-anlatısını karşılaştırmak, [Hadisin] edebe yaklaşımına yeni bir bakış sağlamakta ve onun ayırt edici edebî ve dinî estetiğini vurgulamaya hizmet etmektedir.

AbstractClassical Arabic Ḥadīth literature is largely composed of micro-narratives recording the sayings and deeds of the Prophet Muḥammad. This study seeks to examine their literary form by focusing on selected examples listed in the canonical Ḥadīth compendia under the heading of adab, a term which may be rendered here as “practical ethics” but which is also commonly used to designate classical Arabic belles-lettres. While the latter is a type of literature quite distinct from the literature of Ḥadīth the texts here studied point to a certain interface between them. The ethical dimension of adab as it appears in Ḥadīth is examined further in the light of Hayden White's theory on the relation between narrativity and law. Contrasting the micro-narrative of Ḥadīth with the “macro-narrative” of the epic provides further insight into its approach to adab and serves to highlight its distinct literary and religious aesthetic.
H. Yunus Apaydın, Din ve Fıkıh Yazıları
H. Yunus Apaydın, Din ve Fıkıh Yazıları (İstanbul: Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı Yayınları, 2018)
Yazar: Gürler, Kadir
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Islamic Law,Tradition,Authentic Meaning,Systematics of School,Necessity of Sect,Returning to the Sources ; Fıkıh,Gelenek,Sahih Anlam,Ekol Sistematiği,Mezheplerin Gerekliliği,Kaynaklara Dönüş

Tanıtım ve değerlendirmesini yapacağımız bu kitap; fıkıh usulü meselelerine ilişkin çeşitli sempozyumlarda sunulan bilimsel bildiri ve çok sayıda yayımlanan makalelerin konularına göre tasnif edilmesi sûretiyle hazırlanmış bir derlemedir. Bu derlemede, naslara ve geleneğe yaklaşım konusunda sağlıklı bir bakış ve bilinç oluşturma noktasında yararlı olacağı düşünülen akademik yazılar bir araya getirilmiştir. Bir “seri/dizi” halinde devam edeceği anlaşılan seçki türü bu çalışmanın ilk ürünü, “Din ve Fıkıh Yazıları” olarak yayın hayatına girmiştir. Kitabın içeriğine bakıldığında, genel olarak fıkıh usulünün mahiyeti, yöntem sorunu, tarihselliğin riskleri, anlam-yorum farkı, din-fıkıh ilişkisi, mezhebin işlevi ve kaynaklara dönüş gibi özellikle de “usûl” konularına dair pek çok hususun ele alındığı görülmektedir. Kitapta, yazıların kurgusu, ana yapısı ve içeriğinin korunduğu, yazıların ana fikrine önemli bir müdahalede bulunulmadığı belirtilmiştir. Ancak, fikrî gelişimin geldiği son nokta açısından pürüz teşkil edebileceği düşünülen birkaç yerde sınırlı da olsa yumuşak rötuşlar, küçük ekleme ve çıkarmalar yapıldığı da ifade edilmiştir.

This book, which we will introduce and evaluate, is a compilation consisting of scientific papers presented in various symposia on usûl al-fiqh issues and a large number of articles classified according to their subjects. In this compilation, academic articles that are considered to be useful in creating a healthy view and awareness of approaching verses and tradition are brought together. The first product of the study, which is expected to continue in a “series”, entered the publication life under the name of “Religion and Fiqh Writings”. Considering the content of the book, it is seen that, in general, many issues regarding "usûl" such as the nature of the fiqh method, the problem of method, the risks of historicity, the meaning-interpretation difference, religion-fiqh relationship, the function of the sect and the return to the sources are addressed. In the book, it is stated that the editing, main structure and content of the articles are preserved and there is no significant intervention in the main idea of the articles. However, it is also stated that soft touches, small additions and subtractions are made in a few places that are thought to be rough in terms of the final point of intellectual development.
Taha Çelik, Hadis Mezhep İhtilaf (Beyhakî’nin Tahâvî’ye İtirazları)
Taha Çelik, Hadis Mezhep İhtilaf (Beyhakî’nin Tahâvî’ye İtirazları)
Yazar: Yüceer, Mustafa
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Hadith,Madhhab,Disagreement,al-Tahavi,al-Bayhaqi ; Hadis,Mezhep,İhtilaf,Tahâvî,Beyhakî

İslam tarihinde Kur'an ve sünnetin doğru anlaşılması adına pek çok yöntem geliştirilmiştir. Özellikle rivayetlere yaklaşım farklılıkları Ehl-i hadis ve Ehl-i rey isimleri ile anılan grupların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Sahâbîlerin ihtilafının bir yansıması olarak sonraki dönemlerde mezheplerin rivayetlere bakışı; reyi, hadise tercih eden veya etmeyen şeklinde bir ayrıma dönüşmüştür. Hanefîlerin rey ve kıyası rivayetlere tercih ve rivayetleri kendi görüşlerine göre tevil ettiklerine dair itham edilmeleri mezhebin bu anlamda bir savunma mekanizması geliştirerek cevaplar vermesini sağlamıştır. Bu anlamda Tahâvî, mezhebin rivayetlerini topladığı eseri Şerhu'l-meâni'l-âsar'ı kaleme alırken Beyhakî bir asır sonra bu esere 62 konuda itiraz ederek cevap verme yoluna gitmiştir. Hadis Mezhep İhtilaf isimli akademik bir çalışmada Taha Çelik, iki müellifin rivayetlere bakışı ve mezheplerin görüşü etrafında bu konuları tahlil ederek metodolojilerini tespit etmeye çalışmıştır.

Many methods have been developed in the history of Islam to understand the Quran and Sunnah correctly. In particular, the differences in approach to the narrations have led to the emergence of groups known as Ahl al-Hadith and Ahl al-Ray.  As a reflection of the disagreement of the Companions, the view of the sects to the narrations in the following periods turned into a distinction in the form of preferring ra’y to hadith or not. The accusation that the Hanafis preferred ra’y and qiyas to the narrations and that they interpreted the narrations according to their own views enabled the sect to provide answers by developing a defense mechanism in this sense. In this point, while al-Tahâvî was writing the work Sharḥ Maʿāni al-Āthār, in which he collected the narrations of the madhhab, al-Bayhaqî tried to answer this work by objecting to this work about 62 subjects after a century. In an academic study named Hadis Mezhep İhtilaf, Taha Çelik tried to determine the methodologies of the two authors by analyzing these issues around the view of the narrations and the views of the sects.
Kurtuluştan Ma’neviyyâta: Doğu Asya’dan Bakışla Dinlerin Güncel Dönüşümü
From Salvation to Spirituality: The Contemporary Transformation of Religions Viewed from East Asia
Yazar: Susumu, Shimazono
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kurtuluş Dini,Dinî Canlanma,Mânevî Dünya,Ma’neviyyât,Dinî Canlanma,Mânevî Dünya,Yeni Ma’neviyyât ; New Spirituality,Salvation Religion,Religious Resurgence,Spiritual World,Spiritual World

Günümüz dünyasında egemen seküler görüşe karşı dinî bir dünya görüşünü yeniden kurma eğilimi bulunmaktadır. Bu eğilim geleneksel dinlere dönüş, ma’neviyyâtın yükselişi ve modern kurumsal alanda dindarlığın artışı olmak üzere üç açıdan gözlemlenebilmektedir. Ma’neviyyâtın yükselişi, bu makalenin ana odak noktasıdır. Yazar, başta ekonomik açıdan gelişmiş ülkelerde olmak üzere yeni bir ma’neviyyâtın ortaya çıktığı ve yayıldığı tarihsel süreci incelemektedir. Yazar, insanların kurtuluşa olan inancına karşın bu fenomenin şüphecilik ile ilgili olduğunu öne sürmektedir. Ekonomik açıdan gelişmiş ülkelerde dünya görüşünün güncel bir dönüşümü, "dinden ma’neviyyâta" şeklinde görülebilmekte, diğer taraftan bu dönüşümü “kurtuluştan ma’neviyyâta" şeklinde adlandırmak daha uygun olabilmektedir. Geleneksel dinlerin dışında gelişen “yeni ma’neviyyât" ile geleneksel dinlerde gelişen ma’neviyyâta verilen önem arasında mantıksal bir ilişki bulunmaktadır. Din ve ma’neviyyât arasındaki ilişkiyi anlamak için din ve ma’neviyyâtın genel geçer olmayan tanımları teklif edilmektedir. Din ve yeni ma’neviyyât arasında bir gerilim olmasına rağmen, başka bir açıdan din ve yeni ma’neviyyât, birbirini tamamlayıcıdır. Burada önerilen tamamlayıcı anlayış, dinî tarihin Doğu Asya perspektifini yansıtmaktadır.

In the contemporary world there is a trend to restore a religious world view against the dominant secularist view. Three aspects can be observed: 1. a return to traditional religions; 2. the rise of spirituality; and 3. an increase in religiosity within the modern institutional sphere. In this article the main focus is on the rise of spirituality. The author examines the historical process through which a new spirituality, mainly in economically advanced countries, has emerged and spread. The author proposes that this phenomena is related to skepticism against people’s faith in salvation. In economically advanced countries, a contemporary transformation of the world view can be seen as “from religion to spirituality,” but it may be more appropriate to call this transformation “from salvation to spirituality.” There is continuity between “new spirituality,” which develops outside the traditional religions, and an emphasis on spirituality which develops within the traditional religions. In order to understand the relationship between religion and spirituality, provisional definitions of religion and spirituality are proposed. Although there is a tension between religion and new spirituality, from another viewpoint religion and new spirituality are complementary. The understanding of this complement proposed here reflects an East Asian perspective of religious history.
Dini Danışmanlıkta Danışan Danışman İlişkisi Hadisler Çerçevesinde Teolojik Bir Bakış
Client Counsellor Relationship in Islamic Religious Counselling: A Theological Approach in the Framework of Ḥadīth Narrations
Yazar: Yüksel Çamur, Fatma
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Hadis,Dini Danışmanlık,Hz. Peygamber’in Tasarrufları,Normatif Dindarlık,Maneviyat,Tövbe,İtiraf ; Ḥadīth,Pastoral Theology,Prophetic Acts,Shepherding,Spirituality,Confession,Repentance

Dini danışmanlık, yöntemlerini ağırlıklı olarak davranış bilimlerinden, içeriğini ise belirli bir dinin / inanç sisteminin referans kaynaklarından ve teolojisinden almaktadır. Kökenlerinin Hristiyan kültürüne dayanması sebebiyle kurumsal ve kavramsal açıdan ağırlıklı olarak Hristiyan teolojisinden beslenmektedir. Hristiyan geleneğinde danışan-danışman ilişkisinin de temelini oluşturan ruhbanlık anlayışı modern dönemde radikal bir dönüşüme uğramış, ancak teolojik atıfları sayesinde önemini hiçbir zaman yitirmemiştir. Gelinen nokta itibarıyla farklı inanç mensuplarının da hedef kitleye dâhil olması ve sekülerleşen dünyada bireylerin maneviyata yönelimlerinin çeşitlenmesi, bu alanı hem dini aidiyet, hem de din anlayışı yönüyle mercek almayı gerektirmektedir. Müslüman dini danışman ile danışan ilişkisinin İslâmî temellerini araştırmayı hedefleyen bu makalede, dini danışmanlığın Hristiyan teolojisindeki kökenlerine ve Müslümanlara yönelik dini danışmanlık hizmetlerinin mevcut durumuna kısaca göz atılacaktır. Müslüman dini danışman-danışan ilişkisinin zeminini oluşturan dini referanslar, ağırlıklı olarak hadisler bağlamında incelenecektir. Hz. Peygamber’in otoritesi ve sünnetinin yanı sıra ashabı ile iletişimini de ortaya koyan bir kaynak olması yönüyle hadis literatürü, bire bir iletişime dayalı bir din hizmeti olan dini danışmanlık açısından oldukça zengin bir kaynaktır. Bu çerçevede fıkıh usulcülerinin Hz. Peygamber’in tasarrufları ile ilgili taksimlerinin yeni bir din hizmeti ve dini temsil alanı olan dini danışmanlıkla ilgisi sorgulanarak, danışan-danışman ilişkisinin İslâmî zeminini oluşturduğu düşünülen hadis rivayetleri analiz edilecektir.

Although contemporary pastoral care is an independent, multidisciplinary, and multi-faith discipline based on behavioural sciences, it has deep roots in Christian tradition and theology. In the early 1920’s, pastoral care transformed into a counselling relationship. In this process, its Biblical and doctrinal references have not changed, however, they have been reinterpreted under new perspectives.
Mustafa Karagöz, Sözlükbilim ve Tefsir Tehzîbü’l-Luga
Mustafa Karagöz, Sözlükbilim ve Tefsir Tehzîbü’l-Luga
Yazar: Uzun, Ayşe
Dergi: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Mustafa Karagöz,Tafsir,Lexicology,Dictionary,Tahdhib al-Lugha ; tefsir,sözlükbilim,Sözlük,Tehzîbü’l-Luga

Dilbilimsel tefsir alanında yaptığı çalışmalarla maruf Mustafa Karagöz'ün, Sözlükbilim ve Tefsir adlı kitabı tanıtılmaktadır. Bu tanıtım ve değerlendirme yazısında, kitabın muhtevası genel bir şekilde özetlenmiş, kitapta dikkat çeken  noktaların üzerinde durulmuş,  eserin alana sağladığı katkılara değinilmiş ve  yazarın kitapta eksik bıraktığı hususlara işaret edilmiştir.Kitabın tefsir tarihi çalışmalarına sağladığı en büyük katkı, tefsir tarihinin sadece tefsirle doğrudan bağlantılı kaynaklara indirgenemeyeceği yönündeki tespittir. Kitabın âdeta bu tespiti ispat çabasına girişmesi bile başlı başına büyük bir kazanımdır.

The book titled Lexicology and Tafsir Tahdhib al-Lugha has been written focusing on al-Azhari’s dictionary called Tahdhib al-Lugha, which is one of the top works of Arabic lexicographical studies. The author examines the dictionary, which contains rich tafsir material, in terms of tafsir discipline. The core of this research is the Ulum al-Qur’an and language studies. This study, which reveals the contributions of the early lexical heritage to tafsir, proves that the history of tafsir cannot be reduced only to sources directly related to tafsir.