hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
EDEBİ ESERDE POETİK SÖYLEVİN ÜSLUP ÖZELLİKLERİ
EDEBİ ESERDE POETİK SÖYLEVİN ÜSLUP ÖZELLİKLERİ
Yazar: Solıjonov, Yo’ldosh
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Özbek edebiyatı, poetik söylev, edebi söylev türleri

Edebi eserdeki konuşma cümlelerinin üslup özellikleri ile ilgili çalışmalarda söylevin çeşitleri, tipleri ve türlerinin değerlendirilmesi önemlidir. Özbek edebiyatının kendine özgü yönü, poetik söylevin tip ve türlerine göre belirlenir. Son dönemlerde ortaya çıkan eserler edebi söylev şekillerinin çeşitliliği ile dikkati çekmektedir. Halk dilinin konuşma biçiminden yararlanma, yazar ve kahraman konuşmasının karışması, polifonik söylev tarzının farklı çeşitlerinden faydalanma gibi hususlar çağdaş Özbek edebiyatının poetik özelliklerini belirlemektedir. Özbek edebiyatındaki konuşma cümlelerinin şeklen şöyle sınıflandırılması gerektiği kanısındayız: Tek sesli; iki sesli; çoksesli konuşma. Ahenk bakımından: düz ahenk; coşkulu; hitabete dayalı konuşma. Cümlenin yapısal özellikleri bakımından: kesik, darplı, ritmik konuşma. Leksik açıdan: eski ve yeni unsurlarla zenginleştirilmiş konuşma. Bilinçaltı aktarımında iç konuşma. Yazar ve kahraman konuşmasına eklenen başkasının sözü veya konuşmasından parça.

Edebi eserdeki konuşma cümlelerinin üslup özellikleri ile ilgili çalışmalarda söylevin çeşitleri, tipleri ve türlerinin değerlendirilmesi önemlidir. Özbek edebiyatının kendine özgü yönü, poetik söylevin tip ve türlerine göre belirlenir. Son dönemlerde ortaya çıkan eserler edebi söylev şekillerinin çeşitliliği ile dikkati çekmektedir. Halk dilinin konuşma biçiminden yararlanma, yazar ve kahraman konuşmasının karışması, polifonik söylev tarzının farklı çeşitlerinden faydalanma gibi hususlar çağdaş Özbek edebiyatının poetik özelliklerini belirlemektedir. Özbek edebiyatındaki konuşma cümlelerinin şeklen şöyle sınıflandırılması gerektiği kanısındayız: Tek sesli; iki sesli; çoksesli konuşma. Ahenk bakımından: düz ahenk; coşkulu; hitabete dayalı konuşma. Cümlenin yapısal özellikleri bakımından: kesik, darplı, ritmik konuşma. Leksik açıdan: eski ve yeni unsurlarla zenginleştirilmiş konuşma. Bilinçaltı aktarımında iç konuşma. Yazar ve kahraman konuşmasına eklenen başkasının sözü veya konuşmasından parça.
EDEBÎ METİNDE ONOMASTİK BİRİMLERİN KULLANIM ÖZELLİKLERİ / The Properties Using of Onomastistics Units in Literary Texts
EDEBÎ METİNDE ONOMASTİK BİRİMLERİN KULLANIM ÖZELLİKLERİ / The Properties Using of Onomastistics Units in Literary Texts
Yazar: Andaniyazova, Dilrabo
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Anahtar linguapoetik, antroponim, zoonim, toponim

ÖzetBu makalede onomastik birimlerin sözlü edebiyat ve yazılı metinlerindeki poetik işlevi, kullanım özellikleri ile ilgili görüşler kaleme alınmıştır. Onomastik birimlerin metinde kullanımıyla ilgili bilimsel görüşlerin analizi yapılmıştır. Sözlü edebiyat materyallerinden derlenmiş antroponim, zoonim ve toponim gibi onomastik birimler linguapoetik yaklaşım yöntemleri ışığında tahlil edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Onomastik birim, linguapoetik, antroponim, zoonim, toponim. AbstractIn this article analyzed role and poetic functions of onomastics in literary texsts. Examines presently existing definitions of the onomastic area which being researched proper names in the literary works. Illuminated the significant aesthetic features anthroponymy in literary texts and gives examples.Key Words: Onomastics, poetic onomastics, anthroponomy, poetic text, proper names

ÖzetBu makalede onomastik birimlerin sözlü edebiyat ve yazılı metinlerindeki poetik işlevi, kullanım özellikleri ile ilgili görüşler kaleme alınmıştır. Onomastik birimlerin metinde kullanımıyla ilgili bilimsel görüşlerin analizi yapılmıştır. Sözlü edebiyat materyallerinden derlenmiş antroponim, zoonim ve toponim gibi onomastik birimler linguapoetik yaklaşım yöntemleri ışığında tahlil edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Onomastik birim, linguapoetik, antroponim, zoonim, toponim. AbstractIn this article analyzed role and poetic functions of onomastics in literary texsts. Examines presently existing definitions of the onomastic area which being researched proper names in the literary works. Illuminated the significant aesthetic features anthroponymy in literary texts and gives examples.Key Words: Onomastics, poetic onomastics, anthroponomy, poetic text, proper names
PEŞTU EDEBİYATINDA KISSA TÜRÜNÜN OLUŞUMUNA GENEL BİR BAKIŞ
PEŞTU EDEBİYATINDA KISSA TÜRÜNÜN OLUŞUMUNA GENEL BİR BAKIŞ
Yazar: Qoraboyev, Sardor
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Peştu edebiyatı, kıssa, hikâye, folklor, Klasik edebiyat

Bu makalede Peştu edebiyatında kıssalarının oluşumu genel olarak değerlendirilecektir. Makalede şimdiki Afganistan ve Pakistan bölgesinde yaşayan ve onlarca kıssalar yazan Afgan yazarları Feyâz, Tâlib Reşid, Abdulkâdir Hettak, Abdulhamid Muhmend, Sadrhân Hettak, Molla Nimetullâh, Ahmedcân Nâzım, Gül Ahmed ve Mevlevî Ahmed’in edebi faaliyetleri üzerinde durulacaktır. Onun dışında ХIХ yüzyılın ortalarında Peşaver’de oluşan Bāzār-ı Ḳıṣṣaḫvānîبازار قصه خوانی “Kıssahanlık pazarı” edebi merkezi hakkında da bilgi verilecektir. Makalede Peştu kıssa yazarlarının eserlerinden örnekler vermenin yerine, bazı tanınmış kıssaların muhteviyatı ve mahiyeti değerlendirilecektir. Böylece makalede kıssaların Çağdaş Peştu edebiyatındaki yeri ve önemi gösterilmeye çalışılacaktır.

Bu makalede Peştu edebiyatında kıssalarının oluşumu genel olarak değerlendirilecektir. Makalede şimdiki Afganistan ve Pakistan bölgesinde yaşayan ve onlarca kıssalar yazan Afgan yazarları Feyâz, Tâlib Reşid, Abdulkâdir Hettak, Abdulhamid Muhmend, Sadrhân Hettak, Molla Nimetullâh, Ahmedcân Nâzım, Gül Ahmed ve Mevlevî Ahmed’in edebi faaliyetleri üzerinde durulacaktır. Onun dışında ХIХ yüzyılın ortalarında Peşaver’de oluşan Bāzār-ı Ḳıṣṣaḫvānîبازار قصه خوانی “Kıssahanlık pazarı” edebi merkezi hakkında da bilgi verilecektir. Makalede Peştu kıssa yazarlarının eserlerinden örnekler vermenin yerine, bazı tanınmış kıssaların muhteviyatı ve mahiyeti değerlendirilecektir. Böylece makalede kıssaların Çağdaş Peştu edebiyatındaki yeri ve önemi gösterilmeye çalışılacaktır.
SADR-İ KONEVÎ VE ANADOLU SELÇUKLU EMİRLERİNE MERSİYESİ
SADR-İ KONEVÎ VE ANADOLU SELÇUKLU EMİRLERİNE MERSİYESİ
Yazar: Değirmençay, Veyis
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Sadr-i Konevî, Ebûbekir Zekî, Anadolu Selçuklu Emirleri, Muîneddin Süleyman Pervâne, Farsça Mersiye.

1071 Malazgirt zaferiyle Anadolu’ya giren Selçuklular kısa zamanda bütün Anadolu’yu fethetmiş; her yerde sosyal müesseseleri faaliyete geçirmiş ve huzurlu bir ortam tesis etmişlerdir. Bu hizmetler ve huzurlu ortam neticesinde Orta Asya, İran, Azerbaycan ve diğer bölgelerden pekçok âlim, sûfî, şair ve yazar Anadolu’ya gelmiş, sosyal hayata canlılık katmış, çeşitli faaliyetlerde bulunup eserler de kaleme almışlardır. Bu huzurlu ortam Moğollarla yapılan Kösedağ savaşına kadar devam etmiştir. Moğol zulüm ve sömürüsünün arttığı, devlet otoritesinin zayıfladığı bu dönemde vezir Süleyman Pervâne ustaca siyasetiyle ülkeyi uzun süre refah içinde idare etmiş; âlimleri korumuş, medrese ve zaviyelerde huzurlu bir ortam sağlamıştır. Saray tercümanı, şair ve yazar Sadr-i Konevî, bu hizmetleri yapan ve huzurlu ortamı sağlıyan Selçuklu vezirlerinden Süleyman Pervâne ve diğer devlet adamlarının savaşlarda hayatlarını kaybetmeleri üzerine bir mersiye yazmış ve bu şiirinde Anadolu Selçuklularının durumunu tasvir etmiştir. Burada söz konusu mersiye Farsça metniyle birlikte yazılarak Türkçeye çevrildi; şiirde geçen tarihî şahsiyetler hakkında bilgi de verildi.

1071 Malazgirt zaferiyle Anadolu’ya giren Selçuklular kısa zamanda bütün Anadolu’yu fethetmiş; her yerde sosyal müesseseleri faaliyete geçirmiş ve huzurlu bir ortam tesis etmişlerdir. Bu hizmetler ve huzurlu ortam neticesinde Orta Asya, İran, Azerbaycan ve diğer bölgelerden pekçok âlim, sûfî, şair ve yazar Anadolu’ya gelmiş, sosyal hayata canlılık katmış, çeşitli faaliyetlerde bulunup eserler de kaleme almışlardır. Bu huzurlu ortam Moğollarla yapılan Kösedağ savaşına kadar devam etmiştir. Moğol zulüm ve sömürüsünün arttığı, devlet otoritesinin zayıfladığı bu dönemde vezir Süleyman Pervâne ustaca siyasetiyle ülkeyi uzun süre refah içinde idare etmiş; âlimleri korumuş, medrese ve zaviyelerde huzurlu bir ortam sağlamıştır. Saray tercümanı, şair ve yazar Sadr-i Konevî, bu hizmetleri yapan ve huzurlu ortamı sağlıyan Selçuklu vezirlerinden Süleyman Pervâne ve diğer devlet adamlarının savaşlarda hayatlarını kaybetmeleri üzerine bir mersiye yazmış ve bu şiirinde Anadolu Selçuklularının durumunu tasvir etmiştir. Burada söz konusu mersiye Farsça metniyle birlikte yazılarak Türkçeye çevrildi; şiirde geçen tarihî şahsiyetler hakkında bilgi de verildi.
MU’İZZÎ’NİN DİVANINDA VEZİN TÜRLERİ
MU’İZZÎ’NİN DİVANINDA VEZİN TÜRLERİ
Yazar: Yaman, Hakan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Mu’izzî, Divan, Vezin, İnceleme

İran edebiyatının klasik dönem önemli şairlerinden biri olan Mu’izzî, XI-XII. yüzyıllarda yaşamış olan kaside şairidir. Kaside, gazel, terkibibent, rubai ve musammat nazım şekillerinden oluşan bir divanı olan Mu’izzî, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah ve Melikşah’ın oğulları Berkyaruk ve Gıyaseddin Muhammed Tapar gibi hükümdarlar hakkında kasideler yazmıştır. Sultan Sencer’in sarayında Melikü’ş-şuarâlığa yükselen Mu’izzî, memduhlarından almış olduğu hediyelerle rahat bir hayat sürmüştür.Bu makalede, Mu’izzî’nin divanındaki 176 rubai dışında mevcut manzumelerin tamamının taktii yapılarak bahirleri ve vezinleri bulunmuştur. Bahirler, en çok kullanım oranlarına göre tasnif edilmiş ve her bahirdeki vezin sayısı zikredilerek, divanda yer alan manzumelerin kullanım yüzdesi çıkarılmıştır.

İran edebiyatının klasik dönem önemli şairlerinden biri olan Mu’izzî, XI-XII. yüzyıllarda yaşamış olan kaside şairidir. Kaside, gazel, terkibibent, rubai ve musammat nazım şekillerinden oluşan bir divanı olan Mu’izzî, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah ve Melikşah’ın oğulları Berkyaruk ve Gıyaseddin Muhammed Tapar gibi hükümdarlar hakkında kasideler yazmıştır. Sultan Sencer’in sarayında Melikü’ş-şuarâlığa yükselen Mu’izzî, memduhlarından almış olduğu hediyelerle rahat bir hayat sürmüştür.Bu makalede, Mu’izzî’nin divanındaki 176 rubai dışında mevcut manzumelerin tamamının taktii yapılarak bahirleri ve vezinleri bulunmuştur. Bahirler, en çok kullanım oranlarına göre tasnif edilmiş ve her bahirdeki vezin sayısı zikredilerek, divanda yer alan manzumelerin kullanım yüzdesi çıkarılmıştır.
TUHFE-İ NÂİLÎ’DE KONYALI ŞAİRLER
TUHFE-İ NÂİLÎ’DE KONYALI ŞAİRLER
Yazar: Değirmençay, Veyis; Özkan, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Konyalı Şairler, Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nâil Tuman

Anadolu’nun kadim şehirlerinden Konya, birçok medeniyete başkentlik yapan, bağrında pek çok şair ve yazar barındıran önemli merkezlerden biridir. Mevlâna Celâleddin-i Rûmî, Şems-i Tebrîzî, Sadreddin Konevî ve daha birçok önemli şahsiyetlerin izleri bugün bile hissedilmektedir. Bu çalışmada 20. yüzyılın önemli şuarâ tezkirelerinden Tuhfe-i Nâilî’de yer alan Konyalı şairler tespit edilerek kaynaklarıyla birlikte günümüz alfabesine aktarıldı.

Anadolu’nun kadim şehirlerinden Konya, birçok medeniyete başkentlik yapan, bağrında pek çok şair ve yazar barındıran önemli merkezlerden biridir. Mevlâna Celâleddin-i Rûmî, Şems-i Tebrîzî, Sadreddin Konevî ve daha birçok önemli şahsiyetlerin izleri bugün bile hissedilmektedir. Bu çalışmada 20. yüzyılın önemli şuarâ tezkirelerinden Tuhfe-i Nâilî’de yer alan Konyalı şairler tespit edilerek kaynaklarıyla birlikte günümüz alfabesine aktarıldı.
BALZAC’IN “GÜZEL IMPERIA”SINDA FREUDYEN PSİKANALİZ
BALZAC’IN “GÜZEL IMPERIA”SINDA FREUDYEN PSİKANALİZ
Yazar: Ertekin, Aydın; Yıldız, Sibel
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Psikanaliz, Freud, Honoré de Balzac, Tuhaf Öyküler, Güzel Imperia

Edebiyat alanıyla yakından ilişkili olan psikanaliz, yazarların kendilerinden parçalar ekleyerek oluşturdukları eserlerinin derinlemesine incelenmesine yardımcı olur ve okurun eserlere faklı bir pencereden bakmasına olanak sağlar. Honoré de Balzac’ın Tuhaf Öyküler adlı eserindeki Güzel Imperia öyküsünü psikanalitik yorumlama tekniği uygulanarak incelediğimizde, anlatımın altında gizli duran daha farklı bir dünya ile karşılaşırız. Rahip Philipp ile sadece mevki sahibi erkeklerle beraber olan hayat kadını Imperia’nın ilişkilerinin anlatıldığı öykünün derinliklerine ulaşıldığında Freud’un kuramlarının varlığı açıkça kendini gösterir ve bu kuramlar esere faklı bir boyut katar.

Edebiyat alanıyla yakından ilişkili olan psikanaliz, yazarların kendilerinden parçalar ekleyerek oluşturdukları eserlerinin derinlemesine incelenmesine yardımcı olur ve okurun eserlere faklı bir pencereden bakmasına olanak sağlar. Honoré de Balzac’ın Tuhaf Öyküler adlı eserindeki Güzel Imperia öyküsünü psikanalitik yorumlama tekniği uygulanarak incelediğimizde, anlatımın altında gizli duran daha farklı bir dünya ile karşılaşırız. Rahip Philipp ile sadece mevki sahibi erkeklerle beraber olan hayat kadını Imperia’nın ilişkilerinin anlatıldığı öykünün derinliklerine ulaşıldığında Freud’un kuramlarının varlığı açıkça kendini gösterir ve bu kuramlar esere faklı bir boyut katar.
YABANCI DİL ÖĞRETİMİNDE BEDEN DİLİ KULLANIMININ ÖNEMİ
YABANCI DİL ÖĞRETİMİNDE BEDEN DİLİ KULLANIMININ ÖNEMİ
Yazar: Deregözü, Aysel; Kuyumcu, Nihal
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Yabancı dil, beden dili, iletişim

Günümüzde çeşitli alanlarda gelişen teknolojilerle dünya küçülmüş, sosyal, kültürel ve ticari ilişkilerin artmasıyla bir hatta birden fazla yabancı dil bilmek bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu gelişmeler sonucu Yabancı Dil Eğitimi ve öğretimi alanlarında çalışanlar yeni arayışlara yönelmiştir. Yabancı dil öğrenmenin temelde iki amacı vardır. Başka kültürlerdeki insanlarla iletişim ve başka kültürleri tanımak. İletişim sözlü ve sözsüz iletişim olmak üzere iki şekilde gerçekleşir. Biz bu çalışma kapsamında sözsüz iletişim olarak kabul ettiğimiz beden dilinin yabancı dil eğitimi üzerindeki etkisi üzerinde durarak bu konuda yapılan bir uygulama ve sonuçlarına değineceğiz.

Günümüzde çeşitli alanlarda gelişen teknolojilerle dünya küçülmüş, sosyal, kültürel ve ticari ilişkilerin artmasıyla bir hatta birden fazla yabancı dil bilmek bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu gelişmeler sonucu Yabancı Dil Eğitimi ve öğretimi alanlarında çalışanlar yeni arayışlara yönelmiştir. Yabancı dil öğrenmenin temelde iki amacı vardır. Başka kültürlerdeki insanlarla iletişim ve başka kültürleri tanımak. İletişim sözlü ve sözsüz iletişim olmak üzere iki şekilde gerçekleşir. Biz bu çalışma kapsamında sözsüz iletişim olarak kabul ettiğimiz beden dilinin yabancı dil eğitimi üzerindeki etkisi üzerinde durarak bu konuda yapılan bir uygulama ve sonuçlarına değineceğiz.
Katherine Mansfield’in “Prelude” ve “A Married Man’s Story” Adlı Öykülerinde Kurban Edilmiş Kadın Karakterler Üzerindeki Erkek Egemenliği
Katherine Mansfield’in “Prelude” ve “A Married Man’s Story” Adlı Öykülerinde Kurban Edilmiş Kadın Karakterler Üzerindeki Erkek Egemenliği
Yazar: Uysal, M. Başak
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 53, 2015
Anahtar kelimeler: Feminizm, itaatkâr ve kurban edilmiş kadınlar, erkek egemenliği

Katherine Mansfield birbirinden tamamen farklı karakterler aracılığı ile ataerkil toplum kurallarını açık bir dille eleştirmektedir. Eserlerinde kullanmış olduğu erkek ve kadın karakterler hayatı farklı şekilde deneyimlerler çünkü birbirinden farklı ve çelişkili önceliklere ve beklentilere sahiptirler. Erkek kuvveti kadınlar üzerinde hâkimiyet kurup toplumu kontrol ederken, kadınlar çoğunlukla iç mekânlara hapsedilmiş ve kendi kimliklerini bulmaya çalışırken gerçek yüzlerini veya fikirlerini gizlerler. Bu bağlamda, “Prelude” ve “A Married Man’s Story” adlı hikâyeler kadın kurbanlar üzerindeki erkek egemen zihniyeti yansıtan önemli örneklerdir.

Katherine Mansfield birbirinden tamamen farklı karakterler aracılığı ile ataerkil toplum kurallarını açık bir dille eleştirmektedir. Eserlerinde kullanmış olduğu erkek ve kadın karakterler hayatı farklı şekilde deneyimlerler çünkü birbirinden farklı ve çelişkili önceliklere ve beklentilere sahiptirler. Erkek kuvveti kadınlar üzerinde hâkimiyet kurup toplumu kontrol ederken, kadınlar çoğunlukla iç mekânlara hapsedilmiş ve kendi kimliklerini bulmaya çalışırken gerçek yüzlerini veya fikirlerini gizlerler. Bu bağlamda, “Prelude” ve “A Married Man’s Story” adlı hikâyeler kadın kurbanlar üzerindeki erkek egemen zihniyeti yansıtan önemli örneklerdir.
Varoluşçuluk ve Absürdizm Çerçevesinde No Exit ve Endgame’de Absürdist Yankılar
Varoluşçuluk ve Absürdizm Çerçevesinde No Exit ve Endgame’de Absürdist Yankılar
Yazar: Şafak, Zafer
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 53, 2015
Anahtar kelimeler: Jean Paul Sartre, Samuel Beckett, No Exit, Endgame, Varoluşçuluk, Absürdizm

Absürdizm ve Varoluşçuluk Samuel Beckett ve Jean Paul Sartre tarafından temsil edilen ve 20. yüzyılın ikinci yarısında etkili olmuş iki önemli edebi ve felsefi akımdır. Absürdizm insan varoluşunun anlamsızlığını, tecrit edilişi, bireylerin birbirleriyle iletişim kurmadaki başarısızlığını konu edinirken, Varoluşçuluk, bireye nasıl yaşaması gerektiği hususunda hiç kanıt sunmayan ve herhangi bir dış güç tarafından yönetilmiyormuş gibi görünen umursamaz dünyaya karşı bireyin özgürlüğünü ve sorumlu davranışını öne sürer. Farklılıklar bu iki akıma mensup olan düşünürlerin ve oyun yazarlarının eserlerinin içyapısı ve eserlerini nasıl ürettikleri hususunda da gözlenebilir. Varoluşçu düşünce bağlamında değerlendirildiğinde, Sartre gibi düşünürler düz yazı çerçevesinde geleneksel yazımla çizgisel olay örgüsünü tercih ederken, Beckett gibi Absürd akıma dâhil olanlar, mantıklı sebeblerden yoksun olan, belirsiz bir zamanı ve mekanı olan ve olayların birbirini takip etmediği, çizgisel olmayan olay örgüsü ile geleneksel tiyatroyu reddeder. Absürdizm’de üstü daha kapalı olmakla beraber, iki akımın da kesiştikleri yerse hayata yönelik anlam arayışıdır. Bu çalışmanın amacı Beckett’ın Endgame ve Sartre’ın No Exit adlı oyunları aracılığıyla Absürdizm ve Varoluşçuluğun ortak noktalarını belirleyip ve iki oyunda bu özelliklerin nasıl ortaya çıktığını göstermektir.

Absürdizm ve Varoluşçuluk Samuel Beckett ve Jean Paul Sartre tarafından temsil edilen ve 20. yüzyılın ikinci yarısında etkili olmuş iki önemli edebi ve felsefi akımdır. Absürdizm insan varoluşunun anlamsızlığını, tecrit edilişi, bireylerin birbirleriyle iletişim kurmadaki başarısızlığını konu edinirken, Varoluşçuluk, bireye nasıl yaşaması gerektiği hususunda hiç kanıt sunmayan ve herhangi bir dış güç tarafından yönetilmiyormuş gibi görünen umursamaz dünyaya karşı bireyin özgürlüğünü ve sorumlu davranışını öne sürer. Farklılıklar bu iki akıma mensup olan düşünürlerin ve oyun yazarlarının eserlerinin içyapısı ve eserlerini nasıl ürettikleri hususunda da gözlenebilir. Varoluşçu düşünce bağlamında değerlendirildiğinde, Sartre gibi düşünürler düz yazı çerçevesinde geleneksel yazımla çizgisel olay örgüsünü tercih ederken, Beckett gibi Absürd akıma dâhil olanlar, mantıklı sebeblerden yoksun olan, belirsiz bir zamanı ve mekanı olan ve olayların birbirini takip etmediği, çizgisel olmayan olay örgüsü ile geleneksel tiyatroyu reddeder. Absürdizm’de üstü daha kapalı olmakla beraber, iki akımın da kesiştikleri yerse hayata yönelik anlam arayışıdır. Bu çalışmanın amacı Beckett’ın Endgame ve Sartre’ın No Exit adlı oyunları aracılığıyla Absürdizm ve Varoluşçuluğun ortak noktalarını belirleyip ve iki oyunda bu özelliklerin nasıl ortaya çıktığını göstermektir.
ERZURUM (OVA) KAZASININ NÜFUSU (1896)
ERZURUM (OVA) KAZASININ NÜFUSU (1896)
Yazar: Tozlu, Selahattin; Yılmaz, İskender
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 53, 2015
Anahtar kelimeler: Erzurum şehri, Erzurum (Ova) kazası, Ova, Sitavuk (merkez köyleri), Ilıca, Aşkale, Nüfus, 1896 yılı

Bu çalışmada 1896 yılında Erzurum (Ova) kazasının nüfusu ortaya konmuştur. Söz konusu verinin kaynağı, Anadolu Umum Müfettişi Ahmed Şakir Paşa’nın yaptırdığı nüfus yazımına ait defterdir ki bu defter Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunmaktadır. Ancak defterde Erzurum şehir merkezinin nüfusu yazılmamıştır, bu nedenle kazanın tahmini nüfusunu ortaya koymak zorlaşmaktadır. Bu zorluğu mümkün olduğunca aşmak için, yakın tarihlerdeki diğer kayıtlara kullanıldı. Diğer yandan kazanın tamamında sadece “erkek” nüfus yazılmıştır, bu da kazanın tam nüfusunu bulmayı zorlaştıran öteki sebeptir. Köylerin “hane sayılarının verilmiş olması” bu bakımdan tahmini bir nüfus bulmamıza yardımcı olmuştur.

Bu çalışmada 1896 yılında Erzurum (Ova) kazasının nüfusu ortaya konmuştur. Söz konusu verinin kaynağı, Anadolu Umum Müfettişi Ahmed Şakir Paşa’nın yaptırdığı nüfus yazımına ait defterdir ki bu defter Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunmaktadır. Ancak defterde Erzurum şehir merkezinin nüfusu yazılmamıştır, bu nedenle kazanın tahmini nüfusunu ortaya koymak zorlaşmaktadır. Bu zorluğu mümkün olduğunca aşmak için, yakın tarihlerdeki diğer kayıtlara kullanıldı. Diğer yandan kazanın tamamında sadece “erkek” nüfus yazılmıştır, bu da kazanın tam nüfusunu bulmayı zorlaştıran öteki sebeptir. Köylerin “hane sayılarının verilmiş olması” bu bakımdan tahmini bir nüfus bulmamıza yardımcı olmuştur.
19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İSPİR KAZASININ İDARİ YAPISI VE NÜFUSU
19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İSPİR KAZASININ İDARİ YAPISI VE NÜFUSU
Yazar: Yılmaz, İskender
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 0 No. 53, 2015
Anahtar kelimeler: İspir, Erzurum, Bayburt, Tortum, Gisgim (Yusufeli), 19. Yüzyıl, nüfus, idare

Bu çalışmanın konusu, 19. yüzyılın son çeyreğinde İspir kazasının idari durumu ve nüfusudur. Bu yıllar arasında yayımlanan Erzurum Vilayet Salnameleri, Osmanlı Arşivi belgeleri ve bazı ek kayıtlar bu çalışmanın kaynaklarını oluşturmaktadır. Makalede kazanın özellikle nüfus kayıtlarının 1874-1882 yılları arasındaki kısmında ciddi sorun vardır ve bu “hane” hesaplaması meselesi tarafımızdan açıklanmıştır. Ayrıca 1896 yılına ait bir nüfus defteri ilk kez tarafımızdan yayımlanmıştır. Bu belge İspir tarihi bakımından özel bir önem taşımaktadır.

Bu çalışmanın konusu, 19. yüzyılın son çeyreğinde İspir kazasının idari durumu ve nüfusudur. Bu yıllar arasında yayımlanan Erzurum Vilayet Salnameleri, Osmanlı Arşivi belgeleri ve bazı ek kayıtlar bu çalışmanın kaynaklarını oluşturmaktadır. Makalede kazanın özellikle nüfus kayıtlarının 1874-1882 yılları arasındaki kısmında ciddi sorun vardır ve bu “hane” hesaplaması meselesi tarafımızdan açıklanmıştır. Ayrıca 1896 yılına ait bir nüfus defteri ilk kez tarafımızdan yayımlanmıştır. Bu belge İspir tarihi bakımından özel bir önem taşımaktadır.