Türkçe Öğretmeni Adaylarının Engelli Bireylere Yönelik Algılarının Değerlendirilmesi
Evaluation of Turkish Teacher Candidates’ Perceptions Towards Disabled Individuals
Yazar: Kavan, Nihat; Sarıkaya, Bünyamin
Dergi: Anadolu Journal of Educational Sciences International, Vol. 15 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Special Education and Disability (Other) ; Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer) ; engelli bireyler,öğretmen adayları,özel gereksinim,algı ; individuals with disabilities,teacher candidates,special needs,perception

Engelli bireyler, engelli olmayan bireyler gibi sosyal hayata karışmak, yaşamlarını sürdürmek ve uyum sağlamak istemektedirler. Onlara karşı gösterilen kimi duygusal durumlar (acıma, merhamet, şefkat gibi) onları üzmektedir. Bu bireyler aynı zamanda eğitimlerine devam etmek ve diğer öğrenciler gibi eğitim dünyasına karışmak istemektedirler. Bugünün öğretmen adayları ve yarının öğretmeni olacak kişilerin de engelli bireylerle yaşamayı öğrenmeleri ve ona göre eğitim almaları gerekmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmada Türkçe öğretmeni adaylarının engelli bireylere yönelik algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkçe öğretmeni adaylarının, engelli bireylere yönelik algıları cinsiyet, öğrenim görülen sınıf düzeyi ve ailede veya yakın akrabalarda engelli birey olma durumu değişkenlerine göre değerlendirilmiştir. Araştırmada, nicel araştırma yönteminin betimsel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programı’nda okumakta olan 125 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Engelli Bireylere Yönelik Algı Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler, Jamovi paket programı ile analize tabi tutulmuştur. Veri analizinde parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma bulguları sonucunda, Türkçe öğretmeni adaylarının engelli bireylere yönelik algıları cinsiyet, öğrenim görülen sınıf düzeyi ve ailede veya yakın akrabalarda engelli birey olma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Ulaşılan sonuçlar alan yazını ışığında benzer konuda yapılmış çalışmalarla tartışılmış ve alana katkı sunacağı düşünülen öneriler geliştirilmiştir.

People with disabilities wish to participate in social life, continue their lives and adapt, just like people without disabilities. Some emotional situations (such as pity, compassion, compassion) shown towards them upset them. At the same time, these individuals want to continue their education and participate in the world of education like other students. Today's prospective teachers and tomorrow's teachers need to learn to live with disabled individuals and receive education accordingly. In this context, this study aims to determine the perceptions of prospective Turkish teachers towards individuals with disabilities. In line with this purpose, the perceptions of prospective Turkish teachers towards individuals with disabilities were evaluated according to the variables of gender, grade level of education and the status of having disabled individuals in the family or close relatives. In the study, descriptive survey design of quantitative research method was used. The sample of the study consists of 125 teacher candidates studying in the Turkish Language Teaching Programme at the Faculty of Education, Muş Alparslan University. The convenience sampling method was used in sample selection. “Perception Scale for Individuals with Disabilities” was used as a data collection tool in the study. The data were analyzed with Jamovi package program. Parametric tests were used in data analysis. As a result of the research findings, the perceptions of prospective Turkish teachers towards individuals with disabilities were analyzed according to gender, grade level and family or close relatives.