İLETİŞİM BAKIŞ AÇISIYLA HAMAM KÜLTÜRÜ
TRADITIONAL TURKISH BATH CULTURE IN TERMS OF COMMUNICATION
Yazar: Çalışır, Gülsüm; Uncu, Gonca; Ünal, Aleyna Makbule
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Bath,Culture,Cultural Heritage,Tradition,Communication,Interpersonal Communication ; Hamam,kültür,kültürel miras,gelenek,iletişim,kişilerarası iletişim

Geçmişi Romalılara kadar dayansa da hamam kültürünün Osmanlı ile birlikteyaygınlık kazandığı ve kültürel bir miras olduğu bilinmektedir. Kültürümüzdetemizliğin, şifanın, belki de hepsinden önce dinin bir özelliği olarak kabulgören hamamlar, aynı zamanda sosyalleşme ve eğlence mekânları olarak dakullanılmaktadır. Geleneklerimiz sayesinde dünden bugüne aktarılan, neredeysebin yıllık bir geçmişi olan hamam kültürü, beraberinde sadece bir ritüelideğil, aynı zamanda kişilerarası iletişimin yoğun şekilde kullanıldığı birortamı da günümüze taşıması bakımından önemlidir. Hamam söz konusu olduğundabirtakım geleneklerden de söz etmek olasıdır. Zira dünden bugüne evrilen hamamkültüründe değişmeyen özelliklerin başında gelin hamamı, asker hamamı, kırkhamamı, sünnet hamamı, bayram hamamı gibi geleneklerin varlığı dikkat çekmektedir.Böylece hamamın sadece yıkanıp, temizlenilen yer olmanın ötesinde; buluşma,kaynaşma, eğlenme, sohbet etme vb. iletişim ortamlarının yaratıldığı yerolduğundan söz etmek mümkündür.Bu düşünceden hareketle bize miras kalan geleneklerimizden birisi olanhamam kültürüne iletişim bakış açısıyla yaklaşmak, bu çalışmanın amacınıoluşturmaktadır. Bu amaca ulaşabilmek için çeşitli yaş ve eğitim seviyelerindenoluşan 20 kadın ve erkek ile yarı yapılandırılmış görüşmelergerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen bilgilere göre; hamamkültürünün sadece kadınlara özgü değil, erkekler arasında da yaygınlıkkazandığı, kadınların gelin hamamına erkeklerin ise asker ya da bayram hamamınaöncelik verdikleri, hamamların bir iletişim ortamı olarak genel kabul gördüğüve özellikle kişilerarası iletişimin devamına olanak tanıyan, hatta öyle kihamamda kurulan dostlukların yıllar boyunca sürdürüldüğü, ilişki ve iletişimingünümüze kadar taşındığı bir mekân olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Sonuçolarak hamamların şifa bulmak, kirlerden arınmak, temizlenmek için gidilenmekânlar olmanın yanı sıra; iletişim ortamlarının yoğun şekilde gerçekleştiği,içinde birçok ritüelin bulunduğu, sohbetlerin yapıldığı, şen kahkahalarınatıldığı, eğlencelerin gerçekleştirildiği, kültürümüzün bir parçası olarakdünle bugün arasında kurulan bir köprü olduğunu söylemek mümkündür.

As well as Turkishbath is known to be a cultural heritage of Roman period; this culture hasspread with the Ottoman Empire. These traditional baths are considered to be afeature of cleanliness, healing, and perhaps religion before all, are also usedas socializing and entertainment venues. Thanks to our traditions, the bathculture is almost a thousand years old heritage, is not only a ritual, but alsoan environment where intense communication between people is used effectivelyand carried on until today. When it comes to bathing, it is possible to talkabout some traditions. In the bath culture thatchanges permanently. However, the unchanging bath traditions such as: thebride's bath, the military bath, the 40 bath, the circumcised bath and thefeast bath still maintains. Therefore, besides being the only place where thebath was washed and cleaned, meeting, also the place getting together, havingfun, chatting, etc. it is possible to call the place where communicationenvironments are created. With this opinion, approaching to the traditionalheritage of bath culture with a communication viewpoint is the aim of thiswork. To achieve this goal, semi-structured interviews were conducted with 20men and 20 women from various ages and education levels. According to theinformation obtained from the interviews; it is accepted that bathing cultureis a common communication venue not only for women but also for men, where theyheld bride baths for women, soldier baths or festivals. As a result, baths aregenerally regarded as a communication medium and allow continuity ofinterpersonal communication. Findings have been reached that the friendshipsestablished in the baths lasts life long. Besides known as the places forhealing, cleaning and purifying, It is possible to say that they are kind ofcommunication venues where are performed entertainments, festivals, took placemany rituals and conversations. As a result, traditional baths are uniqueplaces in our culture, where play an important role as a bridge connects cultureof past and today.