Peyzaj Sözcüğünün Farklı Bilim Alanlarındaki Terim Kullanımı: Lisansüstü Tezler Üzerine Bir İnceleme
The Use Of The Word "Landscape" As A Term In Different Fields Of Science: An Analysis On Postgraduate Theses
Yazar: Sarı, Elif Nur; Bayraktar, Selim; Ekşi, Mert
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Ecology (Other) ; Ekoloji (Diğer) ; Landscape,Landscape terminology,Comparative analysis,Term analysis ; Peyzaj,Peyzaj mimarlığı,Lisansüstü tez,Peyzaj terimi,Bilim alanları

Peyzaj terimi, bir yeryüzü parçasının doğal ve kültürel özelliklerini ifade etmedeki bütünleyici yaklaşımı ile birçok alanda tercih edilmeye başlamıştır. Uluslararası kaynaklar incelendiğinde, peyzaj teriminin ekoloji, çevre bilimleri, yer bilimleri, çevre araştırmaları, fiziki coğrafya, biyolojik çeşitlilik koruma, bitki bilimleri ve ormancılık gibi alanlarda kullanıldığı görünmektedir. Bu bilgiler ışığında, çalışmanın amacı; peyzaj mimarlığı haricindeki meslek alanlarında peyzaj ve peyzaj sözcüğünün geçtiği terimleri (peyzaj terimleri) tespit etmek ve farklı alanlardaki kullanımlarının değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, Ulusal Tez Merkezindeki lisansüstü tez çalışmalarının özet kısımları incelenmiş ve peyzaj teriminin kullanımı analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, tespit edilen 820 tez çalışmasında toplam 9 farklı YÖK Temel Alanında 234 farklı peyzaj teriminin kullanıldığı tespit edilmiştir. En sık kullanılan terimler sırasıyla peyzaj (192), “kültürel Peyzaj (49)”, “peyzaj mimarlığı” (45),“peyzaj değeri” (33), “doğal peyzaj” (33), “peyzaj düzenlemeleri” (33), “peyzaj mimarları” (32), “peyzaj alanı” (30), “peyzaj çalışmaları” (26), “kentsel peyzaj” (26), “işitsel peyzaj” (26), “kültürel peyzaj alanı” (23) olarak belirlenmiştir. Bilim alanları açısından en yüksek terim çeşitliliği sırasıyla Mimarlık, Planlama ve Tasarım, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri, Mühendislik, Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler alanlarında görülmüştür. Peyzaj terimi hakkında daha kapsamlı araştırmaların ve tartışmaların farklı bilim alanları bağlamında yapılmasının terimin gelişimine önemli katkılar sunacağına inanılmaktadır.

The term "landscape" has become increasingly popular across various disciplines due to its holistic approach in depicting the inherent natural and cultural attributes of a specific land area. Upon examining international sources, the term "landscape" has been widely used in diverse fields, including ecology, environmental sciences, geosciences, environmental research, physical geography, biodiversity, conservation, plant sciences, forestry sciences, and agricultural sciences. This study aims to identify the terms used in professional fields other than landscape architecture that contain the word landscape and to evaluate the use of these terms in different fields of science. In this context, the abstracts of graduate theses in the National Thesis Center of  Türkiye were examined and the use of landscape terms was analyzed. According to the results of the study, it was found that 820 dissertation studies were conducted in a total of 9 different basic fields of the Turkish Council of Higher Education (YÖK) and 234 different landscape terms were used in these studies. The most frequently utilized terms were as follows: "landscape" (192), "cultural landscape" (49), "landscape architecture" (45), "landscape value" (33), "natural landscape" (33), "landscape arrangements" (33), "landscape architects" (32), "landscape area" (30), "landscape studies" (26), "urban landscape" (26), "acoustic landscape" (26), and "cultural landscape area" (23).  In terms of scientific fields, the highest diversity of terms was observed in the fields of “Architecture, Planning and Design”, “Agriculture, Forestry and Aquaculture”, “Engineering”, “Social, Humanities and Administrative” sciences. According to the results of the study, it is evident that the term "landscape" is an accepted, widely used and increasingly enriched term by various disciplines in Türkiye.