Kumluca ve Finike Yörelerinde Azotlu Gübrelerin Çevre Kirliliğine Etkilerinin Belirlenmesi
Determinatin of the Effects of Nitrogen Fertilizers on the Environmental Pollution in Kumluca and Finike Regions
Yazar: Tokmak, Selim; Köseoğlu, A. Turgut
Dergi: Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 1, 1995
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Nitrogen Fertilizer,Environmental Pollution,drainage water ; Azotlu Gübre,Çevre Kirliliği,Drenaj suyu

Bu çalışmada Kumluca ve Finike yörelerinde turunçgil ve örtü altı domates yetiştiriciliğinde kullanılan azotlu gübrelerin çevre kirliliği üzerine olan etkileri, özellikle yeraltı sularının kirlenmesindeki rolleri araştırılmıştır. Bu amaçla, yöredeki dört adet turunçgil bahçesinden ve domates üretimi yapılan bir seradan toprak örnekleri ile, sulama suyu olarak kullanılan artezyen sularından, drenaj sularından ve yöredeki belli başlı akarsu, dere, kaynak ve şebeke sularından üç dönemde su örnekleri alınmıştır. Birinci dönemde toprak örneklerinde fiziksel ve kimyasal analizler, su örneklerinde ise sulama suyu kalitesine yönelik analizler yapılmıştır. Ayrıca, toprak ve su örneklerinde her üç dönemde de N03- analizi yapılmıştır.İncelenen artezyen sularının 2.0-38.4 ppm, kaynak sularının 1.5-2.6 ppm ve şebeke sularının ise 2.1-13.3 ppm arasında değişen miktarlarda N03- içerdiği, bu seviyelerin ise Dünya Sağlık Teşkilatı'nın (WHO) içme suları için bildirdiği 50 ppm sınırının altında olduğu belirlenmiştir. Ancak, başta sera drenaj suyu olmak üzere, drenaj ve dere sularındaki N03-seviyesinin diğer su örneklerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Sera drenaj suyunun N03- içeriği, 49.8-250.0 ppm değerleri arasında değişirken, Kavur deresi suyunun ise 10.1 - 69.5 ppm değerleri arasında değişim gösterdiği saptanmıştır. Drenaj ve Kavur deresi sularındaki yüksek N03- seviyelerinin, gelecekte yeraltı sularındaki N03- ile kirlilik düzeyinin daha yüksek boyutlara ulaşacağının habercisi olduğu düşünülmektedir.

In this study, the effects of nitrogen fertilizers on the environmental pollution and in particular on the pollution of underground waters were investigated. For this aim, soil samples were taken from four citrus orchards and a tomato greenhouse on three different occasions. In addition, water samples were taken from drilled well waters used for irrigation, drainage waters, and from the main rivers, streams, natural water sources and the network waters. The first samples were analysed in order to determine physical and chemical soil properties and quality of irrigation waters. The N03- concentrations of both the soil and water samples taken on those occasions were determined.The results of the study showed that the N03- contents changed from 2.0 to 38.4 ppm for drilled well waters, from 1.5 to 2.6 ppm for natural waters and from 2.1 to 13.3 ppm for network waters, which were all below the limit of 50 ppm suggested by World Health Organization (WHO). On the other hand, it was also found that; the samples from drainage waters, greenhouse drainage waters in particular, and stream waters contained higher NO3- contents when compared to the other water samples. While the N03~ content of greenhouse drainage water changed from 49.8 to 250.0 ppm, the NO3- content of Kavur stream varied between 10.1 and 69.5 ppm. As a consequence, it is thought that the high NO3' levels in the greenhouse drainage and the Kavur stream waters are alarming in that they will increase the N03- pollution level in the underground waters in future.