Kemer Sıkmanın Siyasal İktisadi Yazındaki Kökenlerine İlişkin Bir İnceleme
A Research about the Origins of Austerity in Political Economic Literature
Yazar: Aşıcı, Ali Berçem
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 48 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Austerity,State,Society,Spending,Chrematistics. ; Kemer sıkma,devlet,toplum,harcama,krematistik

Kemer sıkarak krizden çıkılacağı ve ekonomik büyümenin sağlanacağı düşüncesi en temelde refah devletini hedef almaktadır. Bu bağlamda kemer sıkma kapitalizmle birlikte toplumsal sınıflardan bağımsız düşünülemeyecek olup bir disiplin mekanizması işlevi görerek genellikle sermaye sınıfının lehine olan uygulamalar bütününü ifade etmektedir. Kemer sıkmanın tarihi toplumun disipline edilmesine, ahlakçı bir anlayışa ve ‘biyopolitika’ya dayanmaktadır. ABD liberalizminde, 2008 krizi sonrasında her ne kadar bu düşünce alt üst olsa da birey kendi ekonomik kararlarının sonucundan kendi sorumluyken; Avrupa’da piyasa riski toplumsal bir sorumluluk olarak görülmektedir. Piyasanın kusurları devletlerin kusurlarıdır ve devletler de bunu topluma yansıtmalıdır. Toplumun erdemli her bir üyesi de yaratılan riskten payına düşeni ödemelidir. Bu bağlamda kemer sıkma günümüzde daha çok finansal kapitalist sistemin risklerini yönetilen toplumsal sınıflara yansıtan politikalar bütününü ifade etmektedir.Önemli sosyal ve siyasal sonuçları olan kemer sıkma politikaları yakın zamanda ortaya çıkan bir siyasal düşünce olmadığı gibi düşünsel kökenlerinin filizlendiği uzak tarihinin incelenmesinin günümüz kemer sıkma rejimlerinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacağı düşünülmektedir. Bu yazıda antik dönemlerdeki anlamlarından yola çıkılarak kavramın siyasal iktisadi yazındaki kullanım alanları incelenmektedir. Kavramın günümüzdeki anlamını kazanması için belirli tarihsel koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Önceleri daha çok bireylere yönelik bir yaşam biçimi nasihatleri şeklinde kullanıldığı görülen kavramın zamanla daha çok devlet maliyesine yönelik nasihatleri bünyesinde topladığı görülmektedir. Kapitalist sistemin nüvelerinin atıldığı doğal hukuk kuramcılarıyla birlikte kavramın günümüzdeki kuramsal dayanaklarına kavuştuğu gözlemlenmektedir. Makalede, kemer sıkma ‘erdemleri’ tarihinin analizinin ardından Jean-Jacques Rousseau’nun ve John Maynard Keynes’in siyasal iktisada dair tartışmalarında kemer sıkmanın eleştirel kökenleri yakalanmaya çalışılmaktadır.Kemer sıkmanın farklı tarihsel dönemlerde ve ülkelerde neden tekrar tekrar gündeme getirildiği sorusu onun sadece devlet maliyesine ilişkin bir kavram olmadığının anlaşılmasını sağlamaktadır. Kemer sıkma toplumsal bir disiplin mekanizması olarak kullanılmaktadır. Rousseaucu anlamıyla kamusal çıkarın aleyhine olan kemer sıkma 20. yüzyıldan bugüne “despot” bir kamusal ekonomi anlayışını ifade etmektedir. Kavramın siyasal iktisadi yazındaki uzun tarihi süregelen kemer sıkma pratiklerinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır.

The idea of overcoming a crisis and ensuring an economic growth by austerity mainly aims at a welfare state. In this context, austerity can not be considered independently without the social classes along with the capitalism; it also works as a disciplinary mechanism that generally refers to a set of practices in favor of the capital class. The history of austerity is about disciplining the society, ethical understanding and ‘biopolitics’. In US liberalism, although this idea was turned upside down after 2008 crisis, an individual is responsible for his/her economic decisions, while in Europe market risk is seen as a social responsibility. The flaws of the market are the flaws of the states, and the states should reflect them to the society. Each virtuous member of the society should pay his/her share for the risk created. Accordingly, austerity today mostly means a set of policies that reflecting the risks of the financial capitalist system to the managed social classes.Having serious social and political consequences, while austerity policies are not political ideas that have been emerged recently, they are considered to give a better understanding for the recent regimes to study the ideational origins of their distant history. In this article, based on their meanings from the ancient times, areas of usage in the political-ecomonic literature of the concept is studied. In order to gain its current meaning, certain historical conditions must be fulfilled. Now it is seen that the concept, which was previously used more of a lifestyle advices for the individuals, has started to contain the advices for the state finance more in time. It is understood that the concept has reached its present theoretical bases by the natural law theorists who founded the cores of the capitalist system. After analyzing the history of austerity “virtues”, the critical origins of the austerity has been attempted to grasp in Jean-Jacques Rousseau’s and John Maynard Keynes’ discussions on political economy.The question of why austerity has been an issue repeatedly in different historical periods and countries enables us to understand that it is not only a concept related to state finance. Austerity is used as a social discipline mechanism. In a Rousseauian sense, austerity, that is against the public benefit, means a “despotic” public economy understanding since the 20th century. The long history of the concept in political economic literature provides a better understanding of ongoing austerity practices.