Mustafa Naîmâ’nın Derlediği Bir Mecmua: ‘Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’n-nefâ’is
A Mecmua That Mustafa Naima Collected It: ‘Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’n-nefâ’is
Yazar: Donuk, Suat
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 22 No. 22, 0
Anahtar kelimeler: Naîmâ,Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’n-nefâ’is,Mecmua ; Naîmâ,Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’n-nefâ’is,Mecmua

Mecmualar Osmanlı kültür dünyasından günümüze intikal  eden önemli yazılı kaynaklar arasında yer almaktadır. Mecmua  çeşitlerinden biri tanınmış kişilerden biri tarafından derlenen  mecmualardır. Bu tür mecmualar barındırdıkları kayıtlar sayesinde  derleyicisi hakkında doğrudan bilgiler sunabilir. Ayrıca  dolaylı olarak şahsın edebî zevki, hayata bakışı, kültür ve eğitim  düzeyi, etkilendiği sanatçılar hakkında fikir verebilir. Michigan  Üniversitesi Kütüphanesi, Sultan Abdülhamid Koleysiyonu,  numara 409’da kayıtlı ‘Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’n-nefâ’is  adlı mecmua, ilk resmi Osmanlı vak‘anüvisi Mustafa Naîmâ tarafından  derlenmiştir. Naîmâ, 1120  1708/9  senesinde  mecmuayı derlemeye başlamış, tamamlayamadan hayatını kaybetmiştir.  525 sayfadan meydana gelen mecmuada seçme eserler  ve manzumeler vardır. Muhtevanın ekseri manzumdur. Türk  edebiyatından Kafzâde Fâizî, Nâbî, Sâbit, Râmî Mehmed  Paşa’nın; Fars edebiyatından Sâ’ib-i Tebrîzî’nin çok sayıda  manzumesi bulunmaktadır. Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’nnefâ’is  sayesinde Naîmâ’nın şiir meraklısı olduğu, Fars ve Arap  edebiyatına had safhada hâkimiyeti bulunduğu, biyografik eserlere  ilgi duyduğu, âşıkâne ve hakîmâne manzumeler beğendiği  anlaşılmaktadır. Ulâletü’l-mecâlis sayesinde ayrıca Naîmâ’nın  el yazısı örneği tespit edilmiştir. Bu makalede Naîmâ’nın derlediği  Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’n-nefâ’is adlı mecmua  tanıtılmış, mecmuadan hareketle Naîmâ hakkında yeni bilgilere  ulaşılmaya çalışılmıştır.

The mecmuas take a place in the important written sources  which were inherited from Ottoman cultural world  ti today. One sort of the mecmuas are the mecmuas which  are collected by the well-known people. Such mecmuas can  represent the direct information about their collectors in  their records. Moreover, they can give idea indirectly about  the person’s literal pleasure, viewpoint, cultural and educational  level, the artists who are affected from him/her.  The mecmua in the name of ‘Ulâletü’l-mecâlis  Mecmû‘atü’n-nefâ’is which was registered in the collection  of Abdülhamid The Sultan with the number of 409 in  The Library of Michigan University was collected by Mustafa  Naima who was the first Ottoman official historian.  Naima started to collect the mecmua in 1120  1708/9  and  he died without completing it. There are the selected works  and poems, which consists of 525 pages. The spike of content  is written in verse. There are many poems of Kafzade  Faizi, Nabi, Sabit, Rami and Mehmet The Pasha in Turkish  literature; Sa’ib-i Tebrizi in Persian literature. It is  understood from Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’n-nefâ’is  that Naima held dear of poetry, had extremely knowledge  on Persian and Arabic literature, was interested in the biographical  works, liked the amorous and magisterial  poems. Moreover, the sample of Naima’s handwriting was  determined thanks to Ulâletü’l-mecâlis. In this article, the mecmua in the name of Ulâletü’l-mecâlis Mecmû‘atü’nnefâ’is  that Naima collected it will be introduced and it will  be tried to be reached to the new information about Naima  from the point of this mecmua.