Öğrenme Güçlüğü Olan ve Tipik Gelişen Öğrencilerin Kullandıkları Üstbilişsel Okuma Stratejileri  / Metacognitive Reading Strategies Used by Students with Learning Disabilities and Typically Developing
Metacognitive Reading Strategies Used by Students with Learning Disabilities and Typically Developing / Öğrenme Güçlüğü Olan ve Tipik Gelişen Öğrencilerin Kullandıkları Üstbilişsel Okuma Stratejileri
Yazar: Soğancı, Seyhan
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 5, 2023
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Learning disability,Reading,Reading comprehension,Metacognitive strategy ; Öğrenme güçlüğü,Okuma,Okuduğunu anlama,Üstbilişsel strateji

Yapılan bu araştırmada 5. sınıfa devam eden ve kendi sınıf düzeyindeki bir metin açısından benzer okuduğunu anlama performansına sahip öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ile tipik gelişim gösteren öğrencilerin okuma sürecinde kullandıkları üstbilişsel okuduğunu anlama stratejilerinin karşılaştırılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda her iki gruptaki öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri ile okuma öncesinde, sırasında ve sonrasında kullanmış oldukları üstbilişsel okuma stratejileri değerlendirilmiştir. Katılımcılar belirlenirken tüm öğrencilerin kendi sınıf düzeyindeki bir metni bağımsız olarak okuyabilmesi ve anlama sorularını %90 doğrulukla yanıtlayabilmesi göz önünde bulundurulmuştur. Araştırmaya öğrenme güçlüğü olan 7 öğrenci ve tipik gelişim gösteren 7 öğrenci olmak üzere toplam 14 öğrenci katılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemi kullanılarak planlanmış ve katılımcılar amaçlı örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Okuduğunu anlama becerisine ilişkin veriler ‘’Okuma Becerileri Değerlendirme Aracı’’ (OBDA)’nda yer alan bilgilendirici bir metin ve aynı metne ilişkin anlama soruları kullanılarak elde edilmiştir. Öğrencilerin kullandıkları strateji türlerini belirlemek amacıyla da üstbilişsel görüşme tekniği kullanılmıştır. Üstbilişsel görüşmeden elde edilen veriler iki ayrı uzman tarafından çözümlenerek kategorilendirilmiştir. Kategoriler karşılaştırılarak kodlayıcılar arası güvenirlik hesaplanmıştır. Karşılaştırma sonuçlarına göre belirlenen görüş birliği ve görüş ayrılığı sayıları doğrultusunda kodlayıcılar arası güvenirlik katsayısı %90 olarak bulunmuştur.   Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda her iki gruptaki öğrencilerin tüm okuma sürecinde kullanmış oldukları strateji türlerinin büyük ölçüde benzer olduğu görülmüştür. Bununla birlikte öğrenme güçlüğü olan öğrenciler tipik gelişim gösteren akranlarından farklı olarak okuma öncesinde metne ilişkin bilgi edinmek amacıyla çeşitli stratejiler kullanmışlar ve kendilerini okumaya hazırlamışlardır. Okuma sırasında öğrenme güçlüğü olan öğrenciler olmayanlara göre daha fazla türde strateji kullanmışlar ve dikkatlerini kontrol etmeye yönelik stratejilere yönelmişlerdir. Okuma sonrasında ise öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin olmayanlardan farklı olarak metni hatırlamaya hizmet eden strateji türlerini daha sık kullanma eğilimi gösterdikleri görülmüştür.

This study aimed to compare and examine the metacognitive reading strategies used by students with learning disabilities and typically developing students at the same reading comprehension level and in the 5th grade during the reading process. For this purpose, the students' reading comprehension skills in both groups and the metacognitive strategies they used before, during, and after reading were evaluated. When determining the participants, it was considered that all students could independently read a text at 5th grade level and answer comprehension questions with 90% accuracy. Seven students with learning disabilities and seven students with typical development participated in the research. The research was planned using the qualitative research method, and the participants were determined through purposeful sampling. Data regarding reading comprehension skills were obtained using the "Reading Skills Assessment Tool" (OBDA). The metacognitive interview technique was used to determine the types of strategies used by students. The data obtained from the interview were analyzed and categorized by two separate experts. Inter-coder reliability was calculated by comparing categories. According to the comparison results, the inter-coder reliability coefficient was 90%, in line with the number of consensus and disagreement determined. As a result of the research findings, the strategies used by the students in both groups during the entire reading process were broadly similar. However, unlike their typically developing peers, students with learning disabilities used various strategies to obtain information about the text before reading and prepared themselves for reading. Students with learning disabilities used more strategies during reading than those without and turned to strategies to control their attention. After reading, it was observed that students with learning disabilities tend to use strategies that serve to remember the text more frequently, unlike those without learning disabilities.