HİTİT UYGARLIĞINDA BÜYÜK TAPINAK MİMARİSİ VE ETKİLERİ
THE GREAT TEMPLE ARCHITECTURE AND EFFECTS OF THE HITTITIE
Yazar: Salihoğlu, Elif Fatma; Demirarslan, Deniz
Dergi: Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Hittite civilization,Hittite Architecture,The Great Temple ; Hitit Uygarlığı,Hitit Mimarisi,Büyük Tapınak

EskiAnadolu Uygarlıklarından olan Hititler ;Anadolu’nun mimari ve sanatına yönveren en önemli uygarlıkların başını çekmektedir. Bu uygarlık ilk kez 1834yılında Hitit başkenti Hattuşaş ile  Charles Texier tarafından Dünya’yatanıtılmıştır. Bir dağ kenti olan Hattuşaş yer seçimi açısından dahi kendidönemi içerisinde Anadolu’da özgün bir başkent konumundadır. Yüzyıllariçerisinde yapılan arkeolojik çalışmalar ile burada taş temelleri günümüzekadar ulaşmış olan görkemli bir kentin mimarisini ortaya çıkarmıştır. Buçalışma ile Hattuşaş’ta yer alan ve en önemli mimari yapıların başında gelen BüyükTapınak Kompleksi’nin mekân kurgusu incelenmiş olup; Anadolu Mimarlığıüzerindeki etkileşimlerine ulaşılması amaçlanmıştır. Yapılanaraştırmalar göstermiştir ki; Büyük Tapınak bir mabet olmasının yanı sıra işevi, arşiv odası gibi farklı işlevlere sahip mekanlar da barındıran büyük birkomplekstir. Dini tören ritüellerine uygun olarak tapınak alanlarında mahremalanların ve kutsal bölümlerin oluşturulması, özel avlu ve girişler, depolamaalanları akılcı bir tasarımın göstergesidir. Yatayda genişleyen ve işlevlerinegöre bölümlere ayrılan mekân kurgusu, işlevlik, çevreye hâkim konumu ve malzemeseçimleri ile örnek bir mimari yapıdır. Anadolu’da Hitit mimarisinden çok dahayakın tarihli inşa edilmiş olan Selçuklu-Osmanlı külliyeleri ve TopkapıSarayı’nın da Hitit mimarisinin plan özelliklerini gösterdiği görülmüştür. Sonuçolarak Hitit Uygarlığı mimari ve sanatının Anadolu mimari kimliğininoluşmasında önemli bir rol oynadığı bir kez daha ortaya konmuştur.

The Hittites from ancient anatolian civilizations was one of the most important one that  has given a new shape  to the architecture and art of anatolia. This civilization was first introduced to the world by Charles Texier in 1834 with ‘Hattusha’. The Hittite capital. Hattusha, a mountainous city, was a unique capital  in anatolia during its period even in terms of the location selected. With the recent and past  archaeological studies, stone foundations has revealed the architecture of a magnificent city. The Great Temple is at the head of the most important architectural structures in Hattusha.This study aims to reach the interactions of the Great Temple Complex on anatolian architecture and its design criteria. Research has shown that the Great Temple is not only a sanctuary but also a large complex that houses spaces with different functions such as work places or  silo rooms. In accordance with religious ceremonial rituals creation of private areas and sanctuaries in temples, indicative of a rational design. It is an exemplary architectural structure with the plan formation, which expands horizontally and divided into functions also with its dominant position and material selections.Therewithal it is seen that anatolian Seljuk-Ottoman mausoleums and Topkapi Palace, which were built much more recently than Hittite architecture, also showed  similar features. In this respect, once again it is possible to say that the Hittite civilization architecture and art had played an important role in the formation of the anatolian architectural identity.