İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi
The Effect of Climate Change on Culex pipiens L. 1758 (Diptera: Culicidae, Home Mosquito) in Antalya
Yazar: Ünal, Aytül; Özaslan, Begüm Su; Ünal, Orhan
Dergi: Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Antalya,Climate Change,Culex pipiens L.,House Mosquito,Thermal Constant ; Antalya,İklim Değişikliği,Culex pipiens L.,Ev Sivrisineği,Termal Konstant

Antalya ilinde yaygın bir tür olan Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’in değişen iklim şartlarında verdiği nesil sayısının yıllara bağlı olarak değişip değişmediği araştırılmıştır. Çalışmada Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Vektör Ekolojisi ve Kontrol Laboratuvarından temin edilen C. pipiens yumurtaları kullanılmıştır. Gelişmenin Sıfır Olduğu Sıcaklığı (K), Gelişme evresinde son gelişim noktasına ulaşabilmek için gereken sıcaklık birimi olan Termal Konstant (S)’ı ve Antalya ilinde kaç nesil verdiğini bulmak için 3 tekrarlı deneyler yapılmıştır. Eşit sayıda yumurtalar içinde yarısına kadar su bulunan iki ayrı kavanoza bırakılmıştır. Her iki kavanoza 1’er adet balık yemi atılmıştır. Kavanozlar delikli kapakla kapatılmış ve kavanozlardan biri floresan lamba ile 12 saat ışık 12 saat karanlık şeklinde ışıklandırılmış 20 °C’ye ayarlanmış odaya diğeri ise 26 °C’ye ayarlanmış odaya bırakılmış ve gelişim evreleri takip edilmiştir. Denemeler sonucunda, C. pipiens’in gelişmenin sıfır olduğu sıcaklık (K) değeri ve gelişme evresinde son gelişim noktasına ulaşabilmek için gereken sıcaklık birimi olan Termal Konstant (S) değerleri hesaplanmıştır. C. pipiens’e ait Efektif Sıcaklığı [(T-K)] hesaplamak ve kaç nesil verdiğini bulmak için Antalya iline ait çok yıllık (1980-2019 arası) iklimsel veriler 10 yıllık 4 döneme ayrılmış ve hesaplamalar yapılmıştır. Denemeler sonucunda yumurtadan ergin hale geçme ortalama 20 °C’de 12.33 günde, 26 °C’de ise 8.33 olarak bulunmuştur. Ayrıca Antalya ilinde aylık ortalama sıcaklık değerlerinin geçmişten günümüze kadar arttığı, bu artışla C. pipiens’in yıllık nesil verme sayısının 24.03’den 28.01’e çıktığı ve C. pipiens’in bütün aylarda gelişim gösterdiği görülmüştür. Türün mücadelesi Antalya ili için bütün yıla yayılmalı, türün yumurta bırakabileceği ortamlar ıslah edilmeli ve düzenli olarak ilaçlanmalıdır

Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, House Mosquito), which is a widespread species in Antalya province, has been investigated whether the number of generations given in changing climatic conditions has changed depending on the years. C. pipiens eggs obtained from Akdeniz University Science Faculty Vector Ecology and Control Laboratory were used in the study. 3-repeat experiments were carried out to find the Zero Temperature of Development (K), Thermal Constant (S), which is the temperature unit required to reach the final development point, and how many generations it gave in Antalya province. Eggs are left in two separate jars with equal amount of water. 1 fish feed was thrown into each jar. The jars were closed with perforated lids and one of the jars was left in the room set at 20 °C with a fluorescent lamp for 12 hours of light and 12 hours of darkness, and the other was left in the room set at 26 °C and the developmental stages were followed. As a result of the experiments, the temperature (K) value of C. pipiens which is zero for development and Thermal Constant (S) values which are the temperature unit required to reach the final development point during the development phase were calculated. In order to calculate the Effective Temperature [(T-K)] of C. pipiens and find out how many generations it yielded, the multi-annual (1980-2019) climatic data of Antalya was divided into 4 periods of 10 years and calculations were made.  As a result of the experiments switching from egg to adult was found as 20.3 °C at 12.33 days and at 8.33 at 26 °C. Also it has been observed that monthly average temperature values have increased in the province of Antalya from past to present, with this increase, number of annual generation of C.pipiens has increased from 24.03 to 28.01 and C. pipiens has improved in all months. The struggle of the species should spread throughout the year for the province of Antalya, the environments where the species can lay eggs should be improved and regularly sprayed.