Termal sürtünmeli delme işleminde oluşan kovan boyutları ve mikro sertlik değişimlerinin araştırılması
Termal sürtünmeli delme işleminde oluşan kovan boyutları ve mikro sertlik değişimlerinin araştırılması
Yazar: Özek, Cebeli; Bal, Muhammet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Sürtünmeli delme,Kovan yüksekliği,Kovan çeper kalınlığı,Mikro sertlik

Sürtünmeli delme, dönen bir takım ile işparçası-takım ara yüzeyinde sürtünme sonucu oluşan ısının etkisiyle delik delmeyöntemidir. Bu yöntemin amacı, ince cidarlı saclarda, deliğin üst kısmındaoluşan çeper ve alt kısmında meydana gelen kovan için bağlantı uzunluğununartırılmasıdır. Çalışma için, otomotiv ve havacılık endüstrisinde yaygın olarakkullanılan, t=2-10 mm kalınlıklarında A7075-T651 alaşımı ve St37 çelik saclarseçilmiştir. Deneysel çalışmalar TYT400 freze tezgâhında devir sayısı n=1120d/d, f=25 mm/dak ilerleme hızında yapılmıştır. Takım koniklik açısı θ=36°,Ød=5, Ød=10, Ød=15,  Ød=20 mm çaplarındaözel imal edilmiş yüksek hız çeliği (HSS) ve tungsten karbür (WC) takımlarkullanılmıştır. Çalışma takım çapının ve malzeme kalınlığının kovan yüksekliği,kovan çeper kalınlığı, mikro sertlik ve mikro yapı üzerindeki etkilerininaraştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın sonucu olarak, A7075-T651alaşımında en büyük kovan çeper kalınlığı hç=4,25 mm, en düşük kovançeper kalınlığı hç=0,965 mm, en yüksek kovan boyu ha=13,40mm, en düşük kovan boyu ise ha=3,43 mm olarak elde edilmiştir. St37çeliği için ise en büyük kovan çeper kalınlığı hç=4,25 mm, en düşükkovan çeper kalınlığı hç=0,75 mm, en yüksek kovan boyu ha=15,30 mm, en düşük kovan boyu ha=4,16mm olmuştur. En yüksek mikrosertlik değeri; A7075-T651 alaşımı için 82,3 HV,St37 çeliği için ise 183 HV olduğu tespit edilmiştir. Takım çapı ve malzemekalınlığının kovan çeper kalınlığı, kovan yüksekliği ve mikro sertlik üzerindeönemli bir etkisinin olduğu gözlenmiştir.

Sürtünmeli delme, dönen bir takım ile işparçası-takım ara yüzeyinde sürtünme sonucu oluşan ısının etkisiyle delik delmeyöntemidir. Bu yöntemin amacı, ince cidarlı saclarda, deliğin üst kısmındaoluşan çeper ve alt kısmında meydana gelen kovan için bağlantı uzunluğununartırılmasıdır. Çalışma için, otomotiv ve havacılık endüstrisinde yaygın olarakkullanılan, t=2-10 mm kalınlıklarında A7075-T651 alaşımı ve St37 çelik saclarseçilmiştir. Deneysel çalışmalar TYT400 freze tezgâhında devir sayısı n=1120d/d, f=25 mm/dak ilerleme hızında yapılmıştır. Takım koniklik açısı θ=36°,Ød=5, Ød=10, Ød=15,  Ød=20 mm çaplarındaözel imal edilmiş yüksek hız çeliği (HSS) ve tungsten karbür (WC) takımlarkullanılmıştır. Çalışma takım çapının ve malzeme kalınlığının kovan yüksekliği,kovan çeper kalınlığı, mikro sertlik ve mikro yapı üzerindeki etkilerininaraştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın sonucu olarak, A7075-T651alaşımında en büyük kovan çeper kalınlığı hç=4,25 mm, en düşük kovançeper kalınlığı hç=0,965 mm, en yüksek kovan boyu ha=13,40mm, en düşük kovan boyu ise ha=3,43 mm olarak elde edilmiştir. St37çeliği için ise en büyük kovan çeper kalınlığı hç=4,25 mm, en düşükkovan çeper kalınlığı hç=0,75 mm, en yüksek kovan boyu ha=15,30 mm, en düşük kovan boyu ha=4,16mm olmuştur. En yüksek mikrosertlik değeri; A7075-T651 alaşımı için 82,3 HV,St37 çeliği için ise 183 HV olduğu tespit edilmiştir. Takım çapı ve malzemekalınlığının kovan çeper kalınlığı, kovan yüksekliği ve mikro sertlik üzerindeönemli bir etkisinin olduğu gözlenmiştir.