ETNİK TEMSİLDEN SİYASİ KATILIMA: KUZEY MAKEDONYA’DA TÜRK PARTİLERİNİN SİYASAL SÜREÇLERİ VE ETKİ DİNAMİKLERİ
FROM ETHNIC REPRESENTATION TO POLITICAL PARTICIPATION: POLITICAL PROCESSES AND INFLUENCE DYNAMICS OF TURKISH PARTIES IN NORTH MACEDONIA
Yazar: Deari, İsa
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Azınlıklar,Diaspora Diplomasisi,Etnik siyaset,Etnik parti,Kuzey Makedonya Türkleri ; Minorities,Diaspora diplomacy,Ethnic politics,Ethnic party,Turks of North Macedonia.

Bu çalışma, Kuzey Makedonya’daki Türk partilerinin siyasal süreçlerini ve etki dinamiklerini analiz etmektedir. Türk toplumunun, Yugoslavya Krallığı döneminde başlayan örgütlenme faaliyetleri, komünist rejim altında sekteye uğramasının ardından, çok partili sisteme geçilmesiyle birlikte yeniden canlanmıştır. Türkler, kendilerini temsil edebilmek, haklarını savunabilmek ve varlıklarını sürdürebilmek adına siyasal örgütlenmelere giderek partiler kurmuşlardır. Kurulan Türk partileri, iç politikada temsil ettikleri etnik topluluğu merkeze alan bir siyasal duruş sergilerlerken, uluslararası düzeyde ise Kuzey Makedonya’nın genel çıkarları doğrultusunda konumlanmakta, özellikle Türkiye Cumhuriyeti ile siyasal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesinde köprü görevi görmektedirler. “Kuzey Makedonya’daki Türk partilerinin varlığı ve faaliyetleri, ülkedeki siyasi yapıyı ve Türk toplumunun konumunu nasıl etkilemektedir?” sorusuna cevap aranan bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında resmî belgeler, meclis tutanakları ve parti bildirileri incelenirken, mevcut siyasal yapının işleyişi ve yaşanan gelişmeler üzerine literatür taraması yapılmıştır. Elde edilen bulgular, ülkedeki siyasal sistemin yapısal dinamikleri doğrultusunda, Türk partilerinin etki seviyesinin sınırlı kaldığını, bu durumun paralel olarak Türk nüfusun siyasal temsiliyet konumuna da yansıdığı yönündedir. Dış politikada Türkiye ile ilişkilerin güçlenmesinde önemli rol oynansa da iç politikada etki potansiyelinin düşük kalması, ülkedeki Türk toplumunun gelecekteki siyasal rolü ve kamusal alandaki varlığının sürdürülebilirliğine ilişkin çeşitli senaryoları da gündeme getirmektedir.

This study analyses the political processes and influence dynamics of the Turkish parties in North Macedonia. The Turkish community’s organizational efforts, started under the Kingdom of Yugoslavia, were halted during the communist era but resumed with the multi-party system. To ensure representation, defend their rights, and sustain their presence, Turks have formed political parties that focus on their community domestically, while aligning with North Macedonia’s interests internationally-especially by acting as a bridge in relations with the Republic of Turkey. This study addresses the question, “How do the existence and activities of Turkish parties affect the political structure of North Macedonia and the position of the Turkish community?” and employs document analysis as a qualitative research method. While examining official documents, parliamentary records, and party statements, a literature review was conducted on the functioning of the existing political structure and recent developments. Findings suggest that in line with the structural dynamics of the political system in the country, the level of influence of Turkish parties remains limited, and this situation is reflected in the political representation of the Turkish population in parallel. Despite their key role in strengthening ties with Turkey in foreign policy, their low potential for influence in domestic politics raises questions about the Turkish community’s future political role and the sustainability of its presence in the public sphere.