Türkiye’deki Dil ve Konuşma Terapistlerinin Hızlı Bozuk Konuşma Tanısında Kullandıkları Kriterler
The Criteria Used by Speech and Language Therapists in Turkey for the Diagnosis of Cluttering
Yazar: Bektaşoğlu, Ayşenur; Saraç, Ayşe Buse
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Speech Pathology ; Konuşma Patolojisi ; Akıcılık bozuklukları,hızlı bozuk konuşma,değerlendirme,dil ve konuşma terapisi ; Fluency disorders,cluttering,assesment,speech and language therapy

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki dil ve konuşma terapistlerinin hızlı bozuk konuşma değerlendirmesinde kullandıkları kriterleri listelemektir.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Türkiye’de yaşayan 205 dil ve konuşma terapisti katılmıştır. Katılımcıların deneyimleri ve uygulamaları, hazırlanan çoktan seçmeli sorular ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistlerinin HBK tanısında kullandıkları kriterler içinde en fazla oranda yüksek hızda konuşma (tachylalia) (%82,9), düzensiz konuşma hızı (%73,7), kelimeler arasında duraklamaların olmaması (%67,8), sözcüklerdeki sesleri silme (%66,8), konuşma hızına ilişkin yetersiz farkındalık düzeyi (%64,9), uygun olmayan prozodik örüntüler (%60), ailede HBK’nın varlığı (%60) ve giderek artan (festinating) konuşma hızını (%59,5) ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistlerinin HBK tanısında kullandıkları kriterler içinde en az oranda görsel algısal problemler (%10,7), yazmaya ilişkin yetersizlikler (%21,5), motor koordinasyondaki eksiklikler (%26,5), sözcük bulma problemleri (%27,3), kötü el yazısı (%27,8), okumaya ilişkin yetersizliklerini (%28,8) ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistlerinin HBK’ya eşlik ettiğini ifade ettikleri bozukluklar içinde en sık kekemelik (%70,2) ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu (%66,3) ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistleri HBK’ya eşlik ettiğini ifade ettikleri bozukluklar içinde en az oranda Fragile X sendromu (%7,8) ve Down sendromunu (%9,3) ifade ettikleri görülmüştür. Sonuç: Çalışma sonucunda elde edilen bulgular dahilinde Türkiye’deki dil ve konuşma terapistlerinin HBK değerlendirmesinde kullandıkları kriterler listelenmiştir. Bu doğrultuda HBK’ya ilişkin yapılan değerlendirmelere, standart araçlara ek olarak dil ve konuşma terapistlerinin kullanmış oldukları parametrelerin dahil edilmesi, multifaktöriyel ve derinlemesine bir bakış için büyük önem arz etmektedir.

Purpose: The purpose of this study is to list the criteria used in the  assesstment of cluttering by speech and language therapists in Turkey.Method: 205 speech and language therapists living in Turkey participated in the study.The experiences and practices  of the participants were analyzed with prepared multiple questions.Findings: It was  seen that ,of the criteria  which  participant speech and language therapists use in the diagnosis of cluttering,the highest ratios  were for  tachyalia(82,9%),speed of irregular speech (%73,7),no pauses between words ( %67,8),deleting  the sounds in words (%66,8),insufficient level of  awareness   of speech speed(%64,9),inappropriate prosodic patterns(%60),presence of cluttering in family (%60), and fastening speech (%59,5).And the lowest ratios were for visual perceptual problems (%10.7), insufficiency in writing  (%21,5),lack of motor coordination(%26,5),Word finding problems (%27,3),bad handwriting (%27,8), and insufficiency of reading  (%28,8).Participant speech and language therapists stated that ,of the disorders  accompanied by cluttering,the most common ones   were stuttering (%70,2),and lack of anttention and presence of hyperactivity disorder (%66,3)  and the least ones were   Fragile X  syndrome (%7,8) and down syndrome (%93,3).Results: Within  the findings obtained as the result of the study,the criteria which the speech and language therapists in Turkey use  in the diagnosis  of cluttering  were listed.It is of high importance that in this respect  parameters used by  speech and language  therapists  should be includes in addition to standard tools for multifactorial and in-depth asssesstment.