hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
EHL-İ BEYT’TE HZ. EBÛ BEKİR, HZ. ÖMER VE HZ. OSMAN SEVGİSİ
EHL-İ BEYT’TE HZ. EBÛ BEKİR, HZ. ÖMER VE HZ. OSMAN SEVGİSİ
Yazar: Altun, İsmail
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 39, 2013
Anahtar kelimeler: Ahl al-bayt, Love, Abu bakr, Omar, Othman ; Ehl-i Beyt, Sevgi, Ebû Bekir, Ömer, Osman

Hz. Peygamber’in vefatından sonra İslâm dünyasında ilk üç halifeye yönelik tutum ve davranışlar ile ilgili olarak farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşımlar hakkında Sünnî ve Şiî dünyalarının değişik kanaatlere sahip olduğu bilinmektedir. Sünnîler Râşit halifelere karşı son derece saygı ve sevgi beslerken, Şiiler olumsuz bir bakış açısı ile ilk üç halife hakkında çeşitli eleştirilerde bulunmaktadırlar. Ancak Şiilerin imam olarak kabul ettikleri Ehl-i Beyt’in ilk üç halife hakkındaki görüş, düşünce ve değerlendirmeleri merak konusudur. Bu makalede; Ehl-i Beyt ve Ehl-i Beyt neslinin ilk üç halifeye yönelik tutumu ve davranışları ile ilgili bir kısım rivayetler ele alınacak ve bu rivayetler üzerinden bazı tespitlere ve değerlendirmelere yer verilecektir. Böylece Ehl-i Beyt ile bugünkü Şia’nın ilk üç halifeye bakışı arasında bir mukayese yapabilme imkânı sağlanacaktır

The Love of Abu Bakr, Omar and Othman in Ahl al-BaytAfter the death of the prophet Mohammad, different approaches toward the attitudes and conducts of the first three caliphs emerged in the Islamic world. Sunnite and Shiite worlds are known to have diverse convictions about these approaches. While the Sunnites have the utmost respect and love for the Rashid caliphs, the Shiites have various criticisms against and negative views on the first three caliphs. However, what the Ahl al-Bayt, whom the Shiites regard as the imam, thinks of the first three caliphs is still a matter of curiosity. This study deals with Ahl al-Bayt and the stories of Ahl al-Bayt generation on attitudes and conducts toward the first three caliphs and these stories will lead to certain assessments. Thus, a comparison of views between today’s Shiites and Ahl al-Bayt on the first three caliphs will be made.
TÜRKİSTANLI AYDINLARIMIZIN SİYASİ VE YAYIN MÜCADELESİ: MUSTAFA ÇOKAYOĞLU VE ETRAFINDAKİLER
TÜRKİSTANLI AYDINLARIMIZIN SİYASİ VE YAYIN MÜCADELESİ: MUSTAFA ÇOKAYOĞLU VE ETRAFINDAKİLER
Yazar: Bayraktar, Rasim
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 39, 2013
Anahtar kelimeler: 1917 Bolşevik İhtilalı, Türkistanlı Aydınlar, Mustafa Çokayoğlu, Yeni Türkistan, Yaş Türkistan ; 1917 Bolshevik revolution, Turkistani intellectuals, Mustafa Çokayoğlu, New Turkistan, Young Turkistan

1917 Bolşevik İhtilalından sonra Türkistanlı siyasi aydınların bir kısmı Türkiye’ye gelmeye başladı. Türkiye’ye doğrudan gelenler arasında eski Buhara Cumhurbaşkanı Osman Kocaoğlu, Avrupa üzerinden gelenler arasında ise dönemin Orta Asya Müslümanlar Avami Cemiyetleri İttihadı Başkanı Zeki Velidi Togan ve eski Hokand Muhtariyet Reisi Mustafa Çokayoğlu’dur. 1925’de İstanbul’da bir araya gelen Türkistanlı aydınlar, oluşturdukları mücadele ve yazar kadrosuyla Sovyetlerin pençesinde kalan Türkistan halkının bağımsızlık mücadelesinin öncüsü oldular. Bunun için yurt içinde ve dışında (Türkistan’da, Türkiye ve Avrupa’da) çeşitli siyasi gazete ve dergiler yayınladılar. Bu gazete (Birlik Tuvi, Uluğ Türkistan vs.) ve dergiler (Yeni Türkistan ve Yaş Türkistan) o dönemi (1917-1924) anlamak ve yazarları tanımak için son derece önemli kaynaklardır. Çalışmamız; bu gazete ve dergilerin yayın editörlüğünü üstlenen başta Mustafa Çokayoğlu olmak üzere Osman Kocaoğlu ve Zeki Velidi Togan’ın yazılarından hareketle Türkistan’ın bağımsızlık hareketini içerecektir.

The Political and Publishing Struggle of Turkistani Intellectuals:Mustafa Çokayoğlu and those around himAfter the Bolshevik revolution in 1917, some of the Turkistani political intellectuals started to come to Turkey. Among the ones who directly came to Turkey was former Buhara President Osman Kocaoğlu, and among those coming over Europe were Zeki Velidi Togan, the President of Awami Muslims League in the Middle East of the period and Mustafa Çokayoğlu, former * Yrd. Doç. Dr., Giresun Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Bölümü, (Din Sosyolojisi) email: rasim.bayraktar@giresun.edu.trhead of Hokand Autonomy. The intellectuals with their writerscame together in 1925 and became the pioneer of the struggle for the independence of the Turkistani community who were in the clutches of the Soviets .Therefore, they published several political newspapers and journals both in the country and abroad (in Turkistan, Turkey and Europe). This newspaper (Birlik Tuvi, Uluğ Turkistan,etc.) and journals (Yeni Turkistan and Yaş Turkistan) are really significant resources so as to understand the period (1917-1924) and to get to know the writers. Our study consists of Turkistan’s struggle for independence mainly based upon the articles of MustafaÇokayoğlu and those of Osman Kocaoğlu and Zeki VelidiTogan who were the editors of this newspaper and the journals.
MEHMED ŞEREFEDDİN YALTKAYA’NIN (1879-1947) TÂRÎH-İ KUR’ÂN-I KERÎM’İ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
MEHMED ŞEREFEDDİN YALTKAYA’NIN (1879-1947) TÂRÎH-İ KUR’ÂN-I KERÎM’İ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Sümertaş, Burhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 39, 2013
Anahtar kelimeler: History of Qur’ân, Yaltkaya, Revelation, Verse, Surah. ; Kur’ân Tarihi, Yaltkaya, Vahiy, Ayet, Sûre

Mehmed Şerefeddin Yaltkaya (ö. 1947) İslâmî ilimlerde çok iyi yetişmiş, üniversite hocası olarak bilgisini öğrencilere aktarmış ve geride 60 kadar eser bırakmış bir kişidir. Çeşitli kademelerde yöneticilik yapmıştır. Nihayet, hayatının sonuna doğru (1942-1947) Diyanet İşleri Başkanı olarak da hizmet etmiştir. Bugüne kadar Yaltkaya’nın eserleri ve görüşleri hakkında değişik incelemeler yapılmış fakat onun Târîh-i Kur’ân-ı Kerîm adlı eserine dair bir araştırma yapılmamıştır. Halbuki bu eser Kur’ân tarihi alanında yazılan ilk Türkçe eserdir. Yazımızda Yaltkaya’nın Târîh-i Kur’ân-ı Kerîm adlı eserini içerik yönüyle değerlendirmeyi amaçladık. Eser hacim yönünden küçük olmasına karşın, ele aldığı konular bakımından oldukça yararlıdır.

An Evaluation on Serefeddin Yaltkaya’s (1879-1947) Work Titled Târîh-i Kur’ân-ı Kerîm (History of Holy Quran)Mehmed Serefeddin Yaltkaya (d. 1947) is a person who well-versed in Islamic sciences, transferred his knowledge to students as a university teacher and left behind up to 60 works. He was an executive in various departments. Finally, towards the end of his life (1942-1947) served as the Head of Religious Affairs. So far, various investigations were carried out on the Yaltkaya’s works and ideas. However, there hasn’t been a study on his work titled Târîh-i Kur’ân-ı Kerîm. But this work is the first Turkish monument in the field of history of Qur’ân. We aimed to evaluete in our paper aspects of the content. Although this work is small in terms of volume, but it is very useful in terms of topics.
KUR’ÂN’IN BÖLÜMLENMESİ
KUR’ÂN’IN BÖLÜMLENMESİ
Yazar: Koçyiğit, Hikmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 39, 2013
Anahtar kelimeler: Quran, Mushaf, Division, Scholar, Signals. ; Kur’ân, Mushaf, Bölümlenme, Âlim, İşaret

İslam’ın Arap olmayan coğrafyada yayılmaya başlaması ile Kur’ân metninde yanlış okuma gibi sorunlar zuhur etmiştir. Bu sorunlar Haccac gibi bazı devlet ricâlinin girişimleri ve Ebû’l-Esved ed-Düelî gibi âlimlerin çabalarıyla izale edilmeye çalışılmıştır. Kur’ân’ı okumada bir kısım yanlışların önüne geçmek için Kur’ân noktalanırken; tilâveti kolaylaştırmak için âyet fasılalarını (sonlarını) gösteren işaretler, sûre başlangıçları, cüz, hizb, ta’şîr (ona bölme), tahmîs (beşe bölme), vakıf (durma) işâretleri gibi bölümlemeler yapılmıştır. Bu bölümlemeler değişik sembollerle Mushaf üzerinde de gösterilmiştir. Kur’ân’ın farklı biçimlerde bölümlenmesi daha çok okuyucunun kudretine paralel olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte Kur’ân’ın yarısı, üçte birliği, dörtte birliği vb. bölümlemeler, Hz. Peygamber’in bazı hadislerinden ilham alan âlimlerin matematiksel çalışmalarıyla ayrıntılı hale gelmiştir. Başlangıçta Kur’ân’a dışarıdan bir şey karışır endişesi ile İbn Mes’ûd gibi âlimler bu türden uygulamaları kerih görmüşlerdir. Ancak zaman içerisinde ihtiyaca binaen Kur’ân’ın bölümlenip sembollerle gösterilmesi cumhur tarafından makul karşılanmıştır.

Partitioning of QuranThe reading problems of Quran Texts began to be seen with the beginning of Islamic enlargement in the georraphical regions with people without Arabian nationality. These problems were tried to be isolated/solved by some enterprises of Haccac one of the managers of national otority and some activities of scholars called Abû’l-Asvad adDualî. While Quran was punctuated to remove some mistakes on reading, it divided into some parts such as; the indicative signals end of Quran’s Verses, the beginning of Quran’s Surahs’, Cuz, Hizb, Ta’şîr (dividing into ten), Tahmîs (dividing into five) to simlify reading. These divisions were shown on the Holly Book with some figures/shapes. The partitioning of Quran in different shapes developed according to the readers’ abilities. However partitioning of Quran such as, a half part, one in three, one in four succeeded by using some mathematical studies of some important religious scholars and scientists getting some help of Mohammed’s hadidths. At the beginning some scholars such as Ibn Mas’ûd refused this kind of studies and works because of mixing some different and negative variables from outside into Quran. But it was accepted by the people that if it was a necessity or need for people it might be possible.
TÜRKİYE’DEKİ DİN SOSYOLOJİSİ ÇALIŞMALARINA AMİRAN KURTKAN BİLGİSEVEN’İN KAVRAMSAL KATKISI
TÜRKİYE’DEKİ DİN SOSYOLOJİSİ ÇALIŞMALARINA AMİRAN KURTKAN BİLGİSEVEN’İN KAVRAMSAL KATKISI
Yazar: İnan, Mesut
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 39, 2013
Anahtar kelimeler: Tawhid, Theory of Tawhid, Religion, Belief, Formulized Tawhid, Integration. ; Tevhit, Tevhit Teorisi, Din, İnanç, Formülize Tevhit, Bütünleşme

Bu makalede din sosyolojisi çalışmalarında ele aldığı kavramlara bağlı olarak Amiran Kurtkan Bilgiseven’in Türkiye’deki din sosyolojisi çalışmalarına yaptığı kavramsal katkı gösterilmektedir. Ayrıca Bilgiseven’in din sosyolojisi çalışmalarının genel din sosyolojisi veya özel din sosyolojisi çalışmaları içerisinde hangisinde yer aldığı konusuna cevap aranmaktadır. Makalede vurgulanmak istenen İslâm’ın temeli olan tevhit akîdesinin Bilgiseven’in çalışmalarında ele alınan kavramlarla bir teori haline dönüştürülmek istendiği ve bu teoriden hareketle din sosyolojisi kavramlarının oluşturulduğudur. Makale bahsi geçen teoriden hareketle oluşturulan din sosyolojisi kavramlarının Türkiye’deki din sosyolojisi çalışmalarındaki özgünlüğü ile ilgili tespitlere de yer vermektedir.

Amiran Kurtkan Bilgiseven’s Conceptual Contribution to Works of Sociology of Religion in TurkeyIn this article, It was tried to show Amiran Kurtkan Bilgiseven’s conceptual contribution to the works of the sociology of religion in Turkey, depending on her concepts in the sociology of religion. It also tried to be answered that question whether her works are general sociology of religion or specific sociology of religion. In this article, it was emphasized that the doctrine of Tawhid was called upon to be turned into a theory and the concepts of sociology of religion was composed from this theory. The article is related to be original of her concepts of sociology of religion in works of socioloyg of religion in Turkey.
DİASPORADA DİNDARLIK VE UMUTSUZLUK: FRANSALI MÜSLÜMAN-TÜRK AZINLIK GRUP ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA
DİASPORADA DİNDARLIK VE UMUTSUZLUK: FRANSALI MÜSLÜMAN-TÜRK AZINLIK GRUP ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Koç, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 39, 2013
Anahtar kelimeler: Intrinsic and Extrinsic Religiosity, Hopelessness, Loss of Motivation, Turkish-Muslim Minority Group ; İç-güdümlü ve Dış-güdümlü Dindarlık, Umutsuzluk, Motivasyon Kaybı, Müslüman-Türk Azınlık Grubu

Bu ampirik araştırmada, diasporik yaşamdaki dindarlık ile umutsuzluk arasında bir ilişki olup olmadığı; şayet varsa bu ilişkinin Müslüman-Türk azınlık grubun dindarlık tipolojilerine bağlı olarak değişip değişmediği analiz edilmiştir. Bu amaçla 157 Fransalı Müslüman-Türkten oluşan örnekleme, ‘(ı) Kişisel Bilgi Formu, (ıı) Her Yaş İçin Uygun Dinsel Eğilim Ölçeği ve (ııı) Beck Umutsuzluk Ölçeği’nden oluşan bir anket formu uygulanmıştır. Fransalı Müslüman-Türk azınlık grubun iç ve dış-güdümlü dindarlık puanları ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya çıkarıldığı bu çalışmanın bir sonucu olarak, (a) iç- güdümlü dindarlık düzeyi yüksek olan Müslüman-Türk azınlığın umutsuzluk düzeylerinin, dış-güdümlü dindarlık düzeyi yüksek olan azınlık gruptan daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca yapılan korelasyon analizlerinde ise, (b) iç- güdümlü dindarlık ile motivasyon kaybı alt boyutundaki umutsuzluk düzeyi arasında negatif; dış-güdümlü dindarlık ile de pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Makalenin sonunda ise, araştırmadan elde edilen nicel veriler konuyla ilgili literatür eşliğinde tartışılmıştır.

Religiosity and Hopelessness in the Diaspora:An Empirical Research on French Turkish-Muslim Minority GroupThis empirical research, analyses whether there is relationship between religiosity and hopelessness in the diasporic life or not; and if there is, it also analyses whether this relationship differs or not according to the religiosity typologies of Turkish-Muslim minority group. For this purpose, a questionnaire form which consists of (ı) Personal Inquiry Form, (ıı) Age-Universal Religious Orientation * Dr.; Edinburgh Üniversitesi Teoloji Fakültesi Misafir Öğretim Üyesi, Edinburgh/Scotland, [E-posta: mustafakoc@london.com]Scale and (ııı) Beck Hopelessness Scale was applied on the sample of 157 French Muslim-Turks. As a result of this study which reveals the relationship between French Muslim-Turkish minority group’s intrinsic and extrinsic religiosity scores and the level of hopelessness, (a) it is determined that the hopelessness level of Muslim-Turkish minority with the high level of the intrinsic religiosity is lower than the others with the high level of the extrinsic religiosity. In addition, (b) it is observed in the correlation analyzes that there is a negative relationship between the intrinsic religiosity and the level of the loss of motivation; and a positive one between the latter and the extrinsic religiosity. At the end of the article, the quantitative data which is obtained from the research is discussed within the framework of the related literature.
KUTSAL METİNLER VE MÜZİK
KUTSAL METİNLER VE MÜZİK
Yazar: Çağıl, Necdet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 39, 2013
Anahtar kelimeler: Music, Religious Music, The Bible, Koran, Recitation ; Müzik, Dini Musiki, Kitabı Mukaddes, Kur’an, Tilâvet

Müzik ontolojik olarak bütün bir evrenin temelinde ve bünyesinde mevcudiyet bulmuş bir değer olması hasebiyle hem dinî hem seküler alanda etkinliğini hissettiren ve uygulama bulabilen bir özelliğe sahiptir. Tasavvufi anlamda ilâhî menşeli olan müziğin gönülleri kendine ram eden o sihirli gücü tartışılmazdır. Musikinin fıtratında zaten var olan etkileyicilik vasfının kutsal metinlerin lâhutî bünyesiyle buluşup bütünleşmesi esnasında daha da müessir ve cazip bir hâl aldığı bir realitedir. Bu makalede müziğin teorik, ontolojik ve felsefi yönüne kısmen değinildikten sonra, ağırlıklı olarak dini musikinin mahiyeti ve kutsal metinlerde nasıl bir icra alanı bulduğu hususunda mukayeseli bir incelemeye yer verilmiştir

Sacret Texts and MusicThe music has a peculiarity which holds an application and takes effect at the religious and secular field because it is a value that exists at the base of the cosmos and its constitution. There is no doubt that music -in terms of Sufism- is divine origin and has a magic power that draws the hearts to its self, and it is a true that when music gets together with the spiritual structure of the sacret text, it becomes more attractive. This article mainly studies the reality of music and examines the matter that how it is performed in sacret texts, while it partially deals with the music from view point of its theoretical, ontological and philosophical respects
ERZURUMLU MÜFESSİR LÜTFULLAH EFENDİ’DE NAZARÎ SUFÎ TEFSİR ÖRNEĞİ
ERZURUMLU MÜFESSİR LÜTFULLAH EFENDİ’DE NAZARÎ SUFÎ TEFSİR ÖRNEĞİ
Yazar: Yıldırım, Zeki
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 40, 2013
Anahtar kelimeler: Creation of the universe, Retk, fetk, the largest felek, Res, heba, the first reason, the object of universal, the supreme pen, theory of sudur, excellent human ; Evrenin yaratılışı, retk, fetk, felek-i azam, arş, hebâ, akl-ı evvel, cism-i küll, kalem-i a’la, sudur nazariyesi, insan-ı kâmil

18. asır âlimlerinden olan Erzurumlu Lütfullah Efendi, birçok dalda eserler telif etmiştir. Özellikle tefsiri ve “Meâricu’l-Envâr” adlı eseriyle dikkat çekmektedir. Müfessirimiz, “Risâletu’r-Retk ve’l-Fetk” isimli eserinde Enbiyâ, 30. ayetini, Felsefî Tasavvuf geleneği açısından ele almış ve kendisine özgü yorumlar yapmıştır. Buna göre, “retk” kavramı (cism-i küll, akl-ı evvel), mevcûdâtın birliğini; “fetk” ise, bir bütün olan mevcûdâtın parçalara ayrılmasını ifade etmektedir

Theoretical and Mystic Exegesis Sample in the Commentator Lütfullah Efendi from Erzurum18th century scholar Lütfullah Efendi from Erzurum has copyright works in many branches. In particular, draws attention with the interpretation and his work the “Meâricu’l-Anwar”.The interpreter, in his work named as “Risâletu’r-Retk ve’l-Fetk” was discussed the verse Anbiya, 30 in terms of the philosophical tradition of Sufism and has its own comments. Accordingly, the “Retk” concept (the object of universal, the first reason) refers to the unity of the creation and the “fetk” concept refers to dismantling of assets as a whole
KUR’AN’DA İNKÂRCI MAZERETLERİ VE GEÇERSİZLİĞİ
KUR’AN’DA İNKÂRCI MAZERETLERİ VE GEÇERSİZLİĞİ
Yazar: Öge, Sinan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 40, 2013
Anahtar kelimeler: The divine offer, denial excuses, hereafter ; İlahi teklif, inkârcı mazeretleri, ahiret

İlahi dinler, insanın dünya hayatında bir takım sorumlulukları yerine getirmek üzere yaratıldığını ifade eder. Teklifin sahibi olan Allah, insana sorumluluklarını yerine getirecek donanımı ve yeterlilikleri vermiştir. Fakat inkârcılar, her türlü imkâna rağmen, inkârlarına mazeret ve bahaneler üretebilmişlerdir. Kur’ân’da, teklifteki yeterliliğin sağlandığı, insanlar için Allah aleyhine hiçbir delilin kalmadığı dolayısıyla ileri sürülebilecek tüm gerekçelerin asılsız bahaneler olacağı vurgulanmıştır.

Excuses of Disbelievers and their Invalidity in the QuranDivine religions reports that human beings were created to fulfill the some responsibilities in this world. God, the possessor of divine proposal, has given to human beings the equipment and qualifications to enable to fulfill his responsibilities. But the unbelievers, in spite of every opportunity, was produced some excuses and pleas for their denials. In the Qur’an, emphasized that the proposal qualification was provided and the people no longer has evidence against God and therefore all the arguments put forward are baseless.
ZEMAHŞERÎ ÖZELİNDE KUR’AN’IN MUTEZİLÎ YORUMUNA ELEŞTİRİLER -Ekmelüddîn Bâbertî Örneği-
ZEMAHŞERÎ ÖZELİNDE KUR’AN’IN MUTEZİLÎ YORUMUNA ELEŞTİRİLER -Ekmelüddîn Bâbertî Örneği-
Yazar: Dağ, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 40, 2013
Anahtar kelimeler: Mu’tazilite, Interpretation, Annotation, Zemahşerî, Keşşâf ; Mutezile, Tefsir, Haşiye, Zemahşerî, Keşşâf

Mutezilî tefsir denildiğinde ilk akla gelen şüphesiz Zemahşerî’nin el-Keşşâf adlı eseridir. Bu eser bir takım özellikleriyle tefsir tarihinde öne çıkmıştır. Bunlardan biri onun ayetleri Mutezile ekolünün temel prensiplerine göre yorumlamasıdır. Diğeri de belagat esasları yanında Kur’anî kavram ve deyimleri mükemmel bir şekilde açıklaması, Kur’an’ın i’caz yönlerini, edebi ve nazım güzelliğini ortaya koymasıdır. Bu nedenle yazıldığı günden itibaren âlimlerin ilgisini çekmiş ve üzerine birçok şerh ve haşiye yapılmıştır. Bunlardan biri de Bâbertî’nin Hâşiyetü Keşşâf adlı eseridir. Sadece üç sureyi içine alan bu çalışmada Bâbertî, sadece Zemahşerî’nin retorik inceliklerle bezediği ifadelerini açıklamamış, aynı zamanda ona bir takım tenkitler yöneltmiştir. Bu makale de, Bâbertî’nin, Zemahşerî’ye hem tefsir tekniği hem de i’tizâlî görüşleri bakımından yönelttiği eleştirileri incelemeyi amaçlamaktadır.

Criticisms of the Mu’tazilite Comment of the Quran in Private ofAl-Zamakhshari -The Example of Ekmelüddîn BâbertîThe first thing that comes to mind when one mentioned Mu’tazilite interpretation, is undoubtedly the book named as el-Keşşâf, created by Zemahşeri. This work came to the fore in commentary history through a number of features. One of them is that it interpreted verses according to the fundamental principles of Mu’taziliyyah cult. Besides principles of rhetoric, the other feature is its excellent description of the Qur’anic concepts and statements and it demonstrated the beauty of poetry and literary of Qur’an and its laconic aspects. For this reason, since the day it was written, it had attracted the attention of many scholars and many paraphrases and annotations were written over it. One of them is the book of Bâbertî named ‘Hâşiyetü Keşşâf’. In this work which contains only 3 suras of Quran, Bâbertî not only explained Zemahşerî’s statements covered with rhetoric elegancies but also he criticized him in some aspects. This article aims to investigate Bâbertî’s criticism to Zemahşeri in terms of both the interpreation tecniques and i’tizâl opinions.
TANRI İNANCININ RASYONELLİĞİ VE KANIT İHTİYACI
TANRI İNANCININ RASYONELLİĞİ VE KANIT İHTİYACI
Yazar: Büyük, Celal
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 40, 2013
Anahtar kelimeler: God, Evidence, Intellect, Fideism, Foundationalism ; Tanrı, Kanıt, Akıl, Fideizm, Temelcilik

İnsan, rasyonel bir varlık olması nedeniyle, tutum ve tercihlerini, iddialarını sürekli olarak temellendirme, onları rasyonel kalıplar içinde ifade etme eğilimindedir. Gerek teizmin ve gerekse ateizmin önde gelen düşünürleri bu konuda ciddî tartışmalara girmiş inanma veya reddetme gerekçelerini de kanıtlarla açıklamaya çalışmışlardır. Tanrı’nın varlığı konusunda insanlık, dinlerin vazettikleriyle yetinmemiş, O’nun varlığı ile ilgili kanıtlar bulma yoluna gitmiş, böylece konuyu aklileştirerek, adeta Tanrı’nın varlığından emin olmanın yollarını aramıştır. Kanıt ve ispat çabaları, dinî inançların ve düşüncelerin temelde mâkul olduklarının gösterilmesine yöneliktir. Bu çalışmamızda, insanın Tanrı inancını aklileştirme çabasını ve O’nun varlığına dair kanıt aramaya iten nedenleri incelemeye çalışacağız

The Rationality of Belief in God and Needs for EvidenceOwing to the fact that man is a rational being, he or she has been in tendency to found his or her attitudes and choices and express them in rational patterns. The leading philosophers of theism and atheism made serious discussions about this topic and tried to express their justification of believing or refusal by using evidence. For the existence of God, mankind wasn’t contented with the ones that was provided by religions, but they tried to find evidence about the existence of God, thus in fact by making the subject intellecual they looked for the ways that would make them sure for the existence of God. Effort of evidence and proof intends to show that religious beliefs and thoughts are basically reasonable. In this study, we are going to investigate the man’s effort of making his belief of God as intellectual and the reasons that drive us to look for the evidence for the existence of God.