Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışı ve Öğrenci Başarıları Üzerine Bir Çalışma
A Study on the Relationship between the Teachers’ Organizational Citizenship Behavior and the Students’ Success
Yazar: Demiröz, Seva; Kavak, Yüksel
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Öğretmen,örgütsel vatandaşlık davranışı,öğrenci başarısı ; Teacher,organizational citizenship behavior,student success

Buaraştırmada, öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarına ilişkin algılarıile öğrencilerin okul başarıları arasındaki ilişkilerin ortaya konulmasıamaçlanmıştır. Bu kapsamda, 2012 – 2013 öğretim yılında Ankara ilinde bulunan kamuortaokullarındaki öğretmenlerin kendi örgütsel vatandaşlık davranışlarınailişkin algıları ile aynı öğretim yılında bu okullarda okuyan 8. sınıföğrencilerinin okul başarıları arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesineçalışılmıştır. Araştırma betimsel bir araştırma olup, ilişkisel tarama modelikullanılmıştır. Örneklem, Basit Rastgele Örnekleme yöntemiyle hesaplanmıştır. Araştırmadaöğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarını (ÖVD) ölçmek üzere Yaylacı(2004) tarafından geliştirilen ÖVD ölçeği kullanılmıştır. Araştırma, 85 kamuortaokulunda görev yapmakta olan 533 öğretmene ulaşılarak tamamlanmıştır. Öğrencilerinokul başarıları olarak, araştırma kapsamındaki okulların 8. Sınıföğrencilerinin son üç yıllık yılsonu başarı puanı ortalamaları esas alınmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenler, örgütsel vatandaşlık davranışları ileilgili olumlu görüşlere sahip olup bu davranışları genelliklegöstermektedirler. Öğretmenlerin meslekteki kıdemleri arttıkça örgütselvatandaşlık davranışları pozitif yönde artmaktadır. Bulundukları okuldakiçalışma süreleri arttıkça da öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarıpozitif yönde artmaktadır. Öğretmenlerin “uyma”, “sadakat” ve “bireyselinisiyatif” davranışları ile öğrencilerin okul başarıları arasında pozitifyönlü bir ilişki bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, okulyönetimlerine ve eğitimle ilgili yetkililere, öğretmenlerin örgütselvatandaşlık davranışlarının yaygınlaştırılması ve artırılmasına dönükönerilerde bulunulmuştur.

This study aims to revealthe relationship between the perceptions of teachers serving at state secondaryschools located in central districts of Ankara with regard to their ownorganizational citizenship behavior and the achievementsof the 8th grade students who were registered in these schools during the 2012-2013 academic year.This descriptive study was conducted using a relational survey model. The samplewas calculated by simple random sampling method. Research was completed with 533 teachers at 85 publicsecondary schools. As the criterion for the students’ school success, the averagegrades from the last three years of 8th graders studying in the2012-2013 academic year have been taken. At the conclusion of the study, it wasdiscovered that teachers generally have the perception that they showorganizational citizenship behaviors. When seniority of the teachers increases,their organizational citizenship behavior also increases. Besides, the workingyears of teachers at their current schools positively affect their level oforganizational citizenship behavior. In addition, “students’ success” increasespositively as the teachers’ “compliance”, “loyalty” and “individual initiative”behaviors increase. Based on the findings of the research, schooladministrators and educational authorities are advised to spread and improveorganizational citizenship behavior in educational organizations.