Kutrub’un “Me‘âni’l-Kur’ân ve tefsîru müşkili i‘râbih” Adlı Eseri Bağlamında Kur’ân’daki Edatların Anlamı
The Meaning of the Prepositions in the Qur’an in the Context of Kutrub’s Work “Me‘ani’l-Kur’an ve tefsiru müşkili i‘rabih”
Yazar: Özcan, Esat
Dergi: Dergiabant, Vol. 8 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Tefsir,Kutrub,Filolojik Tefsir,Me‘âni’l-Kur’ân ve tefsîru müşkili i‘râbih,Edatlar ; Commentary,Kutrub,Philological Commentary,Me‘ani’l-Kur’an ve tefsiru müşkili i‘rabih,Prepositions

Kur’ân’ın tefsir metotlarından biri, filolojik tefsir yöntemi denilen Kur’ân’ın dil ilimleri çerçevesinde tefsir edilmesidir. Bu kapsamda Kur’ân, lügat, iştikâk, sarf, nahiv, beyân, bedî‘ ve me‘ânî gibi dil ilimleri vasıtasıyla tefsir edilmektedir. Kutrub lakabıyla meşhur olan Ebû Ali Muhammed b. el-Müstenîr, ilk filolojik tefsir yazan âlimlerdendir. Kutrub, Me‘âni’l-Kur’ân ve tefsîru müşkili i‘râbih ismiyle kaleme aldığı eserinde sûrelerin tefsirini üç kısma ayırmaktadır. Önce sûrede farklı okunan kelimeleri ele almakta, söz konusu kelimeler hakkında rivayet edilen kıraatleri incelemekte ve mezkûr kıraatleri Arap sözü ve şiiriyle gerekçelendirmeye veya tenkit etmeye çalışmaktadır. Ardından sûrenin garip kelime ve ifadelerini araştırmakta ve yine Arap sözü ve şiiri ile bunların anlamlarını bulmaya çaba göstermektedir. Daha sonra i‘râbı müşkil olan âyetleri sarf ve nahiv ilimleri açısından değerlendirmektedir. Kutrub, Kur’ân’da geçen edatların özelliklerinden ve kelama olan tesirinden bahsetmekte, birbirlerinin yerine kullanılan ve birbirleriyle karıştırılan edatlara da dikkat çekmektedir. Bu çalışmada Kur’ân’da geçen ve Kutrub’un tefsirinde değerlendirilen edatlar hakkında genel bilgiler aktarılacak, ardından Kutrub’un söz konusu edatlar hakkındaki değerlendirmelerine yer verilecektir.

One of the commentary methods of the Qur’an is the commentary of the Qur’an with respect to linguistics, which is called as the “Philological Commentary Method”. In this respect, the Qur’an is interpreted through linguistic sciences such as lugat, ishtikak, grammar, syntax, beyan, bedi‘and me‘ani. Abu Ali Muhammed b. el-Mustenir, also known as Kutrub, was one of the scholars who wrote the first philological commentaries. Kutrub divided the interpretation of the Surahs into three parts in his work, which he wrote under the name of Me‘ani’l-Kur’an ve tefsiru müşkili i‘rabih. Firstly, he discussed the words pronounced differently in the Surah, examined the recitations that were narrated about the words in question, and tried to justify or criticize the mentioned recitations with Arabic prose and poetry. He then examined the strange words and expressions of the Surah, and tried to find their meanings with Arabic prose and poetry. He also evaluated the Verses that were difficult to explain (i.e. i‘râbı müşkil) in terms of grammar and syntax. Kutrub also mentioned the characteristics of the prepositions in the Qur’an, and their effects on Kalam; and drew attention to the prepositions used instead of each other and were confused with each other. In this study, general information will be provided about the prepositions mentioned in the Qur’an, and evaluated in the commentary of Kutrub, and then the assessments of Kutrub regarding these prepositions will be dealt with.