Yaşlı Bireylerin Sosyal Haklarının Eşitsizlikler Bağlamında İncelenmesi
Examining the Social Rights of Elderly Individuals in the Context of Inequalities
Yazar: Özkan Boyraz, Gizem
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 42 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Social Work (Other) ; Sosyal Hizmetler (Diğer) ; Discrimination,Inequality,Social Work,Social Policy,The Elderly ; Ayrımcılık,Eşitsizlik,Sosyal Hizmet,Sosyal Politika,Yaşlılar

Yaşlılık bebeklik, çocukluk, yetişkinlik gibi yaşamın doğal bir dönemidir. Yaşlılık dönemi gerileme, çöküş veya kayıp olarak nitelendirilse de yaşlılık ve yaşlı nüfusun artışı bir sorun değildir. Yaşlılık döneminde yaşlının değişen ihtiyaçlarının karşılanmaması, hizmetlere erişememesi ve diğer bireylerle eşit haklara sahip olamaması ayrımcılığa ve eşitsizliğe yol açmaktadır. Bu durum yaşlının farklı alanlarda sorunlar deneyimlemesine ve iyilik halinden uzaklaşmasına sebep olmaktadır. Ülkemizde yaşlı nüfus hızla artmaktadır. Mevcut koşullar iyileştirilmediği müddetçe ileriki yıllarda çok daha fazla sayıda yaşlı ayrımcılık ve eşitsizliğe maruz kalacaktır. Bu kapsamda araştırmanın amacı yaşlılık döneminde kişinin deneyimlediği eşitsizliklerin günlük yaşamdaki farklı yansımalarını sosyal haklar bağlamında ele almak, eşitsizlikleri etkileyen faktörleri incelemek ve eşitsizliklere yönelik müdahale, uygulama ve politika önerilerini tartışmaktır. Yaşlı bireylerin deneyimlediği eşitsizliklerin ve sorunların ekonomik durumları ve gelirleri ile yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmada yaşlıların ekonomik durumlarını etkileyen çalışma, adil gelir, sosyal güvenlik ve sosyal yardım/sosyal hizmet hakları eşitsizlikler bağlamında incelenmiştir. Yaşlılara yönelik hizmet ve politikalar hak temelli bir anlayışı, sosyal adalet, insan hakları, eşitlik, ayrım gözetmeme ilkelerini temel alan sistematik, kapsayıcı, bütüncül ve yaşlıların yüksek yararını önceleyen yapıda olmalıdır.

Old age is a natural period of life like infancy, childhood, and adulthood. Although old age is described as decline, collapse, or loss, old age and the increase in the elderly population are not a problem. In old age, the changing needs of the elderly are not met, they cannot access services and they do not have equal rights with other individuals, leading to discrimination and inequality. This situation causes the elderly to experience problems in different areas and move away from their well-being. The elderly population in our country is rapidly increasing. Unless the current conditions are improved, many more elderly people will be exposed to discrimination and inequality in the coming years. In this context, thi research aims to address the different reflections of inequalities experienced by individuals in old age in daily life in the context of social rights, to examine the factors affecting inequalities, and to discuss interventions, practices, and policy recommendations regarding inequalities. It is thought that the inequalities and problems experienced by elderly individuals are closely related to their economic situations and incomes. Therefore, the study examines the work affecting the economic situations of the elderly, fair income, social security, and social assistance/social service rights in the context of inequalities. Services and policies for the elderly should be systematic, comprehensive, and holistic and prioritize the best interests of the elderly, based on a rights-based approach, social justice, human rights, equality, and non-discrimination principles.