MUHASEBE MESLEK KURULUŞLARINDA ETİK İLKELER VE ETİK KODLAR KONUSUNDA BİR ANALİZ
MUHASEBE MESLEK KURULUŞLARINDA ETİK İLKELER VE ETİK KODLAR KONUSUNDA BİR ANALİZ
Yazar: Kefe, İlker
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Etik İlkeler,Etik Kodlar,İçerik Analizi,Muhasebe Mesleği

Dünya genelinde ve ülkemizdeki muhasebe meslek kuruluşları çeşitli yaklaşımlar sergileyerek etik ilkeleri belirlemiştir. Bu çalışmada dünya genelinde ve ülkemizdeki muhasebe meslek odalarının benimsediği etik ilkeleri ve kodları incelenmiştir. Bu amaçla, Amerika ve İngiltere'de faaliyet gösteren önemli kuruluşlar olan Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu, Amerikan Yeminli Mali Müşavirler Enstitüsü, Yeminli Mali Müşavirler Enstitüsü, Muhasebeciler için Uluslararası Etik Standartları Kurulu ve İç Denetçiler Enstitüsü tarafından yayımlanan etik ilkeleri incelenmiş ve etik ilkelerin yönergelerdeki sıklığı içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Etik ilkeler meslek odaları ve kurumlar tarafından çoğunlukla dürüstlük, tarafsızlık ve bağımsızlık, mesleki yetkinlik ve özen, gizlilik, mesleki davranış, sorumluluk, kamu yararı şeklinde sınıflandırılmıştır. Bulgulara göre, yönergelerde tarafsızlık ve bağımsızlık etik kodları %29 oranında en yüksek yer alma oranına sahiptir. Dürüstlük ise %26 oranında yer almaktadır. Gizlilik, mesleki yetkinlik ve özen sırasıyla %15 ve %13 oranlarında yer almaktadır. Mesleki davranış ve sorumluluk %7 oranında bulunurken, kamu yararına yönelik etik kodlar sadece %3 oranında kullanılmaktadır. Muhasebe meslek kuruluşlarının raporlarında etik kod kullanım sıklığı incelendiğinde tarafsızlık ve bağımsızlık ile dürüstlüğün en öncelikli etik değerler olduğu tespit edilmiştir.  Kamu yararı ve sorumluluk etik kodlarının ise daha düşük bir öncelik seviyesine sahip olduğu görülmüştür.

Dünya genelinde ve ülkemizdeki muhasebe meslek kuruluşları çeşitli yaklaşımlar sergileyerek etik ilkeleri belirlemiştir. Bu çalışmada dünya genelinde ve ülkemizdeki muhasebe meslek odalarının benimsediği etik ilkeleri ve kodları incelenmiştir. Bu amaçla, Amerika ve İngiltere'de faaliyet gösteren önemli kuruluşlar olan Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu, Amerikan Yeminli Mali Müşavirler Enstitüsü, Yeminli Mali Müşavirler Enstitüsü, Muhasebeciler için Uluslararası Etik Standartları Kurulu ve İç Denetçiler Enstitüsü tarafından yayımlanan etik ilkeleri incelenmiş ve etik ilkelerin yönergelerdeki sıklığı içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Etik ilkeler meslek odaları ve kurumlar tarafından çoğunlukla dürüstlük, tarafsızlık ve bağımsızlık, mesleki yetkinlik ve özen, gizlilik, mesleki davranış, sorumluluk, kamu yararı şeklinde sınıflandırılmıştır. Bulgulara göre, yönergelerde tarafsızlık ve bağımsızlık etik kodları %29 oranında en yüksek yer alma oranına sahiptir. Dürüstlük ise %26 oranında yer almaktadır. Gizlilik, mesleki yetkinlik ve özen sırasıyla %15 ve %13 oranlarında yer almaktadır. Mesleki davranış ve sorumluluk %7 oranında bulunurken, kamu yararına yönelik etik kodlar sadece %3 oranında kullanılmaktadır. Muhasebe meslek kuruluşlarının raporlarında etik kod kullanım sıklığı incelendiğinde tarafsızlık ve bağımsızlık ile dürüstlüğün en öncelikli etik değerler olduğu tespit edilmiştir.  Kamu yararı ve sorumluluk etik kodlarının ise daha düşük bir öncelik seviyesine sahip olduğu görülmüştür.