Türkiye’ de Pediatri Hemşireleri ve Hemşirelik Öğrencilerinin Çocuk Haklarına İlişkin Tutumları: Sistematik Derleme
Attitudes of Pediatric Nurses and Nursing Students Towards Children's Rights in Turkey: Systematic Review
Yazar: Gıynaş, Tuba; Yardımcı, Figen
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Pediatric Health and Illnesses Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği ; Children,Nurse,Nursing student,Attitude ; Çocuk hakları,Hemşire,Hemşirelik öğrencisi,Tutum,Children,Nurse,Nursing student,Attitude

Amaç: Pediatri hemşireleri ve hemşirelik öğrencileri ile çocuk haklarına yönelik yapılan çalışmalara dayalı olarak, hemşirelerin ve profesyonellik yolunda ilerleyen hemşirelik öğrencilerinin çocuk hakları konusunda tutum düzeylerinin incelenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte yapılan çalışmada literatür taramasında "çocuk hakları", "pediatri hemşiresi", "hemşirelik öğrencisi" ve "tutum" ve "child rights", "attitude", "nurse" and "nursing student" anahtar kelimeleri ile Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik ve TR Dizin veri tabanından ulaşılan, hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin çocuk haklarına yönelik tutumlarını inceleyen, 2006-2024 yılları arasında, Türkiye’ de yapılmış olan Türkçe ve İngilizce yayımlanan tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı deseninde olan çalışmalar  araştırma evrenini oluşturmuştur. Tarama sonucu ulaşılan on çalışma örneklemi oluşturmuştur. Bu sistematik inceleme, PRISMA akış şeması adımları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmalardan elde edilen nicel verilerin istatistiksel analizi SPSS 26 paket programı kullanılarak kullanım sıklığı (f) ve yüzdelik (%) oranlar ile verilmiştir. Nitel verilerin analizi içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Tarama sonucunda ulaşılan makalelerin; tanımlayıcı (4 çalışma), tanımlayıcı ve kesitsel (5 çalışma) ve tanımlayıcı ve ilişki arayıcı (1 çalışma) desende yapılmıştır. İnceleme kapsamına alınan on çalışmada toplam 2210’u hemşirelik öğrencisi ve 321’ i pediatri hemşiresi olmak üzere toplam 3458 birey yer almıştır. Sistematik derleme kapsamına alınan çalışmalar en çok hemşirelik öğrencileri (7 çalışma) ile yapılmıştır Çocuk Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği sadece Barnett’s Çocuk Sevme Ölçeği ve Ebeveyn Tutum Ölçeği ile korelasyonel olarak karşılaştırılmıştır. Sonuç: Türkiye’ de pediatri hemşirelerinin ve hemşirelik öğrencilerinin çocuk haklarına ilişkin tutum düzeylerini değerlendiren yayın sayısının sınırlı olması birincil sonucumuzdur. İkincil sonuç olarak, pediatri hemşirelerinin ve hemşirelik öğrencilerinin puan ortalamasının düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu alanda metodolojik, daha büyük örneklem grupları ile yürütülecek yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Objective: Based on the studies conducted with pediatric nurses and nursing students on children's rights, the aim of this study is to examine the level of attitudes of nurses and nursing students who are progressing towards professionalism on children's rights.Methods: In this descriptive study, the research population consisted of descriptive, cross-sectional and correlation-seeking studies published in Turkish and English between 2006 and 2024 in Turkey with the keywords “child rights”, “pediatric nurse”, “nursing student” and “attitude” and “child rights”, “attitude”, “pediatric nurse” and “nursing student”, which were accessed from the National Thesis Center, Google Scholar and TR Index database, examining the attitudes of nurses and nursing students towards child rights. Ten studies reached as a result of the search constituted the sample.  This systematic review was conducted using the PRISMA flowchart steps. Statistical analysis of the quantitative data obtained from the studies was performed using the SPSS 26 package program and the frequency of use (f) and percentage (%) ratios were given. Qualitative data were analyzed using content analysis method. Results: The articles were descriptive (4 studies), descriptive and cross-sectional (5 studies) and descriptive and correlational (1 study). A total of 3458 individuals, including 2210 nursing students and 321 pediatric nurses, were included in the ten studies included in the review. The studies included in the systematic review were mostly conducted with nursing students (7 studies). The Attitudes Towards Children's Rights Scale was only compared correlationally with Barnett's Child Love Scale and Parental Attitude Scale.Conclusion: Our primary result is that the number of publications evaluating the attitude levels of pediatric nurses and nursing students towards children's rights in Turkey is limited. As a secondary result, it was determined that the mean scores of pediatric nurses and nursing students were low. It is recommended that new methodological studies with larger sample groups should be conducted in this field.