ARTVİN BORÇKA CAMİLİ VE DÜZENLİ KÖYLERİNDE GELENEKSEL İKİ AHŞAP KÖPRÜ
ARTVİN BORÇKA CAMİLİ VE DÜZENLİ KÖYLERİNDE GELENEKSEL İKİ AHŞAP KÖPRÜ
Yazar: Bayraktar, Mehmet Sami
Dergi: Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Artvin,Borçka,wooden bridge

Bu çalışmada, Artvin - Borçka İlçesi Camili ve DüzenliKöylerinde bulunan iki ahşap köprü tanıtılıp Sanat Tarihi disipliniçerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Camili Köyü’nde MalakmiyetiMahallesi’ndeki köprü, bulunduğu akarsu yatağının iki yakasındaki kayalıkkesimdeki moloz taş ayaklar arasında uzatılan ahşap kirişler üzerindekurulmuştur. 15.50 x 3.20 m ölçülerindeki yapı, yöredeki rivayetlere göre imeceusulüyle köylüler tarafından 1995 yılı civarında yeniden yapılmıştır. Şimdikiköprünün yerinde bulunan ve tahrip olması sebebiyle yeniden inşasına gerekduyulan eski köprünün ne zaman inşa edildiği bilinmemektedir. Düzenli Köyü, Baltacılar Mahallesi’nde patika yolhattında Baltacılar Deresi üzerinde kurulan ve “Baltacılar Köprüsü” adıylaanılan, 8 x 2.35 m ölçülerindeki yapı, yöredeki rivayetlere göre imece usulüyleköylüler tarafından 1975 yılı civarında yeniden yapılmıştır. Yapı, MalakmiyetiKöprüsü’nün küçük bir benzeridir. Yöre sakinlerine göre mevcut yapılar, eski köprülerleaynı özelliklere sahip olup aynı ölçülerde ve eskileriyle aynı yerdekurulmuştur. Büyük ölçüde çürümesi sebebiyle yeniden inşasına gerek duyulaneski köprülerin ilk inşaları, Osmanlı dönemine, 20. Yüzyıl başlarına – belkidaha da eskiye- uzanmaktadır. İnsan ve hayvan geçişi için tasarlanan bezemesizyapıların tasarımında işlevsellik öne çıkmaktadır. Köprülerde kullanılankestane, yörenin bol yağışlı iklimiyle uyumlu, oldukça sağlam ve uzun ömürlüolup, köprüler için yaygın olarak kullanılan uygun bir malzemedir. Köprülerdegörülen birleştirme teknikleri, Osmanlı dönemine tarihlendirilen köprülerdekarşılaşılan geleneksel uygulamalardır. Malakmiyeti Köprüsü’nde görülen vidalıkenetli demir bağlantılar, geleneksel geçmelerden farklı yeni tekniklerdir. Artvin ve Doğu Karadeniz’de geleneksel ahşap köprüinşasının yakın zamanlara kadar devam ettiğini gösteren köprüler, gelenekselahşap köprü mimarisinin Cumhuriyet devrinde izlediği yol hakkında bilgilervermektedir. Geleneksel kırsal mimarimizin bir yansıması olarak okunabilecekköprülerin, başta Karadeniz Bölgesi olmak üzere yurdumuzda ve dünyada çeşitlibenzerleri bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Artvin, Borçka, ahşap köprü, kırsal mimariA COUPLE OF TRADITIONAL BRIDGES ATCAMİLİ AND DÜZENLİ VILLAGES OF ARTVİN BORÇKAAbstractIn this study, a couple of bridges atCamili and Düzenli Villages in Borçka town of Artvin province are introducedand evaluated within the frame of art history. The bridge at Malakmiyetidistrict of Camili village is errected on wooden beams extending between rubblestone piers sitting on rock bases located on both sides of the stream bed. Thebuilding with measures of 15.50 x 3. 20 m reconstructed by villagers withvoluntary work in 1995 according to hearsay evidence at the region. The date ofbuilding of the old bridge which is located in the same place of the new one isnot known. The other bridge at Baltacılar districtof Düzenli village constructed in pathway line on Baltacılar creek and called‘Baltacılar Köprüsü (The Axemen Bridge)’ with measures of 8 x 2.35 m andreconstructed by villagers with voluntary work in 1975 according to hearsayevidence at the region. This bridge is like a small copy of the MalakmiyetiBridge.The present buildings are located wherethe old bridges were, has same features and measures as the old ones accordingto local people.  These demolished andreconstructed bridges were first built in the early twentieth century, TheOttoman Period, or maybe an earlier date. The functionality become prominentabout desigment of plain buildings for human and animal transit. The woodenmaterial obtained from the chestnut trees common in the region were used in theconstruction of the bridge. The chestnut tree is particularly preferred forbridge construction in the region because it is long lasting and durablematerial in rainy environments. The combination styles of the bridges are traditional practices which encountered withthe bridges of Ottoman Period. Screw joint iron junctures at Malakmiyeti Bridgeare new technics different from the traditional ones. The bridges in Artvin and EsternBlacksea Region that show the traditional wooden bridges keep building untilquite recently, inform about the architecture of traditional wooden bridges inthe Turkish Republic period. The bridges as a reflection of the traditionalrural architecture are found with various similar samples especially inBlacksea Region, our country and the world.

Bu çalışmada, Artvin - Borçka İlçesi Camili ve DüzenliKöylerinde bulunan iki ahşap köprü tanıtılıp Sanat Tarihi disipliniçerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Camili Köyü’nde MalakmiyetiMahallesi’ndeki köprü, bulunduğu akarsu yatağının iki yakasındaki kayalıkkesimdeki moloz taş ayaklar arasında uzatılan ahşap kirişler üzerindekurulmuştur. 15.50 x 3.20 m ölçülerindeki yapı, yöredeki rivayetlere göre imeceusulüyle köylüler tarafından 1995 yılı civarında yeniden yapılmıştır. Şimdikiköprünün yerinde bulunan ve tahrip olması sebebiyle yeniden inşasına gerekduyulan eski köprünün ne zaman inşa edildiği bilinmemektedir. Düzenli Köyü, Baltacılar Mahallesi’nde patika yolhattında Baltacılar Deresi üzerinde kurulan ve “Baltacılar Köprüsü” adıylaanılan, 8 x 2.35 m ölçülerindeki yapı, yöredeki rivayetlere göre imece usulüyleköylüler tarafından 1975 yılı civarında yeniden yapılmıştır. Yapı, MalakmiyetiKöprüsü’nün küçük bir benzeridir. Yöre sakinlerine göre mevcut yapılar, eski köprülerleaynı özelliklere sahip olup aynı ölçülerde ve eskileriyle aynı yerdekurulmuştur. Büyük ölçüde çürümesi sebebiyle yeniden inşasına gerek duyulaneski köprülerin ilk inşaları, Osmanlı dönemine, 20. Yüzyıl başlarına – belkidaha da eskiye- uzanmaktadır. İnsan ve hayvan geçişi için tasarlanan bezemesizyapıların tasarımında işlevsellik öne çıkmaktadır. Köprülerde kullanılankestane, yörenin bol yağışlı iklimiyle uyumlu, oldukça sağlam ve uzun ömürlüolup, köprüler için yaygın olarak kullanılan uygun bir malzemedir. Köprülerdegörülen birleştirme teknikleri, Osmanlı dönemine tarihlendirilen köprülerdekarşılaşılan geleneksel uygulamalardır. Malakmiyeti Köprüsü’nde görülen vidalıkenetli demir bağlantılar, geleneksel geçmelerden farklı yeni tekniklerdir. Artvin ve Doğu Karadeniz’de geleneksel ahşap köprüinşasının yakın zamanlara kadar devam ettiğini gösteren köprüler, gelenekselahşap köprü mimarisinin Cumhuriyet devrinde izlediği yol hakkında bilgilervermektedir. Geleneksel kırsal mimarimizin bir yansıması olarak okunabilecekköprülerin, başta Karadeniz Bölgesi olmak üzere yurdumuzda ve dünyada çeşitlibenzerleri bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Artvin, Borçka, ahşap köprü, kırsal mimariA COUPLE OF TRADITIONAL BRIDGES ATCAMİLİ AND DÜZENLİ VILLAGES OF ARTVİN BORÇKAAbstractIn this study, a couple of bridges atCamili and Düzenli Villages in Borçka town of Artvin province are introducedand evaluated within the frame of art history. The bridge at Malakmiyetidistrict of Camili village is errected on wooden beams extending between rubblestone piers sitting on rock bases located on both sides of the stream bed. Thebuilding with measures of 15.50 x 3. 20 m reconstructed by villagers withvoluntary work in 1995 according to hearsay evidence at the region. The date ofbuilding of the old bridge which is located in the same place of the new one isnot known. The other bridge at Baltacılar districtof Düzenli village constructed in pathway line on Baltacılar creek and called‘Baltacılar Köprüsü (The Axemen Bridge)’ with measures of 8 x 2.35 m andreconstructed by villagers with voluntary work in 1975 according to hearsayevidence at the region. This bridge is like a small copy of the MalakmiyetiBridge.The present buildings are located wherethe old bridges were, has same features and measures as the old ones accordingto local people.  These demolished andreconstructed bridges were first built in the early twentieth century, TheOttoman Period, or maybe an earlier date. The functionality become prominentabout desigment of plain buildings for human and animal transit. The woodenmaterial obtained from the chestnut trees common in the region were used in theconstruction of the bridge. The chestnut tree is particularly preferred forbridge construction in the region because it is long lasting and durablematerial in rainy environments. The combination styles of the bridges are traditional practices which encountered withthe bridges of Ottoman Period. Screw joint iron junctures at Malakmiyeti Bridgeare new technics different from the traditional ones. The bridges in Artvin and EsternBlacksea Region that show the traditional wooden bridges keep building untilquite recently, inform about the architecture of traditional wooden bridges inthe Turkish Republic period. The bridges as a reflection of the traditionalrural architecture are found with various similar samples especially inBlacksea Region, our country and the world.