hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Politikayı Özgürleştirmek, Özgürlüğü Politikleştirmek: Badiou, Ranciere ve Laclau Üzerinden Bir Okuma
Liberating Politıcs, Politıcizing Freedom: A Reading Through Badiou, Rancière and Laclau
Yazar: Saç, Selman
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 78, 2023
Anahtar kelimeler: Gender, Policy and Administration ; Cinsiyet, Politika ve Yönetim ; Badiou,Laclau,Rancière,özgürlük,politika ; Badiou,Laclau,Rancière,freedom,politics

Çeşitli düşünürler aracılığıyla politikayı tahakküm ilişkilerini aşmayı mümkün kılacak ya da bu doğrultuda işlevsel olabilecek bir çerçevede düşünmek mümkündür. Nitekim bu makalenin temel motivasyonu da politik olanın dönüştürücü şekilde yeniden anlamlandırılabileceği ve hatta anlamlandırılması gerektiğinden kaynaklanmaktadır. Birçok farklılığı barındırmakla birlikte ele alınacak düşünürlerin tüm çabalarının ortak noktası; siyasetin kurucu, dönüştürücü ve antagonistik doğası üzerinedir. Bu düşünsel kesişim üzerine kafa yormanın kendisi bizzat tarihin/ideolojilerin sonunu ilan eden uzlaşı anlayışına da radikal bir meydan okuma anlamına gelecektir. Bu doğrultuda makalede öncelikle Badiou, Rancière ve Laclau üzerinden toplumun/bütünün anlamı serimlenmiş, ardından bir antagonizma, itiraz ve “öteki”yi özgürlük-eşitlik düzlemine taşıma anlamına gelen politika ele alınmıştır. Dolayısıyla metin boyunca Rancière, Badiou ve Laclau’nun düşünceleri ışığında politika, bir başkaldırı, ortak olana dair eşitlikçi kurucu bir güç ve bir antagonizma olarak tartışılmıştır. Bu soruşturma günün sonunda politikanın, kıyıda/çeperde duranların, sesi duyulmayanların merkeze alınmasıyla dönüştürücü bir anlama kavuşabileceğini göstermiştir.

Through various thinkers, it is possible to think of politics in a framework that will make it possible to overcome the relations of domination or be functional in this regard. In fact, the main motivation of this article arises from the idea that politics can be reinterpreted in a transformative way and even needs to be reinterpreted. Although there are many differences, the common point of all the efforts of the thinkers to be discussed in the article is the nature of politics as constitutive, transformative and antagonistic. Reflecting on this intellectual intersection will itself be a radical challenge to the consensus understanding that announces the end of history/ideologies. In this context, the article first elaborates on the meaning of society/whole through Badiou, Rancière, and Laclau, and then discusses politics as an antagonism, objection, and a means of bringing the "other" into the realm of freedom-equality. Therefore, throughout the text, in the light of the thoughts of Rancière, Badiou and Laclau, politics is discussed as a rebellion, an egalitarian constitutive power and antagonism about the common. This inquiry will show that at the end of the day, politics can acquire a transformative meaning by centering those who stand on the margins/periphery and whose voices are not heard.
BIST 100 Endeksinin Uluslararası Hisse Senedi Endeksleri ile İlişkisi
The Relationship of BIST 100 Index with International Stock Indices
Yazar: Karahan, Ferit
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 78, 2023
Anahtar kelimeler: International Finance ; Uluslararası Finans ; Cointegration,BIST 100,world indices ; Eşbütünleşme,BIST 100,dünya endeksleri

Uluslararası piyasalar küreselleşmenin de etkisiyle birbirlerine bağlantılı bir şekilde hareket etmektedirler. Bu bağlantının sonucu olarak bir piyasada oluşan bilgi akışı, farklı bir piyasa üzerinde etkili olabilmektedir. Farklı coğrafyalarda bulunan önemli borsa endekslerinin birbirleriyle ilişki içerisinde olup olmadığını araştırmak amacıyla, bu çalışmada Türkiye (BIST 100) hisse senedi piyasası ile Almanya (DAX), İngiltere  (FTSE 100), Japonya (NIKKEI  225), Çin  (SHANGHAI), ABD (S&P500 - DOW30 - NASDAQ l00) ülke hisse senedi piyasa endeksleri arasında uzun dönemli ilişki araştırılmıştır. 01.04.2009-06.12.2020 dönemini kapsayan haftalık frekansta 623 adet gözlem değeri uygulamada kullanılmıştır. Uzun dönemli ilişkiyi ise Johensen-Juselius eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda Türkiye (BIST100) ile Almanya (DAX), İngiltere (FTSE 100), Japonya  (NIKKEI  225),  ABD  (S&P500-  DOW30-  NASDAQl00)  arasında uzun dönemli anlamlı bir ilişki mevcut iken Türkiye (BISTl00) ile Çin (SHANGHAI) arasında belirtilen dönem için anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

International markets act interconnectedly with the influence of globalization. As a result of this connection, the information flow that occurs in one market can have an impact on a different market. In order to investigate whether important stock market indices in different geographies are related to each other, in this study, Turkiye (BIST 100) stock market and Germany (DAX), England (FTSE 100), Japan (NIKKEI 225), China (SHANGHAI), USA (S&P500). -DOW30-NASDAQ l00) long-term relationship between country stock market indices was investigated. 623 observation values at a weekly frequency covering the period 01.04.2009-06.12.2020 were used in the application. The long-term relationship was analyzed with the Johensen-Juselius cointegration test. As a result of the application, there is a long-term significant relationship between Turkey (BIST100) and Germany (DAX), England (FTSE 100), Japan (NIKKEI 225), USA (S&P500- DOW30- NASDAQl00), while there is a long-term significant relationship between Turkey (BIST100) and China (SHANGHAI). No significant relationship was found for the specified period.
Abbasîlerde Mutfak Sanatı, Damak Tadı ve Ziyafet Geleneği
Culinary Art, Palate and Banquet Tradition in Abbasids
Yazar: Arifoğlu, Yunus
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2023
Anahtar kelimeler: Political and Civilization History of Islam ; İslam Tarihi ve Medeniyeti ; Abbasids,Cuisine,Art,Palate,Banquet ; Abbasîler,Mutfak,Sanat,Damak,Ziyafet

Mutfak sanatı bir medeniyetin iktisadi faaliyetlerinin sonucu olduğu gibi o medeniyetin mensuplarının hayat görüşünün ve biçiminin bir tezahürüdür. İslam mutfak tarihini inceleyen pek çok uzman, Müslüman mutfağı olarak bilinen şeyin, Abbasîler döneminde Bağdat’ta ortaya çıkan gastronomi, mutfak ve yemek kültürünün önemli ölçüde devamı niteliğinde olduğunu belirtmekte ve bu dönemdeki yemeklerin basitleştirilmiş ve değiştirilmiş versiyonlarının hala varlığını koruduğunun düşüncesindedir. Abbasîlerde mutfağın bir sanat olduğuna dair bir farkındalığın olduğu görülmektedir. Bu dönemde mutfak sanatı vasfına sahip ve künhüne vakıf olmanın bir şükür sebebi olduğu anlaşılmaktadır. Yemek yapma tutkusu, mutfak sanatını doğuran geliştiren etkenlerin başında gelmektedir. Tabi bunu sağlayan şey, Abbasîlerde sahip olunan refahtı. İyi, güzel ve nitelikli yemeğe ulaşmanın yolunun servetten geçtiği, dönem insanlarının da farkında olduğu bir şeydi. Çoğunlukla iyi bir yemeğin sebebi ihtişamlı bir ziyafet sofrası hazırlamaktı. Bu çalışmada Abbasî mutfak sanatının genel hususiyetine dair bir değerlendirme yapılacak ve bu dönemin damak tadı incelenecektir. Ayrıca bu dönemde toplumsal hayatın en önemli veçhesini oluşturan ziyafete ve o çerçevede gelişen muhabbete temas edilecektir.

Culinary art is not only the result of a civilization's economic activities but also a manifestation of that civilization's worldview and lifestyle. Many experts studying the history of Islamic cuisine argue that the cuisine known today as Muslim cuisine is an important continuation of the gastronomy, cuisine, and culinary culture that emerged in Baghdad during the Abbasid period. They believe that the dishes of this period continue to exist, despite changes. It is seen that there is an awareness among the Abbasids that cuisine is an art. It is understood that having the qualification of culinary art is a reason for gratitude in this period. The passion for cooking is one of the factors that gives birth to the culinary art. Of course, what enabled this was the prosperity of the Abbasids. It was something that the people of the period were also aware of, that the way to reach good, beautiful, and quality food was through wealth. Often the reason for a good meal was to prepare a magnificent banquet table. In this study, an evaluation will be made about the general characteristics of Abbasid culinary art and the taste of this period will be examined. In addition, the banquet, which constitutes the most important aspect of social life in this period, will be mentioned.
Portekizli Keşif Yolculuklarını Yeniden Değerlendirmek: Bartolomeu Dias Örneği
Review of the Portuguese Voyages of Discovery: A Case of Bartolomeu Dias
Yazar: İnan, Sertuğ Galip
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 81, 2023
Anahtar kelimeler: Early Modern Discoveries and Colonialism History ; Yeniçağ Keşifler ve Sömürgecilik Tarihi ; Portekiz Krallığı,“Denizci” Prens Henrique,II. Dom João,Ümit Burnu,Bartolomeu Dias ; The Kingdom of Portugal,Prince Henry the “Navigator”,Dom João II,the Cape of Good Hope,Bartolomeu Dias

Gelecekte Batı Hıristiyanlık dünyasının bilinmeyen diyarlarla tanışmasında büyük rol oynayacak olan Portekiz Krallığı ülkedeki Müslümanlara karşı vermiş olduğu mücadelede toprak bütünlüğünü sağlamış ve XV. asrın ilk on senesinden sonra genişleme politikası izlemeye karar vermiştir. Denizaşırı olarak tecrübe edilecek bu genişleme önce Afrika’nın kuzeybatısı olarak belirlense de daha sonra Atlantik açıklarındaki adalara doğru kaymıştır. Portekizli “Denizci” Prens Henrique’nin teşebbüsleriyle Afrika’nın batı sahilleri onun adamları tarafından ziyaret edilmiş, böylece keşif ve iş yolculukları bir arada gerçekleştirilmiştir. Onun zamanında yapılmış olan keşifler ayrıntısıyla kayda geçirilmiş olsa da aynı derecede önemli bazı yolculukların hikâyeleri o kadar “imtiyazlı” olmamıştır. II. Dom João’nun saltanatında Ümit Burnu’nun dönülmesine ve Hint denizlerine “resmî” olarak ulaşılmasına vesile olmuş olan Bartolomeu Dias komutasındaki yolculuk, ne yazık ki, kroniklerde hak ettiği yeri bulamamıştır. Bu çalışmada öncelikle Dias’ın kimliği yayınlanmış arşiv vesikalarına göre irdelenecektir. Ardından yolculuğunun kronolojisi, muhtemel uğrak yerleri ve diktiği padrãolar (taştan sütunlar), muasır kaynaklar, deniz haritaları ve modern araştırmalar yeniden gözden geçirilerek, ele alınacak olmakla birlikte, problemli yönler de vurgulanmaya çalışılacaktır.

The Kingdom of Portugal, which had an important role for the Western Christianity to know far lands in a century, ensured its territorial integrity in the struggle against the Muslims and decided to follow a policy of expansion after the first decade of the fifteenth century. The direction of the expansion, which would be experienced by sea, firstly was designated to the northwestern Africa; however, it soon turned to Atlantic islands. Thanks to the attempts of Prince Henrique “the Navigator”, his men regularly and progressively visited the African coast, and explorations and business voyages continued jointly. The expeditions arranged by him were recorded in detail. Yet, some voyages of similar importance were never so “privileged”. In the reign of Dom João II, the epoch-making sea voyage of Bartolomeu Dias didn’t enjoy praise in the chronicles, although, rounding the Cape of Good Hope “officially”, it opened up the sea-route to the East. In this study, Dias’ name will be analyzed by the published archival documents. Then, his voyage’s chronology, possible stopping places and the pillars (padrão) will be tried to be re-treated according to the contemporary sources, sea-charts and modern studies, and the problematic matters will be laid stress on, too.
Dünya Ülkelerinin Lojistik Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi ile Değerlendirilmesi: 2023 Yılı Dünya Bankası Raporu ile Karşılaştırmalı Analizi
Evaluation of the Logistics Performance of World Countries with the Multi-Criteria Decision Making Method: A Comparative Analysis wıth the 2023 World Bank Report
Yazar: Kale, Mümin Volkan; Tilki, İlay
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2023
Anahtar kelimeler: Logistics ; Lojistik ; International Logistics ; Uluslararası Lojistik ; Lojistik Performans,Lojistik Performans Endeksi,Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi,TOPSIS Yöntemi,Dünya Bankası ; Logistics Performance,Logistics Performance Index,Multi-Criteria Decision Making Method,TOPSIS Method,World Bank

Günümüzde küreselleşme ve ticari serbestleşmenin artması ile birlikte ticari rekabet de oldukça yoğun yaşanmaktadır. Bu zorlayıcı rekabet koşullarında lojistik hizmetleri, ülkelerin rekabet edebilirliği açısından kritik bir önem taşımaktadır. Dünyada lojistik altyapı ve hizmetlerini daha etkili bir biçimde sürdüren ülkeler, uluslararası ticarette daha iyi bir performansa sahip olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden TOPSİS yöntemi kullanılarak 139 ülkenin lojistik performanslarının genel bir değerlendirmesini yapmak, lojistik performans sıralamalarını belirlemek ve Dünya Bankası tarafından 2023 yılında yayınlanan Lojistik Performans Endeksi (LPE) sıralamaları ile karşılaştırmalı bir analiz ortaya koymaktır. Çalışma sonucunda TOPSİS yöntemiyle elde edilen sıralama ile Lojistik Performans Endeksi (LPE) sıralaması arasında yapılan Spearman Rho korelasyon testi sonucuna göre korelasyon katsayısı 0,998 olarak tespit edilmiştir. Buna göre iki sıralama arasında çeşitli farklılıklar bulunmakla birlikte sıralamalar genel itibariyle birbiriyle tutarlılık göstermektedir.

Today, with the increase in globalization and commercial liberalization, commercial competition is also quite intense. In these challenging competitive conditions, logistics services carry critical importance in terms of the competitiveness of countries. Countries that maintain their logistics infrastructure and services more effectively worldwide can have better performance in international trade. The aim of this study is to perform a general evaluation of the logistic performances of 139 countries using the Entropy Weighted TOPSIS method, one of the Multi-Criteria Decision Making Methods, to determine the logistic performance rankings, and to present a comparative analysis with the Logistics Performance Index (LPI) rankings published by the World Bank in 2023. As a result of the study, the correlation coefficient was determined as 0.998 according to the Spearman Rho correlation test result between the ranking obtained with the TOPSIS method and the Logistics Performance Index (LPI) ranking. Accordingly, although there are various differences between the two rankings, the rankings generally show consistency with each other.
Risksiz Faiz Oranı Tercihlerinin Portföy Optimizasyon Sonuçlarına Etkisi
The Effect of Risk-Free Interest Rate Preferences on Portfolio Optimization Results
Yazar: Ovalı, Musa; Kayalıdere, Koray
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 79, 2023
Anahtar kelimeler: Investment and Portfolio Management ; Yatırımlar ve Portföy Yönetimi ; Risk-Free Rate,Optimal Asset Allocation,Optimisation ; Risksiz Faiz Oranı,Optimal Varlık Dağılımı,Optimizasyon

Risksiz faiz oranı, finans teorisinin kullandığı parametreler arasında en önemlilerinden biridir. Risksiz oran tercihinde karşılaşılan farklılığın sebebi uygulayıcıların kişisel kararları ya da veriye erişimlerinde karşılaştıkları zorluklar olabilmektedir. Fakat bu oranın seçilmesinde alınan farklı kararların yol açabileceği sonuçlar göz ardı edilmemesi gereken bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, risksiz faiz oranı seçimindeki değişimin optimal varlık dağılımı üzerine olası etkileri Borsa İstanbul özelinde incelenmiştir. Araştırma kapsamında seçilen 10 alt endeks (XBANK, XELKT, XGMYO, XGIDA, XKMYA, XMANA, XSGRT, XUTEK, XTRZM ve XULAS) 31.12.2007-31.12.2022 dönemi için aylık frekansta optimizasyon yoluyla incelenmiştir. Referans olarak seçilen 5 farklı risksiz faiz oranı ile gerçekleştirilen optimizasyon sonuçları incelendiğinde, risksiz orandaki varyasyonun portföyün optimal varlık dağılımına dolayısıyla getiri ve riskine etki ettiği tespit edilmiştir. Bu sonuç, finansal karar ve işlemlerde risksiz orana başvuran gerek bireysel gerekse de kurumsal aktörlerin ilgili orandaki farklılığın yol açabileceği olası etkilerini görmeleri açısından önem taşımaktadır.

The risk-free interest rate is one of the most important parameters used by finance theory. The reason for the difference in risk-free rate preference may be the personal decisions of practitioners or the difficulties they encounter in accessing data. However, the consequences that may arise from different decisions taken in choosing this ratio are of importance that should not be ignored. In this study, the possible effects of the change in risk-free interest rate selection on optimal asset allocation were examined specifically in Borsa Istanbul. It was examined the 10 sub-indices selected within the scope of the research (XBANK, XELKT, XGMYO, XGIDA, XKMYA, XMANA, XSGRT, XUTEK) through optimization for the period 31.12.2007-31.12.2022 with monthly frequency. When the optimization results performed with 5 different risk-free interest rates selected as reference were examined, it was determined that the variation in the risk-free rate affected the optimal asset distribution and therefore return and risk of the portfolio. This result is important for both individual and corporate actors who use the risk-free rate in financial decisions and transactions to see the possible effects of the difference in the relevant rate.
Gıda Enflasyonunun Belirleyicileri Üzerine Bir Analiz: Türkiye Örneği
An Analysis n the Determinants of Food Inflation: The Case of Turkiye
Yazar: Özçelik, Özer; Uslu, Nuri
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 79, 2023
Anahtar kelimeler: Macroeconomic Theory ; Makroekonomik Teori ; Gıda Enflasyonu,TÜFE,ARDL Sınır testi ; Food Inflation,CPI,ARDL  Bounds Test

Ekonomide fiyatlar genel seviyesinin sürekli artmasına neden olan alanlardan biri gıda sektörüdür. Dolayısıyla söz konusu artışların ortaya çıkmasına sebep olan gıda enflasyonun nedenlerinin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye Ekonomisi için gıda enflasyonun belirleyicilerinin tespit edilmesidir. 2016:M1-2022:M8 dönemine ait aylık verilerin kullanıldığı Gecikmesi Dağıtılmış Oto Regresif (ARDL) modelinden elde edilen sonuçlara göre bağımlı değişken olan Gıda ve Alkolsüz İçeceklere İlişkin Tüketici Fiyat Endeksi’ni bağımsız değişkenlerden Tarım, Ormancılık ve Balıkçılığa İlişkin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ile Elektrik, Gaz ve Diğer Yakıtlara İlişkin Tüketici Fiyat Endeksi pozitif yönde, Tüketici Fiyat Endeksi Bazlı Reel Efektif Döviz Kuru ise negatif yönde etkilemektedir. Ayrıca değişkenler arasındaki kısa dönem ilişkisinin incelendiği ARDL Hata Düzeltme Modeli sonuçlarına göre kısa dönemde meydana gelen dengesizlik uzun dönemde ortadan kalkmaktadır.

The food sector is one of the areas that causes a continuous increase in the general  price level in the economy. Therefore, it is important to determine the reasons for food inflation, which lead to such increases. The aim of this study is to identify the determinants of food inflation for the Turkish economy. According to the results obtained from the Autoregressive Distributed Lag (ARDL)model using monthly data for the period 2016:M1-2022:M8, the Consumer Price Index for Food and Non-Alcoholic Beverages, which is the dependent variable, is positively affected by the Domestic Producer Price Index for Agriculture, Forestry and, Fishing and the Consumer Price Index for Electricity, Gas, and Other Fuels on the other hand, the Consumer Price Index-Based Real Effective Exchange Rate has a negative impact.. Moreover, according to the results of the ARDL Error Correction Model, which analyzes the short-run relationship between the variables, the imbalance that occurs in the short run disappears in the long run.
Uluslararası Siyasi Ekonomide Neoliberal Dönüşüm ve Yapısal Güç
Neoliberal Transformation and Structural Power in International Political Economy
Yazar: Ünal, Serhan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2023
Anahtar kelimeler: International Relations (Other) ; Uluslararası İlişkiler (Diğer) ; Neoliberal transformation,Neoliberalism,Liberalisation,International political economy,Structural power. ; Neoliberal dönüşüm,Neoliberalizm,Serbestleşme,Uluslararası siyasi ekonomi,Yapısal güç.

Bu çalışma, küresel neoliberal dönüşümün politika yayılma mekanizmalarını ve arkasındaki itkileri incelemektedir. Çalışmanın temel sorusu, neoliberal dönüşümün hangi politika yayılma mekanizmaları aracılığıyla uluslararası siyasi ekonomide küresel bir nitelik kazandığıdır. Makalenin hem analiz birimi, hem de analiz seviyesi uluslararası sistemdir. Böylece, doruk neoliberalizm tartışmalarına ve neoliberalizm sonrası küresel siyasi ekonomik sistem tartışmalarına da katkı yapılmaktadır. Makale, neoliberal dönüşüm literatürünün hem uluslararası siyasi ekonomi, hem de Uluslararası İlişkiler açısından eleştirel bir derlemesini sunmakta, konu hakkındaki tartışmaları ve literatürdeki boşlukları öne çıkarmakta; Uluslararası İlişkiler ve uluslararası sosyoloji teorilerini de kullanarak, özellikle yapısal güç kavramından faydalanmaktadır. Tarihsel pencereden liberal düşünce türevlerine değinilmekte ve birbiriyle benzerlik ve farklılıklarından hareketle, neoliberalizmi ‘neo’ yapan özelliğinin ne olduğuna ışık tutulmaktadır.

TThis article examines the main motives and fundamental policy diffusion mechanisms behind the global neoliberal transformation. The main research question of the article is that through which policy diffusion mechanisms the neoliberal transformation has gained a global attribute in the international political economy, and both the unit of analysis and the level of analysis are international system. Thus, by connecting with the peak neoliberalism debates, the article contributes to the discussions about the post-neoliberal global political economic structure. It presents a critical review of neoliberal transformation literature from the combined perspectives of international political economy and International Relations and highlights current scholarly debates and loopholes in the literature. It utilises theories of International Relations and international sociology. Variants of liberal thought are touched upon from a historical perspective and, based on their similarities and differences, what makes neoliberalism 'neo' is explained.