ENSEIGNER LA COMPREHENSION ORALE SELON LE MODELE INTERACTIF: EXEMPLE EN FLE
ENSEIGNER LA COMPREHENSION ORALE SELON LE MODELE INTERACTIF: EXEMPLE EN FLE
Yazar: Aslım-yetiş, Veda
Dergi: HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 1 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: dinleme, yabancı dil, tabandan yukarı modeli, tepeden aşağıya modeli, etkileşimli model

Yabancı dil öğretim yöntemlerine bakıldığında, dinleme çalışmaları çok uzun bir süre ihmal edilmiş, konuşma, yazma ve okuma öğretimi/öğrenimi daima dinleme öğretimi/öğrenimin önüne geçmiştir. Oysa sözlü bilgiyi işlemeyi, dilsel bilgilerle dünya bilgisinin etkileşimini gerektiren dinleme becerisi, öğretilmesi ve edinilmesi zor bir beceridir. Söz konusu etkileşimi gerçekleştirmek ve de sözlü bilgiyi işlemek için dinleyicilerin uyguladıkları zihinsel faaliyetler özellikle iki model/süreç aracığıyla anlatılmıştır: tabandan yukarı modeli ve tepeden aşağıya modeli. Tabandan yukarı modeli, dilsel yapıyla ilgilidir ve dinleyici dilsel yapılardan yola çıkarak bir anlam oluşturmaya çalışır: sesleri, sözcükleri ve dilbilgisi kurallarını kullanır. Tepeden aşağı model ise dinleyiciyle ilgilidir. Dinleyici anlama ulaşmak için art alan bilgisi aracığıyla duyduklarını yorumlar, art alan bilgisiyle dinlediği metnin içeriği arasında bağlantı kurar. Bir başka deyişle, bu modelde dinleyicinin bildikleri (art alan bilgisi) ve duydukları önemlidir (bağlam bilgisi). Ancak, araştırmacılar yabancı dilde etkili dinleme öğretimi gerçekleştirmek için bu iki modelin birlikte kullanılması gerektiğini savunmuştur: iki modelin birlikte kullanılmasına ise etkileşimli model adı verilmektedir. Bu çalışmada amacımız tabandan yukarı ve tepeden aşağıya modellerini tanıtmak ve bu iki model doğrultusunda, bir başka deyişle, etkileşimli model doğrultusunda yabancı dilde dinleme becerisini geliştirmeye yönelik bir ders örneği sunmaktır. Hazırlanan dinleme dersi dinleme öncesi, dinleme ve dinleme sonrası aşamalarından oluşup, A2 düzeyindeki Fransızca öğrenen Türk öğrencilere yöneliktir.

Yabancı dil öğretim yöntemlerine bakıldığında, dinleme çalışmaları çok uzun bir süre ihmal edilmiş, konuşma, yazma ve okuma öğretimi/öğrenimi daima dinleme öğretimi/öğrenimin önüne geçmiştir. Oysa sözlü bilgiyi işlemeyi, dilsel bilgilerle dünya bilgisinin etkileşimini gerektiren dinleme becerisi, öğretilmesi ve edinilmesi zor bir beceridir. Söz konusu etkileşimi gerçekleştirmek ve de sözlü bilgiyi işlemek için dinleyicilerin uyguladıkları zihinsel faaliyetler özellikle iki model/süreç aracığıyla anlatılmıştır: tabandan yukarı modeli ve tepeden aşağıya modeli. Tabandan yukarı modeli, dilsel yapıyla ilgilidir ve dinleyici dilsel yapılardan yola çıkarak bir anlam oluşturmaya çalışır: sesleri, sözcükleri ve dilbilgisi kurallarını kullanır. Tepeden aşağı model ise dinleyiciyle ilgilidir. Dinleyici anlama ulaşmak için art alan bilgisi aracığıyla duyduklarını yorumlar, art alan bilgisiyle dinlediği metnin içeriği arasında bağlantı kurar. Bir başka deyişle, bu modelde dinleyicinin bildikleri (art alan bilgisi) ve duydukları önemlidir (bağlam bilgisi). Ancak, araştırmacılar yabancı dilde etkili dinleme öğretimi gerçekleştirmek için bu iki modelin birlikte kullanılması gerektiğini savunmuştur: iki modelin birlikte kullanılmasına ise etkileşimli model adı verilmektedir. Bu çalışmada amacımız tabandan yukarı ve tepeden aşağıya modellerini tanıtmak ve bu iki model doğrultusunda, bir başka deyişle, etkileşimli model doğrultusunda yabancı dilde dinleme becerisini geliştirmeye yönelik bir ders örneği sunmaktır. Hazırlanan dinleme dersi dinleme öncesi, dinleme ve dinleme sonrası aşamalarından oluşup, A2 düzeyindeki Fransızca öğrenen Türk öğrencilere yöneliktir.