TURİZM BÖLGELERİNDE YERLEŞİME UYGUNLUK: KUŞADASI ÖRNEĞİ
Settlement Suitability Analysis in Tourism Regions:  The Case of Kuşadası
Yazar: Belge, Rauf; Duman, Cansu; Topuz, Süleyman Enes
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 27 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Human Resources and Industrial Relations (Other) ; İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler (Diğer) ; Kuşadası,Settlement Suitability Analysis,GIS,AHP ; Kuşadası,Yerleşime Uygunluk Analizi,CBS,AHS

Teknolojinin gelişmesi, erişilebilirliğin ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla turizm bölgelerine ilgi artmakta ve artan yoğunluk beraberinde birtakım ortam sorunlarını getirmektedir. Bu sorunları çözmek için yerleşmelerde doğru yer seçimi çalışmaları oldukça önemlidir. Özellikle turistik çekiciliği yüksek bölgelerde nüfusun artması doğru yer seçimi çalışmalarının gerekliliğini göstermektedir. Bu amaç doğrultusunda Ege Bölgesi'nin önemli turizm merkezlerinden biri olan Kuşadası ilçesinde yerleşime uygun alanlar belirlenmiştir. Çalışmada çevresel sürdürülebilirliği sağlamak ve turizme bağlı kentleşmenin olumsuz etkilerini en aza indirgemek için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleri entegre bir biçimde kullanılmıştır. Bu süreçte, yerleşim alanlarının seçimi için topografya, arazi kullanım kabiliyeti, yükselti, eğim, bakı, ulaşım ağına yakınlık, fay hatlarına uzaklık ve hidrolojik unsurlar gibi daha çok doğal faktörler dikkate alınmıştır. Bu faktörler, sayısal yükseklik modelleri, uydu görüntüleri ve yerinde yapılan arazi gözlemleri ile desteklenmiş, kriter ağırlıkları AHS yöntemine uygun olarak belirlenmiştir. Yerleşime uygunluk analizi sonuçlarına göre, Kuşadası’nda yerleşim için en uygun alanların genellikle düz arazilerde, güçlü ulaşım bağlantılarına sahip ve fay hatlarından uzak bölgelerde yoğunlaştığı saptanmıştır.

With the advancement of technology, accessibility and the widespread use of social media, there is growing interest in tourism regions, and the increasing density brings with it a number of environmental problems. In order to solve these problems, accurate site selection studies in settlements have a critical importance. The increase in population, especially in regions with high touristic attractiveness, highlights the necessity of accurate site selection studies. For this purpose, areas suitable for settlement in Kuşadası, one of the important tourism centers of the Aegean Region, were identified. In the study, Geographic Information Systems (GIS) and Analytic Hierarchy Process (AHP) methods were used in an integrated manner to minimize the negative impacts of tourism and urbanization in order to ensure environmental sustainability. In this process, natural factors such as topography, land use capability, elevation, slope, aspect, proximity to transportation network, distance to fault lines and hydrological factors were taken into consideration for the selection of settlement areas. These factors were supported by digital elevation modelling (DEM), satellite images and on-site field observations, and criteria weights were determined in accordance with the AHP method. According to the results of the settlement suitability analysis, it was determined that the most suitable areas for settlement in Kuşadası are generally concentrated on flat terrains, with strong transportation connections and away from fault lines.