Vakanüvis Ahmed Vâsıf Efendi'nin Tarihçiliği ve Kaynakları Kullanma Usulü
Waq'anuvīs Ahmed Vāsif Effendi's Histiography and His Manner on Using the Sources
Yazar: Sağlam, Nevzat
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Anahtar Kelimeler; Ahmed Vâsıf,Osmanlı Tarihi,Tarihçilik,Vakanüvis ; Ahmed Vâsıf,Ottoman history

ÖzetOsmanlı tarihi kaynakları arasında devletin resmîtarihçisi sıfatıyla vakanüvislerin yazdıkları tarihler önemli bir yertutmaktadır. Bazı açılardan tenkitlere konu olsalar da bu kaynaklara müracaatetmeden yapılacak çalışmalar eksik kalacaktır. Zira vakanüvisler sadece yaşadıklarıdönemin olaylarını kaleme almakla kalmamışlar, kesintisiz bir tarih oluşturmakiçin kendilerinden önce yazılmamış dönemin olaylarını da kaleme almışlardır.Osmanlı devletinde ilk olarak XVIII. asrınbaşlarından itibaren resmî vekâyinâme yazıcılığı Nâimâ Mustafa Efendi (ö. 1128/1716) ile başlamış, saltanatın sonuna kadardevam etmiştir. Başlangıcından sona erdiği tarihe kadar birçok büyük tarihçi bugörevde bulunmuş ve çok değerli eserler meydana getirmişlerdir. Bu müverrihlerarasında Mehâsinü'l-Âsâr ve Hakāiku'l-Ahbâr adıyla bir eser telif etmiş olan Ahmed Vâsıf, seçkin biryere sahiptir. Ahmed Vâsıf on beş yılı bulan vakanüvislik görevinin de kazandırdığı tecrübeylekendisine has üslûbu ve tarih anlayışıyla Osmanlı devletinin 1166-1219/1752-1804-05 yıllarını kapsayan yaklaşıkelli üç yıllık tarihini yazmıştır. Bu çalışmada, Vâsıf'ıntarih anlayışı üslubu ve tarihinin 1166-1188/1752-1774 yıllarını kapsayandöneminin kaynakları, bu kaynakları kullanma usulü ve bunlar arasındaki yeri ve değeri ele alınmıştır.  AnahtarKelimeler;Ahmed Vâsıf, Osmanlı Tarihi, Tarihçilik, Vakanüvis,THEHISTORICAL AND THE SOURCES OF VAKANÜVİS AHMED VÂSIFAbstractAmong the Ottoman historical sources, thehistorian's history as an official historian of the state occupies an importantplace. Although they are subject to criticism in some respects, the work to bedone without applying to these sources will be incomplete. because thesehistorians not only wrote down the events of the period in which they lived,but also penned the events of the untold period before they had to create anuninterrupted history.In the Ottoman Empire, since the beginning of the18th century, the official historiography began with Nâimâ Mustafa Efendi (d.1128/1716) and continued until the end of the reign. Many great historians havebeen in this position until the end of their inception and they have createdmany valuable works. Among these historians, Ahmed Vasif, who had written awork with the name of Mehâsinü'l-Âsâr and Hakāiku'l-Ahbâr, has an outstandingplace. Ahmed Vâsif has written fifty-three-year history covering the years 1166-1219 /1752-1804-05 of Ottoman Empire with his unique style and history understandingwith his fifteen-year experience. In this study, the sources of Vâsif's historyunderstanding style and the sources of the History of the History covering theyears 1166-1188/1752-1774, the place and the value of using these resources andtheir sources are discussed.KeyWords; AhmedVâsif, Ottoman history, historicism,

Among the Ottoman historical sources, thehistorian's history as an official historian of the state occupies an importantplace. These historians not only wrote down the events of the period in whichthey lived, but also drew up the events of the untold period before they wereto create an uninterrupted history.Amongthese historians, Ahmed Vasıf, who had written a work with the name ofMehâsinü'l-Âsâr and Hakāiku'l-Ahbâr, has an outstanding place. Ahmed Vâsıfwrote about the fifty-year history of the Ottoman state, covering the years1166-1219 / 1752-1805, with his unique style and understanding of history. Inthis study, the sources of Vâsif's history understanding style and the sourcesof the History of the History covering the years 1166-1188/1752-1774, the placeand the value of using these resources and their sources are discussed