Altın Orda Devleti'nde Hukuk Sistemi ve Çeşitli Suçlara İlişkin Cezalar
Legal System and Punishments for Various Offences in the Golden Horde State
Yazar: Aslan, Celal
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Medieval History (Other) ; Ortaçağ Tarihi (Diğer) ; Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; Golden Horde State,Mongol Law,Islamic Law,Crime,Punishment ; Altın Orda Devleti,Moğol Hukuku,İslam Hukuku,Suç,Ceza

Altın Orda Devleti, 13.ve 16. yüzyıllarda Deşt-i Kıpçak coğrafyasında varlık göstermiş önemli bir Türk-Moğol devletidir. Bu devletin siyasi, idari ve sosyal yapısı Cengiz Han’ın oluşturduğu Moğol hukuk sistemi üzerine kurulmuştur. Ancak Altın Orda Devletinde İslamiyet’in benimsenmesi ve Müslüman nüfususun artışlıya birlikte devlet düzeninde ve toplum hayatında birçok değişiklikler yaşanmıştır. Bu değişikliklerden en önemlisi ise toplumsal düzenin ve barış ortamının sağlanması için oluşturulan hukuki yapıda görülmüştür. Çünkü İslamiyet’in yaygınlaşmasıyla Altın Orda Devletinde Moğol hukuku ve İslam hukuku bir arada kullanılmaya başlanmıştır. Her iki hukuk sisteminde de toplumun huzur ve barış ortamını düzenleyen kurallar yer almıştır. Özelikle Moğol hukukuna bağlı kurallarda devletin ve toplumun düzenini bozan suçlar ve buna ilişkin cezalar net olarak belirlenmiştir. Bu tarz suçlarda başlangıçta tümüyle Moğol hukukunun öngördüğü cezalar uygulanmışsa da daha sonraki süreçlerde İslam hukukuna göre verilen cezaların da Moğol hukukuyla birlikte uygulandığı görülmektedir. Altın Orda Devleti’nin hukuk ve ceza sistemi konusunda yeterli çalışmanın bulunmaması bu çalışmanın ele alınmasının asıl sebebini oluşturmaktadır. Bu çalışmada konuya yönelik literatür taraması yapılmış ve Türkçe, İngilizce ve Rusça kaynaklardan istifade edilerek, çalışma meydana getirilmiştir.

The Golden Horde State is an important Turkish-Mongolian state that existed in the geography of Dasht-i Kipchak in the 13th and 16th centuries. The political, administrative and social structure of this state was based on the Mongolian legal system created by Genghis Khan. However, with the adoption of Islam in the Golden Horde State and the increase in the Muslim population, many changes were experienced in the state order and social life. The most important of these changes was seen in the legal structure created to ensure social order and peace. Because with the spread of Islam, Mongolian law and Islamic law started to be used together in the Golden Horde State. Both legal systems included rules regulating the peace and tranquility of the society. Especially in the rules of Mongolian law, the offences that disrupted the order of the state and society and the related punishments were clearly defined. Although the punishments prescribed by Mongolian law were applied in the beginning for such offences, it is observed that the punishments prescribed by Islamic law were also applied together with Mongolian law in later processes. The lack of sufficient studies on the legal and penal system of the Golden Horde State constitutes the main reason for this study. In this study, a literature review on the subject was conducted and Turkish, English and Russian sources were utilised.