Nefrolitiazis tanısında ve böbrek taşı boyut ölçümünde ultrasonografinin etkinliği ve doğruluğu
The effectiveness and accuracy of ultrasound in the diagnosis of nephrolithiasis and measurement of kidney stone size
Yazar: Hekimsoy, İlhan
Dergi: Ege Tıp Dergisi, Vol. 64 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Medical Education ; Tıp Eğitimi ; Bilgisayarlı tomografi,Boyut ölçümü,Doğruluk,Nefrolitiazis,Ultrasonografi ; Computed tomography,Accuracy,Nephrolithiasis,Size measurement,Ultrasonography

Amaç: Ultrasonografinin (US) nefrolitiazis tanısında ve böbrek taşı boyut ölçümündeki doğruluğunun ortaya konulması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Üriner sistem US tetkiki yapılan ve 1 ay içerisinde kontrastsız bilgisayarlı tomografi (BT) tetkiki de mevcut olan 193 hastanın, US raporları ve BT görüntüleri retrospektif olarak incelenerek üriner sistemde taş varlığı ve boyutu, lokalizasyonu ve eşlik eden hidronefroz varlığı yönünden değerlendirilip taş boyutları karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 193 hastada, US veya BT ile 318 adet taş tespit edildi. BT ile saptanan taşların %57,7’si US ile saptanabildi. Taş boyut ölçümü için karşılaştırma 141 (%73,0) hastada, hem US hem de BT’de saptanan 183 (%57,5) taş için yapıldı. Taşların boyut ortalaması US ve BT’de sırasıyla 8,78±6,79 mm ve 8,11±6,72 mm olarak ölçüldü (p<0,001). Taşlar boyutlarına göre (≤5 mm, >5–10 mm, >10 mm) ayrıldığında tüm gruplarda US ile ölçülen ortalama taş boyutları BT’ye kıyasla daha büyüktü (p<0,001). Tüm lokalizasyonlarda US ile ölçülen taş boyutu BT’ye göre daha büyük saptandı (p<0,05). Hidronefrozu olan ve olmayan her iki grupta da taş boyutu US’de, BT’den daha büyük ölçüldü (p<0,001). Hastaların %15’inde US’de taş boyutu klinik olarak anlamlı kabul edilen 5mm’den büyük ölçülürken; BT’de bu taşların 5mm’den küçük olduğu anlaşıldı.Sonuç: US’nin nefrolitiazis tanısında duyarlılığı BT’ye kıyasla daha düşük olup, boyut, yerleşim ve hidronefroz varlığına göre taşlar incelendiğinde tüm gruplarda US ile ölçülen taş boyutları BT’ye kıyasla daha büyük olarak saptandı.

Aim: To demonstrate the accuracy of ultrasonography (US) in diagnosing nephrolithiasis and measuring stone size.Materials and Methods: Overall, 193 patients who underwent a urinary system US examination and had a non-contrast computed tomography (CT) examination within one month were retrospectively reviewed. US reports and CT images were evaluated regarding the presence and size of stones, their localization, and accompanying hydronephrosis, and the stone sizes were compared. Results: In 193 patients included in the study, 318 stones were detected by US or CT. Overall, 57.7% of stones identified by CT were detected using US. The stone sizes measured were compared for 183 (57.5%) stones detected by both US and CT in 141 (73.0%) patients. The mean stone size was 8.78±6.79 mm in US and 8.11±6.72 mm in CT (p<0.001). The mean stone sizes measured by US were higher than those measured by CT in all size groups (≤5 mm, >5–10 mm, >10 mm; p<0.001) and all localizations (p<0.05). In both groups with and without hydronephrosis, the stone size measured by US was higher than that measured by CT (p<0.001). In 15% of the patients, the stone size measured by US was greater than 5mm, considered clinically significant, while on the CT, these stones were smaller than 5mm.Conclusion: US is less sensitive than CT in diagnosing nephrolithiasis, and when stones are assessed per size, location, and the presence of hydronephrosis, the stone sizes measured using US were found to be larger than those measured using CT in all groups.