Uyarlanabilir Gezinme Yapılarının E-Sağlık Uygulamalarına Uyumu
Integration of Adaptive Navigation Structures Into E-health Applications
Yazar: Çetinkaya, Levent; Keser, Hafize
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; e-sağlık,sağlık hizmetleri,uyarlanabilir sistemler,gezinmenin uyarlanması,uzlaşı,delphi tekniği ; e-health,health services,adaptive systems,adaptive navigation,agreement,delphi technique

Çevrimiçi uyarlanabilir gezinme ortamlarına yönelik ilkelerin e-sağlık uygulamalarına uyumu ve düzenlenmesi amacıyla gerçekleştirilen çalışmada, nitel ve nicel araştırma yaklaşımlarının işe koşulduğu yapılandırılmış çevrimiçi Delphi Tekniğinden faydalanılmıştır. Uzmanların çalışmaya katılımı ile ilgili onayları sonrasında başlatılan Delphi sürecinde tek bir soru kağıdında nitel ve nicel veriler eşzamanlı olarak toplanarak veri çeşitlemesi yapılmıştır. Elde edilen veriler ve bu verilerin değerlendirilmesi ile elde edilen sonuçların uzmanlara sunumu şeklinde tekrarlanan süreç uzmanların uzlaşıya ulaşmalarıyla son bulmuştur. Çalışmanın ilk turu sonucunda uzmanların gezinmenin uyarlanmasına yönelik ilkeleri yapısal olarak uygun bulduğu belirlenmiştir. Ancak, çevrimiçi öğrenme ortamlarına yönelik ilkelerin e-sağlık uygulamaları çerçevesinde yeniden yorumlanması gerekliliği uzmanlar tarafından bildirilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda her turda yeniden şekillenen ilkeler üzerinde artık yeni fikirlerin üretilmediği, maddelere ilişkin tüm güçlü-zayıf yanların belirlendiği ve uzmanlardan herhangi bir görüş ya da önerinin gelmediği görülen üçüncü Delphi turunda çalışma sonlandırılmıştır. Çalışma sonucunda e-sağlık uygulamaları tasarımında gezinmenin uyarlanmasına yönelik tüm ilkeler üzerinde uzmanların uzlaşı sağladıkları ve edilen gözlemciler arası uyumun (ICC=.930) mükemmel düzeyde olduğu belirlenmiştir.

The structured online Delphi Method, which included qualitative and quantitative research methods, was used in the study to integrate and regulate the principles for online adaptive navigation environments to e-health applications. Data triangulation was accomplished in the Delphi process by concurrently gathering qualitative and quantitative data in a single questionnaire, which was started following the experts' approval of their involvement in the study. The experts finally reached an agreement after repeatedly presenting the data acquired and the outcomes generated by the examination of this data to the experts. The first round of the investigation led to the conclusion that the experts deemed the principles for the adaption of navigation were structurally adequate. Yet, experts reported that the principles for online learning environments should be reinterpreted within the framework of e-health applications. The study was terminated in the third Delphi round when it was observed that no new ideas were produced on the principles that were reshaped in each round in line with the expert opinions, all the strengths and weaknesses related to the items were determined, and no views or suggestions were received from the experts. As a result of the study, it was determined that experts reached a consensus on all the principles for the adaptation of navigation in the design of e-health applications. It was also concluded that the agreement between observers (ICC=.930) was excellent.