Ticaret Savaşları ve Korumacı Politikalar: Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye İlişkileri Bakımından Bir İnceleme
Ticaret Savaşları ve Korumacı Politikalar: Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye İlişkileri Bakımından Bir İnceleme
Yazar: Aytekin, İbrahim; Uçan, Okyay
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Türkiye,ABD,Ticaret Savaşı,Ekonomi

Sanayi devrimi ile birlikte ulaşım ve teknolojidekihızlı gelişme küreselleşmenin alt yapısını hazırlamıştır. Sanayi devrimi ileartan üretim ve hammadde ihtiyaçları insanların ülke dışına yönelmelerine nedenolmuştur. Deniz ve demiryolu ulaşımının gelişmesi, ulaşım ağlarınıgüçlendirirken, ülkelerin birbirleriyle hızla temasa geçmelerini sağlamıştır.Bu doğrultuda dünya hızla küreselleşme serüvenine girerken, dünya ayrıca ekonomikve ticari olarak da küreselleşmeye başlamıştır. Bu bağlamda ekonomikküreselleşme temel olarak iki farklı aşamada ortaya çıkmıştır. Bu aşamalardanbirincisi ticari ekonomik serbestlik ikincisi ise finansal ekonomikserbestliktir. Ticari ekonomik serbestleşme, mal ve hizmet ticareti üzerindekiengelleme, tarife ve kontrollerin kaldırılması, uluslararası ticaretin serbestbir şekilde yapılmasını kapsamaktadır. Finansal ekonomik serbestleşme isefinansal piyasaların üzerindeki kontrol ve sınırlamaların kaldırılarak, ulusalve yerel finans piyasalarının uluslararası piyasalara uyumlu hale getirilmesinikapsamaktadır.Ekonominin küreselleşme ile birlikte gittikçe önemkazanmaya başlayan uluslararası ticaret, ülkeleri gerek ham madde bakımından,gerekse de işlenmiş mal ve hizmetler bakımından birbirlerine bağımlı hale getirmiştir.Bu bağlamda ülkeler arasında gittikçe artan dış ticaret, kimi zaman ülkelereolumlu katkı sağlayıp, o ülke vatandaşlarının refah seviyelerini yükseltirken,kimi zaman da bazı ülkeleri ithalat bağımlısı haline dönüştürüp, o ülkeleriüretim toplumundan, tüketim toplumuna dönüştürmektedir. Dolayısıyla günümüzde hiçbirülke, birçok ülke için kaçınılmaz olan, dış ticaret açığı vermekistemeyecektir. Fakat ülke dış ticaret açığı vermekten kaçamıyorsa da bu açığıminimize etmeye çalışacaktır. İşte bu noktada ülkeler korumacı politikalar diyeadlandırdığımız dış ticaret engelleri ile kurlara müdahale etme gibi kartlarınıdevreye sokarak ticaret savaşlarına neden olmaktadırlar. Ticaret savaşlarınınen şiddetlisi 1929 krizi dönemlerinde yaşanırken, savaş sonrası dönemlerdeküçük çaplı olsa da günümüze kadar ulaşmıştır. Bu bağlamda bu çalışmada sonzamanlarda Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında çıkan korumacıpolitikalar ile ticaret savaşları ele alınmıştır.

Sanayi devrimi ile birlikte ulaşım ve teknolojidekihızlı gelişme küreselleşmenin alt yapısını hazırlamıştır. Sanayi devrimi ileartan üretim ve hammadde ihtiyaçları insanların ülke dışına yönelmelerine nedenolmuştur. Deniz ve demiryolu ulaşımının gelişmesi, ulaşım ağlarınıgüçlendirirken, ülkelerin birbirleriyle hızla temasa geçmelerini sağlamıştır.Bu doğrultuda dünya hızla küreselleşme serüvenine girerken, dünya ayrıca ekonomikve ticari olarak da küreselleşmeye başlamıştır. Bu bağlamda ekonomikküreselleşme temel olarak iki farklı aşamada ortaya çıkmıştır. Bu aşamalardanbirincisi ticari ekonomik serbestlik ikincisi ise finansal ekonomikserbestliktir. Ticari ekonomik serbestleşme, mal ve hizmet ticareti üzerindekiengelleme, tarife ve kontrollerin kaldırılması, uluslararası ticaretin serbestbir şekilde yapılmasını kapsamaktadır. Finansal ekonomik serbestleşme isefinansal piyasaların üzerindeki kontrol ve sınırlamaların kaldırılarak, ulusalve yerel finans piyasalarının uluslararası piyasalara uyumlu hale getirilmesinikapsamaktadır.Ekonominin küreselleşme ile birlikte gittikçe önemkazanmaya başlayan uluslararası ticaret, ülkeleri gerek ham madde bakımından,gerekse de işlenmiş mal ve hizmetler bakımından birbirlerine bağımlı hale getirmiştir.Bu bağlamda ülkeler arasında gittikçe artan dış ticaret, kimi zaman ülkelereolumlu katkı sağlayıp, o ülke vatandaşlarının refah seviyelerini yükseltirken,kimi zaman da bazı ülkeleri ithalat bağımlısı haline dönüştürüp, o ülkeleriüretim toplumundan, tüketim toplumuna dönüştürmektedir. Dolayısıyla günümüzde hiçbirülke, birçok ülke için kaçınılmaz olan, dış ticaret açığı vermekistemeyecektir. Fakat ülke dış ticaret açığı vermekten kaçamıyorsa da bu açığıminimize etmeye çalışacaktır. İşte bu noktada ülkeler korumacı politikalar diyeadlandırdığımız dış ticaret engelleri ile kurlara müdahale etme gibi kartlarınıdevreye sokarak ticaret savaşlarına neden olmaktadırlar. Ticaret savaşlarınınen şiddetlisi 1929 krizi dönemlerinde yaşanırken, savaş sonrası dönemlerdeküçük çaplı olsa da günümüze kadar ulaşmıştır. Bu bağlamda bu çalışmada sonzamanlarda Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında çıkan korumacıpolitikalar ile ticaret savaşları ele alınmıştır.