Jeopolitik Açıdan Doğu Akdeniz: Mısır Örneği
Eastern Mediterranean from a Geopolitical Perspective: The Case of Egypt
Yazar: Ateş, Nurdane; Ulukaya, Gülşen
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Political Geography ; Siyasi Coğrafya ; Historical Geography ; Tarihi Coğrafya ; Doğu Akdeniz,Mısır,Enerji Jeopolitiği,Doğal gaz ; Doğu Akdeniz,Mısır,Enerji Jeopolitiği,Doğal gaz,Eastern Mediterranean,Egypt,Energy Geopolitics,Natural Gas

Tarihin her döneminde önemli bir bölge olan Doğu Akdeniz, ilk çağ uygarlıklarından itibaren pek çok devlete ev sahipliği yapmıştır. Sahip olduğu coğrafi konuma bağlı olarak güç mücadelelerinin aktif olarak yaşandığı bu bölge, Süveyş Kanalı’nın açılmasıyla stratejik önemi daha da artmıştır. Bunun yanı sıra, bölgede keşfedilen hidrokarbon rezervleri, Doğu Akdeniz’in jeopolitik ve jeostratejik açıdan kritik bir bölge haline gelmesine olanak sağlamıştır. Jeopolitik ve jeostratejik açıdan önem taşıyan bu sahada meydana gelen gelişmeler, Doğu Akdeniz’e kıyısı olan ülkelere dikkat çekmektedir. Bu ülkelerin arasında yer alan Mısır, antik çağlardan itibaren sahip olduğu stratejik konumu nedeniyle büyük güçlerin istilasına uğramıştır. Genel olarak Mısır’da iktidarı ele geçiren güçlerin tarihine bakıldığında; ilk kralın iktidarı ele geçirdiği Firavunlar Dönemi ile başlamış ve Pers Dönemi, İskender/Grek Dönemi ve İslam Devletleri Dönemi (Emeviler, Abbasiler, Tolunoğulları, İhşidiler, Fatimiler, Eyyübiler, Memlükler ve Osmanlılar) takip etmiştir. Afrika, Asya ve Avrupa arasında bir köprü görevi gören Mısır, sahip olduğu coğrafi konumun yanı sıra keşfedilen hidrokarbon rezervleri ile de önemini korumaya devam etmektedir. Bu çalışmada amaç, Doğu Akdeniz’in coğrafi sınırlarını, jeopolitik konumu ve önemini Mısır üzerinden ele almaktır. Bu kapsamda Mısır’ın tarihsel dönemi ile jeopolitik ve jeostratejik önemine değinildikten sonra sahip olduğu enerji rezervleri ile Doğu Akdeniz’deki enerji rekabetindeki rolüne yer vermektir.

The Eastern Mediterranean, an important region throughout history, has hosted many states since the early civilizations. Due to its geographical location, this region, where power struggles are actively experienced, has increased its strategic importance with the opening of the Suez Canal. In addition, the hydrocarbon reserves discovered in the region have enabled the Eastern Mediterranean to become a critical region in geopolitical and geostrategic terms.The developments in this area, which is of geopolitical and geostrategic importance, draw attention to the countries bordering the Eastern Mediterranean. Egypt, which is among these countries, has been invaded by great powers since ancient times due to its strategic location. When we look at the history of the powers that seized power in Egypt in general; it started with the Pharaoh Period, when the first king seized power, and was followed by the Persian Period, the Alexander/Greek Period and the Islamic States Period (Umayyads, Abbasids, Tulunids, Ikhshidis, Fatimids, Ayyubids, Mamluks and Ottomans). Egypt, which acts as a bridge between Africa, Asia and Europe, continues to maintain its importance with its discovered hydrocarbon reserves as well as its geographical location.The aim of this study is to examine the geographical borders, geopolitical position and importance of the Eastern Mediterranean through Egypt. In this context, after mentioning Egypt's historical period and geopolitical and geostrategic importance, it will include its energy reserves and its role in the energy competition in the Eastern Mediterranean