Bir Sürgün Anlatısı Kondurma Siyaseti
A Narrative of Exile Kondurma Siyaseti
Yazar: Doğan, Muhittin
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 24, 2024
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Kemal Tahir,fictional narrative,sociological criticism,KondurmaSiyaseti,Göl İnsanları ; Kemal Tahir,kurmaca anlatı,sosyolojik eleştiri,KondurmaSiyaseti,Göl İnsanları

Etkili anlatıları bünyesinde taşıyan edebiyat, insana/hayata farklı açılardanbakabilmeyi, onu sorgulamayı, hayatın uzağında değil de merkezinde olmayı öneren biryeniden kurgulamadır. Bilim dallarının ihmal ettiği insana dair önemli veriler, toplumuyansıtan birer ayna görevi üstlenen edebi eserlerde çoğu zaman kendilerine yaşam alanlarıbulabilir. Bu eserlerden bizden önceki toplumlarla ilgili veriler elde edebilir, yazarlarıninsan gerçeğini göz ardı etmeden oluşturdukları kurguları sayesinde hayata dair önemliayrıntılara ulaşılabiliriz.Dönemindeki çoğu yazar gibi Kemal Tahir’in roman ve hikâyelerinin temel dayanağı,dereceleri farklı olmakla birlikte içerisinden çıktığı toplum olur; sanatçı şahit olduğutoplumsal olayları, kurmaca kahramanlar/olaylar üzerinden vermeye çalışır. Kurmacaolmasına rağmen gerçeğin uzağına düşmeyen, içerisinde hayatın gerçeklerine çıkan biryolu her zaman barındıran metinler sayesinde sosyolojik okuma, diğer bilgi kaynaklarınınyanında edebî metinleri de inceleme alanlarının dışında tutmayarak -tıpkı KondurmaSiyaseti adlı anlatıda olduğu gibi- insan gerçeğine ulaşmada daha avantajlı bir hale gelir.Bu çalışmada Kemal Tahir’in Göl İnsanları kitabında bulunan ve Dersim’de yaşayanKürtlerin Rumeli’ye sürgünlerini konu edinen Kondurma Siyaseti adlı hikayesi yazıldığıdönemin toplumsal şartları göz önünde bulundurularak sosyolojik okuma yöntemi ileincelenmiş ve olayların geçtiği zamana ait toplumsal gerçeklere ulaşılmaya çalışılmıştır.

Sociologists often seek to uncover social data through literary works that may beabsent in historical, sociological, or psychological studies. This is because importantaspects of human experience, often overlooked by other branches of science, findexpression in the narratives of writers who immerse themselves in the realities of life.Consequently, elements such as the daily lives, clothing, entertainment, emotions, andthoughts of people from the past are brought to light through literature. These works fillthe gaps left by other disciplines, offering a timeless relevance. By grounding their fictionin the realities of human existence, authors ensure their works remain fresh and unboundby the constraints of a specific time period.In this study, Kemal Tahir’s understanding of art is illuminated by its main circles,the relationship between literature and sociology will be emphasized and his story calledKondurma Siyaseti in his work Göl İnsanları, which we think is a rich text in terms ofsociological reading, will be examined. After the work is analyzed with the “internalreading” method based on content analysis about the social structure of the period will beinvestigated for further information by taking into account the social conditions in whichit was produced, and the “external reading” method, based on the narrative created witha socialist-realistic understanding.