Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet
Seyfeddin el-Bâharzî’nin Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ’ya Arz Ettiği Vâkıalar: Vekâyiu’l-halvet
Yazar: Erkaya, Mahmud Esad
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 18 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Seyrü Sülûk,Vâkıa,Vâkıât,Bâharzî,Kübreviyye

.Vâkıa, tasavvufta sâlikinkalbine gayb âleminden gelen işaret ve mânâları ifâde etmektedir. Esasitibariyle rüyaya benzemekle birlikte uyku ile uyanıklık arasında meydanagelmesi itibariyle umumiyetle rüyadan ayrı bir hal olarak yorumlanmaktadır.Buna rağmen bazı sûfîler rüyaların da vâkıa kapsamında değerlendirilebileceğikanaatindedir. Vâkıalar, Allah’ın emir ve yasaklarına itina ile riayet edenkulların bütün zamanını zikir ve ibadetle geçirmesi neticesinde kalpteoluşabildiği gibi mânevî alanda kabiliyet sahibi kimselerin kalplerine birtakımmânâ ve ilhamların doğması şeklinde de meydana gelebilmektedir. Tasavvuftavâkıalar, seyrü sülûk boyunca kişinin ruhi gelişimine ışık tutan bir emareolarak görülmüş, özellikle halvete giren sâlikin gördüklerini şeyhine anlatmasıneticesinde şeyhinin yorumları doğrultusunda kendisini yönlendirmesi ile zikirvazifelerine devam etmesi konusunda önemli bir kıstas ve işaret olarakyorumlanmıştır. Halvet esnasında görülen Vâkıalar şeyhe arz etmek gayesiyleyazıya geçirilmiş, böylece tasavvuf edebiyatında Vâkıât türü ortaya çıkmıştır.Vâkıât literatürünün örneklerinden biri de Kübreviyye tarikatı şeyhlerindenSeyfüddîn Saîd b. el-Mutahhar b. Saîd el-Bâharzî’nin (ö. 659/1261) şeyhiNecmeddîn-i Kübrâ’ya (ö. 618/1221) arz etmek için yazdığı Vekâyiu’l-halvetyahut Vâkıât adlı eseridir. Bu eser henüz yayınlanmamış olup el yazması haliylemevcuttur. Şeyhinin emri üzerine kaleme aldığı beş varaktan oluşan bu yazmadaBâharzî’nin yedi ayrı vâkıası yer almaktadır. Makale kapsamında öncelikleBâharzî’nin hayatından bahsedilecek, ardından tasavvufta vâkıa kavramı vevâkıaların tasavvufî eğitimdeki fonksiyonu üzerinde durulacak, sonrasında iseBâharzî’nin vâkıalarının çevirisine yer verilecektir.

.Vâkıa, tasavvufta sâlikinkalbine gayb âleminden gelen işaret ve mânâları ifâde etmektedir. Esasitibariyle rüyaya benzemekle birlikte uyku ile uyanıklık arasında meydanagelmesi itibariyle umumiyetle rüyadan ayrı bir hal olarak yorumlanmaktadır.Buna rağmen bazı sûfîler rüyaların da vâkıa kapsamında değerlendirilebileceğikanaatindedir. Vâkıalar, Allah’ın emir ve yasaklarına itina ile riayet edenkulların bütün zamanını zikir ve ibadetle geçirmesi neticesinde kalpteoluşabildiği gibi mânevî alanda kabiliyet sahibi kimselerin kalplerine birtakımmânâ ve ilhamların doğması şeklinde de meydana gelebilmektedir. Tasavvuftavâkıalar, seyrü sülûk boyunca kişinin ruhi gelişimine ışık tutan bir emareolarak görülmüş, özellikle halvete giren sâlikin gördüklerini şeyhine anlatmasıneticesinde şeyhinin yorumları doğrultusunda kendisini yönlendirmesi ile zikirvazifelerine devam etmesi konusunda önemli bir kıstas ve işaret olarakyorumlanmıştır. Halvet esnasında görülen Vâkıalar şeyhe arz etmek gayesiyleyazıya geçirilmiş, böylece tasavvuf edebiyatında Vâkıât türü ortaya çıkmıştır.Vâkıât literatürünün örneklerinden biri de Kübreviyye tarikatı şeyhlerindenSeyfüddîn Saîd b. el-Mutahhar b. Saîd el-Bâharzî’nin (ö. 659/1261) şeyhiNecmeddîn-i Kübrâ’ya (ö. 618/1221) arz etmek için yazdığı Vekâyiu’l-halvetyahut Vâkıât adlı eseridir. Bu eser henüz yayınlanmamış olup el yazması haliylemevcuttur. Şeyhinin emri üzerine kaleme aldığı beş varaktan oluşan bu yazmadaBâharzî’nin yedi ayrı vâkıası yer almaktadır. Makale kapsamında öncelikleBâharzî’nin hayatından bahsedilecek, ardından tasavvufta vâkıa kavramı vevâkıaların tasavvufî eğitimdeki fonksiyonu üzerinde durulacak, sonrasında iseBâharzî’nin vâkıalarının çevirisine yer verilecektir.