AMORTİSÖR SÖNÜMLEME ÖZELLİĞİNE GÖRE DEĞİŞEN FREN BASINCI İLE ABS KONTROL PARAMETRELERİ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMİN FREKANS TEPKİ FONKSİYONU İLE İNCELENMESİ
AMORTİSÖR SÖNÜMLEME ÖZELLİĞİNE GÖRE DEĞİŞEN FREN BASINCI İLE ABS KONTROL PARAMETRELERİ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMİN FREKANS TEPKİ FONKSİYONU İLE İNCELENMESİ
Yazar: Köylü, Hakan; Çınar, Ali; Uçar, Mehmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: ABS, pürüzlü yol, kayma oranı, tekerlek ivmesi, FTF.

Bu çalışmada, ıslak ve kaygan yüzeyli pürüzlü yolda ABS(Anti-Lock Brake System)’nin aktif olduğu sert frenlemeanında farklı karaktesitikte fren basıncı değişimleri ile kayma oranı ve tekerlek ivmesi arasındaki etkileşimler, frekansboyutunda araştırılmıştır. Farklı fren basıncı karakteristikleri, amortisör sönümleme kapasitesini değiştirerek eldeedilmiştir. Bunun için pürüzlü yol üzerinde sert, orta-sert ve yumuşak amortisörlerin ayrı ayrı kullanıldığı ABS testleri,gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmada, tekerlek hızı, taşıt hızı, fren basıncı değişimleri ve etkin yuvarlanma yarıçapıdeğişimleri ölçülmüştür. ABS’nin kontrol ettiği kayma oranı ve tekerlek ivmesi ölçülen parametrelerdenhesaplanmıştır. Elde edilen bulgulardan fren basıncı ile kayma oranı ve tekerlek ivmesi arasında iki farklı frekans tepkifonksiyonu (FTF), MATLAB’da yazılan program ile bulunmuşlardır. FTF sonuçlarında fren basıncının, kayma oranıve tekerlek ivmesini farklı frekanslarda ve şiddetlerde uyardığı görülmüştür. Bu şekilde uyarılan kontrolparametrelerinin fren basıncı değişimlerine karşı gösterdikleri tepkiler, ABS’nin kontrol performansının belirlenmesinisağlamıştır. Buna göre, FTF’lerde yol tipi ve amortisör sönümleme kapasitesi değişimine göre kontrol performansınıbelirleyen faktörlerin, tepkilerin oluşum hızı, tepki şiddeti ve tepki sayısı olduğu görülmüştür. Bunlardan yol tipideğişimi, bu faktörler ile elde edilirken amortisör sönümleme kapasitesi değişimi, bu faktörlerin yanında rezonansfrekanslarında kayma ile belirlenebildiği görülmüştür.

Bu çalışmada, ıslak ve kaygan yüzeyli pürüzlü yolda ABS(Anti-Lock Brake System)’nin aktif olduğu sert frenlemeanında farklı karaktesitikte fren basıncı değişimleri ile kayma oranı ve tekerlek ivmesi arasındaki etkileşimler, frekansboyutunda araştırılmıştır. Farklı fren basıncı karakteristikleri, amortisör sönümleme kapasitesini değiştirerek eldeedilmiştir. Bunun için pürüzlü yol üzerinde sert, orta-sert ve yumuşak amortisörlerin ayrı ayrı kullanıldığı ABS testleri,gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmada, tekerlek hızı, taşıt hızı, fren basıncı değişimleri ve etkin yuvarlanma yarıçapıdeğişimleri ölçülmüştür. ABS’nin kontrol ettiği kayma oranı ve tekerlek ivmesi ölçülen parametrelerdenhesaplanmıştır. Elde edilen bulgulardan fren basıncı ile kayma oranı ve tekerlek ivmesi arasında iki farklı frekans tepkifonksiyonu (FTF), MATLAB’da yazılan program ile bulunmuşlardır. FTF sonuçlarında fren basıncının, kayma oranıve tekerlek ivmesini farklı frekanslarda ve şiddetlerde uyardığı görülmüştür. Bu şekilde uyarılan kontrolparametrelerinin fren basıncı değişimlerine karşı gösterdikleri tepkiler, ABS’nin kontrol performansının belirlenmesinisağlamıştır. Buna göre, FTF’lerde yol tipi ve amortisör sönümleme kapasitesi değişimine göre kontrol performansınıbelirleyen faktörlerin, tepkilerin oluşum hızı, tepki şiddeti ve tepki sayısı olduğu görülmüştür. Bunlardan yol tipideğişimi, bu faktörler ile elde edilirken amortisör sönümleme kapasitesi değişimi, bu faktörlerin yanında rezonansfrekanslarında kayma ile belirlenebildiği görülmüştür.