Kimlik Arayışından Bireyselleşmeye: Cihan Aktaş'ın Seni Dinleyen Biri Romanında Çiftsesli Söylem
From  Seeking  For Identity To Individualization: Dialogic Discourse In Cihan Aktash’s Novel  Seni Dinleyen Biri
Yazar: Baş, Münire Kevser
Dergi: Erdem, Vol. 0 No. 76, 2018
Anahtar kelimeler: Kadın,bireyselleşme,çiftseslilik,Cihan Aktaş,Seni Dinleyen Biri ; Cihan Aktash,novel,dialogic discourse,individualization,Seni Dinleyen Biri

ÖZRomanve öykü kitaplarının yanı sıra kamusallık, sanat ve siyaset etrafında araştırmave denemeleriyle bilinen bir yazar olarak Cihan Aktaş, “kadın” konusuna özelbir ilgi gösterir. Kamuoyunda İslamî kimliği ile tanınan yazarın eserlerinde,geleneksel veya kolektif rollerinden ziyade birey olarak kadının varoluşunuanlamlandırma ve konumunu sorgulama deneyimlerini merkeze alan bir yaklaşımdikkat çekicidir. Nitekim Seni DinleyenBiri adlı romanında Aktaş, söz konusu türden bir sorgulama sürecinideneyimleyen Meral karakteri ekseninde, 1980’li yıllarda İslamî kimlik arayışısürecindeki bir grup üniversiteli genç kızın yaşadığı bireysel değişim vedönüşümlere odaklanır. Romanınteknik bakımdan önemli yönü ise, başkişi Meral’in bireysel deneyimindekisorgulayıcı tutumunu yansıtmak ve gerçekliğin farklı cephelerine ışık tutmaküzere metnin çiftsesli olarak yapılandırılmış olmasıdır. Bu bağlamda çalışmada MihailBahtin’in kuramsal terminolojisinden hareketle eserdeki söz konusu çiftsesliliğisağlayan unsurların incelenmesi hedeflenmektedir. Daha ziyade gizli polemik,gizli diyalog ve polemik vurgu taşıyan itiraf ifadeleriyle gerçekleşençiftsesliliğin, romanın içeriğini şekillendirdiği ve aynı zamanda Meral’inçiftdeğerli bakış açısına sahip bir karakter olarak kurgulandığı görülmektedir.Ayrıca romanda birbirine karşıt söylemlere yer verilmesinin yanında bu türdensöylemlerin birbirlerine ilişkin eleştirilerine imkân tanınmış olması da dikkatçekicidir. Böylelikle Seni Dinleyen Biri,monolojik bir yapı ve söylemle sınırlandırılmaksızın farklı gerçeklikleriokuyucuya duyurabilecek tekniklerle inşa edilen kurgusuyla benzer romanlardanfarklı bir nitelik taşır.Buçalışmada romanın, Türkiye'deki İslamî kadın bireyin sorgulama sürecini temsileden dikkat çekici kurgusundaki farklı yaklaşımların açığa çıkarılmasıhedeflenmektedir. Bunun yanında geleneksel ya da modern kollektif kadınkimliklerinden bireyselleşmeye evrilen bir dönüşüm sürecinde deneyimlenençiftdeğerliliğe işaret eden çiftsesli söylemin de irdelenmesi amaçlanmaktadır.Söz konusu hedefe yönelik olarak Mihail Bahtin’in yaklaşım ve terminolojisiesas alınacaktır. Çalışmanın sonucunda Meral’in sorgulama veitirazları ile eş zamanlı olarak süregiden bir kimlik arayışının, bireyselleşmeve kendini gerçekleştirmeye dönüşmüş olduğuna ilişkin bir değerlendirmehedeflenmektedir.

ABSTRACTFrom  Seeking  For Identity To Individualization: Dialogic Discourse In Cihan Aktash’s Novel  Seni Dinleyen BiriCihan Aktaşshows a special interest in the subject of “woman” as a writer who is known notonly for her novels and short stories but also researches and essays oninstitutionalism, art, and, politics. In the works of the writer, who is knownfor her Islamic identity, it is remarkable that she centralizes women’sexperiences while they seek for the meaning of their existence and questiontheir status. Hence, Aktaş focuses on individual changes and transformationsexperienced by a group of college girls during the process of seeking Islamicidentity in the 1980s, on the axis of Meral, who experienced this kind ofquestioning process.Thetechnique-wise significance of the novel is that it is dialogically structuredso as to enlighten the different sides of reality and to reflect questioningattitude in the individual experience of the protagonist, Meral. In thiscontext, the study aims to examine the elements which provide theaforementioned dialogic to the novel through theoretical framework of MikhailBakhtin. It is evident that not only Meral is created as a character with adialogic perspective, but also the dialogic actualized through hidden polemic,hidden dialogue and confessing statements with polemical emphasis structuresthe content of the novel. It is also noteworthy that conflicting discourses andtheir critiques of each other are made available in the novel. Therefore, SeniDinleyen Biri is of a distinctive quality considering that its plot is able toreflect different realities to the reader and does not limit itself withmonological structure and discourse.The targetof this study is to reveal various approaches of the remarkable fiction thatrepresents the interrogation of Islamic women in Turkey. Additionally, it isaimed to examine the dualism which points to the duality experienced in thetransformation process which evolved from traditional or modern collectivewomen identities to individualization. The approach and terminology of MihailBahtin will be taken as the ground.As a resultof the study, it is intended to evaluate whether an ongoing search for identitywith Meral’s inquiries and objections turned into individualization andself-realization.