hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hz. Peygamber'in Dinî Mimariye Nakşedilen Sözlerinin Bölge Halkına Verdiği Mesajlar -Edirne-Balkanlar (Genel) Mukayesesi-
Hz. Peygamber'in Dinî Mimariye Nakşedilen Sözlerinin Bölge Halkına Verdiği Mesajlar -Edirne-Balkanlar (Genel) Mukayesesi-
Yazar: Tatlı, Bekir
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Mimariye,Nakşedilen,Sözlerinin

Allah Teâlâ tarafından yeryüzünde adaleti tesis etmek üzere yaratıldığına inanan Türk milleti asırlar boyu bu ideal uğruna kıtalararası uzun seferlere seve seve katlanmış ve büyük fetih hareketlerine girişmiştir. Ömrünü fetihlere adayan bu milletin hâkimiyeti altına giren bütün topraklar huzur ve güven ortamına kavuşmuş oluyordu. Türkler, elde ettikleri zaferleri kuru bir toprak kavgası için kullanmamış, buraları vatan haline getirebilmek için fetihler sonrasında da uzun uğraşlar vererek kalıcı imar faaliyetlerine girişmiştir. Đşte bu imar faaliyetleri, başta camiler, medreseler, hanlar, hamamlar, dâruşşifâlar, çeşmeler ve türbeler olmak üzere, hatta mezar taşlarına varıncaya kadar hayatın bütün safhalarını kapsayacak ölçüde geniş bir alanı içine alıyordu. Türklerin Orta Asya bozkırlarından çıkarak fethe başladığı Anadolu coğrafyasından tutun, Balkanlar’a, Ortadoğu’ya ve Afrika’ya kadar ulaştığı istisnasız bütün vatan toprakları bu imar faaliyetlerinin birer şantiye alanı haline getirilmiştir.

Allah Teâlâ tarafından yeryüzünde adaleti tesis etmek üzere yaratıldığına inanan Türk milleti asırlar boyu bu ideal uğruna kıtalararası uzun seferlere seve seve katlanmış ve büyük fetih hareketlerine girişmiştir. Ömrünü fetihlere adayan bu milletin hâkimiyeti altına giren bütün topraklar huzur ve güven ortamına kavuşmuş oluyordu. Türkler, elde ettikleri zaferleri kuru bir toprak kavgası için kullanmamış, buraları vatan haline getirebilmek için fetihler sonrasında da uzun uğraşlar vererek kalıcı imar faaliyetlerine girişmiştir. Đşte bu imar faaliyetleri, başta camiler, medreseler, hanlar, hamamlar, dâruşşifâlar, çeşmeler ve türbeler olmak üzere, hatta mezar taşlarına varıncaya kadar hayatın bütün safhalarını kapsayacak ölçüde geniş bir alanı içine alıyordu. Türklerin Orta Asya bozkırlarından çıkarak fethe başladığı Anadolu coğrafyasından tutun, Balkanlar’a, Ortadoğu’ya ve Afrika’ya kadar ulaştığı istisnasız bütün vatan toprakları bu imar faaliyetlerinin birer şantiye alanı haline getirilmiştir.
İslam Dünyasında Yenilik ve Yenilikçilik Karşıtlığının Zihniyet Kodları -Modern Türkiye Örneği-
Cods of Mentallity of Contradiction to Religious Reform -Modern Turkey As An Example-
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Reform,renewal,religious reform ; Islah, tecdit, dinî tecdit

Dinî Tecdit Karşıtlığının Zihniyet Kodları -Modern Türkiye Örneği- İslam dünyası 19. yüzyıldan bu yana Batı karşısında çok boyutlu mağlubiyet badiresini aşmak için hal çareleri aramakla meşguldür. Bu arayışların dinî alandaki yansıması genellikle ıslah ve tecdit kavramlarıyla ifade edilir. Modern dönem İslam dünyasındaki ıslah ve tecdit faaliyetlerinin daha ziyade Mısır ve Hint alt kıtasında yoğunlaştığına, buna mukabil Türkiye coğrafyasında dinî alanda tecdit (yenilik ve yenilikçilik) fikrinin pek yaygınlaşmadığına, bilakis bu fikre çok ciddi bir rezerv konulduğuna tanık olunur. İşte bu makale, Türkiye ölçeğinde bu muhalif tavrın ne tür bir zihniyetten sadır olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Since 19th century, Islamic world is busy with looking for a way to overcome the problem of multi-dimentioned defeat against West. Reflections of this search on religious field is generally defined by terms of improvement and renewal. It is possible to testify that improvement and renewal activities in modern age Islamic world mostly intensify in Egypt and lower Indian continent, whereas, the idea of renewal and its advocates on religious field around Turkish land didn’t become widespread, on the contrary, it can be seen that there is a serious reserve on this idea. Here this article, we aim to bring up that from which kind of mentallity this contradictive attitude emerges.
İsmâ‘il Hakkı Bursevî’nin Vasiyet-nâme’si
The Testament-name of Ismail Hakkı Bursevi
Yazar: Gümüş, Nevin
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İsmâil Hakkı Bursevî, Tuhfe-i İsmâ‘iliyye, Vasiyet-nâme ; İsmâil Hakkı Bursevî,Tuhfe-i İsmâ‘iliyye,Written Will

Bu çalışmada, İsmâil Hakkı Bursevî’nin vefatından üç yıl önce, Lefkevî İsmâil Paşa tarafından kaleme alınarak tertip ettiği, esasında bir vasiyet-nâme olan Tuhfe-i İsmâ’iliyye adlı eserinin tanıtımı yapılarak eserin metni sunulmuştur. Tuhfe-i İsmâ’iliyye, Klâsik Edebiyatımızda bir tür olan vasiyet-nâmelerin bütün ayırıcı özelliklerinin görüldüğü bir eserdir.Ey ‘âşık! ‘İlme nihâyet yok ve kelâm-ı ma‘rifet hadden artukdur. Pes nice defterler yazılsa vefâ itmez ve nice takrîrler olunsa yine künhi bilinmez ve murâd üzere iş bitmez. Nazar eyle ki sultân-ı a‘zam cemi‘ ‘asâkiri ile Lefke kasabasına sığar mı? Ve tağlara düşen bârân u berf yirlere yağar mı? Ve illâ ‘âlem tufâna gark olur ve zindeler katâr olup ‘âlem-i fenâya çıkulur ve dimişlerdür ki البیدر علي تدل الحبة Ya‘ni ‘âkil olan bir habbeden bir harmana intikâl ider ve remz ile ‘amel yoluna gider. Gerçi bu Tuhfe-i İsmâ‘iliyye iki üç günlük kalemdür. Feemmâ ‘ârife göre bâb-ı ma‘rifetde ‘ilmdür. Hakkı, k’ol sana üç yüz altmış dürlü ‘ilmi yazsa yine me‘âli bir noktadur. Nitekim dimişlerdür ki الجاھلون كثرھا نقطة العلم 76 fikr eyle ki cemi‘ me‘âni ve hakâyıka delâlet iden elfâz hurûf-ı teheccîden mürekkebdür. Ve bu hurûfun dahi aslı elif ve elif dahi yedi noktadan mürekkebdür ki gâyeti nokta-i vâhideye müntehî olur.

In this study, Ismail Hakki Bursevî died three years ago, Lefkevî Ismail Pasha, written by receiving the order to and in fact a testament-name the Tuhfe-i İsmâ'iliyye Orwell's presentation is made and the work the text is presented. Tuhfe-i İsmâ'iliyye, a kind of classical literature as we will see all of the distinctive features is a work.In this study, Ismail Hakki Bursevî died three years ago, Lefkevî Ismail Pasha, written by receiving the order to and in fact a testament-name the Tuhfe-i İsmâ'iliyye Orwell's presentation is made and the work the text is presented. Tuhfe-i İsmâ'iliyye, a kind of classical literature as we will see all of the distinctive features is a work.
Dinî Tutumların Oluşum, Gelişim ve Değişimi
Dinî Tutumların Oluşum, Gelişim ve Değişimi
Yazar: Arslan, Hasan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Tutumlar, Dinî Tutumlar, Oluşum, Gelişim, Değişim

Tutumlar oldukça organize olmuş uzun süreli duygu, inanç ve davranış eğilimleridir. İnsan, tutumlarıyla beraber doğmaz. Onları sonradan edinir. Bireyin tutumları bir takım nedenlerle oluşur, gelişir ve değişir. Tutumların oluşum, gelişim ve değişim nedenlerini bilmek kişinin daha dikkatli bir tutum benimsemesi konusunda kendisine yardımcı olur. Genel tutumlarla ilgili olarak belirtilen hususlar dinî tutumlar için de geçerlidir. Makalede, dinî tutumların oluşum, gelişim ve değişiminde rol oynayan faktörler ele alınmaktadır.

Tutumlar oldukça organize olmuş uzun süreli duygu, inanç ve davranış eğilimleridir. İnsan, tutumlarıyla beraber doğmaz. Onları sonradan edinir. Bireyin tutumları bir takım nedenlerle oluşur, gelişir ve değişir. Tutumların oluşum, gelişim ve değişim nedenlerini bilmek kişinin daha dikkatli bir tutum benimsemesi konusunda kendisine yardımcı olur. Genel tutumlarla ilgili olarak belirtilen hususlar dinî tutumlar için de geçerlidir. Makalede, dinî tutumların oluşum, gelişim ve değişiminde rol oynayan faktörler ele alınmaktadır.
İmam Şafii’nin Ehl-i Beyt ve İlk Halifeler ile İlgili Tasavvuru/Algısı
İmam Şafii’nin Ehl-i Beyt ve İlk Halifeler ile İlgili Tasavvuru/Algısı
Yazar: Karabiber, Namık Kemal
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: İmam Şafiî, Ehl-i Beyt, Hulefa-i Râşidîn, Abbasiler, Emeviler

Gerek ehl-i beyt ve gerekse Hulefa-i Raşidin siyasal konularda tartışma konusu olmuşlardır. Bu tartışmalar toplumun farklı kesimlerinde bölünmelere ve ayrışımlara neden olmuştur. Siyasal alandaki bu tartışmalar zamanla beraberinde fırkalaşmayı da getirmiştir. İmam Şafii’nin yaşadığı dönemde de benzer tartışmalar yapılmış ve İmam Şafii de bu tartışmalar ile ilgili fikrini şiir ile dile getirmiştir. Ehl-i Beyt’e taraftar olanlara Rafızi, Hz. Ali ve ehl-i beyt’e düşmanlık edenlere de Nâsıbî denildiğini yapılan tartışmalardan anlamaktayız. İmam Şafii her iki görüş sahiplerine de mesafeli olduğunu ifade etmiş ve bu konuda kendisine has fikirler ileri sürmüştür.

Gerek ehl-i beyt ve gerekse Hulefa-i Raşidin siyasal konularda tartışma konusu olmuşlardır. Bu tartışmalar toplumun farklı kesimlerinde bölünmelere ve ayrışımlara neden olmuştur. Siyasal alandaki bu tartışmalar zamanla beraberinde fırkalaşmayı da getirmiştir. İmam Şafii’nin yaşadığı dönemde de benzer tartışmalar yapılmış ve İmam Şafii de bu tartışmalar ile ilgili fikrini şiir ile dile getirmiştir. Ehl-i Beyt’e taraftar olanlara Rafızi, Hz. Ali ve ehl-i beyt’e düşmanlık edenlere de Nâsıbî denildiğini yapılan tartışmalardan anlamaktayız. İmam Şafii her iki görüş sahiplerine de mesafeli olduğunu ifade etmiş ve bu konuda kendisine has fikirler ileri sürmüştür.
Kıraatçılar ve Nahivciler’e Göre Sakin Nûnun ve Tenvînin Hükümleri
Kıraatçılar ve Nahivciler’e Göre Sakin Nûnun ve Tenvînin Hükümleri
Yazar: Özli, Muzaffer
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Readers of Qur’ân,Philologists,Nunation,Explanation,Concealment,Alteration,Assimilation ; Kıraatçılar, Nahivciler, Tenvîn, İzhâr, İhfâ, İklâb, İdğâm

Sâkin nûn denilince, cezmli Nûn akla gelir. Tenvîn, yani iki üstün (-ً) iki esre  (-ٍ)  ve iki ötre (-ٌ) de ağızdan çıkan lâfız bakımından Sâkin nûn (نْ) gibi kabul edilir.  Çünkü tenvîn, “ Nun gibi okumak” manasında bir tabirdir. Bu sebepten ğunne ile ilgili konularda, “Tenvîn ve sâkin nûn” terimleri daima birlikte kullanılagelmiştir. Kıraatçılara ve Nahivcilere göre Tenvîn ve sâkin nûn’un dört hali vardır: 1- İzhâr, 2- İhfâ, 3- İklâb, 4 -İdğâm.Kıraat ve Nahiv âlimleri sâkin nûnun ve tenvîni; İzhâr, İhfâ, İklâb ve İdğâm olmak üzere dört ana kısma ayırmışlardır. Tenvîn’in manası nûnlamak demektir. Bilhassa isimlerin sonuna yazı olarak değil, lafzan sıla halinde bitişen sakin nûndur. Sâkin nûn ise harekesi olmayan nûn demektir. Tenvîn telaffuz bakımında sâkin nûn demek olduğu için, sâkin nûna ait olan hükümler ona da şâmildir.

When we mention the consonant Nun we mantion Nunation, in fact. Nunation means double “an” and it gives douple “in” and double “un”. It is accepted as the consonent Nun ( ْن .(When it is pronunced. Because Nunation means “reading such as Nun”. The words “ğunne” and Nunation and consonant Nun have always been used together. According to readers of the Qur’an and Philologists there are four ways Nunation and consonant Nun. They are Explanation, Concealment, Alteration, Assimilation.When we mention the consonant Nun we mantion Nunation, in fact. Nunation means double “an” and it gives douple “in” and double “un”. It is accepted as the consonent Nun ( ْن .(When it is pronunced. Because Nunation means “reading such as Nun”. The words “ğunne” and Nunation and consonant Nun have always been used together. According to readers of the Qur’an and Philologists there are four ways Nunation and consonant Nun. They are Explanation, Concealment, Alteration, Assimilation.
Bağlamcılık'a Yönelik Bir Eleştiri
Bağlamcılık'a Yönelik Bir Eleştiri
Yazar: Kuvancı, Cenan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Bağlam, bağlamcılık, dil-kullanım, anlam, ve hakikat

Bağlamcı yaklaşıma göre, anlam dilin kullanım bağlamında oluşur; ve belli bir yaşam biçimine yaslanır. Salt dil yoluyla nüfuz edebileceğimiz bizâtihî bir anlam yoktur. Ayrıca, mantık ilkeleri ve akıl da linguistik bir cemaate bağlıdır. Bu, son derece indirgemeci bir yaklaşımdır. Çünkü bu yaklaşımda, “güzel,” “doğru,” “hakikat” gibi kavramlar dilsel-toplumsal kurgu olarak ele alınmıştır. Gerçekte, bu kavramlar gerçekliğe atıfta bulunur ve ontolojik bir temele sahiptir.

Bağlamcı yaklaşıma göre, anlam dilin kullanım bağlamında oluşur; ve belli bir yaşam biçimine yaslanır. Salt dil yoluyla nüfuz edebileceğimiz bizâtihî bir anlam yoktur. Ayrıca, mantık ilkeleri ve akıl da linguistik bir cemaate bağlıdır. Bu, son derece indirgemeci bir yaklaşımdır. Çünkü bu yaklaşımda, “güzel,” “doğru,” “hakikat” gibi kavramlar dilsel-toplumsal kurgu olarak ele alınmıştır. Gerçekte, bu kavramlar gerçekliğe atıfta bulunur ve ontolojik bir temele sahiptir.
Debûsî’nin Hadisleri Anlama ve Yorumlama İlkeleri
Debûsî’nin Hadisleri Anlama ve Yorumlama İlkeleri
Yazar: Tuzcu, Recep
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ebû Zeyd ed-Debûsî, Hadis, Yorum, istikra, Semantik

Karahanlılar döneminde yaşayan Ebû Zeyd ed-Debûsî (430/1038), fıkıh tarihinde önemli şahsiyetlerden biridir. Mukayeseli İslam Hukukunun kurucusu kabul edilmektedir. İslam Hukukunun her alanında ve tasavvufla ilgili eserlerinde kendine has görüş ve yorumlar ileri sürmüştür. Bu çalışmada onun hadisleri yorumlama yöntemi tespit edilmeye çalışılacaktır. Debûsî, hadis yorumunda genellikle istikrâ yöntemini kullanmış, muhalifleri ile ihtilaf edilen kelimenin anlamını tespitte, semantik ilminden de istifade etmiştir.

Karahanlılar döneminde yaşayan Ebû Zeyd ed-Debûsî (430/1038), fıkıh tarihinde önemli şahsiyetlerden biridir. Mukayeseli İslam Hukukunun kurucusu kabul edilmektedir. İslam Hukukunun her alanında ve tasavvufla ilgili eserlerinde kendine has görüş ve yorumlar ileri sürmüştür. Bu çalışmada onun hadisleri yorumlama yöntemi tespit edilmeye çalışılacaktır. Debûsî, hadis yorumunda genellikle istikrâ yöntemini kullanmış, muhalifleri ile ihtilaf edilen kelimenin anlamını tespitte, semantik ilminden de istifade etmiştir.
Kurban Teorileri
Kurban Teorileri
Yazar: Çetin, Özer
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Kurban, teori, kan, hediye, totem, şiddet, büyü, arketip

Geçen yüzyılın başlarından itibaren farklı bilim dallarına mensup bilim adamları kurban konusunda çalışmaya başladılar. Bu çalışmaların çoğunda evrim teorisinin etkileri görülmektedir. Evrim teorisinden etkilenen araştırmacılar kurban ritüelinin kökenine dönük çalışmalar yapmışlar ve konuyla ilgili farklı teoriler geliştirmişlerdir. Kurban konusunda çok sayıda teori vardır. Bunun nedenleri bilim adamlarının farklı bilim dallarına mensup olmaları, değişik kültür ortamlarında araştırmalar yapmaları ve kurbanın karmaşık yapıda olmasıdır. Teoriler kurbanı farklı bakış açılarından ele alarak kurbanın daha iyi anlaşılmasını sağlamışlardır. Bu araştırmada kurban teorilerin en popüler olanlarından bazıları tanıtılacak ve onlara yöneltilen eleştirilere değinilecektir. Bu teoriler hediye teorisi, komünyon teorisi, ilişki teorisi, büyü teorisi, psikanalitik teori, mimetik teori, analitik teori ve arketip teorisidir.

Geçen yüzyılın başlarından itibaren farklı bilim dallarına mensup bilim adamları kurban konusunda çalışmaya başladılar. Bu çalışmaların çoğunda evrim teorisinin etkileri görülmektedir. Evrim teorisinden etkilenen araştırmacılar kurban ritüelinin kökenine dönük çalışmalar yapmışlar ve konuyla ilgili farklı teoriler geliştirmişlerdir. Kurban konusunda çok sayıda teori vardır. Bunun nedenleri bilim adamlarının farklı bilim dallarına mensup olmaları, değişik kültür ortamlarında araştırmalar yapmaları ve kurbanın karmaşık yapıda olmasıdır. Teoriler kurbanı farklı bakış açılarından ele alarak kurbanın daha iyi anlaşılmasını sağlamışlardır. Bu araştırmada kurban teorilerin en popüler olanlarından bazıları tanıtılacak ve onlara yöneltilen eleştirilere değinilecektir. Bu teoriler hediye teorisi, komünyon teorisi, ilişki teorisi, büyü teorisi, psikanalitik teori, mimetik teori, analitik teori ve arketip teorisidir.
Kur’ân’ın Mucizevî Korunması (9-10 Mayıs 2009-İstanbul)
Kur’ân’ın Mucizevî Korunması (9-10 Mayıs 2009-İstanbul)
Yazar: Baltacı, Burhan
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 9 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Kur’ân,Mucizevî,Korunması

Akademik Araştırmalar ve İnternet Vakfı ve Yeni Ümit Dergisi tarafından 9–10 Mayıs 2009 tarihlerinde İstanbul’da Fırat Kültür Merkezi’nde Kur’ân’ın Mucizevî Korunması sempozyumu düzenlenmiş, toplantılar aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir. Birinci Gün: 09 Mayıs 2009 Cumartesi Saat 10:00’da sempozyum Beyazıt Camii İmamı Suat Gözütok’un Kur’ân-ı Kerîm tilaveti ile açıldı. Protokol konuşmaları esnasında aşağıdaki görüşlere yer verildi. DEÜ. İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ömer Dumlu peygamberlik tarihinden kesitler sunarak başladığı konuşmasında, peygamberlerin öğretilerinin günümüze nasıl aktarıldığına dikkat çekti. Bu açıdan bakıldığında Kur’ân’ın günümüze kadar ulaşmasındaki sağlamlığa örneklerle yer verdi. Konuşmasını, bundan sonra yapılacak sempozyumlarda “Kur’ân’ın içerik olarak anlaşılması ve anlaşılarak okunması” konularına öncelik verilmesini teklif ederek tamamladı.

Akademik Araştırmalar ve İnternet Vakfı ve Yeni Ümit Dergisi tarafından 9–10 Mayıs 2009 tarihlerinde İstanbul’da Fırat Kültür Merkezi’nde Kur’ân’ın Mucizevî Korunması sempozyumu düzenlenmiş, toplantılar aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir. Birinci Gün: 09 Mayıs 2009 Cumartesi Saat 10:00’da sempozyum Beyazıt Camii İmamı Suat Gözütok’un Kur’ân-ı Kerîm tilaveti ile açıldı. Protokol konuşmaları esnasında aşağıdaki görüşlere yer verildi. DEÜ. İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ömer Dumlu peygamberlik tarihinden kesitler sunarak başladığı konuşmasında, peygamberlerin öğretilerinin günümüze nasıl aktarıldığına dikkat çekti. Bu açıdan bakıldığında Kur’ân’ın günümüze kadar ulaşmasındaki sağlamlığa örneklerle yer verdi. Konuşmasını, bundan sonra yapılacak sempozyumlarda “Kur’ân’ın içerik olarak anlaşılması ve anlaşılarak okunması” konularına öncelik verilmesini teklif ederek tamamladı.
Kur’an’ın Kur’an’la Tefsiri: Bir Mahiyet Soruşturması
Kur’an’ın Kur’an’la Tefsiri: Bir Mahiyet Soruşturması
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Kur’an, Hadis-Sünnet, Kur’an tefsiri, tefsirin kaynakları

Kur’an’ın Kur’an’la tefsirinden söz edildiğinde, genellikle bunun gayet sağlam ve sağlıklı bir metot olduğu düşünülür. Bu düşünüş özellikle günümüzde Kur’an ve tefsirle meşgul olan birçok müslümana çok cazip gözükür. Peki, ilmî düzeyde Kur’an’ın Kur’an’la tefsir metodundan söz etmek mümkün müdür? Şayet mümkünse bu metod Kur’an metninde verili midir? Diğer bir deyişle, söz konusu metot, müfessirin ya da anlayıp yorumlayan öznenin dirayetinden bağımsız nitelikte midir, yoksa onun dirayetine bağlı bir keyfiyette midir? Ayrıca, Kur’an’ı Kur’an’dan anlamak, kimilerince iddia edildiği gibi, gerçekten problemsiz bir anlama tarzı mıdır? Eğer böyleyse, İslam’ın ilk asırlarından bugüne değin sayısız tefsir kitabı niçin yazılmış ve onca ayetle ilgili anlam/yorum ihtilafları niçin hâlâ son bulmamıştır? Tefsir sahasındaki bunca eser ve bunca ihtilaf Kur’an’ın bir mucizevi kelam olmasından mı yoksa ilmî düzeyde hem zor hem de farklı şekillerde anlaşılabilir bir metin olmasından mı neşet etmiştir? İşte bu makalede bütün bu sorular tartışılacak ve sonuçta Kur’an’ın Kur’an’la tefsirine dair genel kabul görenden farklı bir kanaat ortaya konulacaktır.

Kur’an’ın Kur’an’la tefsirinden söz edildiğinde, genellikle bunun gayet sağlam ve sağlıklı bir metot olduğu düşünülür. Bu düşünüş özellikle günümüzde Kur’an ve tefsirle meşgul olan birçok müslümana çok cazip gözükür. Peki, ilmî düzeyde Kur’an’ın Kur’an’la tefsir metodundan söz etmek mümkün müdür? Şayet mümkünse bu metod Kur’an metninde verili midir? Diğer bir deyişle, söz konusu metot, müfessirin ya da anlayıp yorumlayan öznenin dirayetinden bağımsız nitelikte midir, yoksa onun dirayetine bağlı bir keyfiyette midir? Ayrıca, Kur’an’ı Kur’an’dan anlamak, kimilerince iddia edildiği gibi, gerçekten problemsiz bir anlama tarzı mıdır? Eğer böyleyse, İslam’ın ilk asırlarından bugüne değin sayısız tefsir kitabı niçin yazılmış ve onca ayetle ilgili anlam/yorum ihtilafları niçin hâlâ son bulmamıştır? Tefsir sahasındaki bunca eser ve bunca ihtilaf Kur’an’ın bir mucizevi kelam olmasından mı yoksa ilmî düzeyde hem zor hem de farklı şekillerde anlaşılabilir bir metin olmasından mı neşet etmiştir? İşte bu makalede bütün bu sorular tartışılacak ve sonuçta Kur’an’ın Kur’an’la tefsirine dair genel kabul görenden farklı bir kanaat ortaya konulacaktır.
Sünnet’e Bağlılığı ve Bazı Kritik Olaylardaki Dikkat Çekici Durumu Açısından Hz. Osman
Sünnet’e Bağlılığı ve Bazı Kritik Olaylardaki Dikkat Çekici Durumu Açısından Hz. Osman
Yazar: Tatlı, Bekir
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Halife Osman b. Affân, Bedir Savaşı, Uhut Savaşı, Rıdvan bey’atı, Sünnet, hadis

Halifeliği döneminde zaman zaman özellikle devlet idaresindeki bazı tasarrufları yüzünden eleştiri oklarını kendisinde toplayan Osman b. Affân, bazı muhalifleri tarafından Hz. Peygamber zamanında sergilemiş olduğu kimi tutum ve davranışlar sebebiyle de tenkit edilmiştir. İşte bu çalışmada, Hz. Osman’ın üç önemli olaydaki tutumu yani Bedir savaşında bulunmayışı, Uhut savaşında bozguna uğrayarak düşman ordusundan kaçan Müslümanlardan biri oluşu ve Rıdvan bey’atına katılmayışı hakkında kendisine yöneltilen eleştirilerin rivâyetlerdeki kaynakları ortaya konulmakta ve bunlar senet ve metin açısından değerlendirmeye tâbi tutulmaktadır.

Halifeliği döneminde zaman zaman özellikle devlet idaresindeki bazı tasarrufları yüzünden eleştiri oklarını kendisinde toplayan Osman b. Affân, bazı muhalifleri tarafından Hz. Peygamber zamanında sergilemiş olduğu kimi tutum ve davranışlar sebebiyle de tenkit edilmiştir. İşte bu çalışmada, Hz. Osman’ın üç önemli olaydaki tutumu yani Bedir savaşında bulunmayışı, Uhut savaşında bozguna uğrayarak düşman ordusundan kaçan Müslümanlardan biri oluşu ve Rıdvan bey’atına katılmayışı hakkında kendisine yöneltilen eleştirilerin rivâyetlerdeki kaynakları ortaya konulmakta ve bunlar senet ve metin açısından değerlendirmeye tâbi tutulmaktadır.
Türkiye’de Kimlik Arayışları ve İslam
Türkiye’de Kimlik Arayışları ve İslam
Yazar: Alperen, Abdullah
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 8 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Din, modernleşme, sekülerleşme, kimlik

Bu çalışmada, din ve kimlik olgusunun modernleşme sürecinde geçirdiği değişim ve dönüşümler incelenecektir. Modernleşmenin dinin alanını oldukça daraltması; dinin toplumsal kimliğin inşasındaki rolü ile ilgili sorgulamaları da beraberinde getirmiştir.  Modernleşme ile birlikte insanlar geleneksel kalıp ve yapılarından koparak yeni bir sürece girmişlerdir. Özellikle sekülerleşme teorisinin ifade ettiği, toplumlar geliştikçe dinin etkisinin gittikçe zayıflayacağı ve hatta tamamen ortadan kalkacağı öngörüsü sosyal kimliğin inşasında dinin rolünü tartışılır hale getirmiştir. Ayrıca, bu sürecin beklenildiği gibi gerçekleşmemesi insanlarda yaralı bilinç durumunun oluşmasına neden olmuştur. Çalışmayla amaçlanan; modernleşme ile ortaya çıkan parçalı kimliklerin bütünleştirilmesinde dinin etkin bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktır.

Bu çalışmada, din ve kimlik olgusunun modernleşme sürecinde geçirdiği değişim ve dönüşümler incelenecektir. Modernleşmenin dinin alanını oldukça daraltması; dinin toplumsal kimliğin inşasındaki rolü ile ilgili sorgulamaları da beraberinde getirmiştir.  Modernleşme ile birlikte insanlar geleneksel kalıp ve yapılarından koparak yeni bir sürece girmişlerdir. Özellikle sekülerleşme teorisinin ifade ettiği, toplumlar geliştikçe dinin etkisinin gittikçe zayıflayacağı ve hatta tamamen ortadan kalkacağı öngörüsü sosyal kimliğin inşasında dinin rolünü tartışılır hale getirmiştir. Ayrıca, bu sürecin beklenildiği gibi gerçekleşmemesi insanlarda yaralı bilinç durumunun oluşmasına neden olmuştur. Çalışmayla amaçlanan; modernleşme ile ortaya çıkan parçalı kimliklerin bütünleştirilmesinde dinin etkin bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktır.