Kârlılık ve Hisse Senedi Getiri İlişkisi: BİST’te Bir Uygulama
He Relationship Between Profitability and Stock Return: An Application in BIST
Yazar: Yalçın, Selçuk
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 88, 2025
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Financial Econometrics ; Finansal Ekonometri ; Hisse senedi getirisi,Kârlılık,Kantil regresyon ; Stock return,Profitability,Quantile regression

Finansal piyasaların gelişmesi ve yatırım araçlarının çeşitlenmesiyle birlikte, firmaların finansal performans göstergelerinin sermaye piyasaları üzerindeki etkileri hem teorik hem de ampirik açıdan önemli bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Kârlılık oranları bu finansal göstergeler arasında kullanılan başlıca ölçütlerden biridir. Bu çalışma, başlıca kârlılık oranları olan Aktif Kârlılık (ROA), Özsermaye Kârlılığı (ROE), Net Kâr Marjı ve Hisse Başına Kâr (EPS) değişkenlerinin hisse senedi getirileri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın veri seti Borsa İstanbul (BIST)’da yer alan en yüksek işlem hacmine ve piyasa değerine sahip ilk 50 firmanın oluşturduğu BIST 50 endeksinde yer alan ve verilerine ulaşılabilen firmalardan elde edilen seçilmiş değişkenler aracılığıyla oluşturulmuştur. Çalışma 2004-2024 dönemini kapsamaktadır. Çalışmada kantil regresyon yöntemi kullanılarak bu karlılık oranlarının farklı getiri düzeylerine sahip firmalar üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, aktif kârlılık değişkeni üst kantillerde (q70, q80, q90) hisse getirisi üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermektedir. Bu durum, yüksek getiriye sahip firmalarda aktif kârlılığın yatırımcılar açısından belirleyici bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşılık, özsermaye kârlılığı, net kâr marjı ve hisse başına kâr değişkenlerinin hiçbir kantilde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu sonuçlar, yatırımcıların yüksek getirili firmalarda varlık etkinliğine daha fazla önem verdiğini göstermektedir. Çalışma, kârlılık göstergelerinin hisse performansına olan asimetrik etkilerine ışık tutarak portföy yönetimi ve yatırım stratejilerine yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır.

With the development of financial markets and the diversification of investment instruments, the effects of financial performance indicators of companies on capital markets have become an important research area both theoretically and empirically. Profitability ratios are one of the main measures used among these financial indicators. This study aims to examine the effects of the main profitability ratios, namely Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), Net Profit Margin and Earnings Per Share (EPS) variables on stock returns. In the analyses, the quantile regression method is used to analyse the effects of these ratios on firms with different return levels. According to the findings, the return on assets variable has a positive and statistically significant effect on stock returns in the upper quantiles (q70, q80, q90). This reveals that return on assets is a determining factor for investors in firms with high returns. On the other hand, return on equity, net profit margin and earnings per share variables do not have a significant effect in any quantile. These results suggest that investors attach more importance to asset efficiency in high-yielding firms. The study sheds light on the asymmetric effects of profitability indicators on stock performance and provides important implications for portfolio management and investment strategies.