Örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde petiol özsuyu nitrat azotu ile bitki ve toprak azot değerleri arasındaki ilişkiler
Relationships between petiol sap nitrate with nitrogen content of soil and plant in protected cucumber cultivation
Yazar: Özkan, Cevdet Fehmi; Demirtaş, Elif  İşıl; Öktüren Asri, Filiz; Arı, Nuri
Dergi: Derim, Vol. 35 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: hıyar,petiol özsuyu analizi,nitrat,Seçici iyon metre,Test şeritleri ; Cucumber,Petiole sap analysis,Nitrate,Selective ionmeter,Test strips

Ülkemiz örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde hıyarüretimi domatesten sonra ikinci sırada yer almaktadır. Gübreleme her türlübitkisel üretimde olduğu gibi hıyar yetiştiriciliğinde de verim ve kaliteüzerine önemli düzeyde etkilidir. Bitkinin beslenme durumunun hızlı bir şekildebelirlenip gerekli önlemlerin alınması, özellikle serada yapılan üretimfaaliyetinde önemlidir. Hızlı ve kolay bir metot olarak petiol özsuyu NO3-N’umiktarının belirlenerek bitkinin azotla beslenme durumunun tespitinde kullanımıson yıllarda ilgi görmektedir. Bu araştırma serada yetiştirilen hıyarın azotlabeslenme durumunun tespitinde kullanılmak üzere petiol özsuyu NO3-N’uiçeriği ile toprak ve bitkinin farklı azot bileşikleri arasındaki ilişkileribelirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemede, bitki (petiol özsuyu, yaprak) vetoprak örnekleri ilk çiçeklenme ve hasat dönemi olmak üzere iki farklı dönemdealınmıştır. Petiol özsuyu örneklerinde NO3-N miktarını belirlemekiçin iki farklı hızlı test tekniği; seçici iyon metre ve test şeritlerikullanılmıştır. Ayrıca standart metotlarla yaprak örneklerinde NO3-N’uve toplam azot, toprak örneklerinde ise organik madde, NO3-N’u vetoplam N değerleri belirlenmiştir. Her iki örnek alma döneminde elde edilendeğerler birlikte incelendiğinde; seçici iyon metreyle ölçülen petiol özsuyu NO3-N’uile yaprağın toplam N ve NO3-N’u içeriği yanında toprak NO3-N’uarasında önemli düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Petiol özsuyunda testşeritleri ile belirlenen NO3-N’u ile sadece toprak NO3-N’uarasındaki önemli ilişki her iki dönemde ortaya çıkmıştır. Seçici iyon metreyleölçülen petiol özsuyu nitrat konsantrasyonu ile yaprak toplam azotu arasındakiilişkinin her iki dönemde de önemli düzeyde gerçekleşmesi, bitkinin N ilebeslenme durumunun belirlenmesinde hızlı test tekniklerinin hıyar yetiştirilensera koşullarında kullanılabileceğinin göstergesi olarak değerlendirilebilir.

Cucumber production inTurkey is second place after tomato in protected vegetable cultivation.Fertilization is important to increase yield and quality of cucumber. Todetermine the plant nutritional status by quick test techniques and to make thenecessary adjustments in fertilization program immediately, is important. Todetermine the nutritional status of the plant N, the determination of theamount of petiole sap NO3-N as a quick and easy method, has becomewidespread in recent years. This research was carried out to determine therelationship between the petiole sap NO3-N content and the Ncompounds of soil and leaf for indicating N status of cucumber. Plant (petiole,leaf) and soil samples were taken at first blossom and harvest periods. Ion metersand test strips were used to determine the amount of NO3-N inpetiole extract. Total N and NO3-N in leaves and organic matter, NO3-Nand total N values in soil were determined. It was found that there weresignificant correlations between NO3-N determined by selective ion meterin petiole extract with total N and NO3-N content of leaf and soilNO3-N in two sampling periods. The important relationship between NO3-Ndetermined by test strips of petiole sap and soil NO3-N was observedin both sampling periods. Since the relationship between the petiole sapnitrate content measured with selective ion meter and the leaf total N is verysignificant in both periods, it can be considered as an indication of rapidtest technique which can be used to determine the N content of the plant in theprotected cucumber cultivation.