Akıllı Şebeke Olgunluk Modelinin Dünya Çapındaki Uyarlamaları ve Türkiye İçin Öneriler
Worldwide Adaptations of Smart Grid Maturity Model and Suggestions for Turkey
Yazar: İlisulu, Fadime; Tarhan, Ayça; Kavak, Kubilay
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; Akıllı şebeke,olgunluk modeli,akıllı şebeke modelleri,akıllı şebeke yönetimi,olgunluk değerlendirme ; Smart grid,maturity model,smart grid models,smart grid management,maturity assessment

Elektriğe olan ihtiyacın sürekli artması ve teknolojinin ilerlemesiyle birlikte ülkeler, elektrik şebekesinde bilgi ve iletişim teknolojisini kullanan, aynı zamanda verimli ve güvenilir bir altyapı sunan akıllı şebekelere yönelmektedir. Ülkeler klasik şebekelerden akıllı şebekelere geçiş sürecinde hedeflerini belirlemek ve hedefleri gerçekleştirme sürecini yönetebilmek için stratejilere ve yol haritalarına ihtiyaç duymaktadır. Bu kapsamda bu ihtiyacı karşılamak, süreçlerin yönetimini kolaylaştırmak ve süreçleri iyileştirmek için alana özgü olgunluk modelleri kullanılmaktadır. Akıllı şebeke alanında ise 2011 yılında Akıllı Şebeke Olgunluk Modeli (Smart Grid Maturity Model – SGMM) yayınlanmıştır. SGMM, akıllı şebekelere geçişte hedeflerin ve bu hedeflere yönelik yol haritalarının oluşturulması, geçiş sürecinin yönetilmesi amacıyla bir kılavuz olarak hazırlanmıştır. Bazı ülkeler akıllı şebekeye geçişte bu modeli referans almaktadır. Ancak, literatürdeki çalışmalar incelendiğinde SGMM’yi doğrudan kullanan çalışmalara rastlanılmadığı, SGMM’nin uyarlanarak veya başka modellerle sentezlenerek kullanıldığı görülmüştür. Bu çalışmada, SGMM’yi uyarlayarak akıllı şebekeye geçiş sürecini planlayan ülke ve bölgeler incelenmekte, modelin yetenek ve karakteristikleri ile SGMM’nin uyarlanmasındaki bazı güçlükler irdelenmektedir.  SGMM akıllı şebekelere geçişte yol gösterici olmakla birlikte, yapılan incelemede sadece sertifikalı değerlendiricilerin modeli kullanmak için nitelikli sayılması ve modelin farklı ülkelerin elektrik piyasa yapılarına, sektördeki piyasa oyuncularına göre uyarlanabilir olmaması ve değerlendirmede kullanılan puanlandırma yönteminin açık olmaması başlıca güçlüklerdir. Yapılan çalışmada, Türkiye’nin akıllı şebekelere geçiş için ne aşamada olduğu da incelenmekte, Türkiye açısından modelin kullanımına yönelik güçlü ve zayıf yönler ile kullanımın oluşturacağı fırsatlar ve tehditler değerlendirilmekte, öneriler sunulmaktadır.

With the growing demand for electricity and advancement of technology, countries are trending to smart grids that use information and communication technology and that provide an efficient and reliable infrastructure. Many countries need roadmaps and strategies in order to set their goals and manage the process of achieving the targets in transitioning from traditional grid system to smart grid. In this context, domain specific maturity models are used to meet this need, to facilitate the management of processes and to improve processes. Smart Grid Maturity Model (SGMM) was published for the domain of smart grid in 2011. SGMM has been prepared as a guide for determining targets, establishing roadmaps and management of the transition process to smart grids. Some countries refer to this model during their transition to smart grids; however, when the literature studies are examined, it is seen that there are no studies that directly use SGMM - rather, SGMM is used by adapting or synthesizing with other models.  In this study, countries and regions planning the smart grid transition process with adaptation of Smart Grid Maturity Model, the characteristics and capabilities of this model, and advantages and disadvantages of the model in adaptations are examined. Although SGMM is a guide for transitioning to smart grid, the main difficulties are the fact that the only certified evaluators are qualified to use the model, the model is not adaptable to the electricity market of different countries and market players in the sector, and the scoring method used in the assessment is not clear. In this study, Turkey's current state in transitioning to smart grids is also examined; strengths and weaknesses together with opportunities and threats for the use of the model in Turkey are evaluated, and suggestions are proposed.