İmam Mâturîdî'nin Siyaset Anlayışında Öne Çıkan Yönetim İlkeleri
İmam Mâturîdî'nin Siyaset Anlayışında Öne Çıkan Yönetim İlkeleri
Yazar: Şaşa, Mehmet
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Mâturîdî,siyaset,yönetim,ilkeler

Mâturîdî’nin günümüze ulaşan eserlerine bakıldığında onun, klasikkelam eserlerinde olduğu gibi “imamet/hilafet” şeklinde müstakil başlık açmaksuretiyle bu konuyu ele almadığı görülmektedir. Ancak onun böyle bir tutumsergilemiş olması, siyaset ve yönetim meseleleri ile ilgilenmediği anlamınagelmez. Çünkü o, özellikle de bazı ayetlerin tefsirinde bir takım evrenselyönetim ilkeleri çıkarmış ve önermiştir. Tespit ettiğimiz kadarıyla mütevatirhaberi ilham almak suretiyle onun öne sürdüğü en önemli yönetim ilkeleri şunlardır:Adalet, şûra/istişare, emaneti ehline verme, ulu’l-emre itaat, din ve vicdanözgürlüğü, dinî hükümlerin uygulanması, biat. Bu ilkeler bağlamında onun ifadeettiği hususlar, günümüz siyaset ve yönetim anlayışına da ışık tutabilecekdüzeydedir. Bununla beraber dar çerçevede düşünüldüğünde bu ilkelerin, sadeceher hangi bir toplumun yönetimi ve idaresi ile ilgili olduğu anlaşılabilir.Ancak geniş çerçevede düşünüldüğünde ise yönetim ve idarenin söz konusu olduğuher yerde geçerli olabilecek evrensel niteliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.Dolayısıyla onun, mikro hem de makro ölçekte yani en küçük yerleşim birimi olanköy idaresi ve yönetiminden tutun dünya siyasetine ve yönetimine kadar uzanangeniş yelpazeli siyaset anlayışının temel ilkelerini tespit ettiğigörülmektedir. Bu ilkelerin, -gözetildiği takdirde- problemlerin minumum seviyeyedüşürüldüğü, hak ve hukukun gözetildiği daha huzurlu bir dünya inşa etmedeciddi anlamda katkı sunacağı söylenebilir.

Mâturîdî’nin günümüze ulaşan eserlerine bakıldığında onun, klasikkelam eserlerinde olduğu gibi “imamet/hilafet” şeklinde müstakil başlık açmaksuretiyle bu konuyu ele almadığı görülmektedir. Ancak onun böyle bir tutumsergilemiş olması, siyaset ve yönetim meseleleri ile ilgilenmediği anlamınagelmez. Çünkü o, özellikle de bazı ayetlerin tefsirinde bir takım evrenselyönetim ilkeleri çıkarmış ve önermiştir. Tespit ettiğimiz kadarıyla mütevatirhaberi ilham almak suretiyle onun öne sürdüğü en önemli yönetim ilkeleri şunlardır:Adalet, şûra/istişare, emaneti ehline verme, ulu’l-emre itaat, din ve vicdanözgürlüğü, dinî hükümlerin uygulanması, biat. Bu ilkeler bağlamında onun ifadeettiği hususlar, günümüz siyaset ve yönetim anlayışına da ışık tutabilecekdüzeydedir. Bununla beraber dar çerçevede düşünüldüğünde bu ilkelerin, sadeceher hangi bir toplumun yönetimi ve idaresi ile ilgili olduğu anlaşılabilir.Ancak geniş çerçevede düşünüldüğünde ise yönetim ve idarenin söz konusu olduğuher yerde geçerli olabilecek evrensel niteliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.Dolayısıyla onun, mikro hem de makro ölçekte yani en küçük yerleşim birimi olanköy idaresi ve yönetiminden tutun dünya siyasetine ve yönetimine kadar uzanangeniş yelpazeli siyaset anlayışının temel ilkelerini tespit ettiğigörülmektedir. Bu ilkelerin, -gözetildiği takdirde- problemlerin minumum seviyeyedüşürüldüğü, hak ve hukukun gözetildiği daha huzurlu bir dünya inşa etmedeciddi anlamda katkı sunacağı söylenebilir.