hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Çekişmeli üretici ağ ile ölçeklenebilir görüntü oluşturma ve süper çözünürlük
Çekişmeli üretici ağ ile ölçeklenebilir görüntü oluşturma ve süper çözünürlük
Yazar: Güzel Turhan, Ceren; Bilge, Hasan Şakir
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Derin öğrenme,varyasyonel otokodlayıcı,üretici çekişmeli ağlar,görüntü oluşturma,ölçeklenebilir süper çözünürlük

Çekişmelieğitimin derin öğrenme konusundaki ileri gelen araştırmacılar tarafından son 10yılın en heyecan verici konularından biri olarak ilan edilmesi ile birliktebirçok araştırmacı, Üretici Çekişmeli Ağı (GAN) üzerine yoğunlaşmıştır. Bugelişmeler ile birlikte Otokodlayıcı (AE) olarak daha önceden bilinen modelinvaryasyonel versiyonu olan Varyasyonel Otokodlayıcı (VAE) ile birlikteOtokodlayıcı modeller yeniden önem kazanmıştır. GAN modellerinin bazıkısıtlamaları, çıkarım mekanizması gibi bazı eksiklikleri, GAN ve VAE hibritmodellerini ortaya çıkmıştır. Bu gelişmelerin etkisiyle, bu çalışmada da birGAN ve VAE hibrit modeline odaklanılmıştır. Sentetik görüntüler ile istenençözünürlükte elde edebilmek üzere, Kompozisyonel Örüntü Üreten Ağlar (CPPN) ileGAN ve VAE modelleri bir arada kullanılmıştır. Bu çalışmada, VAE / GAN olarakadlandırılmış bir hibrit modelinde kullanılan objektif fonksiyonu önerilenmodel ile bir araya getirilmiştir. Deney çalışmalarında model performansınındeğerlendirmek üzere VAE / CPGAN olarak adlandırdığımız model, temelmodelleriyle (GAN, VAE ve VAE / GAN) karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, önerilenmodelin el yazısı görüntülerinden oluşan popüler veri kümesi üzerindegerçekleştirilen eğitim ile gerçekçi ve süper çözünürlüklü ölçeklenebilirsentetik görüntüler oluşturmadaki başarısı gösterilmiştir.

Çekişmelieğitimin derin öğrenme konusundaki ileri gelen araştırmacılar tarafından son 10yılın en heyecan verici konularından biri olarak ilan edilmesi ile birliktebirçok araştırmacı, Üretici Çekişmeli Ağı (GAN) üzerine yoğunlaşmıştır. Bugelişmeler ile birlikte Otokodlayıcı (AE) olarak daha önceden bilinen modelinvaryasyonel versiyonu olan Varyasyonel Otokodlayıcı (VAE) ile birlikteOtokodlayıcı modeller yeniden önem kazanmıştır. GAN modellerinin bazıkısıtlamaları, çıkarım mekanizması gibi bazı eksiklikleri, GAN ve VAE hibritmodellerini ortaya çıkmıştır. Bu gelişmelerin etkisiyle, bu çalışmada da birGAN ve VAE hibrit modeline odaklanılmıştır. Sentetik görüntüler ile istenençözünürlükte elde edebilmek üzere, Kompozisyonel Örüntü Üreten Ağlar (CPPN) ileGAN ve VAE modelleri bir arada kullanılmıştır. Bu çalışmada, VAE / GAN olarakadlandırılmış bir hibrit modelinde kullanılan objektif fonksiyonu önerilenmodel ile bir araya getirilmiştir. Deney çalışmalarında model performansınındeğerlendirmek üzere VAE / CPGAN olarak adlandırdığımız model, temelmodelleriyle (GAN, VAE ve VAE / GAN) karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, önerilenmodelin el yazısı görüntülerinden oluşan popüler veri kümesi üzerindegerçekleştirilen eğitim ile gerçekçi ve süper çözünürlüklü ölçeklenebilirsentetik görüntüler oluşturmadaki başarısı gösterilmiştir.
Sürdürülebilir enerji yönetimi için yapay sinir ağları ve ARIMA metotları kullanılarak melez tahmin modelinin tasarlanması ve geliştirilmesi: Tütün endüstrisinde vaka çalışması
Sürdürülebilir enerji yönetimi için yapay sinir ağları ve ARIMA metotları kullanılarak melez tahmin modelinin tasarlanması ve geliştirilmesi: Tütün endüstrisinde vaka çalışması
Yazar: Reşat, Hamdi Giray
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Yapay sinir ağları,enerji,tahminleme

Çalışma kapsamında enerji yönetimsistemlerinde önemli bir yere sahip olan kısa vadeli enerji tahminlemesüreçleri için ARIMA ve yapay sinir ağları kullanılarak geliştirilen melez birtahmin modeli ortaya konulmuştur. Bu model kapsamında tütün endüstrisindeüretim yapan bir firmadan elde edilen gerçek hayat verisi ile uygulamaçalışmaları yapılarak sistemin güvenilirliği test edilmiştir. ARIMA yöntemindenelde edilen sonuçlar doğrultusunda elektrik tüketimini etkileyen faktörlerdenbazıları göz önüne alınarak yapay sinir ağı modeline girdi verisi olarak eklenmiştir.Ele alınan veri setlerinde güneş enerjisi üretimi, çalışma saatleri, üretimmiktarları ve geçmiş elektrik tüketim verileri arasındaki korelasyona bakılarak,çeşitli nöron sayıları ve farklı eğitim algoritmaları denenerek planlamasıyapılmak istenilen şirket için en uygun sistemin tasarlanması yapılmıştır. Eldeedilen bilgiler ışığında geliştirilen melez tahmin modeli, sadece ARIMA modeliile yapılan tahmin verilerine göre %39,9’lik bir iyileştirme sağlamaktadır.

Çalışma kapsamında enerji yönetimsistemlerinde önemli bir yere sahip olan kısa vadeli enerji tahminlemesüreçleri için ARIMA ve yapay sinir ağları kullanılarak geliştirilen melez birtahmin modeli ortaya konulmuştur. Bu model kapsamında tütün endüstrisindeüretim yapan bir firmadan elde edilen gerçek hayat verisi ile uygulamaçalışmaları yapılarak sistemin güvenilirliği test edilmiştir. ARIMA yöntemindenelde edilen sonuçlar doğrultusunda elektrik tüketimini etkileyen faktörlerdenbazıları göz önüne alınarak yapay sinir ağı modeline girdi verisi olarak eklenmiştir.Ele alınan veri setlerinde güneş enerjisi üretimi, çalışma saatleri, üretimmiktarları ve geçmiş elektrik tüketim verileri arasındaki korelasyona bakılarak,çeşitli nöron sayıları ve farklı eğitim algoritmaları denenerek planlamasıyapılmak istenilen şirket için en uygun sistemin tasarlanması yapılmıştır. Eldeedilen bilgiler ışığında geliştirilen melez tahmin modeli, sadece ARIMA modeliile yapılan tahmin verilerine göre %39,9’lik bir iyileştirme sağlamaktadır.
İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım
İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım
Yazar: Yıldız, Ece Arzu; Karaoğlan, İsmail; Altıparmak, Fulya
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; iki aşamalı yer seçimi ve araç rotalama problemi,eş zamanlı topla dağıt,tam sayılı programlama,sezgisel yaklaşım

Bu çalışmada İki Aşamalı Yer Seçimi ve Eş Zamanlı Topla Dağıt AraçRotalama Problemi (2A/YS-ETDARP) ele alınmıştır. Bu problemde amaç, fabrika,depo ve müşterilerden oluşan iki aşamalı bir dağıtım ağında en düşük maliyetile hangi tesislerin hangi aday bölgelere kurulacağı ve her aşamada rotalama faaliyetlerininnasıl gerçekleşeceğini belirlemektir. Rotalama faaliyetleri iki yönlü olupbirincil tesislerden (fabrika) ikincil tesislere (depo) ve ikincil tesislerdenmüşterilere yapılacak olan dağıtım, müşterilerden ikincil tesislere ve ikinciltesislerden birincil tesislere gönderilmek üzere toplama faaliyetlerinikapsamaktadır. 2A/YS-ETDARP’nin çözümü için iki indisli düğüm tabanlı karışıktamsayılı bir matematiksel model önerilmiştir. Problem NP-Zor sınıfında yeraldığından dolayı büyük boyutlu problemlerin çözümü için Clarke-Wrightalgoritmasına dayalı bir çözüm kurucu sezgisel algoritma geliştirilmiştir.Sezgisel algoritmanın performansını değerlendirmek için literatürden eldeedilmiş değişik veri setleri üzerinde deneysel bir çalışmayapılmıştır. Deneysel çalışma sonucunda sezgisel algoritmanın orta vebüyük boyutlu problemler için kısa süreler içerisinde oldukça iyi çözümlereulaştığı görülmüştür.

Bu çalışmada İki Aşamalı Yer Seçimi ve Eş Zamanlı Topla Dağıt AraçRotalama Problemi (2A/YS-ETDARP) ele alınmıştır. Bu problemde amaç, fabrika,depo ve müşterilerden oluşan iki aşamalı bir dağıtım ağında en düşük maliyetile hangi tesislerin hangi aday bölgelere kurulacağı ve her aşamada rotalama faaliyetlerininnasıl gerçekleşeceğini belirlemektir. Rotalama faaliyetleri iki yönlü olupbirincil tesislerden (fabrika) ikincil tesislere (depo) ve ikincil tesislerdenmüşterilere yapılacak olan dağıtım, müşterilerden ikincil tesislere ve ikinciltesislerden birincil tesislere gönderilmek üzere toplama faaliyetlerinikapsamaktadır. 2A/YS-ETDARP’nin çözümü için iki indisli düğüm tabanlı karışıktamsayılı bir matematiksel model önerilmiştir. Problem NP-Zor sınıfında yeraldığından dolayı büyük boyutlu problemlerin çözümü için Clarke-Wrightalgoritmasına dayalı bir çözüm kurucu sezgisel algoritma geliştirilmiştir.Sezgisel algoritmanın performansını değerlendirmek için literatürden eldeedilmiş değişik veri setleri üzerinde deneysel bir çalışmayapılmıştır. Deneysel çalışma sonucunda sezgisel algoritmanın orta vebüyük boyutlu problemler için kısa süreler içerisinde oldukça iyi çözümlereulaştığı görülmüştür.
Yakın-fay yer hareketi etkisindeki kablo-destekli köprülerin asinkronize dinamik analizi
Yakın-fay yer hareketi etkisindeki kablo-destekli köprülerin asinkronize dinamik analizi
Yazar: Soyluk, Kurtulus; Karaca, Hayrettin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Eğik-kablo askılı köprü,asma köprü,yakın-fay yer hareketi,uzak-fay yer hareketi,asinkronize yer hareketi modeli

Bu çalışmada, merkez açıklık uzunlukları birbirine yakın olan bir eğikkablo askılı ve bir asma köprü sistemi dikkate alınarak asinkronize yerhareketi durumunda söz konusu köprülerin yakın fay ve uzak fay yer hareketlerietkisindeki davranışları belirlenmeye çalışılmıştır. Japonya’da inşa edilenTatara Köprüsü eğik kablo askılı köprü modeli olarak seçilirken, Türkiye’deinşa edilen Fatih Sultan Mehmet Köprüsü asma köprü modeli olarak tercihedilmiştir. Dikkate alınan köprü sistemlerinin üç boyutlu zaman tanım alanındaanalizi, Chi-Chi depreminin yakın fay ve uzak fay yer hareketi bileşenleri içingerçekleştirilmiştir. Çalışmadanelde edilen sonuçlar, dalga yayılma etkisinin köprüdavranışları üzerinde karmaşık bir etkisinin olduğunu ve dalga yayılma hızına vedikkate alınan yapısal tepkilere bağlı olarak sismik tepkileri arttırıpazaltabildiğini göstermektedir. Diğer taraftan merkez açıklıkları 1000 mcivarında olan ve dolayısıyla diğer yapı sistemlerine göre daha yüksek titreşimperiyotlarına sahip kablo destekli köprülerin, yakın fay yer hareketlerinemaruz kaldığında daha büyük sismik talepler gösterebileceği anlaşılmaktadır.

Bu çalışmada, merkez açıklık uzunlukları birbirine yakın olan bir eğikkablo askılı ve bir asma köprü sistemi dikkate alınarak asinkronize yerhareketi durumunda söz konusu köprülerin yakın fay ve uzak fay yer hareketlerietkisindeki davranışları belirlenmeye çalışılmıştır. Japonya’da inşa edilenTatara Köprüsü eğik kablo askılı köprü modeli olarak seçilirken, Türkiye’deinşa edilen Fatih Sultan Mehmet Köprüsü asma köprü modeli olarak tercihedilmiştir. Dikkate alınan köprü sistemlerinin üç boyutlu zaman tanım alanındaanalizi, Chi-Chi depreminin yakın fay ve uzak fay yer hareketi bileşenleri içingerçekleştirilmiştir. Çalışmadanelde edilen sonuçlar, dalga yayılma etkisinin köprüdavranışları üzerinde karmaşık bir etkisinin olduğunu ve dalga yayılma hızına vedikkate alınan yapısal tepkilere bağlı olarak sismik tepkileri arttırıpazaltabildiğini göstermektedir. Diğer taraftan merkez açıklıkları 1000 mcivarında olan ve dolayısıyla diğer yapı sistemlerine göre daha yüksek titreşimperiyotlarına sahip kablo destekli köprülerin, yakın fay yer hareketlerinemaruz kaldığında daha büyük sismik talepler gösterebileceği anlaşılmaktadır.
UVA uygulamalarıyla topraktaki PCB’lerin gideriminde H2O2 kullanımı
UVA uygulamalarıyla topraktaki PCB’lerin gideriminde H2O2 kullanımı
Yazar: Tandoğan, Büşra; Eker Şanlı, Gizem
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: H2O2,PCB,sıcaklık,toksisite,UV

Bu çalışmada,topraktaki PCB kirliliğinin uzaklaştırılması için UV uygulamalarında bellidozlarda (%1, %10 ve %20) H2O2 kullanımının S82  PCB giderim verimine  etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmakapsamında alınan toprak örnekleri tasarlanan düzenekte 24 saat boyunca 18 oCve 30 oC sıcaklıklarda, UV A ışınlarına maruz bırakılarak PCBgiderim uygulamaları gerçekleştirilmiştir. UV A uygulamalarında sonrasındakatkı maddesi kullanımıyla beraber 18 oC’de giderim verimi %82 iken,30 oC’de %95’e ulaşmıştır. En verimli (%95 PCB giderimi) doz 30 oC’de%10 H2O2 olarak belirlenmiştir. Türler bazındabakıldığında ağır klorlu türlerin gideriminin yüksek olduğu görülmüştür. Dutch S7PCB türleri için tüm uygulamalar incelendiğinde, %90’ın üzerinde giderimverimleri elde edilmiştir. PCB izomerlerinin üç (yutma, dermal, soluma) anayolla maruziyetlerinin kanser riski olasılık tespiti yapılmış ve PCB türlerininkanserojenik potansiyel risk değerleri ile toksisite değerleri belirlenmiştir.Bursa’da sanayi bölgesi yakınından alınan toprak örneklerinin kanser riskianalizi sonucunda “çok düşük risk” grubunda yer aldığı ve toksisite açısındansağlık riski oluşturmadığı belirlenmiştir.

Bu çalışmada,topraktaki PCB kirliliğinin uzaklaştırılması için UV uygulamalarında bellidozlarda (%1, %10 ve %20) H2O2 kullanımının S82  PCB giderim verimine  etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmakapsamında alınan toprak örnekleri tasarlanan düzenekte 24 saat boyunca 18 oCve 30 oC sıcaklıklarda, UV A ışınlarına maruz bırakılarak PCBgiderim uygulamaları gerçekleştirilmiştir. UV A uygulamalarında sonrasındakatkı maddesi kullanımıyla beraber 18 oC’de giderim verimi %82 iken,30 oC’de %95’e ulaşmıştır. En verimli (%95 PCB giderimi) doz 30 oC’de%10 H2O2 olarak belirlenmiştir. Türler bazındabakıldığında ağır klorlu türlerin gideriminin yüksek olduğu görülmüştür. Dutch S7PCB türleri için tüm uygulamalar incelendiğinde, %90’ın üzerinde giderimverimleri elde edilmiştir. PCB izomerlerinin üç (yutma, dermal, soluma) anayolla maruziyetlerinin kanser riski olasılık tespiti yapılmış ve PCB türlerininkanserojenik potansiyel risk değerleri ile toksisite değerleri belirlenmiştir.Bursa’da sanayi bölgesi yakınından alınan toprak örneklerinin kanser riskianalizi sonucunda “çok düşük risk” grubunda yer aldığı ve toksisite açısındansağlık riski oluşturmadığı belirlenmiştir.
Türkçe dilinde görüntü altyazısı: veritabanı ve model
Images captioning in Turkish language: database and model
Yazar: Battini Sonmez, Elena; Yıldız, Tuğba; Yılmaz, Berk Dursun; Demir, Ali Emre
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Türkçe görüntü altyazısı,Türkçe MS COCO,Bilgisayarlı görme,Doğal dil işleme,CNN,RNN ; Turkish image captioning,Turkish MS COCO,Computer vision,Natural language processing,CNN,RNN

Otomatik görüntü altyazısı, yapay zekânın hem bilgisayarlagörme hem de doğal dil işleme alanlarını kapsayan bir konudur. Makine çevirisialanındaki gelişmelerden ilham alan ve bu alanda başarılı sonuçlar verenkodlayıcı-kod çözücü tekniği, şu anda İngilizce görüntü altyazısı konusunda kullanılanmevcut yöntemlerden biridir. Bu çalışmada, Türkçe dili için otomatik görüntü altyazısıoluşturan bir model sunulmaktadır. Bu çalışma, verilen görüntülerinözelliklerini çıkarmaktan sorumlu olan bir CNN kodlayıcıyı, altyazı oluşturmaktansorumlu olan bir RNN kod çözücüsü ile birleştirilerek, Türkçe MS COCO veritabanını üzerinde Türkçe görüntü altyazısı kodlayıcı-kod çözücü modelini test etmektedir.Üretken modelin performansı yeni oluşturulan veri tabanında hem BLEU, METEOR,ROUGE ve CIDEr gibi en yaygın değerlendirme ölçütleri hem de insan tabanlıyöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar, önerilen modelinperformansının hem niteliksel hem de niceliksel olarak tatmin edici olduğunugöstermektedir. Çalışma sonunda hazırlanan, herkesin kullanımına açık bir Web uygulamasıuygulaması[1]sayesinde Türkçe dili için MS COCO görüntülerine ait Türkçe girişlerinyapıldığı bir ortam kullanıcıya sunulmuştur. Tüm görüntüler tamamlandığında,Türkçe’ye özgü ve karşılaştırmalı çalışmaların yapıldığı bir veri kümesitamamlanmış olacaktır.[1] http://mscococontributor.herokuapp.com/website/

Automatic image captioning is a challenging issue inartificial intelligence, which covers both the fields of computer vision andnatural language processing. Inspired by the later advances in machinetranslation, a successful encoder-decoder technique is currently thestate-of-the-art in English language captioning. In this study, we proposed animage captioning model for Turkish Language. This paper evaluate theencoder-decoder model on MS COCO database by coupling an encoder CNN -thecomponent that is responsible for extracting the features of the given images-,with a decoder RNN -the component that is responsible for generating captionsusing the given inputs- to generate Turkish captions. We conducted theexperiments using the most common evaluation metrics such as BLEU, METEOR,ROUGE and CIDEr. Results show that the performance of the proposed model issatisfactory in both qualitative and quantitatively evaluations. Finally, thisstudy introduces a Web platform, which is proposed to improve the dataset viacrowd-sourcing and free to use. The Turkish MS COCO database is available forresearch purpose. When all the imagesare completed, a Turkish dataset will be available for comparative studies.
Enerji etkin ve sıra bağımlı hazırlık süreli tek makine çizelgeleme problemi için tavlama benzetimi algoritması tabanlı hibrit sezgisel çözüm önerisi
Enerji etkin ve sıra bağımlı hazırlık süreli tek makine çizelgeleme problemi için tavlama benzetimi algoritması tabanlı hibrit sezgisel çözüm önerisi
Yazar: Bektur, Gülçin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Enerji etkin tek makine çizelgeleme,ε-kısıt yöntemi,çok amaçlı sezgisel algoritma,sıra bağımlı hazırlık süreleri,çok amaçlı matematiksel model

Artan karbondioksit emisyonu ve enerjitüketimi, enerji etkin çizelgeleme problemlerine ilgiyi arttırmıştır. Buçalışmada çok amaçlı enerji etkin tek makine çizelgeleme probleminde enerjitasarrufunun sağlanması amacıyla hız ayarlama metodu ele alınmıştır. Literatürdehız ayarlama metodunda, makina yüksek hızda çalıştırıldığında enerji tüketimoranı artmakta fakat işler daha kısa sürede tamamlanmaktadır. Makine düşükhızda çalıştırıldığında ise enerji tüketim oranı azalmakta fakat işlerintamamlanma zamanı da uzamaktadır. Çalışmada, amaç fonksiyonları toplam tüketilenenerji miktarının ve geciken iş sayısının enküçüklenmesidir. Problem plastikparça üreten bir üretim işletmesindeki çizelgeleme problemi üzerindentanımlanmıştır. İşler sıra bağımlı hazırlık süresine sahip olup, bir işinhazırlık süresi kendisinden önce tamamlanan işe bağlıdır. Probleme özgü birmatematiksel model önerilmiştir. Problemin çok amaçlı çözümünde ε-kısıt yöntemikullanılmıştır. İlgili yöntemin kullanımıyla küçük boyutlu problemler için tümPareto etkin çözümler elde edilmektedir. Fakat problemin NP- zor yapısı sonucubüyük boyutlu problemlerin çözümü için çok amaçlı sezgisel bir algoritmaönerilmiştir. Önerilen algoritmanın başarısı NSGA II algoritmasıylakarşılaştırılarak gösterilmiştir.

Artan karbondioksit emisyonu ve enerjitüketimi, enerji etkin çizelgeleme problemlerine ilgiyi arttırmıştır. Buçalışmada çok amaçlı enerji etkin tek makine çizelgeleme probleminde enerjitasarrufunun sağlanması amacıyla hız ayarlama metodu ele alınmıştır. Literatürdehız ayarlama metodunda, makina yüksek hızda çalıştırıldığında enerji tüketimoranı artmakta fakat işler daha kısa sürede tamamlanmaktadır. Makine düşükhızda çalıştırıldığında ise enerji tüketim oranı azalmakta fakat işlerintamamlanma zamanı da uzamaktadır. Çalışmada, amaç fonksiyonları toplam tüketilenenerji miktarının ve geciken iş sayısının enküçüklenmesidir. Problem plastikparça üreten bir üretim işletmesindeki çizelgeleme problemi üzerindentanımlanmıştır. İşler sıra bağımlı hazırlık süresine sahip olup, bir işinhazırlık süresi kendisinden önce tamamlanan işe bağlıdır. Probleme özgü birmatematiksel model önerilmiştir. Problemin çok amaçlı çözümünde ε-kısıt yöntemikullanılmıştır. İlgili yöntemin kullanımıyla küçük boyutlu problemler için tümPareto etkin çözümler elde edilmektedir. Fakat problemin NP- zor yapısı sonucubüyük boyutlu problemlerin çözümü için çok amaçlı sezgisel bir algoritmaönerilmiştir. Önerilen algoritmanın başarısı NSGA II algoritmasıylakarşılaştırılarak gösterilmiştir.
Nugget buharlı pişme süreç parametrelerinin çok yanıtlı güçlü eniyilenmesi
Nugget buharlı pişme süreç parametrelerinin çok yanıtlı güçlü eniyilenmesi
Yazar: Kuvat, Özlem
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; “Çok yanıtlı güçlü eniyileme”,“Çekicilik fonksiyonu”

Gıdaürünlerinin kalitesinin geliştirilmesinde üretim parametrelerinin en iyideğerlerinin bulunması için deney tasarımı yaygın olarak kullanılmaktadır.Ancak Taguchi güçlü tasarım ve çok yanıtlı optimizasyon uygulamalarının eşanlıkullanımı yaygın değildir. Bu çalışmada bir gıda işletmesinde üretilen nuggetkaplamalı ürünlerinin kalitesinin artırılması için üretim parametrelerininuygun düzeylerinin bulunması amaçlanmıştır. Üretim kalitesiningeliştirilmesinde kontrol edilemeyen gürültü faktörlerinin etkilerine karşıgüçlü tasarımın sağlanması için buharlı pişirme fırınındaki süre, sıcaklık vefan hızı parametrelerinin en uygun düzeyleri bulunmaya çalışılmış;mikrobiyolojik yük, merkez sıcaklığı ve ağırlık performans karakteristiklerininen iyi değerleri araştırılmıştır. Çok yanıtlı eniyileme probleminin çözümündeüç performans karakteristiğinin eşzamanlı en iyilenmesi SN oranlarına dayalıçekicilik fonksiyonu ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden MOORA veARAS’ın kullanımıyla gerçekleştirilmiştir. Çekicilik fonksiyonu ile MOORA veARAS’ın kullanımıyla önerilen düzeylerin aynı olduğu görülmüş ve bu düzeyleriçin doğrulama deneyleri yapılmıştır. En son olarak elde edilen sonuçlarlabaşlangıç üretim koşulları sonuçları karşılaştırılmıştır.

Gıdaürünlerinin kalitesinin geliştirilmesinde üretim parametrelerinin en iyideğerlerinin bulunması için deney tasarımı yaygın olarak kullanılmaktadır.Ancak Taguchi güçlü tasarım ve çok yanıtlı optimizasyon uygulamalarının eşanlıkullanımı yaygın değildir. Bu çalışmada bir gıda işletmesinde üretilen nuggetkaplamalı ürünlerinin kalitesinin artırılması için üretim parametrelerininuygun düzeylerinin bulunması amaçlanmıştır. Üretim kalitesiningeliştirilmesinde kontrol edilemeyen gürültü faktörlerinin etkilerine karşıgüçlü tasarımın sağlanması için buharlı pişirme fırınındaki süre, sıcaklık vefan hızı parametrelerinin en uygun düzeyleri bulunmaya çalışılmış;mikrobiyolojik yük, merkez sıcaklığı ve ağırlık performans karakteristiklerininen iyi değerleri araştırılmıştır. Çok yanıtlı eniyileme probleminin çözümündeüç performans karakteristiğinin eşzamanlı en iyilenmesi SN oranlarına dayalıçekicilik fonksiyonu ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden MOORA veARAS’ın kullanımıyla gerçekleştirilmiştir. Çekicilik fonksiyonu ile MOORA veARAS’ın kullanımıyla önerilen düzeylerin aynı olduğu görülmüş ve bu düzeyleriçin doğrulama deneyleri yapılmıştır. En son olarak elde edilen sonuçlarlabaşlangıç üretim koşulları sonuçları karşılaştırılmıştır.