Rusya Federasyonu’nun Arktik Stratejisinin Analizi
Rusya Federasyonu’nun Arktik Stratejisinin Analizi
Yazar: Hamzaoğlu, Halit
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 18 No. 35, 2024
Anahtar kelimeler: Politics in International Relations ; Uluslararası İlişkilerde Siyaset ; International Relations (Other) ; Uluslararası İlişkiler (Diğer) ; Contemporary Russian History ; Çağdaş Rusya Tarihi ; Arktik,Rusya Federasyonu,Çin,Kutup İpek Yolu,Jeoekonomi,Jeostrateji

Rusya Federasyonu’nun (RF), Arktik politikası ve stratejisi kronolojik olarak dört aşamada ortaya çıkmıştır. İlk aşama, Soğuk Savaş sonrası ortaya çıkan koşullar çerçevesinde hayatageçmiştir. RF, bu dönemde Arktik politikasını bölgesel ve uluslararası işbirliği mekanizmaları aracılığıyla inşa etmeye çalışmıştır. İkinci aşama, 2000’li yıllardan başlayan ve RF’nin Arktikbölgesine yönelik politikalarının koordinasyon sürecini kapsamaktadır. Bu aşamada RF, Arktik bölgesindeki sosyo-ekonomik çıkarlarını bir ulusal güvenlik konusu haline getirmiştir.Üçüncü aşama, RF’nin Kırım’ı ilhakı sonrası ortaya çıkan jeopolitik dönüşümle kendini göstermeye başlamıştır. RF bu süreçte Batı ile yaşadığı sorunlar nedeniyle, dış politikasındaDoğu yarımküresini önceleyen bir yaklaşımı benimsemeye başlamıştır. Bu dönemde RF’nin Arktik stratejisinin olgunlaştığını ve böylece tamamlayıcılık ve süreklilik ihtiva etmeye başladığınısöylemek mümkündür. Dördüncü aşama, 2020 sonrası meydana çıkan yeni uluslararası koşullara bağlı olarak gelişmiştir. Bu süreçte RF, Arktik bölgesindeki jeoekonomik ve jeostratejikçıkarlarını pekiştirmiştir. Çin ile özellikle ulaşım ve enerji alanlarında yeni işbirliği mekanizmaları oluşturulmuştur. Kutup İpek Yolu gibi girişimler, söz konusu mekanizmalarınjeoekonomik ve jeostratejik kapsamını ortaya koymaktadır. Makalede, RF’nin Arktik stratejisi söz konusu kronolojik süreç dikkate alınarak irdelenmektedir. RF’nin Arktik stratejisininhangi ölçüler ve öncelikler çerçevesinde ortaya çıktığı sorunsalı, makalenin temel kurgusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda RF’nin Arktik stratejisinin ortaya çıkmasına zemin hazırlayandönemsel koşulların önemi vurgulanmaktadır.

Rusya Federasyonu’nun (RF), Arktik politikası ve stratejisi kronolojik olarak dört aşamada ortaya çıkmıştır. İlk aşama, Soğuk Savaş sonrası ortaya çıkan koşullar çerçevesinde hayatageçmiştir. RF, bu dönemde Arktik politikasını bölgesel ve uluslararası işbirliği mekanizmaları aracılığıyla inşa etmeye çalışmıştır. İkinci aşama, 2000’li yıllardan başlayan ve RF’nin Arktikbölgesine yönelik politikalarının koordinasyon sürecini kapsamaktadır. Bu aşamada RF, Arktik bölgesindeki sosyo-ekonomik çıkarlarını bir ulusal güvenlik konusu haline getirmiştir.Üçüncü aşama, RF’nin Kırım’ı ilhakı sonrası ortaya çıkan jeopolitik dönüşümle kendini göstermeye başlamıştır. RF bu süreçte Batı ile yaşadığı sorunlar nedeniyle, dış politikasındaDoğu yarımküresini önceleyen bir yaklaşımı benimsemeye başlamıştır. Bu dönemde RF’nin Arktik stratejisinin olgunlaştığını ve böylece tamamlayıcılık ve süreklilik ihtiva etmeye başladığınısöylemek mümkündür. Dördüncü aşama, 2020 sonrası meydana çıkan yeni uluslararası koşullara bağlı olarak gelişmiştir. Bu süreçte RF, Arktik bölgesindeki jeoekonomik ve jeostratejikçıkarlarını pekiştirmiştir. Çin ile özellikle ulaşım ve enerji alanlarında yeni işbirliği mekanizmaları oluşturulmuştur. Kutup İpek Yolu gibi girişimler, söz konusu mekanizmalarınjeoekonomik ve jeostratejik kapsamını ortaya koymaktadır. Makalede, RF’nin Arktik stratejisi söz konusu kronolojik süreç dikkate alınarak irdelenmektedir. RF’nin Arktik stratejisininhangi ölçüler ve öncelikler çerçevesinde ortaya çıktığı sorunsalı, makalenin temel kurgusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda RF’nin Arktik stratejisinin ortaya çıkmasına zemin hazırlayandönemsel koşulların önemi vurgulanmaktadır.