Teorik ve Hukuki Açıdan Kent Hakkı Üzerine Genel Bir Analiz
A General Analysis of the Right to the City from a Theoretical and Legal Perspective
Yazar: Akarçay, Eren
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 85, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; International Law ; Uluslararası Hukuk ; City,Right to the city,Urban rights,Human rights,Collective rights. ; Kent,Kent hakkı,Kentli hakları,İnsan hakları,Kolektif haklar.

Kent hakkı, bireylerin kentlerde eşitlik ve adalet temelinde söz sahibi olma, kentleri dönüştürme ve kentsel yaşama katılım hakkını ifade etmektedir. Bununla birlikte adı geçen hak, günümüzde bireylerin kentsel yaşamın hem fiziksel hem de toplumsal boyutlarına müdahil olma hakkı olarak modern toplumlarda önemli bir ulusalüstü insan hakkı kategorisinde yer almasının yanı sıra onların toplumsal kimliklerini geliştirmesine olanak tanıyan hukuksal bir araç işlevi de görmektedir. Ayrıca kent hakkı, ortaya çıktığı tarihsel süreç içerisinde birtakım ulusalüstü hukuki belgelerle evrilerek bugünkü halini almış ve özellikle Avrupa Kentsel Şartı’yla İnsan Hakları Evrensel Bildirisi gibi milletlerarası veya bölgesel hukuki belgeler, bu hakkın gelişimine katkıda bulunmuştur. Böylelikle kent hakkı, hukuksal açıdan kurumsal ve uygulanabilir bir niteliğe sahip olmuştur. “Teorik ve Hukuki Açıdan Kent Hakkı Üzerine Genel Bir Analiz” başlıklı bu çalışmanın hazırlanmasındaki esas amaç; kent hakkını insan hakları kapsamında, milletlerarası ve bölgesel hukuki düzenlemeler çerçevesinde teorik ve hukuki açıdan ele alarak bu hakkın tarihsel kökenlerini, uluslararası alandaki gelişimini ve önemini genel bir biçimde analiz etmektir. Bu doğrultuda çalışma, araştırma ve inceleme eserlerinden yararlanılarak oluşturulmuş ve çalışmayla kent hakkının hukuki içeriğiyle sosyal boyutları incelenerek insan hakları, kamu yönetimi ve kentleşme politikalarına ilişkin araştırmalara katkı sağlanması amaçlanmıştır. Son olarak bu çalışma, nitel bir çalışma olup, doküman analizi yöntemiyle hazırlanmıştır.

The right to the city refers to individuals' entitlement to have a say in urban affairs, to transform cities, and to participate in urban life on the basis of equality and justice. Additionally, the aforementioned right today functions not only as a legal instrument that enables individuals to develop their social identities, but also holds a significant place in modern societies as a supranational human right that grants individuals the ability to engage in both the physical and social dimensions of urban life. Moreover, the right to the city has evolved throughout its historical development through various supranational legal documents, and its current form has been shaped in particular by international and regional legal instruments such as the European Urban Charter and the Universal Declaration of Human Rights, which have contributed significantly to the development of this right. Thus, the right to the city has acquired an institutional and enforceable character from a legal perspective. The main objective of this study, titled “A General Analysis of the Right to the City from a Theoretical and Legal Perspective”, is to analyze the right to the city within the scope of human rights and within the framework of international and regional legal regulations, by analyzing its historical roots, its development in the international arena, and its significance from both a theoretical and legal standpoint. In this regard, the study has been developed based on research and review literature, aiming to examine both the legal content and social dimensions of the right to the city, thereby contributing to research on human rights, public administration, and urbanization policies. Finally, this study is a qualitative research and has been conducted using the document analysis method.