Antalya Buğdayı İstanbul Fırınlarında: XIX. Yüzyıl Başlarında İstanbul’un Buğday İhtiyacının Karşılanmasında Antalya’nın Önemi
Antalya’s Wheat in The Ovens of Istanbul: The Importance of Antalya in Wheat Supply of İstanbul in The Beginning of 19th Century
Yazar: Dinç, Güven
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 65, 2019
Anahtar kelimeler: Antalya,Teke,Istanbul,Supply,Wheat ; Antalya,Teke,İstanbul,İaşe,Buğday

Tarım üretimi kısıtlı olan başkent için temel gıda maddesi buğdayın sürekli ve düzenli bir şekilde temini meselesi Osmanlı devlet adamlarının üzerinde durdukları konuların başında gelmiştir. XVIII. yüzyılın son çeyreğine kadar İstanbul’un buğday ihtiyacı ağırlıklı olarak İstanbul’a yakın Karadeniz sahillerinden ve Balkanlardan temin edilirken özellikle XIX. yüzyıl başlarında Akdeniz adaları ve sahil bölgelerinden talepler temin edilmeye başlamıştır. XIX. yüzyıl başlarında Avrupa’da yaşanan Koalisyon Savaşları, Osmanlı ülkesinde buğday fiyatlarını hızlı bir şekilde yükselttiğinden Avrupalı tacirler buğday almak üzere Osmanlı limanlarına akın etmişlerdir. Bu ise İstanbul’un iaşesi meselesini daha da derinleştirmiştir. Bolca buğday üretiminin yapılabildiği Antalya (Teke Sancağı) da XIX. yüzyıl başlarında İstanbul şehrinin buğday ihtiyacının düzenli bir şekilde karşılanmasında rol oynamış sancaklardan biridir. Belgeler XIX. yüzyıl başlarında İstanbul’un ihtiyacı için Antalya’dan düzenli olarak yıllık 180 ton buğday mubayaa edildiğini göstermektedir. Antalya’da buğdayın mubayaası mubayaacı olarak görevlendirilen kişiler tarafından gerçekleştirilmiştir. Buğday mubayaası çoğunlukla mîrî fiyat üzerinden yapılmıştır. Antalya İskelesi Teke ve Hamid sancaklarının buğdayının İstanbul’a nakliyesinde önemli bir vazife görmüştür. 1825’e kadar Antalya’dan buğday mubayaasının kesintiye uğradığı yıl çok azdır. İncelenen süreçte Tekelioğlu İsyanı nedeniyle buğday mubayaasında kesinti olmuşsa da mubayaalar isyandan sonra aralıksız devam etmiştir.

The constant and regular supply of wheat for Istanbul, whose agricultural production was limited, was one of the subjects that the Ottoman statesmen emphasized. Until the last quarter of the 19th century, the wheat requirement of Istanbul was mainly supplied from the Black Sea coasts and the Balkans close to Istanbul, and especially after the early 19th century, the demands from the Mediterranean islands and coastal areas increased. Since the Coalition Wars in Europe at the beginning of the 19th century rapidly increased wheat prices in the Ottoman country, European traders flocked to Ottoman ports to buy wheat. This further deepened the problem of wheat supply of Istanbul. Antalya, where abundant wheat production could be done, was one of the Sanjaks that played a role in meeting the wheat need of Istanbul in the early 19th century. The documents show that in the early 19th century, 180 tons of wheat were regularly purchased for Istanbul. In Antalya, the purchase of wheat was carried out by people appointed as mubayaacı. Wheat was purchased mostly with mîrî price. The Antalya port had a significant role in transporting the wheat of  Teke and Hamid sanjaks to Istanbul. Until 1825, the purchase of wheat from Antalya was very little interrupted. During the period under investigation, except for Tekelioğlu Rebellion period, wheat purchasing continued uninterruptedly.