Türkçe Eğitimi Açısından Ses-Harf Sıklığı Üzerine Bir Değerlendirme
An Evaluation of Phoneme-Letter Frequency Regarding to Turkish Education
Yazar: Karadağ, Özay
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: phoneme frequency,letter frequency,corpus,Turkish teaching,primary literacy teaching ; Türkçe öğretimi,ses sıklığı,harf sıklığı,derlem,ilk okuma yazma öğretimi

Bir dil üzerine yapılan sıklık çalışmaları odilin eğitimi açısından önemli bilgileri ortaya çıkartmaktadır. Yaygın olarakyapılan sıklık çalışmaları, bir dilde en sık kullanılan kelimeleri belirlemeyeyöneliktir. Bu çalışmaların çıkış mantığı, hemen her dilde bazı kelimelerindiğerlerine oranla çok daha sık kullanılmasıdır. Dildeki sık kullanılankelimelerin belirlenerek eğitim öğretim sürecinin planlanmasında bu kelimelerinöğretimine öncelik verilmesi dilin işlevsel olarak öğretimini kolaylaştırmaktadır.Türkçede sıklık üzerine yapılan çalışmaların çok büyük bölümü kelime, sınırlıolarak da deyim ve atasözü sıklıklarını belirlemeye yöneliktir, ses-harfsıklığı üzerine yapılmış kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmadaTürkçenin ses-harf sıklığı iki temel bakış açısıyla belirlenmiştir. İlk olarakTürkçe Sözlük’te yer alan madde başları ses-harf sıklığı açısından analizedilmiştir. İkinci olarak derlem çalışmaları için oluşturulan bir havuzdanörnek alınarak dilin genel yazılı kullanımındaki ses-harf sıklığıbelirlenmiştir. Elde edilen ses-harf sıklığına ilişkin verilerkarşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın tartışma ve sonuç bölümündeses-harf sıklığına dair elde edilen verilerle ilk okuma yazma öğretimindekullanılan ses kümeleri değerlendirilmiş, ilk okuma yazma ses kümelerininTürkçenin ses özellikleriyle ne oranda örtüştüğü tartışılmıştır. Son olarakses-harf sıklığına ilişkin verilerin yabancılara Türkçe öğretiminde nasılkullanılabileceği değerlendirilmiştir.

Frequency studies on a language revealimportant information for the education of that language. Common frequencystudies are aimed at identifying the most commonly used words in a language.The mainspring of these studies is that in almost every language, some wordsare used more frequently than others. Determining the frequently used words inthe language and giving priority to teaching these words in the planning of theeducational process facilitates the functional teaching of the language. Themajority of the studies on frequency in Turkish are aimed at determining thefrequency of words and limited idioms and proverbs. There is no comprehensivestudy on phoneme-letter frequency. In this study, the phonetic frequency ofTurkish was determined from two basic perspectives. Firstly, the headings inthe Turkish Dictionary were analyzed in terms of phoneme-letter frequency.Secondly, the phoneme-letter frequency in general written use of the languagewas determined by taking a sample from a pool created for corpus studies. Theobtained data related to the phoneme-letter frequency were evaluated bycomparing. In the discussion and conclusion part of the study, the dataobtained from the phoneme-letter frequency were evaluated and the clusters usedin the first literacy teaching were evaluated, and the extent to which thefirst literacy phoneme sets overlap with the Turkish phonetic features wasdiscussed. Finally, it was evaluated how the data related to the phoneme-letterfrequency can be used in teaching Turkish to foreigners.