1946 MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİ VE CELÂL BAYAR’IN SİYASÎ FAALİYETLERİ
1946 PARLIAMENTARY ELECTIONS AND POLITICAL ACTIVITES OF CELÂL BAYAR
Yazar: Gülen, Ahmet
Dergi: Atatürk Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Celâl Bayar,Demokrat Parti,1946 seçimleri,Cumhuriyet Halk Partisi ; Celâl Bayar,Democratic Party,1946 Parliamentary Elections,Republican People’s Party

Cumhuriyet devri Türk siyasal yaşamında önemli bir yere sahip olan Demokrat Parti ile ilgili araştırmalar genel olarak Adnan Menderes’i merkeze alarak yapılmış, partinin 1946-1950 arası dönemde genel başkanlığını üstlenmiş olan Celâl Bayar daha geri planda kalmıştır. Oysa Cumhuriyet öncesi başladığı politika hayatında önemli görevler üstlenen ve Millî Mücadele döneminde de aktif şekilde siyasetin içinde bulunan Bayar, Cumhuriyet devrinde bakan ve Başbakan olarak mühim hizmetlerde bulunmuş, Kemalist devrimin sembol isimlerinden birisi haline gelmiştir. İktisatçı kökenli olması nedeniyle uzun süre başta 1924 yılında İş Bankası’nın kuruluşundaki rolü olmak üzere Cumhuriyet devri ekonomi politikalarının önde gelen uygulayıcılarından birisi olan Celâl Bayar 1939’da Başbakanlıktan ayrıldıktan sonra II. Dünya Savaşı yılları süresince milletvekili olarak Meclis’teki görevine devam etmiştir. Celâl Bayar, II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye’de tekrar kurulan demokratik düzenin başta gelen oluşumlarından Demokrat Parti’nin kurucularından birisi olarak iktidarın uygulamalarından memnun olmayan kitlelerin ilgi odağı haline gelmiştir. Cumhuriyet tarihinde muhalefet partilerinin de katıldığı ilk seçim olan 1946 milletvekilli seçimleri bir anlamda muhalefetin etkisini sınırlama adına bir yıl erkene alınmıştır. Seçime katılma kararı alınmasından sonra Demokrat Parti lideri Celâl Bayar, başta Ege Bölgesi olmak üzere olabildiğince fazla yerde propaganda faaliyetlerinde bulunarak iktidardaki Cumhuriyet Halk Partisi’ne karşı aktif bir siyasî mücadele yürütmüştür.

Studies about the Democratic Party, which had an important place in Turkish political life in the Republican era, were generally carried out by focusing on Adnan Menderes, while Celâl Bayar, who assumed the chairmanship of the party in the period between 1946-1950, remained in the background. However, Bayar, who played important roles in the political life he started before the Republic and was actively involved in politics during the period of the War of Independence, served as a minister and Prime Minister in the Republic period and became one of the symbolic names of the Kemalist revolution. Celâl Bayar, who was one of the leading implementers of the economic policies of the Republic era for a long time, especially in the establishment of İşbank in 1924 due to his economic background, served as a member of parliament during the years of World War II. continued after leaving his position as Prime Minister in 1939. Celâl Bayar has become the focus of interest of the masses who are not satisfied with the practices of the government as one of the founders of the Democratic Party, one of the leading formations of the democratic order in Turkey, re-established after the World War II. The 1946 parliamentary elections, which were the first elections in the history of the Republic in which opposition parties participated, were brought forward a year earlier to limit the influence of the opposition. After the decision to participate in the elections, Celâl Bayar, the leader of the Democrat Party, carried out propaganda activities in as many places as possible, especially in the Aegean Region, and conducted an active political struggle against the ruling Republican People’s Party.