Türkiye’de İlahiyat Fakülteleri Felsefe ve Din Bilimleri Bölümlerinde Lisansüstü Tez Çalışmaları ve Bazı Yöntembilimsel Sorunlar
Türkiye’de İlahiyat Fakülteleri Felsefe ve Din Bilimleri Bölümlerinde Lisansüstü Tez Çalışmaları ve Bazı Yöntembilimsel Sorunlar
Yazar: Taştan, Abdulvahap
Dergi: Bilimname, Vol. 2018 No. 35, 2018
Anahtar kelimeler: Türkiye,İlahiyat Fakültesi,Lisansüstü Eğitim,Yöntem

Türkiye’de ilahiyat fakülteleri felsefe ve dinbilimleri bölümlerinde okutulan din sosyolojisi, din psikolojisi, dinler tarihi,din eğitimi vb. dersler, ilgili bilim dallarının bir alt dalı olarakkonumlanmaktadır. Örneğin din sosyolojisi, hem genel sosyoloji ve metodolojiye(nesnellik) hem de ilahiyat alanına (normatiflik) bağlı bir disiplindir. Buikili durum birtakım sorunlara yol açmaktadır. Birincisi, bu öğrencilerinlisans düzeyinde ana disiplinlerin kuramsal ve metodolojik eğitimini yeterlidüzeyde alamayışıdır. İkinci sorun ise öğrenci ya da araştırmacı rolünde ortayaçıkmaktadır. Lisansüstü eğitim, bu rolün kazanıldığı ve pratik edildiği süreçleilişkilidir. Bu süreçte temel ilgi alanı da yöntem bilgisidir. Sosyalbilimlerde yöntem tartışmalarının doğası gereği, doğa bilimlerine bağımlılıktankaynaklanan ikircikli bir yapısı vardır. Genelde bu, iki epistemolojiye dayanır:Pozitivist paradigma ve uzantısı nicel yöntem ile anlayıcı/yorumcu kuram vebuna dayalı nitel yöntem. Bu çalışmanın temel problemi, ana hatlarıyla elealınan sosyal bilimlerde yöntembilimsel uygulamaların ilahiyat fakülteleriöğrencilerinin sosyal bilimler enstitüleri bünyesinde yaptıkları lisansüstüeğitim çalışmalarında nasıl bir karşılık bulduğu ve burada yapılan tezlerdekarşılaşılan bazı yöntemsel sorunların ne olduğu ile ilgilidir. Bu çalışmada,Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu öğrencilerinin Sosyal Bilimler Enstitüsübünyesinde din sosyoloji alanında yapmış olduğu tezlerden hareketle,nicel-nitel araştırma modellerinin uygulanması ve objektif-normatif bakışaçılarının uzlaştırılmasına/aşılmasına yönelik bulguların tartışılmasıamaçlanmıştır.

Türkiye’de ilahiyat fakülteleri felsefe ve dinbilimleri bölümlerinde okutulan din sosyolojisi, din psikolojisi, dinler tarihi,din eğitimi vb. dersler, ilgili bilim dallarının bir alt dalı olarakkonumlanmaktadır. Örneğin din sosyolojisi, hem genel sosyoloji ve metodolojiye(nesnellik) hem de ilahiyat alanına (normatiflik) bağlı bir disiplindir. Buikili durum birtakım sorunlara yol açmaktadır. Birincisi, bu öğrencilerinlisans düzeyinde ana disiplinlerin kuramsal ve metodolojik eğitimini yeterlidüzeyde alamayışıdır. İkinci sorun ise öğrenci ya da araştırmacı rolünde ortayaçıkmaktadır. Lisansüstü eğitim, bu rolün kazanıldığı ve pratik edildiği süreçleilişkilidir. Bu süreçte temel ilgi alanı da yöntem bilgisidir. Sosyalbilimlerde yöntem tartışmalarının doğası gereği, doğa bilimlerine bağımlılıktankaynaklanan ikircikli bir yapısı vardır. Genelde bu, iki epistemolojiye dayanır:Pozitivist paradigma ve uzantısı nicel yöntem ile anlayıcı/yorumcu kuram vebuna dayalı nitel yöntem. Bu çalışmanın temel problemi, ana hatlarıyla elealınan sosyal bilimlerde yöntembilimsel uygulamaların ilahiyat fakülteleriöğrencilerinin sosyal bilimler enstitüleri bünyesinde yaptıkları lisansüstüeğitim çalışmalarında nasıl bir karşılık bulduğu ve burada yapılan tezlerdekarşılaşılan bazı yöntemsel sorunların ne olduğu ile ilgilidir. Bu çalışmada,Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu öğrencilerinin Sosyal Bilimler Enstitüsübünyesinde din sosyoloji alanında yapmış olduğu tezlerden hareketle,nicel-nitel araştırma modellerinin uygulanması ve objektif-normatif bakışaçılarının uzlaştırılmasına/aşılmasına yönelik bulguların tartışılmasıamaçlanmıştır.