hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Burhan-ı Temanû’ya Eleştirel Bir Yaklaşım
A Critical Approach to “Burhan-ı Temanu” (The Evidence of Being Unique of God)
Yazar: Şık, İsmail
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Theologians,philosophers,the unity of God’s,burhan-ı temanu ; Anahtar kemleler: Kelâmcılar, filozoflar, Tanrı’nın birliği, burhan-ı temanu

Kelamcılar ve filozoflar, Allah’ın birliği meselesine Kur’an’dan farklı yaklaşmışlar, Allah’ın birliğini akli ve felsefi yolla ispata çalışmışlardır. Bu yolla dilediği zaman dilediğini yapmaya kâdir olan irade ve kudret sahibi ilah algısının birden fazla olmayacağı açıklanmaya çalışılmıştır. Kur’an’ın var olan alem ve içerisindeki düzenden hareketle ortaya koyduğu veriler, temânu delilinde yerini faraziye ve kurgulara bırakmış, spesifik tartışmalara kurban edilmiştir. Biz bu çalışmamızda “Burhan-ı Temânu” isimli delili farklı yönleriyle ele alıp değerlendirdik.

Theologians and philosophers approached the question of the unity of God in different from the Qur'an, tried to prove the unity of God's mental and philosophical methods. Almighty to do whatever He wills, the will and the Lords Almighty could not be more than one attempted to explain. Qur'an, revealed by the cases of creation, and movement within the layout, in temanu proof, left its place on assumptions and constructs and specific discussions were sacrificed. We study the "burhan-ı temanu" discussing and evaluate different aspects of the evidence.
Eş’arî’de Hadis ve Sünnet -el-İbâne Örneği-
Hadith and Sunnah at al-Ash’ari -A Sample of al-Ibana
Yazar: Demirci, Kadir
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Hadith,Sunnah,al-Ash’ari,al-Ibana ; Hadis, Sünnet, Eş’arî, el-İbâne

İmam Eş’arî, Ehl-i Sünnet düşüncesinin Eş’arîyye ekolünün kurucusu olan ünlü bir kelâm âlimidir. Hicrî 260/873 yılında Basra’da doğmuş, 324/936’da Bağdat’ta vefat etmiştir. Onun itikâdî görüş ve düşüncelerinin ele alındığı en önemli eserlerinden biri el-İbâne adlı eseridir. Bu eser aynı zamanda Mutezile ve Kaderiye gibi bidat fırkalarına bir reddiye mahiyetindedir. Dolayısıyla Eş’arî’yi diğerlerinden ayıran düşünce ve yöntem bir ölçüde bu eserde ortaya konulmuştur. el-İbâne’de yoğun bir şekilde hadis kullanıldığı görülmektedir. Eş’arî, hadis, rivayet, haber ve sünnet terimlerini aynı anlamda kullanmıştır. Onun âhâd haberleri itikâdî konularda bir delil olarak kullanması dikkat çekicidir. O, hadisleri sünnet kavramıyla ilişkilendirmekte ve bu kavram temelinde onlara bir değer atfetmektedir. Ayrıca onun, hadisleri yorumlamada metnin zâhirine sıkı sıkıya bağlı kalmayı tercih ettiği de müşahede edilmektedir.

al-Ash’ari is one of the biggest scholar of Ahlus Sunnah Thought and he is founder of Ash’ariyye faction of Ahlus Sunnah School. Ash’ari was born in 260/873 at Basra and dead in 324/936 at Bağdad. Undoubtedly his most important work dealt with the ideas of belief and opinion by the work of al-Ibane. The work at the same time is the characteristics of a criticism to Bidat groups such as Mutazile and Kadariyya. Teherefore, this work has revealed a degree of Ash’ari distinguishers it is a piece of thought and method. Ash’ari uses the terms of hadith, al-Rivaye, al-haber in the same meaning in his work by al-Ibâne. Contrary to the general conclusion that the al-haber al-ahad could not be evidence in beliefs issues hadith is used as anevidence in his work. In addition, he interpreate hadiths to be bound by strict of the text, in other words, the literal interpretaiton of choice is observed.
Arap Dilinde Telif Edilmiş “el-İfsâh” Adlı Eserin Aidiyet Problemi, Kaynakları, İçeriği ve Değerlendirilmesi
Arap Dilinde Telif Edilmiş “el-İfsâh” Adlı Eserin Aidiyet Problemi, Kaynakları, İçeriği ve Değerlendirilmesi
Yazar: Alp, Musa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: İfsâh, İ’rab, Kâfiye, İbnu’l Hâcib, Ali Kuşçu

Arap dilbilimci İbnu’l-Hâcib’in kaleme aldığı el-Kâfiye adlı eser üzerine birçok şerh yazılmıştır. el-İfsâh da bu şerhlerden biridir. Onu diğerlerinden farklı kılan husus, çok sayıda yazma nüshasının bulunmasına rağmen nüshalarında müellif ismine dair bir kayıt bulunmamasıdır. Buna karşın bazı kaynaklarda ve özellikle bazı kataloglarda Ali Kuşçu’ya ait gösterilmesidir. Türkiye yazma kütüphanelerinde ulaşılabilen el-İfsâh yazmalarının incelenmesi sonucunda bu şerhin Ali Kuşçu’ya ait olmadığı ve anonim bir eser olduğu kanaatine varılmıştır. Faydalandığı belli başlı kaynakları bu çalışmada gösterilmiş olan el-İfsâh’ın, el-Kâfiye üzerine yazılmış şerhlerden önemli alıntılarla hazırlandığı görülmüştür. Ayrıca ansiklopedik özellik taşıdığından dolayı döneminde olduğu gibi günümüzde de alanında ders kitabı olarak okutulabilecek türden bir eserdir.

Arap dilbilimci İbnu’l-Hâcib’in kaleme aldığı el-Kâfiye adlı eser üzerine birçok şerh yazılmıştır. el-İfsâh da bu şerhlerden biridir. Onu diğerlerinden farklı kılan husus, çok sayıda yazma nüshasının bulunmasına rağmen nüshalarında müellif ismine dair bir kayıt bulunmamasıdır. Buna karşın bazı kaynaklarda ve özellikle bazı kataloglarda Ali Kuşçu’ya ait gösterilmesidir. Türkiye yazma kütüphanelerinde ulaşılabilen el-İfsâh yazmalarının incelenmesi sonucunda bu şerhin Ali Kuşçu’ya ait olmadığı ve anonim bir eser olduğu kanaatine varılmıştır. Faydalandığı belli başlı kaynakları bu çalışmada gösterilmiş olan el-İfsâh’ın, el-Kâfiye üzerine yazılmış şerhlerden önemli alıntılarla hazırlandığı görülmüştür. Ayrıca ansiklopedik özellik taşıdığından dolayı döneminde olduğu gibi günümüzde de alanında ders kitabı olarak okutulabilecek türden bir eserdir.
İbn Rüşd’e Göre Yaratma
İbn Rüşd’e Göre Yaratma
Yazar: Akgün, Tuncay
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: İbn Rüşd, yaratma, varlık, ezeli yaratma, yoktan yaratma, zamansal yaratma

Yaratma kavramı, Tanrının diğer sıfatlarının ve Tanrı ile evren arasındaki ilişkinin anlaşılmasında anahtar kavramlardan biridir. Çünkü bu konu, Tanrı’nın ilmi, iradesi, yarattıklarına benzememesi, imkân, nedensellik, varlık – mahiyet ilişkisi, ezeli yaratma, yoktan yaratma ve sudûr konusu gibi daha birçok önemli problemi içinde barındırmaktadır. Yaratma konusunda gerek felsefe gerekse teolojik düşünce geleneğinde iki temel bulunmaktadır. Bunlardan birisi genelde kelamcılar tarafından temsil edilen ‘zamansal (sonradan) yaratma’ iken, diğeri genelde filozofların temsil ettiği ‘ezeli yaratma’ anlayışıdır. İbn Rüşd’e göre dini nasslar yaratma konusunda yoruma açık argümanlar ortaya koymuştur. Dolayısıyla böyle bir metafizik konuda, hiç kimse kendi düşüncesini mutlak doğru gibi görerek diğerlerinin düşüncelerinin din dışı olduğunu iddia etmemelidir. Diğer filozoflar gibi, İbn Rüşd’de âlemin ezeli olduğunu düşünür. Fakat onun iki türlü ezeli varlık anlayışı vardır. Biri zamansız ve nedensiz ezeli varlık ki bu Allah’tır. Diğeri ise, zamansız fakat nedenli ezeli varlık ki bu da âlemdir.

Yaratma kavramı, Tanrının diğer sıfatlarının ve Tanrı ile evren arasındaki ilişkinin anlaşılmasında anahtar kavramlardan biridir. Çünkü bu konu, Tanrı’nın ilmi, iradesi, yarattıklarına benzememesi, imkân, nedensellik, varlık – mahiyet ilişkisi, ezeli yaratma, yoktan yaratma ve sudûr konusu gibi daha birçok önemli problemi içinde barındırmaktadır. Yaratma konusunda gerek felsefe gerekse teolojik düşünce geleneğinde iki temel bulunmaktadır. Bunlardan birisi genelde kelamcılar tarafından temsil edilen ‘zamansal (sonradan) yaratma’ iken, diğeri genelde filozofların temsil ettiği ‘ezeli yaratma’ anlayışıdır. İbn Rüşd’e göre dini nasslar yaratma konusunda yoruma açık argümanlar ortaya koymuştur. Dolayısıyla böyle bir metafizik konuda, hiç kimse kendi düşüncesini mutlak doğru gibi görerek diğerlerinin düşüncelerinin din dışı olduğunu iddia etmemelidir. Diğer filozoflar gibi, İbn Rüşd’de âlemin ezeli olduğunu düşünür. Fakat onun iki türlü ezeli varlık anlayışı vardır. Biri zamansız ve nedensiz ezeli varlık ki bu Allah’tır. Diğeri ise, zamansız fakat nedenli ezeli varlık ki bu da âlemdir.
Dinler Tarihi Açısından Alevîlik-Bektaşîlikte İbadet ve Cemevleri Üzerine Bir Deneme
Dinler Tarihi Açısından Alevîlik-Bektaşîlikte İbadet ve Cemevleri Üzerine Bir Deneme
Yazar: Ünal, Asife
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Alevîlik-Bektaşîlik, din, ibadet, mabet, ibadethane, cemevi

Türkiye’de Alevîlik-Bektaşîliğin en temel ritüellerinden biri olan cem ayini günümüzde cemevlerinde icra edilmektedir. Ancak cemevlerinin dinî ve hukukî statüsü üzerinde fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Bu makale cemevlerinin dinî statüsü üzerine Dinler Tarihi açısından bir deneme mahiyetindedir. Çalışmada önce Alevîlik- Bektaşiliğin konumu Dinler Tarihi perspektifi ile ele alınmış, ilk iki bölümde din ve ibadet kavramları analiz edilmiş, buradan hareketle Alevîlik-Bektaşiliğin ayrı bir din olarak görülüp görülemeyeceği ve cem törenlerinin ibadet sayılıp sayılamayacağı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise mabet ve ibadethane kavramları ile cemevlerinin statüsü tespit edilmeye çalışılmıştır.

Türkiye’de Alevîlik-Bektaşîliğin en temel ritüellerinden biri olan cem ayini günümüzde cemevlerinde icra edilmektedir. Ancak cemevlerinin dinî ve hukukî statüsü üzerinde fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Bu makale cemevlerinin dinî statüsü üzerine Dinler Tarihi açısından bir deneme mahiyetindedir. Çalışmada önce Alevîlik- Bektaşiliğin konumu Dinler Tarihi perspektifi ile ele alınmış, ilk iki bölümde din ve ibadet kavramları analiz edilmiş, buradan hareketle Alevîlik-Bektaşiliğin ayrı bir din olarak görülüp görülemeyeceği ve cem törenlerinin ibadet sayılıp sayılamayacağı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise mabet ve ibadethane kavramları ile cemevlerinin statüsü tespit edilmeye çalışılmıştır.
Zeyneb bint Cahş ve Hz. Peygamber ile Evliliği
Zeyneb bint Cahş ve Hz. Peygamber ile Evliliği
Yazar: Barış, Mustafa Necati
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Peygamber, Zeyneb, Evlilik

Bu makalemizde Hz. Peygamber’in eşlerinden Zeyneb binti Cahş’ın hayat hikâyesini ve Hz. Peygamber ile yapmış olduğu evliliği anlatmaya çalıştık. Bu bağlamda onun hayatında büyük bir önemi bulunan Zeyd b. Hârise ile yapmış olduğu evliliğe de makalemizde yer verdik. Makalemizi yazarken ilk dönem kaynaklarda genel kabul görmüş rivâyetleri tarafsız bir şekilde kullanmaya gayret gösterdik.

Bu makalemizde Hz. Peygamber’in eşlerinden Zeyneb binti Cahş’ın hayat hikâyesini ve Hz. Peygamber ile yapmış olduğu evliliği anlatmaya çalıştık. Bu bağlamda onun hayatında büyük bir önemi bulunan Zeyd b. Hârise ile yapmış olduğu evliliğe de makalemizde yer verdik. Makalemizi yazarken ilk dönem kaynaklarda genel kabul görmüş rivâyetleri tarafsız bir şekilde kullanmaya gayret gösterdik.
İbn Sina’da Mahiyet ve Varlık
İbn Sina’da Mahiyet ve Varlık
Yazar: Çev. Hasan Akkanat, Fazlurrahman-
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: İbn Sina, Fazlurrahman, mahiyet, varlık

Çevirisini yaptığımız makalesinde Fazlurrahman İbn Sina’da varlık ve mahiyet kavramlarını inceler. Fazlurrahman’a göre bu iki kavramı inceleyen Batılı düşünürler onları yanlış anlamışlardır. Bu yanlış anlama ise, Goichon ve Thomas Aquinas üzerinden İbn Rüşd’e kadar uzanır. Varlık, var olana ait özel bir sıfattır. O, genel-soyut bir kavram değil, hakkında konuştuğumuz belirli bir mahiyetin özel yüklemidir.

Çevirisini yaptığımız makalesinde Fazlurrahman İbn Sina’da varlık ve mahiyet kavramlarını inceler. Fazlurrahman’a göre bu iki kavramı inceleyen Batılı düşünürler onları yanlış anlamışlardır. Bu yanlış anlama ise, Goichon ve Thomas Aquinas üzerinden İbn Rüşd’e kadar uzanır. Varlık, var olana ait özel bir sıfattır. O, genel-soyut bir kavram değil, hakkında konuştuğumuz belirli bir mahiyetin özel yüklemidir.
Hadisler Çerçevesinde Cahiliyyede Majik Tedavi Geleneği’nin Kavramsal Boyutu
Hadisler Çerçevesinde Cahiliyyede Majik Tedavi Geleneği’nin Kavramsal Boyutu
Yazar: Atmaca, Veli
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Rukye (Şifalı Dua),Temîme (Nazarlık),Büyü,Tivele (Sevgi Büyüsü)

Kültürel miras, bir şekilde asırlar öncesinden sonraki nesillerle intikal eder. Bir kısım fenomenler bu naklediliş esnasında bazı değişiklikler veya kültürel evrim yaşayabilir. İslâm dininin gelenkleri arasında yer alan, hastalıklardan korunma veya hasta tedavilerinde uygulanan mânevi yöntemlerden birisi olarak, sözlü ve yazılı örneklerine rastladığımız “rukye” de sayılabilir. Rukyenin tarihçesinin, İslâm’dan çok öncesine hatta Araplardan da öncesine dayandığını söyleyebiliriz. Ancak İslâm öncesindeki çok çeşitli uygulamalar Hz. Peygamber tarafından yasaklanırken sadece adının devam ettiğini görmekteyiz.

Kültürel miras, bir şekilde asırlar öncesinden sonraki nesillerle intikal eder. Bir kısım fenomenler bu naklediliş esnasında bazı değişiklikler veya kültürel evrim yaşayabilir. İslâm dininin gelenkleri arasında yer alan, hastalıklardan korunma veya hasta tedavilerinde uygulanan mânevi yöntemlerden birisi olarak, sözlü ve yazılı örneklerine rastladığımız “rukye” de sayılabilir. Rukyenin tarihçesinin, İslâm’dan çok öncesine hatta Araplardan da öncesine dayandığını söyleyebiliriz. Ancak İslâm öncesindeki çok çeşitli uygulamalar Hz. Peygamber tarafından yasaklanırken sadece adının devam ettiğini görmekteyiz.
Medîneli Efemine Şarkıcı Tuveys (11-92/632-711)
Medîneli Efemine Şarkıcı Tuveys (11-92/632-711)
Yazar: Turabi, Ahmet Hakkı
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Tuveys, Muhannes, Efemine, Muğanni, Arap Musikisi, İsa b. Abdullah, Zâib, Ebû Abdülmün‘im, Ebû Abdünna‘îm.

İlk dönem İslâm dünyasında mûsikî sanatının öncülerinden biri olan Tuveys, aynı zamanda renkli kişiliğiyle de dikkatleri çekmektedir. Ğınâ (mûsikî icrası, şarkı okuma) ve muğannî (şarkıcı) kavramlarının toplumda yeni teşekkül ettiği bu dönemde İranlı esirlerin tesiriyle Arapça şiirleri İran menşeli melodilere giydiren (uygulayan) Tuveys, belki de bu konuda diğer muğannîlere rehberlik etmiş; ilk dönem mûsikî kültürünün oluşumuna yön vermiştir. Diğer taraftan efemine davranışlarıyla toplumun tepkisini çekmiş ve bu özelliği sebebiyle, adı Arap dilinde darb-ı mesel haline gelmiştir.

İlk dönem İslâm dünyasında mûsikî sanatının öncülerinden biri olan Tuveys, aynı zamanda renkli kişiliğiyle de dikkatleri çekmektedir. Ğınâ (mûsikî icrası, şarkı okuma) ve muğannî (şarkıcı) kavramlarının toplumda yeni teşekkül ettiği bu dönemde İranlı esirlerin tesiriyle Arapça şiirleri İran menşeli melodilere giydiren (uygulayan) Tuveys, belki de bu konuda diğer muğannîlere rehberlik etmiş; ilk dönem mûsikî kültürünün oluşumuna yön vermiştir. Diğer taraftan efemine davranışlarıyla toplumun tepkisini çekmiş ve bu özelliği sebebiyle, adı Arap dilinde darb-ı mesel haline gelmiştir.
Modern Hadis Tenkit Üslûbu Üzerine-Cibril Hadisi ile İlgili Temelsiz Bir Eleştirinin Eleştirisi-
Modern Hadis Tenkit Üslûbu Üzerine-Cibril Hadisi ile İlgili Temelsiz Bir Eleştirinin Eleştirisi-
Yazar: Tatlı, Bekir
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Cibril hadisi, iman, İslâm, ihsân, kıyametin zamanı, kıyametin alâmetleri

Vahiy meleği Cebrail'in Hz. Muhammed'e (s.a.) gelerek İslâm, iman, ihsân ve kıyametin zamanı gibi sorular sorması olayından bahseden ve "Cibril hadisi" adıyla meşhur olmuş rivayet, hadis kaynaklarında oldukça yaygın bir şekilde yer almıştır. Bu meşhur hadis geçmişten günümüze çeşitli araştırmalara konu edilmiş ve onun değerine sürekli olarak vurgu yapılmıştır. Hatta Cibril hadisi sadece hadis ilminin konusu olmakla kalmamış, aynı zamanda kültür tarihimizi de etkilemiş ve kelam-akâid, tasavvuf gibi ekolleri de ihtiva ettiği konularla bir bakıma yönlendirmiştir. İşte bu yazımız, Türkiye’de bir gazetede köşe yazıları yazan bir yazarın, bir okurunun sorusundan hareketle Cibril hadisinin uydurma olduğu konusunda bazı ifadeleri içeren iddialarına bir cevap olarak kaleme alınmış; söz konusu yazarın iddiaları, onun kendi cümleleri arasında yer alan tutarsızlıklar maddeler halinde ele alınarak tek tek yanıtlandırılmaya çalışılmıştır.

Vahiy meleği Cebrail'in Hz. Muhammed'e (s.a.) gelerek İslâm, iman, ihsân ve kıyametin zamanı gibi sorular sorması olayından bahseden ve "Cibril hadisi" adıyla meşhur olmuş rivayet, hadis kaynaklarında oldukça yaygın bir şekilde yer almıştır. Bu meşhur hadis geçmişten günümüze çeşitli araştırmalara konu edilmiş ve onun değerine sürekli olarak vurgu yapılmıştır. Hatta Cibril hadisi sadece hadis ilminin konusu olmakla kalmamış, aynı zamanda kültür tarihimizi de etkilemiş ve kelam-akâid, tasavvuf gibi ekolleri de ihtiva ettiği konularla bir bakıma yönlendirmiştir. İşte bu yazımız, Türkiye’de bir gazetede köşe yazıları yazan bir yazarın, bir okurunun sorusundan hareketle Cibril hadisinin uydurma olduğu konusunda bazı ifadeleri içeren iddialarına bir cevap olarak kaleme alınmış; söz konusu yazarın iddiaları, onun kendi cümleleri arasında yer alan tutarsızlıklar maddeler halinde ele alınarak tek tek yanıtlandırılmaya çalışılmıştır.
Tarsus’un Müslümanlar Tarafından Fethi
Tarsus’un Müslümanlar Tarafından Fethi
Yazar: Yılmaz, Saim
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Tarsus, Bizans, İlk İslâm Fetihleri, Emevî, Abbâsî

Adana ovasının güney batısında, Toros dağlarının güneyinde, Kdynos (Cdynos, Berdân) nehri üzerinde kurulmuş bulunan Tarsus’un, Eskiçağlardan beri bir yerleşim yeri olduğu tahmin edilmektedir. Kdynos nehrinin Akdeniz’e ulaştığı noktada oluşturduğu Rhegma gölü sayesinde tahminen onuncu asra kadar önemli bir liman kentiydi. Verimli bir tarım arazisine sahip olan Tarsus, güneyden Anadolu içlerine geçişte kilit bir noktada bulunması sebebiyle de stratejik bir öneme sahiptir. Bu stratejik konumu sebebiyle tarih içerisinde sürekli el değiştiren Tarsus, İslâmiyetin ortaya çıktığı dönemde Bizans Devleti’nin hâkimiyeti altında bulunmaktaydı. Ürdün, Filistin ve Suriye topraklarını ele geçirmelerinin ardından Anadolu’ya yönelen Müslümanlar, Tarsus’a ilk seferlerini Hz. Ömer zamanında düzenlemişlerdir. Ancak şehrin fethi, ardından imar ve iskânı çok daha ileri tarihlerde gerçekleşebilmiştir. “Tarsus’un Müslümanlar Tarafından Fethi”ni ele alan bu çalışma iki kısımdan meydana gelmektedir. Birinci kısımda şehrin fethine kadar Müslümanlar tarafından gerçekleştirilen seferler incelenmiştir. İkinci kısımda ise fetihle alakalı farklı rivayetler tartışılmış, ardından şehirde gerçekleştirilen ilk imar ve iskân faaliyetleri ele alınmıştır.

Adana ovasının güney batısında, Toros dağlarının güneyinde, Kdynos (Cdynos, Berdân) nehri üzerinde kurulmuş bulunan Tarsus’un, Eskiçağlardan beri bir yerleşim yeri olduğu tahmin edilmektedir. Kdynos nehrinin Akdeniz’e ulaştığı noktada oluşturduğu Rhegma gölü sayesinde tahminen onuncu asra kadar önemli bir liman kentiydi. Verimli bir tarım arazisine sahip olan Tarsus, güneyden Anadolu içlerine geçişte kilit bir noktada bulunması sebebiyle de stratejik bir öneme sahiptir. Bu stratejik konumu sebebiyle tarih içerisinde sürekli el değiştiren Tarsus, İslâmiyetin ortaya çıktığı dönemde Bizans Devleti’nin hâkimiyeti altında bulunmaktaydı. Ürdün, Filistin ve Suriye topraklarını ele geçirmelerinin ardından Anadolu’ya yönelen Müslümanlar, Tarsus’a ilk seferlerini Hz. Ömer zamanında düzenlemişlerdir. Ancak şehrin fethi, ardından imar ve iskânı çok daha ileri tarihlerde gerçekleşebilmiştir. “Tarsus’un Müslümanlar Tarafından Fethi”ni ele alan bu çalışma iki kısımdan meydana gelmektedir. Birinci kısımda şehrin fethine kadar Müslümanlar tarafından gerçekleştirilen seferler incelenmiştir. İkinci kısımda ise fetihle alakalı farklı rivayetler tartışılmış, ardından şehirde gerçekleştirilen ilk imar ve iskân faaliyetleri ele alınmıştır.
Semerkandlı Hanefi-Mâturidî Âlim Mahmud b. Zeyd el-Lâmişî ve İlmi Konumu
Mahmud b. Zayd al- Lâmishi and His Scientific Position in the HanafiMaturidi Tradition
Yazar: Şık, İsmail
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Lâmişî,Hanefî-Mâturidî,Kelamcı usulcü,Semerkand Hanefileri ; Lâmishi,Hanafi- Mâturidî,theologian and Jurist,method of law

Mahmud b. Zeyd el-Lâmişî, hicri V. asrın sonu, VI. asrın başlarında Semerkand’da yaşamış Hanefi-Mâturidî geleneğe mensup Semerkandlı kelamcı ve hanefi usulcülerdendir. Osmanlı ve Selçuklu medreselerinde son dönemlere kadar eserleri okutulan Lâmişî, hakkında pek az bilgiye sahip olduğumuz Hanefî-Mâturidî âlimlerden biridir. Lâmişî’ye ait eserler ortaya çıktıkça, üzerine yapılan çalışmalar artıkça onunla ilgili daha detaylı bilgi sahibi olabileceğimizi düşünmekteyiz. Bu bağlamda biz bu çalışmamızda kültürel mirasımıza katkıda bulunmak amacıyla Lâmişî’nin eser ve düşüncelerini incelemeye çalıştık.

Mahmud b. Zayd al- Lâmishi, lived in Semerkand at the end of the 5th century and at the beginning of the 6th century (AH), a member of Hanafi-Mâturidi tradition was a theologian and jurist. His works related to theology, law and method of law were read in madrasahs in the periods of Ottoman and Seljukids. Although we don’t know much information about him and his scholarly activities it is known that his thoughts of theological and law are in the frame of school of maturidism. Our work’s goal is to introduce Lâmishi and his period.
Mevlana Muhammed Ali’nin Meal-Tefsiri Bağlamında Kâdiyânîlik (Ahmedîlik) ve Kur’an
Mevlana Muhammed Ali’nin Meal-Tefsiri Bağlamında Kâdiyânîlik (Ahmedîlik) ve Kur’an
Yazar: Ünsal, Hadiye
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 10 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Mevlana Muhammed Ali, Kâdiyânîlik (Ahmedîlik), Meal, Tefsir

Bu çalışma, Mirza Gulâm Ahmed’in (ö. 1908) kurduğu Kâdiyânîlik (Ahmedîlik) adlı dinî hareketin bir kolu olan Lahor Ahmedîliğinin lideri Mevlana Muhammed Ali Lâhûrî’nin (ö. 1951) The Holy Qur’an with English Translation and Commentary adlı meal-tefsirinin tahlil ve tenkidini içermektedir. Mevlana Muhammed Ali Kâdiyânîlik (Ahmedîlik) adlı dinî hareketin bir kolu olan Lahor Ahmedîliğinin kurucu figürü olup Kur’an ve tefsirle ilgili en önemli eseri The Holy Qur’an adlı meal-tefsiridir. Bu eser dikkat çekici birçok görüş ve yorum içermesi sebebiyle çağdaş meal-tefsir literatüründe kayda değer bir yere sahip olması gerekirken, özellikle Ehl-i Sünnet muhitinde muhtemelen mezhebî ve siyasî muhalefet saikiyle pek tanınmamıştır.

Bu çalışma, Mirza Gulâm Ahmed’in (ö. 1908) kurduğu Kâdiyânîlik (Ahmedîlik) adlı dinî hareketin bir kolu olan Lahor Ahmedîliğinin lideri Mevlana Muhammed Ali Lâhûrî’nin (ö. 1951) The Holy Qur’an with English Translation and Commentary adlı meal-tefsirinin tahlil ve tenkidini içermektedir. Mevlana Muhammed Ali Kâdiyânîlik (Ahmedîlik) adlı dinî hareketin bir kolu olan Lahor Ahmedîliğinin kurucu figürü olup Kur’an ve tefsirle ilgili en önemli eseri The Holy Qur’an adlı meal-tefsiridir. Bu eser dikkat çekici birçok görüş ve yorum içermesi sebebiyle çağdaş meal-tefsir literatüründe kayda değer bir yere sahip olması gerekirken, özellikle Ehl-i Sünnet muhitinde muhtemelen mezhebî ve siyasî muhalefet saikiyle pek tanınmamıştır.