TARİHSEL SÜREÇ İÇİNDE HEMŞİRELİK SÜRECİ VE BAKIM PLANLARININ GELİŞİMİ
DEVELOPMENT OF NURSING PROCESS AND CARE PLANS IN HISTORICAL PROCESS
Yazar: Kocaçal, Elem; Aktan, Gül Güneş; Eşer, İsmet
Dergi: Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Bakım Planı,Hemşirelik,Hemşirelik Süreci,Hemşirelik Tarihi ; Care plan,nursing,nursing process,nursing history

Sistematik ve bireye özgü bakım yöntemi olan hemşirelik süreci, hasta ve/veya sağlıklı bireyin, grupların ve/veya ailelerin sağlık bakım sorunlarının ve/veya sağlık bakım ihtiyaçlarının tanılaması, gerekli hemşirelik girişimlerinin planlanması, uygulanması ve sonuçların değerlendirilmesi aşamalarından oluşmaktadır. Etkili bir şekilde uygulandığında profesyonel hemşireliğe sağladığı önemli katkılar bulunmaktadır. Hemşirelik sürecinin ilk aşaması olan tanılama eylemi, Florence Nightingale ve meslektaşları tarafından gerçekleştirilen, modern hemşirelikle aynı yaşlarda olan bir olgudur. Hemşirelik süreci kavramı ilk kez 1955 yılında hemşirelerin neler yapması gerektiğini belirlemek amacıyla Lydia Hall tarafından kullanılmıştır. 1991 yılında Amerikan Hemşireler Birliği (American Nurses Association; ANA) Uygulama Standartlarının son versiyonunda hasta sonucunun belirlenmesi adımı eklenmiştir. Hemşirelik sürecinin Türkiye’deki gelişimi incelendiğinde; hemşirelik sürecinin ilk olarak Vehbi Koç Vakfı tarafından “Fundamentals of Nursing” kitabının çevirisiyle Türk literatürüne girdiği görülmektedir. İçerisinde hemşirelerin yetki, görev ve sorumlulukları bulunan ve 2010 yılında yayınlanan Hemşirelik Yönetmeliği’nde hemşirelik sürecinin amacı ve yasal olarak hemşirelik sürecinin kullanması gerekliliği vurgulanmaktadır. Son yıllarda hemşirelik sürecinin gelişimi ile birlikte bakım planlarının uygulama şekilleri de değişim ve gelişim göstermiştir. Hemşirelik sürecinin oluşturulması ve sürecin görünür hale getirilmesinde halen popülerliğini koruyan hemşirelik bakım planlarının yararları düşünüldüğünde kullanımı teşvik edilmelidir.

The nursing process is a systematic and individualized care method that includes steps such as defining the health care needs / problems of the healthy / ill individual, family / groups, planning and implementing the necessary nursing interventions, and evaluating the outcomes. When implemented effectively, care plans have significant contributions to professional nursing.  The diagnostic stage, the first step of the nursing process, which was performed by Florence Nightingale and her colleagues, has the same age with modern nursing. The concept of nursing process was used for the first time in 1955 by Lydia Hall to describe "what the nurses should do and what they should do". In 1991, the final version of the American Nurses Association (ANA) Implementation Standards added the step of defining patient outcome. When reviewing the development of the nursing process in Turkey; it is seen that it was first added the Turkish literature with the translation of "Fundamentals of Nursing" by the Vehbi Koç Foundation. The purpose of the nursing process and requirement of the use of nursing process legally are emphasized in the “Nursing Regulation”, which was published in 2010 and includes the authorities, duties, and responsibilities of the nurses. In recent years, the development of the nursing process as well as the ways in which care plans have been implemented have changed and improved. When considering the benefits of nursing care plans which are still popular in making the nursing process visible, development and utilization of care plans should be encouraged.