Benzetim tabanlı adaptif aşı dağıtım stratejisi
Benzetim tabanlı adaptif aşı dağıtım stratejisi
Yazar: Demirbilek, Mustafa
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Salgın modelleme,Benzetim,Efektif aşı dağıtım stratejileri,Geç aşı dağıtımı,Farklı kapsama seviyeleri

Aşılama, bir salgın sırasında oluşacak vaka sayısını azaltmak için kullanılan en yaygın müdahale yöntemlerinden biridir. Bir toplumda hangi yaş ve hedef gruplarının öncelikle aşılanacağına karar vermek çok önemli bir noktadır. Bu çalışmada, hem bu nokta hem de geç aşı dağıtım senaryosu, yeni bir aşı dağıtma stratejisi ile düşünülmüştür. İncelenen populasyon farklı kontak ve bulaştırma oranları düşünülerek beş farklı gruba ayrılmıştır. Önerilen aşı dağıtma stratejisi, salgın sırasında oluşan vaka sayılarını da düşünerek, haftalık dağıtılabilecek aşıları farklı yaş gruplarlarında bulunan kişilere, bir hafta süre için farklı dağıtım stratejilerini modelleyen bir bezetimin sonuçlarına göre dağıtmaktadır. Bu method, literaturdeki birçok çalışmada düşünülen okul çağındaki çocukları öncelikle aşılama stratejisine karşı test edilmiştir. Farklı kontak ve bulaştırma oranlarına göre oluşturulan 20 farklı senaryo ve 3 farklı kapsama seviyesi için elde edilen sonuçlara göre, önerilen method %20 ve %30 kapsama seviyesi için karşılaştırılan stratejiden daha iyi sonuçlar vermiş, %10 kapsama seviyesi için de benzer sonuçlar gözlenmiştir. Sonuç olarak, kapsama seviyesinin göreceli daha yüksek olduğu durumlarda, önerilen metodun kontak ve bulaş oranlarında meydana gelen değişimlere karşı daha gürbüz olduğu ve daha iyi sonuçlar verdiği görülmüştür. Başta COVID-19 olmak üzere gelecekte yaşanabilecek salgınlarda, hastalık dinamiklerini de düşünerek, efektif aşı dağıtımlarını gerçekleştirebilecektir.

Aşılama, bir salgın sırasında oluşacak vaka sayısını azaltmak için kullanılan en yaygın müdahale yöntemlerinden biridir. Bir toplumda hangi yaş ve hedef gruplarının öncelikle aşılanacağına karar vermek çok önemli bir noktadır. Bu çalışmada, hem bu nokta hem de geç aşı dağıtım senaryosu, yeni bir aşı dağıtma stratejisi ile düşünülmüştür. İncelenen populasyon farklı kontak ve bulaştırma oranları düşünülerek beş farklı gruba ayrılmıştır. Önerilen aşı dağıtma stratejisi, salgın sırasında oluşan vaka sayılarını da düşünerek, haftalık dağıtılabilecek aşıları farklı yaş gruplarlarında bulunan kişilere, bir hafta süre için farklı dağıtım stratejilerini modelleyen bir bezetimin sonuçlarına göre dağıtmaktadır. Bu method, literaturdeki birçok çalışmada düşünülen okul çağındaki çocukları öncelikle aşılama stratejisine karşı test edilmiştir. Farklı kontak ve bulaştırma oranlarına göre oluşturulan 20 farklı senaryo ve 3 farklı kapsama seviyesi için elde edilen sonuçlara göre, önerilen method %20 ve %30 kapsama seviyesi için karşılaştırılan stratejiden daha iyi sonuçlar vermiş, %10 kapsama seviyesi için de benzer sonuçlar gözlenmiştir. Sonuç olarak, kapsama seviyesinin göreceli daha yüksek olduğu durumlarda, önerilen metodun kontak ve bulaş oranlarında meydana gelen değişimlere karşı daha gürbüz olduğu ve daha iyi sonuçlar verdiği görülmüştür. Başta COVID-19 olmak üzere gelecekte yaşanabilecek salgınlarda, hastalık dinamiklerini de düşünerek, efektif aşı dağıtımlarını gerçekleştirebilecektir.