Kırgız Halkının Nişanlılık ile İlgili Örf-Âdetlerinin İslam Hukuku Açısından Analizi (18-19.yy.)
An Analysis of Kyrgyz Traditional Betrothal in Terms of Islamic Law (18th-19th-cc.)
Yazar: Karıev, Aiitmamat
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 5, 2020
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Islamic Law,Kyrgyz,Family,Customs and Traditions,Betrothal,Sister şn Law's Dowry,Betrothed in the Cradle,Virginity ; İslam Hukuku,Kırgız,Aile,Örf-Âdet,Nişan,Baldız Kalını,Beşik Kertmesi,Bekaret

Başlangıçta yerleşik hayat tarzını benimseyen Kırgızlar, ister 1212 senesinden sonraki Cengiz Han hakimiyeti ister 1865 senesinden sonraki Çarlık Rusya baskısından dolayı, hürriyet arayışı içinde stratejik açıdan önemli olan kırsal ve dağlık bölgelere çekilmiştir. Bu nedenle, asırlarca İslam dini ile yaşamasına rağmen, Kırgız toplumu diğer Türk boylarından farklı olarak, kırsal ve dağlık bölgelerde hâkim olan göçebelik gereği, şerî hukuktan daha ziyade hayatın her aşamasında örfî hukuku esas almıştır. Bu makalede, Kırgız halkının nişanlılık konusuyla ilgili örfî teamüller, İslam hukuku açısından ele alınmaya, ilgili her konunun fıkıhtaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Örfî hukuk ile şer‘î hukukun kesiştiği nokta olarak nişan konusu, özellikle “Kırgız Örf – Âdetinde Nişan ve Nişandan Dönmenin Cezaları”, “İslam Hukukunda Nişan ve Nişanı Bozmanın Hukukî Sonuçları”, “Nişanlı Bir Kızı Başkasıyla Evlendirmenin Kırgız Örf-Âdetindeki Cezaları ve İslam Hukukundaki Yeri”, “Nişanlı Kızın Bakire Çıkmamasına İlişkin Örfî ve Şer‘î Cezalar”, “Nişan Sürecinde Vefat Eden Kızın Yerine Kız Kardeşinin veya Ölmüş Erkeğin Yerine Erkek Kardeşinin Geçmesi Konusu ve Fıkıhtaki Yeri”, “Kırgız Toplumundaki Beşik Kertme Nişanı İle İlgili Örfî Teâmüller ve Bu Teâmüllerin Fıkıh İlmi Açısından Analizi ” gibi konular altında ele alınarak, önemli bulgu ve sonuçlara ulaşılmıştır.

Kyrgyz people who adopted a sedentary life in the beginning, after Chinqis Khan's domination in 1212 and Russian occupation in 1865 sought its freedom and therefore retreated to mountainous countryside of strategical importance. Although they have been Muslims for centuries, the life of the Kyrgyz, unlike other Turkic clans, as part of nomadism prevalent in rural and mountainous areas, was at its every stage predicated on customary law rather than Shariah law. Dealing with the customary practices of the Kyrgyz regarding betrothal in terms of Islamic Law, this study endeavours to determine the place of each related matter in fiqh (Islamic Jurisprudence). Discussing in detail the topic of betrothal as the point where customary law and religious law intersect , the paper attained some important findings and conclusions in the light of invaluable works. Especially, under the themes like “The Engagement in Kyrgyz Customs and Retribution For The Canceling”, “The Engagement in İslamic Law and The Consequences It’s Breaking”, “The Recompense of Marriage of an Engaged Girl to Another in Kyrgyz Customs and Islamic Law”, “The Contempt for Lack of Virginity in Kyrgyz Customs and Islamic Fiqh”, “The Death One of Partners in The Period of Engagement And Brother or Sister Substitute”, “The Analysing on the Betrothed in the Cradle from the Perspective Kyrgyz Custom Law and Islamic law”.