HÜSN Ü AŞK’TAKİ KİTONYEN UNSURLARIN İŞLEVSELLİĞİ
HÜSN Ü AŞK’TAKİ KİTONYEN UNSURLARIN İŞLEVSELLİĞİ
Yazar: Deveci, Ümral
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Hüsn ü Aşk,Şeyh Galip,mesnevi,kitonyen,kitonyen unsurlar

Hüsn ü Aşk,temelde çok yönlü okumaya müsait bir aşk hikâyesidir. Mesneviyi 1783’te yazanŞeyh Galip’in kendisinin de ifade ettiği gibi mesnevideki sır ve gizem,Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden esinlenilerekyazılmıştır. Eser, Vahdet-i Vücud felsefesi içinde Mevlevi dervişliğinianlatmaktadır. Eserin bir başka yönü ise insani ve edebîyönüdür ki bugünün bakış açısıyla, sembolik, masalsı, fantastik açılardan değerlendirilmektedir.Bu çalışmada da kitonyen unsurlar ve bu unsurların kurgudaki işlevselliğiincelenmiştir. Kitonyen, yeraltı ile ilgili tekinsiz şeyleri ve durumları ifadeeder. Bu sözcük aynı zamanda yeraltının tanrılarını, ruhlarını, cehennemî,cehenneme ait şeytani her şeyi kapsar. Kadının ve kadın doğurganlığının, kadınrahminin kültürel bağlamda edebiyat ve felsefe disiplini içinde doğa, karanlık,yer-toprakla ilişkilendirilmesi, kitonyen düşüncenin ürünüdür. Kitonyenkavramı, batıdaki gotik anlayışın doğudaki karşılığıdır denilebilir. Hüsn üAşk, kitonyen unsurların yer aldığı bir mesnevi olup bu unsurlarla örülüatmosfer içinde aşkı anlatmaktadır. Hikâye; kuyu, harabeler, yer altı,cehennem, içi devlerle dolu dağlar gibi kitonyen uzamlar; yer altı devleri,kuyu cinleri, şeytanlar, cadılar, gulyabaniler gibi kitonyen tipler; ejderha,çıyan, akrep, yılan, fare gibi kitonyen hayvanlar ve zift, katran, ateş gibikitonyen madde ve varlıklar içerir. Bu unsurlar eserde gizemli, tekinsiz,kitonyen bir hava yaratmakta ve eseri çok yönlü okumaya açık bir hale getirmektedir.

Hüsn ü Aşk,temelde çok yönlü okumaya müsait bir aşk hikâyesidir. Mesneviyi 1783’te yazanŞeyh Galip’in kendisinin de ifade ettiği gibi mesnevideki sır ve gizem,Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden esinlenilerekyazılmıştır. Eser, Vahdet-i Vücud felsefesi içinde Mevlevi dervişliğinianlatmaktadır. Eserin bir başka yönü ise insani ve edebîyönüdür ki bugünün bakış açısıyla, sembolik, masalsı, fantastik açılardan değerlendirilmektedir.Bu çalışmada da kitonyen unsurlar ve bu unsurların kurgudaki işlevselliğiincelenmiştir. Kitonyen, yeraltı ile ilgili tekinsiz şeyleri ve durumları ifadeeder. Bu sözcük aynı zamanda yeraltının tanrılarını, ruhlarını, cehennemî,cehenneme ait şeytani her şeyi kapsar. Kadının ve kadın doğurganlığının, kadınrahminin kültürel bağlamda edebiyat ve felsefe disiplini içinde doğa, karanlık,yer-toprakla ilişkilendirilmesi, kitonyen düşüncenin ürünüdür. Kitonyenkavramı, batıdaki gotik anlayışın doğudaki karşılığıdır denilebilir. Hüsn üAşk, kitonyen unsurların yer aldığı bir mesnevi olup bu unsurlarla örülüatmosfer içinde aşkı anlatmaktadır. Hikâye; kuyu, harabeler, yer altı,cehennem, içi devlerle dolu dağlar gibi kitonyen uzamlar; yer altı devleri,kuyu cinleri, şeytanlar, cadılar, gulyabaniler gibi kitonyen tipler; ejderha,çıyan, akrep, yılan, fare gibi kitonyen hayvanlar ve zift, katran, ateş gibikitonyen madde ve varlıklar içerir. Bu unsurlar eserde gizemli, tekinsiz,kitonyen bir hava yaratmakta ve eseri çok yönlü okumaya açık bir hale getirmektedir.