CuAlTa alaşımına hava atmosferinde uygulanan yüksek sıcaklığın termodinamik parametrelerine ve mikro yapısına etkileri
Effects of high temperature applied to CuAlTa alloy in air atmosphere on thermodynamic parameters and microstructure
Yazar: Ercan, Ercan; Dağdelen, Fethi
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; High temperature,oxidation,crystallite size,martensite phase,microstructure ; Yüksek sıcaklık,oksitlenme,kristalit boyutu,martensit faz,mikroyapı

Dört farklı oksitlenme işleminin Cu-9Al-5Ta YSŞHA’nın oksidasyon davranışları, faz bileşenleri, mikroyapısal özellikleri ve termodinamik parametreleri üzerine etkileri DTA/TG, XRD, SEM-EDX ve DSC analiz ölçümleri alınarak incelendi. 700, 800, 900 ve 1000°C olarak belirlenen oksitlenme sıcaklıklarında, 900°C’den sonra yüzey oksitlenmenin doygunluğa ulaştığı ve böylece oksitlenme sabitinin yükselmediği gözlendi. Alaşımdaki α(9R), β_1^' (18R), γ_1^' (2H),  γ_2 (〖Cu〗_9 〖Al〗_4) ve 〖Ta〗_2 〖Al〗_3 fazlarının oksitlenmesi sonucu, yapılarındaki farklı boyut ve formlar ile yoğunluklarının değiştiği belirlendi. Ancak Ta element miktarınca zengin olan α(9R)ve 〖Ta〗_2 〖Al〗_3 fazlarının oksijene ile difüzyonu zor olması bu faz yoğunluklarının yüksek çıkmasını sağlamıştır. Artan sıcaklıkla oluşan yüzey oksit tabakalarının, martensit ve α(9R) fazlarının büyüyüp genleşmesine sebep olduğu görüldü. α(9R) fazının artan sıcaklıkla kararlı durumunun değişmesi kimyasal bileşimde yerel değişikliklere de yol açtığı belirlendi. Genleşen bu fazların oksit tabakasını zorlayıp yüzeyde kabartı ve yarılma şeklinde oksit yapılarını oluşturduğu gözlendi. Martensit dönüşüm sıcaklık aralığı ile termodinamik parametrelerin, oksitlenme ile küçük değişimler sergilemesine rağmen, martensit dönüşümlerin varlığını etkilemediği DSC analizi ile belirlendi. Ancak alaşım numunelerine aktarılan ısı enerjisinin elastik enerjilerinde düzensiz davranışlar sergilemesine sebep oldu. Faz yapılarının ise artan oksitlenme ile değişmesi, kristalit boyutunu değiştirdi.

The effects of four different oxidation processes on the oxidation behavior, phase components, microstructural properties and thermodynamic parameters of a Cu-9Al-5Ta HTSMA were investigated through DTA / TG, XRD, SEM-EDX and DSC analysis measurements. The oxidation processes were performed at different temperatures, including 700, 800, 900, and 1000°C, and it is found that the surface oxidation reached saturation after 900°C, and thus the oxidation constant did not increase. After oxidation, various phases, such as α(9R), β_1^' (18R), γ_1^' (2H),  γ_2 (〖Cu〗_9 〖Al〗_4) and 〖Ta〗_2 〖Al〗_3  phases, were determined that their intensity varied with changing temperature. However, the fact that α(9R) and 〖Ta〗_2 〖Al〗_3 phases, which are rich in the amount of Ta elements, are difficult to diffuse with oxygen caused these phase intensity to be high. It was observed that surface oxide layers formed with increasing temperature caused to grow and expand the martensite and α(9R) phases. Additionally, the change in the steady-state of the α (9R) phase with increasing temperature also caused local changes in the chemical composition. It was observed that these expanding phases forced the oxide layer and formed oxide structures in the form of swelling and splitting on the surface. The DSC analysis showed that the martensite transformation temperature range and thermodynamic parameters do not affect the presence of martensite transformations, although they show small changes with oxidation. However, the elastic energies exhibited irregular behavior due to the heat energy transferred to the alloy. The change in phase structures with increasing oxidation changed the crystallite size.