Sebzî ve Levendî Mahlaslı Şairlerin Yayımlanmamış Gazellerine Nazire Geleneği Açısından Karşılaştırmalı Bir Yaklaşım
A Comparative Approach to the Unpublished Ghazals of Sebzi and Levendi in the Context of the Tradition of Poetic Imitation
Yazar: Aktaş, Mutlu Muhammet
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 23 [GÜZ 2025], 2025
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; mecmua,Levendî,Sebzî,klasik Türk şiiri,nazire ; Levendi,Sebzi,Classical Turkish poetry,poetic  imitation,mecmua

Klasik Türk şiirinde, adları unutulmaya yüz turumuş pek çok şairin bulunduğu aşikârdır. Ancak aradan asırlar geçmiş olamasına rağmen bazı şairlerin isimleri günümüzde de  yeniden zikredilme imkânı bulmuştur. Bu duruma katkı sunan unsurların başında şüphesiz şiir mecmuaları gelmektedir. Onlar hakkında yapılan çalışmalar, edebî mirasa yeni eserler kazandırmanın yanında şuaranın edebiyat tarihindeki yerini almasına katkı sağlamaktadır. Bu doğrultuda Balıkesir Ömer Ali Bey Yazma Eser Kütüphanesi Edremit Koleksiyonunda “Mecmû'a-i Eş'âr 10 Ed 113” arşiv numarasına kayıtlı bir şiir mecmuası incelenmiş, içinde Levendî ve Sebzî mahlaslı şairlere ait “olmuşuz” redifli iki gazelin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, bu gazeller şekil ve muhteva yönünden değerlendirilerek mukayeseli bir analiz gerçekleştirilmiştir. Ayrıca klasik Türk şiirinde aynı mahlası kullanan birden fazla şairin bulunması yaygın bir durum olduğundan söz konusu gazellerin müelliflerinin kim olduğu üzerinde durulmuştur.  Bu çalışmanın temel amacı, incelenen şiir mecmuasında yer alan ve çalışmaya kaynaklık eden manzumeleri çeviri yazılı metin hâline getirip tanıtmanın ötesinde  aynı redifli gazelleri şekil, muhteva, dil ve üslup özellikleri bakımından karşılaştırmalı olarak incelemek ve elde edilen bulguları nazire geleneği çerçevesinde değerlendirmektir.

It is evident that in classical Turkish literature, numerous poets remained in the shadow of the acknowledged masters or were gradually forgotten over time. However, despite the passing of centuries, some of these names continue to be remembered. One of the primary sources that enables this remembrance is poetry mecmuas. Studies conducted on these anthologies not only contribute new works to the literary heritage but also help position poets within the framework of literary history. In this context, a poetry anthology registered under the archive number "Mecmua-i Eşar 10 Ed 113" in the Edremit Collection of the Ömer Ali Bey Manuscript Library in Balıkesir has been examined. Within this anthology, two ghazals bearing the repeated word "olmuşuz" and attributed to poets using the pseudonyms Levendi and Sebzi were identified. The study conducts a comparative analysis of these ghazals in terms of form and content. Additionally, since it is common in classical Turkish poetry for multiple poets to use the same pseudonym, the study also focuses on identifying the actual authors of the mentioned ghazals. The main aim of the research is not merely to introduce the anthology or the poems it contains, but rather to compare the ghazals which share the same redif  in terms of formal structure, content, language, and style, and to evaluate them within the framework of the  poetic  imitation tradition.