19. Yüzyıldan Günümüze Süryani Göçlerinin Dinamikleri: Tarihsel ve Sosyopolitik Bir İnceleme
The Dynamics of Syriac Migration from the 19th Century to the Present: A Historical and Socio-Political Analysis
Yazar: Kalay, Ulaş
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Migration Sociology ; Göç Sosyolojisi ; Sociology of Migration, Ethnicity and Multiculturalism ; Göç, Etnisite ve Çok Kültürlülük Sosyolojisi ; International Migration ; Uluslararası Göç ; Syriacs,Migration,Identity,Diaspora,Collective Memory ; Süryaniler,göç,kimlik,diaspora,kolektif hafıza

Günümüzde diaspora olarak varlığını sürdüren ve kültürel miraslarını koruma çabası içinde olan Süryaniler, tarihsel olarak Mezopotamya’nın kuzey kesimlerinde, bugünkü Türkiye, Suriye, Irak ve İran sınırları içerisinde yer alan bölgelerde yaşamış kadim bir topluluktur. Mezopotamya’nın kültürel ve dini tarihinde önemli bir rol üstlenen Süryaniler, 19. yüzyılın sonlarından itibaren artan siyasal, dinsel ve toplumsal baskılar sonucunda anavatanlarını terk etmek zorunda kalmışlardır. Bu makalenin temel amacı, Süryani kimliğinde önemli dönüşümlere yol açan bu göç süreçlerini ve bunların sosyo-politik bağlamlarını karşılaştırmalı bir analiz çerçevesinde ele almak; aynı zamanda Süryanilerin bu göç deneyimleri sırasında karşılaştıkları zorlukları ortaya koymaktır.Literatürde Süryani topluluğuna dair çeşitli çalışmalar bulunmakla birlikte, göç olgusunu doğrudan ele alan araştırmalar sınırlıdır ve mevcut çalışmaların büyük bölümü Türkiye’de yaşayan Batı Süryanilerin deneyimleriyle ilgilidir. Oysa I. Dünya Savaşı sonrasında İran, Irak, Suriye ve Lübnan’da da kayda değer bir Süryani nüfusu oluşmuştur. Ayrıca, Batı Süryaniler ile Doğu Süryanilerin göç deneyimleri benzer koşullar ve toplumsal süreçlerle şekillenmemiştir. Bu bağlamda, bu makalenin literatüre özgün katkısı, Mezopotamya coğrafyasındaki Batı ve Doğu Süryanilerin göç deneyimlerini karşılaştırmalı bir perspektifle ele almasıdır.

Today existing as a diaspora and striving to preserve their cultural heritage, the Syriacs are an ancient community that historically lived in the northern regions of Mesopotamia—within the borders of present-day Turkey, Syria, Iraq, and Iran. Having played a significant role in the cultural and religious history of Mesopotamia, the Syriacs were forced to abandon their ancestral lands due to increasing political, religious, and social pressures from the late 19th century onward. The main objective of this article is to examine these migration processes—which have led to significant transformations in Syriac identity—and their socio-political contexts through a comparative analytical framework. It also aims to highlight the challenges faced by the Syriac community during their migration experiences.Although there is a body of literature on the Syriac community, studies that directly address the phenomenon of migration are limited. Moreover, most existing research is confined to the experiences of Western Syriacs living in Turkey. However, a significant Syriac population also emerged in Iran, Iraq, Syria, and Lebanon following World War I. Additionally, the migration experiences of Western and Eastern Syriacs have not unfolded under identical conditions or social processes. In this regard, the original contribution of this article to the literature lies in its comparative analysis of the migration experiences of both Western and Eastern Syriacs within the geography of Mesopotamia.