Doğu Akdeniz’de Denizaltı Telgraf Bağlantıları: Yunanistan’ın Uluslararası Şebekeye Dahil Edilmesi
Submarine Telegraph Connections in Eastern Mediterranean:  Involving Greece in the International Network
Yazar: Çakılcı, Diren
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 33 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Akdeniz,Osmanlı Devleti,Yunanistan,Telgraf,Haberleşme ; Mediterranean,Ottoman State,Greece,Telegraph,Communications

1855 yılından itibaren, telgraf teknolojisinin önemlimevkiler arasında tesis edilerek haberleşmede kolaylık ve hız sağlanmasıOsmanlı Devleti’nin uygulamış olduğu en önemli yatırım politikalarındandır.1859 yılına gelindiğinde, başta Rumeli topraklarında olmak üzere, yerel veuluslararası telgraf hatlarının bizzat devlet eliyle veya yabancı devletler ilegerçekleştirilen mukavelenameler çerçevesinde çeşitli kumpanyalar aracılığı ileinşa edilip işletilmeğe başlandığı görülmüştür. Osmanlı Devleti’nin Avrupamerkezleri ile bağlantı kurması akabinde İngiltere’nin Avrupa’dan Hindistan’akadar bir telgraf hattı kurma düşüncesi ve bunun için Çanakkale’denİskenderiye’ye kadar deniz altından bir kablo döşenmesi projesi de gündemegelmiştir. Bu proje Osmanlı Devleti hatlarının stratejik önemini artırmış,Osmanlı Devleti’ne sınırı bulunan devletler Osmanlı telgraf hatları ilebağlantı kurmak için teklifler sunmaya başlamıştır. Kendi hatlarınıÇanakkale-İskenderiye hattına bağlayarak uluslararası telgraf haberleşmesinedahil olmak isteyen devletlerden biri de Yunanistan’dır. 1859 yılında OsmanlıDevleti’ne sunulan teklifle Pire Limanı ile Sakız Adası arasında bir denizaltıhattı tesis ederek uluslararası şebekeye dahil olmaya çalışan Yunanistan, buprojenin tamamlanması ile hedefine ulaşmıştır. Çalışmada, Yunanistan’ın OsmanlıDevleti’ne yapmış olduğu Pire-Sakız Adası denizaltı telgraf hattı projesiteklifinin detayları aktarılmış, her iki devletin bu doğrultudaki politikası vesöz konusu projenin önemi incelenmiştir. Konunun aydınlatılması 19. yüzyıl uluslararasıtelgraf haberleşmesi ve Osmanlı telgraf hatlarının stratejik konumu açısından önemlidir.

Since1855, the establishment of telegraph technology between the important centersand the provision of speed and convenience for communication was one of themost important investment policies that the Ottoman State implemented. In 1859,it is seen that local and international telegraph lines, especially in Rumelianterritories, were started to be built and operated by various companies in theframework of contracts with the state or foreign states themselves. After theOttoman State's connection with the European centers, the idea of the UK tobuild a telegraph line from Europe to India, and for this, a cable installationproject from Çanakkale to Alexandria was also on the agenda. This projectincreased the strategic importance of the Ottoman State lines, and the neighborto Ottoman State started to offer proposals to connect with the Ottomantelegraph lines. Greece was one of the states that wanted to join theinternational telegraph communication by linking its lines toÇanakkale-Alexandria line. In 1859, with the proposal presented to the OttomanState, Greece, which had established a submarine line between Piraeus Port andChios Island and tried to be involved in the international network, reached itstarget upon the completion of this project. In the study, the details of theproposal for the Piraeus-Chios Island submarine telegraph line project, whichwas made by Greece to Ottoman State are narrated, the politics of both statesin this direction and the significance of the project are examined. Illuminatingthis issue is important for the strategic importance of 19th centuryinternational telegraph communication and Ottoman telegraph lines.