SAĞLIK ÇALIŞANLARININ DEPREM RİSK ALGISININ BİREYSEL OLARAK AFETE HAZIRBULUNUŞLUK DÜZEYİ ÜZERİNE ETKİSİ
THE EFFECT OF HEALTHCARE PROFESSIONALS' EARTHQUAKE RISK PERCEPTION ON INDIVIDUAL DISASTER PREPAREDNESS LEVEL
Yazar: Bek Yağmur, Özlem
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Health Management ; Sağlık Yönetimi ; Disaster and Emergency Management ; Afet ve Acil Durum Yönetimi ; Deprem,Risk Algısı,Afete Hazırlık,Sağlık,Sağlık Çalışanı ; Earthquake,Risk Perception,Disaster Preparedness,Health,Healthcare Professionals

Bu çalışmada sağlık çalışanlarının bireysel olarak afete hazırbulunuşluk ve deprem risk algı düzeylerinin belirlenmesi, deprem risk algısının afete hazırbulunuşluk üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca demografik faktörler ile deprem risk algısı ve afete hazırbulunuşluk arasında anlamlı bir fark olup olmadığının ortaya konulması da çalışmanın ikincil amacıdır. Çalışma 515 sağlık çalışanı katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında “Deprem Risk Algısı Ölçeği ve Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler; tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon ve regresyon analizi ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, sağlık çalışanlarının deprem risk algısı ve afete hazırbulunuşluk düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere göre deprem risk algısı ve afete hazırbulunuşluk düzeyinin değiştiği belirlenmiş, kadınlarda, bekârlarda, 51 yaş ve üzeri, eğitim seviyesi yüksek olanlarda, toplam mesleki yılı 16-20 yıl ve bulundukları kurumda çalışma yılı 16 yıl ve üzeri olanlarda,  kurumda yöneticilik görevi, gelir düzeyi düşük, afet deneyimi olanlarda, afette görev alan ve afet ile ilgili eğitim alanlarda deprem risk algısı ve afete hazırbulunuşluk düzeyi anlamlı düzeyde daha yüksektir. Çalışmanın diğer önemli sonucu olarak deprem risk algısı ile afete hazırbulunuşluk arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu, deprem risk algısının afet hazırbulunuşluğu pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada her ne kadar risk algısı ve hazırlık düzeyinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmış olsa da Türkiye’nin afet potansiyelleri göz önünde bulundurulduğunda sağlık çalışanlarının deprem risk algısı ve afete hazırbulunuşluk düzeyi arttırılmalıdır. Afetle ilgili eğitim ve tatbikatların sağlanması önerilirken bu çalışmanın bulguları sağlık alanındaki eğitimcilere, yöneticilere ve araştırmacılara sağlık çalışanlarının afete yeterince hazırlıklı olmalarını destekleme konusunda bilgiler sunmaktadır.

This study aims to determine the individual preparedness and earthquake risk perception levels of healthcare professionals and to investigate the effect of earthquake risk perception on disaster preparedness. Additionally, the secondary aim of the study is to determine whether there is a significant difference between demographic factors, earthquake risk perception, and disaster preparedness. The study involved 515 healthcare professionals. The data were collected using the 'Earthquake Risk Perception Scale' and the 'Disaster Preparedness Scale'. The data were analyzed using descriptive statistics, independent samples t-test, one-way variance analysis, Pearson correlation, and regression analysis. The study concluded that healthcare professionals exhibited high levels of earthquake risk perception and disaster preparedness. It was determined that earthquake risk perception and disaster preparedness levels varied according to demographic variables. These levels were significantly higher among women, single individuals, those aged 51 and above, individuals with higher education levels, those with 16-20 years of total professional experience, those who had worked at their current institution for 16 years or more, those in managerial positions, individuals with lower income levels, those with disaster experience, individuals who had taken part in disaster response, and those who had received disaster-related training. Another significant finding of the study was that there is a meaningful and positive relationship between earthquake risk perception and disaster preparedness. It was determined that earthquake risk perception positively influences disaster preparedness. Although the study found that risk perception and preparedness levels were high, considering Türkiye’s disaster potential, the earthquake risk perception and disaster preparedness levels of healthcare workers should be further increased. While it is recommended to provide disaster-related training and drills, the findings of this study offer valuable insights to educators, administrators, and researchers in the healthcare field on supporting the adequate preparedness of healthcare professionals for disasters.