Ailede Mahremiyetin İzini Sürmek: Kuşaklararası Bir Dönüşümün Sosyolojik Analizi
Tracing Privacy in the Family: A Sociological Analysis of an Intergenerational Transformation
Yazar: Gürbüz Tepeler, Semanur; Macit, Mustafa
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Transformation of privacy,family privacy,intergenerational transformation,gender roles. ; Mahremiyetin dönüşümü,aile mahremiyeti,kuşak sosyolojisi,toplumsal cinsiyet rolleri.

Bu çalışma, aile mahremiyeti olgusunun kuşaklararası düzlemde geçirdiği dönüşümü incelemeyi amaçlamaktadır. Mevcut literatürdeki teorik boşluk ve ihtiyaçtan hareketle, çalışmanın temel problemi, farklı kuşakların aile mahremiyeti algılarının ne olduğu ve aile mahremiyetinin kuşaklararası düzlemde nasıl dönüştüğüdür. Çalışma, aile mahremiyetinin kuşaklar arası sosyo-kültürel farklılıklarını ve bu farklılaşmanın ardında yatan toplumsal, kültürel, dini, ekonomik, teknolojik vb motifleri ve koşulları anlamayı hedeflemektedir. Bu araştırmada nitel durum çalışması yöntemi ve iç içe geçmiş çoklu durum deseni kullanılmıştır. Bu kapsamda 14 anne-kız çiftiyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler tematik analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, aile mahremiyetinin kuşaklar boyunca sabit bir yapı olmadığını; toplumsal, kültürel ve teknolojik dönüşümlerle birlikte sürekli olarak yeniden inşa edildiğini ortaya koymaktadır. Anneler kuşağında mahremiyetin daha çok sessizlik, denetim ve itaat çerçevesinde şekillendiği; genç kuşakta ise daha açık, iletişime dayalı ve birey merkezli bir anlayışın öne çıktığı görülmektedir. Bununla birlikte çalışma, mahremiyetin aile içi ilişkilerde düzenleyici bir unsur olarak işlevselliğini koruduğunu ve bazı normatif sınırların kuşaklar arasında devamlılık gösterdiğini ortaya koyarken; bu süreklilik ve dönüşüm boyutlarını bir arada ele alarak, aile ilişkilerindeki değişimi çok boyutlu bir perspektiften değerlendirmektedir. Araştırma, bu yönüyle literatüre katkı sağlaması; aile, toplumsal cinsiyet ve mahremiyet kavramlarının etkileşimini daha derinlemesine anlamaya yönelik yeni perspektifler geliştirmesi açısından önem taşımaktadır.

This study aims to examine the transformation of the concept of family privacy across generations. Based on the theoretical gap and need identified in the existing literature, the main problem of this study is to examine what the perceptions of family privacy are across different generations and how family privacy has been transformed in the intergenerational context. The study seeks to explore the socio-cultural differences in family privacy between generations and to understand the underlying social, cultural, religious, economic, technological, and other contextual factors driving this differentiation.A qualitative case study method and an embedded multiple case design were employed in this research. In this context, in-depth interviews were conducted with 14 mother-daughter pairs, and the data were analyzed using thematic analysis.The findings reveal that family privacy is not a fixed structure across generations; rather, it is continuously reconstructed in response to social, cultural, and technological transformations. In the mothers’ generation, privacy tends to be shaped by silence, control, and obedience, whereas among the younger generation, a more open, communication-based, and individual-centered understanding of privacy is prominent.Nonetheless, the study also shows that privacy continues to function as a regulatory element in family relationships and that certain normative boundaries persist across generations. By addressing both continuity and transformation, the research evaluates changes in family relationships from a multidimensional perspective. In this regard, the study contributes to the literature and aims to offer new perspectives for a deeper understanding of the interaction between family, gender, and the concept of privacy.