hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Televizyon İzleyicisi Kimdir? Kavramsal Bir Tartışma
Televizyon İzleyicisi Kimdir? Kavramsal Bir Tartışma
Yazar: Berfin, Kumru; Çetin, Emre
Dergi: Erdem No. 70, 2016
Anahtar kelimeler: Televizyon,izleyici,izleyici araştırmaları,yakınsama,fragmanlaşma

Televizyon çalışmaları açısından “izleyici” muğlak ve tarif edilmesi güçbir kavramdır. İletişim alanı içindeki farklı epistemolojik yönelimler,iletişim süreçlerini olduğu kadar izleyiciyi de farklı biçimlerde tarifederler. Temelde izleyicinin kim olduğu sorusunun yanıtını belirleyen,izleme davranışının nasıl anlaşıldığıdır. İzleme pratikleri gündelik hayat içerisindeki sosyal etkileşimle belirlenir. Bu bağlamda, teknolojikdeğişimlerin ortaya çıkardığı farklı sosyal etkileşim biçimleri televizyonizleyiciliği pratiğini de biçimlendirmiştir. Bu makalede televizyon çalışmaları alanında izleyici kavramının geçirdiği dönüşüm ele alınmakta,teknolojik yeniliklerle birlikte izleyicilik pratiklerinin değişimi ve bunun televizyon çalışmaları için ne anlama geldiği tartışılmaktadır.

Televizyon çalışmaları açısından “izleyici” muğlak ve tarif edilmesi güçbir kavramdır. İletişim alanı içindeki farklı epistemolojik yönelimler,iletişim süreçlerini olduğu kadar izleyiciyi de farklı biçimlerde tarifederler. Temelde izleyicinin kim olduğu sorusunun yanıtını belirleyen,izleme davranışının nasıl anlaşıldığıdır. İzleme pratikleri gündelik hayat içerisindeki sosyal etkileşimle belirlenir. Bu bağlamda, teknolojikdeğişimlerin ortaya çıkardığı farklı sosyal etkileşim biçimleri televizyonizleyiciliği pratiğini de biçimlendirmiştir. Bu makalede televizyon çalışmaları alanında izleyici kavramının geçirdiği dönüşüm ele alınmakta,teknolojik yeniliklerle birlikte izleyicilik pratiklerinin değişimi ve bunun televizyon çalışmaları için ne anlama geldiği tartışılmaktadır.
Edebiyat Tarihi Yazımında Bir Kaynak Olarak Takrizler ve Sıra Dışı İki Örnek
Edebiyat Tarihi Yazımında Bir Kaynak Olarak Takrizler ve Sıra Dışı İki Örnek
Yazar: Gür, Nagihan
Dergi: Erdem No. 71-72, 2016
Anahtar kelimeler: Takriz geleneği,edebiyat tarihi yazımı,Osmanlı edebiyatı,Mihnet-keşân,Keçecizâde İzzet Molla,Âsaf Divanı,Mahmûd Celâleddin Paşa

Osmanlı edebiyatında önemli bir yere sahip olan takrizler, kendine hasbir gelenek meydana getirmiştir. Bir eseri veya yazarı övmek için kaleme alınan bu metinler, genellikle eserlerin giriş kısımlarında yer alır.Bu gelenek, aynı zamanda, Osmanlı edebiyatı araştırmaları için birincilkaynak olma özelliği taşır. Öyle ki bazı takriz örnekleri, yazar ve eseredair içerdikleri bilgilerle biyografi ve monografilerin yazımına kaynaklık edecek niteliktedir. Bu çalışmada, edebiyat tarihi yazımında birincilkaynak olarak değerlendirilebilecek takrizlerin ne gibi işlevler taşıdıkları sorgulanacaktır. Keçecizâde İzzet Molla’nın Mihnet-keşân’ına veMahmûd Celâleddin Paşa (Âsaf ) Divanı’na yazılan takriz örneklerinininceleneceği bu çalışmada, edebiyat tarihini yeniden yazmak adınatakrizlerin nasıl işlevler üstlendiği ve biyografi yazınının satır aralarınıdoldurmada bu metinlerin nasıl bir öneme sahip oldukları ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Osmanlı edebiyatında önemli bir yere sahip olan takrizler, kendine hasbir gelenek meydana getirmiştir. Bir eseri veya yazarı övmek için kaleme alınan bu metinler, genellikle eserlerin giriş kısımlarında yer alır.Bu gelenek, aynı zamanda, Osmanlı edebiyatı araştırmaları için birincilkaynak olma özelliği taşır. Öyle ki bazı takriz örnekleri, yazar ve eseredair içerdikleri bilgilerle biyografi ve monografilerin yazımına kaynaklık edecek niteliktedir. Bu çalışmada, edebiyat tarihi yazımında birincilkaynak olarak değerlendirilebilecek takrizlerin ne gibi işlevler taşıdıkları sorgulanacaktır. Keçecizâde İzzet Molla’nın Mihnet-keşân’ına veMahmûd Celâleddin Paşa (Âsaf ) Divanı’na yazılan takriz örneklerinininceleneceği bu çalışmada, edebiyat tarihini yeniden yazmak adınatakrizlerin nasıl işlevler üstlendiği ve biyografi yazınının satır aralarınıdoldurmada bu metinlerin nasıl bir öneme sahip oldukları ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Kullanıcı ve Sözlük İlişkisi
Kullanıcı ve Sözlük İlişkisi
Yazar: Boz, Erdoğan
Dergi: Erdem No. 69, 205
Anahtar kelimeler: Sözlükbilimi,sözlük,sözlük hazırlayıcısı,sözlük kullanıcısı,sözlük kullanımı

İnsanların sözlüğe ihtiyaç duyup sözlük hazırladıkları ve kullandıklarıçağlardan bugüne sözlükler, dört temel evre geçirmiştir. Bunlar şöyle sıralanabilir: “Tablet sözlükler” (tablet=stone dictionary: İlk Çağ sözlükleri), “basılı olmayan sözlükler” (non-print dictionary: sözlü sözlükler),“basılı (geleneksel) sözlükler” (in book=print dictionary: yazılı sözlükler), “elektronik sözlükler” (electronic dictionary: elektronik=dijitalbilgi/İnternet çağı sözlükler). Bu evrelere bağlı olarak sözlüklere ilişkinbütün ögeler zaman içinde değişmiştir. Basılı sözlüklerden e-sözlükleregeçilen bu zaman diliminde, birçok değişim arasında, özellikle sözlükkullanıcısı edilgen durumdan etken duruma geçmiştir. Söz konusu değişim sonucu yeniden şekillenen kullanıcı-sözlük ilişkisinin temel kavramlardan yola çıkılarak tek dilli genel sözlükler üzerinden irdelenmesive kimi sorunlara dikkat çekilmesi gerekmektedir. 

İnsanların sözlüğe ihtiyaç duyup sözlük hazırladıkları ve kullandıklarıçağlardan bugüne sözlükler, dört temel evre geçirmiştir. Bunlar şöyle sıralanabilir: “Tablet sözlükler” (tablet=stone dictionary: İlk Çağ sözlükleri), “basılı olmayan sözlükler” (non-print dictionary: sözlü sözlükler),“basılı (geleneksel) sözlükler” (in book=print dictionary: yazılı sözlükler), “elektronik sözlükler” (electronic dictionary: elektronik=dijitalbilgi/İnternet çağı sözlükler). Bu evrelere bağlı olarak sözlüklere ilişkinbütün ögeler zaman içinde değişmiştir. Basılı sözlüklerden e-sözlükleregeçilen bu zaman diliminde, birçok değişim arasında, özellikle sözlükkullanıcısı edilgen durumdan etken duruma geçmiştir. Söz konusu değişim sonucu yeniden şekillenen kullanıcı-sözlük ilişkisinin temel kavramlardan yola çıkılarak tek dilli genel sözlükler üzerinden irdelenmesive kimi sorunlara dikkat çekilmesi gerekmektedir.
Felsefi Bir Söylem Biçimi Olarak Susku
Felsefi Bir Söylem Biçimi Olarak Susku
Yazar: Taşdelen, Vefa
Dergi: Erdem No. 70, 2016
Anahtar kelimeler: Felsefe,söylem,susku,ölüm

Felsefe, hep söylemek eylemi üzerine kendini inşa eder, söylemek eyleminde kendini gerçekleştirir. Söylemeyen, söylemeye eğilim duymayan bir felsefe düşünemeyiz bile. Susku hali, zaman zaman felsefeningündemine girmiştir. Bunun en ileri örnekleri Kant, Kierkegaard veWittgenstein’da görülebilir. Bunlar öylesine anlamlı suskulardır ki,adeta felsefenin temel soruları karşısında verilmiş en sahih cevaplardır.Özellikle metafizik konular söz konusu olduğunda –ki buna ölüm dedâhildir– felsefenin, derin susku sularına gömüldüğü görülebilir. Sorunşudur: Susku, sözü bitirir mi yoksa yeni bir konuşma mı başlatır? Susmak, gerçekten susmak mıdır, yoksa Rilke’nin dediği gibi “yeni bir başlangıç, yeni bir işaret ve yeni bir değişim” midir? Sustuğumuz zaman,konuşmayı bitirmiş mi oluruz, yoksa asıl konuşma o zaman mı başlar?Eğer susku da bir konuşma tarzıysa, felsefi bir söylem biçimi olarakortaya çıkma durumu söz konusu olabilir. Bu bağlamda sorulabilecekbir başka soru da şudur: Ölümün getirdiği ebedi susku, felsefi değerdemidir? 

Felsefe, hep söylemek eylemi üzerine kendini inşa eder, söylemek eyleminde kendini gerçekleştirir. Söylemeyen, söylemeye eğilim duymayan bir felsefe düşünemeyiz bile. Susku hali, zaman zaman felsefeningündemine girmiştir. Bunun en ileri örnekleri Kant, Kierkegaard veWittgenstein’da görülebilir. Bunlar öylesine anlamlı suskulardır ki,adeta felsefenin temel soruları karşısında verilmiş en sahih cevaplardır.Özellikle metafizik konular söz konusu olduğunda –ki buna ölüm dedâhildir– felsefenin, derin susku sularına gömüldüğü görülebilir. Sorunşudur: Susku, sözü bitirir mi yoksa yeni bir konuşma mı başlatır? Susmak, gerçekten susmak mıdır, yoksa Rilke’nin dediği gibi “yeni bir başlangıç, yeni bir işaret ve yeni bir değişim” midir? Sustuğumuz zaman,konuşmayı bitirmiş mi oluruz, yoksa asıl konuşma o zaman mı başlar?Eğer susku da bir konuşma tarzıysa, felsefi bir söylem biçimi olarakortaya çıkma durumu söz konusu olabilir. Bu bağlamda sorulabilecekbir başka soru da şudur: Ölümün getirdiği ebedi susku, felsefi değerdemidir?
Şirvanlı Hatiboğlu Habîbullâh’ın Kırk Hadis Tercümesi
Şirvanlı Hatiboğlu Habîbullâh’ın Kırk Hadis Tercümesi
Yazar: Ceyhan, âdem
Dergi: Erdem No. 69, 2015
Anahtar kelimeler: İslâmî Türk edebiyatı,Şirvanlı Hatiboğlu Habîbullâh,Kırk Hadis Tercümesi,Abdurrahmân-ı Câmî,Kansu Gavri

Bilindiği gibi kırk hadis tercümeleri, Türk edebiyatı tarihinde çok rağbet gören dinî türlerden biridir. 16. asırda bu konuda manzum bir esermeydana getiren şairlerden biri de Şirvanlı Hatiboğlu Habîbullâh’tır.Hayatı hakkında eski ve yeni biyografik, bibliyografik kaynaklarda bilgiye rastlanamayan Şirvanlı Habîbullâh, bu tercümesini de –diğer ikieseriyle birlikte– Memlük sultanı Kansu Gavri’ye sunmak üzere, H.918(M.1512) yılında Mısır’da tamamlamıştır. Maksadı, hükümdarın dikkatini çekmek ve iltifatına erişmektir. Söz konusu tercüme, mütercimin Sultân Hitâbı Hac Kitâbı adını koyduğu çalışmasının ikinci eseridir. Şair, kırk hadis derleme hakkındaki rivayette bildirilen mükâfataerişmek ümidiyle Erbaîn Söz’ü birer beyitle Türkçeye tercüme etmiştir.Onun tercüme ettiği hadisler, Abdurrahmân-ı Câmî’nin (1414-1492)Hadîs-i Erbaîn (Çihl Hadîs) isimli Farsça eserinde yer alan hadislerdir.Karşılaştırma sonucunda, şairin tercümeleri sırasında Câmî’nin anılaneserinden bir hayli faydalandığı da anlaşılmaktadır. Bu makalede, Şirvanlı Habîbullâh’ın kitabında yer alan diğer eserlerle birlikte ErbaînSöz tercümesi de tanıtılmış; daha sonra adı geçen metnin aslıyla günümüz Türkçesine çevirisi sunulmuştur.

Bilindiği gibi kırk hadis tercümeleri, Türk edebiyatı tarihinde çok rağbet gören dinî türlerden biridir. 16. asırda bu konuda manzum bir esermeydana getiren şairlerden biri de Şirvanlı Hatiboğlu Habîbullâh’tır.Hayatı hakkında eski ve yeni biyografik, bibliyografik kaynaklarda bilgiye rastlanamayan Şirvanlı Habîbullâh, bu tercümesini de –diğer ikieseriyle birlikte– Memlük sultanı Kansu Gavri’ye sunmak üzere, H.918(M.1512) yılında Mısır’da tamamlamıştır. Maksadı, hükümdarın dikkatini çekmek ve iltifatına erişmektir. Söz konusu tercüme, mütercimin Sultân Hitâbı Hac Kitâbı adını koyduğu çalışmasının ikinci eseridir. Şair, kırk hadis derleme hakkındaki rivayette bildirilen mükâfataerişmek ümidiyle Erbaîn Söz’ü birer beyitle Türkçeye tercüme etmiştir.Onun tercüme ettiği hadisler, Abdurrahmân-ı Câmî’nin (1414-1492)Hadîs-i Erbaîn (Çihl Hadîs) isimli Farsça eserinde yer alan hadislerdir.Karşılaştırma sonucunda, şairin tercümeleri sırasında Câmî’nin anılaneserinden bir hayli faydalandığı da anlaşılmaktadır. Bu makalede, Şirvanlı Habîbullâh’ın kitabında yer alan diğer eserlerle birlikte ErbaînSöz tercümesi de tanıtılmış; daha sonra adı geçen metnin aslıyla günümüz Türkçesine çevirisi sunulmuştur.
Turgut Uyar’ın “Bir Barbar Kendin Tartar Bir Barbar Aşağlarda,” Şiirine Felsefi Bir Yaklaşım
Turgut Uyar’ın “Bir Barbar Kendin Tartar Bir Barbar Aşağlarda,” Şiirine Felsefi Bir Yaklaşım
Yazar: Özmakas, Utku
Dergi: Erdem No. 69, 2015
Anahtar kelimeler: Turgut Uyar,felsefe,şiir,arınma,kahramanlık

Bu makalede, İkinci Yeni’nin önde gelen isimlerinden Turgut Uyar’ın“Bir Barbar Kendin Tartar Bir Barbar Aşağlarda,” adlı şiiri felsefi kavramlar ışığında incelenecektir. Uyar’ın şiiri genellikle “umutsuz” ya da“mutsuz” olarak değerlendirilmiş olsa da, çok daha geniş bir çerçeveyeve çağını farklı açılardan kavrayan bir zenginliğe sahiptir. Bunu kavramak içinse felsefenin söz dağarına başvurmak gerekir. Bu bağlamdasöz konusu şiirdeki iki temel tema ele alınmıştır. Bunlardan birincisi,felsefenin sanatın en temel özelliklerinden biri saydığı “arınma” kavramıyla ilişkilidir. İkincisiyse, filozofların sık sık eleştiri oklarına maruzkalan “kahramanlık ideolojisi”dir. Uyar, bu şiirinde öncelikle çağınındeğerleriyle çatışma yaşayan bir bireyin arınma çabasını anlatır. Buarınma, bireyin –felsefenin ilk buyruğu olan– kendisini bilme sürecininvazgeçilmez bir parçasıdır. Bilindiği üzere, toplumsal ve etik değerlerarasındaki çatışmalar genellikle trajik kahramanların doğuşuna nedenolur. Uyar’ın söz konusu şiirde ele aldığı ikinci öge de doğrudan bununla ilişkilidir. Şair, bu çatışmadan bir kahraman yaratma eğiliminieleştirerek, genel olarak “kahraman” figürünün altını oyar. Sonuçolarak, bu makalede Uyar’ın insanlık tarihinin en eski meselelerindenikisini nasıl ele aldığı felsefi bir yaklaşımla gösterilmeye çalışılacaktır.

Bu makalede, İkinci Yeni’nin önde gelen isimlerinden Turgut Uyar’ın“Bir Barbar Kendin Tartar Bir Barbar Aşağlarda,” adlı şiiri felsefi kavramlar ışığında incelenecektir. Uyar’ın şiiri genellikle “umutsuz” ya da“mutsuz” olarak değerlendirilmiş olsa da, çok daha geniş bir çerçeveyeve çağını farklı açılardan kavrayan bir zenginliğe sahiptir. Bunu kavramak içinse felsefenin söz dağarına başvurmak gerekir. Bu bağlamdasöz konusu şiirdeki iki temel tema ele alınmıştır. Bunlardan birincisi,felsefenin sanatın en temel özelliklerinden biri saydığı “arınma” kavramıyla ilişkilidir. İkincisiyse, filozofların sık sık eleştiri oklarına maruzkalan “kahramanlık ideolojisi”dir. Uyar, bu şiirinde öncelikle çağınındeğerleriyle çatışma yaşayan bir bireyin arınma çabasını anlatır. Buarınma, bireyin –felsefenin ilk buyruğu olan– kendisini bilme sürecininvazgeçilmez bir parçasıdır. Bilindiği üzere, toplumsal ve etik değerlerarasındaki çatışmalar genellikle trajik kahramanların doğuşuna nedenolur. Uyar’ın söz konusu şiirde ele aldığı ikinci öge de doğrudan bununla ilişkilidir. Şair, bu çatışmadan bir kahraman yaratma eğiliminieleştirerek, genel olarak “kahraman” figürünün altını oyar. Sonuçolarak, bu makalede Uyar’ın insanlık tarihinin en eski meselelerindenikisini nasıl ele aldığı felsefi bir yaklaşımla gösterilmeye çalışılacaktır.
Tarık Artel ve Türkçe Kimya Terminolojisi
Tarık Artel and Turkish Chemistry Terminology
Yazar: Elmacı, İrfan
Dergi: Erdem No. 68, 2015
Anahtar kelimeler: Chemistry,Turkish,terminology,Tarık Artel,Türkçe Kimya Nomenclaturu Nasıl Olmalıdır ; Kimya,Türkçe,terminoloji,Tarık Artel,Türkçe Kimya Nomenclaturu Nasıl Olmalıdır

Türkçe kimya terminolojisi alanında yazılmış eserlerden biri TarıkArtel’in 1935 yılında basılmış Türkçe Kimya Nomenclaturu NasılOlmalıdır başlıklı kitabıdır. Kimya terminolojisi oluşturma çabalarının yoğun olarak devam ettiği 1930’lu yıllarda, bu kitabı ile konuyu etraflıca tartışan Artel bu sahada bir ilki gerçekleştirmiştir. Lakingörüşleri kabul görmeyen araştırmacı, Türkçe kimya terminolojisinindurumunu dikkate alarak bu konuya eğilmeyi gerekli görmüş ve bununüzerine 1953’te “İlmî Termler Hakkında” başlıklı bir yazı kaleme almıştır. Bahsedilen kitabın ve yazının temel alındığı bu makalede, bunlardan hareketle Artel’in terminoloji üzerine olan görüşleri ortaya konulmuştur. Elde edilen çıktılar ışığında, araştırmacının Türkçe kimyaterminolojisinin gelişimine yaptığı katkılar ve Türk kimya bilimindekikonumu okuyucunun takdirine bırakılmıştır.

One of the books written on Turkish chemistry terminology is TarıkArtel’s Türkçe Kimya Nomenclaturu Nasıl Olmalıdır which was published in 1935. Artel was regarded as a pioneering scientist who madea considerable contribution to Turkish chemistry terminology. In1930s, intensive efforts continued to construct the chemistry terminology in Turkish. Artel, whose opinions on terminology were not fully supported, wrote an article entitled “On Scientific Terms” in 1953,taking the situation of cehmistry terminology problem in Turkish intoaccount. In this article, Artel’s views are portrayed based on his worksmentioned above. In the light of the outputs obtained, Artel’s contribution to Turkish chemistry terminology and his share in the progressof Turkish chemistry are presented.
Kutadgu Bilig’deki “Tuşı” Çekim Edatı Üzerine
Kutadgu Bilig’deki “Tuşı” Çekim Edatı Üzerine
Yazar: Uysal, İdris Nebi
Dergi: Erdem No. 69, 2015
Anahtar kelimeler: Tuş,tuşı,dilbilgiselleşme,çekim edatı,Kutadgu Bilig

Türk-İslam medeniyetinin en önemli eserlerinden biri Kutadgu Bilig’dir. Eser bugüne kadar birçok incelemeye konu olsa da metinde hâlen gözden kaçmış, kesin bir sonuca bağlanmamış veya yeniden yorumlanması gereken dil malzemelerinin bulunduğu aşikârdır. Bu yazıda, Kutadgu Bilig’de çekim edatı olarak işletilen “tuşı” (<tuş+ı) sözcüğü üzerinde durulmuştur. Tuşı, eser için hazırlanan İndeks’te “tuş” maddesi altında değerlendirilmiştir. Bu tavır, Türkçenin tarihsel söz varlığındaki bir sözcüğün/yapının fark edilmemesine yol açmıştır. Eserde 22 yerde çekim edatı görevi yüklenen bu sözcük, tuş (=eş, benzer, denk; karşı) sözcüğüne teklik üçüncü kişi iyelik eki getirilerek elde edilmiştir. Sözcüğün dilbilgiselleşmesi sürecinde üzerindeki iyelik ekinin kalıplaşması etkili olmuştur. Tuşı, yalın hâldeki sözcüklerden sonra “gibi”, “kadar”, “için” anlamlarında, yönelme hâli ekli sözcüklerden sonra ise “karşı/karşılık”anlamındadır. Örnekleri Karahanlı dönemi eserlerinde yoğunlaşan bu sözcüğe bugüne kadar yapılan çalışmalarda araştırmacılar tarafından değinilmemiştir. Dil araştırmalarında böyle bir çekim edatının varlığından söz eden tek çalışma, Yong-Sōng Li’ye ait Türk Dillerinde Sontakılar adlı eserdir. Fakat Li’nin tespitleri hayli eksik olup bu çekim edatının bütün özelliklerini yansıtmamaktadır.

Türk-İslam medeniyetinin en önemli eserlerinden biri Kutadgu Bilig’dir. Eser bugüne kadar birçok incelemeye konu olsa da metinde hâlen gözden kaçmış, kesin bir sonuca bağlanmamış veya yeniden yorumlanması gereken dil malzemelerinin bulunduğu aşikârdır. Bu yazıda, Kutadgu Bilig’de çekim edatı olarak işletilen “tuşı” (<tuş+ı) sözcüğü üzerinde durulmuştur. Tuşı, eser için hazırlanan İndeks’te “tuş” maddesi altında değerlendirilmiştir. Bu tavır, Türkçenin tarihsel söz varlığındaki bir sözcüğün/yapının fark edilmemesine yol açmıştır. Eserde 22 yerde çekim edatı görevi yüklenen bu sözcük, tuş (=eş, benzer, denk; karşı) sözcüğüne teklik üçüncü kişi iyelik eki getirilerek elde edilmiştir. Sözcüğün dilbilgiselleşmesi sürecinde üzerindeki iyelik ekinin kalıplaşması etkili olmuştur. Tuşı, yalın hâldeki sözcüklerden sonra “gibi”, “kadar”, “için” anlamlarında, yönelme hâli ekli sözcüklerden sonra ise “karşı/karşılık”anlamındadır. Örnekleri Karahanlı dönemi eserlerinde yoğunlaşan bu sözcüğe bugüne kadar yapılan çalışmalarda araştırmacılar tarafından değinilmemiştir. Dil araştırmalarında böyle bir çekim edatının varlığından söz eden tek çalışma, Yong-Sōng Li’ye ait Türk Dillerinde Sontakılar adlı eserdir. Fakat Li’nin tespitleri hayli eksik olup bu çekim edatının bütün özelliklerini yansıtmamaktadır.
Edebî Bir Siyer Örneği Olarak Çöle İnen Nur’un Kaynakları
Edebî Bir Siyer Örneği Olarak Çöle İnen Nur’un Kaynakları
Yazar: Günaydın, Selma
Dergi: Erdem No. 71-72, 2016
Anahtar kelimeler: Hz. Muhammed,Necip Fazıl Kısakürek,tefsir,hadis,telif metodu

Necip Fazıl Kısakürek, bir edebiyatçı olarak kaleme aldığı Çöle İnenNur adlı eserinde Hz. Peygamber’in hayatını coşku ve saygı dolu birdille anlatmaktadır. İzlediği telif metodu gereği bu eserini kaleme alırken başvurduğu kaynaklar görünür durumda değildir. Fakat bizzatkendisi telif metodu hakkında eserlerinin satır aralarında bilgi vermektedir. Bu verilerden yola çıkılarak önce Necip Fazıl’ın telif metodu tespit edilmiş ve sonra, eserini telif ederken kullandığı kaynaklar üzerindedurulmuştur. Hz. Peygamber’in hayatını işleyen bir eserin kaynaklarını tespit etmek yeni Türk edebiyatında siyer kaynaklarının kullanımı hakkında ipuçları sağlamaktadır. Bu husus Necip Fazıl söz konusuolduğunda daha bir önem taşır. Yazarın, Cumhuriyet devri Türk edebiyatının önemli şairlerinden olması, Osmanlı devrinin sonlarında ilktahsilini görüp Cumhuriyet devrinde ilk ürünlerini veren nesle mensupbulunması gibi hususlar bir arada düşünüldüğünde Çöle İnen Nur’unkaynakları üzerinde çalışmak daha ilgi çekici bir hâle gelmektedir. Buçalışma, Cumhuriyet devrinde kaleme alınmış diğer siyer örnekleriyle bir mukayese imkânı da sağlayacaktır. Edebî siyer kaleme almış birşair olarak Necip Fazıl Kısakürek (1904-1983), Cumhuriyet dönemiedebiyatçıları içinde önemli bir yere sahiptir. Telif ettiği Çöle İnen Nur-Çöle ve Bütün Zaman ve Mekâna- başlıklı eseriyle Türkçe’de en güzelsiyer örneklerinden birini vermiştir. 

Necip Fazıl Kısakürek, bir edebiyatçı olarak kaleme aldığı Çöle İnenNur adlı eserinde Hz. Peygamber’in hayatını coşku ve saygı dolu birdille anlatmaktadır. İzlediği telif metodu gereği bu eserini kaleme alırken başvurduğu kaynaklar görünür durumda değildir. Fakat bizzatkendisi telif metodu hakkında eserlerinin satır aralarında bilgi vermektedir. Bu verilerden yola çıkılarak önce Necip Fazıl’ın telif metodu tespit edilmiş ve sonra, eserini telif ederken kullandığı kaynaklar üzerindedurulmuştur. Hz. Peygamber’in hayatını işleyen bir eserin kaynaklarını tespit etmek yeni Türk edebiyatında siyer kaynaklarının kullanımı hakkında ipuçları sağlamaktadır. Bu husus Necip Fazıl söz konusuolduğunda daha bir önem taşır. Yazarın, Cumhuriyet devri Türk edebiyatının önemli şairlerinden olması, Osmanlı devrinin sonlarında ilktahsilini görüp Cumhuriyet devrinde ilk ürünlerini veren nesle mensupbulunması gibi hususlar bir arada düşünüldüğünde Çöle İnen Nur’unkaynakları üzerinde çalışmak daha ilgi çekici bir hâle gelmektedir. Buçalışma, Cumhuriyet devrinde kaleme alınmış diğer siyer örnekleriyle bir mukayese imkânı da sağlayacaktır. Edebî siyer kaleme almış birşair olarak Necip Fazıl Kısakürek (1904-1983), Cumhuriyet dönemiedebiyatçıları içinde önemli bir yere sahiptir. Telif ettiği Çöle İnen Nur-Çöle ve Bütün Zaman ve Mekâna- başlıklı eseriyle Türkçe’de en güzelsiyer örneklerinden birini vermiştir.
Şemseddin Sivasî’nin Bilinmeyen Bir Eseri: Pendnâme
Şemseddin Sivasî’nin Bilinmeyen Bir Eseri: Pendnâme
Yazar: Yıldız, Alim
Dergi: Erdem No. 69, 2015
Anahtar kelimeler: Türk İslam Edebiyatı,pendnâmeler,Şemseddin Sivasî,Pendnâme

Şemseddin Sivasî, 16. yüzyılda yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Manzumve mensur olarak çok sayıda eser kaleme almıştır. Bu eserlerinden biride Pendnâme’dir. Pendnâmeler dinî ve ahlakî öğütler ihtiva eden eserlerdir. Atasözleri, deyimler, ayet ve hadisler içeren bu eserler geneldemanzum olarak kaleme alınırlar. Şemseddin Sivasî’nin, kaside nazımşekliyle kaleme aldığı Pendnâme, 69 beyitten oluşmaktadır. Şimdiyekadar bilinmeyen bu eserin dört ayrı nüshası tespit edilerek yayıma hazırlanmıştır. Bu makalenin ilk kısmında pendnâmeler ve ŞemseddinSivasî’nin eseri hakkında bilgi verilmiştir; ikinci kısımda ise özgün metin yer almaktadır. 

Şemseddin Sivasî, 16. yüzyılda yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Manzumve mensur olarak çok sayıda eser kaleme almıştır. Bu eserlerinden biride Pendnâme’dir. Pendnâmeler dinî ve ahlakî öğütler ihtiva eden eserlerdir. Atasözleri, deyimler, ayet ve hadisler içeren bu eserler geneldemanzum olarak kaleme alınırlar. Şemseddin Sivasî’nin, kaside nazımşekliyle kaleme aldığı Pendnâme, 69 beyitten oluşmaktadır. Şimdiyekadar bilinmeyen bu eserin dört ayrı nüshası tespit edilerek yayıma hazırlanmıştır. Bu makalenin ilk kısmında pendnâmeler ve ŞemseddinSivasî’nin eseri hakkında bilgi verilmiştir; ikinci kısımda ise özgün metin yer almaktadır.