Mercimekte  Lens culinaris Medik  Çimlenme Durgunluğu
Dormancy in Lentil  Lens culinaris Medik.
Yazar: Çiftçi, Vandettin; Kulaz, Haluk
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 04 No. 02, 0
Anahtar kelimeler: Lentil, seed dormancy, seed ; Mercimek, çimlenme durgunluğ u, tohumluk

Araşt ı rma 1996 y ı l ı nda Sazak-91, Kay ı -91, Kış l ı k Pul 11, Kış l ı k Yeş il 21, Kış l ı k Kı rm ı z ı 51 ve Yerli K ı rm ı z ı  isimleri ile tescil edilmi ş 6 mercimek çeşidiyle yürütülmü ştür. Haziran' ı n 24'ünde hasat edilen tohumlar, 2 Temmuz, 2  Ağ ustos, 2 Eylül, 3 Ekim ve 4 Kas ı m'da olmak üzere 5 farkl ı zamanda ekilerek çimlenme ve sürme de ğerleri saptanm ışt ı r  Çimlenme ve sürme de ğerleri çeşit ve ekim tarihlerine göre istatistiki olarak önemli düzeyde farkl ı olmuştur. Genel  olarak en son ekimlerden en yüksek de ğerler al ı nm ışt ı r. En düş ük çimienme değerleri ilk ekim tarihinde, hiç çirnlenme  göstermeyen Sazak-91 ve Yerli K ı rm ı z ı çeş itlerinde; en yüksek çimlenme h ı z ı ve gücü ise % 100 ile K ış l ı k Kı rmı z ı 51  çeş idinin en son ekim tarihinde belirlenmi ştir.  Sürme h ı z ı na ait en düş ük değer ilk ekim tarihinde, hiç ç ı k ış yapmayan Sazak-91, Kay ı -91, Kış l ı k Pul 11 ve Yerli  Kı rm ı z ı çeş itlerinde; en yüksek sürme h ı z ı değeri ise % 90.5 ile en son ekim tarihinde Kış l ı k Yeşil 21 çe ş idinde  saptanm ışt ı r. Sürme gücünde ise en dü şük değer 2 Temmuz'da ekilen ve hiç ç ı k ış yapmayan Sazak-91 ve Yerli Kı rm ı z ı  çeş itlerinde kaydedilirken,. en yüksek değer % 95.3 ile en son ekim tarihinde K ış « Kı rm ı z ı -51 çeşidinde saptanmışt ı r.  Ele al ı nan mercimek çe ş itlerinin yeterli miktarda sürme h ı z ve gücüne ula şabilmeleri icin 4-5 ayl ı k bir dirı lenme  süresine ihtiyaç duyduklar ı söylenebilir. Buna göre k ış l ı k mercimek ekimlerinde e ğer ayn ı y ı l ı n tol-lumlan  tohumluk olarak kullan ı lacaksa tohumluk miktar ı n ı % 10-20 art ı rı lmas ı gerekmektedir.

This experiment was conducted in the year of 1996 by using 6 cultivars of lentil which were reg ı stered  cultivars and named as Sazak-91, Kay1-91, K ış l ı k Pul-11, Kış l ı k Yeşil-21, Kış l ı k Kı rm ı z ı -51 and Yerli Kı rm ı z ı . Va ı ues for  germination and emergence percentage were investigated in 5 different sowing dates  July 2, August 2, September 2,  October 3 and November 4  by using seeds harvested in June 24.  The effects of sowing dates and cultivars on the germination and emergence values were found significant.  Generally the higher values were obtained from the latest dates of sowing.  No germination percentage was found for Sazak-91 and Yerli Kı rm ı z ı cultivars in the first sowing date while the  highest value  100 %  was recorded for the K ış l ı k Kı rm ı z ı -51 cultivar in the latest sowing date.  The lowest emergence value in the first counting was obtained from Sazak-91, Kay ı -91, Kış l ı k Pul-11 and Yerli  Kı rm ı z ı , which were sowed in the first sowing date and had no emergence. However, the highe,. emergence percentage  was found from K ış l ı k Yeş il-21  90.5 %  in the latest sowing date. On the other hand, the lowest emergence value in the  second counting was recorded from Sazak-91 and Yerli K ı rm ı z ı cultivars, which had no emergence in the first sowing  date while the highest value was found the K ış l ı k Kı rm ı z ı -51 cultivar as 95.3 % in the latest sowing date. •  Hence to a resting period achieve higher emergence values for the above mentioned lentil cultivars it would be.  necessary to wait for 4-5 months after harvest especially for winter sowing of lentils the seed rate must be increased   about 10-20 %  if the same year's seeds will be used.