Said Halim Paşa ve Fikirleri
Said Halim Pasha and His Ideas
Yazar: Bostan, M. Hanefi
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 8 No. 22, 2019
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Ottoman History,Said Halim Pasha,Grand Vizier,Islamization,Presidential System,Caliphate ; Osmanlı Tarihi,Said Halim Paşa,Sadrazam,İslamlaşmak,Başkanlık Sistemi

Öz:Bu çalışmada Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın torunu olan, İttihat ve Terakki Cemiyeti Genel Başkanlığı yapan, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde Hariciye Nazırlığı ve Sadrazamlık görevlerini ifâ eden ve aynı zamanda İslamcılık fikir hareketinin teorisyeni Said Halim Paşa’nın hayatı, eserleri, şahsiyeti ve fikirleri üzerinde durulacaktır. Said Halim Paşa’nın eğitimi, Osmanlı Devleti’nde aldığı ilk resmi görevlerin ne olduğu, yurt dışına neden çıktığı, Yeniköy’de bulunanyalısında yapılan sohbetlere kimlerin katıldığı, Mondros Mütarekesi’nden sonra “Ermeni kırımı” iddiasıyla Bekirağa Bölüğü’ne konulması ve bu konuda Divân-ı Harbi Örfi’de yargılanması, İngilizler tarafından Malta’ya sürülmesi ve serbest bırakılması, akabinde Roma’da bir Ermeni komitacı tarafından neden öldürüldüğü konularında kısa bilgiler verilecektir. Paşa’ya özgü bir kavram olan “İslamlaşma”-dan ne murat ettiği, İslam’da siyasi hakimiyetin ne olduğu, batılılaşma, ırkçılık vemilliyetçilikle ilgili görüşleri ele alınacaktır. Türk Medeniyeti hakkındaki düşünceleri, Müslümanların hak ve görevlerinin neler olduğu ile ilgili değerlendirmeleri ortaya konulacaktır.İslam’ın sosyal yapısı, milli egemenlik ve bunalımdan çıkış için önerdiği yol değerlendirilecektir. Kanun yapma hakkının kimlerde olması gerektiği ve demokrasi hakkındaki düşünceleri üzerinde durulacaktır. Hükümet sis temi olarak önerdiği başkanlık sisteminin ayrıntıları üzerinde durulacaktır. Millet Meclisi’nin görevinin ne olması gerektiği, Senato (Ayan Meclisi)ile ilgili düşünceleri ortaya konulacaktır. Batılılaşma konusundaki fikirleri ve Aydınlara yüklediğisorumluluk değerlendirilecektir. Sultan II. Abdülhamid’in hilafet politikasını ve hilafetin Türkler’de olması gerektiği konusundaki düşünceleri ele alınacaktır. Paşa’nın kimlerden etkilendiği ve kimleri etkilediği hususunda da bir değerlendirmede bulunulacaktırEn Az 250 Kelimelik ÖzetAnahtar Sözcükler: (En Az 3 Anahtar Sözcük)

In this study, the life, scientific studies, personality and ideas of Said Halim Pasha, the grandson of the Egyptian Governor Kavalalı Mehmed Ali Pasha,the Chairman of the Committee of Union and Progress, Minister of Foreign Affairs and Grand Vizier in the late Ottoman Empire and the theorist of the Islamic movement, will be discussed. Brief information will be given on Said Halim Pasha’seducation, his first official duties in the Ottoman Empire, why he went abroad, the participants in the conversation sheld in his mansion in Yeniköy, his imprisonment in the Bekirağa Dungeon after the Armistice of Mudros with the allegation of “Armenian Genocide” and his trial in Divân-ı Harbi Örfi (courts-martial), his exile to Malta by the British and release, and the reasons of his subsequent murder by an Armenian secret society member in Rome. His hopes from “Islamization”,a concept peculiar to the Pasha, and his views on political dominance in Islam,westernization, racism and nationalism will be discussed. The ideas on Turkish Civilisation, the rights and tasks of Muslims will be obtained. The way he suggested for the social structure of Islam, national sovereignty and the way out of crisis will be evaluated. Who should have rights of legislation and the ideas on democracy will be focused. The details of the presidential system that he proposed as agovernmental system will be focused on. The tasks of National Assembly and the ideas on Senate (Ayan Assembly) will be discussed. The ideas on Westernization and responsibilities of intellectuals will be evaluated. His thoughts on the caliphate policy of Sultan Abdülhamid II and the idea that the caliphate should remain with the Turks will be discussed. There will also be an evaluation on his influences and those he influenced.