PROTOTİP EDDY AKIMI AYRIŞTIRICISI İLE BAZI DEMİRSİZ METALLERİN GERİ KAZANIM PERFORMANSININ BELİRLENMESİ
PROTOTİP EDDY AKIMI AYRIŞTIRICISI İLE BAZI DEMİRSİZ METALLERİN GERİ KAZANIM PERFORMANSININ BELİRLENMESİ
Yazar: Fenercioğlu, Ahmet; Kartal, Ali
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Demirsiz metal ayrıştırıcı, eddy akımlı ayrıştırıcı, değerli metallerin geri dönüşümü, manyetik olmayan iletken malzemelerin ayrıştırılması

Demir içermeyen değerli metallerin ayrıştırılmasında eddy akımı yöntemi etkin olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemle çalışan makinelere Eddy Akımı Ayrıştırıcısı denilmektedir (EAA). Ayrıştırıcıda yüksek manyetik alanlı mıknatıslardan oluşan bir tambur yüksek hızlarda döndürülür. Böylece tambur; üzerindeki taşıyıcı banttan geçen metalde bir Eddy akımı oluşturur. Bu akım nedeniyle malzemede oluşan manyetik alan ile tambur alanı etkileşerek bir kuvvet meydana gelir. Bu kuvvet akan atık içerisinden malzemenin ayrışmasını sağlar. Malzemenin öz kütlesi, biçimi, boyutu, öz direnci, tamburun manyetik alan şiddeti, hızı ve kutup sayısı ayrıştırma kuvvetini belirler. Bu makalede Eddy akımıyla ayrıştırmanın temelini oluşturan yasalara, sistemin teorisine, tamburun yapısına yer verilmiştir. Deneysel kuvvet ölçümleri ile ayrıştırıcının performansının belirlenmesine çalışılmıştır. Prototip EAA tamburu 900 ve 2400 d/d arasında belirli hızlarda döndürülerek 50x40, 50x30 ve 50x20 mm boyutlarındaki 1,5 mm kalınlığında alüminyum, bakır ve pirinç test malzemelerinde oluşan kuvvetler ölçülmüştür. Kuvvet olarak en iyi sonuç 2400 d/d hızda 50x40 mm boyutlarında alüminyum malzemede elde edilmiştir. Elektriksel iletkenliğin yoğunluğa oranı en yüksek olan malzeme alüminyum olduğu için alüminyum ayrıştırmadaki verim daha yüksektir. Ayrıca verim deneylerinde 5-10 mm boyutlarında alüminyum ve bakır parçacıkların plastikle birlikte içerisinde bulunduğu 2 kg’lık atık ayrıştırma işleminde 1500 d/d hızın üzerinde %95’in üzerinde bir ayrıştırma başarısı elde edilmiştir.

Demir içermeyen değerli metallerin ayrıştırılmasında eddy akımı yöntemi etkin olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemle çalışan makinelere Eddy Akımı Ayrıştırıcısı denilmektedir (EAA). Ayrıştırıcıda yüksek manyetik alanlı mıknatıslardan oluşan bir tambur yüksek hızlarda döndürülür. Böylece tambur; üzerindeki taşıyıcı banttan geçen metalde bir Eddy akımı oluşturur. Bu akım nedeniyle malzemede oluşan manyetik alan ile tambur alanı etkileşerek bir kuvvet meydana gelir. Bu kuvvet akan atık içerisinden malzemenin ayrışmasını sağlar. Malzemenin öz kütlesi, biçimi, boyutu, öz direnci, tamburun manyetik alan şiddeti, hızı ve kutup sayısı ayrıştırma kuvvetini belirler. Bu makalede Eddy akımıyla ayrıştırmanın temelini oluşturan yasalara, sistemin teorisine, tamburun yapısına yer verilmiştir. Deneysel kuvvet ölçümleri ile ayrıştırıcının performansının belirlenmesine çalışılmıştır. Prototip EAA tamburu 900 ve 2400 d/d arasında belirli hızlarda döndürülerek 50x40, 50x30 ve 50x20 mm boyutlarındaki 1,5 mm kalınlığında alüminyum, bakır ve pirinç test malzemelerinde oluşan kuvvetler ölçülmüştür. Kuvvet olarak en iyi sonuç 2400 d/d hızda 50x40 mm boyutlarında alüminyum malzemede elde edilmiştir. Elektriksel iletkenliğin yoğunluğa oranı en yüksek olan malzeme alüminyum olduğu için alüminyum ayrıştırmadaki verim daha yüksektir. Ayrıca verim deneylerinde 5-10 mm boyutlarında alüminyum ve bakır parçacıkların plastikle birlikte içerisinde bulunduğu 2 kg’lık atık ayrıştırma işleminde 1500 d/d hızın üzerinde %95’in üzerinde bir ayrıştırma başarısı elde edilmiştir.