Kütüphanecilerin Mesleki Etik İlkelerine Bakış Açıları Üzerine Bir Araştırma: Ankara Üniversitesi Kütüphaneleri Örneği
Kütüphanecilerin Mesleki Etik İlkelerine Bakış Açıları Üzerine Bir Araştırma: Ankara Üniversitesi Kütüphaneleri Örneği
Yazar: Şeşen, Yasin
Dergi: LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: ankara Üniversitesi,etik,mesleki etik,kütüphanecilik

Bu çalışmanın amacı, Ankara Üniversitesi Kütüphanelerinde görev yapmakta olan meslek lisansı (arşivcilik, kütüphanecilik, bilgi ve belge yönetimi vb.) mezunu personelin; Türk Kütüphaneciler Derneği tarafından 2010 yılında ilan edilen kütüphane mesleki etik ilkelerine karşı bakış açılarının öncelikle belirlenmesi, daha sonra bakış açıları arasındaki benzerlikler ve farklılıkların da karşılaştırılarak ortaya koyulmasıdır. Çalışma, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında; 15.11.2019 - 01.12.2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi’nde hizmet vermekte olan toplam 25 kütüphaneden (fakülte, enstitü, yüksekokul, uygulama merkezi vb.) 17 tanesi ele alınmıştır. Bu durumun nedeni olarak, bünyesinde bilgi ve belge yönetimi, kütüphanecilik, arşivcilik mezunu vb. meslekten personel barındıran 17 kütüphanenin mevcut olmasıdır (Diğer 8 kütüphanede, meslekten personel bulunmamaktadır). Bu 17 kütüphanenin bünyesinde kütüphaneci ve/veya yönetici kadrosunda; 30 personel (17 yönetici, 13 kütüphaneci) görev yapmaktadır. Örneklem, araştırma evreninin yüzde 68’ini kapsamaktadır. Araştırma örneklemi, bu doğrultuda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme soruları; 1996 yılında hazırlanıp yürürlüğe konulup, 02.04.2010 tarihinde gözden geçirilerek ilan edilen Türk Kütüphaneciler Derneği Mesleki Etik İlkeleri’ne dayanılarak hazırlanmıştır. Araştırma sorularına verilen cevaplardan elde edilen veriler göz önüne alınarak karşılaştırılmalar yapılmıştır. Araştırma sonucunda, görev yapan tüm kütüphanecilerin ‘Kütüphanecilik Etik İlkelerini’ bildikleri ve kütüphanelerinde hayata geçirdikleri saptanmıştır. Ancak özellikle gelişen teknoloji ile birlikte meslek etiği ilkelerinin güncellenmesi gerektiği görülmüş; bunun yanında kullanıcı hizmetleri, bilgiye erişim, araştırma yöntemleri vb. konularda kütüphanecilerin edindikleri bilgilerin de güncelleştirilmesi gerektiğine ulaşılmıştır. Bunlara ilave olarak, kütüphanecilerin periyodik olarak meslek içi eğitimler ve teknolojik gelişim gösteren araç-gereç konusunda kurum içi eğitimlere tabi kılınmaları gerektiğine ulaşılmıştır. Tüm bu sonuçlar göz önüne alınarak, geleceğe yönelik olarak çeşitli öneriler ortaya koyulmuştur.

Bu çalışmanın amacı, Ankara Üniversitesi Kütüphanelerinde görev yapmakta olan meslek lisansı (arşivcilik, kütüphanecilik, bilgi ve belge yönetimi vb.) mezunu personelin; Türk Kütüphaneciler Derneği tarafından 2010 yılında ilan edilen kütüphane mesleki etik ilkelerine karşı bakış açılarının öncelikle belirlenmesi, daha sonra bakış açıları arasındaki benzerlikler ve farklılıkların da karşılaştırılarak ortaya koyulmasıdır. Çalışma, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında; 15.11.2019 - 01.12.2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi’nde hizmet vermekte olan toplam 25 kütüphaneden (fakülte, enstitü, yüksekokul, uygulama merkezi vb.) 17 tanesi ele alınmıştır. Bu durumun nedeni olarak, bünyesinde bilgi ve belge yönetimi, kütüphanecilik, arşivcilik mezunu vb. meslekten personel barındıran 17 kütüphanenin mevcut olmasıdır (Diğer 8 kütüphanede, meslekten personel bulunmamaktadır). Bu 17 kütüphanenin bünyesinde kütüphaneci ve/veya yönetici kadrosunda; 30 personel (17 yönetici, 13 kütüphaneci) görev yapmaktadır. Örneklem, araştırma evreninin yüzde 68’ini kapsamaktadır. Araştırma örneklemi, bu doğrultuda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme soruları; 1996 yılında hazırlanıp yürürlüğe konulup, 02.04.2010 tarihinde gözden geçirilerek ilan edilen Türk Kütüphaneciler Derneği Mesleki Etik İlkeleri’ne dayanılarak hazırlanmıştır. Araştırma sorularına verilen cevaplardan elde edilen veriler göz önüne alınarak karşılaştırılmalar yapılmıştır. Araştırma sonucunda, görev yapan tüm kütüphanecilerin ‘Kütüphanecilik Etik İlkelerini’ bildikleri ve kütüphanelerinde hayata geçirdikleri saptanmıştır. Ancak özellikle gelişen teknoloji ile birlikte meslek etiği ilkelerinin güncellenmesi gerektiği görülmüş; bunun yanında kullanıcı hizmetleri, bilgiye erişim, araştırma yöntemleri vb. konularda kütüphanecilerin edindikleri bilgilerin de güncelleştirilmesi gerektiğine ulaşılmıştır. Bunlara ilave olarak, kütüphanecilerin periyodik olarak meslek içi eğitimler ve teknolojik gelişim gösteren araç-gereç konusunda kurum içi eğitimlere tabi kılınmaları gerektiğine ulaşılmıştır. Tüm bu sonuçlar göz önüne alınarak, geleceğe yönelik olarak çeşitli öneriler ortaya koyulmuştur.