Sporda Beslenme Farkındalığı Envanterinin Geliştirilmesi
Development of Nutrition Awareness Inventory in Sports
Yazar: Aras, Dicle; Filiz, Bijen; Erdoğmuş, Tuğçe Nur; Yavaş, Özge; Aras, Çağla; Birol, Abdulkadir
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Sports Nutrition ; Spor ve Beslenme ; Nutrition,Nutrition Awareness,Scale Development,Sports Nutrition ; Beslenme,Beslenme Farkındalığı,Ölçek Geliştirme,Sporda Beslenme

Bu araştırmanın amacı; sporcuların sporda beslenme farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik güvenirliği ve geçerliği yüksek bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu amaçla rasyonel ve istatiksel kapsamda geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Geçerlik kapsamında; uzman değerlendirmelerine dayalı kapsam ve yapı geçerliği, istatiksel olarak; açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) çalışmaları yürütülmüştür. Güvenirlik analizlerinde Cronbach alfa ve eşdeğer yarılar tekniklerinden yararlanılmıştır. Toplamda 415 sporcuyla gerçekleştirilen çalışmada yapının açımlanmasına ilişkin analizler dışında toplam varyansın %60,5’ini açıklayan 27 maddelik ölçek elde edilmiştir. DFA ile AFA’nın uygulandığı birbirinden tamamen bağımsız iki grup üzerinde test edilen modelde maddelerin yol katsayısı değerlerinin 0,51 ile 1,05 arasında değiştiği, t değerlerinin istatiksel olarak anlamlı olduğu ve sınanan ölçme modelinin uyum indekslerinin kabul edilebilir aralık içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Beş faktörlü yapıda Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0,93 iken eş değer yarılar yöntemi ile elde edilen sonuçlarda ölçeğin tümü ve alt boyutları 0,70’in üzerinde elde edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda; enerji kaynakları, vitamin ve mineraller, ergojenik yardımcılar, beslenmeyi etkileyen faktörler ve spora özgü beslenme olarak beş alt ölçekten oluşan sporda beslenme farkındalığı ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

The purpose of this research is to develop a highly reliable and valid measurement tool to determine athletes' nutrition awareness levels in sports. For this purpose, validity and reliability studies were carried out in a rational and statistical context. Within the scope of validity; content and structure validity based on expert evaluations, statistically; exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) studies were conducted. Cronbach's alpha and equivalent halves techniques were used in reliability analyses. In the study conducted with a total of 415 athletes, a 27-item scale was obtained that explained 60.5% of the total variance, apart from the analyzes regarding the explanation of the structure. In the model tested on two completely independent groups, where CFA and EFA were applied, it was concluded that the path coefficient values of the items varied between 0.51 and 1.05, the t values were statistically significant, and the fit indices of the tested measurement model were within the acceptable range. While the Cronbach's alpha reliability coefficient was 0.93 in the five-factor structure, the entire scale and its sub-dimensions were above 0.70 in the results obtained with the equivalent halves method. In line with these findings; It can be said that the sports nutrition awareness scale, which consists of five subscales as energy sources, vitamins and minerals, ergogenic aids, factors affecting nutrition and sports-specific nutrition, is a valid and reliable measurement tool.