Erzurum Abdurrahman Gazi Ekoturizm Alanı’nın Gülez Yöntemine Göre Rekreasyonel Değerlerinin Belirlenmesi
Determination of Recreational Values of Erzurum Abdurrahman Gazi Ecotourism Area according to Gülez Method
Yazar: Koca, Cemile; Deniz, Sinan
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 13 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Recreation, Leisure and Tourism Geography ; Rekreasyon, Tatil ve Turizm Coğrafyası ; Recreation Potential,Gülez Method,Abdurrahman Gazi Ecotourism Area.,Erzurum ; Rekreasyon Potansiyeli,Gülez Yöntemi,Abdurrahman Gazi Ekoturizm Alanı.,Erzurum

Günümüzde hızla artan kentleşme ve yoğun yaşam temposu, bireylerin doğa ile olan bağlarını yeniden kurmalarını ve sürdürülebilir bir yaşam anlayışını benimsemelerini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda ekoturizm faaliyetleri yalnızca doğal ve kültürel kaynakların korunmasına katkı sağlamakla kalmayıp aynı zamanda bu kaynakların sürdürülebilir kullanımı yoluyla yerel ekonomilere de önemli faydalar sunmaktadır. Bu çalışmada Erzurum Abdurrahman Gazi Ekoturizm alanının rekreasyonel değerleri, Gülez yöntemi (1990) kullanılarak değerlendirilmiştir. Saha gözlemleri ve literatür taramalarından elde edilen veriler doğrultusunda alanın peyzaj değerleri, iklim koşulları, ulaşım imkânları, rekreatif kolaylıkları ve potansiyel olumsuzlukları analiz edilmiştir. Bulgulara göre alan; geniş yüz ölçümü, sarıçam ormanları ve zengin bitki çeşitliliği, Abdurrahman Gazi Türbesi’nin varlığı ve Erzurum’u kuş bakışı gören panoramik manzarasıyla öne çıkmaktadır. Ancak deniz, göl veya akarsu gibi su kaynaklarının bulunmaması, düşük sıcaklık değerleri, sınırlı güneşlenme süresi, yüksek rüzgâr hızı ve rekreasyon çeşitliliğinin kısıtlılığı rekreasyon potansiyelini sınırlandıran unsurlar olarak belirlenmiştir. Gülez yöntemine göre yapılan puanlama sonucunda Abdurrahman Gazi Ekoturizm alanı toplamda 54 puan almış ve rekreasyon potansiyeli orta düzeyde olarak tespit edilmiştir. Alan, mevcut değerleriyle Erzurum halkı ve ziyaretçiler için önemli bir rekreasyon sahasıdır ancak ekoturizm ilkelerinin tümünü karşılamaması nedeniyle tam anlamıyla bir ekoturizm alanı olarak değerlendirilememektedir. Buna rağmen doğa ile uyumlu etkinliklerin çeşitlendirilmesi, altyapı eksikliklerinin giderilmesi ve tanıtım faaliyetlerinin artırılması durumunda sürdürülebilir turizm kapsamında daha yüksek bir potansiyele ulaşabileceği öngörülmektedir.

Today's rapidly increasing urbanisation and intense pace of life necessitate individuals to reconnect with nature and adopt a sustainable lifestyle. In this context, ecotourism activities not only contribute to the conservation of natural and cultural resources but also provide significant benefits to local economies through the sustainable use of these resources. In this study, the recreational values of the Erzurum Abdurrahman Gazi Ecotourism Area were evaluated using the Gülez method (1990). Based on the data obtained from field observations and literature reviews, the area's landscape values, climatic conditions, transport facilities, recreational amenities, and potential drawbacks were analysed. According to the findings, the area stands out for its large area, yellow pine forests and rich plant diversity, the presence of the Abdurrahman Gazi Tomb and its panoramic view overlooking Erzurum. However, the absence of water resources such as the sea, lakes or rivers, low temperature values, limited sunshine duration, high wind speeds and limited recreational diversity were identified as factors limiting the recreational potential. According to the Gülez method scoring, the Abdurrahman Gazi Ecotourism Area received a total of 54 points and was determined to have medium-level recreational potential. With its current values, the area is an important recreational site for the people of Erzurum and visitors; however, it cannot be fully considered an ecotourism area as it does not meet all ecotourism principles. Nevertheless, it is anticipated that it could achieve higher potential within the scope of sustainable tourism if nature-friendly activities are diversified, infrastructure deficiencies are addressed, and promotional activities are increased.