hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Makroekonomik Endeksler Arasındaki İlişki: Kırılgan Beşli Ülkeleri Uygulaması
Relationship Between Macroeconomic Indices: Fragile Five Countries Application
Yazar: Çetinoğlu, Seval; Koç, Yasemin Deniz; Çapraz, Sibel
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 82, 2024
Anahtar kelimeler: Financial Economy ; Finansal Ekonomi ; Financial Institutions ; Finansal Kurumlar ; Behavioural Finance ; Davranışsal Finans ; Consumer confidence index,Economic confidence index,Economic discontent index,VIX fear index,Panel data regression ; VIX korku endeksi,Tüketici güven endeksi,Ekonomik güven endeksi,İktisadi hoşnutsuzluk endeksi,Panel veri regresyon

AAraştırma, 2007-2021 döneminde Kırılgan Beşli ülkelerindeki makroekonomik endeksler arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada tüketici güven endeksi, ekonomik güven endeksi, VIX korku endeksi ve ekonomik hoşnutsuzluk endeksleri değişken olarak kullanılmış ve dört farklı panel veri modelinde dört bağımlı değişken bağımsız değişken için analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Analiz sonucunda TGE bağımlı değişken iken sadece EGE değişkeninden etkilendiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda bağımlı değişken olup diğer değişkenlerle ilişkisi olmadığı; VIX bağımlı değişken iken İHE değişkeninden olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. İHE bağımlı değişken iken, EGE ve VIX değişkenlerindeki değişimden olumsuz etkilenmiştir. Bulgular, uluslararası yatırımcılar ve politika yapıcılar için eşsiz bir değere sahiptir.

The research aims to investigate the relationship between macroeconomic indices in the Fragile Five countries in 2007-2021. In the study, the consumer confidence index, economic confidence index, VIX fear index, and economic discontent indices were used as variables, and four dependent variables were analyzed and interpreted for the independent variable in four different panel data models. As a result of the analysis, it was found that while TGE was the dependent variable, it was only affected by the EGE variable. At the same time, it was the dependent variable and had no relationship with other variables; while VIX was the dependent variable, it was adversely affected by the HRE variable. While IHE was the dependent variable, it was adversely affected by the change in the EGE and VIX variables. The findings have a unique value for international investors and policymakers.
Özbekistan’ın Su Sorununun Çözümünde Türk Devletleri Teşkilatı ve Şanghay İşbirliği Örgütüyle İlişkileri
Uzbekistan's Relations with the Organization of Turkic States and the Shanghai Cooperation Organizatıon in Resolving the Water Problem
Yazar: Kavas, Alp Yüce; Arıdemir, Hakan
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2024
Anahtar kelimeler: Studies of the Turkic World ; Türk Dünyası Çalışmaları ; Uzbekistan,Organization of Turkic States,Shanghai Cooperation Organization,International Organizations,Ecology ; Özbekistan,Türk Devletleri teşkilatı,Şanghay İşbirliği Örgütü,Uluslararası örgütler,Çevre

Özbekistan’ın son yıllardaki iç ve dış politikasında gözlemlenen değişime bağlı olarak Orta Asya cumhuriyetleri içerisinde daha fazla adından söz ettirmeye başladığı görülmektedir. Özbekistan’ın jeopolitik ve jeostratejik öneminin artması üye olduğu bölgesel çapta faaliyet gösteren çeşitli uluslararası örgütler içerisindeki konumunu da yeniden gözden geçirmeyi gerektirmektedir. Ülkenin uzun süreden beri maruz kaldığı su temelli uyuşmazlıkların çözümü noktasında Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ve Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) gibi iki önemli bölgesel örgütün sunabileceği katkılar ve ilgili örgütler açısından Özbekistan’ın yakın gelecekte taşıyacağı önemin tartışılması bu çalışmanın ana hedefini oluşturmaktadır. Çalışmanın kuramsal altyapısını oluştururken ise işlevselci ve liberal kurumsalcı perspektiflerin kısaca incelenmesi ve değerlendirilmesinin uygun olacağı düşüncesindeyiz.

Uzbekistan seems to be mentioned more often among other Central Asian republics due to significant modification observed in its both domestic and foreign policies. It would be prudent to review Uzbekistan’s position within several international organizations operating at regional scale as its geopolitical and geostrategical importance are ascending. The discussion on the possible contributions of both Organization of Turkic States (OTS) and Shanghai Cooperation Organization (SCO) on the resolution efforts of country’s water based issues and also Uzbekistan’s real strategic importance for the two regional organizations at near future constitutes main objective of this paper. We aim to observe and evaluate the functionalist and liberal institutional perspectives in constructing the theoretical framework of the study.
Mirziyoyev Dönemindeki Dış Politika Değişikliğinin Özbekistan Turizminin Gelişimine Etkisi
The Effect of Foreign Policy Change During Mirziyoyev's Period on the Development of Uzbekistan Tourism
Yazar: Yılmaz, Kadir Kürşat
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2024
Anahtar kelimeler: Studies of the Turkic World ; Türk Dünyası Çalışmaları ; Uzbekistan,Karimov,Mirziyoyev,Foreign policy,Tourism ; Özbekistan,Kerimov,Mirziyoyev,Dış politika,Turizm

Selefi Kerimov’un güvenlik kaygılarını paylaşmakla birlikte Mirziyoyev, Özbekistan dış politikasının tamamen güvenlik sorunlarına odaklanmasını ortadan kaldırmıştır. Ülke nüfusunun hızla artmasına karşılık ekonomik kalkınmanın bu hıza cevap vermekte zorlanması bu değişimin temel sebebi olduğu ileri sürülebilir. Çünkü vatandaş-devlet ilişkilerinin düzelmesi ve en büyük güvenlik tehdidi olan radikal dini/siyasi grupların destek bulmasının önlenmesi ancak ekonomik kalkınma ile mümkün olabilecektir.Güvenlik odaklı dış politikaların etkisi ile önemli potansiyeli olmasına karşın Özbekistan turizmi arka planda kalmıştır. Gerekli yatırımın yapılması ve dış politika desteği ile turizmin hızlı gelişme şansına sahip olması, Mirziyoyev yönetiminin dış politika-turizm ilişkisini geliştirmesine katkı yapmıştır. Ülke imajının düzeltilmesine yönelik çabaların, vize muafiyetlerinin, komşu ülkelerle sorunların çözüme kavuşturulmasının ve diğer ülkelerle diplomatik ilişkilerin artırılmasının temel sebebi ülke turizminin geliştirilmek istenmesidir. Dolayısıyla bu çalışma, dış politikada yaşanan değişim üzerinden Özbekistan dış politikasının ülke turizminin gelişmesi için araç olarak kullanıldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Although sharing his predecessor Karimov's security concerns, Mirziyoyev eliminated the focus of Uzbekistan's foreign policy on security issues. It can be argued that the main reason for this change is that despite the rapid increase in the country's population, the economic development has difficulty in responding to this pace. Because improving citizen-state relations and preventing radical religious/political groups, which are the biggest security threat, from gaining support will only be possible with economic development. Despite having significant potential due to the influence of security-oriented foreign policies, tourism in Uzbekistan has remained in the background. The fact that tourism has the opportunity to develop rapidly with the necessary investment and foreign policy support has contributed to the Mirziyoyev administration's development of the foreign policy-tourism relationship. The main reason for efforts to improve the country's image, visa exemptions, resolving problems with neighboring countries and increasing diplomatic relations with other countries is the desire to develop the country's tourism. Therefore, this study aims to reveal that Uzbekistan's foreign policy is used as a tool for the development of the country's tourism through the change in foreign policy.
Rol Teorisi, Konstrüktivizm ve Realizm Çerçevesinde  Türkiye-Özbekistan İlişkileri (1991-2023)
Within the Framework of Role Theory, Constructivism and Realism Turkey- Uzbekistan Relations (1991-2023)
Yazar: Bekar, Nurgül
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2024
Anahtar kelimeler: Studies of the Turkic World ; Türk Dünyası Çalışmaları ; ürkiye-Uzbekistan Relations,Role Theory,Constructivism,Central Asia ; Türkiye-Özbekistan İlişkileri,Rol Teorisi,Konstrüktivizm,Orta Asya

Soğuk Savaş’ın bitişiyle Orta Asya’daki Türki Cumhuriyetler uluslararası ilişkiler sahnesinde bağımsız devletler olarak yerlerini almışlardır. Bölgedeki ülkelerin her biriyle özel ilişkiler geliştiren Türkiye için Özbekistan’la münasebetler gerek coğrafi/stratejik konumu gerekse sahip olduğu kaynaklar nedeniyle ayrı bir önem taşımaktadır. Bu kapsamda tarihi ve kültürel bağlara sahip Türkiye ile Özbekistan’ın ilişkileri 1991 sonrasında yeni bir gelişme sürecine girmiş, 2016 sonuna kadar inişli-çıkışlı devam etmiştir. Ancak 2016 sonrasında iki devletin ilişkileri Şevket Mirziyoyev’in Özbekistan Cumhurbaşkanı olmasıyla yeni bir gelişme ivmesi kazanmıştır. Türkiye ve Özbekistan’ın jeostratejik konumları ikili ilişkilerini bölgesel ve uluslararası düzeyde de önemli kılmaktadır. Çalışmanın ana sorusu münasebetlerin hangi aşamaya geldiği ve bundan sonra ne yönde gelişme potansiyelini içerdiğidir. İlk olarak ülke profilleri ortaya konacak ikili  ilişkilerin 1991 sonrası gelişim süreci ele alınacaktır. İkinci bölümde iki ülkenin mevcut ilişkileri realizm ve konstrüktivizm teorileri ile sınanarak incelenecektir. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular ve ilişkilerin geleceğine dair saptamalar ortaya konulacaktır.

With the end of the Cold War, the Turkic Republics in Central Asia have taken their place as independent states on the stage of international relations. For Turkey, which has developed special relations with each of the countries in the region, relations with Uzbekistan are of particular importance due to its geographical/strategic location and the resources it possesses. In this context, relations between Turkey and Uzbekistan, which have historical and cultural ties, entered a new development process after 1991 and continued with ups and downs until the end of 2016. However, after 2016, the relations of the two states gained a new development momentum with the election of Shevket Mirziyoyev as the President of Uzbekistan. The geostrategic positions of Turkey and Uzbekistan make their bilateral relations important at the regional and international level. The main question of the study is at which stage the relations have reached and in which direction they have the potential to develop in the future. First, country profiles will be presented and the post-1991 development process of bilateral relations will be discussed. In the second part, the current relations of the two countries will be analyzed by testing the theories of realism and constructivism. In the conclusion, the findings and the future of the relations will be presented.
Spor Bilimlerinde Görev Yapan Akademisyenlerin Kurumsal Körlük ve İş Performansları Arasındaki İlişki
The Relationship Between Institutional Blindness and Job Performance of Academicians Working in Sport Sciences
Yazar: Özman, Cemal; Mergan, Barış; Ceyhun, Serdar; Aktaş Üstün, Neslişah
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2024
Anahtar kelimeler: Organisational Behaviour ; Örgütsel Davranış ; İş Performansı,Kurumsal körlük,Spor bilimleri,Akademisyenler ; Job Performance,Institutional blindness,Sport sciences,Academics.

Amaç: Bu çalışma, spor bilimleri alanındaki akademisyenlerin kurumsal körlük ve iş performansları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan spor bilimleri akademisyenlerini içeren bir örneklem grubuyla gerçekleştirilmiştir. Betimsel tarama modeli kullanılarak nicel araştırma yöntemiyle veriler toplanmıştır. Araştırma için 'Bireysel İş Performansı' ölçeği ile 'Kurumsal Körlük Ölçeği' kullanılmıştır. Veri analizinde iç tutarlık katsayıları hesaplanmış ve hipotez testleri olarak bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular: Kurumsal körlük ve iş performansı ölçeği alt boyutları ile cinsiyet, üniversite türü, idari görev durumu, akademik birim ve akademik unvan arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığını göstermektedir. Ancak, bireysel iş performansı ile kurumsal körlük arasında negatif yönlü ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Kurumsal körlüğün bireysel iş performansı üzerinde zararlı bir etkiye sahip olabileceğini ve işe yönelik tutumları, bilgi paylaşımını ve kurumsal yaratıcılığı etkileyebileceğini öne sürmektedir. Kurumsal körlüğün tanınması ve ele alınması, kurumsal başarıyı teşvik etmek için önemlidir.

Objective: This study aims to investigate the relationship between Institutional blindness and job performance of academicians in the field of sport sciences. Materials and Methods: The study was conducted using a sample group consisting of sport sciences academicians employed in both state and foundation universities. The data were gathered through quantitative research techniques employing the descriptive survey model. 'Individual Job Performance Scale' and 'Institutional Blindness Scale' were used for the research. In data analysis, internal consistency coefficients were calculated and independent sample t-test and one-way analysis of variance were used as hypothesis tests. Findings: There is no significant difference between institutional blindness and job performance scale sub-dimensions and gender, university type, administrative position, academic unit and academic title. However, there is a negative relationship between individual job performance and Institutional blindness. Conclusion: The study suggests that Institutional blindness can have a detrimental effect on individual job performance and affect attitudes toward work, knowledge sharing, and Institutional creativity. Recognizing and addressing Institutional blindness is important to promote Institutional success.
Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretim Süreci ve Özbekistan
The Process of Teaching Turkish as a Foreign Language and Uzbekistan
Yazar: Çelik, Halit
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2024
Anahtar kelimeler: South-East (Latest Uyghur/Uzbek) Turkic Dialects and Literatures ; Güney-Doğu (Yeni Uygur/Özbek) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Teaching Turkish as a foreign language,Uzbek Literature,Common values. ; Yabancı dil olarak Türkçe Öğretimi,Özbek Edebiyatı,Ortak değerler.

Son dönemde gelişme eğilimi gösteren Türkiye-Özbekistan ilişkileri doğrultusunda Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi bağlamında Özbek öğrencilerin Türkçeye ilgisi açıkça görülmektedir. Özbek öğrencilerin Türkçe öğrenme süreçlerini daha kolay ve etkili kılabilmek adına iki ülke arasındaki ortak değerlerin ders malzemelerinde kullanılması önem arz etmektedir. Bu çalışmamızda Özbekistan ve Türkiye arasındaki kadim tarihi de göz önüne alarak ortak değerlerin neler olabileceği ve bu değerlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılması gerektiği ele alınmıştır. Türkçe öğretimi sürecini daha etkili kılabilmenin bir yolu da bu değerlerin öğretimde kullanılmasıdır. Bu bakımdan iki ülke arasındaki ortak değerlerin tespiti adına yapılan çalışmalar incelenmiş ve Türkçe öğretim sürecine dâhil edilmesi tartışılmıştır. Böylelikle ortak değerler üzerinden ele alınan dil öğretimi, daha etkin ve kültürel alışverişe müsait bir ortamda gerçekleşerek daha fazla Özbek öğrencinin sürece katılması teşvik edilmiş olacaktır.

In line with Turkey-Uzbekistan relations, which have been developing recently, the interest of Uzbek students in Turkish is clearly seen in the context of teaching Turkish as a foreign language. In order to make the Turkish learning process of Uzbek students easier and more effective, it is important to use the common values between the two countries in course materials. In this study, taking into account the ancient history between Uzbekistan and Turkey, the common values and the use of these values in teaching Turkish as a foreign language are discussed. One way to make the Turkish language teaching process more effective is to use these values in teaching. In this respect, the studies conducted to determine the common values between the two countries have been examined and their inclusion in the Turkish teaching process has been discussed. In this way, language teaching based on common values, will take place more effectively in a conducive environment for cultural exchange, and more Uzbek students will be encouraged to participate in the process.
Ortaçağ Türk-İslam Dünyası Eğitim Anlayışında “İhtisaslaşma Problemi”
“The Problem of Specialization” in Medieval Turkish-Islamic World Education
Yazar: Coşkun, Özlem
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 81, 2024
Anahtar kelimeler: History of Seljuk ; Selçuklu Tarihi ; Turkish and Islamic Intellectual History ; Türk İslam Düşünce Tarihi ; Ortaçağ Türk-İslam Dünyası,Eğitim anlayışı,Kurumsallaşma süreci,Bireysel özümseme,İhtisaslaşma problemi ; Medieval Turkish-Islamic World,Understanding of education,Institutionalization process,Individual internalization,Specialization problem

Bu makalede Ortaçağ Türk-İslam Düşünce Dünyası eğitim anlayışında ihtisaslaşma problemi ele alınmaktadır. Bu alandaki mevcut araştırmalar, Türk-İslam geleneğinde medreselerdeki eğitim algısı etrafında değerlendirmişlerdir. İhtisaslaşma da Sünni geleneğin öğretileri çerçevesinde İslami ilimlere (başta fıkıh ve kelâm olmak üzere) odaklı olarak incelenmiştir. Oysa Türk-İslam düşünce tarihinde Altın Çağ, medreselerdeki bu ihtisaslaşma tarzıyla değil, medrese dışında kadim ilimlerle uğraşan âlimlerin ilmi olgunluklarıyla yaşanmıştır. Bunun göz ardı edilmesi, önceki çalışmaların sonuçlarının doğru ancak eksikliğine neden olmuştur. Bu makaleyi diğerlerinden ayıran yön de bu eksikliği ve eğitim tarihi araştırmalarındaki bu boşluğu bireysel özümseme teması ve ihtisaslaşma problemi bakış açısıyla doldurmasıdır. Kaynak tarama metodunun uygulandığı bu çalışmada, gerek temel eserler gerek sosyal bilimler alanındaki güncel çalışmalar gerekse uluslararası yayınlar değerlendirilmiştir. Bu makalenin alana katkısı ise yeni tema ve bakış açısıyla, eğitim tarihi araştırmalarına bu gizli özneyi, yani ihtisaslaşma problemini dâhil etme çabasıdır.

This article deals with the problem of specialization in the medieval Turkish-Islamic world of thought. Existing studies in this field have evaluated the perception of education in madrasas in the Turkish-Islamic tradition. Specialization has also been examined with a focus on Islamic sciences (primarily fiqh and kalām) within the framework of the teachings of the Sunni tradition. However, the Golden Age in the history of Turkish-Islamic thought was not experienced with this specialization in madrasas, but with the scientific maturity of scholars who were engaged in ancient sciences outside the madrasas. Ignoring this has caused the results of previous studies to be accurate but incomplete. What distinguishes this article from others is that it fills this gap in the history of education research with the theme of individual internalization and the problem of specialization. In this study, in which the literature review method was applied, both basic works, current studies in the field of social sciences and international publications were evaluated. The contribution of this article to the field is the effort to include this hidden subject, namely the problem of specialization, in the history of education research with a new theme and opinion.
Pan-Arabist Suriye Baas Partisinin; “Tek Bir Arap Devleti” Mottosu ve Birleşik Arap Cumhuriyeti Girişiminin Başarısızlığı
The “One Arab State” Motto of the Pan-Arabist Syrian Baath Party and the Failure of the United Arab Republic Initiative
Yazar: Kazak, Cemal
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 80, 2024
Anahtar kelimeler: Middle East Studies ; Ortadoğu Çalışmaları ; Baas Partisi,Birleşik Arap Cumhuriyeti,Arap Miliyetçiliği ; Baath Party,United Arap Republic,Arap Nationalism

Bu çalışma Ortadoğu siyasi hayatını derinden etkileyen, temelleri 21. Yüzyıl Suriye’sinde atılan, çerçevesi Arap milliyetçiliği vurgusuyla çizilip Arap Sosyalizmi üzerine kurulan Baas partisinin ideolojik hedeflerinin başında bulunan bütün Arap ülkelerini tek bir çatı altında birleştirme projesini incelemektedir. Arap Birliği Projesi’nin ilk adımı hiç şüphesiz ki Suriye-Mısır birleşmesi olmuştur. Bu bağlamda birliğe giden yolun en önemli temel taşlarından birisi olan Baas’ın Arap milliyetçiliği düşüncesi kavramsal olarak ele alınmıştır. Bu konunun seçilmesinde en önemli etken Baas partisinin Ortadoğu’daki siyasi ve sosyal hayatı derinden etkileyen, yaygın bir örgütletmeye ve geniş halk kitlelerini etkileme kapasitelerine sahip bir ideoloji olmasıdır. Çalışmada Baasçılara göre büyük Arap birliği için atılan bu ilk adımın siyasi ve ekonomik temelli başarısızlıkları değerlendirilmiştir.

This study examines the project of uniting all Arab countries under a single roof, which deeply influenced the political life of the Middle East, whose foundations were laid in 21st century Syria, whose framework was drawn with an emphasis on Arab nationalism and was founded on Arab Socialism, and which was one of the main ideological goals of the Baath Party. The first step of the Arab Unity Project was undoubtedly the Syrian-Egyptian unification. In this context, Baath's idea of Arab nationalism, which is one of the most important cornerstones of the road to unity, is conceptually discussed. The most important factor in choosing this topic is that the Baath Party is an ideology that deeply influences the political and social life in the Middle East, has widespread organization and has the capacity to influence large masses of people. In the study, the political and economic failures of this first step taken for a greater Arab unity, according to the Baathists, are evaluated.