hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Elektrikli araçlarda optimum soğutucu tasarımı için TRIZ algoritmasının uygulanması ve Taguchi analizi
Elektrikli araçlarda optimum soğutucu tasarımı için TRIZ algoritmasının uygulanması ve Taguchi analizi
Yazar: Türkan, Burak
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Elektrikli araçlar,Sıvı soğutma,Soğutucu,TRIZ,inovasyon,Taguchi

Bu çalışma, elektrikli araçların soğutucu tasarımında TRIZ (İnovatif problem çözme teorisi) yönteminin sonuçları ne kadar artırdığının nicel bir değerlendirmesini sunmaktadır. Problem tanımlandıktan sonra TRIZ çelişkiler matrisi ile inovatif prensipler uygulanmıştır. Özellikle maliyetli çözüm olmaması için geometrik parametreler esas alınmıştır. Yenilikçi çözüm için kanal giriş uzunluğu, kanat sayısı ve kanat türü parametrelerinin soğutma ve basınç kaybı üzerindeki etkisi Taguchi analizinde incelenmiştir. Kanal içi akış problemi sonuçları Comsol programında nümerik olarak gerçekleştirilmiştir.  Maksimum ısı yayılımı ve basınç kaybı için en etkili parametrenin kanat sayısı (%83,11-%87,27) olduğu görülmüştür. Isı yayılımı açısından TRIZ analizi ile sonuç tasarımında, mevcut durumuna göre %6,6, basınç kaybı açısından %14,14 iyileşme gerçekleşmiştir. Ayrıca doğrulama çalışması için simülasyon ile Taguchi analizi sonuçları karşılaştırılmıştır. Sonuçların birbirine yakın olduğu tespit edilmiştir.

Bu çalışma, elektrikli araçların soğutucu tasarımında TRIZ (İnovatif problem çözme teorisi) yönteminin sonuçları ne kadar artırdığının nicel bir değerlendirmesini sunmaktadır. Problem tanımlandıktan sonra TRIZ çelişkiler matrisi ile inovatif prensipler uygulanmıştır. Özellikle maliyetli çözüm olmaması için geometrik parametreler esas alınmıştır. Yenilikçi çözüm için kanal giriş uzunluğu, kanat sayısı ve kanat türü parametrelerinin soğutma ve basınç kaybı üzerindeki etkisi Taguchi analizinde incelenmiştir. Kanal içi akış problemi sonuçları Comsol programında nümerik olarak gerçekleştirilmiştir.  Maksimum ısı yayılımı ve basınç kaybı için en etkili parametrenin kanat sayısı (%83,11-%87,27) olduğu görülmüştür. Isı yayılımı açısından TRIZ analizi ile sonuç tasarımında, mevcut durumuna göre %6,6, basınç kaybı açısından %14,14 iyileşme gerçekleşmiştir. Ayrıca doğrulama çalışması için simülasyon ile Taguchi analizi sonuçları karşılaştırılmıştır. Sonuçların birbirine yakın olduğu tespit edilmiştir.
Belirsizliklerin yorulma ömrü üzerindeki etkilerinin aralık sayılar kullanarak analizi
Belirsizliklerin yorulma ömrü üzerindeki etkilerinin aralık sayılar kullanarak analizi
Yazar: Erdölen, Ayşe; Kütüğ, Zafer
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Yorulma,FCG,belirsizlik,interval analizi,Paris kanunu

Büyüklüğü zamanla değişen yüklemeler altında mühendislik yapılarındaki küçük yorulma çatlakları, daha sonrasında gelişerek ani ve yıkıcı hasarların oluşması gibi tehlikeli sonuçlara ulaşabilmektedir. Yorulma Çatlak Büyümesi (FCG) ömrünün güvenli bir aralıkta tanımlanması, bir sistemin işletme yükleri altında emniyetli bir şekilde çalıştırılması için son derece önemlidir. Bu sayede doğru bir bakım ve servis aralığının tespiti öngörülerek söz konusu hasarların aniden ortaya çıkması önlenebilmektedir. Diğer taraftan tasarım sürecinde yorulma performansının belirlenmesinde, yetersiz bilgilerden ve genellemelerden kaynaklanan bazı belirsizlikler söz konudur. Bu çalışmada, kırılma mekaniğine dayalı yorulma çatlak büyümesi tahmininde yer alan, malzeme, yük ve geometri parametrelerindeki belirsizliklerin etkileri Interval Analizi Yöntemini (Aralık Sayılar) kullanılarak sunulmuştur. Dolayısıyla, farklı türden parametrelerin belirsizlikleri dikkate alınarak, FCG life için alt ve üst sınırları ile belirlenmiş güvenli aralık değerlerin elde edilmesi hedeflenmektedir. Önerilen yöntem, EN-GJS-600-3 malzeme özelliklerine sahip bir plakanın yorulma çatlağı büyüme ömrünün tahminine uygulanmıştır. Matematiksel işlemlerde MatLab ara yüzü için geliştirilen interval toolboxlar kullanılarak, interval aritmetiğine özgün olarak hazırlanan bilgisayar kodu ile birlikte çalışması sağlanmıştır.

Büyüklüğü zamanla değişen yüklemeler altında mühendislik yapılarındaki küçük yorulma çatlakları, daha sonrasında gelişerek ani ve yıkıcı hasarların oluşması gibi tehlikeli sonuçlara ulaşabilmektedir. Yorulma Çatlak Büyümesi (FCG) ömrünün güvenli bir aralıkta tanımlanması, bir sistemin işletme yükleri altında emniyetli bir şekilde çalıştırılması için son derece önemlidir. Bu sayede doğru bir bakım ve servis aralığının tespiti öngörülerek söz konusu hasarların aniden ortaya çıkması önlenebilmektedir. Diğer taraftan tasarım sürecinde yorulma performansının belirlenmesinde, yetersiz bilgilerden ve genellemelerden kaynaklanan bazı belirsizlikler söz konudur. Bu çalışmada, kırılma mekaniğine dayalı yorulma çatlak büyümesi tahmininde yer alan, malzeme, yük ve geometri parametrelerindeki belirsizliklerin etkileri Interval Analizi Yöntemini (Aralık Sayılar) kullanılarak sunulmuştur. Dolayısıyla, farklı türden parametrelerin belirsizlikleri dikkate alınarak, FCG life için alt ve üst sınırları ile belirlenmiş güvenli aralık değerlerin elde edilmesi hedeflenmektedir. Önerilen yöntem, EN-GJS-600-3 malzeme özelliklerine sahip bir plakanın yorulma çatlağı büyüme ömrünün tahminine uygulanmıştır. Matematiksel işlemlerde MatLab ara yüzü için geliştirilen interval toolboxlar kullanılarak, interval aritmetiğine özgün olarak hazırlanan bilgisayar kodu ile birlikte çalışması sağlanmıştır.
Dağıtım sisteminde harmonik yük tespiti için toplam harmonik aktif güç yöntemi
Dağıtım sisteminde harmonik yük tespiti için toplam harmonik aktif güç yöntemi
Yazar: Özel, Ferhat; Yörükeren, Nuran; Tekdemir, İbrahim Gürsu
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; •Toplam Harmonik Aktif Güç Yöntemi,•Harmonik Yük Akışı,•Güç Kalitesi,•Dağıtım Sistemi

Güç sistemlerinde yaygın olarak kullanılan nonlineer karakteristiğe sahip yükler, akım ve gerilim harmonik bozulmalarına neden olmaktadır. Güç sistemlerinde harmonikler, enerji verimliliği ve güç kalitesi açısından önem arz etmektedir. Bir güç sisteminin herhangi bir ortak bağlantı noktasındaki (OBN) harmoniklere, genellikle birden fazla harmonikli yükler neden olmaktadır. Harmonikli yüklerin yerinin belirlenmesi, harmonik azaltma yöntemlerinin uygulanması ve uluslararası standartlardaki sınır koşullarının sağlanması açısından çok önemlidir. Bu çalışmada, harmonikli yüklerin yerinin belirlenmesine yönelik analizler yapılmış; bu amaçla, yaygın olarak kullanılan Toplam Harmonik Aktif Güç (THAG) yöntemi incelenmiştir. Yöntemin incelemesinde, IEEE 13 baralı dengeli dağıtım test sistemi kullanılmıştır. Test sisteminde harmonikli güç akışı analizleri için DIgSILENT Power Factory kullanılmış ve yönteme ilişkin hesaplar, MATLAB’te gerçekleştirilmiştir.

Güç sistemlerinde yaygın olarak kullanılan nonlineer karakteristiğe sahip yükler, akım ve gerilim harmonik bozulmalarına neden olmaktadır. Güç sistemlerinde harmonikler, enerji verimliliği ve güç kalitesi açısından önem arz etmektedir. Bir güç sisteminin herhangi bir ortak bağlantı noktasındaki (OBN) harmoniklere, genellikle birden fazla harmonikli yükler neden olmaktadır. Harmonikli yüklerin yerinin belirlenmesi, harmonik azaltma yöntemlerinin uygulanması ve uluslararası standartlardaki sınır koşullarının sağlanması açısından çok önemlidir. Bu çalışmada, harmonikli yüklerin yerinin belirlenmesine yönelik analizler yapılmış; bu amaçla, yaygın olarak kullanılan Toplam Harmonik Aktif Güç (THAG) yöntemi incelenmiştir. Yöntemin incelemesinde, IEEE 13 baralı dengeli dağıtım test sistemi kullanılmıştır. Test sisteminde harmonikli güç akışı analizleri için DIgSILENT Power Factory kullanılmış ve yönteme ilişkin hesaplar, MATLAB’te gerçekleştirilmiştir.
Algılayıcı ve biyomalzeme üretiminde eklemeli imalat
Additive manufacturing in sensor and biomaterials production
Yazar: Kartal, Yunus; Daş, Memik Taylan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Wearable technology,biomaterials,additive manufacturing,microplotting,aerosol jet printing. ; Giyilebilir teknoloji,algılayıcı ekipman,eklemeli imalat,mikro serme,aerosol jet baskı.

Gelişen teknolojiyle beraber, Eklemeli imalat tekniği önemi her geçen gün daha farklı alanlarda kullanımı artan imalat alanlarından birisi konumuna gelmiştir. Eklemeli imalat üretilecek olan nesnenin tabaka tabaka üretilmesi/serilmesi prensibine dayanan yöntemdir. Eklemeli imalat yöntemi karmaşık şekilli parçaların üretilebilmesi, maliyet, üretim hızı gibi üstün özellikleri nedeniyle havacılık, otomotiv ve biyomedikal olmak üzere farklı endüstrilerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Sahip olduğu bu avantajlar nedeniyle yakın gelecekte çıkarımlı imalat yöntemlerinin yerini alması beklenmektedir. Farklı alanlardaki yaygın kullanımı nedeniyle tarama çalışmalarının incelenmesi başlığın güncel ilerlemesini izleyebilmek adına önem göstermektedir. Bu çalışmada, giyilebilir teknoloji alanında özellikle algılayıcılar ve biyomalzemelerin eklemeli imalat yöntemiyle üretimi üzerine mevcut gelişmelerinin aktarılması amaçlanmıştır.

With the developing technology, Additive manufacturing technique has become one of the manufacturing fields, the importance of which is increasing day by day in different fields. In the additive manufacturing , the object to be produced is produced/spread out layer by layer. This method has many different abilities, some of these advantage are; complex parts can be produced, low cost, relatively high speed of production. Additive manufacturing technology is widely used in different industries such as aviation, automotive and biomedical due to its superior properties. Because of these advantages, additive manufacturing method is expected to replace subtractive manufacturing methods in the near future. Due to its widespread use in different fields, the examination of review studies is important in order to up to date the current progress of the title.. In this study, it is aimed to convey the current developments in the field of wearable technology (especially sensors and biomaterials).
Organik dokulu yerleşmelerde tipo-morfolojik dizilim kodlarının incelenmesi: Manisa-Kula örneği
Organik dokulu yerleşmelerde tipo-morfolojik dizilim kodlarının incelenmesi: Manisa-Kula örneği
Yazar: Özdoğan, Havva
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; organik yerleşme bileşenleri,Kula,yapı adası-parsel-bina sistemi,yol-yol kesişim sistemi,tipo-morfolojik dizilim

Çalışmada organik dokulu yerleşmelerin bileşenleri arasındaki parça-bütün ilişkisinin biçimsel tipolojilerine  bağlı dizilim yapılarının  ortaya konmasını amaçlayan bir yöntem önerilmektedir. Kentsel biçimde her bir elemanın biçim dili, kendi ve diğer elemanlarla bir araya gelişlerinin nicel ve nitel olarak belirlenmesine bağlı olarak parça-bütün ilişkilerine ait dizilim kodlarının ortaya konmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda çalışmada kentsel bütünü oluşturan yapı adaları, yollar ve yol kesişim sistemleri ile kentsel parçayı oluşturan parsel ve binalar arasındaki biçimsel yapıya bağlı dizilim özellikleri karşılaştırılmaktadır. Manisa ili Kula ilçesinin koruma amaçlı imar planında sınırları belirlenen geleneksel yerleşim bölgesi çalışma alanı olarak ele alınmıştır. Alan çalışmasında yapı adaları, yollar, yol kesişim sistemleri, Ada 114’deki parseller ve Ada 114’deki binalara ait  morfolojik yapılar ve bu morfolojik yapılara bağlı olarak dizilim yapıları ortaya konmuş, parça-bütün ilişkisi morfolojik ve dizilim yapılarına bağlı olarak ele alınmıştır. Çalışma yönteminin plansız/organik dokulu yerleşmelerin mevcut biçimsel yapılarıyla uyumlu olarak büyümelerinde yönlendirici tasarım rehberi niteliği taşıyabileceği, bu yönüyle kent kimliğinin korunmasına yönelik olumlu katkılarının olabileceği düşünülmektedir.

Çalışmada organik dokulu yerleşmelerin bileşenleri arasındaki parça-bütün ilişkisinin biçimsel tipolojilerine  bağlı dizilim yapılarının  ortaya konmasını amaçlayan bir yöntem önerilmektedir. Kentsel biçimde her bir elemanın biçim dili, kendi ve diğer elemanlarla bir araya gelişlerinin nicel ve nitel olarak belirlenmesine bağlı olarak parça-bütün ilişkilerine ait dizilim kodlarının ortaya konmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda çalışmada kentsel bütünü oluşturan yapı adaları, yollar ve yol kesişim sistemleri ile kentsel parçayı oluşturan parsel ve binalar arasındaki biçimsel yapıya bağlı dizilim özellikleri karşılaştırılmaktadır. Manisa ili Kula ilçesinin koruma amaçlı imar planında sınırları belirlenen geleneksel yerleşim bölgesi çalışma alanı olarak ele alınmıştır. Alan çalışmasında yapı adaları, yollar, yol kesişim sistemleri, Ada 114’deki parseller ve Ada 114’deki binalara ait  morfolojik yapılar ve bu morfolojik yapılara bağlı olarak dizilim yapıları ortaya konmuş, parça-bütün ilişkisi morfolojik ve dizilim yapılarına bağlı olarak ele alınmıştır. Çalışma yönteminin plansız/organik dokulu yerleşmelerin mevcut biçimsel yapılarıyla uyumlu olarak büyümelerinde yönlendirici tasarım rehberi niteliği taşıyabileceği, bu yönüyle kent kimliğinin korunmasına yönelik olumlu katkılarının olabileceği düşünülmektedir.
Yığma duvarların mekanik parametrelerine harç ve örgü tipinin etkisi
Yığma duvarların mekanik parametrelerine harç ve örgü tipinin etkisi
Yazar: Yetkın, Musa; Calayır, Yusuf; Alyamaç, Kürşat Esat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Yığma duvarlar,Çelik lifli harç,Derz kalınlığı,Örgü tipi,Diyagonal basınç testi.

Bu çalışmada, harç ve örgü tipinin yığma duvarların mekanik parametrelerine olan etkisi araştırılmıştır. Buna bağlı olarak içeriğinde farklı karışım oranlarında çelik lif bulunan dört farklı harç tipi (%0, %1, %2 ve %3 oranında çelik lif içeren harç), üç farklı derz kalınlığı (10 mm, 20 mm ve 30 mm) ve üç farklı örgü tipi (düz, 1/2 şaşırtmalı ve 1/3 şaşırtmalı örgü tipleri) için toplamda 108 adet duvar elemanı oluşturulmuştur. Daha sonra ilgili duvar elemanları diyagonal basınç testine tabi tutulmuştur. Testler sonucunda, her bir duvar elemanının göçme biçimleri ve süneklik kapasitesi, maksimum kayma mukavemeti, maksimum yer değiştirme miktarı ve göçme yükü gibi mekanik parametreleri elde edilmiştir. Bu mekanik parametreler bakımından en iyi davranışı gösteren duvar elemanı (optimum duvar elemanı) belirlenmiştir.

Bu çalışmada, harç ve örgü tipinin yığma duvarların mekanik parametrelerine olan etkisi araştırılmıştır. Buna bağlı olarak içeriğinde farklı karışım oranlarında çelik lif bulunan dört farklı harç tipi (%0, %1, %2 ve %3 oranında çelik lif içeren harç), üç farklı derz kalınlığı (10 mm, 20 mm ve 30 mm) ve üç farklı örgü tipi (düz, 1/2 şaşırtmalı ve 1/3 şaşırtmalı örgü tipleri) için toplamda 108 adet duvar elemanı oluşturulmuştur. Daha sonra ilgili duvar elemanları diyagonal basınç testine tabi tutulmuştur. Testler sonucunda, her bir duvar elemanının göçme biçimleri ve süneklik kapasitesi, maksimum kayma mukavemeti, maksimum yer değiştirme miktarı ve göçme yükü gibi mekanik parametreleri elde edilmiştir. Bu mekanik parametreler bakımından en iyi davranışı gösteren duvar elemanı (optimum duvar elemanı) belirlenmiştir.
Harmanlamaya uygun termoplastik nişasta üretimi ve termoplastik nişasta/polietilen harmanlarının morfolojik, termal, reolojik özelliklerinin belirlenmesi
Harmanlamaya uygun termoplastik nişasta üretimi ve termoplastik nişasta/polietilen harmanlarının morfolojik, termal, reolojik özelliklerinin belirlenmesi
Yazar: Aslan, Hüseyin Çağdaş; Kaya, Mehmet Arif
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Termoplastik Nişasta,Polietilen,Polimer Karışımları,Eriyik Karıştırma,Eş-Sürekli Morfoloji,Reoloji

Biyobozunur ürünler, sentetik polimerlerin kullanımından kaynaklanan atıkların azaltılmasında önemli bir çözüm olarak kabul edilmektedir. Termoplastik nişasta (TPS), biyolojik olarak parçalanabilen ürünlerin hazırlanmasında başarısı ve düşük maliyeti ile öne çıkmaktadır. Biyobozunur polimerik ürünlerin düşük mekanik ve fiziksel özelliklerini iyileştirmek için, umut verici bir çözüm olan ve çalışmamızın hedefi olarak eş-sürekli formdaki morfoloji seçilmiştir. Bu amaçla nişasta ve çeşitli plastikleştiriciler kullanılarak eriyik işleme yöntemiyle termoplastik nişasta (TPS) numuneleri hazırlanmıştır. TPS numuneleri morfolojik, reolojik ve termal özellikler açısından incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre polietilen (PE) ile hazırlanacak polimer karışımlarında eş sürekli morfolojinin elde edilmesini sağlayacak uygun TPS örneği belirlenmiştir. Seçilen TPS numunesi ve PE farklı bileşimlerde olacak şekilde polimer karışımları eriyik işleme yöntemiyle hazırlanmıştır. TPS/PE polimer karışımları mekanik, reolojik, morfolojik ve termal özellikler açısından incelenmiş ve TPS kompozisyonu yüksek ve eş sürekli faz morfolojisine sahip numunelerin hazırlanması için en uygun yöntem ve parametreler belirlenmiştir.

Biyobozunur ürünler, sentetik polimerlerin kullanımından kaynaklanan atıkların azaltılmasında önemli bir çözüm olarak kabul edilmektedir. Termoplastik nişasta (TPS), biyolojik olarak parçalanabilen ürünlerin hazırlanmasında başarısı ve düşük maliyeti ile öne çıkmaktadır. Biyobozunur polimerik ürünlerin düşük mekanik ve fiziksel özelliklerini iyileştirmek için, umut verici bir çözüm olan ve çalışmamızın hedefi olarak eş-sürekli formdaki morfoloji seçilmiştir. Bu amaçla nişasta ve çeşitli plastikleştiriciler kullanılarak eriyik işleme yöntemiyle termoplastik nişasta (TPS) numuneleri hazırlanmıştır. TPS numuneleri morfolojik, reolojik ve termal özellikler açısından incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre polietilen (PE) ile hazırlanacak polimer karışımlarında eş sürekli morfolojinin elde edilmesini sağlayacak uygun TPS örneği belirlenmiştir. Seçilen TPS numunesi ve PE farklı bileşimlerde olacak şekilde polimer karışımları eriyik işleme yöntemiyle hazırlanmıştır. TPS/PE polimer karışımları mekanik, reolojik, morfolojik ve termal özellikler açısından incelenmiş ve TPS kompozisyonu yüksek ve eş sürekli faz morfolojisine sahip numunelerin hazırlanması için en uygun yöntem ve parametreler belirlenmiştir.
Batı Anadolu’daki bazı jeotermal alanların termal akışkanlarında bor izotop oranları ve borun kökeni
Batı Anadolu’daki bazı jeotermal alanların termal akışkanlarında bor izotop oranları ve borun kökeni
Yazar: Tokcaer, Murat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Jeotermal sular,bor izotopları,borun kökeni,deniz suyu girişi

Batı Anadolu’nun tektonik olarak aktif graben bölgeleri, birçok jeotermal aktivite ve jeotermal sularda oldukça yüksek bor zenginleşmesi ile karakterizedir. Köken konusunda farklı kaynakları belirlemek için bor izotop jeokimyasının jeolojik çalışmalarda yaygın olarak kullanımı oldukça yenidir. Borun jeotermal akışkanlardaki kökenini belirleyebilmek amacıyla, örneklenen termal suların B izotop oranları, suların kimyasal analiz sonuçları ve bölgelerin jeolojileri birlikte değerlendirilmiştir. İncelenen termal suların genellikle Na-HCO3, Ca, Na- HCO3, Ca-HCO3,Cl ve Na-Cl tipinde oldukları saptanmıştır. Yüksek sıcaklığa sahip, soğuk sular ile seyrelmenin az olduğu bölgelerde B konsantrasyonları oldukça yüksek (B=52,1mg/l; Salihli), B izotop oranları ise litolojik farklılıklardan dolayı geniş bir aralıkta çıkmıştır (δ11B=-7,73‰ / +10,83‰; n=15). Tüm sularda sıcaklık ile çözülü iyonlar arasında ve benzer şekilde B - Cl ve B-elektriksel iletkenlikleri arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Ayrıca termal sulardaki B izotop oranları suların etkileşimde oldukları kayaçların B izotop oranları ile uyumlu çıkmış olması borun kökeni konusunda su-kaya etkileşimini destekler. Na-Cl tipindeki termal suların yüksek pozitif δ11B değerleri ise diğer kimyasal verilerin de desteklediği gibi denizel karışım sonucudur.

Batı Anadolu’nun tektonik olarak aktif graben bölgeleri, birçok jeotermal aktivite ve jeotermal sularda oldukça yüksek bor zenginleşmesi ile karakterizedir. Köken konusunda farklı kaynakları belirlemek için bor izotop jeokimyasının jeolojik çalışmalarda yaygın olarak kullanımı oldukça yenidir. Borun jeotermal akışkanlardaki kökenini belirleyebilmek amacıyla, örneklenen termal suların B izotop oranları, suların kimyasal analiz sonuçları ve bölgelerin jeolojileri birlikte değerlendirilmiştir. İncelenen termal suların genellikle Na-HCO3, Ca, Na- HCO3, Ca-HCO3,Cl ve Na-Cl tipinde oldukları saptanmıştır. Yüksek sıcaklığa sahip, soğuk sular ile seyrelmenin az olduğu bölgelerde B konsantrasyonları oldukça yüksek (B=52,1mg/l; Salihli), B izotop oranları ise litolojik farklılıklardan dolayı geniş bir aralıkta çıkmıştır (δ11B=-7,73‰ / +10,83‰; n=15). Tüm sularda sıcaklık ile çözülü iyonlar arasında ve benzer şekilde B - Cl ve B-elektriksel iletkenlikleri arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Ayrıca termal sulardaki B izotop oranları suların etkileşimde oldukları kayaçların B izotop oranları ile uyumlu çıkmış olması borun kökeni konusunda su-kaya etkileşimini destekler. Na-Cl tipindeki termal suların yüksek pozitif δ11B değerleri ise diğer kimyasal verilerin de desteklediği gibi denizel karışım sonucudur.
Genişletilmiş veri kümesi ile uyarlamalı optik sistemlerin modelinin kestirimi
Identification of adaptive optics system model with extended data set
Yazar: Erol, Bilal; Altıner, İhsan Berk; Delibaşı, Akın
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Uyarlamalı Optik Sistemler,Deforme Edilebilir Ayna,Sistem Tanımlama ; Adaptive Optics System,Deformable Mirrors,System Identification

Deforme edilebilen aynalar, uyarlamalı optik sistemlerin ana bileşeni olup, optik fenomenlerden kaynaklı dalga cephesi bozulmalarını düzeltmede kullanılan etkili cihazlardır. Birçok uygulamada kullanılan uyarlamalı optik sistemlerin, performans analizleri ve model tabanlı kontrolleri için gerçek sisteme yüksek benzerlikteki modellerinin elde edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, bu amaç doğrultusunda literatürde bu alanda geliştirilen sistem tanıma tekniklerinden olan Hadamard tahrik şablonu çeşitli Zernike optik bozulma modlarından oluşan şablonlarla genişletilerek, laboratuvar ortamında kurulan uyarlamalı optik Döngüde Donanım Simülasyonu (HIL) üzerinde test edilmiştir. Önerilen tekniğin başarısı kabul gören benzerlik metriği kullanılarak yine HIL üzerinde gösterilmiştir.

Deformable mirrors are the main component of adaptive optics systems and efficiently used to correct wavefront aberrations. The high-fidelity modelling of the deformable mirror should be obtained to analyze its performance and control it. In this study, the Hadamard pattern which provides fundamental inputs for system identification of adaptive optics systems, is augmented with the Zernike wavefront aberration modes and tested on adaptive optics test-bench in Hardware-in-the-loop testing (HIL). The success of the proposed pattern is shown on the experimental setup by comparing existing input patterns in the literature.