Çukurova bölgesinde drenaj suyu ile sulanan kinoa bitkisinde su-verim ilişkileri ve ekonomik değerlendirme
Water-yield relations and economic evaluation of quinoa irrigated with drainage water in the Çukurova Region
Yazar: Sezen, Semih Metin; Tekin, Servet; Yıldız, Mehmet
Dergi: Derim, Vol. 35 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Abiotic stres,Line-source sprinkler,Salinity,Water saving ; Su tasarrufu,Abiyotik stres,Çizgi kaynaklı yağmurlama,Tuzluluk,Su tasarrufu

Bu çalışmanın amacını 2014 ve 2015 yıllarındaÇukurova bölgesinde Tarsus’ta yetişen kinoa (Titicaca çeşidi) bitkisinde farklıbüyüme dönemlerinde uygulanan drenaj suyunun verim, verim bileşenleri, sukullanım etkinliği ve tuz birikimi üzerine etkisini değerlendirilmesioluşturmaktadır. Çalışmada çizgi kaynaklı yağmurlama sulama sistemikullanılarak farklı sulama düzeyleri oluşturulmuştur (I1-I5).Kinoa bitkisinin 4 farklı gelişme döneminde (erken vejetatif, geç vejetatif,çiçeklenme ve dane dolum) laterale en yakın konuda (I1) 60 cm toprakprofilinde eksik nem tarla kapasitesine tamamlanmıştır. Laterale en yakın (I1)konusuna uygulanan toplam sulama suyu miktarı iki deneme yılında344-400 mm, mevsimlik su tüketimi (ET) ise 459-514 mm arasındadır.Sulama düzeyleri (I1-I4) kinoa dane verimi ve verimbileşenlerini önemli derecede etkilemiştir. En yüksek verim I1konusundan 4510-4880 kg ha-1, en düşük verim ise susuz konudan(I5) 1430-1880 kg ha-1 elde edilmiştir.  Verim ile su tüketimi arasında önemlidoğrusal ilişkiler elde edilmiştir. Verim tepki etmeni (ky) 2014 yılında 1.17,2015 yılında ise 1.06 olarak hesaplanmıştır. Tüm konularda toprak tuzluluğuartan derinlikle azalmıştır. Sonuçta, Çukurova bölgesinde yağmurlama yöntemikullanılarak sulanan kinoa bitkisinden daha yüksek verim elde etmek için1.6 dS m-1 tuzluluk düzeyinden daha düşük drenaj suyu iletam sulama programı önerilebilir.

The objectives of the present study were to evaluatethe effect of drainage water at different growth stages of quinoa (cv. Titicaca) in the Çukurova region ofTurkey in 2014 and 2015 on yield, yield components, water use efficiency andsalt accumulation in the plant root zone. The line-source sprinkler lateral wasused in order to create gradually varying deficit irrigation treatments (I1through I5). Drainage water was applied to replenish soil waterdeficit in the 60 cm depth to the field capacity during four growth stagesof quinoa (early vegetation, late vegetation, flowering and grain filling) intreatment plots adjacent to sprinkler lateral (I1). Total amount ofdrainage water applied to treatment (I1) was 344 and 400 mm;and seasonal water use (ET) was 514, and 459 mm, respectively, for twoyears. Irrigation levels (I1-I4) influenced significantlyquinoa yields and yield components. Maximum yield was obtained from the I1treatment as 4510-4880 kg ha-1; and the lowest yield wasobtained from the rainfed treatment (I5) as 1880 and1430 kg ha-1, respectively. Significant linear relationshipswere found between seed yield and ET. The yield response factor (ky) was 1.17in 2014 and 1.06 in 2015. Soil salinity decreased with increasing depth in alltreatments. In conclusion, full irrigation using drainage water (1.6 dS m-1)is recommended for sprinkler irrigated quinoa in order to obtain higher yieldin the Çukurova region.