Sanat Eseri ‘Üretmeye’ Son Vermek: Son Avangard Sitüasyonist Enternasyonel
Sanat Eseri ‘Üretmeye’ Son Vermek: Son Avangard Sitüasyonist Enternasyonel
Yazar: Bilginer, Ozan
Dergi: Sanat Dergisi, Vol. - No. 32, 2018
Anahtar kelimeler: Avangard,Eleştirellik,Sanat Eseri Üretmemek,Sitüasyonist Enternasyonel,Politik Eylem

Sanat, günümüz güzel sanatlarkategorisinin ortaya çıktığı modernizmden başlayan ve 2. Dünya Savaşı sonrasısüreçte giderek hızlanan bir eleştiri ve özgürleşme alanı olarak tanımlanmayabaşlanmıştır. Ancak I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesi ile birlikte sanatçılar,içinde yaşadıkları ve beslendikleri Batı kültürünü ve bu kültürün bir ürünüolan sanat kategorisini sorgulamaya başlamıştır. Onlara göre sanat, hayat ileolan bağlarından yapay bir şekilde koparılmış ve kurumsallaşmıştır. Dolayısıylaeleştirileri, sanatı gittikçe tahakküm altına alan sanat kurumu üzerineodaklanmıştır. Sanatı tekrar özgür kılmak için, sanat yapma eylemi politik birstrateji haline getirilmeli ve böylece sanat kurumuna karşı savaşacak bir ‘eser’üretilmelidir.  İlk olarak Avangardsanatçılar ile başlayan bu düşünsel değişime karşın sanat kurumu kendisinekarşı olan bütün eleştirileri, saldırıları sindirerek ders çıkarmış vegüçlenerek günümüze kadar gelmiştir. Kolaj ve montaj ile başlayan sanateserinin yapısal bütünlüğüne olan avangard saldırı stratejisi yeni koşullardasanat kurumunu eleştirme işlevini yerine getirememektedir. Toplum, GuyDebord’un kavramsallaştırmasıyla ‘gösteri toplumu’na dönüşmüş, sanat isegösteri haline gelmiştir. Sanat üretmeye devam etmek sadece sanat kurumununişine yarayacaktır. Son Avangardlar olarak tanımlanabilecek SitüasyonisEnternasyonel, tekrar sanat ile hayatın birleştirilmesi noktasından hareketetmişlerdir. Ancak bu sefer, kendinden önce gelen avangard sanatçılarındeneyimlerini iyi bir şekilde tahlil etmişlerdir. Tüketilecek herhangi birsanat nesnesi ortaya çıkarmaktan çekinmiş, bunun yerine ‘durum’lar yaratmayöntemini benimsemişlerdir. Onlara göre sanatın özgürleşmesi için yapılacak tek(ve son) şey politik bir eylem olarak sanat eseri üretimine son verilmesidir.

Sanat, günümüz güzel sanatlarkategorisinin ortaya çıktığı modernizmden başlayan ve 2. Dünya Savaşı sonrasısüreçte giderek hızlanan bir eleştiri ve özgürleşme alanı olarak tanımlanmayabaşlanmıştır. Ancak I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesi ile birlikte sanatçılar,içinde yaşadıkları ve beslendikleri Batı kültürünü ve bu kültürün bir ürünüolan sanat kategorisini sorgulamaya başlamıştır. Onlara göre sanat, hayat ileolan bağlarından yapay bir şekilde koparılmış ve kurumsallaşmıştır. Dolayısıylaeleştirileri, sanatı gittikçe tahakküm altına alan sanat kurumu üzerineodaklanmıştır. Sanatı tekrar özgür kılmak için, sanat yapma eylemi politik birstrateji haline getirilmeli ve böylece sanat kurumuna karşı savaşacak bir ‘eser’üretilmelidir.  İlk olarak Avangardsanatçılar ile başlayan bu düşünsel değişime karşın sanat kurumu kendisinekarşı olan bütün eleştirileri, saldırıları sindirerek ders çıkarmış vegüçlenerek günümüze kadar gelmiştir. Kolaj ve montaj ile başlayan sanateserinin yapısal bütünlüğüne olan avangard saldırı stratejisi yeni koşullardasanat kurumunu eleştirme işlevini yerine getirememektedir. Toplum, GuyDebord’un kavramsallaştırmasıyla ‘gösteri toplumu’na dönüşmüş, sanat isegösteri haline gelmiştir. Sanat üretmeye devam etmek sadece sanat kurumununişine yarayacaktır. Son Avangardlar olarak tanımlanabilecek SitüasyonisEnternasyonel, tekrar sanat ile hayatın birleştirilmesi noktasından hareketetmişlerdir. Ancak bu sefer, kendinden önce gelen avangard sanatçılarındeneyimlerini iyi bir şekilde tahlil etmişlerdir. Tüketilecek herhangi birsanat nesnesi ortaya çıkarmaktan çekinmiş, bunun yerine ‘durum’lar yaratmayöntemini benimsemişlerdir. Onlara göre sanatın özgürleşmesi için yapılacak tek(ve son) şey politik bir eylem olarak sanat eseri üretimine son verilmesidir.