TÜRKİYE’DE SANAT VE SİYASET İLİŞKİSİNİN İSLAMCI SİNEMA ÜZERİNDEN ANALİZİ
TÜRKİYE’DE SANAT VE SİYASET İLİŞKİSİNİN İSLAMCI SİNEMA ÜZERİNDEN ANALİZİ
Yazar: Tuncel, Gökhan; Yoldaş, Enes
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Sanat,Siyaset,İslamcılık,Türk Sineması,Toplum,Sistem

Bu araştırma sanatın modern bir olguolan ideoloji ile etkileşimini incelemekte ve bu etkileşimi Türk Siyasaltarihinde konumlandırmayı hedeflemektedir. İslamcı sinema akımının ortayaçıkışı ve siyaset ile ilişkisi incelenmiştir. Türkiye’de Sinema sanatınınortaya çıkışı ve farklı dönemlerindeki ortak karekteristiği, siyasetin ve resmiideolojinin sanat ile etkileşimine belirgin bir örnek oluşturmaktadır. İlkyıllarından itibaren Türk sinemasına hâkim olan, inanç, kültür, gelenek veaydınlanmaya ilişkin yaklaşımlar, Cumhuriyet’in seküler fikirleri ile uyumiçerisindedir. İslamcı Sinema, Cumhuriyetin ilk yılları ile birlikte giderekbelirginleşen resmi ideolojinin sinema üzerindeki hâkimiyetine bir tepki olarakdoğmuştur. İslamcı Sinema Akımı içerisinde örnekleroluşturan yönetmenlerin eserlerinde verdikleri mesaj ve o mesajı ifade ederkentercih ettikleri üslup dönemin siyasal koşullarına göre değişmektedir. Güncelsiyaset, ideolojik söylem ve devlet organları(sansür kurulları, sinemaüzerinden alınan vergileri belirleyen organlar, sanat eseri üreten resmiorganlar TRT gibi), İslamcı sinema akımının içeriği ve kitlelerlebuluşması-etkililiği üzerinde belirleyici olmuştur.İlk yıllarında (1970-1980) yalnızcabireysel mesajlar içeren, bilgilendirmeyi ve gelenekleri hatırlatmayıhedefleyen akım, İslamcılığın ülkedeki seyrine uygun bir şekilde değişmiştir.İkinci döneminde (1980-1995) ilk dönemden farklı olarak toplumubilgilendirmekten öte bilinçlendirmeyi ve harekete geçirmeyi hedeflemiştir.İslamcı Sinema akımı, Klasik Türk Sinemasının etkinliğini yitirdiği bu yıllardazirve dönemini yaşamış ve oldukça rağbet görmüştür. Siyasal söylemin değiştiği2000’li yıllarda etkinliği zayıflayan ve propaganda dili toplumda karşılıkbulmayan İslamcı sinema akımı, ürettiği eserlerle önceki iki dönemindenbelirgin bir şekilde farklılaşmış, tasavvuf, hoşgörü, birlikte yaşam, insanhakları, hayvan hakları, doğayı koruma, cehalet ve taassub gibi konularüzerinde yoğunlaşmıştır.

Bu araştırma sanatın modern bir olguolan ideoloji ile etkileşimini incelemekte ve bu etkileşimi Türk Siyasaltarihinde konumlandırmayı hedeflemektedir. İslamcı sinema akımının ortayaçıkışı ve siyaset ile ilişkisi incelenmiştir. Türkiye’de Sinema sanatınınortaya çıkışı ve farklı dönemlerindeki ortak karekteristiği, siyasetin ve resmiideolojinin sanat ile etkileşimine belirgin bir örnek oluşturmaktadır. İlkyıllarından itibaren Türk sinemasına hâkim olan, inanç, kültür, gelenek veaydınlanmaya ilişkin yaklaşımlar, Cumhuriyet’in seküler fikirleri ile uyumiçerisindedir. İslamcı Sinema, Cumhuriyetin ilk yılları ile birlikte giderekbelirginleşen resmi ideolojinin sinema üzerindeki hâkimiyetine bir tepki olarakdoğmuştur. İslamcı Sinema Akımı içerisinde örnekleroluşturan yönetmenlerin eserlerinde verdikleri mesaj ve o mesajı ifade ederkentercih ettikleri üslup dönemin siyasal koşullarına göre değişmektedir. Güncelsiyaset, ideolojik söylem ve devlet organları(sansür kurulları, sinemaüzerinden alınan vergileri belirleyen organlar, sanat eseri üreten resmiorganlar TRT gibi), İslamcı sinema akımının içeriği ve kitlelerlebuluşması-etkililiği üzerinde belirleyici olmuştur.İlk yıllarında (1970-1980) yalnızcabireysel mesajlar içeren, bilgilendirmeyi ve gelenekleri hatırlatmayıhedefleyen akım, İslamcılığın ülkedeki seyrine uygun bir şekilde değişmiştir.İkinci döneminde (1980-1995) ilk dönemden farklı olarak toplumubilgilendirmekten öte bilinçlendirmeyi ve harekete geçirmeyi hedeflemiştir.İslamcı Sinema akımı, Klasik Türk Sinemasının etkinliğini yitirdiği bu yıllardazirve dönemini yaşamış ve oldukça rağbet görmüştür. Siyasal söylemin değiştiği2000’li yıllarda etkinliği zayıflayan ve propaganda dili toplumda karşılıkbulmayan İslamcı sinema akımı, ürettiği eserlerle önceki iki dönemindenbelirgin bir şekilde farklılaşmış, tasavvuf, hoşgörü, birlikte yaşam, insanhakları, hayvan hakları, doğayı koruma, cehalet ve taassub gibi konularüzerinde yoğunlaşmıştır.