hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Bir Mahlas İki Şair: Yûsuf Emîrî ve Emir Ömer Han Üzerine Notlar
Bir Mahlas İki Şair: Yûsuf Emîrî ve Emir Ömer Han Üzerine Notlar
Yazar: Varol, Yunus Emre
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 30, 2023
Anahtar kelimeler: Creative Arts and Writing ; Sanat ve Edebiyat ; Yûsuf Emîrî,Ömer Han,Çağatay Edebiyatı,Hokand Hanlığı,Mahabbet-nâme,divan,mahlas ; Yûsuf Emîrî,Ömer Han,Çağatay Edebiyatı,Hokand Hanlığı,Mahabbet-nâme,divan,mahlas ; Yûsuf Emîrî,Ömer Han,Çağatay Edebiyatı,Hokand Hanlığı,Mahabbet-nâme,divan,mahlas

Çağatay Edebiyatı’nın klâsik öncesi dönem şairlerinden olan Yûsuf Emîrî, XV. yüzyılda yaşamış ve Çağatay Edebiyatı’nın gelişmesinde Yakînî, Sekkâkî, Gedâyî, Lutfî gibi şairlerle birlikte önemli bir rol oynamıştır. 1810 yılında Hokand Hanlığı tahtına oturan Emir Ömer Han ise Çağatay Edebiyatı’nın son dönem şairleri arasındadır. Her iki şair de şiirlerinde “Emîrî” mahlasını kullanmış, bu durum uzun yıllar boyunca süregelen bir karışıklığa yol açmıştır. Bu karışıklığın başında Ömer Han Dîvânı’ndaki şiirlerin, “Emîrî” mahlasından hareketle Yûsuf Emîrî’ye nispet edilmesi gelmektedir. Bu çalışmada, birbiriyle karıştırılan iki şairin kaynak metinler aracılığıyla ayırt edilmesi ve mevcut bilgilerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Çağatay Edebiyatı’nın klâsik öncesi dönem şairlerinden olan Yûsuf Emîrî, XV. yüzyılda yaşamış ve Çağatay Edebiyatı’nın gelişmesinde Yakînî, Sekkâkî, Gedâyî, Lutfî gibi şairlerle birlikte önemli bir rol oynamıştır. 1810 yılında Hokand Hanlığı tahtına oturan Emir Ömer Han ise Çağatay Edebiyatı’nın son dönem şairleri arasındadır. Her iki şair de şiirlerinde “Emîrî” mahlasını kullanmış, bu durum uzun yıllar boyunca süregelen bir karışıklığa yol açmıştır. Bu karışıklığın başında Ömer Han Dîvânı’ndaki şiirlerin, “Emîrî” mahlasından hareketle Yûsuf Emîrî’ye nispet edilmesi gelmektedir. Bu çalışmada, birbiriyle karıştırılan iki şairin kaynak metinler aracılığıyla ayırt edilmesi ve mevcut bilgilerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Dîvân Neşirlerinde Tertip Üzerine Dikkatler: Leylâ Hanım Dîvânı Örneği
Dîvân Neşirlerinde Tertip Üzerine Dikkatler: Leylâ Hanım Dîvânı Örneği
Yazar: Öztoprak, Nihat
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 30, 2023
Anahtar kelimeler: Literary Studies ; Edebi Çalışmalar ; Leylâ Hanım,Divan,Divan Tertibi,Kadın şair,İzzet Molla

19. yüzyıl kadın şairlerinden Leylâ Hanım’ın Dîvân’ı, 4 yazma ve 4 matbu nüshasına dayanılarak merhum Mehmet Arslan tarafından neşredilmiştir. Neşir esnasında yazma nüshalardaki tertip hususiyeti fark edilmediği için naşir tarafından araştırmacılara kolaylık olsun ve kısmen de olsa tertipli olsun diye şiirler nazım şekillerine göre gruplandırılmıştır. Buna göre şiirler kasideler, murabbalar, muhammesler, tahmisler, müseddesler, tesdisler, tesbî, müsemmen, tesminler, terkib-bendler, terci-bendler, tarihler, gazeller, müstezâdlar, şarkılar, lugazler, rubaîler, kıt’alar, müfredler şeklinde gruplandırılarak sıralanmıştır.Ancak Leylâ Hanım Dîvânı’nın yazma nüshalarının başında yer alan bir rubaîye göre şairin Dîvân’ını tertip ettiği anlaşılmaktadır. Bu tertip, naşir tarafından fark edilmediği için neşirde Dîvân’ın tertibi naşire göre tamamen değiştirilmiştir. Bu makalede, öncelikle yazmalarına göre Leylâ Hanım Dîvânı’nın tertip hususiyetleri ortaya konmuş sonra yazmaların tertibi ile neşrin tertibi karşılaştırılarak nesirde şairin oluşturduğu tertibin nasıl değiştirildiği belirlenmiştir. Böylece divan neşirlerinde divanın tertibine riayet etmemenin ne gibi değişikliklere, sıkıntılara, sapmalara sebep olduğu; şairin inanç ve kültür dünyasını yansıtan divan tertibinin değiştirilmesinin şairi anlama ve tanımada ne gibi eksiklikler doğurduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.

19. yüzyıl kadın şairlerinden Leylâ Hanım’ın Dîvân’ı, 4 yazma ve 4 matbu nüshasına dayanılarak merhum Mehmet Arslan tarafından neşredilmiştir. Neşir esnasında yazma nüshalardaki tertip hususiyeti fark edilmediği için naşir tarafından araştırmacılara kolaylık olsun ve kısmen de olsa tertipli olsun diye şiirler nazım şekillerine göre gruplandırılmıştır. Buna göre şiirler kasideler, murabbalar, muhammesler, tahmisler, müseddesler, tesdisler, tesbî, müsemmen, tesminler, terkib-bendler, terci-bendler, tarihler, gazeller, müstezâdlar, şarkılar, lugazler, rubaîler, kıt’alar, müfredler şeklinde gruplandırılarak sıralanmıştır.Ancak Leylâ Hanım Dîvânı’nın yazma nüshalarının başında yer alan bir rubaîye göre şairin Dîvân’ını tertip ettiği anlaşılmaktadır. Bu tertip, naşir tarafından fark edilmediği için neşirde Dîvân’ın tertibi naşire göre tamamen değiştirilmiştir. Bu makalede, öncelikle yazmalarına göre Leylâ Hanım Dîvânı’nın tertip hususiyetleri ortaya konmuş sonra yazmaların tertibi ile neşrin tertibi karşılaştırılarak nesirde şairin oluşturduğu tertibin nasıl değiştirildiği belirlenmiştir. Böylece divan neşirlerinde divanın tertibine riayet etmemenin ne gibi değişikliklere, sıkıntılara, sapmalara sebep olduğu; şairin inanç ve kültür dünyasını yansıtan divan tertibinin değiştirilmesinin şairi anlama ve tanımada ne gibi eksiklikler doğurduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.
Osmanlı Eğitim Sisteminde Ders Kitabı Olarak Manzum Sözlükler  Tuhfeler
Versified Dictionaries  Tuhfe Genre  As Coursebooks in the Ottoman Education System
Yazar: Averbek, Güler Doğan; Bıchlmeıer, Harald
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 26 No. 26, 0
Anahtar kelimeler: Manzum sözlük, tuhfe, dil eğitimi, urcûze, Osmanlı dönemi ders kitapları ; Versified dictionaries, tuhfe, Ottoman literature, urdjuza, coursebooks of Ottoman era

Manzum sözlükler  tuhfeler  İslâmî dönemde yabancı dil öğretim aracı olarak kullanılmıştır. Çalışmanın girişinde manzum metinlerin öğretim aracı olarak kullanıldığına işaret edilirken manzum sözlüklere neden ihtiyaç duyulduğu sorgulanmış ve bu türün ait olduğu gelenek tespit edilmeye çalışılmıştır. “Eğitimde Manzum Metinlerin Kullanılması” başlıklı bölümde recez türünün gelişimi ve urcûzenin ortaya çıkışı üzerinde durulmuş, urcûzelerin eğitim-öğretimde kullanılmasının sebepleri ve pratik faydaları irdelenmiş; İslâm eğitim kurumlarında tatbik edilen öğrenme yöntemlerinden olan takrir ve ezberin, manzum sözlükleri vasıta kılmasına değinilirken söz konusu türün ortaya çıkmasındaki saikler sıralanmış, ayrıca tuhfelerin recez ve urcûze ile bağına temas edilmiştir. “Eğitim-Öğretimde Tuhfelerin Kullanımı” bölümünde ise manzum sözlüklerin eğitim-öğretim aracı olarak kullanılmasının tarihine değinilmiş ve Anadolu’da ve özellikle Osmanlı idaresinde bu tür metinlerin ders kitabı olarak okutuldukları örneklerle ispatlanmaya çalışılmış, bu yapılırken  de manzum sözlüklerin Osmanlı eğitim sistemindeki konumu  üzerinde durulmuştur. Çalışmada ayrıca dillerinden biri  Türkçe olan manzum sözlüklerin sayılarının fazla olmasının  nedenleri irdelenmiş, manzum sözlük nazmedenlerin mesleki  profili üzerinde durulmuştur.

Versified dictionaries  tuhfes  were used for foreign language teaching in the Islamic period. In the introductory part, it was pointed out that versified texts were used for teaching, and it was questioned why versified dictionaries were needed and the tuhfe tradition has been tried to be determined. In the section titled “Use of Versified Texts in Education,” the development of the rajaz genre and the emergence of the urdjuzas are emphasized, as well as the reasons and practical benefits of using urdjuzas in education are discussed. In addition, while referring to the fact that versified dictionaries were used as a means of memorization, which are among the learning methods applied in Islamic educational institutions, the factors that led to the emergence of the tuhfe genre were listed, and the connection of the tuhfes with rajaz and urdjuzas was touched upon. In the “Use of Tuhfes in Education” section, the history of the versified dictionaries as an education-teaching tool was mentioned and it was  tried to prove with examples that such texts were used as  textbooks in Anatolia, especially in the Ottoman education  system.
Cenâbî’nin Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-Acâib Adlı Eseri
Cenâbî’nin Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-Acâib Adlı Eseri
Yazar: Arvas, Emre
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 28 No. 28, 0
Anahtar kelimeler: Cenâbî,Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-Acâib ; Cenâbî,Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-Acâib

Türk İslâm edebiyatında; tevhid, münâcât, na’t, siyer,  şemâil, kısas-ı enbiyâlar gibi birçok dinî tür bulunmaktadır.  Kimi eserler sadece bir tür üzerinde yoğunlaşırken kimi  eserlerde ise birden fazla türü bir arada görmek mümkündür.  Cenâbî’nin  ö. 1590  Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-  Acâib adlı telif-tercüme eseri de birçok dinî türü ihtiva  etmektedir. Eser içerisinde siyer, şemâil, peygamber kıssaları  gibi birçok dinî türe ait konular bulunmaktadır. Hz.  Peygamber’in fizikî ve ahlâkî özelliklerini ifade eden şemâil  bölümü diğer bölümlere göre daha hacimlidir. Bu çalışmada,  Sultan III. Murad’ın  1574-1595  emriyle telif-tercüme edilen  Cenâbî’nin Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-Acâib adlı  eserinin tanıtımı yapılmıştır. Çalışmada ilk olarak müellifin  hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir.  Ardından çalışmaya konu olan Cevâhirü’l-Garâib’in tespit  edilen nüshaları, nüshalar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar  gösterilmiştir.

In Turkish-Islamic Literature; there are many religious  types such as tawhid, munajat, naat, sîrah, shamail, and  qisas al-anbiya. While some works focus on only one genre,  nonetheless, it is possible to see more than one genre  together in some works. Cenâbî's compiled and translation  work named Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-Acâib  also contains many religious genres. There are subjects of  many religious genres in the work such as sîrah, shamail,  and qisas al-anbiya. The shamail section, which expresses  the physical and moral characteristics of the Prophet, is  more voluminous than the other sections. Cenâbî named  Cevâhirü’l-Garâib fî Tercemeti Dürri’l-Acâib compliedand  translated by the order of Murad III  1574-1595 , which is  a work of Cenâbî is introduced in this study. Firstly,  information about the life, his literary personality, and  works of the author is given in the study. Then, the  identified copies of the work named Cevâhirü’l-Garâib  which was the subject of the study, the similarities and  differences between the copies are shown.
16. Asır Şairlerinden Lutfî’nin Manzum Kırk Hadisi
Forty Hadith Written in Verse by Lutfî, A Poet of the 16th Century
Yazar: Avcı, İsmail
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 16, 0
Anahtar kelimeler: Kırk hadis,şiir,kıta,Lutfî,16. asır ; Forty hadiths,poem,stanza,Lutfi,16th century

Önce Arap edebiyatında, ardından Fars ve Türk edebiyatında  görülmeye başlanan kırk hadislerin dinî türler içinde  önemli bir yeri vardır. Hz. Muhammed’in “Ümmetim için  din emirlerine dair kırk hadis ezberleyeni, Allah kıyamet  günü fakih ve âlim olarak diriltir.” hadisi bu tür eserlerin  hazırlanmasında temel hareket noktası olmuştur. Türk şairleri  kırk hadislere çokça rağbet göstermişler ve 14. asırdan  itibaren gerek mensur gerekse manzum ya da karışık olarak  edebî yanı kuvvetli dikkate değer örnekler vermişlerdir.  Nevâyî, Fuzûlî, Nev’î, Latîfî, Hakânî, Nâbî gibi Türk edebiyatının  önde gelen birçok müellifi kırk hadis tertip etmişlerdir.  Kırk hadisler üzerine kitap veya makale boyutunda şimdiye  kadar bazı çalışmalar yapılmış, türe ait örnekler gün  yüzüne çıkarılmış ve yeni keşiflerle kırk hadis literatürü  oldukça zenginleşmiştir. Bu yazıda üzerinde durulacak olan  Lutfî’ye ait kırk hadis de daha önceden varlığı bilinmeyen  eserlerdendir. 16. asırda yaşadığı bilinen Lutfî’nin 59 beyit  ve ikişer beyitli 40 kıtadan oluşan eseri, yapısı itibarıyla tam  anlamıyla klasik bir eserdir. Çalışmada kırk hadislerle ilgili  kısa bir girişten sonra Lutfî’nin kimliği üzerinde durulacak,  ardından söz konusu kırk hadis tanıtılıp metni verilecektir.

Forty hadith, originally found in the Arabian literature  followed by the Persian and Turkish literature, has a  significant place amongst the religious genres. “Those who  learn by heart forty hadiths on the commandments of Islam  for my community shall be resurrected by Allah on the Day  of Judgement as scribes and scholars”, a hadith from Prophet  Muhammad, has become the starting point for writing  such kind of works. Many Turkish poets have showed great  enthusiasm in forty hadith and have written a number of  significant and influential literary works in the forms of  prose and verse or a combination of both as of the 14th century.  Many prominent authors of the Turkish literature  such as Nevayi, Fuzuli, Nev’i, Latifi, Hakani, and Nabi  have compiled forty hadiths. Some works on forty hadith in  the form of both books and articles have been written so far  and some examples of the genre have been revealed and the  literature of forty hadiths has been enriched by these new  discoveries. Forty hadith compiled by Lutfi to be covered in  this paper is also one of such works which were previously  unknown. The compilation of Lutfi, who reportedly lived  in the 16th century, consists of 40 stanzas and 59 couplets,  and it is strictly considered to be a classic work based on its  structure. In this work, a brief introduction to forty hadiths  will be provided followed by providing information on  Lutfi’s biography and then the aforesaid forty hadiths will  be introduced and the full text will be provided.
Muhibbî’nin “Gibi” Redifli Gazeline Ebussuûd Efendi’nin Bilinmeyen Bir Naziresi
An Unrecognized Response of Ebussuûd Efendi for The Lyric With Repaited Voice “Gibi'” of Muhibbî
Yazar: Bülbül, Tuncay
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 17, 0
Anahtar kelimeler: Muhibbî,Ebussud Efendi,Nazire ; Muhibbî,Ebussud Efendi,Repeated Voice

Muhibbî mahlasıyla şiirler yazan Kânûnî Sultan Süleyman klasik Türk edebiyatının en hacimli divanına sahip  şairlerindendir. Saltanat yıllarının büyük bölümünü seferlerde geçiren Kânûnî’nin zafer ve seferlerle dolu ömründe  şiire zaman ayırabilmesi onun ruhunun inceliğini ortaya koyan en önemli göstergelerdendir. Muhibbî’nin en meşhur şiiri şüphesiz ki “Halk içinde mu’teber bir nesne yok devlet gibi / Olmaya cihânda devlet bir nefes sıhhat gibi” matlaıyla başlayan gazelidir. Bu şiirin bu derece beğenilmesinin temel sebebi Osmanlı Devleti gibi büyük bir cihan devletinin en muktedir padişahı olan Kânûnî gibi bir sultanın “sıhhat” kavramını “devlet” kavramının üstünde konumlandırması olmalıdır. Bu çalışmada, Muhibbî’ye ait olan “gibi” redifli gazele Kânûnî Sultan Süleyman’ın en ünlü şeyhülislamlarından Ebussuûd Efendi’nin yazdığı nazire söz konusu edilecektir.

Süleyman the Magnificent who wrote poems under the  nickname of Muhibbi is one of the poets who has the most  voluminous council of classical Turkish literature. For  Süleyman the Magnificent who spent most of years of his  reign in wars, making time for poems in a life which is full  of wars and victory is one of the most important indicators  which reveals the grace of his soul.  Undoubtedly, the most famous poem of Muhibbi is the  lyric which begins with the verse of “Halk içinde mu’teber  bir nesne yok devlet gibi / Olmaya cihânda devlet bir nefes  sıhhat gibi”  The root cause for this poem to be liked that much should  be putting “the concept of wellness ahead” “the concept of  state” of Suleyman The Magnificent who is the most  capable Sultan of a great world state like Ottoman Empire.  In this article, the response written by Ebussuûd Efendi  who was one of the most famous Shaykh al-İslams of  Süleyman the Magnificent will be dragged into the lyric  with the repeated voice “Gibi” which belongs to Muhibbi.
Bir Bektaşî Mecmuası: Sefînetü’l-Esrâr
A Mejmua Of Bektaşi: Sefînetü’l-Esrâr
Yazar: Ersoy, Ersen; Karabuçak, Kemal
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 17, 0
Anahtar kelimeler: Sefînetü’l-Esrâr,Bektaşî,Alevî,Mecmua ; Sefînetü’l-Esrâr,Bektaşî,Alevî,Mejmua

Osmanlı Dönemi’nde oluşturulan şiir mecmualarının edebiyat tarihimize katkıları oldukça fazladır. Şiir mecmuaları gün yüzüne çıkmamış birçok şairi barındırdığı gibi eserleri çeşitli dönemlerde sevilip okunan şairlerin yeni şiirlerinin ortaya çıkmasına da katkıda bulunmaktadır. Yine bu mecmualar araştırmacıların inceleme yaptıkları divanlarda karşılaştıkları bazı problemlerin çözümünde de önemli işleve sahiptir. Bir antoloji niteliğine sahip olan şiir mecmuaları Osmanlı şiir zevkinin idrak edilmesini sağladığı gibi, şiir geleneklerinin oluşturulmasına da kaynaklık etmektedir. Osmanlı şiir geleneğinde nazım şekli, muhteva ve dil anlayışı gibi farklı özelliklere sahip birçok mecmua oluşturulmuştur. Bu mecmuaların bazılarını oluşturan şahsiyetler belli ve müstakil bir eser adına sahip iken birçoğunun ismi ve yazarı belli değildir. İncelemiş olduğumuz Kütahya Mustafa Yeşil Kütüphanesi’nde 24227 demirbaş numarası ile bulunan Sefînetü’l-Esrâr isimli mecmua Hazreti Alî methiyeleri, Karbelâ mersiyeleri ile birlikte Alevî-Bektaşî şairlerin şiirlerini ihtiva etmesi açısından önemli bir kaynak niteliğindedir. Ayrıca incelediğimiz Sefînetü’l-Esrâr isimli mecmuada Osmanlı şiirinde adları yüzyıllar boyunca en önde yer almış Fuzûlî, Nedîm, Şeyh Gâlib, Rûhî-i Bağdadî gibi şairlere ait şiirler de yer almaktadır.

Poetry mejmuas composed in Ottomon Period is quite high contribution our history of literature.The poetry mejmuas have contributed not only it hosted many poets have not come to light but also emerged the new poetry of the poet their works loved and read at various period. Again,these mejmuas have also an important function in solving some problems they encounter in divan researchers make an exanamination. Poetry mejmuas having a qualification of the anthology one a resource not only it provided the realization of the pleasure of Ottomon poetry but also created the tradition of poetry. Many mejmuas have different features as blank verses content and the understanding of language in Ottomon poetry tradition have been composed. As the characters who make up some of the mejmua and having on behalf of self-contained a works, many of name and author is unclear. We have studied in Kütahya Mustafa Yeşil Library found with inventory number 24227, mejmuas which is titled Sefinetü'l-Esrar Hz.Ali eulogies is important welding quality with regard to involve the poems of the Alevi-Bektashi poets associated with Kerbela eugolies.In addition,the mejmua called Sefinetü'l-Esrar we examine in Ottomon poetry is located in the poems of the poets the most prominent names that have taken place for centuries such as Fuzûlî, Nedîm, Şeyh Gâlib and Rûhî-i Bağdadî.
XIX. Yüzyıldan Bir Sâkînâme Örneği: Sâkînâme-i Necmî Baba
An Example of Sakiname From 19th Century: Sakiname-i Necmi Baba
Yazar: Göllü, Bilge Karga
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 28 No. 28, 0
Anahtar kelimeler: Omer Necmi Efendi (Necmi),19th Century,Sakiname,Qasida,Literary Changes ; Ömer Necmî Efendi (Necmî),XIX. Yüzyıl,Sâkînâme,Kaside,Edebî Değişimler

XIX. yüzyıl divan şairlerinden Ömer Necmî Efendi’ye  H.  1230?/M. 1815-H. 1307/M. 1889  ait olduğu tespit edilen  Sâkînâme-i Necmî Baba isimli şiir, şairin beğenilen 4 şiirini  ihtiva eden bir yazma eser içerisinde olup Süleymaniye  Kütüphanesi Galata Mevlevihanesi Koleksiyonu’nda yer  almaktadır. Bu çalışmayla türe yönelik yapılan araştırmalarda  şimdiye kadar ele alınmayan ve XIX. yüzyıl sâkînâmeleri  arasında adından söz edilmediği anlaşılan Sâkînâme’nin bilim  dünyasına tanıtılması amaçlanmaktadır. Eserin çeşitli yerlerine  düşülen notlar da şairin hayatı ve edebî kişiliğine yönelik  biyografi kaynakları ve bugüne kadar yapılan çalışmalarda  rastlanmayan bilgiler içermektedir. Sâkînâme metninin Latin  harflerine çevrilip günümüz Türkçesine aktarılarak biçim ve  içerik bakımından incelenmesi hem şair hem de yüzyılın edebî  anlayışı hakkında bilgiler sunacak; kendine özgü bir anlatım  biçimi oluşturan Necmî’nin tutumu, dönemin edebî hareketleri  içerisinde sâkînâmelerin geçirdiği değişimin anlaşılmasına  yardımcı olacaktır.

The poem named Sakiname-i Necmi Baba, which we  determined to belong to Omer Necmi Efendi  1230?/1815-  1307/1889 , one of the 19th century divan poets, is  included in a manuscript containing 4 of the poet's favorite  poems. It is in the Süleymaniye Library Galata Mevlevi  Lodge Collection. The genre has not been addressed so far  in studies and between the 19th century sakinames. The  aim of this study is to introduce the sakiname, whose name  is not mentioned among the sakinames of the 19th century,  to the scientific world. In the notes written in various parts  of the work, there are biography sources about the poet's  life and literary personality and information that has not  been found in the studies done until today. Examination of  the Sakiname text in terms of form and content by  expressing it in Latin letters and today's language  provides information about both the poet and the literary  understanding of the century. Necmi's attitude, which  creates a unique way of expression, helps us to understand  the change that the sakinames went through in the literary  movements of the period.
Sürgünlüğün Hüzünlü Şairi Şâhî’nin  Bayezid  Gazellerine Psikobiyografik Bakış
Psychobiographical Approach to Ghazals of Şahi  Bayezid : A Sorrowfull Poet in Exile
Yazar: Erbay, Nazire
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 26 No. 26, 0
Anahtar kelimeler: Şâhî (Bayezid), hüzün, psikobiyografi, gazel ; Şahi (Bayezıd), grief, psychobiography, ghazal

Tarihe iz bırakan kişileri, disiplinler arası bir çalışma yöntemi psikobiyografi ile tanımak, onların gerçeklerini ortaya koymak mümkündür. Psikobiyografi yöntemiyle incelenmeye çalışılan kişinin bilinci ve bilinçaltının tezahürü, bütün verilerle ele alınır. Psikobiyografi inter-disipliner bir yöntem olduğundan tarih, biyografi ve edebî eser birbirinden ayrılamaz. Tarihî bilgiler, eserler değerlendirilerek kişiyle ilgili analizler yapılır ve belli sonuçlara varılır. Şiir bir edebî tür olarak en başta, şairlerin kendilerini anlatmak için vardır. Şiir, ses, kelime ve mana birleşimleri ile şairin uyanık bilincinin veya bilinçaltının yansımalarını açığa çıkarır. Şairlerin bilinen hayat hikâyelerinin yanında, bilinmeyenlerini psikobiyografi yöntemiyle analiz etmek mümkündür.  Tarihî bir şahsiyet olan Şâhî’nin  Bayezid  mücadele dolu bir hayatı vardır. Klasik Türk şiir geleneği içinde söylediği gazelleri, hayat hikâyesindeki duygu durumunun izdüşümleridir. Şâhî’nin eserlerini şekillendiren en temel duygu hüzün, bir izlek olarak alınıp hakkında psikobiyografik bir değerlendirme yapılabilir. Bu metotla Şâhî’nin bilinen biyografisinin yanında bilinmeyen yönleri açığa çıkarılmış olur.  Bu makalede Şâhî'nin gazellerinden hareketle, hayat hikâyesinin hüzünlü tarafının şiirlerine yansıyışı ortaya koyulmuştur. Çalışmada psikobiyografik yöntem uygulanmıştır.

It is possible to have an insgiht about people who left their marks in history via an interdisciplinary research method, psychobiography. In psychobiography, art pieces are evaluated thorough concious and/or unconicous manifestations in the piece. Since psychobiography is an interdisciplinary method, history, biography and literary works must be investigated collectively. Historical information and artifacts are evaluated, analyses about the person are performed and certain conclusions are reached. Poetry, primarily as a literary genre, is a manner of self-expression. It reveals the reflections of the open conscious or subconscious of the poet by the combinations of poetry, sound, words and meanings. Besides the known life stories of poets, it is possible to analyze the unknowns with the method of psychobiography.  Şahi  Bayezıd , who is a historical figure, has a life full of struggle. The ghazals he sang in the classical Turkish poetry tradition are the projections of emotions in his life story. The most basic emotion that shapes Şahi's works is grief, might be considered as a theme and a psychobiographical evaluation may be performed through aforementioned agony. With this method, unknown aspects of Şahi as well as his known biography are revealed.