I. DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA ve SONRASINDA ADANA ve KADİRLİ’YE GELEN GÖÇMENLERİN İSKÂNI ve KARŞILAŞILAN SORUNLAR
I. DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA ve SONRASINDA ADANA ve KADİRLİ’YE GELEN GÖÇMENLERİN İSKÂNI ve KARŞILAŞILAN SORUNLAR
Yazar: Bildirici, Yusuf Ziya
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Adana,Göç,Göçmen,İskân,Kadirli

I. Dünya Savaşı s ırasında doğu vilâyetlerinin işgale uğraması üzerine Rus Ordusu’ndaki Ermenilerin katliamlarından kaçan yüzbinlerce insan Anadolu’nun demografik yapısının önemli ölçüde değişmesine neden olmuşlardır. Buna karşın Ortadoğu’dan gelen sığınmacılar düşük düzeyde kalmıştır. Türkiye’nin karşılaştığı en önemli iç göçlerden olan Doğulu göçmenlerden kaynaklanan demografik hareketler, mevcut ekonomik durumun daha da kötüleşmesine, gıda fiatlarında artışlara neden olacaktır. Doğu illerindeki işgalin ortadann kalkmasından sonra Türk Hükûmetlerinin olanaklarıyla göçmenlerin büyük çoğunluğunun geri dönüşleri sağlanırken, Çukurova’da kalan göçmenler Fransız işgali nedeniyle özellikle 1919 yılından itibaren yeniden göçmen konumuna düşerek yerleşim ve yaşam sorunlarıyla karşılaştılar. Türk-Yunan halklarının yer değişimi nedeniyle Adana ve civarında yerleşim sorunları yaşayan doğu göçmenleri uyum sürecini atlatıp üretici konuma geçene kadar ekonomik sıkıntılar yaşadılar. Göçmenler için işgalden en az etkilenen Kadirli’ye yerleşmek, bereketli topraklarında akraba ve hemşehrilerini bulmak, uğradıkları zulümden sonra avuntu kaynakları olmuştur. Bu çalışma işgale uğrayan Doğu ve Güney topraklarından gelen göçmenlerin yaşadıkları sorunları incelemeyi amaçlamaktadır. Osmanlı Devleti’nin son yıllarına ve Türkiye Cumhuriyeti hükûmetlerinin ilk yıllarına ilişkin, göç ve iskân siyaseti ile yerleşim sorunları mevcut yazılı kaynaklardan, yerinde yapılan görüşmeler ve Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi’ndeki birinci el kaynakların ışığında ele alınıp incelenecek, tanıklarla yerinde yapılan görüşmeler ortaya konulacaktır.

I. Dünya Savaşı s ırasında doğu vilâyetlerinin işgale uğraması üzerine Rus Ordusu’ndaki Ermenilerin katliamlarından kaçan yüzbinlerce insan Anadolu’nun demografik yapısının önemli ölçüde değişmesine neden olmuşlardır. Buna karşın Ortadoğu’dan gelen sığınmacılar düşük düzeyde kalmıştır. Türkiye’nin karşılaştığı en önemli iç göçlerden olan Doğulu göçmenlerden kaynaklanan demografik hareketler, mevcut ekonomik durumun daha da kötüleşmesine, gıda fiatlarında artışlara neden olacaktır. Doğu illerindeki işgalin ortadann kalkmasından sonra Türk Hükûmetlerinin olanaklarıyla göçmenlerin büyük çoğunluğunun geri dönüşleri sağlanırken, Çukurova’da kalan göçmenler Fransız işgali nedeniyle özellikle 1919 yılından itibaren yeniden göçmen konumuna düşerek yerleşim ve yaşam sorunlarıyla karşılaştılar. Türk-Yunan halklarının yer değişimi nedeniyle Adana ve civarında yerleşim sorunları yaşayan doğu göçmenleri uyum sürecini atlatıp üretici konuma geçene kadar ekonomik sıkıntılar yaşadılar. Göçmenler için işgalden en az etkilenen Kadirli’ye yerleşmek, bereketli topraklarında akraba ve hemşehrilerini bulmak, uğradıkları zulümden sonra avuntu kaynakları olmuştur. Bu çalışma işgale uğrayan Doğu ve Güney topraklarından gelen göçmenlerin yaşadıkları sorunları incelemeyi amaçlamaktadır. Osmanlı Devleti’nin son yıllarına ve Türkiye Cumhuriyeti hükûmetlerinin ilk yıllarına ilişkin, göç ve iskân siyaseti ile yerleşim sorunları mevcut yazılı kaynaklardan, yerinde yapılan görüşmeler ve Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi’ndeki birinci el kaynakların ışığında ele alınıp incelenecek, tanıklarla yerinde yapılan görüşmeler ortaya konulacaktır.