DİJİTALLEŞME SÜRECİNDE PLATFORM EKONOMİSİNİN ANALİZİ
ANALYSIS OF PLATFORM ECONOMY IN THE DIGITALIZATION PROCESS
Yazar: Veysikarani, Dilek; Örk Özel, Sibel
Dergi: Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Economic Theory (Other) ; Ekonomi Teorisi (Diğer) ; Dijital Dönüşüm,Dijital Platform Ekonomisi,Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi. ; Digital Transformation,Digital Platform Economy,Multidimensional Scaling Analysis.

Dijitalleşme, günümüz ekonomisinde ve toplumsal yapısında kritik bir değişim ve dönüşüm mekanizması olarak öne çıkmaktadır. Teknolojik altyapının geliştirilmesi, insan sermayesinin güçlendirilmesi ve kurumsal kapasitenin artırılması, ülkelerin dijitalleşme süreçlerinde daha rekabetçi ve sürdürülebilir bir konuma ulaşmasına imkan sağlamaktadır. Bu kapsamda dijital ekonomi, bilgi ve iletişim teknolojilerinin ekonomik faaliyetlerle entegrasyonunu sağlayarak üretim, hizmet ve inovasyon süreçlerinde avantajlar sağlamaktadır. Dijital platform ekonomisi ise işletmelerin ve bireylerin kaynak, bilgi ve hizmet paylaşımını artırarak etkileşim odaklı ekonomik yapıyı destekleyen bir olgu olarak literatürde yer almaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, dijital dönüşümde öncü olarak görülen 11 ülkenin Dijital Platform Ekonomi İndeksi bazındaki durumlarının Çok Boyutlu Ölçekleme yöntemiyle analiz etmektir. Elde edilen bulgular, Dijital Okuryazarlık, Teknoloji Emilimi ve Ağ Oluşturma değişkenlerinin ilgili indeks için ayrıştırıcı değişkenler olduğunu; Dijital Haklar ve Dijital Koruma gibi değişkenlerin ise heterojen yapının oluşmasına katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Ülkeler bazında Çin, Kore ve Japonya benzer dijitalleşme profili sergilerken, ABD, Hollanda ve Birleşik Krallık farklılaşmaktadır. Bu doğrultuda, araştırma, dijital platform ekonomi indeksine dayalı dijitalleşme performansının çok boyutlu analiziyle politika yapıcılar ve strateji geliştiriciler için yol gösterici bir çerçeve sağlamaktadır.

Digitalization emerges as a key driver of change in today’s economy and society. Developing technological infrastructure, strengthening human capital, and enhancing institutional capacity enable countries to achieve a more competitive and sustainable position in their digitalization processes. In this context, the digital economy integrates information and communication technologies into economic activities, enhancing production, services, and innovation. The digital platform economy, moreover, is recognized in the literature as a phenomenon that supports an interaction-oriented economic structure by increasing the sharing of resources, information, and services among businesses and individuals. In this context, the aim of this study is to analyze the status of 11 countries considered pioneers in digital transformation based on the Digital Platform Economy Index using the Multidimensional Scaling method. The findings reveal that Digital Literacy, Technology Absorption, and Networking are discriminatory variables for the index, while variables like Digital Rights and Digital Protection contribute to the formation of a heterogeneous structure. While China, Korea, and Japan exhibit similar digitalization profiles across countries, the US, Netherlands, and the UK differ. In this regard, the research provides a guiding framework for policy makers and strategy developers through a multi-dimensional analysis of digitalization performance based on the digital platform economy index.