ERZURUM YÖRESİNDEKİ TARIMSAL YAPILARDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN ŞENKAYA SARIÇAMININ FİZİKSELVE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN AĞAÇ BOYUNCA DEĞİŞİMİ
ERZURUM YÖRESİNDEKİ TARIMSAL YAPILARDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN ŞENKAYA SARIÇAMININ FİZİKSELVE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN AĞAÇ BOYUNCA DEĞİŞİMİ
Yazar: Örüng, İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2011

ÖZETBu araştırma, agaç malzemenin önemli fiziksel ve mekaniközelliklerinin agaç boyunca deg~imini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma materyali olarak Erzurum Ilinde bulunan kereste atölyelerindenseçilen aÇ adet Şenkaya Sarıçarru tomrugu Wlanılmıştır. TomrukIann uzunluk ekseniboyunca geometrik merkezini oluşturacak şekilde çıluınlan parçaların herbiri, agacmkök kısmından itibaren ilk. ona ve son diye üç eşit kısma ayrılmıştır. Bu kısımlardanalınan örnekler yardımıylafizikselve mekanjk özellikler belirlenmiştir. DenemelerTürk Standartlarınınbelirledigi yönlemJere göre yapılmıştır. 6zelIikJerin agaç boyuncadeg~imi istatistiksel olarak incelenmiştir.Araştırma sonuçlarına göre; birim agırlık. toplam hacimsel baza/me vegenişleme. liflere dik dogrultuda basınç dayarumı, statik egilme dayanımı. liflereparalel dogrultuda çekme dayanımı ve statik sertlik degerlerinin agaç bayuncadegilimi istatistikselolarak önemli bulullt11UŞtur. Lijlere paralel dogruItutkı basınçdayanımı. lif/ere dik dogrultuda çekme dayanımı. statik egilmede elastisite modüJiJ,çarpmada egi/me dayanımı. liflere paralel dogrultutkı malcaslama dayanımı veçarpmada oyu1maya karşı dayanım degerlerinin ise, agaç boyunca delişimiistatistikselolarak önemli bulunmamıştır.THE CHANGE ALONG THE TREE OF THE PHYSICAL ANDMECHANICAL PROPERTIES OF THE WOOD SCOTH PINE WHICHARE WIDELY USED IN AGRICULTURAL BUILDINGS INERZURUM REGIONSUMMARYThis research was conducted in order to determine thechanges along the tree ofthe imponant physIcaI and mechanical properties ofwood material.Three Şenkaya Scotclı pirıe's logs which were chosenfrom sawmills inEr.'.nrum were used as research matenal. Each ofparts was longitudinally cu! offfromt.'ıı? geometrical cenıre of logs was divided to three equal pans thal was referred tofrom the root begining, middIe and end of the tree. By getting from these pans thespecimens were used in determining physical and mechanical properties. Tests weremade in accordance with the procedwes described in Turldsh Standards. The changesofproperıies along the tree were examined statistif:ally.According to the results it has beenfound that the values ofunit weight, totalvolumeIric shrinlaıge and swelling, compressive sIrength perpendicular to grain, statlcbending strength, tensile sIrength parallel to grain and static hardrıess aiong the treeshowed significant change stanstically. The change ofvalues compressive strengthperpendicular to grain, modulus of elasticiry in statk bending, impact bendingstrength, sheanng strength paraUel to grain and resistance to impact indentation along the tree has not beenfound singiftcant statistically. 

ÖZETBu araştırma, agaç malzemenin önemli fiziksel ve mekaniközelliklerinin agaç boyunca deg~imini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma materyali olarak Erzurum Ilinde bulunan kereste atölyelerindenseçilen aÇ adet Şenkaya Sarıçarru tomrugu Wlanılmıştır. TomrukIann uzunluk ekseniboyunca geometrik merkezini oluşturacak şekilde çıluınlan parçaların herbiri, agacmkök kısmından itibaren ilk. ona ve son diye üç eşit kısma ayrılmıştır. Bu kısımlardanalınan örnekler yardımıylafizikselve mekanjk özellikler belirlenmiştir. DenemelerTürk Standartlarınınbelirledigi yönlemJere göre yapılmıştır. 6zelIikJerin agaç boyuncadeg~imi istatistiksel olarak incelenmiştir.Araştırma sonuçlarına göre; birim agırlık. toplam hacimsel baza/me vegenişleme. liflere dik dogrultuda basınç dayarumı, statik egilme dayanımı. liflereparalel dogrultuda çekme dayanımı ve statik sertlik degerlerinin agaç bayuncadegilimi istatistikselolarak önemli bulullt11UŞtur. Lijlere paralel dogruItutkı basınçdayanımı. lif/ere dik dogrultuda çekme dayanımı. statik egilmede elastisite modüJiJ,çarpmada egi/me dayanımı. liflere paralel dogrultutkı malcaslama dayanımı veçarpmada oyu1maya karşı dayanım degerlerinin ise, agaç boyunca delişimiistatistikselolarak önemli bulunmamıştır.THE CHANGE ALONG THE TREE OF THE PHYSICAL ANDMECHANICAL PROPERTIES OF THE WOOD SCOTH PINE WHICHARE WIDELY USED IN AGRICULTURAL BUILDINGS INERZURUM REGIONSUMMARYThis research was conducted in order to determine thechanges along the tree ofthe imponant physIcaI and mechanical properties ofwood material.Three Şenkaya Scotclı pirıe's logs which were chosenfrom sawmills inEr.'.nrum were used as research matenal. Each ofparts was longitudinally cu! offfromt.'ıı? geometrical cenıre of logs was divided to three equal pans thal was referred tofrom the root begining, middIe and end of the tree. By getting from these pans thespecimens were used in determining physical and mechanical properties. Tests weremade in accordance with the procedwes described in Turldsh Standards. The changesofproperıies along the tree were examined statistif:ally.According to the results it has beenfound that the values ofunit weight, totalvolumeIric shrinlaıge and swelling, compressive sIrength perpendicular to grain, statlcbending strength, tensile sIrength parallel to grain and static hardrıess aiong the treeshowed significant change stanstically. The change ofvalues compressive strengthperpendicular to grain, modulus of elasticiry in statk bending, impact bendingstrength, sheanng strength paraUel to grain and resistance to impact indentation along the tree has not beenfound singiftcant statistically.