“İnce Demokrasi”nin Basına Gösterdiği İncelik: Demokrat Parti’nin İlk Seçim Döneminde (1950-54) Basın Politikası
"The Delicacy of ‘Subtle Democracy’ Towards the Press: Press Policy During the Democrat Party’s First Election Period (1950-54)"
Yazar: Karagöz Kızılca, Gül
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 80 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Political Communication ; Siyasal İletişim ; Turkish Political Life ; Türk Siyasal Hayatı ; Democrat Party,Press policies,press freedom,control of the press ; Demokrat Parti,Basın politikası,basın denetimi,basın özgürlüğü,ince demokrasi

Bu çalışma, Demokrat Parti’nin (DP) “altın yılları” (1950-1954) olarak nitelenen dönemdeki basın politikalarını incelemektedir. Çok partili sisteme geçiş sürecinde daha fazla demokrasi vaadiyle yola çıkan DP, başlangıçta basın ile güçlü ilişkiler geliştirmiştir. Ancak bu çalışmanın temel savı, DP’nin iktidara geldiği günden itibaren gücünü korumak için basını sistemli bir şekilde kontrol altında tutmayı amaçladığıdır. Bu, DP’nin milli iradenin tek temsilcisi olduğu iddiasının sonuçlarından biridir. 1950-1954 dönemi, genellikle basın özgürlüğü açısından olumlu bir dönem olarak değerlendirilse de bu araştırma, partinin basını yönlendirme ve muhalif sesleri bastırmaya yönelik bilinçli politikalar yürüttüğünü ortaya koymaktadır. Dönemin gazeteci anıları, yasa ve yönetmelikleri, Meclis tutanakları ve arşiv belgeleri ile ve konu üzerine yapılmış araştırmalara dayanan çalışma, DP’nin basını kontrol altına almak için kullandığı ekonomik ve yasal mekanizmaları incelemektedir. Çalışmanın bulguları, DP’nin basın politikalarının tepki niteliğinde değil, iktidarını sağlamlaştırmak ve gazetecilik özgürlüğünü kısıtlamak amacıyla bilinçli bir şekilde oluşturulduğunu göstermektedir. Bu çalışma, basın tarihi alanına katkı sağlayarak, DP’nin ilk seçim dönemindeki basınla ilişkisini eleştirel bir bakış açısıyla yeniden değerlendirmektedir.

This study examines the press policies of the Democrat Party (DP) during the period often referred to as its "golden years" (1950-1954). Having come to power with the promise of greater democracy during the transition to a multi-party system, the DP initially developed strong relations with the press. However, the central argument of this study is that from the very first day in power, the DP systematically aimed to keep the press under control in order to maintain its authority. This was one of the outcomes of DP’s populism. Although the 1950-1954 period is generally considered a positive era for press freedom, this research reveals that the party consciously implemented policies to steer the press and suppress dissenting voices. Based on primary sources such as journalists’ memoirs, laws and regulations, parliamentary records, and archival documents, as well as previous research on the subject, this study examines the economic and legal mechanisms used by the DP to control the press. The findings demonstrate that DP’s press policies were not merely reactive but were deliberately designed to consolidate power and restrict journalistic freedom. By contributing to the historiography of the press, this study critically re-evaluates the DP’s relationship with the media during its first electoral term.