Sosyal Bilgiler Dersinde Aktif Öğrenme Uygulamalarının Öğrencilerin Kalıp Yargı ve Önyargı Temalı Konulardaki Akademik Başarı Düzeylerine Etkisi
The Effect of Active Learning Practices on Students’ Academic Achievement in Social Studies Courses on Stereotype and Prejudice
Yazar: Kaya, İbrahim; Baloglu Ugurlu, Nihal
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Social Studies Education ; Sosyal Bilgiler Eğitimi ; Sosyal Bilgiler,Kalıp yargı ve önyargı,Aktif öğrenme,Ortaokul öğrencileri. ; Social Studies,Stereotypes and prejudice,Active learning,Middle school students

Bu araştırmanın amacı, 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde uygulanan aktif öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin kalıp yargı ve ön yargı temalı konulara ilişkin akademik başarılarına etkisini belirlemektir. Ayrıca, aktif öğrenme uygulamalarının cinsiyet değişkeni üzerindeki etkisinin belirlenmesi de araştırmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Araştırma, 2022-2023 öğretim yılının bahar yarıyılında Niğde il merkezinde bulunan bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma ön test-son test karşılaştırmalı yarı deneysel desen şeklinde yapılandırılmıştır. Araştırmada, deney grubunda 22; kontrol grubunda ise 20 öğrenci yer almaktadır. Araştırmada deney grubunda öğretim programı etkinlikleri ile bütünleştirilen aktif öğrenme etkinlikleri uygulanırken kontrol grubunda ise öğretim programı etkinlikleri yapılmıştır. Araştırmada araştırmacı tarafından geliştirilen ve geçerlik-güvenirlik analizi yapılmış olan kalıp yargı ve önyargı temalı akademik başarı testi kullanılmıştır. Bu testin sonuçları SPSS 24 istatistik programı ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, aktif öğrenme uygulamalarının deney grubu öğrencilerinin kalıp yargı ve önyargı temalı konulara ilişkin akademik başarı düzeylerini, kontrol grubu öğrencilerine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırdığını göstermektedir. Bunun yanında, deney grubunda yer alan kız öğrencilerin aktif öğrenme süreci sonrasında akademik başarı düzeylerinin erkek öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği de tespit edilmiştir. Bu araştırma sonucunda sosyal hayatın düzenlenmesinde önemli etkileri bulunan kalıp yargı ve ön yargıların konu temelli öğretiminde, sosyal becerilerin gelişimine katkı sağlayan aktif öğrenme uygulamalarının kullanılması önerilmektedir.

This study aimed to investigate the effects of active learning practices on students' academic achievement in 7th-grade Social Studies topics related to stereotypes and prejudices. The research was conducted during the spring semester of the 2022/23 academic year at a public middle school. A pre-test–post-test quasi-experimental design with a control group was employed. The study included 22 students in the experimental group and 20 students in the control group. In the study, active learning practices integrated with the curriculum were implemented in the experimental group, while only the curriculum activities were carried out in the control group.An academic achievement test on stereotypes and prejudices, developed by the researcher, was used as the assessment tool. The data were analyzed using SPSS 24. The results indicated that active learning practices significantly increased the academic achievement of students in the experimental group compared to the control group. Furthermore, female students in the experimental group demonstrated a statistically significant higher academic achievement than male students following the active learning process. In this context, it is recommended to employ active learning practices—which support the development of social skills—when teaching topics related to stereotypes and prejudices, as these topics play an important role in the regulation of social life.