Yeni Enerji Jeopolitiğinde NATO’nun Enerji Güvenliğinde Tamamlayıcı Rolü ve Türkiye’nin Potansiyel Katkıları
NATO’s Complimentary Role in Energy Security and Turkey’s Potential Contributions at the New Energy Geopolitics
Yazar: İşeri, Emre; Dilek, A. Oğuz
Dergi: Gazi Akademik Bakış, Vol. 5 No. 10, 2015
Anahtar kelimeler: NATO, New Strategic Concept, Energy Security, Turkey ; NATO, Yeni Stratejik Konsept, Enerji Güvenliği, Türkiye

Kasım 2010 tarihli Lizbon Zirvesinde, NATO enerji meselesini, ilk kez, öncelikli bir güvenlik sorunu olarak değerlendirmiştir. Bu zirvede kabul ettiği yeni strateji konseptiyle, İttifak ‘yeni enerji jeopolitiğinin’ iki temel kaygı unsuru olan ‘kaynak milliyetçiliğine’ ve ‘enerji terörizmine’, tüketici perspektifinden cevap vermeyi amaçlamıştır. Lizbon Zirvesi, NATO’ya bu türden tehdit unsurlarını giderecek, veya etkilerini azaltacak, bir takım roller yüklemiştir. İttifakın yeni rolündeki performans kıstası, Türkiye’nin enerji güvenliğine yapacağı katkıyla orantılıdır. Bunun nedeni, Türkiye bahsedilen her iki enerji tehdidinin erime potası konumundadır, dahası, Avrupa’nın dördüncü enerji arteri olma iddiasındadır. Bu katkının göreli büyüklüğünü tayin edecek faktörlerden birincisi İttifak-içi tartışmalardır. İkincisi ise Ankara’nın Rus enerji kaynaklarına bağımlı olan ulusal enerji güvenliği stratejisiyle NATO’nun yeni rolünün gerektirdiği öncelikler arasında ne derece özdeşlik bulacağıdır. Bu husus, daha geniş bir perspektiften alınırsa, 2008 Gürcistan Savaşı’nın jeopolitik hatlarını yeniden biçimlendirdiği Geniş Karadeniz Bölgesinde ve Arap ‘Baharının’ istikrarsızlaştırdığı Ortadoğu’da, gerek Türkiye ile İttifak arasındaki bağlaşıklığa gerekse de bizatihi NATO gibi güvenlik hizmeti veren bir kuruluşun geleceğine, büyük oranda, şekil verecektir.

Energy-related issues gained a prominent place within the NATO’s new strategic concept declared during the Lisbon Summit (November 20, 2010). This final strategic concept is to address two new sources of threat within the new energy geopolitics - ‘resource nationalism’ and ‘energy terrorism’ -which deeply concern those NATO members that require imported energy resources to meet their soaring domestic demand. Lisbon Summit to remove, if not alleviate, these security challenges tasked NATO with a set of specific roles. As a melting pot of the said two energy related risks, Turkey with its pledge to become the fourth energy artery of Europe will likely serve as a litmus test for NATO’s new energy role. To what extent NATO will contribute to Turkey’s energy security will depend on the degree to which Ankara will find conformity/coherence in between Turkey’s own energy security reliance on Russia and NATO’s possible demands sourcing from the Alliance’s new role conception (based around energy). The prospect of such conformity/coherence matters for both the future terms of relations between the Alliance and Turkey and the relevance of NATO as a security providing organization within the upcoming decades. Especially, in a period of time when the Georgian War of 2008 still haunts the Wider Black Sea Region meanwhile the Arab ‘Spring’ further eclipses already weak stability within the Middle East.