DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE 1950 GENEL SEÇİMLERİ VE SİYASİ PROPAGANDA: ADANA (SEYHAN) ÖRNEĞİ
THE 1950 GENERAL ELECTIONS AND POLITICAL PROPAGANDA IN THE DEMOCRATISATION PROCESS: THE CASE OF ADANA (SEYHAN)
Yazar: Şavkılı, Cengiz; Köseler, Oğuz
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Political History (Other) ; Siyasi Tarih (Diğer) ; 1950 Genel Seçimleri,Propaganda,Adana,CHP,DP,MP ; 1950 General Elections,Propaganda,Adana,CHP,DP,MP

Bu çalışmada, Türkiye’de demokratikleşme sürecinin kritik noktalarından biri olan 1950 Genel Seçimleri ve siyasi propaganda konusu, Adana özelinde incelenmiştir. Bu kapsamda yapılan araştırmaya tabii tutulan Adana, Çukurova bölgesindeki verimli topraklar üzerine kurulu ve gelişmiş bir şehir olması dolayısıyla çalışma konusu olarak seçilmiştir. Çalışmada, 1950 Genel seçimleri üzerinden, siyasal davranışların sosyo-ekonomik temellere göre şekillendiği varsayımına yerel ve tarihsel bir dayanak sağlamak amaçlanmıştır. Bu noktada, Adana’da yerel düzeyde siyasi parti teşkilatlanmalarının önemi, partilerin seçim propaganda faaliyetleri, bölge halkının siyasi hayata bakış açısı ve partilere yaklaşımı, partilerin siyaseti ne şekilde toplumsallaştırdığı gibi konular araştırmanın problematik çerçevesini oluşturmuştur. Araştırmanın giriş bölümünde, genelden özele doğru bir bakış açısı çizmek amacıyla, seçimler, propaganda faaliyetleri kapsamında ele alınmıştır. Sonraki bölümlerde ise siyasi parti teşkilatlanmaları, partilerin seçim propaganda faaliyetleri, milletvekili aday tespitleri ve seçim sonuçları etraflıca tetkik edilmiştir. Makalenin yazımında kullanılan Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivi belgeleri, TBMM Arşivi, Adana yerel gazeteleri, ulusal gazeteler ve araştırma-inceleme eserler araştırmaya nitelik kazandıran başlıca kaynakları teşkil etmiştir. Ayrıca, seçmen ve seçmen davranışı açısından 1945 ve 1950 yıllarına ait nüfus sayımı ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan bilimsel verilerden de son derece fayda sağlanmıştır.

In this study, the 1950 General Elections, one of the critical points of the democratization process in Türkiye, and the topic of political propaganda were examined with a specific focus on Adana. Adana was selected as the subject of this research due to its status as a developed city founded on the fertile lands of the Çukurova region. This study aims to provide a local and historical basis for the assumption that political behaviors are shaped by socio-economic foundations, using the 1950 General elections as a case study. Key topics explored within the research framework include the significance of local-level political party organizations in Adana, the election propaganda activities of the parties, the perspectives of the local population on political life and their approach to the parties, and how the parties socialized politics. In the introduction, elections and propaganda activities are discussed from a general-to-specific perspective. In subsequent sections, political party organizations, election propaganda activities, the selection of parliamentary candidates, and the election results are thoroughly examined in depth. The primary sources that enhance the quality of the research include documents from the Presidential State Archive, the Grand National Assembly of Türkiye Archives, local newspapers from Adana, national newspapers, and research publications. Additionally, significant insights have been gained from the 1945 and 1950 censuses and statistics, provided by the Turkish Statistical Institute, proved highly beneficial in analyzing voter behavior.