ZEKA OYUNLARI İLE İLGİLİ YAPILAN ULUSAL BİLİMSEL ARAŞTIRMALARIN TEMATİK VE METODOLOJİK AÇIDAN İNCELENMESİ
A THEMATIC AND METHODOLOGICAL REVIEW OF SCIENTIFIC RESEARCH ON INTELLIGENCE GAMES
Yazar: Dokumacı Sütçü, Neşe
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 20 No. 78, 2020
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; zeka oyunları,akıl oyunları,doküman analizi,içerik analizi ; Intelligence games,mind games,document analysis

Türkiye’de zeka oyunları dersinin 2012-2013 eğitim-öğretim yılında ortaokullarda seçmeli bir ders olarak okutulmaya başlanması ile son yıllarda zeka oyunları ile ilgili birçok disiplinde araştırma yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Bu araştırmada, Türkiye’de zeka oyunları ile ilgili yapılmış olan bilimsel araştırmalar doküman analizi yöntemiyle tematik ve metodolojik açıdan incelenmiştir. Araştırma kapsamına giren çalışmalar ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Buna göre, 26 lisansüstü tez ve bu tezlerden üretilmemiş 23 makale araştırma kapsamına dâhil edilmiştir. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Zeka oyunları ile ilgili yapılmış olan araştırmalar tematik açıdan incelendiğinde, araştırmaların 2017 yılı ve sonrasında artış gösterdiği, en fazla “Zeka oyunlarının bazı değişkenlere etkisi” temasının araştırıldığı tespit edilmiştir. Araştırmalar metodolojik açıdan incelendiğinde ise en fazla nicel araştırma yönteminin kullanıldığı, araştırma desenlerinden en fazla deneysel deseninin tercih edildiği; en çok ilkokul ve ortaokul öğrencileri ile çalışıldığı; genellikle basit tesadüfî örnekleme yönteminin kullanıldığı; 1-50 ve 51-100 kişilik örneklem büyüklüğünün daha fazla tercih edildiği; araştırmaların çoğunda tercih edilen veri toplama aracının test olduğu; en fazla tercih edilen veri analiz tekniğinin betimsel istatistikler, varsayım analizleri ve karşılaştırma testleri olduğu tespit edilmiştir. Araştırmalardan elde edilen bulgulardan hareketle, veri analiz tekniklerinin çeşitlendirilmesi ve ileri düzey istatistik ve analiz tekniklerinin kullanılması önerilebilir.

In recent years, with the introduction of the intelligence games course as an elective course in secondary schools in the 2012-2013 academic year, researches have been carried out in many disciplines related to intelligence games. In this study, scientific researches on intelligence games in Turkey were examined thematically and methodologically with document analysis method. The studies within the scope of the research were determined by the criterion sampling. Accordingly, 26 graduate theses and 23 articles (not produced from theses) were included in the scope of the research. Content analysis was used to analyze the data. When the studies were examined thematically, it was found that the number of studies increased in 2017 and after, and the theme of "The effect of intelligence games on some variables" was investigated the most. On the other hand, when the studies were examined methodologically, it was determined that the quantitative research method was used the most, the experimental design was the most preferred research design, primary and secondary school students were studied the most, the simple random sampling method was used in general, the sample size of 1-50 and 51-100 people was more preferred, the preferred data collection tool was test in most studies, the most preferred data analysis techniques were descriptive statistics, assumption analyses and comparison tests. Based on the findings of the research, it may be suggested to diversify data analysis techniques and to use advanced statistics and analysis techniques.