Öğretim Elemanlarının Etik Sorumlulukları Üzerine Üniversite Öğrencilerinin Algılamaları
University Students’ Perceptions toward Ethical Responsibilities of Faculties
Yazar: Erdem, Ferda; Ömüriş, Ece; Öz, Özlem; Boz, Hüseyin; Özmen, Mehmet; Kubat, Umut
Dergi: Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: University, faculty, ethical responsibilities, students’ perceptions ; Üniversite, öğretim elemanı, etik sorumluluk, öğrenci algılamaları

Bu çalışmanın amacı, üniversite yaşamını karakterize eden öğretim elemanı-öğrenci ilişkisinde eğitimcilerin etik sorumluluklarını öğrencilerin algılamalarına başvurarak belirleyebilmektir. Araştırmanın temel sorusu, öğrencilerin öğretim elemanlarının hangi davranışlarını etik sorumluluk olarak algıladıklarına yöneliktir. Araştırmada ayrıca öğrencilerin öğretim elemanını bir rol modeli olarak algılamalarında etik davranışların etkisi de incelenmiştir. Nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı araştırmanın ilk aşamasında son sınıf öğrencilerinin katıldığı iki odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiş ve öğrencilerin öğretim elemanı-öğrenci ilişkisinin etik boyutlarını nasıl algıladıkları ele alınmıştır. İkinci aşamada, odak grup ve görüşme notlarına dayanarak en sık vurgulanan sorumluluklarla ilgili etik ikilemleri yansıtan kısa senaryolar üretilmiş ve bir kamu üniversitesinin dört ayrı biriminden 69 öğrenci ile bir pilot çalışma yapılmıştır. Araştırmanın ana aşaması farklı fakültelerden 250 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin profesyonel sorumluluk ve kişisel güvenirlik ana boyutları altında yetkinlik, tutarlılık ve adil davranışı öğretim elemanlarının etik sorumlulukları olarak algıladıklarını göstermektedir. Bununla birlikte sadece adil davranış, öğretim elemanlarının rol modeli olarak benimsenmesiyle ilişkili bulunmuştur. Araştırma sonuçları, etik davranışlarla ilişkili bulunan farklı unsurlara da dikkat çekmekte ve yeni araştırma soruları için ipuçları sunmaktadır. Bu değerlendirmeler ışığında etik değerler ve davranışları içeren güçlü bir üniversite kültürünün, son dönemde evrensel eğitim kodlarına uyum çabaları yaygınlaşan üniversitelerimiz için giderek daha önemli olacağı düşünülmektedir. Özellikle öğretim elemanı yetiştirme süreçlerinin adaylara akademik nitelikler kadar etik sorumlulukların kazandırılmasını da içerecek şekilde düzenlenmesi, etik kodları güçlü bir üniversite kültürünün gelişmesine katkı sağlayacaktır.

The aim of this study is to identify the ethical aspects of faculty-student relation that characterizes life in university. The basic research question focuses on the behaviors of the faculty that the students perceive as ethical responsibilities. In this study, it was also analyzed whether ethical responsibilities influenced the students’ perception of the faculty as role models. Two focus group interviews were held with the senior university students at the first phase of the study that was performed through both qualitative and quantitative methods; furthermore, students’ perceptions toward the ethical aspects of faculty-student relation were analyzed. At the second phase of the study, short scenarios were created to demonstrate the ethical dilemmas relating to the responsibilities that were most commonly highlighted during the focus group discussions and interviews, and then the scenarios were piloted with 69 students that studied at four departments of a public university. 250 students at four departments participated in the actual study that was performed after the scenarios were revised on the basis of the pilot results. The findings show that the students perceive competence, consistency and justice as the ethical responsibilities of the faculty. Moreover, fair treatment alone was found to be associated with the students’ perception of the faculty as their role models. The results of the study point out that ethical behavior are related to various factors, while at the same time presenting some hints for new research questions. In the light of these assessments, it is thought that a strong university culture consisting of ethical values and conduct will be increasingly more important for the universities that have been intensively trying to comply with the universal educational codes recently. Particularly formalizing the teaching staff training program in a way to get the candidates adopt ethical responsibilities as much as the academic qualifications will contribute to the development of a university culture with strong ethical codes.