ULUSAŞIRI BAĞLAR VE DİL: ABD’DE YAŞAYAN TÜRKLER ÖRNEĞİ
ULUSAŞIRI BAĞLAR VE DİL: ABD’DE YAŞAYAN TÜRKLER ÖRNEĞİ
Yazar: Yiğittürk Ekiyor, Emel
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Ulusaşırı Göç,ABD’deki Türkler,Ulusaşırı Bağlar,Dil.

Dil sadece bir iletişim aracı olarak değil, anlamın kurulduğu kültürel bir inşa aracı olarak değerlendirilmektedir. Göçmen bireyler için ise dil ayrıca, etnik grubun bağlılığı açısından önemli bir sembolik anlama sahipken aynı zamanda köken ülkesi ile bağların kurulmasında ve gelişmesinde önemli bir unsurdur. Bu çalışmanın temel amacı, ulusaşırı göçler sonucunda oluşan ulusaşırı bağların gelişmesinde dilin işlevini ve önemini anlamaktır. Bu amaçla Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan Türk göçmenlerin dil becerileri, dil tercihleri, kendi dillerini koruma ve geliştirme durumları ulusaşırıcılık perspektifinden ele alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın evreni ABD’de yaşayan 18 yaş ve üzeri Türk göçmenlerden oluşmaktadır. Araştırmada veriler nicel ve nitel araştırma teknikleri aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel örneklemi orantısal olmayan tesadüfi yöntem ve kartopu örneklem, nitel örneklemi ise amaçlı ve kartopu örneklem yoluyla belirlenmiştir. Nicel anketler yoluyla 511 kişiden elde edilen veriler SPSS programında girildikten sonra betimleyici analizle frekans (f) ve yüzde (%) değerleri çıkarılmıştır. Nitel görüşmeler aracılığıyla 26 kişiden elden edilen verilerin analizinde önce görüşmelerin kayıtları yazılı metinlere dönüştürülmüştür ve serbest kodlamalar yapılarak veriler kategorilendirilmiştir. Kategoriler arasında benzerlik-farklılık yoluyla ilişkiler kurularak nitel veriler nicel verilerle bütüncül bir şekilde yorumlanmıştır. Katılımcıların %96.5’ini Türkiye’de doğan göçmenler oluşturmuştur. Bulgulardan ABD’de yaşayan birinci kuşak Türklerin Türkçe okuma, yazma, anlama ve konuşma seviyelerinin oldukça iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Etnik topluluk içinde etnik dilin düzeyinin iyi olmasının geldikleri ülke ile bağların sürdürülmesinde ve ulusaşırı alandaki sosyal ağların gelişmesinde, kültürel örüntülerin aktarılmasında önemli bir rol oynadığı, öte yandan ikinci kuşaktan itibaren Türkçe dil becerilerinin zayıfladığı ve bunun en önemli nedeninin ABD’deki Türk toplumu arasındaki zayıf bağlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Dil sadece bir iletişim aracı olarak değil, anlamın kurulduğu kültürel bir inşa aracı olarak değerlendirilmektedir. Göçmen bireyler için ise dil ayrıca, etnik grubun bağlılığı açısından önemli bir sembolik anlama sahipken aynı zamanda köken ülkesi ile bağların kurulmasında ve gelişmesinde önemli bir unsurdur. Bu çalışmanın temel amacı, ulusaşırı göçler sonucunda oluşan ulusaşırı bağların gelişmesinde dilin işlevini ve önemini anlamaktır. Bu amaçla Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan Türk göçmenlerin dil becerileri, dil tercihleri, kendi dillerini koruma ve geliştirme durumları ulusaşırıcılık perspektifinden ele alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın evreni ABD’de yaşayan 18 yaş ve üzeri Türk göçmenlerden oluşmaktadır. Araştırmada veriler nicel ve nitel araştırma teknikleri aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel örneklemi orantısal olmayan tesadüfi yöntem ve kartopu örneklem, nitel örneklemi ise amaçlı ve kartopu örneklem yoluyla belirlenmiştir. Nicel anketler yoluyla 511 kişiden elde edilen veriler SPSS programında girildikten sonra betimleyici analizle frekans (f) ve yüzde (%) değerleri çıkarılmıştır. Nitel görüşmeler aracılığıyla 26 kişiden elden edilen verilerin analizinde önce görüşmelerin kayıtları yazılı metinlere dönüştürülmüştür ve serbest kodlamalar yapılarak veriler kategorilendirilmiştir. Kategoriler arasında benzerlik-farklılık yoluyla ilişkiler kurularak nitel veriler nicel verilerle bütüncül bir şekilde yorumlanmıştır. Katılımcıların %96.5’ini Türkiye’de doğan göçmenler oluşturmuştur. Bulgulardan ABD’de yaşayan birinci kuşak Türklerin Türkçe okuma, yazma, anlama ve konuşma seviyelerinin oldukça iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Etnik topluluk içinde etnik dilin düzeyinin iyi olmasının geldikleri ülke ile bağların sürdürülmesinde ve ulusaşırı alandaki sosyal ağların gelişmesinde, kültürel örüntülerin aktarılmasında önemli bir rol oynadığı, öte yandan ikinci kuşaktan itibaren Türkçe dil becerilerinin zayıfladığı ve bunun en önemli nedeninin ABD’deki Türk toplumu arasındaki zayıf bağlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.