hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
“GÜRBÜZ TÜRK MİLLETİ İÇİN GÜRBÜZ TÜRK ÇOCUĞU”: 23 NİSAN ÇOCUK BAYRAMI
“GÜRBÜZ TÜRK MİLLETİ İÇİN GÜRBÜZ TÜRK ÇOCUĞU”: 23 NİSAN ÇOCUK BAYRAMI
Yazar: Aslan, Demo Ahmet
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 16 No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Kemalizm,çocukluk,sosyal devlet,pronatalizm,Himaye-i Etfal Cemiyeti

Hâkimiyet-i Milliye Bayramı, Cumhuriyet’in kurucu kadrosunun kabul ettiği ilk bayram geleneğidir. 23 Nisan 1920’de kurulan TBMM’yi kurumsallaştırmak gibi bir işleve sahip olan bu bayram, erken Cumhuriyet yıllarında çocuklara hasredilmiştir. Hâkimiyet-i Milliye Bayramı’nı çocuklara hasretmenin temel sebeplerinden birinin ideolojik, diğerinin ise maddi olduğu söylenebilir. Bu yıllarda, çocukluğu bir kültürel kategori olarak özneleştiren Cumhuriyet yönetimi, çocuklara devrimin taşıyıcısı olduklarını telkin etmiştir. 23 Nisan, taşımış olduğu bu ideolojik boyutun yanı sıra, devletin nüfus arttırıcı refah siyasetini de dışa vurmuştur. 23 Nisan etkinliklerinin kurumsal öznesinin TBMM değil de, siyasi iktidarın denetimindeki bir hayır kurumu olan Himaye-i Etfal Cemiyeti (Çocuk Esirgeme Kurumu) olmasının nedeni budur.

Hâkimiyet-i Milliye Bayramı, Cumhuriyet’in kurucu kadrosunun kabul ettiği ilk bayram geleneğidir. 23 Nisan 1920’de kurulan TBMM’yi kurumsallaştırmak gibi bir işleve sahip olan bu bayram, erken Cumhuriyet yıllarında çocuklara hasredilmiştir. Hâkimiyet-i Milliye Bayramı’nı çocuklara hasretmenin temel sebeplerinden birinin ideolojik, diğerinin ise maddi olduğu söylenebilir. Bu yıllarda, çocukluğu bir kültürel kategori olarak özneleştiren Cumhuriyet yönetimi, çocuklara devrimin taşıyıcısı olduklarını telkin etmiştir. 23 Nisan, taşımış olduğu bu ideolojik boyutun yanı sıra, devletin nüfus arttırıcı refah siyasetini de dışa vurmuştur. 23 Nisan etkinliklerinin kurumsal öznesinin TBMM değil de, siyasi iktidarın denetimindeki bir hayır kurumu olan Himaye-i Etfal Cemiyeti (Çocuk Esirgeme Kurumu) olmasının nedeni budur.
MİLLÎ MÜCADELE DÖNEMİYLE İLGİLİ GÖRSEL BİR ESER: “ANADOLU HEDİYESİ
MİLLÎ MÜCADELE DÖNEMİYLE İLGİLİ GÖRSEL BİR ESER: “ANADOLU HEDİYESİ
Yazar: Bulut, Sedef
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 16 No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Anadolu Hediyesi,Milli Mücadele Dönemi,Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM),Mustafa Kemal Paşa,Ahmet İhsan (Tokgöz)

Milli Mücadele döneminin önemli görsel kaynaklarından biri olan Anadolu Hediyesi adlı eser, 1921-1922 yıllarında sekiz sayı olarak İstanbul’da yayınlanmıştır. Gaze-teci Ahmet İhsan (Tokgöz) Bey’in gayretleri sonucu hazırlandığı anlaşılan bu eserin tüm sayılarında toplam 274 fotoğraf ve görsel materyal bulunmaktadır. Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele’nin önde gelen kahramanlarının fotoğrafları başta olmak üzere, yabancı devlet adamlarının fotoğraflarına da yer verilmiştir. Bununla birlikte bu eserde çeşitli savaş ve mezalim fotoğraflarına da rastlanmaktadır. Ana-dolu Hediyesi’nde daha çok İnönü zaferleri sonrasındaki olay ve fotoğraflara yer verilmiştir. Bununla birlikte eserde, Milli Mücadele dönemi asker, yazar ve devlet adamlarının hayatları, Mustafa Kemal Paşa’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’ deki konuşmaları ve TBMM Hükümeti’nin yabancı devletlerle yaptığı anlaşma metinleri de bulunmaktadır. Makalede, Anadolu Hediyesi’ndeki görsellerin listesi hazırlanmış ve transkripti yapılan yazılardan örnekler sunulmuştur.

Milli Mücadele döneminin önemli görsel kaynaklarından biri olan Anadolu Hediyesi adlı eser, 1921-1922 yıllarında sekiz sayı olarak İstanbul’da yayınlanmıştır. Gaze-teci Ahmet İhsan (Tokgöz) Bey’in gayretleri sonucu hazırlandığı anlaşılan bu eserin tüm sayılarında toplam 274 fotoğraf ve görsel materyal bulunmaktadır. Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele’nin önde gelen kahramanlarının fotoğrafları başta olmak üzere, yabancı devlet adamlarının fotoğraflarına da yer verilmiştir. Bununla birlikte bu eserde çeşitli savaş ve mezalim fotoğraflarına da rastlanmaktadır. Ana-dolu Hediyesi’nde daha çok İnönü zaferleri sonrasındaki olay ve fotoğraflara yer verilmiştir. Bununla birlikte eserde, Milli Mücadele dönemi asker, yazar ve devlet adamlarının hayatları, Mustafa Kemal Paşa’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’ deki konuşmaları ve TBMM Hükümeti’nin yabancı devletlerle yaptığı anlaşma metinleri de bulunmaktadır. Makalede, Anadolu Hediyesi’ndeki görsellerin listesi hazırlanmış ve transkripti yapılan yazılardan örnekler sunulmuştur.
İNGİLİZ BÜYÜKELÇİSİ GERARD LOWTHER’İN GÖZÜNDEN OSMANLI DEVLETİ’NİN DIŞ İLİŞKİLERİ (1908-1909)
İNGİLİZ BÜYÜKELÇİSİ GERARD LOWTHER’İN GÖZÜNDEN OSMANLI DEVLETİ’NİN DIŞ İLİŞKİLERİ (1908-1909)
Yazar: Turan, Orhan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 16 No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti,II. Meşrutiyet,İngiltere,Bosna-Hersek,Bulgaristan,Girit

Gerard Lowther 1908 yılında İstanbul’da Büyükelçilik yapmak üzere İngiliz Hükümeti tarafından görevlendirilmiş ve bu vazifeyi 1913 yılına kadar sürdürmüştür. Çalışma İngiliz Büyükelçiliği yıllık raporlarında incelenen dönemin dış politikası üzerinedir. II. Meşrutiyet’in ilan edilmesinden sonra Osmanlı Devleti’nin takip ettiği dış politikayı, Meşrutiyet rejimine geçişi ve yeni rejime Avrupa devletlerinin bakış açısını İngiltere’nin gözünden irdelemeyi amaçlamaktadır. Makalede II. Meşrutiyet’in ilk yılında (1908-1909) Osmanlı Devleti’nin dış siyasetindeki gelişmelerin İngiliz Büyükelçiliği yıllık raporlarına nasıl yansıdığı incelenmeye çalışılmaktadır.

Gerard Lowther 1908 yılında İstanbul’da Büyükelçilik yapmak üzere İngiliz Hükümeti tarafından görevlendirilmiş ve bu vazifeyi 1913 yılına kadar sürdürmüştür. Çalışma İngiliz Büyükelçiliği yıllık raporlarında incelenen dönemin dış politikası üzerinedir. II. Meşrutiyet’in ilan edilmesinden sonra Osmanlı Devleti’nin takip ettiği dış politikayı, Meşrutiyet rejimine geçişi ve yeni rejime Avrupa devletlerinin bakış açısını İngiltere’nin gözünden irdelemeyi amaçlamaktadır. Makalede II. Meşrutiyet’in ilk yılında (1908-1909) Osmanlı Devleti’nin dış siyasetindeki gelişmelerin İngiliz Büyükelçiliği yıllık raporlarına nasıl yansıdığı incelenmeye çalışılmaktadır.
Mustafa Budak, Misâk-ı Millî’den Lozan’a İdealden Gerçeğe Türk Dış Politikası
Mustafa Budak, Misâk-ı Millî’den Lozan’a İdealden Gerçeğe Türk Dış Politikası
Yazar: Özinan, Barış
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 16 No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Misak-ı Milli,Mustafa Budak,Türk Dış Politikası

Misak-ı Milli’den Lozan’a İdealden Gerçeğe Türk Dış Politikası,Prof. Dr. Mustafa Budak tarafından kaleme alınmış ve ilk kez KüreYayınları tarafından 2002 yılında basılmıştır. 2014 yılında beşinci baskısınaulaşan eserde; Önsöz, Giriş, İçindekiler, beş ana Bölüm, Sonuç, Ekler,Bibliyografya ve Dizin kısımları bulunmaktadır. Eserin içinde konu ile ilgiliharitalara yer verilmiş ve bu durum esere görsel bir zenginlik kazandırmıştır.Eser, toplam 588 sayfadır.

Misak-ı Milli’den Lozan’a İdealden Gerçeğe Türk Dış Politikası,Prof. Dr. Mustafa Budak tarafından kaleme alınmış ve ilk kez KüreYayınları tarafından 2002 yılında basılmıştır. 2014 yılında beşinci baskısınaulaşan eserde; Önsöz, Giriş, İçindekiler, beş ana Bölüm, Sonuç, Ekler,Bibliyografya ve Dizin kısımları bulunmaktadır. Eserin içinde konu ile ilgiliharitalara yer verilmiş ve bu durum esere görsel bir zenginlik kazandırmıştır.Eser, toplam 588 sayfadır.
ATATÜRK YOLU DERGİSİ YAZARLARA BİLGİ NOTU
ATATÜRK YOLU DERGİSİ YAZARLARA BİLGİ NOTU
Yazar: Yönetici, Atatürk Yolu
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 16 No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Yazarlara bilgi notu

1988’den bu yana, yılda iki sayı şeklinde çıkarılan Atatürk Yolu Dergisi, MilliMücadele ve Cumhuriyet dönemi Türkiyesi’nin toplumsal, kültürel, siyasal ve iktisadialanlarında yapılmış özgün tarih araştırmalarını yayınlamayı amaçlamaktadır. Dergi,sadece arşiv çalışmalarına değil, Cumhuriyet tarihi yazımına yeni yorumlarkazandırabilecek incelemelere, bu alana teorik ve metodolojik katkı sunabilecekeleştirel analizlere, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi öğretimine dair eğitim bilimiaraştırmalarına yer verebileceği gibi, yukarıdaki kapsama girebilecek kitaptanıtımlarına ve makale çevirilerine de açıktır. 

1988’den bu yana, yılda iki sayı şeklinde çıkarılan Atatürk Yolu Dergisi, MilliMücadele ve Cumhuriyet dönemi Türkiyesi’nin toplumsal, kültürel, siyasal ve iktisadialanlarında yapılmış özgün tarih araştırmalarını yayınlamayı amaçlamaktadır. Dergi,sadece arşiv çalışmalarına değil, Cumhuriyet tarihi yazımına yeni yorumlarkazandırabilecek incelemelere, bu alana teorik ve metodolojik katkı sunabilecekeleştirel analizlere, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi öğretimine dair eğitim bilimiaraştırmalarına yer verebileceği gibi, yukarıdaki kapsama girebilecek kitaptanıtımlarına ve makale çevirilerine de açıktır.
OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE ARŞİVLERİN OLUŞUMU VE TÜRK ARŞİVLERİNDE ARAŞTIRMA HİZMETLERİ
OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE ARŞİVLERİN OLUŞUMU VE TÜRK ARŞİVLERİNDE ARAŞTIRMA HİZMETLERİ
Yazar: Baş, İbrahim
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2019
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Arşiv,Arşivcilik,Tasnif,Katalog,Araştırmacı,Araştırma Hizmeti

Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu’ndan günümüze kadar arşivcilik çalışmaları ve arşiv idarelerinin oluşması ile ilgili süreç incelenmiştir. Bu bağlamda Türkiye’de arşivcilik faaliyeti yapmak için oluşturulmuş kurumlardan bahsedilmiştir. Genel olarak ve kısaca arşivcilik ve tasnif çalışması anlatılmıştır. Çalışmanın asıl konusu araştırma hizmetleridir. Bu yüzden Türkiye'deki merkez arşivlerin arşivcilik faaliyetlerinde araştırma hizmeti değerlendirilmiştir.

Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu’ndan günümüze kadar arşivcilik çalışmaları ve arşiv idarelerinin oluşması ile ilgili süreç incelenmiştir. Bu bağlamda Türkiye’de arşivcilik faaliyeti yapmak için oluşturulmuş kurumlardan bahsedilmiştir. Genel olarak ve kısaca arşivcilik ve tasnif çalışması anlatılmıştır. Çalışmanın asıl konusu araştırma hizmetleridir. Bu yüzden Türkiye'deki merkez arşivlerin arşivcilik faaliyetlerinde araştırma hizmeti değerlendirilmiştir.
TÜRKİYE-İTALYA-YUNANİSTAN ÜÇGENİNDE RODOS VE ONİKİ ADA (1911-1930)
TÜRKİYE-İTALYA-YUNANİSTAN ÜÇGENİNDE RODOS VE ONİKİ ADA (1911-1930)
Yazar: Belenli, Tuğba
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Rodos,Oniki Ada,Ouchy Anlaşması,Mussolini,Venizelos

Rodos ve Oniki Ada, Kanuni Sultan Süleyman zamanında Osmanlı ülkesine katılmıştır. Bu adalar Meşrutiyet dönemini takip eden savaş ve anlaşmalarla elden çıkmaya başlamıştır. Trablusgarp Savaşı’nda başarısız olan İtalya, bu sırada Rodos ve Oniki Adayı i şgal etme fırsatı bulmuştur. Astropalya, 28 Nisan 1912’de, İtalyanların Oniki Adalar grubu içerisinde işgal ettikleri ilk adadır. Bundan sonra Rodos ve son olarak da 20 Mayıs’ta İstanköy Adası işgal edilmiştir. İşgallerden sonra bu adalarda Rumlar, Türkler ve muhacir İtalyanlar bir arada yaşamışlardır. İtalya’nın adalarda kolonizasyon kurma ve adaları İtalyanlaştırma faaliyetleri özellikle adalı Rumlar tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Türk ve Yunan Hükümetleri ise elde edilen barış ve statükoyu bozmaktan çekinmişler ve sessiz kalmaya çalışmışlardır. Bu çalışmada Rodos ve Oniki Adanın 1911-1930 tarihleri arasındaki durumları incelenmiştir.

Rodos ve Oniki Ada, Kanuni Sultan Süleyman zamanında Osmanlı ülkesine katılmıştır. Bu adalar Meşrutiyet dönemini takip eden savaş ve anlaşmalarla elden çıkmaya başlamıştır. Trablusgarp Savaşı’nda başarısız olan İtalya, bu sırada Rodos ve Oniki Adayı i şgal etme fırsatı bulmuştur. Astropalya, 28 Nisan 1912’de, İtalyanların Oniki Adalar grubu içerisinde işgal ettikleri ilk adadır. Bundan sonra Rodos ve son olarak da 20 Mayıs’ta İstanköy Adası işgal edilmiştir. İşgallerden sonra bu adalarda Rumlar, Türkler ve muhacir İtalyanlar bir arada yaşamışlardır. İtalya’nın adalarda kolonizasyon kurma ve adaları İtalyanlaştırma faaliyetleri özellikle adalı Rumlar tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Türk ve Yunan Hükümetleri ise elde edilen barış ve statükoyu bozmaktan çekinmişler ve sessiz kalmaya çalışmışlardır. Bu çalışmada Rodos ve Oniki Adanın 1911-1930 tarihleri arasındaki durumları incelenmiştir.
BODRUM’UN SOSYAL VE İDARİ HAYATINDA DOKTOR H. MÜMTAZ ATAMAN’IN ROLÜ
BODRUM’UN SOSYAL VE İDARİ HAYATINDA DOKTOR H. MÜMTAZ ATAMAN’IN ROLÜ
Yazar: Çapa, Mesut
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Bodrum Belediye Başkanı,Bodrum Halkevi,Hükümet Tabibi,İzmir Suikastı,Dr. Mümtaz Ataman

1893 yılında Bodrum’da doğan H. Mümtaz Ataman, 1918’de Askerî Tıp Fakültesi’ni bitirdikten sonra Anadolu’ya geçerek Bodrum’da Müdafaa-i Hukuk teşkilatına katılmıştır. Doktor Mümtaz Ataman, Bodrum’da uzun yıllar (1924-1950) Hükümet Tabipliği, Belediye Başkanlığı, Türk Ocağı ve Halkevi Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. 1924 yılında kaydolduğu Cumhuriyet Halk Partisi’nde kurultay delegeliği gibi görevler almıştır. Günümüzde, Mümtaz Ataman’ın adı Bodrum’da yaşatılmakla birlikte hakkında çok az bilgiye rastlanmaktadır. Makalede, Ataman’ın Bodrum’un sosyal ve idari hayatındaki rolü arşiv ve muhtelif eserlerden yararlanılarak ortaya konulmaktadır.

1893 yılında Bodrum’da doğan H. Mümtaz Ataman, 1918’de Askerî Tıp Fakültesi’ni bitirdikten sonra Anadolu’ya geçerek Bodrum’da Müdafaa-i Hukuk teşkilatına katılmıştır. Doktor Mümtaz Ataman, Bodrum’da uzun yıllar (1924-1950) Hükümet Tabipliği, Belediye Başkanlığı, Türk Ocağı ve Halkevi Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. 1924 yılında kaydolduğu Cumhuriyet Halk Partisi’nde kurultay delegeliği gibi görevler almıştır. Günümüzde, Mümtaz Ataman’ın adı Bodrum’da yaşatılmakla birlikte hakkında çok az bilgiye rastlanmaktadır. Makalede, Ataman’ın Bodrum’un sosyal ve idari hayatındaki rolü arşiv ve muhtelif eserlerden yararlanılarak ortaya konulmaktadır.
SEDAT SİMAVİ “KADINLAR SALTANATI” KARİKATÜRLERİ BAĞLAMINDA 1920 YILI TÜRK KADININA GENEL BİR BAKIŞ
SEDAT SİMAVİ “KADINLAR SALTANATI” KARİKATÜRLERİ BAĞLAMINDA 1920 YILI TÜRK KADININA GENEL BİR BAKIŞ
Yazar: Halitoğlu, Sedat
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Kadın,Kadın Hakları,Kadınlar Saltanat,Karikatür,Sedat Simavi

Meşrutiyet Dönemi’nde büyük bir ivme kazanan kadın hakları, Cumhuriyet’ in başlarına kadar ateşli bir şekilde savunulmuştur. Kadınlar, Cumhuriyet ile birlikte siyasi haklar başta olmak üzere birçok alanda kazanımlar elde etmiştir.1920’li yılların başlarında Osmanlı toplumunda siyasi haklar gibi birçok hak tartışma ve düşünce evresinde olmuştur. Kadınlar yüksek perdeden haklarını dillendirmiş ve örgütlenme çalışmaları yapmışlardır. Siyasi alandaki hak arayışı en baskın olan talepler arasında yer almıştır. Kadınların bu taleplerini mizahi yönden ele alan gazetecilerden biri Sedat Simavi olmuştur. Simavi, gelen taleplere kulak tıkamamış kadınların günlük hayatlarını kolaylaştıracak, onların arayışlarını yansıtacak mecmua ve dergiler çıkarmıştır. “İnci” dergisi ve “Kadınlar Saltanatı” adlı karikatür albümü bu yayınlar arasında önemli bir yer teşkil etmiştir. Gelecekte kadınların elde edebileceği haklara dair yer yer geleneklerden beslenerek mizahi bir tablo çizmiştir. Bu çalışmada Simavi’nin 1920 yılında çıkardığı “Kadınlar Saltanatı” karikatür albümünden, Türk Tarih Kurumundaki Hakkı Tarık Us koleksiyonunda yer alan Osmanlı Türkçesi nüshasına dayalı olarak dönem kadınına bakış incelenmiştir.

Meşrutiyet Dönemi’nde büyük bir ivme kazanan kadın hakları, Cumhuriyet’ in başlarına kadar ateşli bir şekilde savunulmuştur. Kadınlar, Cumhuriyet ile birlikte siyasi haklar başta olmak üzere birçok alanda kazanımlar elde etmiştir.1920’li yılların başlarında Osmanlı toplumunda siyasi haklar gibi birçok hak tartışma ve düşünce evresinde olmuştur. Kadınlar yüksek perdeden haklarını dillendirmiş ve örgütlenme çalışmaları yapmışlardır. Siyasi alandaki hak arayışı en baskın olan talepler arasında yer almıştır. Kadınların bu taleplerini mizahi yönden ele alan gazetecilerden biri Sedat Simavi olmuştur. Simavi, gelen taleplere kulak tıkamamış kadınların günlük hayatlarını kolaylaştıracak, onların arayışlarını yansıtacak mecmua ve dergiler çıkarmıştır. “İnci” dergisi ve “Kadınlar Saltanatı” adlı karikatür albümü bu yayınlar arasında önemli bir yer teşkil etmiştir. Gelecekte kadınların elde edebileceği haklara dair yer yer geleneklerden beslenerek mizahi bir tablo çizmiştir. Bu çalışmada Simavi’nin 1920 yılında çıkardığı “Kadınlar Saltanatı” karikatür albümünden, Türk Tarih Kurumundaki Hakkı Tarık Us koleksiyonunda yer alan Osmanlı Türkçesi nüshasına dayalı olarak dönem kadınına bakış incelenmiştir.
İŞGAL, KURTULUŞ VE TOPLUMSAL ETKİLERİ: AMERİKAN BELGELERİNDE MİLLİ MÜCADELENİN SON GÜNLERİ
İŞGAL, KURTULUŞ VE TOPLUMSAL ETKİLERİ: AMERİKAN BELGELERİNDE MİLLİ MÜCADELENİN SON GÜNLERİ
Yazar: Karabulut, Sezen
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Amerikan Arşiv Belgeleri,Amerikan Konsolosluğu,Milli Mücadele,Türk-Yunan Savaşı,İzmir’in İşgali,İzmir’in Kurtuluşu,Amiral Bristol,Milli Mücadele ve Toplumsal Etkileri

Türk Milli Mücadelesine farklı kaynaklar ışığında bakmak ve bu güne dek ortaya konulmamış yepyeni bilgileri okuyucuyla paylaşmak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Amerikan arşiv belgeleri bu amacın inşasında kullanılan temel araçlardır. Amerikan konsoloslarının ve Türkiye’de görevli Amerikan Yüksek Komiserliği (high commissioner) gibi başka makamların raporlarının yanı sıra Atina, Londra ve Paris’teki Amerikan misyonlarının raporları da çalışma boyunca değerlendirilecektir. Bilindiği gibi Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Birinci Dünya Savaşı’na 1917 yılı içerisinde katılmış bununla birlikte kendisini Avrupalı Müttefik devletlerden ayırt edecek (Başkan Wilson’un yayınladığı 14 madde gibi) bir takım tarafsızlık söylemleri de geliştirmiştir. Ayrıca ABD, Yunan işgalinin son döneminde sivil topluma yardımcı olan tek devlet olarak görünmektedir. Bu nedenle Türkiye’de görevli ABD misyonlarının raporları, birtakım özel ve istisnai bilgiler içermektedir. Değerlendirilen raporlarda işgal dönemi ve son günlerinin, bilhassa Anadolu’daki Türk ve Gayrimüslim toplum üzerindeki etkileri tüm açıklığıyla görülebilecektir.

Türk Milli Mücadelesine farklı kaynaklar ışığında bakmak ve bu güne dek ortaya konulmamış yepyeni bilgileri okuyucuyla paylaşmak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Amerikan arşiv belgeleri bu amacın inşasında kullanılan temel araçlardır. Amerikan konsoloslarının ve Türkiye’de görevli Amerikan Yüksek Komiserliği (high commissioner) gibi başka makamların raporlarının yanı sıra Atina, Londra ve Paris’teki Amerikan misyonlarının raporları da çalışma boyunca değerlendirilecektir. Bilindiği gibi Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Birinci Dünya Savaşı’na 1917 yılı içerisinde katılmış bununla birlikte kendisini Avrupalı Müttefik devletlerden ayırt edecek (Başkan Wilson’un yayınladığı 14 madde gibi) bir takım tarafsızlık söylemleri de geliştirmiştir. Ayrıca ABD, Yunan işgalinin son döneminde sivil topluma yardımcı olan tek devlet olarak görünmektedir. Bu nedenle Türkiye’de görevli ABD misyonlarının raporları, birtakım özel ve istisnai bilgiler içermektedir. Değerlendirilen raporlarda işgal dönemi ve son günlerinin, bilhassa Anadolu’daki Türk ve Gayrimüslim toplum üzerindeki etkileri tüm açıklığıyla görülebilecektir.
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA ÇANAKKALE MUHAREBELERİ’NDE FRANSIZLARIN ANADOLU’YA GEÇME GİRİŞİMİ VE KUMKALE SAVUNMASI
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA ÇANAKKALE MUHAREBELERİ’NDE FRANSIZLARIN ANADOLU’YA GEÇME GİRİŞİMİ VE KUMKALE SAVUNMASI
Yazar: Özlü, Hüsnü
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2019
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Birinci Dünya Savaşı,Çanakkale Cephesi,Kumkale Muharebeleri,15’inci Kolordu,Fransız Filosu

Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Boğazını geçmek maksadıyla 18 Mart 1915 tarihinde taarruza başlayan müttefik donanması yenilgiye uğramış ve umudunu kara savaşlarına bağlamıştır. 25 Nisan 1915 tarihinde başlayan Kumkale, Seddülbahir ve Arıburnu bölgelerine yapılan çıkarma harekâtı ile Çanakkale Cephesi’nde savaşın en kanlı günleri yaşanmıştır. Bu çıkarma harekâtı ve muharebeler içerisinde Kumkale Muharebeleri önemli bir yer tutmaktadır. Fransızlar, Seddülbahir çıkarmasına yardımcı olmak ve Türk ordusunda yer alan 15’inci Kolordu birliklerinin Gelibolu yarımadasına takviye birlikler göndermesine engel olmak maksadıyla bu çıkarma harekâtına girişmişlerdir.  Fransız filosunun 25 Nisan 1915 tarihinde başlattığı bu amfibi çıkarma harekâtına karşı, Kumkale Muharebeleri 15’inci Kolordu birlikleri tarafından yapılmış ve Anadolu yakasının savunması başarıyla sonuçlanmıştır.  Bu bildiride; Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Arşivinde yer alan belgeler ışığında Fransız ordusunun Çanakkale’de Anadolu’ya çıkma girişimleri ile Türk ordusunun savunma planları ve savaşa ait harekât planlarının analizi yapılarak, Kumkale Muharebeleri’nin Çanakkale Muharebeleri içerisindeki önemi ortaya konulacaktır.

Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Boğazını geçmek maksadıyla 18 Mart 1915 tarihinde taarruza başlayan müttefik donanması yenilgiye uğramış ve umudunu kara savaşlarına bağlamıştır. 25 Nisan 1915 tarihinde başlayan Kumkale, Seddülbahir ve Arıburnu bölgelerine yapılan çıkarma harekâtı ile Çanakkale Cephesi’nde savaşın en kanlı günleri yaşanmıştır. Bu çıkarma harekâtı ve muharebeler içerisinde Kumkale Muharebeleri önemli bir yer tutmaktadır. Fransızlar, Seddülbahir çıkarmasına yardımcı olmak ve Türk ordusunda yer alan 15’inci Kolordu birliklerinin Gelibolu yarımadasına takviye birlikler göndermesine engel olmak maksadıyla bu çıkarma harekâtına girişmişlerdir.  Fransız filosunun 25 Nisan 1915 tarihinde başlattığı bu amfibi çıkarma harekâtına karşı, Kumkale Muharebeleri 15’inci Kolordu birlikleri tarafından yapılmış ve Anadolu yakasının savunması başarıyla sonuçlanmıştır.  Bu bildiride; Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Arşivinde yer alan belgeler ışığında Fransız ordusunun Çanakkale’de Anadolu’ya çıkma girişimleri ile Türk ordusunun savunma planları ve savaşa ait harekât planlarının analizi yapılarak, Kumkale Muharebeleri’nin Çanakkale Muharebeleri içerisindeki önemi ortaya konulacaktır.
ÜLKÜ MECMUASINA GÖRE TÜRK AYDINLANMASI (1933-1936)
ÜLKÜ MECMUASINA GÖRE TÜRK AYDINLANMASI (1933-1936)
Yazar: Otaç, Tuğrul
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 0 No. 64, 2018
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Eğitim,Sanat,Kültür,Resim,Köycülük,Halkevleri

Bu çalışmada, halkevlerinin merkez yayın organı olan Ülkü Mecmuasının Türk Aydınlanmasına katkıları konu olarak belirlenmiştir. Ülkü Mecmuası ve Halkevleri 1933-1951 yılları arasında siyasi ve toplumsal hayatı önemli ölçüde etkilemiştir. Çalışmada daha çok Atatürk dönemi düşüncesi ve uygulamalarını temel alacak şekilde 1933-1936 yıllarındaki mecmua sayılarının analizi hedeflenmiştir. Sözü geçen yıllarda Atatürk’ün uygulamaya koyduğu devrim hareketi meyvelerini vermeye başlamış, Ülkü de bu süreç içerisinde devrim hareketinin başarıya ulaşmasına katkı sağlamak için farklı konulara değinerek aydınlanmayı en yüksek seviyeye taşımaya çalışmıştır. Türk Ulusunu ayağa kaldırmak ve Türkiye’yi çağdaş uygarlık seviyesine çıkarmak benimsenen hedef olmuştur. Bu sebeple mecmuada bulunan köycülük, sanat ve eğitim ile ilgili makaleler analiz edilerek Türk Aydınlanmasının izleri sürülmeye çalışılmıştır.

Bu çalışmada, halkevlerinin merkez yayın organı olan Ülkü Mecmuasının Türk Aydınlanmasına katkıları konu olarak belirlenmiştir. Ülkü Mecmuası ve Halkevleri 1933-1951 yılları arasında siyasi ve toplumsal hayatı önemli ölçüde etkilemiştir. Çalışmada daha çok Atatürk dönemi düşüncesi ve uygulamalarını temel alacak şekilde 1933-1936 yıllarındaki mecmua sayılarının analizi hedeflenmiştir. Sözü geçen yıllarda Atatürk’ün uygulamaya koyduğu devrim hareketi meyvelerini vermeye başlamış, Ülkü de bu süreç içerisinde devrim hareketinin başarıya ulaşmasına katkı sağlamak için farklı konulara değinerek aydınlanmayı en yüksek seviyeye taşımaya çalışmıştır. Türk Ulusunu ayağa kaldırmak ve Türkiye’yi çağdaş uygarlık seviyesine çıkarmak benimsenen hedef olmuştur. Bu sebeple mecmuada bulunan köycülük, sanat ve eğitim ile ilgili makaleler analiz edilerek Türk Aydınlanmasının izleri sürülmeye çalışılmıştır.