YOKLAMA MELEZLEMESİ YOLUYLA HİBRİT MISIR ISLAHINDA KAYNAK POPULASYON GELİŞTİRMEYE YÖNELİK BİR YAKLAŞIM
An Approach for Development of Source Population in Hybrid Corn Improvement using Topcrossing Method
Yazar: Aydın, N.; Gökmen, S.; Yıldırım, A.
Dergi: Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2005
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering ; Ziraat Mühendisliği ; Corn,Topcross,Source Population ; Mısır, Yoklama Melezi, Kaynak Populasyon

Hibrit mısır ıslahında kendilenmiş hatların genetik ve morfolojik farklılıklarının belirlenmesi, kaynak populasyon geliştirme ve yüksek verimli kombinasyonların oluşturulmasında büyük bir öneme sahiptir. Bu amaçla yapılan çalışmada 30 kendilenmiş mısır hattı kullanılmıştır. Yoklama melezleri 2000 yılında kendilenmiş hatların ‘FrMo 17’ hattı ile melezlenmesiyle elde edilmiştir. Denemeler 2001 yılında Samsun ve Tokat lokasyonlarında yürütülmüştür. Araştırmada tepe püskülü çıkış süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan uzunluğu, koçanda sıra sayısı, bin tane ağırlığı, koçanda tane sayısı ve tane verimi incelenmiştir. Tane verimi kendilenmiş hatlarda 125.7649.2 kg/da arasında, melez genotiplerde ise 570.7-1128.3 kg/da arasında değişmiştir. Melezlerin tane verimlerinin karşılaştırılması linear olarak en düşük kareler ortalamaları farkına göre Mixed prosedürü uygulanarak yapılmıştır. Melez genotiplerin tane verimlerinin karşılaştırılması sonucu % 1 önem seviyesinde farklılık gösterenler değerlendirmeye alınmıştır. Buna göre tane verimi farklılıkları 147.8-557.7 kg/da arasında değişmiştir. Ayrıca yüksek verimli kombinasyonların agronomik özellikleri karşılaştırılarak çalışılan populasyon için en önemli agronomik özellikler belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun sonucunda tane verimi en yüksek olan hibritlerin bitki boyu, koçan uzunluğu ve bin tane ağırlığının da yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak bu tür bir karşılaştırmanın yeni kaynak populasyon oluşturulmasında ve yeni hibrit çeşit alternatiflerinin ortaya konmasında yararlı olabileceği görülmüştür

Determination of the differences of inbred lines for genetic and morphological traits is an important step to develop the source population and hybrids with high yield. Thirty inbred corn lines were used in this study. Top crosses were produced by crossing each inbred line with the tester line ‘FrMo 17’. Experiments were carried out in Samsun and Tokat in 2001. Days to tasseling, plant height, ear height, number of row per ear, 1000 grain weight, ear length, number of grain per ear, and grain yield were evaluated in this study. Grain yields of the inbred lines ranged from 1.26 to 6.49 t/ha while the hybrids yielded from 5.70 to 11.28 t/ha. The yields of hybrids were compared according to the differences of least squares means in the Mixed procedure and those with statistically important differences (at P<0.01) were evaluated. The yield differences of the hybrids ranged from 1.48 t/ha to 5.58 t/ha. The agronomic traits of hybrids with high yield were compared to determine the most important agronomic characters for the population and found that hybrids with high yield had also high plant height, ear length, and 1000 kernel weight. In conclusion comparisons of this kind may be used for developing source population and alternative hybrid combinations.