MENSUR BİR AŞK VE MACERA HİKÂYESİ: KISSA-İ SEYYİD CÜNEYD VE REŞÎDE-İ ARAB
MENSUR BİR AŞK VE MACERA HİKÂYESİ: KISSA-İ SEYYİD CÜNEYD VE REŞÎDE-İ ARAB
Yazar: Ciğa, Özkan
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 8, 2018
Anahtar kelimeler: Kıssa-i Seyyid Cüneyd ve Reşîde-i Arab,Klâsik Türk Edebiyatı,Mensur Hikâye,Tercüme Eser,XVI. yüzyıl

ÖzKıssa-i Seyyid Cüneyd ve Reşîde-i Arab XVI.yüzyılda Farsçadan Türkçeye tercüme edilmiştir. Bu eserin müellifinin kimolduğu hakkında kesin bir bilgiye ulaşılamamıştır. İçinde manzumelerin de yer aldığı mensur olarak yazılmış bu eser, SeyyidCüneyd ile Reşîde-i Arab arasında başlayan aşkın uzun ve efsanevî maceraya kapıaralamasından meydana gelmiştir. Hikâye,ahlâkî değerleri ve halk inançlarını öğretme, tarih ve insan sevgisini anlatmave benimsetme açısından oldukça zengin biriçeriğe sahiptir. Hikâyede cin, peri, şeytan, cadı gibi olağanüstü şahıslara yer verildiği gibi dînî vetarihî şahsiyetler de hikâyenin kurgu dünyasına dâhil edilir. Fantastik öğelerle süslenmiş bu hikâyenin, meddâhanlatım tarzının yanı sıra günümüzdekullanılan bazı anlatım teknikleriyle de işlendiği tespit edilmiştir. Dönemine göre sade bir dille yazılan bu eser, EskiAnadolu Türkçesinin dil hususiyetlerini barındırmaktadır. Hikâye; deyim,atasözü ve özlü sözlerin yanı sıra arkaik kelimeler bakımından da oldukça zengindir.Bu çalışmada, Kıssa-i Seyyid Cüneyd ve Reşîde-i Arab’ınTürk edebiyatındaki yeri ve önemine kısaca değinilip özeti verildikten sonraeserin müellifi, mütercimleri, yazılış sebebi ve nüshaları hakkında bilgiverilecektir. Anahtar Kelimeler: Kıssa-iSeyyid Cüneyd ve Reşîde-i Arab, Klâsik Türk Edebiyatı, Mensur Hikâye, TercümeEser, XVI. yüzyıl. AbstractKıssa-i Seyyid Cüneyd and Reşîde-iArabis hasbeen translated from Persian to Turkishlanguage in 16th century. There is not definite information aboutthe writer of this work. This prosaic story in which poems also exist consistsof long and legendary adventure of the love between Seyyid Cüneyd and Reşide-iArab. The story has got a substantial content in terms of teaching ethicalvalues and folk believes, explicating and adopting the love of history andhuman. The story involves extraordinary persons such as gin, fairy, devil witchas well as religious and historical persons. It has been confirmed that thestory adorned with fantastic items which stretch the imagination came intoexistence contemporary expression techniques as much as public storytellerstyle. This story that has been written in quite simple language in proportionto period involves the language features of Old Anatolian Turkish. The storyhas quite substantial structure in terms of archaic words as well as idiom,proverb and wise sayings.In this study, it will be mentioned about position and importance of Kıssa-i Seyyid Cüneyd and Reşîde-iArab in Turkish literature andthe work will be epitomized shortly and then it will be informed about thewriter, translators, transcripts and the reason of being written of the story.        Keywords: Kıssa-i Seyyid Cüneyd and Reşîde-iArab, Classical TurkishLiterature, Prosaic Story, Translated Work, 16th century.

ÖzKıssa-i Seyyid Cüneyd ve Reşîde-i Arab XVI.yüzyılda Farsçadan Türkçeye tercüme edilmiştir. Bu eserin müellifinin kimolduğu hakkında kesin bir bilgiye ulaşılamamıştır. İçinde manzumelerin de yer aldığı mensur olarak yazılmış bu eser, SeyyidCüneyd ile Reşîde-i Arab arasında başlayan aşkın uzun ve efsanevî maceraya kapıaralamasından meydana gelmiştir. Hikâye,ahlâkî değerleri ve halk inançlarını öğretme, tarih ve insan sevgisini anlatmave benimsetme açısından oldukça zengin biriçeriğe sahiptir. Hikâyede cin, peri, şeytan, cadı gibi olağanüstü şahıslara yer verildiği gibi dînî vetarihî şahsiyetler de hikâyenin kurgu dünyasına dâhil edilir. Fantastik öğelerle süslenmiş bu hikâyenin, meddâhanlatım tarzının yanı sıra günümüzdekullanılan bazı anlatım teknikleriyle de işlendiği tespit edilmiştir. Dönemine göre sade bir dille yazılan bu eser, EskiAnadolu Türkçesinin dil hususiyetlerini barındırmaktadır. Hikâye; deyim,atasözü ve özlü sözlerin yanı sıra arkaik kelimeler bakımından da oldukça zengindir.Bu çalışmada, Kıssa-i Seyyid Cüneyd ve Reşîde-i Arab’ınTürk edebiyatındaki yeri ve önemine kısaca değinilip özeti verildikten sonraeserin müellifi, mütercimleri, yazılış sebebi ve nüshaları hakkında bilgiverilecektir. Anahtar Kelimeler: Kıssa-iSeyyid Cüneyd ve Reşîde-i Arab, Klâsik Türk Edebiyatı, Mensur Hikâye, TercümeEser, XVI. yüzyıl. AbstractKıssa-i Seyyid Cüneyd and Reşîde-iArabis hasbeen translated from Persian to Turkishlanguage in 16th century. There is not definite information aboutthe writer of this work. This prosaic story in which poems also exist consistsof long and legendary adventure of the love between Seyyid Cüneyd and Reşide-iArab. The story has got a substantial content in terms of teaching ethicalvalues and folk believes, explicating and adopting the love of history andhuman. The story involves extraordinary persons such as gin, fairy, devil witchas well as religious and historical persons. It has been confirmed that thestory adorned with fantastic items which stretch the imagination came intoexistence contemporary expression techniques as much as public storytellerstyle. This story that has been written in quite simple language in proportionto period involves the language features of Old Anatolian Turkish. The storyhas quite substantial structure in terms of archaic words as well as idiom,proverb and wise sayings.In this study, it will be mentioned about position and importance of Kıssa-i Seyyid Cüneyd and Reşîde-iArab in Turkish literature andthe work will be epitomized shortly and then it will be informed about thewriter, translators, transcripts and the reason of being written of the story.        Keywords: Kıssa-i Seyyid Cüneyd and Reşîde-iArab, Classical TurkishLiterature, Prosaic Story, Translated Work, 16th century.