Erzurum Koşullarında Farklı Azot Dozlarının Arpanın Maltlık Özelliklerine Etkisi / The Effect of Different Nitrogen Doses on Malting Characteristics of Barley in Erzurum Conditions
Erzurum Koşullarında Farklı Azot Dozlarının Arpanın Maltlık Özelliklerine Etkisi / The Effect of Different Nitrogen Doses on Malting Characteristics of Barley in Erzurum Conditions
Yazar: Kartal, Gülay; Öztürk, Ali; Çağlar, Özcan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2010

ÖZET: Bu araştırma, azot dozlarının (0, 2, 4, 6, 8 kg/da), 3 arpa genotipinin (Tokak 157/37, Cytris, 1515) bazı maltlık özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla, 1996 ve 1997 yıllarında Erzurum koşullarında yürütülmüştür. Ham protein oranı, ekstrakt oranı, 2.5 mm lik elek üstü oranı, nem oranı, 1000 tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı yönünden genotipler arasındaki farklar önemli bulunmuştur. En yüksek tane verimi (270.6 kg/da), 1000 tane ağırlığı (52.5 g), hektolitre ağırlığı (70.7 kg), 2.5 mm lik elek üstü oranı (% 82.6) ile en düşük nem oranı (% 10.35) Tokak 157/37; en yüksek ekstrakt oranı (% 80.6) ile en düşük kavuz (% 8.06) ve ham protein oranı (% 10.25) ise 1515 kayıt nolu genotipten elde edilmiştir. Genotipler, incelenen özellikler yönünden (1000 tane ağırlığı yönünden 1515 genotipi hariç) maltlık arpa standardına uygunluk göstermiştir. Azot dozlarının tane verimi, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, ekstrakt oranı ve ham protein oranına etkisi önemli olmuştur. En yüksek tane verimi (312.8 kg/da) ve 2.5 mm lik elek üstü oranı (% 80.3) 6 kg N/da, en yüksek ekstrakt oranı 2 kg N/da, en düşük ham protein oranı (% 9.59) ise 0 kg N/da dozundan elde edilmiştir. Tane verimi ve malt kalitesi birlikte düşünüldüğünde, benzer yetiştiricilik koşullarında 6 kg N/da dozunun yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: arpa, azot dozları, malt kalitesiThe Effect of Different Nitrogen Doses on Malting Characteristicsof Barley in Erzurum Conditions  ABSTRACT: This study was conducted in order to investigate the effects of nitrogen doses (0, 2, 4, 6, 8 kg/da) on some malting characteristics of three barley genotypes (Tokak 157/37, Cytris, 1515) under Erzurum conditions in 1996 and 1997. The differences among the genotypes for crude protein, extract and moisture content, sieve analysis (> 2.5 mm), 1000-kernel and hectoliter weights were significant. Tokak 157/37 had the highest grain yield (270.6 kg/da), 1000-kernel (52.5 g) and hectoliter weights (70.7 kg), sieve analysis value (82.6 %) and the lowest moisture content (10.35 %). Genotype 1515 had the highest extract content (80.6 %) and the lowest chaff (8.06 %) and crude protein contents (10.25 %). The results showed that the genotypes in terms of all characteristics (except 1000-kernel weight for 1515) were suitable to Turkish malting barley standard. The effects of nitrogen doses on grain yield, 1000-kernel and hectoliter weights, extract content and crude protein content were significant. The highest grain yield (312.8 kg/da), sieve analysis value (80.3 %), extract content (80.4 %) and the lowest crude protein content (9.59 %) were obtained from 6, 6, 2 and 0 kg N/da doses, respectively. When grain yield and malting quality are considered together, application of 6 kg N/da may be recommend for similar condition.Key words: barley, nitrogen doses, malting quality

ÖZET: Bu araştırma, azot dozlarının (0, 2, 4, 6, 8 kg/da), 3 arpa genotipinin (Tokak 157/37, Cytris, 1515) bazı maltlık özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla, 1996 ve 1997 yıllarında Erzurum koşullarında yürütülmüştür. Ham protein oranı, ekstrakt oranı, 2.5 mm lik elek üstü oranı, nem oranı, 1000 tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı yönünden genotipler arasındaki farklar önemli bulunmuştur. En yüksek tane verimi (270.6 kg/da), 1000 tane ağırlığı (52.5 g), hektolitre ağırlığı (70.7 kg), 2.5 mm lik elek üstü oranı (% 82.6) ile en düşük nem oranı (% 10.35) Tokak 157/37; en yüksek ekstrakt oranı (% 80.6) ile en düşük kavuz (% 8.06) ve ham protein oranı (% 10.25) ise 1515 kayıt nolu genotipten elde edilmiştir. Genotipler, incelenen özellikler yönünden (1000 tane ağırlığı yönünden 1515 genotipi hariç) maltlık arpa standardına uygunluk göstermiştir. Azot dozlarının tane verimi, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, ekstrakt oranı ve ham protein oranına etkisi önemli olmuştur. En yüksek tane verimi (312.8 kg/da) ve 2.5 mm lik elek üstü oranı (% 80.3) 6 kg N/da, en yüksek ekstrakt oranı 2 kg N/da, en düşük ham protein oranı (% 9.59) ise 0 kg N/da dozundan elde edilmiştir. Tane verimi ve malt kalitesi birlikte düşünüldüğünde, benzer yetiştiricilik koşullarında 6 kg N/da dozunun yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: arpa, azot dozları, malt kalitesiThe Effect of Different Nitrogen Doses on Malting Characteristicsof Barley in Erzurum Conditions  ABSTRACT: This study was conducted in order to investigate the effects of nitrogen doses (0, 2, 4, 6, 8 kg/da) on some malting characteristics of three barley genotypes (Tokak 157/37, Cytris, 1515) under Erzurum conditions in 1996 and 1997. The differences among the genotypes for crude protein, extract and moisture content, sieve analysis (> 2.5 mm), 1000-kernel and hectoliter weights were significant. Tokak 157/37 had the highest grain yield (270.6 kg/da), 1000-kernel (52.5 g) and hectoliter weights (70.7 kg), sieve analysis value (82.6 %) and the lowest moisture content (10.35 %). Genotype 1515 had the highest extract content (80.6 %) and the lowest chaff (8.06 %) and crude protein contents (10.25 %). The results showed that the genotypes in terms of all characteristics (except 1000-kernel weight for 1515) were suitable to Turkish malting barley standard. The effects of nitrogen doses on grain yield, 1000-kernel and hectoliter weights, extract content and crude protein content were significant. The highest grain yield (312.8 kg/da), sieve analysis value (80.3 %), extract content (80.4 %) and the lowest crude protein content (9.59 %) were obtained from 6, 6, 2 and 0 kg N/da doses, respectively. When grain yield and malting quality are considered together, application of 6 kg N/da may be recommend for similar condition.Key words: barley, nitrogen doses, malting quality