7 Ekim 2023 sonrası İsrail işgalinin Gazze sağlık sistemine etkilerinin biyoetik ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesi
Assessment of the effects of the Israeli occupation on the Gaza health system after October 7, 2023 in terms of bioethics and international law
Yazar: Demir, Perihan; Uzar, İsmail; Topçu, İbrahim
Dergi: Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, Vol. 29 No. Special Issue on Gaza, 2024
Anahtar kelimeler: Health Services and Systems (Other) ; Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer) ; Biyoetik,Gazze şeridi,insan hakları ihlalleri,sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik ; Bioethics,Gaza strip,human rights abuses,health services accessibility

Amaç: Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlayan işgal sonrasında sağlık alanında hak ihlalleri ve etik problemler gündeme gelmiştir. Çalışmamızın amacı Gazze’deki İsrail işgalinin bölgenin sağlık sistemi ve sağlık hizmeti sunumu üzerindeki etkilerini belirlemek ve bunların biyoetik ve uluslararası hukuk çerçevesinde analizini yapmaktır.Yöntemler: Çalışmamızda Dünya Sağlık Örgütü’nün işgal altındaki Filistin topraklarındaki (oPt) silahlı çatışmalara ilişkin Halk Sağlığı Durum Analizi (PHSA),  Dünya Sağlık Örgütü’nün Gazze Acil Durum Raporları, Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA)’nin Bildirilen Etki Anlık Görüntü Raporu, Dünya Sağlık Örgütü ve Health Cluster’ın gösterge paneli “Unified Health Dashboard Version 2.0” incelenerek 7 Ekim 2023’ten günümüze Gazze’de sağlık hizmeti sunumundaki etik ve hukuki ihlaller tespit edilmeye çalışılmıştır.Bulgular: Gazze’de sağlık hizmetlerine yönelik 504 saldırı gerçekleştirilmiş ve 756 kişi öldürülmüştür. Gazze’de bulunan 36 hastanenin 17 tanesi kısmi olarak işlevini sürdürebilmektedir (%47). Toplam sayısı 132 olan birinci basamak sağlık merkezinin 47 tanesi kısmen işlevini sürdürebilmektedir (%36). Gazze’deki birinci basamak sağlık merkezlerinde ve hastanelerde ihtiyaç duyulan temel ilaçların %70’i eksiktir. Sağlık tesislerine yapılan saldırılar nedeniyle 880 sağlık çalışanı hayatını kaybetmiştir. Toplam 14.000 hastanın tıbbi tahliyeye ihtiyaç duyduğu tahmin edilmektedir. Sonuç: 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan işgal, Gazze’deki sağlık hizmeti sunumunu daha da kötüleştirmiştir. İşgal sırasında biyoetiğin temel prensipleri ihlal edilmiştir. İsrail tarafından uluslararası sözleşmeler dikkate alınmadan siviller, hastaneler, ambulanslar, hastalar, sağlık çalışanları, kadınlar, çocuklar hedef alınmıştır. Gazze’deki bu insan hakları ihlalleri, dünya genelinde ayrım gözetmeksizin insan onurunu korumak için tesis edilmiş tüm anlaşma ve sözleşmelerin tekrar sorgulanmasını ve denetim mekanizmalarının geliştirilmesini gündeme getirmiştir.

Aim: The occupation that began after the conflict in Gaza on October 7, 2023, has raised concerns about human rights violations and ethical issues in the healthcare sector. The goal of our study is to determine the impact of the Israeli occupation on the region’s healthcare system and the delivery of health services, as well as to analyze these effects within the context of bioethics and international law.Methods: In our study, ethical and legal violations in the provision of healthcare in Gaza from October 7, 2023, to the present were identified by examining the World Health Organization’s Public Health Situation Analysis (PHSA) on hostilities in the occupied Palestinian territories (oPt), the World Health Organization’s Gaza Emergency Situation Reports, the United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) Reported Impact Snapshot, and the “Unified Health Dashboard Version 2.0” from World Health Organization and the Health Cluster. Results: There have been 504 attacks on healthcare services in Gaza, resulting in 756 deaths. Only 17 of the 36 hospitals (47%) and 47 of the 132 primary healthcare centers (36%) are partially operational. Additionally, 70% of essential medications are unavailable. The attacks have led to the deaths of 880 healthcare workers, and around 14,000 patients are estimated to need medical evacuation.Conclusion: The occupation that began on October 7, 2023, has worsened the already strained healthcare services in Gaza, violating fundamental bioethical principles. Civilians, hospitals, ambulances, and healthcare workers have been targeted by Israel, undermining trust in international law. This ongoing human rights abuses highlights the urgent need for a global re-evaluation of agreements designed to protect human dignity and improve enforcement mechanisms.