SES TEMELLİ CÜMLE YÖNTEMİ İLE İLKOKUMA YAZMA ÖĞRETİM SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER VE BU GÜÇLÜKLERLE BAŞ ETME STRATEJİLERİNİN BELİRLENMESİ: (ŞIRNAK İLİ ÖRNEĞİ)
Ses Temelli Cümle Yöntemi İle İlkokuma Yazma Öğretim Sürecinde Karşılaşılan Güçlükler Ve Bu Güçlüklerle Baş Etme Stratejilerinin Belirlenmesi:  Şırnak İli Örneği
Yazar: Saban, Yrd. Doç. Dr. Ayten İflazoğlu; Yiğit, Vehibe
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 20 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: İlkokuma yazma öğretimi, Ana dili, Ses temelli cümle yöntemi

Bu araştırma “Ses Temelli Cümle Yöntemi” ile ilkokuma yazma öğretirken öğretmenlerin karşılaştıkları güçlükler ve bu güçlüklerle baş etme stratejilerini belirlemek amacıyla yapılmış betimsel bir çalışmadır. Araştırma 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Şırnak il sınırları içinde yer alan 31 ilköğretim okulunda görev yapan 70 birinci sınıf öğretmeni ile yürütülmüştür. Veriler öncelikle örneklem seçme yönteminin kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile seçilen 11 birinci sınıf öğretmeni ile ilkokuma yazma öğretimi sürecinde 3 ayrı görüşme yapılarak toplanmıştır. Daha sonra Şırnak ili merkez ilçesinde bulunan okullarda 59 birinci sınıf öğretmenine öğretim yılı sonunda anket uygulanmıştır. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları, “Ses Temelli Cümle Yöntemi ile Okuma Yazma öğretim Sürecinde Karşılaşılan Güçlükler ve Bu Güçlüklerle Baş Etme Stratejilerini Belirlenme Anketi” ve öğrenci tanıma formları kullanılarak toplanmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler için betimsel analiz kullanılmış, anket ve öğrenci tanıma formlarından elde edilen verilerin analizinde yüzde ve frekans hesaplamaları yapılmıştır. Sonuç olarak ana dili Türkçe olmayan çocukların devam ettiği okullarda farklı durumlardaki (hiç Türkçe bilmeyen, okulöncesi eğitim almamış ve okulöncesi eğitim almış) öğrencilerin benzer güçlükler yaşadıkları belirlenmiştir. Ana dili Türkçe olmayan çocukların devam ettiği okullarda çalışan öğretmenler öğrencilerinin okuma-yazmayı öğrenirken karşılaştıkları güçlükleri; kendini ifade edememe, kelime dağarcıklarının az olması, öğrenmelerinin zaman alması, telaffuz bozuklukları, araç gereç kullanımını bilmeme, okuduğunu anlayamama, sorulan sorulara cevap verememe, öğrendiklerini çabuk unutma şeklinde sıralamışlardır. Bu güçlüklerle baş etme yollarını ise; görsel materyalleri ağırlıklı olarak kullanma, kelime dağarcıkları geliştirici etkinlikler yapma, bireysel olarak birebir ilgilenme, sürekli tekrar yapma, şarkı, tekerleme, masal vb etkinliklere çok yer verme, konuşurken vücut dili, jest ve mimikleri çok kullanma şeklinde sıralamışlardır.

The purpose of this descriptive study is to identify the problems which teachers face while teaching basic reading and writing with sound based sentences method and defined of this problems to succeed strategy  This study has been done 70 first grade teachers from 31 schools who work in primary schools located in Şırnak in the educational year of 2008–2009  Qualitative data were obtained with 3 different discuss from a simple random sample consisting of 11 first grade teachers  Quantitative data were obtained from 59 first grade teachers working in prmary schools in Şırnak  Qualitative data were collected through the semi structured interview forms  Quantitative data were obtained by a survey  The problems which faced to learning Literacy Education Process with the Sound Based Sentences Method and defined of this problems to succeed strategy survey  and Student Identification Forms  The data obtained with interviews were analyzed by descriptive analyses  The data obtained by the surveys and student identification forms were analyzed by computing the frequencies and the percentages   Results showed that non native language is Turkish children were continuing students at schools in different situations they were experiencing similar difficulties Teachers working at the school where non native language is Turkish students attend indicated the difficulties which their students faced as that; can’t Express himself  little word knowledge  using long time for learning  pronunciation disorders  deficiency of materials  not understand from reading anything  can’t answer the question which asked him her and forgetting the learnings  Teachers working at the school where bilingual students attend explained the struggle method of this problems as that; using the visual materials  activities for learning word knowledge  individual working  continual repeating  doing some activities like sing  reading story and using of similarly sounding words in folk narratives  using body language and facial expression  etc     Keywords: Basic reading and writing  Native language  Sound based sentence method