Geleneksel Toplumlarda Erkekler “Erkeklik”lerini Nasıl Korurlar?: Var Etme ve Yeniden Üretme Süreçleri Üzerine Bir Değerlendirme
How Do Men Preserve Their “Masculinity” in Traditional Societies?: An Evaluation on the Processes of Construction and Reproduction
Yazar: Çokoğullar Bozaslan, Emel
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 85, 2025
Anahtar kelimeler: Gender and Politics ; Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset ; Masculinity,Traditional societies,Socialization,Gender ; Erkeklik,Geleneksel toplumlar,Sosyalizasyon,Toplumsal cinsiyet

Erkeklik kalıpları ve erkekliğe dair deneyimler, toplumsal ve politik olarak belirlenerek cinsiyet düzeni içerisinde işlemeye başlamaktadır. Basit çağrışımlarla alanını inşa ediyor gibi bir görünüm ortaya çıksa da aslında oldukça karmaşık işleyen iktidar ilişkileri ile karşılaşılmaktadır. Erkek olmanın şartları da doğrudan bu ilişki ağı içerisinde belirlenmekte ve yeni imgeler inşa edilerek sürecin devamlılığı sağlanmaya çalışılmaktadır. Sosyalleşme süreciyle birlikte erkeklik kalıplarını tehdit eden ya da bu kalıpların gücü ve otoritesi üzerinde olumsuz etkilerde bulunabilecek etkenler, bir bütünlük içerisinde ortaya konmaktadır. Kadınlar, yaşanması muhtemel olan bu tehdit ve güç kaybının temel nedeni olarak imlenmektedir. Kadınla kurulan ilişki biçimi, kadına yaklaşım tarzı, kadına bakış vb. şeklinde sıralanabilecek hemen her şey, eril otorite kaybına neden olabilecek etki ve potansiyele sahip görülmektedir. Geleneksel toplumlarda erkeklerin “erkeklik”lerini gösterme, kanıtlama ve yeniden üretme stratejileri gündelik yaşamın her anını ve alanını kapsayacak şekilde gerçekleşmektedir. Patriyarka, yapısal ve sembolik gelişimini koruma ve sürdürme isteğini, erkeklerin, “erkeklik”lerini özel ve kamusal alanda göstermeleri üzerinden karşılamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada da geleneksel toplumlardaki erkeklik kalıpları tanımlanmakta ve bu kalıpların kadınları, salt erkek normları içerisinde yaşamaya zorlayarak kadınların alternatif söylem geliştirmelerine engel oldukları üzerinde durulmaktadır. Kültürel ve toplumsal belirlenmişliklerin bu süreçteki rolü tartışılmakta; söz konusu bu belirlenmişliklere güç katan ritüeller, dil ve şiddet sorunsalı ele alınmakta ve “erkeklik krizi”nin gündelik yaşam içerisindeki somut anlatımı incelenmektedir.

Patterns of masculinity and experiences related to manhood are socially and politically constructed and begin to operate within the gender order. Although it may appear that the field is constructed through simple associations, in reality, it involves highly complex power relations. The conditions of being a man are directly shaped within this network of relations, with new images being constructed to maintain the continuity of this process. Along with the socialization process, factors that threaten masculinity patterns or could negatively impact the power and authority of these patterns are presented in an integrated manner. Women are signified as the primary cause of the potential threats and power loss. Nearly everything - from the way relationships with women are formed, to the approach toward women, and the perspective on women - is seen as having the potential to undermine or threaten male authority. In traditional societies, men’s strategies to demonstrate, prove, and reproduce their “masculinity” take place in every aspect of daily life. Patriarchy aims to maintain and preserve its structural and symbolic development by encouraging men to demonstrate their “masculinity” in both private and public spheres. This study defines traditional patterns of masculinity in conventional societies and emphasizes how these patterns force women to live solely within male norms, thereby hindering them from developing alternative discourses. The role of cultural and social determinisms is being discussed in this process; the rituals, language and the problematic of violence that reinforce these determinisms are examined and the “crisis of masculinity” is analyzed through its concrete manifestations in everyday life.