Seçilmiş Üstün Özellikli Melez Çilek Genotipleri İle Ebeveynlerinin Bazı Meyve Kalite Parametrelerinin Belirlenmesi
Determination of Some Quality Parameters of Parents With Selected Superior Hybrid Strawberry Genotypes
Yazar: Attar, Şule Hilal; Paydaş Kargı, Sevgi
Dergi: Bahçe, Vol. 48 No. (Özel Sayı 1) 6. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 2019
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Çilek,ıslah,SÇKM,sertlik ; Strawberry,breeding,TSS,firmness

Çilek geniş ekolojik sınırlar içerisinde adaptasyon yeteneği yüksek bir türdür. Dünyada yaklaşık 40 ülkede çilek çeşit ıslah programları yürütülmektedir. Ülkemizde ise, çilek ıslahı konusunda günümüze kadar çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri bölümüne ait laboratuvarlar ve İspanyol tipi seraların bulunduğu arazide 2016–2017 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Melezleme ıslahı programında; anne olarak ‘Rubygem’, ‘Festival’ ve ‘Amiga’ ile tozlayıcı olarak ‘Sevgi’, ‘Kaşka’ ve ‘Ebru’ çeşitlerinin melezlenmesiyle üstün özellikli 8 melez çilek genotipi elde edilmiştir. Bu çalışmanın amacı üstün özellikli 8 melez çilek genotipi ile bunların ebeveynlerinin meyve et sertliği, suda çözünebilir kuru madde miktarı, titre edilebilir asit miktarı, SÇKM/Asit Oranı ve lezzet parametrelerinin değerlendirilmesidir. Sonuç olarak ebeveyn ve genotiplerin ortalama meyve et sertlik değerleri 0.47 N ile 1.47 N arasında dağılım göstermiştir. SÇKM miktarı bakımından en yüksek değer ‘Kaşka’ çeşidinde tespit edilmiştir. Titre edilebilir asit miktarı bakımından ise, en yüksek değer (%0.50) 269 no.lu genotipte ölçülmüştür. En düşük asit miktarı %0.35 ile ‘Rubygem’ çeşidinde belirlenmiştir. Ancak, tat olgusunu belirleyen SÇKM/Asit oranının en yüksek düzeyi ‘Rubygem’ çeşidinde görülmüş olup, bunu 291 no.lu genotipin takip ettiği belirlenmiştir. Lezzet değerleri incelendiğinde, 302 no.lu genotipin bütün ebeveynlerden daha yüksek puan aldığı dikkat çekmiştir. Bütün veriler değerlendirildiğinde, 291 no.lu genotipin ebeveynlere yakın sonuçlar verdiği ve tat olarak ‘Rubygem’ çeşidine yakın olması bakımından gelecekte ümitvar bir çeşit olabileceği düşünülmektedir.

Strawberry is one of the species that have a high adaptation ability within wide ecological boundaries. Strawberry varieties breeding programs are carried out about 40 countries around the world. In our country, various studies have been carried out on strawberry breeding. This study was performed in the field of laboratories and Spanish type greenhouses of Çukurova University Horticulture Department in 2016–2017 growing season. In the breeding program; as parents ‘Rubygem, ‘Festival’ and ‘Amiga’ and as pollinators ‘Sevgi’, ‘Kaşka’ and ‘Ebru’ varieties were hybridized and superior properties were obtained eight hybrid genotypes strawberries. The aim of this study was to evaluate the 8 hybrid strawberry genotypes and their parents of fruit flesh firmness, total soluble solids (TSS), acidity, TSS/Acidity, and taste parameters. As a result, mean fruit flesh firmness values of the parents and genotypes were distributed between 0.47 N and 1.47 N. The highest value in terms of TSS amount was found in ‘Kaşka’ variety. In terms of acidity content, the highest value (%0.50) was measured in genotype 269. The lowest acid content was determined in ‘Rubygem’ cultivar (%0.35). However, the highest level of TSS/Acid ratio, which determines the taste parameter was observed in the ‘Rubygem’ variety, followed by genotype 291. When the taste values were examined, it was noted that genotype 302 scored higher than all parents. When all the data are evaluated, it is thought that genotype 291 gives close results to the parents and may be a promising variety in terms of being close to taste of the ‘Rubygem’ variety.