Farklı Bodrum Perde Duvar Konfigürasyonlarına Sahip Yapıların Burulma Düzensizliğinin Zaman Tanım Alanında Analiz Yöntemi ile Değerlendirilmesi
Evaluation of Torsional Irregularity of Structures with Different Basement Wall Configurations Using Time-History Analysis
Yazar: Çakil, Burak; Taş, Ömer Faruk; Karaton, Muhammet; Osmanlı, Ömer Faruk; İnce, Ozan; Sayın, Erkut
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 27, 2025
Anahtar kelimeler: Reinforced Concrete Buildings ; Betonarme Yapılar ; Earthquake Engineering ; Deprem Mühendisliği ; Numerical Modelization in Civil Engineering ; İnşaat Mühendisliğinde Sayısal Modelleme ; Betonarme binalar,Bodrum perde,Zaman tanım alanında analiz,Burulma düzensizliği,Dönme açısı ; Reinforced concrete buildings,Basement wall,Time history analysis,Torsional irregularity,Rotation angle

Son yıllarda meydana gelen büyük depremler yapılardaki düzensizliklerin yıkıcılığı artırdığını ortaya koymuştur. Yapıların deprem performansını olumsuz etkileyen en önemli düzensizliklerden biri burulma düzensizliğidir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) burulma düzensizliği için formüller sunmasına rağmen, doğrusal zaman tanım alanında analiz yöntemi için açık bir hesaplama yöntemi bulunmamaktadır. Bu çalışmada, farklı bodrum perde duvar konfigürasyonlarına sahip dört yapı modeli SAP2000 ile oluşturulmuş ve 11 farklı deprem kaydı altında doğrusal zaman tanım alanında analizleri yapılmıştır. TBDY-2018’de tanımlanan burulma düzensizliği katsayıları ile göreli kat ötelenmesi oranları, lineer zaman tanım alanı sonuçlarına göre her deprem kaydı için ayrı ayrı hesaplanmış; ayrıca çatı katındaki mutlak maksimum rölatif dönme açıları her deprem için ayrı ayrı karşılaştırılarak perde yerleşiminin etkileri değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, binanın üç cephesine bodrum perdesi yerleşiminin burulma düzensizliğini önemli ölçüde artırdığı ve perde bulunmayan kenara farklı konfigürasyonlarda perde eklenmesinin burulma düzensizliğini azalttığı belirlenmiştir

Recent major earthquakes have shown that structural irregularities can worse the destructive effects of seismic events. One of the most critical irregularities negatively affecting the seismic performance of buildings is torsional irregularity. Although the Turkish Building Earthquake Code (TBEC-2018) provides formulas for the torsional irregularity, it does not present a clear calculation procedure for the linear time-history analysis method. In this study, four structural models with different basement wall configurations were developed in SAP2000 and analyzed under eleven distinct earthquake records using the linear time-history analysis method. The torsional irregularity coefficients defined in TBEC-2018 were calculated for each earthquake record based on the linear time-history analysis results. Furthermore, the absolute maximum relative rotation angles at the roof level were compared for each earthquake, and the effects of basement wall placement on structural torsional behavior were evaluated. As a result of the study, it was determined that the placement of basement walls on three sides of the building significantly increased torsional irregularity, whereas adding shear walls with different configurations to the side without walls reduced the torsional irregularity.