RİSKLİ BEBEĞE SAHİP AİLELERİN SAFE ERKEN MÜDAHALE YAKLAŞIMINA KARŞI MEMNUNİYET DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ
DETERMINING THE SATISFACTION LEVELS OF FAMILIES WITH HIGH-RISK INFANTS REGARDING THE SAFE EARLY INTERVENTION APPROACH
Yazar: Başaran, Zekiye; Elbasan, Bülent
Dergi: Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. Özel sayı: II: Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi (ICER 2025), 2025
Anahtar kelimeler: Physiotherapy ; Fizyoterapi ; aile memnuniyeti,erken müdahale,PedsQL sağlık bakımı memnuniyet ölçeği,riskli bebek,safe yaklaşımı ; Early intervention,High-risk infant,Parental satisfaction,PedsQL,SAFE approach

Amaç: Riskli bebekler, doğum öncesi, sırası ve sonrasında karşılaşılan biyolojik ve çevresel faktörler nedeniyle nörogelişimsel açıdan yakından izlenmesi gereken bir gruptur. Bu bebeklerde erken müdahale programları, gelişimsel sorunların önlenmesi ve en aza indirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Güncel literatür, aile merkezli yaklaşımların hem çocuğun gelişimsel kazanımlarını hem de ebeveynlerin memnuniyetini artırdığını göstermektedir. Bu araştırmanın amacı, duyusal stratejiler, aktivite temelli motor eğitim, aile iş birliği ve zenginleştirilmiş çevre bileşenlerinden oluşan SAFE erken müdahale yaklaşımına yönelik aile memnuniyetini değerlendirmektir. Metod: Araştırmaya, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Gelişimsel Fizyoterapi ve Pediatrik Rehabilitasyon Ünitesi’ne başvurmuş ve SAFE programına dahil edilmiş 35 riskli bebeğin ailesi katılmıştır. Katılımcılardan demografik bilgi formu ile birlikte “PedsQL Sağlık Bakımı Memnuniyet Ölçeği” aracılığıyla veri toplanmıştır. Ölçek; bilgilendirme, aile katılımı, iletişim, teknik beceri, duygusal gereksinimler ve genel memnuniyet olmak üzere altı boyuttan oluşmaktadır. Veriler SPSS 24.0 paket programında tanımlayıcı istatistikler ve uygun parametrik/non-parametrik testler kullanılarak analiz edilmiştir. Demografik değişkenler ile memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişkiler, verilerin dağılım özellikleri dikkate alınarak Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 35 kişi katılmış olup, katılımcıların %77,1’i anneydi. Katılımcıların yaş ortalaması 29,4 ± 4,1 yıl olarak belirlendi. PedsQL Sağlık Bakımı Memnuniyet Ölçeğinden elde edilen genel toplam puan ortalaması 91,7 ± 8,4 idi. Alt boyutlar açısından incelendiğinde; bilgilendirme 90,5 ± 9,2, ailenin katılımı 92,3 ± 7,8, iletişim 93,1 ± 8,1, teknik beceri 94,0 ± 6,7, duygusal gereksinimler 89,7 ± 9,5 ve genel memnuniyet 91,2 ± 8,0 olarak hesaplandı. Demografik değişkenler (ebeveyn eğitim düzeyi, bebeğin yaşı, cinsiyeti) ile memnuniyet puanları arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Sonuç: SAFE erken müdahale yaklaşımı, riskli bebeklerin aileleri tarafından yüksek düzeyde memnuniyet ile değerlendirilmiştir. Bulgular, aile merkezli erken müdahale uygulamalarının güçlü yönlerini desteklemekte ve SAFE programının sürdürülebilirliği açısından olumlu geri bildirim sunmaktadır. Çalışmanın, erken müdahale hizmetlerinde aile deneyimlerini merkeze alan yaklaşımların önemini vurgulayarak literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.

Purpose: High-risk infants require close neurodevelopmental monitoring due to biological and environmental factors around birth. Early intervention programs are critical in preventing and minimizing developmental problems. Current literature indicates that family-centered approaches enhance both child developmental outcomes and parental satisfaction. This study aimed to evaluate parental satisfaction with the SAFE (Sensory Strategies, Activity-Based strategies, activity-based motor training, family collaboration, and an enriched environment. Methods: The study included families of 35 high-risk infants referred to the Developmental Physiotherapy and Pediatric Rehabilitation Unit at Gazi University Faculty of Health Sciences and enrolled in the SAFE program. Demographic information and the PedsQL Healthcare Satisfaction Scale were used for data collection. The scale consists of six subdomains: information, family involvement, communication, technical skills, emotional needs, and overall satisfaction. Data were analyzed using SPSS 24.0 with descriptive statistics and appropriate parametric/non-parametric tests. Relationships between demographic variables and satisfaction levels were examined using Spearman correlation, considering data distribution characteristics. Results: Among participants, 77.1% were mothers, and the mean age of caregivers was 29.4 ± 4.1 years. The overall mean score of the PedsQL Healthcare Satisfaction Scale was 91.7 ± 8.4. Subdomain scores were: information 90.5 ± 9.2, family involvement 92.3 ± 7.8, communication 93.1 ± 8.1, technical skills 94.0 ± 6.7, emotional needs 89.7 ± 9.5, and overall satisfaction 91.2 ± 8.0. No significant relationship was found between demographic variables (parental education level, infant age, gender) and satisfaction scores (p>0.05). Conclusion: The SAFE early intervention approach was evaluated by families of high-risk infants as satisfactory. Findings support the strengths of family-centered early intervention practices and provide positive feedback on the sustainability of the SAFE program. This study highlights the importance of incorporating family experiences into early intervention services and is expected to contribute to the literature on family-centered approaches.