Yazma Eğitiminde Süreç, Tür ve Süreç-Tür Temelli Yaklaşımların Kullanımları
Yazma Eğitiminde Süreç, Tür ve Süreç-Tür Temelli Yaklaşımların Kullanımları
Yazar: Özdemir, Osman
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Yazma Eğitimi,Süreç Temelli Yazma,Tür Temelli Yazma

Bu çalışmanın amacı; süreç, tür ve süreç-tür temelli yazmayaklaşımlarının kullanım alanlarını ve Türkçe eğitimi açısından ne şekildekullanılabilecekleri hususunu ele almaktır. Bu doğrultuda ilk olarak 20.yüzyılın başlarından itibaren başlamak suretiyle tarihsel perspektiften yazmaeğitimine yönelik yaklaşımlar ele alınmıştır. Ardından günümüzde etkin olarakkullanılan süreç ve tür temelli yaklaşımların sağladığı avantajlar vesınırlılıklar ortaya koyulmuştur. Böylece teorik bir çerçeve çizilmesi amaçlanmıştır.Süreç temelli yaklaşımın bireylerin yaratıcı düşünmelerini, kendilerini dahaetkili bir şekilde ifade etmelerini ve zihinsel becerilerini daha fazlakullanmalarını teşvik ettiği görülmektedir. Buna karşın tür temelli yazmayaklaşımı ise yazı türlerine yönelik daha fazla bilgi içeren, öğrencilere hazırşablonlar sunarak daha kolay yazmalarına yardımcı olan ve alan yazında ilgilitürlerin başarılı örneklerini incelemeyi sağlayan bir yapıdadır. Sonuç olaraköğretmenlerin bu iki yaklaşımın temel özelliklerini bilerek avantajlı olduklarınoktalarda bir arada ya da dönüşümlü olarak kullanılması gerektiğindenhareketle bu iki yöntemin bir arada kullanımına yönelik örnekler öneri olaraksunulmuştur. Bunlardan ilki iki yaklaşımın yazmaya yönelik kazanımlarınyapısına göre dönüşümlü olarak kullanılmasıdır. İkinci çeşit olarak ise türtemelli yaklaşımın süreç temelli yaklaşımın öncüsü olarak kullanıldığısüreç-tür temelli yazma öğretimi yer almaktadır. Süreç-tür temelli yaklaşımdatür temelli bir yaklaşımın metin incelemeleri ve örnek okumaları ile bilgi vebeceri kazanan öğrenci, daha sonra süreç temelli yaklaşımın yaratıcıetkinlikleri ile yazma becerisini geliştirmektedir.

Bu çalışmanın amacı; süreç, tür ve süreç-tür temelli yazmayaklaşımlarının kullanım alanlarını ve Türkçe eğitimi açısından ne şekildekullanılabilecekleri hususunu ele almaktır. Bu doğrultuda ilk olarak 20.yüzyılın başlarından itibaren başlamak suretiyle tarihsel perspektiften yazmaeğitimine yönelik yaklaşımlar ele alınmıştır. Ardından günümüzde etkin olarakkullanılan süreç ve tür temelli yaklaşımların sağladığı avantajlar vesınırlılıklar ortaya koyulmuştur. Böylece teorik bir çerçeve çizilmesi amaçlanmıştır.Süreç temelli yaklaşımın bireylerin yaratıcı düşünmelerini, kendilerini dahaetkili bir şekilde ifade etmelerini ve zihinsel becerilerini daha fazlakullanmalarını teşvik ettiği görülmektedir. Buna karşın tür temelli yazmayaklaşımı ise yazı türlerine yönelik daha fazla bilgi içeren, öğrencilere hazırşablonlar sunarak daha kolay yazmalarına yardımcı olan ve alan yazında ilgilitürlerin başarılı örneklerini incelemeyi sağlayan bir yapıdadır. Sonuç olaraköğretmenlerin bu iki yaklaşımın temel özelliklerini bilerek avantajlı olduklarınoktalarda bir arada ya da dönüşümlü olarak kullanılması gerektiğindenhareketle bu iki yöntemin bir arada kullanımına yönelik örnekler öneri olaraksunulmuştur. Bunlardan ilki iki yaklaşımın yazmaya yönelik kazanımlarınyapısına göre dönüşümlü olarak kullanılmasıdır. İkinci çeşit olarak ise türtemelli yaklaşımın süreç temelli yaklaşımın öncüsü olarak kullanıldığısüreç-tür temelli yazma öğretimi yer almaktadır. Süreç-tür temelli yaklaşımdatür temelli bir yaklaşımın metin incelemeleri ve örnek okumaları ile bilgi vebeceri kazanan öğrenci, daha sonra süreç temelli yaklaşımın yaratıcıetkinlikleri ile yazma becerisini geliştirmektedir.