Nozul Soğutma Sisteminde Verimliliğin Arttırılmasına Yönelik Bir Araştırma
A Research on Increasing Efficiency in Nozzle Refrigeration System
Yazar: Aktaş, Mustafa; Deniz, Zafer; Güven, Yaren; Durak, Veysel; Ulular, Merve; Gökben, Deniz
Dergi: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, Vol. 11 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Pouring,core production,nozzle,refrigeration system,hot-box crate ; Döküm,maça üretimi,nozul,soğutma sistemi,hot-box sandık

Endüstri tarihinin en eskilerinden biri olan döküm, kum kalıplama ve metal ergitme olarak iki ana prosedürden oluşur. Döküm işlemi temel olarak sıvı metalin nihai parça için istenen geometride boşluk içeren bir kalıba dökülmesinden meydana gelir. Maça, parçanın içerisindeki boşlukları oluşturan kalıbın bir kısmı veya dökümün içinden geçen delik olarak tanımlanır. Mikserde asit ve reçine ile kürleşen kum, maça makinesindeki kum haznesine alınarak 2-6 bar arası hava basıncında nozullar aracılığı ile sandık içerisine püskürtülür. Sandık içerisindeki maça pişirme işlemi esnasında nozul ve çevresinin etkin soğutulamaması, nozullardan püskürtülen kumun katılaşıp tıkanmasına sebep olur. Oluşan bu tıkanma sonucunda kesitin daralması ile kum akışı bozulmakta ve verimlilik azalarak üretim kalitesine olumsuz yönde etkilenmektedir. Mevcut sistemde maça sandıklarındaki nozulların soğutulması için şebeke suyu kullanılmakta olup, kullanılan su soğutma işleminden sonra 35°C kadar ısınıp rögara atık su olarak aktarılmaktadır. Yaz aylarında yükselen su sıcaklığı ile nozul uçlarındaki artan tıkanmalar sonucunda soğutma sistemi için daha fazla su kullanılmakta, bu da su israfına ve maliyet artışına sebebiyet vermektedir. Bu çalışmada, kapalı çevrim su sirkülasyon sistemi ve R134a soğutucu akışkanlı mekanik buhar sıkıştırmalı soğutma sistemi tasarlanarak tasarım analiz edilmiştir. Yeni tasarım ile bir maça sandığında yıllık 51.935,77 TL kazanç sağlanarak, bu kapsamda su israfının azaltılmasına yönelik yeni bir metot ortaya konmuştur.

Pouring, one of the oldest in industria lhistory, consist of two main procedures, sand molding and metal melting. The pouring process basically consist of pouring the liquid metal into a mold with a cavity in the desired geometry for the final component. The core is defined as the part of the mold that creates the cavities in the part or the hole that goes through the pouring. The sand, which is cured with acid and resin in the mixer, is taken into the sand chamber in the core machine and sprayed into the crate through nozzles at an air pressure of 2-6 bar. The ineffective cooling of the nozzle and its surroundings during the core cooking process in the crate, causes the sand sprayed from the nozzles to solidify and blockage. As a result of this blockage, with the narrowing of the section, the sand flow is disrupted and the productivity decreases, negatively affecting the production quality. Mains water is used in the existing system to cool the nozzles in the core crates and after the cooling process the water used is heated up to 35°C and transferred to the manhole as waste water. As a result of the rising water temperature in the summer months and the increasing blockages at the nozzle tips, more water is used for the cooling system, which leads to water waste and increased costs. In this study, closed loop water circulation system and mechanical vapor compression refrigeration system with R134a refrigerant were designed and analyzed. With the new design, an annual saving of 51,935.77 TL was achieved in a core crate, and in this context, a new method was put forth to reduce water waste.