ÇOK KUŞAKLI YAŞAM ALANLARI: KONUT TASARIMINA GÜNCEL BİR BAKIŞ
MULTIGENERATIONAL LIVING SPACES: A CONTEMPORARY PERSPECTIVE ON HOUSING DESIGN
Yazar: Kavaz Altun, İmran; Karabekir, Güler
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Interior Architecture ; İç Mimarlık ; Çok Kuşaklı Konut,Konut Tasarımı,Kullanıcı Gereksinimleri ; Multi- Generational Housing,Housing Design,User Needs

Dünya genelinde nüfusun yaşlanması, ortalama yaşam sürelerinin uzaması, göçler ve özellikle ekonomik sorunlar gibi birçok faktör, insanların yaşam biçimlerini etkilemektedir. Söz konusu sebeplerle birincil dereceden aile bağı olan üyelerle birlikte yaşama fikrine dair olumlu yaklaşım giderek artmaktadır. Ancak ülkemizdeki mevcut konut stoğu genel olarak çekirdek ailenin yaşayabileceği konut ideali üzerinden tasarlanan ve üretilen konutlar olup çok kuşaklı yaşama dair artan ihtiyaca cevap verecek nitelikte değildir. Bu çalışmanın amacı giderek tercih edileceği düşünülen çok kuşaklı konut tasarımına ilişkin kullanıcı gereksinimleri üzerine bir analiz yapmak ve çok kuşaklı konut uygulamalarında dikkat edilmesi gereken parametreleri belirlemektir. Farklı nesillerin bir arada yaşadığı konutların tasarımında kullanıcı gereksinimleri göz önünde bulundurularak belirlenen parametreler özelinde seçilen örnekler üzerinden vaka analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda konut tasarımında özellikle esneklik ve adaptasyon parametresi dikkate alınarak tasarım yapıldığında, bu tür yaşam alanlarının kullanıcıları için daha uzun süreli ve etkili bir yaşam çözümü sunacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca çok kuşaklı konut tasarımının kullanıcı gereksinimleri bağlamında güçlü ve zayıf yönlerine değinilirken, bu alanların bireysel, ailevi ve toplumsal düzeyde sunduğu faydalar da ortaya koyulmuştur.

Globally, many factors such aspopulation aging increased life expectancy, migration and particularly economic challanges are reshaping lifestyles. As a result, there is a growing positive inclination toward living with immediate family members under one roof. However, the existing housing stock in Turkey has predominantly been designed and produced in line with the ideal of the nuclear family residence, and therefore remains insufficient in meeting the increasing demand for multigenerational living. The aim of this study is to conduct an analysis on user requirements regarding multi-generational housing design, which is thought to be increasingly preferred, and to determine the parameters to be considered in multi-generational housing applications. Case studies were conducted on selected examples, specifically on the parameters determined by considering user requirements in the design of houses where different generations live together. The findings reveal that incorporating flexibility and adaptability as primary parameters in housing design provides longer-term and more effective living solutions for users. Furthermore, the study discusses the strengths and weaknesses of multigenerational housing in the context of user requirements, while also highlighting the benefits such spaces can offer at individual, familial, and societal levels.