Katı Biyogaz Atığı Uygulamalarının Sorgum ve Sorgum x Sudanotu Melezi Bitkilerinde Yem Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkileri
The Effects of Solid Biogas Residue Applications on Forage Yield and Quality in Sorghum and Sorghum x Sudanense Hybrid Plants
Yazar: Kara, Emre; Sürmen, Mustafa; Erdoğan, Hörünaz
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Biyogaz atığı,organik gübre,sorgum,yem kalitesi ; Biogas residue,Organic fertilizer,sorghum,forage quality

Dünyada artış gösteren susıkıntısı ve çevre kirliliği insanları üretim yaparken alternatif seçenekleredoğru yönlendirmektedir. Bu alternatiflerin özellikle çevreci ve sürdürülebilirolması hem bizi hem de doğayı daha sağlıklı kılacaktır. Bu kapsamda su kullanımetkinliği en yüksek düzeyde olan bitkilerden biri olan sorgum ve katı biyogazfermentasyon atığı gübresi çalışmanın ana materyallerini oluşturmaktadır.Çalışmada sorgum bitkisinin (Sorghumbicolor L. Moench) Rox çeşidi kullanılırken sorgum-sudanotu melezinde (Sorghum bicolor x Sorghumsudanense Mtapf)Gözde-80 çeşidi kullanılmıştır. Çalışma 2018 yaz üretim sezonunda Aydınekolojik koşullarında  yürütülmüş ve 5farklı katı biyogaz dozu (0, 500, 1000, 1500, 2000 kg da-1)uygulaması dışında herhangi bir kimyasal gübreleme  uygulanmamıştır. Araştırma 3 tekerrürlüolarak yürütülmüş olup Nisan ayı içinde ekimi Ağustos ayında da biçim işlemigerçekleştirilmiştir. Çalışma neticesinde kuru ot verimi, bitki boyu, yapraksayısı, gibi verim ve verim öğelerinin yanında ham protein oranı, ADF, NDF veADL gibi kalite parametreleri de incelenmiştir. Bu ölçümlerin ardından hamprotein verimi ve nispi yem değeri hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Sonuçlarincelendiğinde her iki bitkinin de gübre dozlarına tepkileri farklı olurken gübreuygulamalarının olumlu etkileri olduğu ancak belirli bir doz önerisindebulunulamayacağı görülmektedir.

The increasing water shortage and environmentalpollution in the world directs people towards alternative options in agriculturalproduction. These alternatives, especially environmental and sustainable, willmake us and nature more healthy. In this context, sorghum plant which is one ofthe plants with highest water usage efficiency and solid biogas fermentation residuemanure are the main materials of the study. Rox cultivar of sorghum plant (Sorghum bicolor L.)  and Gözde-80 cultivar sorghum-sudanense hybrid(Sorghum bicolor x Sorghum sudanenseMtapf).was used in the study,  The studywas carried out in Aydın ecological conditions in the summer season of 2018 andno chemical fertilization was applied to the land except 5 different doses ofsolid biogas residue (0, 500, 1000, 1500, 2000 kg da-1). Theresearch was carried out with 3 replications. Seeds was sown in April andmowing was done in August. At the end of the study, yield and yield componentssuch as hay yield, plant height, number of leaves, crude protein content, ADF,NDF and ADL quality parameters were measured. Following these measurements,crude protein yield and relative feed value calculations were performed. Whenthe results were examined, it was revealed that the responses of both plants tofertilizer doses were different, however, a certain dose cannot be recommended.