OSMANLI DEVLETİ'NDE BOLŞEVİZM ALGISI ve BOLŞEVİK TESİRLER
Perception of Bolshevism and Its Influences in the Ottoman State
Yazar: Baytal, Yaşar
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: Anadolu Basını,Bolşevik Devrimi,Mustafa Kemal Paşa,Sakarya Savaşı,Osmanlı Basını. ; Anatolian Press,Bolshevik Revolution,Mustafa Kemal Pasha,Sakarya Battle,Ottoman Press.

1917 Bolşevik Devrimi, Rusya’nın bir iç meselesi olarak doğmuş ve zamanla birçok devleti derinden etkilemiştir. Savaşın başından itibaren Rusya’daki genel durum hakkındaki bilgilere yer veren Osmanlı basını, Devrimin çıkışıyla birlikte Rusya’daki iç durumla daha yakından ilgilenmeye başlamıştır. Ancak basın, olayları bütüncül bir yaklaşımla ele almaktan ziyade sulh ve Osmanlı-Rus ilişkileri çerçevesindeki değerlendirmelere daha çok yer vermiştir. Bu durum, Rusya’daki Devrimin temel ideolojisinin anlaşılmasını güçleştirmiştir. İşgale karşı ulusal direnişin başlamasıyla birlikte Bolşeviklerin Anadolu’ya ilgisi giderek artmıştır. İşgalcilere karşı direnen Türk ulusalcıları için Bolşevik yardımlar, kritik öneme sahiptir. Bu yüzden Bolşevik yönetimle iyi ilişkiler kurulmak istenmiştir. Bu süreçte Anadolu’da sola yatkın davranışlar, Bolşeviklerin de etkisiyle yayılma imkânı bulmuştur. Ancak Bolşevik düşünceyi gayrı milli bulan Mustafa Kemal Paşa, bu tür davranışların Anadolu’da vücut bulmasına izin vermemiştir. Bolşeviklerle olan ilişkiler, iki müstakil devletin ittifak esasları çerçevesinde yürütülmesine özen gösterilmiştir.Bu çalışmada Bolşevik Devrimin Osmanlı Devleti üzerinde bıraktığı tesirler üzerinde durulmuştur. Bu tesirlerin, işgal dönemi İstanbul ve Anadolu’daki yansımaları ayrı ayrı ele alınmış; Bolşevik düşüncesinin etkisi ve kapsamı değerlendirilmeye çalışılmıştır. İşgale karşısında Anadolu’da ulusal direnişin başlamasıyla birlikte Bolşeviklerin Anadolu’ya yönelmesinin temel nedenleri yine bu çalışmada ele alınmıştır. Anadolu’daki bağımsızlık mücadelesinin yankıları sürerken Bolşeviklerin Anadolu’daki faaliyetleri ve sonuçları üzerinde durularak Sakarya Savaşına kadar Türk-Bolşevik ilişkilerinin genel seyri hakkında genel değerlendirmeler yapılmıştır.

Emerging as an internal issue in Russia, the 1917 Bolshevik Revolution deeply. affected many states over time. The Ottoman press, which covered information about the general situation in Russia from the beginning of the war, began to be more involved in the internal situation in Russia with the outbreak of the Revolution. However, the press gave more space to evaluations within the framework of peace and Ottoman-Russian relations rather than dealing with the events with a holistic approach, making it difficult to perceive the underlying ideology of the Revolution in Russia.With the intensification of the national resistance, Bolshevik interest in the Anatolia increased day by day. The aids provided by the Bolsheviks were critically important for Turkish Nationalists who resisted to the invaders. Therefore, they aimed to establish good relations with the Bolshevik government. In this process, left-leaning behaviors in Anatolia found the opportunity to spread under the influence of the Bolsheviks. However, Mustafa Kemal Pasha, who found Bolshevik thought to be non-national, did not allow such behaviors to be embodied in Anatolia. Care was taken to conduct the relations with the Bolsheviks within the framework of the alliance of the two independent states.This study focuses on the effects the Bolshevik Revolution on the Ottoman State. The reflections of these influences in Istanbul and Anatolia during the occupation period are evaluated separately, with a special emphasis on the impact and scope of Bolshevik thought. The study also dwells on the causes of the Bolshevik involvement in the Anatolia with the onset of the Turkish national resistance to the invasion. Activities of the Bolsheviks in Anatolia as well as their effects are analyzed with emphasis on the general course of Turkish-Bolshevik relations until the Battle of Sakarya.