KONUT BALONLARININ OLUŞUMUNDA FED'İN ROLÜ VE KÜRESEL KRİZDEN ÇIKARTILACAK BAZI DERSLER
KONUT BALONLARININ OLUŞUMUNDA FED'İN ROLÜ VE KÜRESEL KRİZDEN ÇIKARTILACAK BAZI DERSLER
Yazar: Eraslan, Cemil; Bayraktar, Yüksel
Dergi: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Vol. 62 No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Konut Balonu, Morgage Krizi, Finansal Kriz, FED

ABD menşeli finansal krizin temelinde Amerikan bankalarının dağıttığı ölçüsüz konut kredileri ve buna bağlı olarak konut fiyatlarında yaşanan aşırı artışlar yatmaktadır. Bu noktada özellikle, Amerikan bankalarının alt gelir gruplarına yönelik olarak 2000'li yılların başından itibaren açmış olduğu yüksek riskli konut kredilerinin (sub-prime mortgage) geri dönüşünde yaşanan sıkıntılar etkili olmuştur. Konut sektörüne yönelik olarak denetimsiz ölçüde sağlanan yüksek kredi politikasında, FED'in 2001-2005 döneminde politika faiz oranlarını düşürerek izlediği gevşek para politikasının büyük bir rolü olduğu ileri sürülebilir. Çünkü FED'in faiz oranlarını düşürmesi sonucunda, tüm finans kurumlarının elinde aşırı fon fazlası oluşmuştur. Finansal kurumların fon fazlaları ise, yüksek getiri vadeden konut kredilerine ve ikincil piyasalarda alım-satıma konu olan mortgage fonlarına yönelmiştir. Böylece mortgage fonlarının menkul kıymetleştirilmesi (securitization) sonucunda, konut fiyatları 2003-2006 döneminde aşırı ölçüde artmıştır. Konut balonlarının oluşmasına yol açan bu süreç, 2006 yılında konut fiyatlarının düşmeye başlaması ve sorunlu (toxic) mortgage kredilerinin ortaya çıkması ile tersine dönmüştür. Bu çerçevede çalışmanın amacı, FED'in küresel kriz öncesinde izlediği para politikalarının, ABD'de konut balonlarının ve finans piyasalarında yaşanan menkul kıymetleştirme olgusunun oluşumu üzerindeki etkisini ortaya koymaktır.

ABD menşeli finansal krizin temelinde Amerikan bankalarının dağıttığı ölçüsüz konut kredileri ve buna bağlı olarak konut fiyatlarında yaşanan aşırı artışlar yatmaktadır. Bu noktada özellikle, Amerikan bankalarının alt gelir gruplarına yönelik olarak 2000'li yılların başından itibaren açmış olduğu yüksek riskli konut kredilerinin (sub-prime mortgage) geri dönüşünde yaşanan sıkıntılar etkili olmuştur. Konut sektörüne yönelik olarak denetimsiz ölçüde sağlanan yüksek kredi politikasında, FED'in 2001-2005 döneminde politika faiz oranlarını düşürerek izlediği gevşek para politikasının büyük bir rolü olduğu ileri sürülebilir. Çünkü FED'in faiz oranlarını düşürmesi sonucunda, tüm finans kurumlarının elinde aşırı fon fazlası oluşmuştur. Finansal kurumların fon fazlaları ise, yüksek getiri vadeden konut kredilerine ve ikincil piyasalarda alım-satıma konu olan mortgage fonlarına yönelmiştir. Böylece mortgage fonlarının menkul kıymetleştirilmesi (securitization) sonucunda, konut fiyatları 2003-2006 döneminde aşırı ölçüde artmıştır. Konut balonlarının oluşmasına yol açan bu süreç, 2006 yılında konut fiyatlarının düşmeye başlaması ve sorunlu (toxic) mortgage kredilerinin ortaya çıkması ile tersine dönmüştür. Bu çerçevede çalışmanın amacı, FED'in küresel kriz öncesinde izlediği para politikalarının, ABD'de konut balonlarının ve finans piyasalarında yaşanan menkul kıymetleştirme olgusunun oluşumu üzerindeki etkisini ortaya koymaktır.