Türkiye Türkçesinde Kapalı Gövde Örnekleri
Closed Stem Examples in Turkey Turkish
Yazar: Balyemez, Sedat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi No. 63, 2018
Anahtar kelimeler: Word derivation,closed stem,closed morphemes,Turkish Language Reform ; Kelime türetme,kapalı gövde,kapalı biçim birim,Türk Dil Devrimi

GünümüzTürkiye Türkçesinde yaygın olarak kullanılan bazı kelimelerin morfolojikyapısını ilk bakışta çözümlemek zordur. Özellikle kök veya ek bakımından arkaik unsur içeren kelimelerinmorfolojisi ancak etimolojik araştırmalarla açıklanabilmektedir. Yeni kelimetüretirken dil bilgisi kurallarına uyulmaması da morfolojisi açık olmayanyapılar ortaya çıkarmaktadır. Çözümlenebilmesi art zamanlı bazı araştırmalar gerektiren dil birimleri“kapalı biçim birim” olarak adlandırılmaktadır. Yapısı hemen çözümlenemeyenkelimeler de bir çeşit kapalı biçim birimdir. Kök, gövde ve kelime arasındamorfolojik, semantik ilişki yoksa veya bu ilişki zayıflamışsa kelimeninyapısını çözümlemek zorlaşmaktadır. Sıkça kullanılan ancak yapı veya anlambakımından yeterince açık olmayan kelimeler, yapı bilgisi öğretimini dezorlaştırmaktadır. Bu çalışmada kökü ve son şekli açık olan ancak ara yapısıtam olarak belirli olmayan kelimeler üzerinde durulacaktır. Söz konusu arayapılar, “kapalı gövde” olarak adlandırılacak ve bu kapalı gövdelerin yapısı,anlamı açıklanacaktır. Çalışma, gövdesi kapalı olan kelimelerle sınırlıdır,diğer kapalı birimler üzerinde durulmayacaktır. Mesela becerikli, olumlukelimeleri ve bu kelimelerin kökleri olan becer-, ol- fiilleri bugün tek başınakullanılmaktadır ama gövde niteliğindeki becerik, olum kelimeleri bugün tekbaşına kullanılmamaktadır. Çalışmanın konusunu, tek başına yaygın olarakkullanılmayan bu “kapalı gövde”ler oluşturmaktadır.

Morphological analysis of some commonly used wordsin Turkish today cannot be easily done. Especially the morphology of the wordswith root or affix archaic can be explained by the etymological researches. Thefact that the rules of linguistic knowledge are not observed while deriving newwords also reveals structures that morphology is not clear. Morphemes thatrequire diachronic research to explain are called “closed morphemes”.Morphological analysis of words that cannot be done immediately is a kind ofclosed morphemes. If there is no morphological, semantic relationship betweenroot, stem, and word or if this relationship is weakened, it is difficult toperform morphological analysis of the word. Words that frequently used but arenot clear enough in terms of morphology or semantics make it difficult to teachmorphology. This study will focus on words whose root and derived form is openbut whose intermediate structure cannot be easily analyzed.  These intermediate forms will be called“closed stem” and the morphological structure and meaning of the closed stemswill be explained. The work is limited to words whose stem is closed. It willnot be focused on other closed morphemes. For example, becerikli, olumlu wordsand the roots of these words (becer-, ol- verbs) are used as independent today.But the becerik, olum which has stems of these words, is not used as anindependent word today. The subject of the study is these “closed stem” whichare not widely used as an independent word today.