Yargı Kararları Çerçevesinde İşyerinde Psikolojik Tacizin İspatı
Yargı Kararları Çerçevesinde İşyerinde Psikolojik Tacizin İspatı
Yazar: Tiritoğlu Ersoy, Hatice Hilal
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Labour and Social Security Law ; İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ; Psikolojik Taciz,İşyerinde Psikolojik Taciz,Mobbing,İspat Yükü,Yaklaşık İspat,Psikolojik Tacizin İspatı,Yargı Kararları,İş Hukuku

İşyerinde psikolojik taciz (mobbing), genel olarak, bir işçinin, işveren, işveren vekili veya diğer işçiler tarafından; rahatsız edici, ahlaka aykırı, sistematik ve sürekli nitelikteki söz ve davranışlarla hedef alınması suretiyle, onur ve saygınlığının zedelenmesine yol açan bir süreçtir. Mağdurun mesleki itibarına ve psikolojik bütünlüğüne zarar veren, işyerindeki konumunu sarsan bu tür eylemler, çalışma ortamını katlanılmaz hâle getirmekte ve bir çeşit psikolojik terör niteliği taşımaktadır. Günümüzde psikolojik taciz, çalışma hayatında sıklıkla karşılaşılan ciddi bir risk unsurudur. Bu tür davranışlara maruz kalan işçilerin yalnızca ruhsal değil, bedensel sağlıkları da zarar görmekte; sosyal ilişkileri, iş verimlilikleri ve ekonomik durumları olumsuz etkilenmektedir. Sonuç olarak, psikolojik tacize uğrayan işçinin kişilik hakları, sağlığı ve mesleki geleceği ciddi şekilde zarar görmekte; bu durum yalnızca mağduru değil, işyeri ortamını ve dolaylı olarak toplumsal yapıyı da olumsuz yönde etkilemektedir. Psikolojik tacizi daha karmaşık hale getiren bir diğer husus ise, bu tür eylemlerin ispatının oldukça güç olmasıdır. Taciz davranışlarının, çoğu zaman gizli, dolaylı ve süreklilik arz eden bir biçimde gerçekleşmesi nedeniyle, mağdur hem bu eylemleri hem de eylemlerle uğradığı zarar arasındaki illiyet bağını ortaya koymakta ciddi zorluklar yaşamaktadır. Bu bağlamda, psikolojik tacizin tespiti ve önlenmesi bakımından ispat süreci, belirleyici bir işlev üstlenmektedir. Çalışmamızda, “Yargı Kararları Çerçevesinde İşyerinde Psikolojik Taciz” konusu ele alınmıştır. Bu doğrultuda öncelikle, psikolojik taciz kavramının tanımı ve terminolojisine yer verilmiş; hukuki çerçevenin belirlenebilmesi amacıyla ilgili yasal düzenlemeler ile yargı içtihatları değerlendirilmiştir. Ardından, psikolojik tacizin ispatına ilişkin olarak, ispat kavramı, ispat yükünün dağılımı, delil türleri ve bunların değerlendirilmesine ilişkin ölçütler, yargı kararları ışığında ayrıntılı biçimde incelenmiştir.

İşyerinde psikolojik taciz (mobbing), genel olarak, bir işçinin, işveren, işveren vekili veya diğer işçiler tarafından; rahatsız edici, ahlaka aykırı, sistematik ve sürekli nitelikteki söz ve davranışlarla hedef alınması suretiyle, onur ve saygınlığının zedelenmesine yol açan bir süreçtir. Mağdurun mesleki itibarına ve psikolojik bütünlüğüne zarar veren, işyerindeki konumunu sarsan bu tür eylemler, çalışma ortamını katlanılmaz hâle getirmekte ve bir çeşit psikolojik terör niteliği taşımaktadır. Günümüzde psikolojik taciz, çalışma hayatında sıklıkla karşılaşılan ciddi bir risk unsurudur. Bu tür davranışlara maruz kalan işçilerin yalnızca ruhsal değil, bedensel sağlıkları da zarar görmekte; sosyal ilişkileri, iş verimlilikleri ve ekonomik durumları olumsuz etkilenmektedir. Sonuç olarak, psikolojik tacize uğrayan işçinin kişilik hakları, sağlığı ve mesleki geleceği ciddi şekilde zarar görmekte; bu durum yalnızca mağduru değil, işyeri ortamını ve dolaylı olarak toplumsal yapıyı da olumsuz yönde etkilemektedir. Psikolojik tacizi daha karmaşık hale getiren bir diğer husus ise, bu tür eylemlerin ispatının oldukça güç olmasıdır. Taciz davranışlarının, çoğu zaman gizli, dolaylı ve süreklilik arz eden bir biçimde gerçekleşmesi nedeniyle, mağdur hem bu eylemleri hem de eylemlerle uğradığı zarar arasındaki illiyet bağını ortaya koymakta ciddi zorluklar yaşamaktadır. Bu bağlamda, psikolojik tacizin tespiti ve önlenmesi bakımından ispat süreci, belirleyici bir işlev üstlenmektedir. Çalışmamızda, “Yargı Kararları Çerçevesinde İşyerinde Psikolojik Taciz” konusu ele alınmıştır. Bu doğrultuda öncelikle, psikolojik taciz kavramının tanımı ve terminolojisine yer verilmiş; hukuki çerçevenin belirlenebilmesi amacıyla ilgili yasal düzenlemeler ile yargı içtihatları değerlendirilmiştir. Ardından, psikolojik tacizin ispatına ilişkin olarak, ispat kavramı, ispat yükünün dağılımı, delil türleri ve bunların değerlendirilmesine ilişkin ölçütler, yargı kararları ışığında ayrıntılı biçimde incelenmiştir.