DİŞETİ İLTİHAPLI VE PERİODONTAL SAĞLIKLI BİREYLERDE TÜKÜRÜK KORTİZOL VE ALGILANAN STRES DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
DİŞETİ İLTİHAPLI VE PERİODONTAL SAĞLIKLI BİREYLERDE TÜKÜRÜK KORTİZOL VE ALGILANAN STRES DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Göktürk, Özge; Uçan Yarkaç, Fatma; Özelçi, Ferhat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Dentistry ; Diş Hekimliği ; stres,periodontal hastalık

Amaç: Psikososyal faktörler periodontal hastalık için önemli bir risk faktörüolarak tanımlanır, konak direncini değiştirerek ve endokrin dengesizliklereneden olarak periodontal dokuları etkileyebilir. Bu çalışmada algılanan stresinve strese bağlı hormon düzeyiyle periodontal durum arasındaki ilişkisinindeğerlendirilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 42 gingivitisli ve 30 periodontal olarak sağlıklı, toplam 72birey dahil edildi. Hastaların klinik ve radyolojik periodontal değerlendirmesiyapıldı. Stres düzeyleri tükürük kortizol seviyesi ve Cohen Algılanan StresÖlçeği (ASÖ-10) değerleri kullanılarak incelendi. Bireylerin tükürüktekikortizol seviyesi ELİSA yöntemi kullanılarak ölçüldü. Elde edilen verilerp<0.05 anlamlılık düzeylerine göre istatistiksel olarak analiz edildi.Bulgular: Sosyodemografik veriler değerlendirildiğinde fırçalamasıklığının kontrol grubunda daha yüksek olduğu görüldü (p<0.05). Periodontalolarak sağlıklı gruptaki tükürük kortizol seviyesi ve ASÖ-10 skorları,gingivitis grubuna kıyasla daha düşüktü (p<0.05). Tükürük kortizol seviyesive algılanan stres ölçeği skorları ile periodontal klinik parametreler arasındapozitif korelasyon gözlendi.Sonuç: Gingivitisli bireylerde daha yüksek stres seviyesi görülmektedir.Çalışmamızın sonuçları dahilinde stres ile periodontal hastalık arasındapozitif bir ilişki olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, stres ve periodontalhastalık arasındaki ilişkiyi açıklamak için daha ileri araştırmalara ihtiyaçvardır. Anahtar Kelimeler: stres, periodontal hastalık,kortizol Evaluationof salivary cortisol levels and perceived stress levels in gingivitis andperiodontal healthy individuals AbstractAim:Psychosocial factors are identified as an important risk factor for periodontaldisease, affecting periodontal tissues by altering host resistance andendocrine imbalances. At present study, there was aimed to appraise therelationship between perceived stress scale and stress hormone level andperiodontal status.Materialand Methods: There was included the total of 72 individuals, 42subjects with gingivitis and 30 periodontal healthy subjects in this study.Clinical and radiological periodontal evaluation of all participants wereperformed. Stress levels were assessed using salivary cortisol level andCohen's Perceived Stress Scale (PSS-10) scores. Salivary cortisol level wasmeasured using by ELISA method. The data were analyzed statistically accordingto p <0.05 significant levels.Results: Whenthe sociodemographic data were compared, no statistical difference was foundbetween the groups (p >0.05). Salivary cortisol level and PSS-10 scores inperiodontal healthy subjects were lower than subjects with gingivitis (p<0.05). There was a positive correlation between salivary cortisol level andperceived stress scale scores and periodontal clinical parameters.Conclusion:Therewere higher levels of stress in individuals with gingivitis. According to thepresent study might mention that there is a positive relationship betweenstress and periodontal disease. However, the further investigations are neededto explain the relationship between stress and periodontal disease.Keywords:stress, periodontal disease, cortisol

Amaç: Psikososyal faktörler periodontal hastalık için önemli bir risk faktörüolarak tanımlanır, konak direncini değiştirerek ve endokrin dengesizliklereneden olarak periodontal dokuları etkileyebilir. Bu çalışmada algılanan stresinve strese bağlı hormon düzeyiyle periodontal durum arasındaki ilişkisinindeğerlendirilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 42 gingivitisli ve 30 periodontal olarak sağlıklı, toplam 72birey dahil edildi. Hastaların klinik ve radyolojik periodontal değerlendirmesiyapıldı. Stres düzeyleri tükürük kortizol seviyesi ve Cohen Algılanan StresÖlçeği (ASÖ-10) değerleri kullanılarak incelendi. Bireylerin tükürüktekikortizol seviyesi ELİSA yöntemi kullanılarak ölçüldü. Elde edilen verilerp<0.05 anlamlılık düzeylerine göre istatistiksel olarak analiz edildi.Bulgular: Sosyodemografik veriler değerlendirildiğinde fırçalamasıklığının kontrol grubunda daha yüksek olduğu görüldü (p<0.05). Periodontalolarak sağlıklı gruptaki tükürük kortizol seviyesi ve ASÖ-10 skorları,gingivitis grubuna kıyasla daha düşüktü (p<0.05). Tükürük kortizol seviyesive algılanan stres ölçeği skorları ile periodontal klinik parametreler arasındapozitif korelasyon gözlendi.Sonuç: Gingivitisli bireylerde daha yüksek stres seviyesi görülmektedir.Çalışmamızın sonuçları dahilinde stres ile periodontal hastalık arasındapozitif bir ilişki olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, stres ve periodontalhastalık arasındaki ilişkiyi açıklamak için daha ileri araştırmalara ihtiyaçvardır. Anahtar Kelimeler: stres, periodontal hastalık,kortizol Evaluationof salivary cortisol levels and perceived stress levels in gingivitis andperiodontal healthy individuals AbstractAim:Psychosocial factors are identified as an important risk factor for periodontaldisease, affecting periodontal tissues by altering host resistance andendocrine imbalances. At present study, there was aimed to appraise therelationship between perceived stress scale and stress hormone level andperiodontal status.Materialand Methods: There was included the total of 72 individuals, 42subjects with gingivitis and 30 periodontal healthy subjects in this study.Clinical and radiological periodontal evaluation of all participants wereperformed. Stress levels were assessed using salivary cortisol level andCohen's Perceived Stress Scale (PSS-10) scores. Salivary cortisol level wasmeasured using by ELISA method. The data were analyzed statistically accordingto p <0.05 significant levels.Results: Whenthe sociodemographic data were compared, no statistical difference was foundbetween the groups (p >0.05). Salivary cortisol level and PSS-10 scores inperiodontal healthy subjects were lower than subjects with gingivitis (p<0.05). There was a positive correlation between salivary cortisol level andperceived stress scale scores and periodontal clinical parameters.Conclusion:Therewere higher levels of stress in individuals with gingivitis. According to thepresent study might mention that there is a positive relationship betweenstress and periodontal disease. However, the further investigations are neededto explain the relationship between stress and periodontal disease.Keywords:stress, periodontal disease, cortisol