Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi
Investigation of the presence of aflatoxin M1 in raw milk sold in Adıyaman province and potential risk assessment
Yazar: Çilenti, Sinan; Garip, Zozan; Temamoğulları, Füsun
Dergi: Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Veterinary Pharmacology ; Veteriner Farmakoloji ; Adıyaman,Aflatoksin M1,ELISA,Raw milk ; Adıyaman,Aflatoksin M1,Çiğ süt,ELISA

Bu çalışmanın amacı, Adıyaman ili merkezi ve ilçelerinde Eylül 2021-Nisan 2022 tarihlerinde satışa sunulan çiğ inek süt örneklerinde Aflatoksin M1 varlığı ve miktarlarını araştırmaktır. 96 adet çiğ inek süt örneğinde ELISA yöntemiyle Aflatoksin M1 miktarları ile tehlike indeksi (Hazard Index, HI) ve günlük alım miktarı (estimated daily intake, EDI) belirlenerek potansiyel risk değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma sonucunda 96 adet çiğ inek sütünde 43 (%44,79) pozitif 53 (%55,21) negatif örnek, en fazla 0,054 μg/kg ve ortalama 0,028±0,026 μg/kg Aflatoksin M1 bulunmuştur. En çok sonbahar aylarında (n=24) toksin varlığı tespit edilmiştir. Sokak satıcılarından alınan örneklerin tamamı pozitif sonuç vermiştir. Pozitif numunelerden ortalama AFM1 ile yapılan günlük alım miktarıyla yapılan hesaplamada HI düzeyi 1 olarak belirlenmiştir. Türk Gıda Kodeksinin maksimum yasal sınırlarını aşan 4 örneğin ikisinin sokak sütü olduğu ve diğer ikisinin ise Adıyaman Besni ilçesinde entansif beslenmenin yapıldığı bir çiftliğe ait olduğu belirlenmiştir. Çalışmada 4 tane örneğin TGK yasal limitinin üzerinde olduğu ancak ortalama olarak AFM1 miktarının HI düzeyi potansiyel risk oluşturacak düzeyde bulunmamıştır. Araştırmamız sonucunda Adıyaman ili merkez ve ilçelerinde yaşayan halkın çiğ inek sütü ile Aflatoksin M1’e maruz kaldığı belirlenmiştir. Toplum sağlığının korunması için yetiştiricilerin aflatoksin konusunda bilinçlendirilmesi ve denetimlerin artırılması gerekmektedir.

This study aims to investigate the presence and amounts of Aflatoxin M1 in raw cow milk samples sold in Adıyaman city center and its districts between September 2021 and April 2022. Aflatoxin M1 amounts, hazard index (HI), and daily intake amount (EDI) in 96 raw cow milk samples were evaluated for potential risk using by ELISA method. The study found 43 (44.79%) positive and 53 (55.21%) negative samples to be a maximum of 0.054 μg/kg and a mean of 0.028±0.026 μg/kg in 96 raw cow’s milk. The presence of toxin was detected mostly in autumn months (n=24). All of the samples taken from street vendors were positive results. The HI level was determined as 1 in the calculation based on the average daily intake of AFM1 from positive samples. It was determined that two of the 4 samples exceeding the legal upper limit in the Turkish Food Codex were street milk, and the other two belonged to a farm in the Besni district of Adıyaman, where intensive feeding was carried out. In the study, 4 samples were found to be above the TGK legal limit, but on average, the HI level of AFM1 was not at a level that would pose a potential risk. As a result of our research, it has been determined that people living in the center and districts of Adıyaman province are exposed to Aflatoxin M1 through raw cow's milk. To protect public health, raising breeders' awareness about aflatoxin and increasing inspections is necessary.