Yeni Sağ Anlayışın Ekonomi Paradigmasına Etkisi: 24 Ocak Kararları Örneği
The Effect of the New Right Understanding on the Economic Paradigm: The Example of January 24 Decisions
Yazar: Taşdemir, Fatma
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Policy of Treasury ; Maliye Politikası ; Thatcher,Turgut Özal,New Right,24 January Decisions ; Thacter,Turgut Özal,Yeni Sağ,24 Ocak Kararları

II. Dünya Savaşı’nın ardından, dünya devletleri tarafından kabul gören “refah devleti”  anlayışı toplumsal krizlere çözüm olma gücünü yitirmiş, tüm dünyada ekonomi başta olmak üzere her alanda sorunlar görülmeye başlanmıştır. 1970’li yıllarda baş gösteren global ekonomik kriz, ekonomide yön değişimine neden olmuştur. Bu çerçevede ekonomi anlayışında değişikliğe gidilmiş, sosyal devlet anlayışından liberal piyasa ekonomisine geçiş yaşanmıştır. Bunun sonucunda devlet yeniden tanımlanmış gelişmiş ülkeler reform adı altında birçok düzenleme yapmıştır.  Bu düzenlemelerden biri de “yeni sağ devlet” anlayışıdır. Türkiye’de ise Özal, Amerika ve İngiltere’nin başını çektiği gelişmekte olan ülkeleri de etkileyen  bu yeni dünya düzeninin başka bir deyişle yeni sağ anlayışın Türkiye’deki temsilcisi olmuştur.  İktisadi liberalizm ve siyasi liberalizmin paradigmaları doğrultusunda yönetim anlayışını şekillendiren Özal 1980 dönemine damgasını vurmuş bir figürdür. Bu makalede siyasi pragmatizmini liberal ve muhafazakar motiflerle süsleyen Turgut Özal’ın yeni sağ siyaset anlayışıyla birlikte oluşan reformist/popülist politik çizgisi 24 Ocak 1980 kararları bağlamında incelenecektir. Özal’ın, ekonomide neo-liberalizmin hararetli bir savunucusu olması statükocu çizgiyi güvenlik, diplomatik ilişkiler ve sosyal konular gibi alanlarda takip etmesi onu vizyoner bir siyasetçi olarak görmemizi sağlayacaktır.

After World War II, the understanding of the "welfare state", which was accepted by the states of the world, lost its power to be a solution to social crises, and problems began to be seen in every field, especially in the economy. The global economic crisis that broke out in the 1970s caused a change in direction in the economy.  In this context, a change has been made in the understanding of the economy, and there has been a transition from the social state understanding to the liberal market economy. As a result of liberalization in the economy, the state has been redefined and developed countries have made many arrangements under the name of reform. One of these arrangements is the understanding of the "new right state". Özal has become the representative of this new world order, in other words, the new right-wing understanding in Turkey, which also affects the developing countries led by the United States and Britain.  In this sense, the 80's period and its aftermath deserve to be evaluated in various dimensions. Özal, who shaped the understanding of management in line with the paradigms of economic liberalism and political liberalism, is a figure who left his mark on the 1980 period.  In this article, Turgut Özal's reformist/populist political line, which was formed with his new right-wing political understanding, which embellished his political pragmatism with liberal and conservative motives, will be examined in the context of the decisions of January 24, 1980. Özal's ardent advocate of neo-liberalism in the economy and his pursuit of the statist line in areas such as security, diplomatic relations and social issues will enable us to see him as a visionary politician.