DARÜ’L ELHAN’A AİT ANADOLU HALK ŞARKILARI DEFTERLERİNDE ERZURUM TÜRKÜLERİ
DARÜ’L ELHAN’A AİT ANADOLU HALK ŞARKILARI DEFTERLERİNDE ERZURUM TÜRKÜLERİ
Yazar: Feyzi, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 54, 2015
Anahtar kelimeler: Darü’l Elhan, folk songs, compile, Erzurum

Ülkemizde, Avrupa’daki örneklerine paralel olarak, XIX. yüzyıl ortalarında başlayan halkın manevi ürünlerini derleme çalışmaları, bu alan içerisine müzikal ürünleri de katarak, günümüze kadar devam etmiştir. Gerek kişisel gerekse kurumsal anlamda yapılan bu çalışmalar sonucunda Türk Müziğine ait değişik türlerde müzik külliyatı oluşturacak kadar eser elde edilmiştir. Müzik tarihinde müzikal derleme çalışmaları yapan kurumlardan birisi ise Darü’l Elhan’dır. Darü’l Elhan yurdun çeşitli yörelerinde yaptığı derleme gezilerinden 1000 kadar türkü derlemiş ve bu türküleri Anadolu Halk Şarkıları adı altında 15 defter hâlinde yayınlamıştır. Erzurum yöresine ait 71 türkü bu derleme gezilerinde toplanmış fakat daha sonra yapılan incelemelerde bu türkülerin yazılı kayda geçirilmesinde birtakım sıkıntılar olduğu görülmüştür.Bu araştırmada, Erzurum yöresine ait Darü’l Elhan defterlerinde bulunan 71 türkü örneklem olarak belirlenmiş ve bu çerçevede, Cumhuriyet Dönemi’nde yayınlanan eserlerde bulunan ve TRT Türk Halk Müziği repertuvarında bulunmayan bazı türkülere dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Araştırma sürecinde, veriler tarama modeli kullanılarak elde edilmiş ve bu veriler müzikal analiz tekniğiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda; incelenen 71 türküden 47’sinin TRT Türk Halk Müziği repertuvarında kayıtlı olmadığı tespit edilmiş ve 24 türkünün faklı bölgelere ait türkü olarak kayıt altına alındığı görülmüştür. Bölgede hâkim olan müzik kültürü göz önünde bulundurularak, türkülerin kayıt altına alınmış notaları üzerinde düzeltmeler (tamir) yapılmış, icrada daha sağlıklı olabileceği düşünülen yeni transkripsiyonlar önerilmiştir. Bu eserlerden 3’ü örnek olarak sunulmuştur.

In our country, the work of compiling the folklore products of the public, which started in the mid-19th century in parallel with the examples in Europe, has continued up to date, including the musical songs. As a result of these studies,whether personal or institutional,have been obtained songs belonging to the different types of Turkish music as create a musical anthology. In history of music, Darü’l Elhan is one of the institutions compiling musical songs. belonging to Erzurum region have been compiled during those trips, but it has been noticed by more recent researches that the inscriptions of those songs contain some errors. In this research, 71 folk songs belonging to Erzurum region in Darü’l Elhan journals have been determined as representative, and, in this context, it has been aimed to call attention to some folk songs that are exist in books published in republic period but not included in TRT Corporation Turkish Folk Songs repertoire. In the course of this research, data has been obtained using the screening model and this data has been investigated within musical analysis method. At the end of the research, 47 of 71 folk songs analysed have been understood not to have been recorded at TRT Corporation Turkish folk music repertoire, and the remaining 24 songs have been noticed to have been recorded as folk songs belonging to other towns. Considering predominant musical culture in this region into, the recorded scores of those folk songs have been retouched (repaired), new transcriptions which are thought to be more correct to be performed have been proposed. 3 of these folk songs have been represented as example