Kent Ekolojisine Farklı Bir Yaklaşım: Tozlaşma Bahçeleri
Kent Ekolojisine Farklı Bir Yaklaşım: Tozlaşma Bahçeleri
Yazar: Ulus, Aysel; Özdemir, Arzu
Dergi: İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, Vol. 8 No. 18, 2018
Anahtar kelimeler: Tozlaşma,Kent Ekolojisi,Biyoçeşitlilik,Pollination,Urban Ecology,Biodiversity

Doğanın dış olumsuz faktörlerle değiştirilmesinin hatta bozulmasınınsonucunda, dünya üzerinde her gün yaklaşık 140 bitki ve hayvan türünün yokolduğu tahmin edilmektedir. Günümüzde kent içerisindeki arazi kullanımındasürekli yaşanan değişim ve kent yakın çevresindeki alanlardaki yoğun tarımfaaliyetleri nedeniyle, doğal ve yarı doğal habitatlarda büyük kayıplar meydanagelmektedir. Tozlaşma bahçeleri, özellikle kentsel alanlarda azalantozlaştırıcı nüfusunun dengelenmesi ve kent içi biyoçeşitliliğin desteklenmesiaçısından önem taşımaktadır. Araştırma, tozlaşma bahçelerinin tesisinde dikkatedilmesi gereken unsurların ortaya konulması ve yurt dışında bu bahçelerdeyoğun olarak kullanılan bitki türleri içerisinden, İstanbul şartlarında doğalolarak yetişen türlerin tespit edilmesine yöneliktir. Çalışmada, İstanbulkoşullarında doğal olarak yetişen ve tozlaşma bahçelerinde kullanım potansiyelibulunan 27 cinse ait 137 bitki türü tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda bubahçelerin, farklı kentsel ortamlarda tesis edilebileceği ve pek çok bahçe tipiile ilişkili şekilde düzenlenebileceği belirtilmiştir. Tespit edilen 137 türün,kaya bahçeleri, koku bahçeleri, çatı ve teras bahçeleri gibi farklı bahçetiplerinde kullanılması ile bu bahçelerin potansiyel tozlaşma bahçelerinedönüştürülmesine dair öneriler getirilmiştir. ABSTRACTAn estimated140 plant and animal species disappear every day in the world as a result ofthe alteration or even deterioration of nature by negative external factors.Nowadays, great losses occur in natural and semi-natural habitats due to theconstant changes in land use in the cities and intensive agriculturalactivities in the vicinity of the cities. Pollination gardens are important inorder to balance the decrease of the pollinator population, especially in urbanareas, and to support urban biodiversity. The study aims to identify the plantspecies that grow naturally in the conditions of the city of Istanbul amongst thoseused extensively in pollination gardens in other countries. It further aims toreveal the elements that require attention in the process of establishingpollination gardens. In the study, 137 plant species belonging to 27 genera,which grow naturally in İstanbul's conditions and have potential use inpollination gardens, have been identified. As a result of the study, it isstated that gardens can be established in different urban environments and canbe arranged in relation with many garden types. Together with the possible usesof those species in different types of gardens, such as rock gardens, fragrancegardens, roof and terrace gardens, suggestions are made to transform thosegardens into potential pollination gardens.

Doğanın dış olumsuz faktörlerle değiştirilmesinin hatta bozulmasınınsonucunda, dünya üzerinde her gün yaklaşık 140 bitki ve hayvan türünün yokolduğu tahmin edilmektedir. Günümüzde kent içerisindeki arazi kullanımındasürekli yaşanan değişim ve kent yakın çevresindeki alanlardaki yoğun tarımfaaliyetleri nedeniyle, doğal ve yarı doğal habitatlarda büyük kayıplar meydanagelmektedir. Tozlaşma bahçeleri, özellikle kentsel alanlarda azalantozlaştırıcı nüfusunun dengelenmesi ve kent içi biyoçeşitliliğin desteklenmesiaçısından önem taşımaktadır. Araştırma, tozlaşma bahçelerinin tesisinde dikkatedilmesi gereken unsurların ortaya konulması ve yurt dışında bu bahçelerdeyoğun olarak kullanılan bitki türleri içerisinden, İstanbul şartlarında doğalolarak yetişen türlerin tespit edilmesine yöneliktir. Çalışmada, İstanbulkoşullarında doğal olarak yetişen ve tozlaşma bahçelerinde kullanım potansiyelibulunan 27 cinse ait 137 bitki türü tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda bubahçelerin, farklı kentsel ortamlarda tesis edilebileceği ve pek çok bahçe tipiile ilişkili şekilde düzenlenebileceği belirtilmiştir. Tespit edilen 137 türün,kaya bahçeleri, koku bahçeleri, çatı ve teras bahçeleri gibi farklı bahçetiplerinde kullanılması ile bu bahçelerin potansiyel tozlaşma bahçelerinedönüştürülmesine dair öneriler getirilmiştir. ABSTRACTAn estimated140 plant and animal species disappear every day in the world as a result ofthe alteration or even deterioration of nature by negative external factors.Nowadays, great losses occur in natural and semi-natural habitats due to theconstant changes in land use in the cities and intensive agriculturalactivities in the vicinity of the cities. Pollination gardens are important inorder to balance the decrease of the pollinator population, especially in urbanareas, and to support urban biodiversity. The study aims to identify the plantspecies that grow naturally in the conditions of the city of Istanbul amongst thoseused extensively in pollination gardens in other countries. It further aims toreveal the elements that require attention in the process of establishingpollination gardens. In the study, 137 plant species belonging to 27 genera,which grow naturally in İstanbul's conditions and have potential use inpollination gardens, have been identified. As a result of the study, it isstated that gardens can be established in different urban environments and canbe arranged in relation with many garden types. Together with the possible usesof those species in different types of gardens, such as rock gardens, fragrancegardens, roof and terrace gardens, suggestions are made to transform thosegardens into potential pollination gardens.