Alman Ceza Hukukunda “Aberratio Ictus” Kavramı ve Nedensellik Bağında Hata
The Concept of “Aberratio Ictus” and the Error in Causality in German Criminal Law
Yazar: Yıldız, Abdullah
Dergi: Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Criminology (Other) ; Kriminoloji (Diğer) ; aberration ictus,error in causality,deviation in the target,concretization of the volitional element of the concept of intent ; aberratio ictus,nedensellik bağında hata,hedefte sapma,kastın isteme unsurunun somutlaşması

Bu makalede Alman Ceza Hukuku literatüründeki aberratio ictus kavramı ile anılan olaylarda failin hem suç konusu hem de suçun işleniş aşamasındaki nedensel süreçler hakkındaki tasavvuru ile gerçekten ortaya çıkan netice ve nedensel süreçler arasındaki uyumsuzluğun failin kastına ne tür etkileri olabileceği incelenmiştir. Ceza hukuku bakımından hata ve suçun maddi unsurları kavramlarının içeriği konumuzla sınırlı olacak şekilde açıklanmıştır. Bu bağlamda nedensellik bağı olarak ifade edilen ve neticenin gerçekleşme sürecine kadar uzanan olay örgüsünün kastın bilme unsurunun kapsamını oluşturan suçun maddi unsurları arasında ne şekilde kendine yer bulabileceği gerekçelendirilerek açıklanmıştır. Türk Ceza Hukuku literatüründe ‘‘hedefte sapma’’ kavramı ile ele alınan söz konusu olaylarda nedensellik bağında hata unsurunun yeterince dikkate alınmadığı vurgulanmış ve sapma kavramının yorumlanmasındaki farklılığa eleştirel bir gözle yaklaşılmıştır. Aberratio ictus kavramı ile ifade edilen olaylarda failin tasavvurundan sapan olguların kastı kaldıracak önemde olduğunu, kasıt üzerinde etkisi bulunmadığını ve bu kararın belirli normatif kriterlere göre somut olaylarda farklılaşabileceğini iddia eden görüşler incelenmiştir. Sonuç olarak; kastın isteme unsurunun suçun konusu üzerinde zaman-mekân düzleminde somutlaştırılmış olmasının aberratio ictus vakalarındaki tasavvur-hakikat uyuşmazlıklarında ortaya çıkan beklenmeyen netice bakımından failin kastını ortadan kaldıracağı kabul edilmiştir.

In this article, the effects of the discrepancy between the perpetrator’s conception of both the object of the offence and the causal processes during the commission of the offence and the actual outcome and causal processes on the perpetrator' s intention in the events referred to by the concept of aberratio ictus in the German Criminal Law literature are examined. The content of the concept of error and the material elements of the offence in terms of criminal law is explained in a manner limited to our subject. In this context, it is justified and explained how the plot of events, which is expressed as a causal link and extends from the criminal act to the realization of the result, can find a place among the material elements of the crime, which constitutes the scope of the knowing element of intent. It has been emphasized that the element of error in the causality is not sufficiently taken into account in the events in question, which are handled with the conceptualization of ‘deviation in the target’ in the Turkish Criminal Law literature, and the difference in the interpretation of ‘deviation in the target’ has been approached with a critical eye. In the cases expressed with the concept of aberratio ictus, the opinions claiming that the facts deviating from the perpetrator's conception are important enough to remove the intention, that they have no effect on the intention and that this decision may differ in concrete cases according to certain normative criteria are examined. As a result, it is accepted that the concretization of the volitional element of the intention on the object of the crime in the time-space plane in terms of the unexpected result that emerges in the discrepancy between the intended and actual result in aberratio ictus cases will eliminate the intention of the perpetrator.