İlahiyat Öğrencilerinin Meslek Alanlarına Yönelik Tutum ve Yeterlilik Algıları
Perceptions of Theology Students Regarding Attitudes and Competencies in Professional Fields
Yazar: Coşkun, Mehmet Kamil
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 14 No. 42, 2025
Anahtar kelimeler: Computing Education ; Bilgi İşlem Eğitimi ; Theology Students,Professional Fields,Attitudes,Competencies ; İlahiyat Öğrencileri,Meslek Alanları,Tutumlar,Yeterlilikler

ÖzetBu çalışma, ilahiyat fakültesi 4. sınıf öğrencilerinin (n=616) çeşitli meslek alanlarına (öğretmenlik, imam hatip/vaiz/müftülük, manevi danışmanlık, Kur’an kursu öğreticiliği, akademisyenlik, dini medya ve yayıncılık) yönelik tutum ve yeterliliklerini betimsel ve karşılaştırmalı bir anket uygulaması ile değerlendirmeyi amaçlamıştır. Öğrencilerin demografik özellikleri (cinsiyet, lise türü), genel tutumları (ilahiyat fakültesinde eğitim görme isteği ve memnuniyet) ve meslek alanlarına yönelik tutumları (bilgi, istek, yeterlik, destek) bir anket formuyla ölçülmüştür. Bulgular, öğrencilerin %83.3’ünün kadın, %76’sının İmam Hatip Lisesi mezunu olduğunu göstermiştir. Genel tutumlar açısından, ilahiyat fakültesinde eğitim görme isteği memnuniyetten daha yüksek çıkmış; kadınlar erkeklere kıyasla daha yüksek motivasyon bildirmiştir. Meslek alanları arasında öğretmenlik en yüksek bilgi, istek ve yeterlik düzeyleriyle öne çıkarken, imam hatip/vaiz/müftülük ve dini medya ve yayıncılık en düşük isteklilikle en az tercih edilen alanlar olmuştur. Cinsiyet farkları, kadınların öğretmenlik, akademisyenlik ve Kur’an kursu öğreticiliği gibi alanlarda daha yüksek istek ve yeterlik bildirdiğini, erkeklerin ise imam hatip/vaiz/müftülük mesleğine daha yatkın olduğunu ortaya koymuştur. Fakültenin destek düzeyi, tüm meslek alanlarında diğer boyutlara kıyasla düşük çıkmıştır. Lise türü analizi, İmam Hatip Lisesi mezunlarının tüm meslek alanlarında diğer lise türlerine göre daha yüksek bilgi, istek ve yeterlik düzeyleri bildirdiğini ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu (p < 0.05) göstermiştir. Bulgular literatürle karşılaştırılarak tartışılmış; uygulamalı eğitim ve mesleki rehberlik süreçlerinin güçlendirilmesi önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: İlahiyat Öğrencileri, Meslek Alanları, Tutumlar, Yeterlilikler

AbstractThis study aims to evaluate the attitudes and competencies of fourth-year theology faculty students (n=616) toward various professional fields (teaching, imam-preacher/mufti roles, spiritual counseling, Quran course instruction, academia, and religious media and publishing) through a descriptive and comparative survey application. Students’ demographic characteristics (gender, high school type), general attitudes (desire to study at the theology faculty and satisfaction with education), and attitudes toward professional fields (knowledge, desire, competency, support) were measured using a survey form. Findings reveal that 83.3% of the students are female, and 76% are graduates of Imam Hatip High Schools. General attitudes indicate a higher desire to study at the theology faculty compared to satisfaction, with females reporting greater motivation than males. Among professional fields, teaching exhibited the highest levels of knowledge, desire, and competency, while imam-preacher/mufti roles and religious media and publishing were the least preferred with the lowest desire. Gender differences show that females reported higher desire and competency in teaching, academia, and Quran course instruction, whereas males showed greater inclination toward imam-preacher/mufti roles. Faculty support was consistently lower across all fields compared to other dimensions. Analysis by high school type revealed that Imam Hatip High School graduates reported significantly higher levels of knowledge, desire, and competency across all fields compared to graduates of other high school types (p < 0.05). The findings were discussed in relation to existing literature, and recommendations were made to enhance applied education and professional guidance processes.Keywords: Theology Students, Professional Fields, Attitudes, Competencies