VALİ AHMET İZZET BEY’İN İZMİR’İN İŞGALİ SÜRECİNDE İZLEDİĞİ POLİTİKALAR
The Politics Pursued By The Governor Ahmet Izzet Bey   During The Occupatıon Of Izmir
Yazar: Karayaman, Mehmet
Dergi: Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; İzmir,Yunan İşgali,İzmir Valiliği,Ahmet İzzet Bey,Amiral Galthorpe ; Izmir,Greek Occupation,Izmir governorship,Ahmet Izzet Bey,Amiral Galthorpe

Avrupa devletleri arasındaki ekonomik ve siyasi rekabetin bir sonucu olarak ortaya çıkan I. Dünya Savaşı, büyük yıkımlara neden olmuştur. Savaşın sonunda imzalanan antlaşmalar, gerek Avrupa’da gerekse Osmanlı coğrafyasında barış ve huzuru sağlayamamış, emperyalist amaçlarla başlayan işgal hareketleri Türk milletinin silaha sarılmasına neden olmuştur. İzmir’in Yunanlılar tarafından işgali ve sonrasında yaşanan katliamlar, Türk Milletinin gerçekleri görmesini, Milli Mücadele hareketinin başlamasını sağlamıştır.11 Mart 1919 tarihinde, İzmir’in de içinde bulunduğu Aydın Vilayetine atanan Ahmet İzzet Bey, valilik görevi sırasında Milli Mücadeleyi önlemeye yönelik adımları, İzmir’in Yunanlılar tarafından işgal edileceği haberini gizlemeye çalışması, işgal sırasındaki pasif tutumu ve işgal sonrasında Yunan idaresiyle işbirliği içerisinde hareket etmesi nedeniyle, tepki çeken bir idareci olmuştur. Vefat ettiği 5 Ocak 1920 tarihine kadar görevini sürdüren Ahmet İzzet Bey, Yunan işgalinin ve sonrasında yaşanan acılar karşısında İstanbul Hükümetinin takınmış olduğu pasif tutumun bir sembolü ve uygulayıcısı olarak görülmüştür.Çalışmamızda, yakın dönem Türk siyasi hayatında önemli bir yere sahip olan İzmir’in işgal süreci, süreç içerisinde Ahmet İzzet Beyin izlediği politika ve attığı adımlar, İstanbul Hükümeti, Yunan işgal kuvvetleri ve halkla ilişkileri üzerinde durulacaktır. Başta, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivlerinde yer alan belgeler olmak üzere, döneme ilişkin temel başvuru kaynakları kullanılarak, İzmir’in işgali sırasında yaşananlar aktarılmaya, Ahmet İzzet Beyin izlediği politikaların sebep ve sonuçları yorumlanmaya çalışılacaktır.

The First World War which occured as a consequence of economic and political competition between the Europen states caused huge destruction. The treaties signed at the end of the war didn’t establish peace and tranquillity in Europe nor in Ottoman geography and occupation activities started due to imperialist objectives caused Turkish people to take up arms. The occupation of Izmir by Greek forces and massacres took place during and after the Greek occupation made Turkish people to see the realities and to War of Turkish Independence to start. Ahmet Izzet Bey was appointed to Aydın province which also included Izmir on 11 March 1919 but he drew negative reactions because of the measures he took to repress the Turkish Independence movement, his efforts to conceal the news of Greek occupation of Izmir, his passive attitude during the occupation and his cooperative politics with the Greek administration after the occupation. Ahmet Izzet Bey, who maintained his position until his death on 5 January 1920, was seen as a symbol and implementer of passive attitude of the Istanbul Government towards the Greek occupation and the sufferings took place after the occupation. In this study, the occupation of Izmir which has a very important place in the recent Turkish political life, the politics pursued by Ahmet Izzet Bey during the occupation, his relationship with the Istanbul government, Greek ocuupation forces and townsfolk will be examined by utilizing documents from the Turkish Presidency State Archives and reference materials on the era in order to convey the developments occurred during the occupation of Izmir, to evaluate the cause and effect of the politics pursued by Ahmet Izzet Bey.