Büyük Veri, Sürdürülebilir Tedarik Zinciri ve Firma Performansı Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Araştırma
Research on the Relationship Between Big Data, Sustainable Supply Chain, and Firm Performance
Yazar: Hacıfettahoğlu, Özlem; Perçin, Selçuk
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 43 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Sustainable Development ; Sürdürülebilir Kalkınma ; Production and Operations Management ; Üretim ve Operasyon Yönetimi ; Big Data,Sustainable Supply Chain,Firm Performance,Structural Equation Model,AMOS ; Büyük Veri,Sürdürülebilir Tedarik Zinciri,Firma Performansı,Yapısal Eşitlik Modeli,AMOS

Günümüzde yaşanan hızlı teknolojik gelişmeler ve sürdürülebilirlik talepleri, firmaların pazardaki konumlarını koruyabilmeleri, rekabet avantajı elde edebilmeleri ve uzun vadede karlılıklarını artırabilmeleri için stratejilerini yeniden değerlendirmelerini zorunlu hale getirmiştir. Bu doğrultuda firmaların, müşteri taleplerini karşılamak, üretim süreçlerini optimize etmek ve tedarik zincirlerini (TZ) daha verimli hale getirebilmek amacıyla büyük veri (BV) yatırımlarına odaklanmaları ve ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik uygulamalarını TZ’ye entegre etmek için stratejiler geliştirmeleri önemlidir. Bu çalışmada, BV, sürdürülebilir tedarik zinciri (STZ) ve firma performansı (FP) arasındaki karmaşık ilişkiler araştırılarak, özellikle STZ’nin bu ilişki üzerindeki aracılık etkisi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma kapsamında, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yardımıyla STZ'nin ekonomik boyut (EB), çevresel boyut (CB) ve sosyal boyut (SB) değişkenleriyle temsil edildiği ortaya konulmuştur. Analiz sonuçlarına göre, BV’nin FP üzerindeki doğrudan etkisinin sınırlı olduğu, ancak STZ’nin bu ilişki üzerinde tam aracılık etkisi gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgu, BV’nin FP’ye olan katkısının STZ aracılığıyla gerçekleştiğini ve böylece, STZ’nin, BV’nin FP üzerindeki etkisini güçlendiren ve yönlendiren temel bir aracı olduğunu ortaya koymuştur.

The rapid technological advancements and sustainability demands of today have compelled companies to reassess their strategic approaches to maintain their market positions, gain a competitive edge, and enhance long-term profitability. In this regard, companies must focus on big data (BD) investments to meet customer demands, optimize production processes, and improve the efficiency of their supply chains (SC). Additionally, developing strategies to integrate economic, environmental, and social sustainability practices into their SCs is essential. This study investigates the complex relationships between BD, sustainable supply chain (SSC), and firm performance (FP), with a particular focus on the mediating effect of SSC in this relationship. Within the scope of the research, Confirmatory Factor Analysis (CFA) was utilized to demonstrate that SSC is represented by three dimensions: economic (ED), environmental (EnD), and social (SD). According to the analysis results, it was found that BD has a limited direct impact on FP; however, SSC exhibits a full mediating effect in this relationship. This finding reveals that BD’s contribution to FP occurs indirectly through SSC, indicating that SSC serves as a critical intermediary that enhances and directs the impact of BD on FP.