Ütopya ve Siyaset: Popper, Fukuyama ve Liberal Sol Yaklaşımların Ütopya Yorumunun Ernst Bloch Üzerinden Eleştirisi
Utopia and Politics: Critiquing the Popper’s, Fukuyama’s, and Liberal Left’s Interpretation of Utopia through Ernst Bloch
Yazar: Aydın, Barış
Dergi: Felsefe Arkivi No. 54, 2021
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Principle of Hope,Anticipatory Consciousness,Left Melancholy,End of History,Anticommunism ; Umut  İlkesi,Öngörücü  Tasavvur,Sol  Melankoli,Tarihin  Sonu,Antikomünizm

Bu  çalışma  ilkin,  ütopyacı  düşünceye  karşı  istikrarlı  bir  muhalefet  yürüten  liberal  düşüncenin   sağ   kanadındaki   Karl   Popper   ve   Francis   Fukuyama   gibi   kanonikisimlerin  yaklaşımlarının,  zamanın  sosyo-ekonomik  gelişmelerinin  katkısıyla  genel  siyaset  düşüncesinin  ana  akımına  bürünmesi  sürecini  ve  ütopyaya  ilişkin  fikirlerini  değerlendirecektir. Bir kez müesses nizam haline geldiği vakit menşeindeki ütopyacı niteliklerin  hilafına  değişimin  ancak  tedricen  olması  gerektiğini  ve  aksini  savunan  siyasal  tavır  alışların  da  yersiz  radikalizmle  malul  siyaset  dışı  yönelimler  olduğunu  iddia  eden  ana  akım  liberal  çizginin  savunucuları  olarak  Popper  ve  Fukuyama,  bu  çizgilerini  radikal  bir  antikomünizmle  taçlandırmışlardır.  Aynı  çizgide  bu  kez  liberal   düşüncenin   sol   cenahındaki   sol-sosyalist   fikri   inkişaf   döneminin   ürünü   çaplı  toplumsal  değişim  taleplerini,  radikal  diye  tabir  ederek  neredeyse  affedilmez  birer  kusur  gibi  kabul  eden  kimi  sol  liberal  feminist  yaklaşımlar  ile  yenilginin  sözde  faturasını  bu  radikalizme  keserek  siyasal  faaliyetini  melankolik  bir  yazıklanmanın ötesine  geçiremeyen  birtakım  liberal  sol  tavırların  bu  süreçteki  rolü  tartışılacaktır.  Sonuç   itibarıyla   bu   çalışma,   çoğunlukla   itham   biçiminde   zikredilen   ütopyacılık   tabirini,  bu  menfi  kullanımın  nesnesi  olmaktan  kurtarmak  için  alternatif  ve  daha  iyi  bir yaşama dair yolların çeşitlenmesinin önemli bir başlangıç noktası olarak bir paye gibi  kabullenip  sahiplenen  Ernst  Bloch’un  umut mefhumu  üzerinden  yepyeni  bir  ontolojik  ve  epistemolojik  inşaya  tabi  tutarak,  ütopyacılığın  bir  tür  iade-i  itibarına  odaklanacaktır.

This  study  will  first  evaluate  how  the  approaches  of  canonical  names  Karl  Popper  and Francis Fukuyama, who were originally consistently opposing utopian thought, have  become  the  mainstream  of  general  political  thought  with  the  contribution  of  socioeconomic developments and their opinions on utopia. Popper and Fukuyama  were  proponents  of  a  mainstream  liberal  line  of  thinking  claiming  that  once  it  becomes  the  establishment,  any  change  should only be gradual despite the utopian qualities of its origin, and political attitudes arguing otherwise are extra-political orientations  crippled  by  undue  radicalism.  They  have  thus  crowned  their  line  of  thinking  with  a  radical  anticommunism.  In  the same line, the study will discuss the roles of left liberal feminist approaches—which deemed the social change demands brought by the development of left-socialist thought as radical, as if they were unforgivable mistakes—and the roles of certain left liberal attitudes who found a so-called “fault” in this radicalism and did not take their political activity beyond a melancholic regret. Consequently, this study will focus on restoring the reputation of the term “utopianism” used as an allegation in two ways: (1) by accepting it as an important starting point for the diversification of the paths to an alternative and better life; and (2) by approaching it through a brand new ontological and epistemological construction based on Ernst Bloch’s concept of hope to absolve it from being an object of negative use.