ÖRGÜTSEL DİJİTAL DÖNÜŞÜM ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ:  GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Development of The Organizational Digital Transformation Scale: A Study On Validity And Reliability
Yazar: Polat, Ebru; Zincirli, Muhammed
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Public Sector Organisation and Management ; Kamu Sektörü Organizasyonu ve Yönetimi ; Dijital Dönüşüm,Örgütsel Yapı,Ölçek Geliştirme,Yeniliklerin Yayılımı Kuramı ; Digital Transformation,Organizational Structure,Scale Development,Diffusion of Innovations Theory.

Bu çalışma, kurumların dijital dönüşüm süreçlerini örgütsel düzeyde değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın kuramsal temelini Rogers’ın Yeniliklerin Yayılımı Kuramı oluşturmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde literatür taraması yapılmış, madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleriyle içerik geçerliği sağlanmış ve ardından psikometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplam 814 kamu çalışanından veri toplanmış, örneklem gruplarıyla ön pilot uygulama, açımlayıcı faktör analizi (AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA), ölçüt bağlantılı geçerlik ve test-tekrar test analizleri yapılmıştır. AFA sonucunda beş maddeden oluşan tek boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Ölçeğin madde yük değerlerinin 0.714 ile 0.940 arasında değiştiği ve toplam varyansın %72.51’ini açıkladığı belirlenmiştir. DFA sonucunda ölçeğin beş madde ve tek boyuttan oluştuğu doğrulanmış, uyum indekslerinin modelin iyi uyuma sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca madde yük değerlerinin 0.628 ile 0.906 arasında değişmesi, ölçeğin faktör yapısının geçerliliğini desteklemiştir. Ölçüt bağlantılı geçerlik analizlerinde, geliştirilen ölçek ile Yenilikçi Davranış ve Örgütsel Değişime Açıklık ölçekleri arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptanmıştır. Güvenirlik analizleri kapsamında Cronbach’s Alpha değerleri .89 ile .93 arasında, test-tekrar test korelasyon katsayısı ise .78 olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgular, geliştirilen ölçeğin hem geçerli hem de güvenilir olduğunu göstermektedir. Kısa, tek boyutlu ve uygulaması kolay bir yapıya sahip olan bu ölçek, örgütlerin dijital dönüşüm düzeyini ölçmede, dijital olgunluklarını belirlemede ve stratejik planlamalarda kullanılabilecek pratik bir araç olarak literatüre katkı sağlamaktadır.

This study aims to develop and validate a measurement tool to evaluate institutions’ digital transformation processes at the organizational level. The theoretical foundation of the research is based on Rogers’ Diffusion of Innovations Theory. During the scale development process, a literature review was conducted, an item pool was generated, content validity was ensured through expert opinions, and subsequent psychometric analyses were performed. Data were collected from a total of 814 public employees, and preliminary pilot testing, exploratory factor analysis (EFA), confirmatory factor analysis (CFA), criterion-related validity, and test-retest analyses were carried out with separate subsamples. The EFA results revealed a unidimensional structure consisting of five items. The factor loadings ranged between .714 and .940, explaining 72.51% of the total variance. The CFA confirmed the five-item, single-factor structure, with fit indices indicating a good model fit. In addition, the factor loadings obtained from CFA ranged from .628 to .906, further supporting the construct validity of the scale. Criterion-related validity analyses demonstrated significant positive correlations between the developed scale and both the Innovative Work Behavior Scale and the Openness to Organizational Change Scale. Reliability analyses showed Cronbach’s alpha values ranging from .89 to .93, and the test–retest correlation coefficient was found to be .78. These findings indicate that the developed scale is both valid and reliable. As a concise, unidimensional, and easy-to-administer tool, it offers a practical means of assessing organizational digital transformation, determining digital maturity, and supporting strategic planning, thereby contributing to the literature.