TÜRKİYE’NİN DOĞU YAHUDİLERİ ÜZERİNE ETNOGRAFİK BİR ALAN ARAŞTIRMASI
TÜRKİYE’NİN DOĞU YAHUDİLERİ ÜZERİNE ETNOGRAFİK BİR ALAN ARAŞTIRMASI
Yazar: Şanlı, Süleyman
Dergi: Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Etnografya,Yahudiler,Kültür

Tarihin eski dönemlerindenberi Anadolu’da Yahudilerin varlığına rastlanmaktadır. Tarih boyunca Anadolu’dayaşayan Yahudi topluluklarına bakıldığındaKaraim, Romaniot, Aşkenaz ve Sefarad Yahudileri olarak bilinen Yahudicemaatlerinin yaşadığı görülmektedir. SefaradYahudilerinin İspanya'dan gönderilmesiyle birlikte oluşangöç dalgalarının bir sonucu olarak Sefarad Yahudileri, diğer Yahudi gruplar arasındahakim Yahudi cemaati haline geldi. Yahudiler özellikle İstanbul,İzmir, Bursa ve Edirne gibi batı bölgelerinde yoğunlaşarakOsmanlı Devleti’nin farklı yerlerine dağıldılar. Yapılan bilimsel araştırmave çalışmaların çoğu özellikle batı bölgelerindeyaşayan Yahudi cemaatleri üzerine idi. Oysa Gaziantep,Urfa, Siverek, Diyarbakır, Çermik, Mardin, Nusaybin, Cizre, Başkaleve Van gibi günümüz Türkiye’sinin doğu kesimlerinde yaşayanönemli Yahudi toplulukları da vardı.Doğudayaşayan Yahudi toplulukları üzerine yapılanbilimsel çalışmaların yetersizliğikaynak sayısının azlığından da anlaşılmaktadır. Bu çalışmadasunulan verilerin büyük bir kısmı İsrail'de gerçekleştirilenantropolojik bir alan çalışmasıyla elde edilmiştir.Doğu Yahudilerinin kültürüne dair bilgiler sahaçalışması boyunca yapılan etnografik mülakatlaradayanmaktadır. Türkiye’nin doğu ve güneydoğusunda şuandaen azından bildiğimiz kadarıyla Yahudiler yaşamamaktadır.Bu çalışma ile bir zamanlar Türkiye’nin doğuve güneydoğusunda yaşayan Yahudi topluluklarınınkültürüne dair bir takım bilgiler verilmesi amaçlanmaktadır.

Tarihin eski dönemlerindenberi Anadolu’da Yahudilerin varlığına rastlanmaktadır. Tarih boyunca Anadolu’dayaşayan Yahudi topluluklarına bakıldığındaKaraim, Romaniot, Aşkenaz ve Sefarad Yahudileri olarak bilinen Yahudicemaatlerinin yaşadığı görülmektedir. SefaradYahudilerinin İspanya'dan gönderilmesiyle birlikte oluşangöç dalgalarının bir sonucu olarak Sefarad Yahudileri, diğer Yahudi gruplar arasındahakim Yahudi cemaati haline geldi. Yahudiler özellikle İstanbul,İzmir, Bursa ve Edirne gibi batı bölgelerinde yoğunlaşarakOsmanlı Devleti’nin farklı yerlerine dağıldılar. Yapılan bilimsel araştırmave çalışmaların çoğu özellikle batı bölgelerindeyaşayan Yahudi cemaatleri üzerine idi. Oysa Gaziantep,Urfa, Siverek, Diyarbakır, Çermik, Mardin, Nusaybin, Cizre, Başkaleve Van gibi günümüz Türkiye’sinin doğu kesimlerinde yaşayanönemli Yahudi toplulukları da vardı.Doğudayaşayan Yahudi toplulukları üzerine yapılanbilimsel çalışmaların yetersizliğikaynak sayısının azlığından da anlaşılmaktadır. Bu çalışmadasunulan verilerin büyük bir kısmı İsrail'de gerçekleştirilenantropolojik bir alan çalışmasıyla elde edilmiştir.Doğu Yahudilerinin kültürüne dair bilgiler sahaçalışması boyunca yapılan etnografik mülakatlaradayanmaktadır. Türkiye’nin doğu ve güneydoğusunda şuandaen azından bildiğimiz kadarıyla Yahudiler yaşamamaktadır.Bu çalışma ile bir zamanlar Türkiye’nin doğuve güneydoğusunda yaşayan Yahudi topluluklarınınkültürüne dair bir takım bilgiler verilmesi amaçlanmaktadır.