MEKÂN HAFIZASINDA AİDİYET ARAMA PRATİKLERİ: BOŞ ZAMAN KÜLTÜRÜ VE DELİLER KAHVEHANESİ ÖRNEĞİ
Search Practices For Belonging In Space Memory: Leisure Culture and An Example Of Madmen Coffeehouse
Yazar: Kanbir, Figen
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Hafıza,boş zaman,kahvehane,Deliler Kahvehanesi ; Memory,free time,coffeehouse,Madmen Coffeehouse

Gelenekselkültürde, erkeklerin kamusal hayatta en gözle görülebilir alanlarından birikahvehanelerdir. Kahvehaneler ortaya çıkmalarından bu yana, erkekler için,mekân olmalarının çok ötesinde sosyalleşme alanları olmuştur. Her ne kadargeçmişte erkeklerin toplaşma mekânları olarak anılsa da araştırmamızıyürüttüğümüz mekân örneği olarak İstanbul Fatih'teki “Deliler Kahvehanesi”kadınların, erkeklerin ve çocukların toplaşma mekânı özelliğini sergilemektedir.Bununla birlikte kahvehaneler ilk kuruluşlarından bu yana farklı adlarla veamaçlarla kurulmuştur.  Bu bağlamda bireylerarasında anlam pratikleri yaratarak, boş zamanın vazgeçilmez temsillerinioluşturmuşlardır. İşlik ve evlik arasında sığdırılmış yaşama alternatif bir dokuylaeklemlenmişlerdir. Aynı zamanda kahvehaneler, kuşaklar arası hafızanınüretilmesinde ve sonraki nesillere aktarılmasında etkilidirler. Öyle ki bugünbile sözü edilen mekânlar ve bu mekânlar içerisinde varlık kazanan kültür,yerleşik bir alışkanlıkla, gündelik hayatta bireyler için “ayrıcalıklı olma”iddiasını üzerinde taşımaktadır. Araştırmamız kapsamında ele aldığımızkahvehane ise bu ayrıcalıklı olma iddiasını, yardımlaşma kültürü üzerindenkurgulamaktadır. Buaraştırmanın amacı hafıza kuramı ile kahvehane olarak adlandırılan mekânakatılan bireyleri nitel araştırma tekniği olan görüşmeyi esas alarak incelemekve şu sorulara (yer yer sondaj sorularla da destek vererek) yanıt bulmaktır:İnsanlar kahvehanelere hangi anlamı vermektedir? Geçmişe ait hangi etkenlerinsanların bu mekânlara katılımını artırmaktadır? Çalışma, geleneksel kültürde birlikteliğinyalnızca soyut bir gösterge olarak hafızada var oluşunu değil aynı zamandasosyal alanda nesnel görünümlerini insanların dayanışma ve sosyalleşmedeneyimlerini ele alarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. 

In traditional culture, coffee houses are one of themost visible areas of men in public life. Since the emergence of coffee houses,they have been socialization areas for men, far beyond being only spaces.Although it is referred to as the men’s gathering venues in the past, the“Madmen Coffee House” (the word ‘mad’ isused for describe the diversity of participants) located in Fatih districtof Istanbul, which is the main focus of our research, exhibits the venue ofwomen, men and children. However, coffeehouses have been established fordifferent names and purposes since their first establishment. In this context,they created the indispensable representations of the free time by creatingmeaningful practices among individuals. They are articulated with analternative texture to the life that is fit between the work and the house. Atthe same time, coffeehouses are effective in producing and transferringgenerations of memory to subsequent generations. Furthermore, even the placesthat are mentioned today and the culture that is being gained within thesevenues carry on the claim of “privileged” for individuals in everyday life witha built-in habit. The coffeehouse, which we are exploring in our research, isbuilding this privilege claim through the culture of beneficiary.The aim of this study is to examine the individualswho participate in the “coffee house” by using memory theory on the basis ofqualitative research technique and to find answers to the following questionsby interviewing the participants: What do coffee houses mean to people? Whatfactors in the past increase the participation of people in these venues? Thestudy aims to reveal that the union in traditional culture is not only presentin memory as an abstract indicator, but also in the social sphere by addressingthe people’s experiences of solidarity and socialization.