Hz Ömer’in İçtihatlarının Fıkhi İlkelerdeki Karşılığına Kısa Bakışlar
Brief Glances to Omar's Ijtihâds According to Jurisprudential Principles
Yazar: Öztürk, Mehmet
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 2, 2013
Anahtar kelimeler: Companions, Fiqh, Ijtihâds, Maslaha, Caliph Omar. ; Sahabe, Fıkıh, İçtihat, Maslahat, Hz. Ömer.

Sınırlı olan nasslar sınırsız gelişmeleri yönlendirecek genelliktegelmiştir. Vahiy sürecinin sona ermesi ve Hz. Peygamber’in irtihalindensonra ortaya çıkan fıkhi problemleri Hz. Ömer ve diğer fakih sahabiler,yaptıkları içtihatlarla çözmüşlerdir. Sonraki nesillere de bu yöndekibirikimleri ile öncülük etmişlerdir. Bu çalışmada Hz. Ömer döneminde yaşananyoğun içtihat faaliyetlerine dikkat çekip bu mesainin değerini vurgulamak içinsomut örnekler verip bunları birtakım fıkhi ilkeler ışığında açıklayarak Hz.Ömer’in İslam hukukunun teşekkülüne katkısını vurgulayacağız. Fıkıhta bazıusuli ilkelerin oluşması ve içtihat prensiplerinin oluşmasında Hz. Ömerdöneminde yapılan içtihatların etkisi vardır. Bahis mevzu uygulamalarincelenerek oluşturduğumuz ve beş bölümde incelediğimiz ilkeler Hz. Ömerdöneminde bilinen fıkhi ilkeler olmayıp sonradan belirlenen prensiplerdir. Sonuç olarak şunları diyebiliriz: Hz. Ömer’iniçtihat, fetva, hüküm ve maslahatı gerektirecek birçok uygulaması olmuştur.Bütün nevileriyle içtihadı tatbik etmiştir. Genellikle içtihatlarını şurayoluyla yapmıştır. İçtihatlarına dayanak yaptığı yazılı usul ve kaideleriyoktur. Hz. Ömer birtakım iddiaların aksine nasslarda belirlenmiş hukukisınırları aşıp reform yapmamıştır. İçtihada bırakılmış sahada kanun koyucununbelirlediği ilkelere bağlı kalarak içtihat faaliyetlerini yürütmüştür. Siyasibaşarısının yanında sahabilerin en fakihlerinden biri olarak fıkıh alanında dayaptıklarıyla İslam hukukunun teşekkülüne katkıda bulunmuştur.

Limiteddoctrines covers unlimited improvements. After the end of the process ofrevelation and Hz. Muhammad'sdeath many problems happened in the field of the fıqh. Hz. Ömer and the other companionsmakes the case law tosolve the problems so they made the lead in to the nextgeneration. In this study we give some concreteexamples to tell about the case law activities with jurisprudential principlesin the term of Hz. Ömer. In this way we proved that his influence to the formative period of Islamic jurisprudence. Hz. Omar has an effect the formation of some proceduralprinciples and case law. This proceduralprinciples didn’t established during the Hz. Ömer, they were subsequentdevelopments after him. As a result, we can saythe following: Hz. Omar has manyapplications, case, verdictand sentencing to require maslaha. Hz. Ömer was applied to the case law with allvarieties. He usually made ​​throughthe council's case-law. There weren'tany bases and written procedures and rules for the case-law that he made. Contrast to some claims he didn'texceed the legal boundaries and didn't make reform. He remained committed to the principles set by the legislator.In this way, the activities carried out case. Inaddition his political successes he was one of the jurists of the Companions. And we can say thathis actions contributed to the formation of Islamic law.