hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Vergi algısı ve vergi bilinci: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencileri üzerine bir analiz
Tax perception and tax awareness: an analysis on Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Economics and Administrative Sciences students
Yazar: Dogan, Bahadir Sazak
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 70, 2025
Anahtar kelimeler: Finance Studies (Other) ; Maliye Çalışmaları (Diğer) ; Tax,Tax Perception,Tax Awareness ; Vergi,Vergi Algısı,Vergi Bilinci

Bu çalışmada, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler fakültesi öğrencilerinin vergi algısı ve vergi bilinci düzeyleri incelenmiştir. Belirtilen fakültede farklı bölümlerde ve çeşitli sınıflarda (1, 2, 3, 4 ve 4+) öğrenim gören 535 öğrenciye anket uygulanmıştır. Anket sonucunda elde edilen veriler güvenilirlik, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testlerine tabi tutulmuştur. Öğrencilerden elde edilen veriler, vergi ödemenin vatandaşlık görevi olduğu, yasal bir zorunluluk niteliğinde olduğu ve fedakarlık gerektirdiği algısının öğrenciler arasında yaygın olduğunu işaret etmektedir. Ek olarak, vergi oranlarının yüksek ve cezai yaptırımların yetersiz oluşu konularında eleştiriler göze çarpmaktadır. Öte yandan, devlet yönetiminin şeffaflığı ve hesap verebilirliğinin artırılması, adil vergi dağılımının sağlanması ve eğitim seviyesinin yükseltilmesi gibi faktörlerin vergi bilinç düzeyini arttırmak adına önem taşıyan faktörler olduğu öne çıkmaktadır. Ayrıca, öğrencilerin vergi kaçırmayı ahlaki bir sorun olarak gördükleri ve sıkı cezai yaptırımların vergi bilincini arttıracağı yönünde fikre sahip oldukları değerlendirilmiştir. İlgili çalışmada demografik unsurların ve çeşitli sosyo-ekonomik etkenlerin vergi algısı ve bilinci üzerindeki etkileri istatistiksel analizlerle incelenmiştir. Sonuçlar, daha adil, anlaşılabilir ve etkin bir vergi sisteminin geliştirilmesinin vergi bilinç düzeyini artırabileceğini ortaya koymaktadır

In this study, the tax perception and awareness of Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Economics and Administrative Sciences students were examined. The data obtained from the students indicate that the perception that paying taxes is a civic duty, a legal obligation and requires sacrifice is widespread among students. In addition, there are criticisms about high tax rates and inadequate penal sanctions. On the other hand, factors such as increasing the transparency and accountability of the state administration, ensuring fair tax distribution and raising the level of education are important factors to increase the level of tax awareness. In addition, it has been evaluated that students consider tax evasion as a moral problem and have the idea that strict sanctions will increase tax awareness. In the related study, the effects of demographic factors and various socio-economic factors on tax perception and awareness were analyzed through statistical analyses. The results reveal that the development of a more fair, understandable and efficient tax system can increase the level of tax awareness.
Dijital bankacılık ve enflasyon ilişkisinin makine öğrenme algoritmaları ile tespiti
Detecting the relationship between digital banking and inflation with machine learning algorithms
Yazar: Akboz Caner, Ayşe; Ergin Ünal, Ayşe; Nas, Serkan
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 70, 2025
Anahtar kelimeler: Financial Economy ; Finansal Ekonomi ; Inflation Forecasting,Digital Banking,Machine Learning ; Enflasyon tahminleme,Dijital bankacılık,Makine öğrenme

Son dönemlerde özellikle finans alanında dijital teknolojinin artan kullanımı, pek çok farklı ekonomik göstergenin seyrini değiştirmektedir. Bu dijital teknolojiler, finansal işlemlerde hızlı ve yenilikçi çözümler sunarken, ekonominin dinamiklerinin daha hızlı ve farklı yöntemlerle şekillenmesine neden olmaktadır. Dolayısıyla ekonomik performansın değişmesinde rol oynayan finansal kurumlardan bankacılık sektöründe meydana gelen dijitalleşme hareketleri, finansal sistemin ve ekonominin geneli için incelenmesi gereken bir konu haline gelmektedir. Dijitalleşmenin kapsamı ve yarattığı etkiler göz önünde bulundurulduğunda, etkinin makroekonomik boyutunun incelenmesi de önem arz etmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, bankacılık sektöründe dijitalleşmenin enflasyon üzerinde yarattığı etkiyi anlamak amacıyla makine öğrenme algoritmaları kullanılarak 2014M01-2023M12 dönemi Türkiye için tahmin odaklı bir model geliştirilmiştir. Yapılan tahminleme sonuçlarına göre, enflasyonu en doğru tahmin eden makine öğrenme algoritmasının gradyan artırma olduğu, mobil bankacılık kullanımının ise enflasyon üzerinde en fazla etkisi olan faktör olarak belirlendiği görülmüştür.

Recently, the growing use of digital technology, particularly in finance, has altered the trajectory of various economic indicators. While these digital technologies provide quick and innovative solutions for financial transactions, they accelerate the dynamics of the economy in new and different ways. Consequently, the digitalization initiatives in the banking sector, a crucial financial institution influencing economic performance, emerge as a topic that warrants examination for the broader financial system and economy. Given the scope and impact of digitalization, it is also vital to explore its macroeconomic ramifications. Hence, this study develops a forecasting-oriented model for Turkey for the period from January 2014 to December 2023, utilizing machine learning algorithms to analyze the influence of digitalization on inflation in the banking sector. The forecasting results indicate that the machine learning algorithm with the highest accuracy in predicting inflation is gradient boosting, while the usage of mobile banking is identified as the factor exerting the greatest influence on inflation.
Döviz kurları ile CDS primleri arasındaki volatilite yayılımları: Kırılgan beşli ülkelerinden kanıtlar
Volatility spillovers between exchange rates and CDS premiums: evidence from the fragile five countries
Yazar: Doğan, İsmail; İltaş, Yüksel
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 70, 2025
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Financial Econometrics ; Finansal Ekonometri ; Fragile Five Economies,CDS Premium,Exchange Rate,Variance Causality Test,Volatility Spillovers. ; Kırılgan Beşli Ekonomileri,CDS Primi,Döviz Kuru,Varyansta Nedensellik Testi,Volatilite Yayılımı.

Bu çalışma, 1 Ocak 2016-31 Aralık 2024 dönemine ait günlük frekanslı bir veri setini kullanarak, Kırılgan Beşli ülkeleri (Brezilya, Endonezya, Güney Afrika, Hindistan ve Türkiye) bağlamında döviz kuru ile kredi temerrüt takası (CDS) primi arasındaki volatilite yayılımını incelemektedir. Analizlerde, Hafner ve Herwartz (2006) tarafından geliştirilen varyansta nedensellik testi ile Li ve Enders (2018) tarafından önerilen yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier varyansta nedensellik testi uygulanmıştır. Hafner ve Herwartz (2006) varyansta nedensellik testi sonuçları yalnızca Türkiye'de döviz kuru volatilitesinden CDS primi volatilitesine doğru anlamlı bir volatilite yayılımı olduğunu göstermektedir. Buna karşın, yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier varyansta nedensellik testi, Brezilya, Güney Afrika ve Endonezya'da döviz kurları ile CDS primleri arasında çift yönlü volatilite yayılımının mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, volatilite yayılımlarının Brezilya ve Güney Afrika’da kalıcı, Endonezya’da ise geçici bir yapıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

This study investigates the volatility spillovers between exchange rates and credit default swap (CDS) premiums in the Fragile Five countries (Brazil, Indonesia, South Africa, India, and Turkey) using a daily frequency dataset spanning the period from January 1, 2016, to December 31, 2024. The analysis employs the causality-in-variance test developed by Hafner and Herwartz (2006) and the Fourier causality-in-variance test proposed by Li and Enders (2018), which accounts for structural breaks. The results of the Hafner and Herwartz (2006) variance causality test indicate that a significant volatility spillover exists from exchange rate volatility to CDS premium volatility exclusively in Turkey. In contrast, the Fourier variance causality test, which accounts for structural breaks, reveals a bidirectional volatility spillover between exchange rates and CDS premiums in Brazil, South Africa, and Indonesia. Furthermore, the findings indicate that volatility spillovers are persistent in Brazil and South Africa, while they are transitory in Indonesia.
Vergilemede mükellef haklarının anayasal ve yasal temelleri
Constitutional and legal foundations of taxpayer rights in taxation
Yazar: Sonkur, Gazi
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 71, 2025
Anahtar kelimeler: Financial Law ; Mali Hukuk ; Vergi mükellefi,Vergi idaresi,Mükellef hakları ; Taxpayer,Tax administration,Taxpayer rights

Vergileme işlemlerinde genel itibariyle kamu (vergi) alacaklısı sıfatıyla vergi idaresi, diğeri ise; vergi borçlusu sıfatıyla vergi mükellefi olmak üzere iki taraf söz konusudur. Vergi mükellefini, “ödev ve sorumlulukları olan vergi yükümlüsü” olarak tanımlamak mümkündür. Vergi mükellefinin ödev ve sorumluluğu kadar hakları da mevcuttur. 1990’lı yıllarda Uluslararası Maliye Birliği (International Fiscal Association – IFA) ile Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (The Organisation for Economic Co-operation and Development – OECD) başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluş ve ülke mükellef odaklı vergileme anlayışına yönelmiştir. Bu çalışmada; mükellef haklarının anayasal ve yasal dayanaklarına yer verilmiştir. Bu bağlamda çalışmada; 1982 tarih ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) yer alan mükellef hakları incelenmiştir. Elde edilen bulgularda mükellef hakları ile ilgili somut, bütüncül bir düzenlemenin olmadığı görülmektedir. Bu yaklaşımdan hareketle bütünlük arz eden bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu, bu sayede mükellefin gerek vergileme sürecine aktif katılımının gerekse vergiye gönüllü uyumun daha sağlıklı bir zeminde ilerleyeceği açıktır.

In tax transactions, there are generally two parties: the tax administration, which acts as the public tax creditor, and the taxpayer, who acts as the tax debtor. The taxpayer can be defined as “a taxpayer with duties and responsibilities.” Taxpayers have rights, as well as duties and responsibilities. In the 1990s, many international organizations and countries, particularly the International Fiscal Association (IFA) and the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD), moved toward a taxpayer-oriented approach to taxation. This study includes the constitutional and legal foundations of taxpayer rights. In this context, the study analyzes taxpayer rights in the 1982 Constitution of the Republic of Türkiye, numbered 2709, and the Tax Procedure Law (TPL), No. 213. The findings show that there is no concrete, holistic regulation on taxpayer rights. Based on these findings, it is clear that a holistic regulation is necessary. Thus, both the active participation of taxpayers in the taxation process and voluntary tax compliance will be more effective.
Doğu Almanya’nın dış politikası (1949-1990) – Egemen aktör mü yoksa sovyetlerin uydusu mu?
East Germany’s foreign policy (1949-1990) – Sovereign actor or satellite of the soviets?
Yazar: Bülbül, Ahmet
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 72, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Doğu Almanya,dış politika,SSCB,SED,Doğu Bloku ; East Germany,foreign policy,USSR,SED,Eastern Bloc

Bu makale, 1949–1990 yılları arasında Alman Demokratik Cumhuriyeti’nin (DDR) dış politikasını “egemen aktör mü yoksa Sovyetlerin uydusu mu?” sorusu etrafında incelemektedir. Makalede, DDR’nin dış politikasının Sovyetler Birliği’nin güçlü yönlendirmesi altında şekillenmesine rağmen, belirli dönemlerde kendi ulusal çıkarları doğrultusunda sınırlı manevra alanları oluşturabildiği tespit edilmiştir. Özellikle Üçüncü Dünya ülkeleriyle geliştirilen ilişkiler, uluslararası tanınma süreci ve kendi çıkarlarını takip etmesi gibi örnekler, DDR’nin dış politikasında özerklik arayışlarını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte bu çabalar, çoğu zaman Sovyet dış politikasının ideolojik ve stratejik sınırları içerisinde kalmıştır. Çalışma, DDR örneği üzerinden Soğuk Savaş dönemi küçük devletlerinin dış politika yapım süreçlerini ve egemenlik sınırlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır.

This article examines the foreign policy of the German Democratic Republic (GDR) between 1949 and 1990 through the question: Was it a sovereign actor or merely a satellite of the Soviet Union? The article finds that although the GDR’s foreign policy was largely shaped by strong Soviet influence, it was still able to carve out limited areas of maneuver in pursuit of its own national interests during certain periods. Relations with Third World countries, efforts toward international recognition, and initiatives aimed at securing its strategic goals illustrate the GDR’s attempts to assert some degree of autonomy in foreign policy. However, these efforts mostly remained within the ideological and strategic boundaries established by Soviet foreign policy. The study aims to analyze the foreign policy-making processes and sovereignty constraints of small states during the Cold War, using the GDR as a case study.
İtalya’nın Kardeşleri Partisi: Dönüştürülen batı milliyetçiliği ve Avrupa için yeni bir anlatı
The Party of Brothers of Italy: Transforming western nationalism and a new narrative for Europe
Yazar: Akbaba, Sertan
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 71, 2025
Anahtar kelimeler: European and Region Studies ; Avrupa ve Bölge Çalışmaları ; Batı milliyetçiliği,Göçmen karşıtlığı,Zenofobi,İtalya’nın Kardeşleri Partisi ; Western nationalism,Anti-immigration,Xenophobia,Party of Brothers of Italy

Avrupa’nın hangi bölgesi olursa olsun, gündemini epeyce meşgul eden konulardan biri istikrarlı bir biçimde yükselen aşırı sağ siyasetidir. İstikrarlı bir şekilde yükselen aşırı sağ siyaseti, Avrupa’nın her bölgesini epeyce meşgul eden konulardan biridir. Öyle ki 1990’ların ortasında uçlarda ve marjinal olarak nitelendirilen bu siyaset, günümüz Avrupa kıtasında hem ulusal düzeyde (ülkeler özelinde) hem de ulus-üstü (AB genelinde) düzeyde önemli kırılmalara sebebiyet vermektedir. Birçok örneği görülen bu siyasetin, ilk defa bir Batı Avrupa ülkesinde iktidara gelme başarısı, yükselişin ivmelendiğini göstermesi bakımından önemlidir. İtalya’nın Kardeşleri Partisi, kimlik siyaseti söylemini, siyasi olmaktan çok kültürel anlamda ifade edişi, Hans Kohn’un ortaya koyduğu Batı milliyetçiliği anlayışından epeyce farklı bir noktaya taşıması bakımından önemlidir. Bu çalışmanın amacı İtalya’nın Kardeşleri Partisinin 2014’ den bu yana milliyetçi söylemini, basın materyalleri, parti programı ve parti lideri Giorgia Meloni’nin kamuoyu açıklamaları temelinde eleştirel söylem analizine tabi tutmak ve özellikle 2014’ den bugüne milliyetçi siyaset ve söylemini ulusal bir zeminden çok, ulus ötesinde bir Batı milliyetçiliği söylemine doğru nasıl dönüştürdüğünü ortaya koymaktır.

Throughout Europe, a prominent issue that continues to occupy the agenda is the steady rise of far-right politics. This political shift, once described as marginal and fringe in the mid-1990s, has caused significant ruptures in today’s Europe, both at the national level (particularly for member states) and at the supra-national level (the EU in general). The success of the far right, as numerous examples show, shows the importance of its acceleration, particularly in Western Europe. The Brothers of Italy party’s nationalist discourse prioritizes culture rather than politics, thus placing it in a unique position within the frame of Western nationalism and contrary to what Hans Kohn once argued it to be. The aim of this study is to analyze the nationalist rhetoric of the Brothers of Italy party via a critical discourse analysis from 2014 to the present based on press materials, party programs, and public statements by the party leader Giorgia Meloni to understand how the nationalist discourse introduced is not limited to the Italian nation but also extends to wider Europe with the aim to protect the West as a whole.
Ekonomik karmaşıklık ve insani gelişme endekslerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: MIKTA ülkelerinden ampirik kanıtlar
The impact of economic complexity and human development indices on economic growth: Empirical evidence from MIKTA countries
Yazar: Atılgan, Dilek; Kütükçü, Esra
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 71, 2025
Anahtar kelimeler: Applied Macroeconometrics ; Uygulamalı Makro Ekonometri ; Economic complexity,Human development,Economic growth ; Ekonomik karmaşıklık,İnsani gelişme,Ekonomik büyüme

Ekonomik karmaşıklık kavramı, bir ülkenin sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinlik çeşitliliğini yansıtmasının yanı sıra, ihraç edilen ürünlerin bilgi yoğunluğu, teknolojik düzeyi ve katma değer seviyesi hakkında da önemli göstergeler sunmaktadır. Literatürde, yüksek ekonomik karmaşıklık düzeyine sahip ülkelerin daha sofistike ve yenilikçi üretim yapıları geliştirdikleri ve bu üretim özelliklerinin ekonomik büyüme potansiyelini artırabileceği sıklıkla ifade edilmektedir. Bu doğrultuda, çalışmanın temel amacı, 1998-2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak, MIKTA (Meksika, Endonezya, Güney Kore, Türkiye ve Avustralya) ülkelerinde ekonomik karmaşıklık ve insani gelişme endekslerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemektir. Ekonometrik yöntem olarak panel Lagrange çarpanı (LM) bootstrap eşbütünleşme testi uygulanmış ve uzun dönemli ilişki katsayılarını tahmin etmek için ise Ortak İlişkili Etkiler (CCE) tahmincisi tercih edilmiştir. Değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi doğrulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre insani gelişme endeksinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif iken ekonomik karmaşıklık endeksinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamsızdır.

The concept of economic complexity not only reflects a country’s diversity of knowledge, skills, and capabilities, but also provides significant indicators regarding the knowledge intensity, technological level, and value-added content of its exported products. In the literature, it is frequently emphasized that countries with a high level of economic complexity tend to develop more sophisticated and innovative production structures, which can enhance their economic growth potential. In this context, the main objective of this study is to examine the effects of the economic complexity index and the human development index on economic growth in MIKTA countries (Mexico, Indonesia, South Korea, Türkiye and Australia) using annual data for the period 1998–2022. As the econometric methodology, the panel Lagrange Multiplier (LM) bootstrap cointegration test was applied, and the Common Correlated Effects (CCE) estimator was employed to estimate the long-run relationship coefficients. The results confirm the existence of a cointegration relationship among the variables. According to the findings, the impact of the human development index on economic growth is statistically significant and positive, whereas the effect of the economic complexity index on economic growth is statistically insignificant.
Hukuki ve jeopolitik perspektiften Hazar: Aktau Sözleşmesi ve Trans-Hazar Gaz Projesi
Caspian from a legal and geopolitical perspective: Aktau Agreement and Trans-Caspian Gas Project
Yazar: Yılmaz, Özgür
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 71, 2025
Anahtar kelimeler: European and Region Studies ; Avrupa ve Bölge Çalışmaları ; Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Aktau Sözleşmesi,Hazar,Hukuki statü,Rusya,Türkmenistan. ; Aktau Convention,Caspian,Legal status,Russia,Turkmenistan

Hazar’a kıyıdaş devletler arasında su kütlesi üzerindeki hak ve yetkilerin paylaşımı uzun yıllar boyunca tartışma konusu olmuştur. Bu çalışma, uzun yıllar belirsizliğini koruyan Hazar’ın hukuki statüsünü, 2018 tarihli “Hazar Denizi’nin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme” (Aktau Sözleşmesi) çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Hazar’ın hukuki statüsüne ilişkin düzenleme girişimleri tarihsel bir perspektifle ele alınmakta ve özellikle Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından kıyıdaş devletlerin sayısındaki artışla yoğunlaşan müzakerelere odaklanılmaktadır. Çalışma, Trans-Hazar Gaz Boru Hattı’nın (TCP) inşası için öne sürülen güçlü argümanları analiz etmekte ve hattın inşasına olanak tanıyan yasal çerçevenin oluşmasına rağmen, projenin neden hayata geçirilemediği sorusuna yanıt aramaktadır. Aktau Sözleşmesi’nin bölgesel istikrara katkı sağladığı ve Hazar’a kıyıdaş devletlerin gelecekte enerji üretimi ve taşımacılığı açısından daha stratejik bir konuma erişmesi için önemli bir adım teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bir diğer bulgu, TCP’nin hayata geçirilmesi için Batılı aktörlerin finansman desteği ve uzun vadeli taahhütlerinin yanı sıra Türkmenistan’ın yeni enerji kaynakları keşfetmesi ve istikrarlı bir üretici olarak konumlanmasının gerektiğidir.

The allocation of rights and jurisdictions over the Caspian Sea among the littoral states has been a subject of debate for many years. This study aims to assess the long-uncertain legal status of the Caspian within the framework of the 2018 Convention on the Legal Status of the Caspian Sea (the Aktau Convention). In this context, regulatory efforts concerning the legal status of the Caspian are examined from a historical perspective, with a particular focus on the negotiations that intensified following the dissolution of the Soviet Union and the increase in the number of littoral states. The study analyzes the compelling arguments put forward for the construction of the Trans-Caspian Gas Pipeline (TCP) and seeks to explain why the project has not been realized, despite the establishment of a legal framework permitting its construction. The findings suggest that the Aktau Convention contributes to regional stability and represents a significant step toward positioning the Caspian littoral states more strategically in terms of energy production and transportation. Another key finding is that the realization of the TCP would require financial support and long-term commitments from Western actors, as well as Turkmenistan’s discovery of new energy resources and its consolidation as a stable producer.