EVLENME VE ÇEYİZ GELENEKLERİNDE GİYİM EŞYALARI  (Giresun ili Şebinkarahisar örneği)
EVLENME VE ÇEYİZ GELENEKLERİNDE GİYİM EŞYALARI  (Giresun ili Şebinkarahisar örneği)
Yazar: Kaya Durmaz, Leyla; Koç, Fatma
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Adet,evlenme,düğün,çeyiz,Şebinkarahisar,giyim

Evlenme, iki kişinin ortak biryaşam için hayatlarını birleştirerek aile kurma yolunda attıkları ilk adımolması sebebiyle bütün toplumların çok önem verdiği bir unsurdur. Türk toplumu, tarihinin her döneminde aile kurumunaönem atfetmiş ve teşvik etmiştir. Türklerde ailenin kurulduğunun resmi ilanıdüğün törenidir. Yaşamın dönüm noktalarından biri olanevlenme, hem kadın ve erkeğin yaşamını birleştirmesi açısından bireysel; hem deaile ve akrabalık bağlarının kurulması açısından toplumsal bir olgudur. Zaman içerisinde sosyo‐ekonomik ve coğrafi farklılıklardan dolayı düğünadetlerinde pek çok değişimler olmasına rağmen özü itibariyle hâlâ, düğünadetleri toplumun çok önem verdiği ve titizlikle icra etmeye devam ettiğiâdetlerden birisidir. Evlenme adetleri gereği kadın ve erkek ile onlarınakrabalarına ilişkin düğün öncesi,  düğünzamanı ve düğün sonrasında giysi ve giysilere ilişkin uygulamalar bölgeselözellikler açısından çeşitlilik göstermektedir. Günümüzde küresel moda ileestetik anlayışının hızla değişmesi ve kültürel değerlere farklı bakışaçılarının gündemde olması ile bölgesel adetlere ilişkin değerlerin yitirilmesidurumunu gündeme getirmektedir. Bu durumun oluşmasının engellenmesi veyadurdurulmaya çalışılması günümüz koşullarında söz konusu değildir.  Ancak gelenekli toplumlarda yörenin insanıtarafından oluşturulan kültürel mirasın bir parçası olduğunu düşündüğümüzevlenmeye ilişkin gelenek ve adetlere ilişkin uygulamalar gün geçtikçe yerinimodern yaşamın formatı ile biçimlendirilmiş uygulamalara bırakmaktadır. Söz konusu evlenme gelenek ve adetlerineilişkin uygulamaların belgelendirilmesi ve kayıt altına alınması gerekliliğindenyola çıkarak yapılan bu araştırma; Giresun ili Şebinkarahisar ilçesinde, araştırmacılar tarafından yapılançalışma sonucunda düğün adetleri sürecinde giyim eşyalarına yönelik uygulamalarınneler olduğu, ne şekilde temin edildiği ve kimler tarafından nasıl kullanıldığıanaliz edilerek yörenin gelenekleri doğrultusunda belgelendirilmesi amacıylaplanlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın temel amacına ulaşabilmek için gelin,damat ve akrabaları için evlenme adetleri sürecinde alınan giyim eşyaları,hazırlanan bohça/dürü, çeyiz vb. gelenekli adetlerin içeriği ve uygulamalarınailişkin öncelikle alan yazın taranmış, kaynak kişilerle görüşmeleryapılmış,  yöreden elde edilen fotoğraf, kayıt,gerçek örnekler vb. kanıtlar toplanarak elde edilen veriler analiz edilmiştir. Yörededüğün adetlerinin kültürel değerler ile birleştirilerek ne şekildekullandığının belgelendirilmesi ve daha sonraki kuşaklara aktarılması açısındanönem taşımaktadır.

Evlenme, iki kişinin ortak biryaşam için hayatlarını birleştirerek aile kurma yolunda attıkları ilk adımolması sebebiyle bütün toplumların çok önem verdiği bir unsurdur. Türk toplumu, tarihinin her döneminde aile kurumunaönem atfetmiş ve teşvik etmiştir. Türklerde ailenin kurulduğunun resmi ilanıdüğün törenidir. Yaşamın dönüm noktalarından biri olanevlenme, hem kadın ve erkeğin yaşamını birleştirmesi açısından bireysel; hem deaile ve akrabalık bağlarının kurulması açısından toplumsal bir olgudur. Zaman içerisinde sosyo‐ekonomik ve coğrafi farklılıklardan dolayı düğünadetlerinde pek çok değişimler olmasına rağmen özü itibariyle hâlâ, düğünadetleri toplumun çok önem verdiği ve titizlikle icra etmeye devam ettiğiâdetlerden birisidir. Evlenme adetleri gereği kadın ve erkek ile onlarınakrabalarına ilişkin düğün öncesi,  düğünzamanı ve düğün sonrasında giysi ve giysilere ilişkin uygulamalar bölgeselözellikler açısından çeşitlilik göstermektedir. Günümüzde küresel moda ileestetik anlayışının hızla değişmesi ve kültürel değerlere farklı bakışaçılarının gündemde olması ile bölgesel adetlere ilişkin değerlerin yitirilmesidurumunu gündeme getirmektedir. Bu durumun oluşmasının engellenmesi veyadurdurulmaya çalışılması günümüz koşullarında söz konusu değildir.  Ancak gelenekli toplumlarda yörenin insanıtarafından oluşturulan kültürel mirasın bir parçası olduğunu düşündüğümüzevlenmeye ilişkin gelenek ve adetlere ilişkin uygulamalar gün geçtikçe yerinimodern yaşamın formatı ile biçimlendirilmiş uygulamalara bırakmaktadır. Söz konusu evlenme gelenek ve adetlerineilişkin uygulamaların belgelendirilmesi ve kayıt altına alınması gerekliliğindenyola çıkarak yapılan bu araştırma; Giresun ili Şebinkarahisar ilçesinde, araştırmacılar tarafından yapılançalışma sonucunda düğün adetleri sürecinde giyim eşyalarına yönelik uygulamalarınneler olduğu, ne şekilde temin edildiği ve kimler tarafından nasıl kullanıldığıanaliz edilerek yörenin gelenekleri doğrultusunda belgelendirilmesi amacıylaplanlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın temel amacına ulaşabilmek için gelin,damat ve akrabaları için evlenme adetleri sürecinde alınan giyim eşyaları,hazırlanan bohça/dürü, çeyiz vb. gelenekli adetlerin içeriği ve uygulamalarınailişkin öncelikle alan yazın taranmış, kaynak kişilerle görüşmeleryapılmış,  yöreden elde edilen fotoğraf, kayıt,gerçek örnekler vb. kanıtlar toplanarak elde edilen veriler analiz edilmiştir. Yörededüğün adetlerinin kültürel değerler ile birleştirilerek ne şekildekullandığının belgelendirilmesi ve daha sonraki kuşaklara aktarılması açısındanönem taşımaktadır.