Amasya İli Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Kararlarının ÇED Yönetmeliği Çerçevesinde İncelenmesi ve Ekonomik Göstergelerle İlişkisinin Analizi
Analysis of Environmental Impact Assessment (EIA) Decisions in Amasya Province within the Framework of EIA Regulation and Examination of its Relationship with Economic Indicators
Yazar: Çoban, Nusret; Bilgin, Ayla
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Environmental Assessment and Monitoring ; Çevresel Değerlendirme ve İzleme ; Amasya,Environmental Impact Assessment (EIA),EIA Decision,Environmental Legislation,EIA Practices ; Amasya,Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED),ÇED Kararı,Çevre Mevzuatı,ÇED Uygulamaları

Çevre kirliliğinin önlenmesi ve doğal kaynakların daha verimli kullanılması amacıyla uluslararası gelişmelere bağlı olarak ülkemizde de çevreci politikalar geliştirilmiştir. 1983 yılında yayımlanan 2872 sayılı Çevre Kanunu’na bağlı olarak ilk defa 1993 yılında yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği ülkemizde uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışma kapsamında yürürlüğe konmuş olan ÇED Yönetmeliği doğrultusunda 2000 yılından itibaren Amasya ilindeki ÇED uygulamalarının istatistiksel analizi yapılarak mevcut durum hakkında değerlendirme ortaya konulmuştur. Ayrıca, 2004-2022 tarihleri arasındaki Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) il göstergeleri verilerinden yararlanılarak ÇED Yönetmeliği hükümleri kapsamında karar verilen yatırımların, gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) ulusal hesaplamaları [GSYH (bin TL), kişi başına GSYH ($) ve kişi başına GSYH (TL)] ile ilişkisi grafik üzerinden değerlendirilmiştir. Amasya il sınırları içerisinde yapılması planlanan yatırımlarla ilgili 2000-2023 tarihleri arasında 37’si (%9) ÇED Yönetmeliği Ek-1 listesi ÇED Olumlu, 359’u (%91) ÇED Yönetmeliği Ek-2 listesi ÇED Gerekli Değildir kararı olmak üzere toplam 396 (%100) ÇED kararı verilmiştir. Karar sayıları üzerinden yapılan analizde, Amasya il sınırları içerisinde ÇED Yönetmeliği EK-2 listesi kapsamında tanımlanan yatırımların yüksek oranda projelendirildiği değerlendirilmiştir.

In order to prevent environmental pollution and to utilize natural resources more efficiently, environmentally friendly policies have been developed in our country in accordance with international developments. The Environmental Impact Assessment (EIA) Regulation, which came into effect for the first time in 1993, was introduced in Turkey in accordance with Law No. 2872 published in 1983. Within the scope of this study, the statistical analysis of EIA applications in Amasya province has been conducted since 2000 in accordance with the EIA Regulations in force, and an evaluation of the current situation has been presented. Additionally, investments decided within the scope of the EIA Regulation were evaluated in relation to gross domestic product (GDP) national calculations [GDP (in thousand TL), GDP per capita ($), and GDP per capita (TL)] using data from the Turkish Statistical Institute (TurkStat) for the years 2004-2022. Investments planned within the borders of Amasya province resulted in a total of 396 (100%), of which 37 (9%) listed as EIA Positive belonged to EIA Regulation Appendix-1 investments, and 359 (91%) listed as EIA Not Required belonged to EIA Regulation Appendix-2 investments between 2000-2023. According to the analysis based on decision numbers, it was evaluated that investments defined within the scope of Appendix-2 of the EIA Regulation were significantly high within the borders of Amasya province.