Yahudilikte Din Eğitiminin Tarihsel Kökenleri, Aydınlanma ve Şoa’nın Etkisi
Historical Roots of Jewish Religious Education, The Influence of the Enlightenment and the Shoah
Yazar: Kaya, Yakup; Göregen, Mustafa
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Religious Studies (Other) ; Dini Araştırmalar (Diğer) ; Religious Education,Torah,Rabbinic Tradition,Haskalah,Shoah ; Din Eğitimi,Tevrat,Rabbani Gelenek,Haskala,Şoa

Yahudi din eğitimi, sadece kutsal bilgilerin aktarılmasına dayanmayıp, bireylerin Tanrı ile ilişkilerini derinleştirerek dini kimliklerini pekiştirmeyi hedefleyen çok katmanlı bir süreçtir. Bu çalışma, Yahudi din eğitiminin tarihsel gelişimini, kutsal metinler ile rabbani geleneğin bu alana etkisini inceleyerek, eğitimdeki dönüşümleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın ana teması, Yahudi din eğitiminin evrimi, bileşenleri ve günümüzün karşılaştığı zorluklardır. Çalışmanın amacı; Tanah ve Talmud gibi kutsal metinlerin öğretilmesi, hikâye anlatımının kullanılması, ahlaki ve etik değerlerin benimsenmesi ile ritüel uygulamaların çeşitliliğini kapsamlı bir şekilde irdeleyerek bu sürecin unsurlarını gün yüzüne çıkarmaktır. Bu yaklaşım, hem bireylerin dini kimliklerinin şekillenmesinde hem de toplumların kültürel zenginliğine katkıda bulunmada hayati bir rol oynamaktadır. Araştırmada, literatür taraması ve nitel analiz yöntemleri uygulanmış; kutsal metinler ile rabbani kaynaklar üzerinden tarihsel gelişim sistematik bir şekilde belgelenmiş, modern çağın getirdiği zorluklar ve fırsatlar ise mevcut akademik çalışmalar ile saha araştırmaları ışığında değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Yahudi din eğitiminin çok çeşitli bileşenlere dayandığını, fakat aynı zamanda modern toplumsal dinamikler ve kültürel farklılıkların bu sürece ciddi engeller oluşturduğunu göstermektedir. Bireylerin dini kimliklerinin oluşumunda Yahudi din eğitiminin merkezi bir rol oynadığı göz önüne alındığında, geleneksel eğitim yaklaşımlarının modern pedagojik yöntemlerle entegrasyonu, eleştirel perspektiflerin geliştirilmesi ve disiplinlerarası iş birliğinin artırılması büyük önem arz etmektedir.

Jewish religious education is a multidimensional process that goes beyond the mere transmission of sacred knowledge to deepen individuals' relationships with God and reinforce their religious identity. This study aims to illuminate the transformations in the field of education by examining its historical evolution, the influence of sacred texts, and the impact of rabbinic tradition. The primary focus of the research is the developmental process, components, and contemporary challenges of Jewish religious education. The objective is to reveal a broad range of educational elements—from the teaching of sacred texts such as the Tanakh and Talmud, to narrative traditions, the adoption of moral and ethical values, and ritual practices. This process plays a critical role in shaping individuals' religious identities and contributing to the cultural richness of societies. A literature review and qualitative analysis were employed in the research; historical development was documented through the examination of sacred texts and rabbinic sources, while the challenges and opportunities of the modern era were evaluated using existing academic studies and field research. The findings indicate that although Jewish religious education is based on various components, modern social dynamics, antisemitism, and cultural differences present significant obstacles. Jewish religious education is central to the formation of individuals' religious identities. In this context, it is recommended to blend traditional approaches with modern pedagogical methods, adopt a critical perspective, and enhance interdisciplinary collaboration in education.