GEYİK DAĞI KÜTLESİNİN YÜZEY KARSTI JEOMORFOLOJİSİ ve KÜTLE ÜZERİNDEKİ KARST-BUZUL JEOMORFOLOJİSİ İLİŞKİSİ
Surface karst geomorphology of the Mt. Geyik and relationship  between glacial and karst geomorphologies in the mount
Yazar: Şimşek, Mesut; Utlu, Mustafa; Poyraz, Murat; Öztürk, Muhammed Zeynel
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 28 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Glaciokarst,surface karst,glacial geomorphology,Mount  Geyik ; Glasiyokarst,yüzey karstı,buzul jeomorfolojisi,Geyik Dağı

Büyük bölümü Jura-Kretase ve Permiyen karbonatlı kayaçlardanoluşan Geyik Dağı, karstik plato karakterinde yüksek bir kütledir. Pleyistosenbuzullaşmalarından büyük oranda etkilenen kütle üzerinde çok iyi gelişmiş buzulve karstik şekillerin iç içe bulunması, kütle üzerinde buzul-karst polijenik(glasiyokarstik) jeomorfolojinin gelişmesi için uygun koşulları sağlamıştır. Buçalışmada buzullaşma ve karstlaşma ilişkisine göre kütle üzerindeki polijenikjeomorfolojinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Kütle üzerindeki en önemliyüzey karstı şekillerini karstik depresyonlar (dolin ve uvalalar), en önemlibuzul şekillerini ise sirkler ve moren depoları oluşturmaktadır. 1/25.000 ölçekli21 adet topografya haritası üzerinde gerçekleştirilen haritalama çalışmasınagöre kütle üzerinde 550-2800 metreleri arasında toplam 25.599 dolin tespitedilmiştir. Maksimum karstik depresyon yoğunluğunun 145 adet/km2’yeulaştığı kütlede, şekillerin % 80’ni 1600-2400 metreleri arasında bulunur.Çalışma alanı içerisinde sirklerin neredeyse tamamına yakını yükseltinin 2000metre ve üzerinde olduğu kuzey, kuzeydoğu ve kuzeybatı yamaçlarındagelişmiştir. Yüksek sahalarda yer alan karstik depresyonların bir kısmıbuzulların yerleşmesi için uygun ortamları oluştururken, depresyonların birkısmı da morenler tarafından örtülmüştür. Özellikle kütlenin merkezi ile güneykesimlerinde 1750-2300 metreleri arasındaki karstik alanlar moren depoları ilekaplı durumdadır. Bu durum buzullaşma öncesinde oluşan çözünme dolinlerininmorenler ile kaplanmasına neden olmuştur. Ancak morenler ile kaplı dolinlerdekarstlaşma moren örtüsü altında devam ederek örtülmüş, sübsidans ve örtü çökmedolinlerinin gelişmesini sağlamıştır. Araştırma alanındaki buzulsedimentlerinin ikinci etkisi ise alanın güney kesiminde yer alan ÇimiPolyesi’nde görülmektedir. Polyeyi dolduran iri kum boyutundaki buzulsedimentleri rüzgâr ile taşınarak dolinlerin dolmasına neden olmuştur.

Geyik Mountain is a high karstic plateau and themajority of plateau is composed of the Jurassic-Cretaceous and Permiancarbonate rocks. The fact that well-developed glacial and karstic formations onthe mountain, which is largely affected by the Pleistocene glaciations, areintertwined, providing favorable conditions for the development ofglacial-karst polygenic (glaciokarstic) landscape. In this study, it is aimedto reveal the polygenic geomorphology on the mountain according to therelationship between glacial and karst landforms. The most important surface karsticlandforms on the mass are karstic depressions (doline and uvalas) and the mostimportant glacial forms are circuses and moraine deposits. According to themapping study, carried out on 21 topographic maps with a scale of 1/25.000, atotal of 25.599 dolines were detected on the mountain between 550-2800 meters.In the mountain where the maximum karstic depression density reaches 145depression/km2, 80% of the depressions are found between 1600-2400meters. Almost all of the circuses in the study area developed on the north,northeast and northwest slopes where the elevation is 2000 meters and above.Some of the karstic depressions in the high areas provide suitable environmentsfor the settlement of the glaciers, while some of the depressions are covered bythe moraines. Especially in the central and southern parts of the mountain, thekarstic areas between 1750 and 2300 meters are covered with moraine deposits.This caused the solution dolines formed before the glacial to be covered withmoraines. However, karstification in doline covered with moraine continuedunder the moraine cover and subsidence and cover collapse dolines developed.The second effect of glacial sediments in the research area is observed in theÇimi Polje in the southern part of the area. The coarse glacier sands fillingthe polje were carried by the wind and filled the dolines