Çeltik Ekim Alanlarında Sorun Olan Cyperus difformis L. (Kız Otu)’ in Genetik ve Morfolojik Çeşitliliğinin Belirlenmesi
Çeltik Ekim Alanlarında Sorun Olan Cyperus difformis L. (Kız Otu)’ in Genetik ve Morfolojik Çeşitliliğinin Belirlenmesi
Yazar: Kaya Altop, Emine; Mennan, Hüsrev
Dergi: Bitki Koruma Bülteni, Vol. 58 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Kantitatif karakterler,moleküler markır,mücadele stratejileri,yabancı ot

Cyperus difformis L. (Kız otu) dünyagenelinde olduğu çeltik üretim alanlarında sorun olan önemli yabancı ot türlerindenbiridir. Türün morfolojik ve genetik çeşitliliğin saptanmasıyla ülkemizdekimevcut dayanıklılık olgusuna etkisinin belirlenmesi hedeflenen çalışmakapsamında, çeltik ekim alanlarını temsil edecek şekilde 50 populasyon ileçalışılmıştır. Morfolojik farklılığı saptamak için 13 farklı parametreincelenmiştir. Analiz sonuçları populasyonlar arasında morfolojik olarak belirginfarklılığı göstermiştir. Populasyonlar arasındaki genetik varyasyon 17oligonükleotid primeri kullanılarak Rasgele Çoğaltılmış Polimorfik DNA analiziylebelirlenmiştir. Average Linkage kullanılarak oluşturulan dendogram bilgilerinegöre 0.25’ lik genetik uzaklıkta çalışılan populasyonların iki ana grubaayrıldığı görülmüştür. Yapılan morfolojik ve moleküler analizlerde incelenenpopulasyonlar arasında bazı kantitatif karakterler noktasındafarklılıklar tespit edilmiştir. Farklı bölgelerde yetişen populasyonlararasında morfolojik bakımdan göz ardı edilmeyecek düzeylerde benzerliklersaptanırken, genetik olarak çeşitlilik daha yüksek bulunmuştur. Bu durum gentaşınması noktasında yüksek bir potansiyeli işaret etmektedir. Saptanan olgununcoğrafi alanlara adaptasyon, insanlar ve aletler tarafından tohumların bölgelerarası taşınması ve yabancı ot mücadele yöntemleri içerisinde özelliklekullanılan herbisitlere karşı yabancı ot tarafından geliştirilendayanıklılıktan kaynaklanabileceği kanısına varılmıştır.  Bu bağlamda C. difformis tohum hareketinin azaltılması, çeltik tohumluktrafiğinin ve herbisit kullanımının iyi denetlenmesinin yanısıra, kültürelyöntemler gibi alan yönetimi uygulamalarına odaklanılması gerekmektedir. Bunoktada alınacak önlemlerin entegre mücadele stratejileri açısından önem arzettiği unutulmamalıdır.

Cyperus difformis L. (Kız otu) dünyagenelinde olduğu çeltik üretim alanlarında sorun olan önemli yabancı ot türlerindenbiridir. Türün morfolojik ve genetik çeşitliliğin saptanmasıyla ülkemizdekimevcut dayanıklılık olgusuna etkisinin belirlenmesi hedeflenen çalışmakapsamında, çeltik ekim alanlarını temsil edecek şekilde 50 populasyon ileçalışılmıştır. Morfolojik farklılığı saptamak için 13 farklı parametreincelenmiştir. Analiz sonuçları populasyonlar arasında morfolojik olarak belirginfarklılığı göstermiştir. Populasyonlar arasındaki genetik varyasyon 17oligonükleotid primeri kullanılarak Rasgele Çoğaltılmış Polimorfik DNA analiziylebelirlenmiştir. Average Linkage kullanılarak oluşturulan dendogram bilgilerinegöre 0.25’ lik genetik uzaklıkta çalışılan populasyonların iki ana grubaayrıldığı görülmüştür. Yapılan morfolojik ve moleküler analizlerde incelenenpopulasyonlar arasında bazı kantitatif karakterler noktasındafarklılıklar tespit edilmiştir. Farklı bölgelerde yetişen populasyonlararasında morfolojik bakımdan göz ardı edilmeyecek düzeylerde benzerliklersaptanırken, genetik olarak çeşitlilik daha yüksek bulunmuştur. Bu durum gentaşınması noktasında yüksek bir potansiyeli işaret etmektedir. Saptanan olgununcoğrafi alanlara adaptasyon, insanlar ve aletler tarafından tohumların bölgelerarası taşınması ve yabancı ot mücadele yöntemleri içerisinde özelliklekullanılan herbisitlere karşı yabancı ot tarafından geliştirilendayanıklılıktan kaynaklanabileceği kanısına varılmıştır.  Bu bağlamda C. difformis tohum hareketinin azaltılması, çeltik tohumluktrafiğinin ve herbisit kullanımının iyi denetlenmesinin yanısıra, kültürelyöntemler gibi alan yönetimi uygulamalarına odaklanılması gerekmektedir. Bunoktada alınacak önlemlerin entegre mücadele stratejileri açısından önem arzettiği unutulmamalıdır.