Termik santrallerinin peyzaj çeşitliliği üzerindeki etkilerinin matematiksel olarak ifade edilmesi Yeniköy-Kemerköy Termik Santrali örneği
Termik santrallerinin peyzaj çeşitliliği üzerindeki etkilerinin matematiksel olarak ifade edilmesi Yeniköy-Kemerköy Termik Santrali örneği
Yazar: Karagöz, Elif Dilan; Ünlükaplan, Yüksel
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Shannon ve Simpson çeşitlilik endeksleri,arazi örtüsü/alan kullanımları,değişim tespiti,termik santralleri,çeşitlilik

Peyzajların insan faaliyetlerine bağı olarak değişiminin incelenmesi ve bu değişimin faaliyetle ilişkilendirilmesi doğru plan kararları alınması için önemlidir. Bu çalışmada termik santrali gibi çevreye ciddi zararlar veren bir faaliyetin öncelikle 1990-2018 yılları arasında CORINE Arazi Örtüsü/Alan Kullanımlarında (AÖ/AK) sınıfları kullanılarak nasıl bir değişime neden olduğu ortaya konulmuştur. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli ArcGIS 10.6.1 programı ile yapılan değişim tespiti neticesinde AÖ/AK sınıfları arasındaki değişim ve dönüşüm incelenmiştir. Bu değişimin peyzaj çeşitliliğini nasıl etkilediği de matematiksel olarak çeşitlilik endeksleri aracılığıyla ifade edilerek, ölçmenin peyzaj yönetimindeki etkisi tartışılmıştır. Bu bağlamda çalışma alanı olarak seçilen ve ekolojik bir sınır olarak kabul edilen alt havza sınırı içinde Yeniköy-Kemerköy Termik santralinin bütün birimlerini bulundurmaktadır. Bir alt havza ve bir ayrı havza olmak üzere toplam iki mikro havzadan oluşan çalışma alanının peyzaj tipleri 2018 tarihli CORINE AÖ/AK sınıfları ve Orman Meşçere tipleri ile belirlenmiştir. Belirlenen peyzaj tiplerinin birim sayıları ve alan büyüklükleri göz önünde bulundurularak çeşitlilik endeksleri hesaplanmıştır. Hesaplanan Shannon ve Simpson Çeşitlilik Endekslerine göre alanın çeşitliliği hem tüm alan genelinde hem de mikro havzalar bazında yüksek çıkmıştır. Bu yüksek çeşitliliğin beklenen anlamda ekolojik zenginliği içeren bir çeşitlilik olmadığı ve faaliyetin neden olduğu parçalanmanın bir sonucu olduğu çalışmanın sonuçlar kısmında tartışılmıştır.

Peyzajların insan faaliyetlerine bağı olarak değişiminin incelenmesi ve bu değişimin faaliyetle ilişkilendirilmesi doğru plan kararları alınması için önemlidir. Bu çalışmada termik santrali gibi çevreye ciddi zararlar veren bir faaliyetin öncelikle 1990-2018 yılları arasında CORINE Arazi Örtüsü/Alan Kullanımlarında (AÖ/AK) sınıfları kullanılarak nasıl bir değişime neden olduğu ortaya konulmuştur. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli ArcGIS 10.6.1 programı ile yapılan değişim tespiti neticesinde AÖ/AK sınıfları arasındaki değişim ve dönüşüm incelenmiştir. Bu değişimin peyzaj çeşitliliğini nasıl etkilediği de matematiksel olarak çeşitlilik endeksleri aracılığıyla ifade edilerek, ölçmenin peyzaj yönetimindeki etkisi tartışılmıştır. Bu bağlamda çalışma alanı olarak seçilen ve ekolojik bir sınır olarak kabul edilen alt havza sınırı içinde Yeniköy-Kemerköy Termik santralinin bütün birimlerini bulundurmaktadır. Bir alt havza ve bir ayrı havza olmak üzere toplam iki mikro havzadan oluşan çalışma alanının peyzaj tipleri 2018 tarihli CORINE AÖ/AK sınıfları ve Orman Meşçere tipleri ile belirlenmiştir. Belirlenen peyzaj tiplerinin birim sayıları ve alan büyüklükleri göz önünde bulundurularak çeşitlilik endeksleri hesaplanmıştır. Hesaplanan Shannon ve Simpson Çeşitlilik Endekslerine göre alanın çeşitliliği hem tüm alan genelinde hem de mikro havzalar bazında yüksek çıkmıştır. Bu yüksek çeşitliliğin beklenen anlamda ekolojik zenginliği içeren bir çeşitlilik olmadığı ve faaliyetin neden olduğu parçalanmanın bir sonucu olduğu çalışmanın sonuçlar kısmında tartışılmıştır.