ÖLÜMLE ÇOK KARŞILAŞAN SERVİSLERDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERLE MESLEKLERİ GEREĞİ ÖLÜMLE KARŞILAŞMAYAN KİŞİLERDE ÖLÜM KAYGISI, SÜREKLİ KAYGI VE UMUTSUZLUK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
ÖLÜMLE ÇOK KARŞILAŞAN SERVİSLERDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERLE MESLEKLERİ GEREĞİ ÖLÜMLE KARŞILAŞMAYAN KİŞİLERDE ÖLÜM KAYGISI, SÜREKLİ KAYGI VE UMUTSUZLUK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Yazar: Aktürk, Diler; Şahin, Muzaffer
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 7, 2019
Anahtar kelimeler: Hemşire,Ölüm Kaygısı,Sürekli Kaygı,Umutsuzluk Düzeyi

Bu araştırma,meslekleri gereği çok fazla ölüm vakası ile karşılaşan, yetişkin yoğun bakım veonkoloji servislerinde çalışan hemşireler ile meslekleri gereği ölüm vakası ilekarşılaşmayan öğretmen, bankacı ve akademisyenlerin ölüm kaygısı, sürekli kaygıve umutsuzluk düzeyleri, ölümle sık karşılaşma veya karşılaşmama durumuna görefarklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak amacıyla genel tarama modelikullanılarak yapılmıştır. Araştırma, 100 yetişkin yoğun bakım  hemşiresi ve 100 onkoloji hemşiresi olmaküzere toplam 200 hemşire ile  65 bankacı,70 öğretmen ve 70 akademisyen olmak üzere toplam 405 katılımcı ile yapılmıştır.Veriler Thorson-Powell Ölüm Kaygısı Ölçeği (TPÖKÖ), Spielberger Sürekli KaygıÖlçeği (SSKÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Kişisel Bilgi Formu (KBF) iletoplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde T-Testi, Mann-Whitney U Testi,One-Way ANOVA, Kruskal-Wallis H Testi ve Pearson Korelasyon analizikullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda,meslekleri gereği ölümle karşılaşmayan akademisyen, bankacı ve öğretmenlerinölüm kaygısı puanlarından, meslekleri gereği ölümle sık karşılaşan hemşirelerinölüm kaygısı puanlarının anlamlı derecede (p<0.05) düşük olduğusaptanmıştır. Umutsuzluk puanlarına bakıldığında akademisyen, bankacı veöğretmenlerin umutsuzluk puanlarına göre hemşirelerin umutsuzluk puanlarınınanlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0.01). Sürekli kaygı düzeyiaçısından iki grup arasında ise anlamlı bir fark saptanmamıştır. İki hemşiregrubu karşılaştırıldığında, onkoloji hemşirelerin ölüm kaygısı puanları,yetişkin yoğun bakım hemşirelerinin ölüm kaygısı puanlarından anlamlı derecedeyüksek bulunmuştur (p<0.05). Sürekli kaygı ve umutsuzluk puanları açısındanise anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır.Eğitim değişkenininölüm kaygısı, sürekli kaygı ve umutsuzluk düzeylerine etkisi incelendiğinde;akademisyen, bankacı ve öğretmen grubunda ölüm kaygısı, sürekli kaygı veumutsuzluk düzeyine bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Hemşire grubunda eğitimdeğişkeninin, sadece ölüm kaygısı üzerinde etkisi olduğu saptanmıştır. Analizsonuçlarına göre sağlık meslek lisesi hemşirelik mezunlarının ölüm kaygısıpuanları, ön lisans ve lisans hemşirelik mezunlarının ölüm kaygısı puanlarındananlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ölüm kaygısı, sürekli kaygı veumutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişki analizi sonuçlarına göre ise süreklikaygı ve umutsuzluk düzeyleri arsında pozitif yönde orta derecede bir ilişkitespit edilmiştir (r =0,459, p<0,01).

Bu araştırma,meslekleri gereği çok fazla ölüm vakası ile karşılaşan, yetişkin yoğun bakım veonkoloji servislerinde çalışan hemşireler ile meslekleri gereği ölüm vakası ilekarşılaşmayan öğretmen, bankacı ve akademisyenlerin ölüm kaygısı, sürekli kaygıve umutsuzluk düzeyleri, ölümle sık karşılaşma veya karşılaşmama durumuna görefarklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak amacıyla genel tarama modelikullanılarak yapılmıştır. Araştırma, 100 yetişkin yoğun bakım  hemşiresi ve 100 onkoloji hemşiresi olmaküzere toplam 200 hemşire ile  65 bankacı,70 öğretmen ve 70 akademisyen olmak üzere toplam 405 katılımcı ile yapılmıştır.Veriler Thorson-Powell Ölüm Kaygısı Ölçeği (TPÖKÖ), Spielberger Sürekli KaygıÖlçeği (SSKÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Kişisel Bilgi Formu (KBF) iletoplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde T-Testi, Mann-Whitney U Testi,One-Way ANOVA, Kruskal-Wallis H Testi ve Pearson Korelasyon analizikullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda,meslekleri gereği ölümle karşılaşmayan akademisyen, bankacı ve öğretmenlerinölüm kaygısı puanlarından, meslekleri gereği ölümle sık karşılaşan hemşirelerinölüm kaygısı puanlarının anlamlı derecede (p<0.05) düşük olduğusaptanmıştır. Umutsuzluk puanlarına bakıldığında akademisyen, bankacı veöğretmenlerin umutsuzluk puanlarına göre hemşirelerin umutsuzluk puanlarınınanlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0.01). Sürekli kaygı düzeyiaçısından iki grup arasında ise anlamlı bir fark saptanmamıştır. İki hemşiregrubu karşılaştırıldığında, onkoloji hemşirelerin ölüm kaygısı puanları,yetişkin yoğun bakım hemşirelerinin ölüm kaygısı puanlarından anlamlı derecedeyüksek bulunmuştur (p<0.05). Sürekli kaygı ve umutsuzluk puanları açısındanise anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır.Eğitim değişkenininölüm kaygısı, sürekli kaygı ve umutsuzluk düzeylerine etkisi incelendiğinde;akademisyen, bankacı ve öğretmen grubunda ölüm kaygısı, sürekli kaygı veumutsuzluk düzeyine bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Hemşire grubunda eğitimdeğişkeninin, sadece ölüm kaygısı üzerinde etkisi olduğu saptanmıştır. Analizsonuçlarına göre sağlık meslek lisesi hemşirelik mezunlarının ölüm kaygısıpuanları, ön lisans ve lisans hemşirelik mezunlarının ölüm kaygısı puanlarındananlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ölüm kaygısı, sürekli kaygı veumutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişki analizi sonuçlarına göre ise süreklikaygı ve umutsuzluk düzeyleri arsında pozitif yönde orta derecede bir ilişkitespit edilmiştir (r =0,459, p<0,01).