Ankara İlinde Yapılan Aktif Sürveyans Uygulamasının Tüberküloz Hastalarının Kayıt ve Takibine Katkısının Değerlendirilmesi
Evaluation of the Efficacy of Active Surveillance Practice in Registration and Monitoring of Tuberculosis Patients, in Ankara Province
Yazar: Şimşek, Asiye Çiğdem; Özkan, Suha
Dergi: Ankara Medical Journal, Vol. 19 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Tüberküloz,bildirim,aktif sürveyans,kayıtlılık ; Tuberculosis,notification,active surveillance,registration

Giriş: Tüberküloz (TB), dünyada yaklaşık her yıl 10 milyon kişidegörülmektedir ve enfeksiyondan kaynaklanan ölümlerin başında yer almaktadır.Dünya genelinde 2017 yılı için, tahmin edilen vaka sayısı ile resmi rakamlarıoluşturan raporlanmış vakalar arasındaki 3,6 milyon hasta farkının yetersiztanı ve eksik bildirimlerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Türkiye’deulusal TB programının temelini, hastaların erken bulunması ve etkili olaraktedavilerinin sağlanması oluşturmaktadır. Ülkemizde yasal olarak bildirimizorunlu bir hastalık olan TB hastalığı bildirimleri halen yeterli düzeydeolmamaktadır. Özellikle akciğer dışı TB vakalarının bildirimi bazen ihmaledilmektedir.Materyal ve Metot: Ankara ilinde İl TB Kurulu kararıyla 2003yılında TB hasta bildirimlerinde aktif sürveyans çalışması başlatılmıştır. Bukapsamda her birimin görev tanımları yapılarak hastanelerde aktif sürveyanssorumlu ve görevlileri belirlenmiş olup ayrıca çalışmaları yerinde incelemekiçin VSD hekim ve hemşirelerinden oluşan ekipler görevlendirilmiştir. Bulgular: Hastanelerin poliklinik, klinik, eczane,laboratuar, bilgi-işlem gibi birimleri, aktif sürveyans görevlileri tarafındanziyaret edilerek TB tanısı veya tedavisiyle ilgili kaydı bulunan hastalarbulunmakta ve bildirimi yapılmaktadır. Ankara’daki bütün yataklı tedavikurumlarını kapsayan bu uygulamanın başlamasıyla ilk yıl bildirimlerde %100’denfazla artış sağlanmış ve bu sayı yıllar boyunca devam etmiştir. En fazlabildirim göğüs hastalıkları hastanesi tarafından yapılmakta, ardından tıpfakülteleri ve kamu hastaneleri gelmektedir. Özel hastanelerde TB ile ilgilitanı ve tedavi işlemlerinin oldukça düşük sayıda olduğu görülmüştür. Sonuç: Ankara’daki TB bildirimlerinde aktif sürveyans uygulaması diğerillere de örnek olmuş ve Sağlık Bakanlığı tarafından 2014 yılında yayınlananbir genelgeyle tüm ülkede aktif sürveyans uygulamasına geçilmiştir. Bu sayedehastanelerde tanısı konan ve tedavisi başlanan TB hastalarının tedavilerinedevam ederek tamamlamaları, temaslılarının muayene edilebilmeleri ve ülkemizdekayıt dışı hastanın mümkün olabildiği kadar azaltılarak gerçeğe en yakınşekilde raporlanabilmesi mümkün olacaktır.

Objectives: Tuberculosis(TB) is seen in 10 million people every year in the world and is one of theleading deaths caused by infection. In the year 2017, there are 3.6 millionpatients difference between the reported cases, and estimated cases. It'sthought that, the main reasons are inadequate diagnosis and incompletereporting.Early diagnosis and effective treatment oftuberculosis patients are constitute the basis of the national TB program inTurkey. TB, which is a legally required notification in our country, isunfortunately not properly reported. In particular, the notification of casesof extrapulmonary TB is sometimes neglected.Materials and Methods:In 2003, the active surveillance study was initiated in TB patientnotifications by the Provincial TB Board decision in Ankara. For this purpose,the duty definitions of each unit were made and the active surveillance officer/ responsible was determined in the hospitals and the teams consisting of VSDphysicians and nurses were assigned to on-site inspection. Results: Thepatients who are registered in the polyclinic, clinic, pharmacy, laboratory,information-processing department for diagnosis or treatment of TB are visitedand reported by the officers. With the start of this process, which covers allinpatient treatment institutions in Ankara, more than 100% increase has beenachieved in the notifications and this number has continued for years. Thehighest number of reports is done by the chest diseases hospital, followed bymedical schools and public hospitals. It has been observed that the number ofdiagnosis and treatment procedures for TB in private hospitals is quite low. Conclusion: Activesurveillance study for tuberculosis notifications in Ankara, became an examplefor other provinces and was put into practice in 2014 with a circular publishedby the Ministry of Health. In this way, it will be possible for TB patientsdiagnosed in hospitals continued to be treated, their contacts can be examinedand the number of unregistered patient in our country is reduced as much aspossible and can be reported closest to reality.