Mor Şeker Mısırda (Zea mays saccharata Sturt) Tam ve Eksik Gübrelemenin Verim Öğelerine Etkileri
The Effects of Full and Incomplete Fertilisation on Yield Components in Purple Sugar Corn (Zea mays saccharata Sturt)
Yazar: Atar, Bekir
Dergi: ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Fertilisers and Application ; Gübreler ve Uygulaması ; Purple sweet corn,fertilisation,fresh ear yield ; Mor şeker mısır,gübreleme,taze koçan verimi

Oldukça besleyici ve lezzetli bir ürün olan şeker mısırda istenen verim ve kaliteye ulaşmak için gübre miktarı ve uygulama yöntemi ekonomiklik ve çevre kirliliği açısında optimum olmalıdır. Deneme topraktan ve yapraktan gübrelemenin etkinliğini belirlemek amacıyla Isparta ekolojik koşullarında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünden temin edilen mor şeker mısır çeşidine, toprağa üç farklı (17.1-7.5-1.5 N P₂O₅ K₂O, 8.5-3.8-0.8 N P₂O₅ K₂O ve Kontro (0) kg da-1l) ve yaprağa ise iki farklı (iki defa 1 kg da-1 ve kontrol (0)) gübre uygulanmıştır. Yaprak gübresi uygulaması kontrole göre kavuzsuz taze koçan verimini (662 - 464 kg da-1) ilk yıl %43 oranında artırırken, ikinci yıl (763 – 860 kg da-1) % 13 oranında azaltmıştır. Topraktan tam gübreleme uygulaması, ortalama taze koçan verimini kontrol grubuna kıyasla ilk yıl %99 (748 kg da-1–377 kg da-1), ikinci yıl ise %166 (1139 kg da-1–428 kg da-1) oranında artırmıştır. Eksik gübrelemeye göre ise verim artışı ilk yıl %32, ikinci yıl %31 olarak tespit edilmiştir. Şeker mısırda beklenen verim ve kaliteye ulaşmak için topraktan tam gübre uygulaması vazgeçilmez durumdadır. Toprak gübrelemesi olmaksızın sadece yaprak gübresi ise verim ve verim öğelerini arttırmada yetersiz bulunmuştur. Uygun toprak gübrelemesine ek olarak uygulanacak yaprak gübrelemesi en uygun gübreleme yöntemi olarak belirlenmiştir.

To achieve the desired yield and quality in sweet corn, fertilisation must be economical and environmentally friendly. This study, conducted under Isparta’s ecological conditions, aimed to determine the effectiveness of soil and foliar fertilisation. The experiment used a Randomized Complete Block Design with three replications. In the study, a purple sweet corn variety obtained from the Western Mediterranean Agricultural Research Institute was used, and three different fertilisers [171-75-15 N P₂O₅ K₂O, 85-38-8 N P₂O₅ K₂O, and control (0) kg ha-1] and two different fertilisers [two applications of 10 kg ha-1 and control (0)] were applied to the soil and leaves, respectively. Foliar fertiliser application increased the fresh ear yield (6620 - 4640 kg ha-1) by 43% in the first year and decreased it by 13% in the second year (7630 - 8600 kg ha-1) compared to the control. Complete soil fertilisation increased mean fresh ear yield by 99% in the first year (7480 and 3770 kg ha-1) and 166% in the second year (11390 and 4280 kg ha-1) compared to the control, and by 32% in the first year and 31% in the second year compared to incomplete fertilisation. In order to reach the expected yield and quality in sweet corn, full fertiliser application through the soil is indispensable. Foliar fertiliser alone without soil fertilisation was found to be insufficient to increase yield and yield components. Foliar fertilisation in addition to appropriate soil fertilisation was found to be the most appropriate fertilisation method.