Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya ve Kompulsif Çevrimiçi Alışveriş Bağımlılığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Examining the Relationship Between Social Media and Compulsive Online Shopping Addiction of University Students
Yazar: Demirel, Aykut Can; Tapan, Metin Gani
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Psychology ; Psikoloji ; Bağımlılık,Sosyal Medya,Alışveriş,Çevrimiçi Alışveriş,Sosyal Hizmet . ; Addiction,Social Media,Shopping,Online Shopping,Social Work

Günümüzde sosyal medya kullanımı çok hızlı bir biçimde artış göstermektedir. Sosyal medya ve diğer çevrimiçi platformlarda fazla zaman harcanması üniversite öğrencileri de dâhil tüm nüfus grupları arasında çevrimiçi bağımlılıklara neden olabilmektedir. Dolayısı ile sosyal medya kullanımının çok yaygın olduğu düşünülen üniversite öğrencilerinde sosyal medya ve alışveriş bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi önemli bir konudur. Bu sebeple araştırma, üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ve kompulsif çevrimiçi alışveriş bağımlılıkları arasındaki ilişkinin bazı değişkenler bakımından incelenmeyi amaçlanmaktadır. Araştırmada nicel desenlerden korelasyonel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Muğla Meslek Yüksekokulu öğrencileri olarak belirlenmiştir. Araştırmaya 413 üniversite öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği- Yetişkin Formu (SMBO-YF) ve Kompulsif Çevrimiçi Satın Alma Ölçeği (KÇSA) kullanılarak çevrimiçi ortamda Google Formlar vasıtasıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t testi, ANOVA testi ve regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, kadınların erkeklere göre sosyal medya ve çevrimiçi alışveriş bağımlılıklarının daha düşük olduğunu göstermiştir. Katılımcıların yaş, çalışma durumu, medeni durumu ve sosyal medya hesap sayısının sosyal medya ve çevrimiçi alışveriş bağımlılıklarını etkilemediği anlaşılmıştır. Çevrimiçi alışveriş yapanların sosyal medya ve çevrimiçi alışveriş bağımlılık düzeylerinin yapmayanlara göre daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca çevrimiçi alışveriş tercihlerinin, alışveriş sıklıklarının ve indirimleri takip etmenin sosyal medya ve çevrimiçi alışveriş düzeylerini etkilediği görülmüştür. Çevrimiçi alışveriş yapanların yapmayanlara göre sosyal medya ve çevrimiçi alışveriş puanlarının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Kurumsal alışveriş sitelerini tercih edenlerin sosyal medya ve çevrimiçi alışveriş bağımlılıklarının diğer alışveriş yöntemlerine göre daha düşük olduğu görülmüştür.

The use of social media is increasing rapidly today. Spending too much time on social media and other online platforms can lead to online addictions among all population groups, including university students. Therefore, it is important to examine the relationship between social media and shopping addiction in university students, which are thought to be very common to use social media. For this reason, the research aims to examine the relationship between university students' social media dependency levels and compulsive online shopping dependencies in terms of some variables. Correlational research model, one of the quantitative designs, was used in the research. The research group was determined as Muğla Sıtkı Koçman University Muğla Vocational School students in the 2020-2021 academic year. 413 university students participated in the research. The data is collected on a voluntary basis. In the research, data were collected via Google Forms on the internet using Personal Information Form, Social Media Addiction Scale (SMAS-AF) and Compulsive Online Purchasing Scale (COPS). The analysis of the data uses descriptive statistics, t testing, ANOVA testing and regression methods. The data obtained in the research showed that women's social media and online shopping addictions were lower than men. It was understood that the age, working status, marital status and social media account count did not affect social media and online shopping dependencies. It has been understood that the social media and online shopping addiction levels of those who shop on the Internet are higher than those who do not. In addition, it was observed that online shopping preferences, shopping frequencies and following discounts affected SMAS-AF and COPS scores. It was understood that social media and online shopping points were higher than those who didn't shop online. It has been seen that social media and online shopping dependencies are lower than other shopping methods for those who prefer corporate shopping sites.