Türkiye’de Profesyonel Askerliğin Sosyolojik Bir İncelemesi: Meslek, Görev ya da Yaşam Tarzı?
A Sociological Study of the Military Profession in Turkey: Profession, Duty, or Lifestyle?
Yazar: Ateş, Barış
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 42 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Profession,Professional Soldier,Officer,Turkish Military,Military Sociology ; Meslek,Profesyonel Asker,Subay,Türk Ordusu,Askeri Sosyoloji

Bu makalede Türkiye’de askerlik mesleğinin sosyolojik bir incelemesi yapılmıştır. Kurum olarak ordunun ve birey olarak askerin toplum nezdinde ve devlet bürokrasisi içindeki konumuna rağmen bir sosyal olgu olarak analizi gerekli ilgiyi görmemiştir. Bu durum hem meslek olarak askerliğin anlaşılmasını zorlaştırmaktadır hem de kavram kargaşası yaratmaktadır. Makale şu sorulara cevap aramaktadır: Askerlik bir meslek midir? Kimler profesyonel askerdir? Sivil toplum ve askerlerin mesleğe bakışında farklılıklar var mıdır? Bu sorulara cevap bulmak amacıyla askerlik mesleğine dair teorik tartışma ve meslekle ilgili kavram setleri incelenmektedir. Ayrıca toplumun ve askerlerin mesleğe bakış açısını anlayabilmek için 695 katılımcıya uygulanan tanımlayıcı bir anket çalışması ve mülakatlar ile çalışma desteklenmiştir. Dolayısıyla karma bir yöntem uygulanmış ve bu sayede hem veri toplama problemi aşılmaya çalışılmış hem de askerlik mesleğinin genel bir panoraması çizilmiştir. Sanılanın aksine siviller ve askerlerin mesleğe bakışları arasında farklılıklar olduğu ve askerlerin kendi mesleklerini bir yaşam tarzı olarak görmelerine rağmen sivillerin daha ziyade bir meslek ve ayrıca görev olarak tanımladığı ortaya çıkmıştır. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu ise askerler arasındaki profesyonellik anlayışının daha ziyade kıdem ve tecrübe ile özdeşleştirilmesidir. Ayrıca subayların mesleğe bakışında nesiller arasında bir kopuş olmadığı görülmektedir.

This article aims to conduct a sociological analysis of the military profession in Turkey. Despite the prominent position of the army as an institution and the soldier as an individual in society and the state bureaucracy, its analysis as a social phenomenon has received little attention. This situation complicates the understanding of the military profession and creates conceptual confusion. Therefore, a theoretical discussion of the military profession and examination of its concepts are necessary. A descriptive survey with 695 participants was undertaken to bolster this theoretical debate and better understand citizens’ and soldiers’ perspectives on the military profession in Turkey. In addition, the study was supported by the unstructured interview method in order to increase the reliability of the survey results and enable a more profound analysis. As a result, mixedmethods research was used to resolve the data collecting constraints and sketch a broad picture of the military profession. Contrary to common perception, citizens and soldiers were shown to hold divergent views on the military profession. While soldiers refer to their job as a way of life, civilians refer to it as a profession and a duty. Another important finding of the study is that the understanding of professionalism among soldiers is mainly associated with seniority and experience. In addition, a continuity was observed to exist between the old and new generations of soldiers regarding their perception of the profession.