YEREL YÖNETİMLERDE ALTERNATİF HİZMET SUNMA YÖNTEMİ OLARAK YEREL HİZMETLERE GÖNÜLLÜ KATILIM
YEREL YÖNETİMLERDE ALTERNATİF HİZMET SUNMA YÖNTEMİ OLARAK YEREL HİZMETLERE GÖNÜLLÜ KATILIM
Yazar: Altın, Aytuğ; Şahin, Osman Erdal
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Yerel Yönetimler,Yerel Kamu Hizmetleri,Yerel Hizmet Sunumu,Alternatif Hizmet Sunma Yöntemleri,Gönüllü Katılım

Yerel yönetimler, yerelhalkın ortak ihtiyaçlarının giderilmesi için yerel kamusal hizmetleri üreterekbu hizmetleri çeşitli yollarla halka sunan, kamu tüzel kişiliğine sahip, kararorganları halk tarafından seçilen, kendi personeli ve bütçesi olan anayasalbirimlerdir. Yerel yönetimler bir yönüyle, halka yerel kamu hizmetlerini sunmaküzere oluşturulan idari teşkilatları ifade ederken diğer bir yönüyle de katılımve temsil gibi demokratik değerlerin hayata geçirilmesinde ilk basamak görevigören kuruluşları temsil etmektedirler. Başka bir ifadeyle, yerel yönetimler;yerel seçimler, yerel katılım, yerel temsil gibi bir takım demokratikpratiklerin hayata geçirilmesinde önemli bir rol oynarken, yerel hizmetsunumuyla da halkın talep, istek ve ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar.Çeşitli dinamiklerin etkisiyle halkın giderek artan ve çeşitlenen hizmettalepleri karşısında yerel yönetimler, etkin, verimli ve kaliteli hizmetsunumunu sağlayabilmek için klasik kamu hizmeti sunma yöntemlerinin dışınaçıkarak birtakım alternatif hizmet sunma yöntemleri kullanmaktadırlar. Yerelhizmetlere gönüllü katılım da yerel hizmet sunumunda kullanılan alternatifyöntemler arasında yer alan bir yerel hizmet sunumu şeklidir. Gönüllülük, siviltoplumun oluşumuna kaynaklık eden önemli bir kavramdır. Gönüllülük sahip olunangücün, zamanın, bilginin, yeteneğin ve deneyimin sivil toplum kuruluşlarınınolağan veya proje bazındaki çalışmaları için sunulması ve bunun karşılığındaparasal kazanç beklentisi taşınmaması olarak tanımlanmaktadır. Bireylerintopluma katkıda bulunuyor olmaları, var olan problemlerin çözümünde yeralabilmeleri, kendilerini ifade edebilmeleri, ekip çalışmasının parçasıolabilmeleri, tek başlarına yapamadıklarını bir örgüt içinde yapabilmeleri,kendilerini geliştirmeleri ve yerel hizmetlerin sunumunda yer alarak yerelyönetim birimlerine katkıda bulunmaları, hizmetlere gönüllü katılım ile eldeedilen önemli toplumsal çıktılardır. Türkiye’de yerel yönetim hizmetlerinekatılım konusu 5393 sayılı Belediye Kanununun 77. maddesinde ve 5302 sayılı İlÖzel İdaresi Kanununun 65. maddesinde düzenlemiştir. Bu düzenlemelerle birlikteİçişleri Bakanlığı tarafından 2005 yılında İl Özel İdaresi ve BelediyeHizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği çıkarılmıştır. Bu çalışmanın amacı,gönüllülük ve katılım olgularının yerel yönetimlerin hizmet sunma biçimlerineolan etkisinin bir ürünü olan yerel yönetimlerde hizmet sunumuna gönüllükatılım olgusunu genelde ve Türkiye özelinde incelemektir.

Yerel yönetimler, yerelhalkın ortak ihtiyaçlarının giderilmesi için yerel kamusal hizmetleri üreterekbu hizmetleri çeşitli yollarla halka sunan, kamu tüzel kişiliğine sahip, kararorganları halk tarafından seçilen, kendi personeli ve bütçesi olan anayasalbirimlerdir. Yerel yönetimler bir yönüyle, halka yerel kamu hizmetlerini sunmaküzere oluşturulan idari teşkilatları ifade ederken diğer bir yönüyle de katılımve temsil gibi demokratik değerlerin hayata geçirilmesinde ilk basamak görevigören kuruluşları temsil etmektedirler. Başka bir ifadeyle, yerel yönetimler;yerel seçimler, yerel katılım, yerel temsil gibi bir takım demokratikpratiklerin hayata geçirilmesinde önemli bir rol oynarken, yerel hizmetsunumuyla da halkın talep, istek ve ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar.Çeşitli dinamiklerin etkisiyle halkın giderek artan ve çeşitlenen hizmettalepleri karşısında yerel yönetimler, etkin, verimli ve kaliteli hizmetsunumunu sağlayabilmek için klasik kamu hizmeti sunma yöntemlerinin dışınaçıkarak birtakım alternatif hizmet sunma yöntemleri kullanmaktadırlar. Yerelhizmetlere gönüllü katılım da yerel hizmet sunumunda kullanılan alternatifyöntemler arasında yer alan bir yerel hizmet sunumu şeklidir. Gönüllülük, siviltoplumun oluşumuna kaynaklık eden önemli bir kavramdır. Gönüllülük sahip olunangücün, zamanın, bilginin, yeteneğin ve deneyimin sivil toplum kuruluşlarınınolağan veya proje bazındaki çalışmaları için sunulması ve bunun karşılığındaparasal kazanç beklentisi taşınmaması olarak tanımlanmaktadır. Bireylerintopluma katkıda bulunuyor olmaları, var olan problemlerin çözümünde yeralabilmeleri, kendilerini ifade edebilmeleri, ekip çalışmasının parçasıolabilmeleri, tek başlarına yapamadıklarını bir örgüt içinde yapabilmeleri,kendilerini geliştirmeleri ve yerel hizmetlerin sunumunda yer alarak yerelyönetim birimlerine katkıda bulunmaları, hizmetlere gönüllü katılım ile eldeedilen önemli toplumsal çıktılardır. Türkiye’de yerel yönetim hizmetlerinekatılım konusu 5393 sayılı Belediye Kanununun 77. maddesinde ve 5302 sayılı İlÖzel İdaresi Kanununun 65. maddesinde düzenlemiştir. Bu düzenlemelerle birlikteİçişleri Bakanlığı tarafından 2005 yılında İl Özel İdaresi ve BelediyeHizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği çıkarılmıştır. Bu çalışmanın amacı,gönüllülük ve katılım olgularının yerel yönetimlerin hizmet sunma biçimlerineolan etkisinin bir ürünü olan yerel yönetimlerde hizmet sunumuna gönüllükatılım olgusunu genelde ve Türkiye özelinde incelemektir.