Perge Güney Bazilika Kazılarında Ele Geçen Cam ve Metal Buluntular
Glass and Metal Finds from the Southern Basilica Excavations at Perge
Yazar: Buluç, Nurtaç
Dergi: Sanat Tarihi Yıllığı No. 32, 2023
Anahtar kelimeler: Cultural and Natural Heritage ; Kültürel ve Doğal Miras ; Art History ; Sanat Tarihi ; Perge,Bazilika,Bizans Dönemi,Cam,Metal ; Perge,Bazilika,Bizans Dönemi,Cam,Metal ; Perge,Church,Byzantine Period,Glass,Metal ; Perge,Bazilika,Bizans Dönemi,Cam,Metal

Pamphylia Bölgesi’nin territoriumu içerisinde yer alan Perge Antik Kenti’nin tarih öncesi geçmişi Geç Neolitik ve Kalkolitik Dönemlere kadar uzanmakta; Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde önemli kentleşme modeli göstermektedir. Bu makale, Antalya Müzesi tarafından 2016-2017 yıllarında kazısı yapılan Perge Güney Bazilikası’nda ele geçen cam ve metal eserleri kapsamaktadır. Bu çalışma kapsamında, cam ve metal malzemeler içinden seçilen gruplar üslup ve işlev özellikleri saptanıp, diğer merkezlerdeki paralel örneklerle analojik olarak karşılaştırılarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Malzemeler el ve dijital çizim çalışmalarının ardından form, tür ve işlevleri tespit edilerek kataloglanmıştır. Tespit edilen sonuçlar ışığında, kentin ve bölgenin Erken Bizans Dönemi’ne dair çeşitli soruları yanıtlamak amaçlanmıştır. Çalışmada incelenen buluntuların dönemin sosyal ve siyasi tarihi ile birlikte değerlendirdiğimizde, Perge’nin sosyal ve ekonomik yaşamına ilişkin önemli bilgiler sunması ve yerleşimler arasındaki ticaret ilişkilerini aydınlatmasına yardımcı olması hedeflenmiştir. M.S. 250 yılında Pamphylia’nın metropolisi olan Perge, bu ünvanını M.S. 6. yüzyılda yitirerek Attaleia vilayetinin metropolisi olmuş ve artan Arap ve Sasani baskı ve tehditlerinden dolayı M.S. 7. yüzyılda Akropolis’e taşınmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan cam ve metal buluntular da bu kronolojiyi destekler veriler içermekte, buluntuların çoğunluğu M.S. 5.-7. yüzyıllar arasına tarihlenmektedir.

The prehistoric history of the ancient city of Perge, which was located in the territory of Pamphylia, dates back to the Late Neolithic and Chalcolithic Periods and reveals important urbanization models models during the Hellenistic, Roman, and Byzantine eras. This article covers the glass and metal artifacts found in the Southern Basilica of Perge, as excavated by the Antalya Museum in 2016- 2017. The research, aims to determine the stylistic and functional characteristics of these glass and metal artifacts and to date them using analogical comparisons with parallel samples found in other regions. After hand and digitally drawing the materials, they were cataloged by determining their forms, types, and functions. In light of the determined results, the study aims to answer various questions regarding the Early Byzantine period of the city and region. The study evaluates the finds examined herein alongside the social and political history of the Early Byzantine period, with the aim of providing important information about Perge’s social and economic life and of helping illuminate trade relations among the settlements. Once the metropolis of Pamphylia, in 250 AD Perge became the metropolis of the then Attaleia province (now Antalya) losing this title in the 6th century AD before moved to the city’s acropolis in the 7th century AD due to increased pressure and threats from Arabs and the Sassanid. The glass and metal finds presented within the scope of the study also contain data which support this chronology, with the majority of the finds dating back to the 5th -7th centuries AD.