Türkiye’de Solunum Sistemine Bağlı Ölüm Oranlarının Mekansal Kümelenmelerinin İncelenmesi
Türkiye’de Solunum Sistemine Bağlı Ölüm Oranlarının Mekansal Kümelenmelerinin İncelenmesi
Yazar: Yalçın, Mustafa; Kaya, Kaan
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 19 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Mekansal kümelenme,Mekansal bağımlılık,CBS; Solunum Sistemi Hastalıkları,Ölüm oranları

Dünyada her yıl solunum sistemihastalıkları sebebiyle önemli sayıda insan hayatını kaybetmektedir. Bu türhastalıklardan dolayı meydana gelen ölümlerin mekânsal bağımlılıklarınınincelenmesi, ölüm nedenlerinin tespit edilmesinde ve bu yüksek ölüm oranlarınakarşı farkındalık yaratılarak gerekli önlemlerin alınmasında etkin rol oynamaktadır.Bu çalışmada, 2014-2018 yılları arasında Türkiye il birimlerindeki solunumsistemi hastalıkları sebebiyle hayatını kaybeden insanların mekânsal kümelemeyöntemleri ile mekânsal bağımlılıklarının incelenmesi amaçlanmıştır.Kümelenmelerin tespiti için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ortamında, globalkümeleme istatistikleri (Moran’s I, Geary C ve Getis-Ord Genel G) ve lokalkümeleme istatistikleri (Lokal Moran’s I ve Getis-Ord G*) kullanılmıştır. Globalistatistiklerin sonucunda yüksek anlamlılıkta mekânsal kümelenmeler tespit edilmiştir.Çalışma sonucunda Global istatistiklerde %95 anlamlılık düzeyi üzerinde mekânsalkümelenmeler tespit edilmiştir. Lokal istatistikler sonucunda ise kümelenmelerintüm yıllarda aynı bölgelerde yoğunlaştığı görülmüştür. Buna göre Batı ve OrtaKaradeniz kesimlerinde yüksek; Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde düşükkümelenmeler yüksek anlamlılık derecesi ile tespit edilmiştir. Gelecekçalışmalarda, kümelenme tespit edilen illerde, oluşum nedenleri ile ilgilimekansal regresyon analizleri yapılması planlanmaktadır.

Dünyada her yıl solunum sistemihastalıkları sebebiyle önemli sayıda insan hayatını kaybetmektedir. Bu türhastalıklardan dolayı meydana gelen ölümlerin mekânsal bağımlılıklarınınincelenmesi, ölüm nedenlerinin tespit edilmesinde ve bu yüksek ölüm oranlarınakarşı farkındalık yaratılarak gerekli önlemlerin alınmasında etkin rol oynamaktadır.Bu çalışmada, 2014-2018 yılları arasında Türkiye il birimlerindeki solunumsistemi hastalıkları sebebiyle hayatını kaybeden insanların mekânsal kümelemeyöntemleri ile mekânsal bağımlılıklarının incelenmesi amaçlanmıştır.Kümelenmelerin tespiti için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ortamında, globalkümeleme istatistikleri (Moran’s I, Geary C ve Getis-Ord Genel G) ve lokalkümeleme istatistikleri (Lokal Moran’s I ve Getis-Ord G*) kullanılmıştır. Globalistatistiklerin sonucunda yüksek anlamlılıkta mekânsal kümelenmeler tespit edilmiştir.Çalışma sonucunda Global istatistiklerde %95 anlamlılık düzeyi üzerinde mekânsalkümelenmeler tespit edilmiştir. Lokal istatistikler sonucunda ise kümelenmelerintüm yıllarda aynı bölgelerde yoğunlaştığı görülmüştür. Buna göre Batı ve OrtaKaradeniz kesimlerinde yüksek; Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde düşükkümelenmeler yüksek anlamlılık derecesi ile tespit edilmiştir. Gelecekçalışmalarda, kümelenme tespit edilen illerde, oluşum nedenleri ile ilgilimekansal regresyon analizleri yapılması planlanmaktadır.