KUZEYDOĞU ANADOLU HAYVANCILIĞININ GELİŞMESİNDE ET KOMBİNALARININ ROLÜ VE ERZURUM ET KOMBİNASININ EKONOMİK ANALİZİ
KUZEYDOĞU ANADOLU HAYVANCILIĞININ GELİŞMESİNDE ET KOMBİNALARININ ROLÜ VE ERZURUM ET KOMBİNASININ EKONOMİK ANALİZİ
Yazar: Bozdağ, Nihat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 4 No. 2, 2010

ÖZETBu araştırma ile önce Türkiye ve Kuzeydoğu Anadolu Bölgesininhayvancı!lk sorunlart incelenmiş, daha sonra Erzurum Et Kombinasmmfaaliyetleri analiz edilmiştir.Uretim faktörlerinden en iyi bir şekilde istifade etmek amacı ileKombina faaliyetlerine doğrusal programlama uygulanarak, kurul~için optimum işletme planı tesbit edilmiştir.Hayvancılık ve bOlge ile ilgili veriler, bu alanda bölgede yapılanaraştırmalardan ve istatistiklerden; programlamaya esas olan veriler ise,Kombinanın 1967-69 dö'nemi faaliyet neticelerinden temin edilmiştir.Halen Kombinada 6 üretim dairesi mevcut bulunmaktadır. Bunlaraait toplan: i&sect;gücü kapasitesi yılda 52640 erkek işgücünün (447440saat) olup makina kapasitesi ise 2380 saattır.Kombinada 1967-69 dönemi ortalaması, yıllık toplam masraf miktarı70.9 milyon TL. olup, bunun % 84'ü (59.8 milyon TL.) değişen% 16's1 (11.1 milyon TL.) ise sabit masraflardan meydana gelmiştir.Kombina 1967-69 döneminde yaptığı faaliyetler sonucu, yılda ortalama0.6 milyon TL. (1963 fiyatları'ile) zarar etmiştir. Zarann büyükbir kısmı gövde et satışlarmdan ileri gelmiştir. Bu zararda, Kombinanıntam kapasite ile çalışmaması,. sabit masraf oranın yüksekliği ve çeşitlikuruluşları (ordu ve diğer kurumlar) himaye etmek gayesi ile maliyetlerinaltında yapılan satışlann büyük etkisi olmuştur.The Meat Processing Plants' Functions in Development of the North Eastem Anatolia's Livestock and The Analysisof the Erzurı.m Meat Processing PlantThis studyanalized, first, Tukey'sand te North Eastem Anatolian's livestockproblems and secondly operationsat the Erzurum Meat ProcessingPlant Inorder to determine, themost prdifitable uses of productiverekources a linear programmingtechniquewas to the operations of theMeat Processing Plant and consequently,optimum plan' was optained.The required data for the livestockoperations in the area was optainedfrom the published statistics' and researchbulletins. On the other hand, dataon which program built was optainedfrom the Meat Processing Plant's recordsduring 1967-69.At the present, there are six productiondepartments a the ProcessingPlant. The yearly total capacities of allthese departments are 52640 man wortingdays (or 4477440 hours) for laborand 2380 hours for machine capacity.At the Processing Plant based onthe period 1967-69, the yearly totalexpenses was TL. m:.I1ions, of whichTL. 59.8 millions (% 84) was variablecosts and remaining TL. 11.1 millons(% 16) was fixed costs)Accoıding to 1967-69 recoıds, theProcessing P1ant had a yearIy totallost aboııt TL 0.6 millionx (in termsof 1963 prices). The largest part ofthis lost was due to wholesale meat selling.Sellig undercosts to soe instutesfor protecting purposes is anotherexplanation of the lost.Programıning indicates that productiveresourees are not employed atthe optimum levels. Disposed capacitescertain resources are quite high. Thereforeit is dear per unit costs mightbe significantly reduced by reorganazingproductive resources,As a resuIt of reorganization, theproduction costs per unit will be reducetbetween 1.37 % and 9.60 %,this intum means that about TL. 2.1millions (3 %) of the yearly expenseswill be saved (in terms of 1969 prices).Censequantly, a total benefits of TL.LO mllion over production costs willbe rea1ized, each year.Pıograınming solutions indicatethat beef and insteant skin productionsare not economic activities. Sausage,graded beef, fjred meat activities shouldbe substituted for wholesale beef activity.Insteant skin actvity should be repla~ced by sheep skin as salted sheep skinactivity.

ÖZETBu araştırma ile önce Türkiye ve Kuzeydoğu Anadolu Bölgesininhayvancı!lk sorunlart incelenmiş, daha sonra Erzurum Et Kombinasmmfaaliyetleri analiz edilmiştir.Uretim faktörlerinden en iyi bir şekilde istifade etmek amacı ileKombina faaliyetlerine doğrusal programlama uygulanarak, kurul~için optimum işletme planı tesbit edilmiştir.Hayvancılık ve bOlge ile ilgili veriler, bu alanda bölgede yapılanaraştırmalardan ve istatistiklerden; programlamaya esas olan veriler ise,Kombinanın 1967-69 dö'nemi faaliyet neticelerinden temin edilmiştir.Halen Kombinada 6 üretim dairesi mevcut bulunmaktadır. Bunlaraait toplan: i&sect;gücü kapasitesi yılda 52640 erkek işgücünün (447440saat) olup makina kapasitesi ise 2380 saattır.Kombinada 1967-69 dönemi ortalaması, yıllık toplam masraf miktarı70.9 milyon TL. olup, bunun % 84'ü (59.8 milyon TL.) değişen% 16's1 (11.1 milyon TL.) ise sabit masraflardan meydana gelmiştir.Kombina 1967-69 döneminde yaptığı faaliyetler sonucu, yılda ortalama0.6 milyon TL. (1963 fiyatları'ile) zarar etmiştir. Zarann büyükbir kısmı gövde et satışlarmdan ileri gelmiştir. Bu zararda, Kombinanıntam kapasite ile çalışmaması,. sabit masraf oranın yüksekliği ve çeşitlikuruluşları (ordu ve diğer kurumlar) himaye etmek gayesi ile maliyetlerinaltında yapılan satışlann büyük etkisi olmuştur.The Meat Processing Plants' Functions in Development of the North Eastem Anatolia's Livestock and The Analysisof the Erzurı.m Meat Processing PlantThis studyanalized, first, Tukey'sand te North Eastem Anatolian's livestockproblems and secondly operationsat the Erzurum Meat ProcessingPlant Inorder to determine, themost prdifitable uses of productiverekources a linear programmingtechniquewas to the operations of theMeat Processing Plant and consequently,optimum plan' was optained.The required data for the livestockoperations in the area was optainedfrom the published statistics' and researchbulletins. On the other hand, dataon which program built was optainedfrom the Meat Processing Plant's recordsduring 1967-69.At the present, there are six productiondepartments a the ProcessingPlant. The yearly total capacities of allthese departments are 52640 man wortingdays (or 4477440 hours) for laborand 2380 hours for machine capacity.At the Processing Plant based onthe period 1967-69, the yearly totalexpenses was TL. m:.I1ions, of whichTL. 59.8 millions (% 84) was variablecosts and remaining TL. 11.1 millons(% 16) was fixed costs)Accoıding to 1967-69 recoıds, theProcessing P1ant had a yearIy totallost aboııt TL 0.6 millionx (in termsof 1963 prices). The largest part ofthis lost was due to wholesale meat selling.Sellig undercosts to soe instutesfor protecting purposes is anotherexplanation of the lost.Programıning indicates that productiveresourees are not employed atthe optimum levels. Disposed capacitescertain resources are quite high. Thereforeit is dear per unit costs mightbe significantly reduced by reorganazingproductive resources,As a resuIt of reorganization, theproduction costs per unit will be reducetbetween 1.37 % and 9.60 %,this intum means that about TL. 2.1millions (3 %) of the yearly expenseswill be saved (in terms of 1969 prices).Censequantly, a total benefits of TL.LO mllion over production costs willbe rea1ized, each year.Pıograınming solutions indicatethat beef and insteant skin productionsare not economic activities. Sausage,graded beef, fjred meat activities shouldbe substituted for wholesale beef activity.Insteant skin actvity should be repla~ced by sheep skin as salted sheep skinactivity.