Evde Sağlık Hizmetlerinin Göz Ardı Edilen Yüzü: Tıbbi Atıklar ve Atık Yönetimi
The Overlooked Face of Home Healthcare: Medical Waste and Waste Management
Yazar: Uçar, Kübra Nur; Karagözoğlu, Şerife
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 42 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Public Health Nursing ; Halk Sağlığı Hemşireliği ; Fundamentals of Nursing ; Hemşirelik Esasları ; Evde Bakım Hizmetleri,Evde Sağlık Hizmeti,Çevre Sağlığı,Tıbbi Atık,Atık Yönetimi ; Home Care Services,Home Care Services-Hospital Based,Environmental Health,Medical Waste,Waste Management

ÖZ     Günümüzde sağlık hizmetlerinde öncelikli bir seçenek olan hastanelerden uzaklaşılarak Evde Sağlık Hizmetlerine yönelim artmıştır. Evde Sağlık Hizmetleri ile bireylere aile ortamında hem hastalıklara yönelik muayene, tetkik, tedavi, tıbbi bakım, takip ve rehabilitasyon hizmetleri gibi fiziksel bakım hem de sosyal ve psikolojik bakım sunmak amaçlanmaktadır. Bununla birlikte diğer sağlık hizmeti sunum sistemleri gibi Evde Sağlık Hizmetlerinin de çoğunlukla göz ardı edilen olumsuz tarafları bulunmaktadır. Nitekim Evde Sağlık Hizmetleri sırasında oluşan tıbbi atıkların yönetiminin yetersiz olması çevresel tehlikelere ve ciddi halk sağlığı sorunlarına yol açabilmektedir. Evde Sağlık Hizmetleri kapsamında hizmet alan hasta/hasta yakınlarının ve hizmet sunan sağlık çalışanlarının tıbbi atıklara maruz kalması yaralanma ve birçok hastalığa yakalanma riskini beraberinde getirmektedir. Bu durum özellikle Evde Sağlık Hizmetleri sunan sağlık çalışanlarına ve hasta/hasta yakınlarına önemli sorumluluklar yüklemektedir. Bu sorumlulukların başında tıbbi atıkların doğru şekilde bertaraf edilmesi ve doğru atık yönetimi gelmektedir.     Literatürde, sağlık çalışanlarının tıbbi atık bilgi durumu ve sağlık kurumlarında atık yönetimi ile ilgili yapılmış ulusal düzeyde birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak Evde Sağlık Hizmetlerinin sürdürülmesi sırasında oluşan tıbbi atıkların yönetimine yönelik ulusal ve uluslararası düzeyde hem sağlık çalışanlarında hem de hasta ve hasta yakınları üzerinde yapılmış bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Oysa ev ortamında birçok hasta/hasta yakını ve sağlık çalışanları Evde Sağlık Hizmetleri sırasında oluşan tıbbi atıkları bertaraf etme boyutunda önemli sorunlarla karşılaşabilmektedir. Bu bağlamda bu derleme makalede evde bakımın göz ardı edilen yüzü olan tıbbi atıklar ve tıbbi atık yönetiminde sağlık profesyonellerinin farkındalıklarının arttırılması hedeflenmiştir.

ABSTRACT     Nowadays, there is a shift away from hospitals, which are the primary option in health services, and towards Home Health Services. With Home Health Services, it is aimed to provide individuals with physical care such as examination, examination, treatment, medical care, follow-up and rehabilitation services for diseases as well as social and psychological care in a family environment. However, like other health service delivery systems, Home Health Care Services also have negative aspects that are often overlooked. As a matter of fact, inadequate management of medical waste generated during Home Health Care Services can lead to environmental hazards and serious public health problems. Exposure of patients/patient relatives receiving services within the scope of Home Health Care Services and healthcare workers providing services to medical waste brings the risk of injury and many diseases. This situation imposes important responsibilities especially on healthcare professionals and patients/patient relatives who provide Home Health Services. One of these responsibilities is the proper disposal of medical waste and proper waste management.     In the literature, there are many national studies on the medical waste knowledge of healthcare workers and waste management in healthcare institutions. However, there is no national and international study on the management of medical waste generated during Home Health Care Services on both healthcare professionals and patients and their relatives. However, in the home environment, many patients/relatives and healthcare professionals may encounter significant problems in the disposal of medical waste generated during Home Health Care Services. In this context, this review article aims to increase the awareness of health professionals in medical waste and medical waste management, which is the ignored face of home care.