hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Josef Van Ess’in Tahlilleri Işığında Kelamın Doğuşu ve Metodu
Rise And Method Of Islamic Theology (Kalam) Within The Analysis Of Josef Van Ess
Yazar: Ceyhan, Mehmet Akif
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Orientalism, Kalam (Islamic Theology), Jedel (debate), Josef van ESS. ; Oryantalizm, Kelâm, Teoloji, Cedel, Josef van ESS.

Oryantalizmin üzerinde önemle durduğu hususlardan birisi hiç şüphesiz İslam Kelâmı alanıdır. Klasik oryantalist söylemin İslam Kelâmına yaklaşımı eleştirel bir bakışla incelendiğinde görülmektedir ki, batılı İslam araştırmacıları bu konuda hatırı sayılacak ölçüde eserler ortaya koymuşlardır. Bu noktada oryantalist gelenek içerisinde günümüzde hayatta olan ve halen araştırmalarına devam eden Josef Van Ess’in Kelâm’ın doğuşu ve metoduna dair görüşlerinin ortaya konulması önem arz etmektedir. Van Ess’in Kelâm’ın doğuşu ve metoduna ilişkin görüşleri, İslam Kelâmının başlangıcına yönelik önemli bilgiler vermektedir. Bu bilgiler ve metodlar ışığında anlaşılmaktadır ki, yazılı ilk kelâm metinleri h.1. asırda oluşturulmaya başlanmıştır. Bu kelâm metinlerinin cedel / diyalektik bir üslupla kaleme alınması ise, kelâmın metodunu ortaya koymaktadır.

One of the important issues focused by Orientalism is undoubtedly on the Islamic theology (Kalam). When It is examined critically the approach of Kalam of classical orientalist discourse, It is seen that Western Islamic scholars have published a large number of works on this subject. It is important that the views of Josef van ESS, who is alive today and still ongoing his research in the orientalist tradition, about the emergence and methods of Kalam are revealed. His views on these subjects provide important in formations about onset of Islamic Kalam. In the light of these information and methods, it is seen that the first Kalamic (theological) texts have began to be formed in the 1. Century AH. that Kalamic texts have been written via a jedel (debate)/dialectical manner. This showed up Kalamic method, as well.
Ebû Hureyre’nin Mürselleri Üzerine Bir İnceleme
A Study On Incompletely Transmitted [Mursal] Hadiths Of Abu Hurayrah
Yazar: Tartı, Nevzat
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Abu Hurayrah, incompletely transmitted hadiths, implication in relating, deceit in relating, compani ; Ebû Hureyre, mürsel, irsâl, tedlis, sahâbe, sahâbî.

Hadis tarihinde, leh ve aleyhinde en çok konuşulan kişi olarak Ebû Hureyre’nin mürselleri, genellikle onun yalancı veya doğru sözlü oluşu çerçevesinde tartışıl-maktadır. Halbuki konuyu rivâyetlerinin çokluğunu etkileyen nedenler bağla-mında ele almak onun rivâyet ettiği hadis sayısını düşürecek ve hakkında yapıl-mış tenkitleri azaltacaktır. Mürsellerin tespiti önemli bir problem olduğundan, bu çalışmada, tespitin nasıl yapılacağına yönelik bazı ipuçları belirlenmeye çalı-şılmaktadır. Bunlar, bir rivâyetin iki veya daha fazla râvîsinin bulunması, Ebu Hureyre’nin Hayber’in fethinden önce yaşananlarla ilgili rivâyetleri ve mişli geç-miş zaman ifade eden rivâyet sigalarından oluşmaktadır.

Incompletely transmitted [mursal] hadiths of Abu Hurayrah, who has been dis-cussed at most in the history of hadith, are considered in a context of that he was a liar or a trustworthy person. However it will lessen the number of Abu Hurayrah’s relatings and the criticizings about him to consider the matter around the reasons which cause his relatings  abundant. Because of  determining the incompletely transmitted hadiths is important, it is looked for some clues show how this determining must be done. There are three clues: hadiths transmitted from two or more narrators, the relatings of Abu Hurayrah about events occured before the conquest of Khaybar and the moods of relating.
Klasik Metinleri Yeniden Okuma Üzerine
On Re-read the Classical Texts
Yazar: Çoştu, Yakup
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Global Interaction, Homogeneity, Heterogeneity, Classical Texts. ; Küresel Etkileşim, Homojenlik, Heterojenlik, Klasik Metinler

İslam Düşüncesinin teşekkülünde önemli rol oynayan klasik dini ve felsefi metinlerin özgün değerleri, onları her zaman yeniden okumaya, anlamaya ve yorumlamaya açık hale getirmiştir. Nitekim İslam düşünce tarihinde, söz konusu bu yeniden okuma girişimlerinin pek çok örneğiyle karşılaşılmaktadır. Söz konusu bu klasik metinlerin, günümüzün dünyasında yeniden gündeme gelmesinde ya da küresel etkileşime müdahil paradigmalar üretebilmesine yönelik girişimlerde, bir takım sorunlarla karşılaşılabilmektedir. Dolayısıyla, bu sorunlar tahlil edilmeden ve dikkate alınmadan yapılacak bir yeniden okuma, anlama ve yorumlama faaliyeti, hem klasik metinlerin özgünlüğünü koruma, hem de söz konusu okumalar sonucu ortaya çıkabilecek bir takım yeni paradigmaların işlevselliği ve geçerliliği açılarından başarısızlıkla sonuçlanabilecektir. Bu çalışmada, çok boyutlu ve karmaşık ilişkiler ağı içerisinde işleyen küresel etkileşimin biçimlendirdiği günümüz dünyasında, klasik dini ve felsefi metinlerin yeniden okunuşu ve algılanışına yönelik metodolojik sorunlar incelenmeye çalışılacaktır. Anılan inceleme, çağdaş küresel etkileşim sürecinde ortaya çıkan homojenlik ve heterojenlik bağlamında ele alınacaktır.

The original values of classical religious and philosophical texts playing an important role in the formation of Islamic thought have always made clear to re-read, re-understand and re-interpret them. Indeed, many examples of these re-reading approaches have been encountered in the history of Islamic thought. In the unearthing of these classical texts in today’s world or produced effective paradigms on the process of global interaction could have been faced a number of problems. Therefore, unless these problems are being analysed and will be ignored, re-reading, comprehension and interpretation activities could have failed in terms of both protecting authenticity of the classical texts and providing functionality and validity of the new paradigms that may arise as a result of these readings. In this paper, it will be examined methodological problems about re-reading of the classical religious and philosophical texts in today’s world which is shaped by global interactions. The aforementioned study will be discussed in the context of homogeneity and heterogeneity appearing in the process of contemporary global interaction.
“10/40 Penceresi”: Misyonerlik Faaliyetlerinin Çağdaş Hedef Bölgesi
10/40 Window: Target Geography of Contemporary  Missinary Works
Yazar: Turan, Süleyman; Aydın, Mahmut
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: 10/40 Window, Missionary Works, Christianity, Luis Bush, Great Commission ; 10/40 Penceresi, Misyonerlik Faaliyetleri, Hıristiyanlık, Luis Bush, Büyük Görevlendirme

Bu makalede, literatüre 1989 yılında misyon stratejisti Luis Bush tarafından kazandırılan “10/40 penceresi” olgusu ele alınmaktadır. 10/40 penceresi, ekvatorun kuzeyinde 10 ile 40 paralelleri arasında kalan ve Batı Afrika’dan Doğu Asya’ya kadar uzanan bölgeyi nitelemektedir. Tarihsel ve biblikal değeri, İslam, Hinduizm ve Budizm inançlarına mensup insanların hâkimiyetinde yer alması ve Hıristiyanlaştırmanın en az olduğu ülkeleri ve mega şehirleri barındırması gibi bazı faktörler, bölgeyi Hıristiyan misyonerliği adına önemli kılmaktadır. Bundan dolayı 10/40 arasındaki coğrafya “misyonerlerin başlıca savaş alanı” olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışmanın genel olarak Hıristiyanlık, özelde de misyonerlik konusuyla ilgilenen okuyucu ve araştırmacıların çağdaş Hıristiyan misyonerliğini daha iyi anlamalarına katkı sağlayacağı umulmaktadır.

In this article, it is dealt with the “phenomenon of 10/40 window” which was coined and propounded by missionary strategist Luis Bush in 1989. The 10/40 Window is the rectangular area extends from West Africa to East Asia, from 10 degrees north to 40 degrees north of the equator. Several important considerations make the region very important for Christian mission. For example it has historical and biblical significance, it contains three of the world’s dominant religious blocs: Islam, Hinduism and Buddhism, and it is the home of the world’s least evangelized countries and megacities. Therefore 10/40 window is considered as a battlefield for christian missionaries. It is expected that this study can contribute to readers and researchers for a better understanding of contemporary christian mission, who is interested in Christianity in general and christian mission in particular.
Alevi Geleneğinde “Cem Evinin”  Tarihsel Kökeni
Historical Roots Of “Cem Evi” in Alevi Tradition
Yazar: Rençber, Fevzi
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Cem, Cem evi, Mosque. ; Cem, Cem evi, Cami.

Alevî örgütlenişi tarihsel süreçte farklı şekilde kendini göstermiştir. Geçmişten günümüze Alevî örgütlenişi, dergâhlar, tekkeler, zaviyeler, dernekler, vakıflar, cem ve kültür evleri şeklinde olmuştur. Günümüz Türkiye’sinde cem ve cem evi, hakkında çok konuşulan, tartışılan bir konu haline gelmiştir. Alevî ve Bektaşiler ritüellerini, adab ve erkân mekânı olarak geçmişte hizmet veren dergâh, tekke ve zaviyelerin; meydan evi veya meydan odası denilen kısımlarında icra etmişlerdir. Cumhuriyet döneminde tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla beraber Alevî ve Bektaşiler, cem ve diğer erkânlarını farklı mekânlarda yürütmüşlerdir. Aleviler 1970’lerden sonra, cem evi olarak adlandırdıkları mekânlarda adab ve erkânlarını icra etmişlerdir. Bugün cem evi kavramı, cem evinin Alevî anlayışındaki yeri, cem evlerinin ibadethane statüsüne alınması değişik platformlarda tartışılmaktadır. Bu makalede İslam tarihi geleneği içinde ibadet edilen mekânlar, Alevî geleneğinde cem evi kurumunun tarihi geçmişi ve kurumsallaşması, cem evlerinin ibadethane statüsüne alınması konuları tartışılacaktır. Zaman zaman ülke gündemine konu olan Alevî din anlayışında "cem evlerinin statüsü" meselesine, belli bir tarihi-toplumsal bilgiye dayanarak yaklaşmaya çalışacağız.

Alawi organization has taken various forms throughout the history. Alawi organization from past to present dargahs, tekkes, zawiyas, associations, foundations, cem and culture houses. Cem and cem houses have become a highly argued and disputed issue. In the past, Alawis and Bektashis assembled their conventions in sections of dargahs, tekkes and zawiyas called square houses or square chambers as rules and conventions locations. With closure of tekkes and zawiyas with the foundation of the Turkısh republic, Alawis and Bektashis executed their cem activities and other conventions at different places. After 1970’s, Alawis continued their executions at locations they named cem houses. Today, the cem house concept, its position in Alawi religious perception and their approval as houses of worship is being argued at various platforms. In this article, position of cem houses, worshipping houses in Islamic historical tradition, history, past and organization of cem house institution in Alawi tradition and approval for their worshipping house status will be discussed in detail. We will be putting an effort to approach the issue “status of cem houses” in Alawi religious approach, which is taken in the agenda of the country from time to time, basing on a certain historical-social background.
Ali Emîrî’nin Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmûası’nda Yer Alan İki Na‘tı
Ali Emiri’s Two Na‘ts (Eulogy Or Poem Praising The Prophet Mu-hammat) In Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmûası) Abstract
Yazar: İslamoğlu, Abdülmecit
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Ali Emîrî, eulogy, ode, tercî-i bend ; Ali Emîrî, na‘t, kasîde, tercî-i bend

Ali Emîrî (1857-1924) Osmanlı Devleti’nin son döneminde yaşamış; Türk dili, kültürü ve tarihine önemli hizmetlerde bulunmuş; kütüphanecilik ve yayıncılık yönü de bulunan bir ilim adamı ve şairdir. Bu makalede Ali Emîrî’nin Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmûası’nda yayımladığı iki na‘tı incelenecektir. Şairin Dîvân’ında yer almayan, biri kasîde diğeri tercî-i bend nazım şekliyle yazılan bu iki na‘tın, öncelikle şekil ve muhteva hususiyetleri üzerinde durulacak; makale-nin sonunda ise transkripsiyonlu metinleri verilecektir.

Ali Emiri (1857-1924) is a man of letter and a poet who lived in the last period of Ottoman Empire; he rendered great services to Turkish Literature, culture and history and he was a librarian and a publisher as well. In this article, two poems of Ali Emiri praising Prophet Muhammat which were published in the Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmûası will be analyzed. Firstly, the features about the structure and the content of these two poems, one of them is written in the form of ode and the other is in the form of terci-i bend and which do not take place in the poet's Divan, will be emphasized; in the end of the article the transcripton texts of the poems will be given.
Sahâbenin Davranışları Karşısında Hz. Peygamber’in Tavrı
Prophet’s Attitude Towards The Companions’ Negative Behaviours
Yazar: Arslan, İhsan
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Prophet, companions, human, behaviour, attitude ; Peygamber, sahâbe, insan, davranış, tavır

Hz. Peygamber ve sahâbe arasındaki ilişki hem ilke hem de uygulama bakımın-dan büyük öneme sahiptir. Vahye muhatap olan ilk nesil, günlük hayatın bir gereği olarak birtakım yanlış fiillerde bulunmuşlardır. Hz. Peygamber, olumsuz eylemde bulunan sahâbeye, insan olmaları açısından yaklaşmış ve davranışlarını bu çerçevede değerlendirmiştir. Ayrıca o, muhataplarına kibar ve nazik bir şekilde davranmış, yanlış yapmaları durumunda genel ifadeler kullanmak suretiyle kişilerin toplum içerisindeki konumunu dikkate alarak hem ferdi hem de toplumu eğitmeyi amaçlamıştır. İslâm’ın ilke ve prensiplerinin çiğnenmesi durumunda ise Hz. Peygamber, kuralları ihlâl edenlerin mevki, makam ve sosyal statülerine bakmadan dinin emrettiği şekilde muamelede bulunmuş; adaletin tecellisine, toplumsal huzur ve barışın teminine büyük özen göstermiştir.

The relationship between the Prophet and his companions has great importance both in terms of theory and praxis. The first generation who were subject to the revelation conducted some wrong dees as a necessity of daily life. Prophet approached the companions conducting wrong deeds in terms of their humanity and evaluated their behaviours within this frame. Moreover, he behaved his collocutors kindly and gently, in case of their wrong deeds using general expressions he aimed at education the society and the individual by taking into account the status of the people in the society. In case of breaching the rules of Islam, Prophet treated as the religion orders without considering the breachers’ position, class and social status; paid utmost attention to the establishment of the justice, provision of social comfort and peace.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Derslerinde Yapılandırmacı Öğrenme Ortamları
Constructivist Educational Environments In Primary Religion And Morals Lessons
Yazar: Arpacı, Mücahit
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Constructivism, Constructivist learning environment, Primary Religion and Morals Lesson ; Yapılandırmacılık, Yapılandırmacı öğrenme ortamı, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi.

Bu çalışma, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğrencilerinin yapılan-dırmacı öğrenme ortamına ilişkin algılarını cinsiyet ve öğrenim görülen sınıf dü-zeyi değişkenlerine göre incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 2010-2011 eği-tim-öğretim yılında Diyarbakır il merkezinde bulunan toplam 8 ilköğretim oku-lunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, random olarak seçilen toplam 441 İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğrencisi katılmış olup, araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacına dayalı olarak, yüzde, standart sapma, bağımsız gruplar Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis-H istatistik test teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada "Yapılandırmacı Öğrenme Ortamları Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, ilköğretim öğrencilerinin "orta düzeyde" yapılandırmacı öğrenme ortamı algısına sahip oldukları saptanmıştır. Diğer taraftan, öğrencilerin yapılandırmacı öğrenme ortamı algılarının cinsiyete ve öğrenim görülen sınıf düzeyine göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı saptanmıştır. Ayrıca, araştırmada ilköğretim öğrencilerinin yapılandırmacı öğretim ortamına ilişkin algılarının öğrenim görülen okulun yerleşim birimine göre farklılaştığı bulunmuştur.

The purpose of this study is to analyze the perceptions of students on the con-structivist learning environments in Religion and Morals lesson according to the grade and gender variables. The study is conducted in 8 primary schools in Di-yarbakır in 2010-2011 educational year. Randomly defined 441 students of Religion and Morals lesson took part in the survey and general screening model is utilized. Parallel to the aims of the study, statistically; percentages, standard deviations, independent groups Mann Whitney-U test and Kruskal Wallis-H tests are used. Data collection is done by the use of “Evaluation Scale of Constructivist Learning Environments”. The results of the study imply that the participants have a perception of “Agree” level. Moreover, the perceptions are detected to be statistically significant according to the participants’ gender and grade.
Üniversite Öğrencilerinin Tanrı ile İlişkilerinin Bağlanma Kuramı Açısından Değerlendirilmesi
An Evaluation of University Students' Relationship with God on the Basis of Attachment Theory
Yazar: Subaşı, Hacer
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Attachment, Attachment to God, Attachment to God Inventory, Correspondence Hypothesis, Compensation ; Bağlanma, Tanrı’ya Bağlanma, Tanrı’ya Bağlanma Envanteri, İkame Hipotezi, Telafi Hipotezi

Bu kesitsel araştırmanın amacı, yetişkin bağlanma tarzları ile Tanrı’ya bağlanma tarzları arasındaki ilişkiyi Türk örnekleminde incelemektir. Çalışmaya Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde eğitim gören 109 kişi ile İstanbul şehrindeki çeşitli üniversitelerde ilahiyat dışı bölümlerde okuyan 104 kişi katılmıştır. Katılımcıların yetişkin bağlanma tarzları  Yetişkin Bağlanma Ölçeği ile Tanrı’ya bağlanma tarzları ise, Tanrı’ya Bağlanma Ölçeği ve Tanrı’ya Bağlanma Envanteri (TBE) ile ölçülmüştür. Katılımcıların hem insanlara hem de Tanrı’ya güvenli bağlanmaya eğilim gösterdiği tespit edilirken, ilahiyat eğitim alanların almayanlara kıyasla Tanrı’ya daha güvenli bağlandıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, sosyo-demografik değişkenlerle Tanrı’ya bağlanma tarzları arasındaki olası ilişkiler tartışılmıştır. Yetişkin bağlanma tarzı ile Tanrı’ya bağlanma tarzı arasındaki ilişkiyi analiz etmek için gerçekleştirilen ANOVA ve t-test sonuçlarına göre, Tanrı’ya kaçıngan bağlanma tarzı ile kaygılı yetişkin bağlanma tarzı arasında kısmen anlamlı bir ilişki bulunurken, özellikle yetişkinlikte kaygılı bağlanma ile Tanrı’ya kaygılı bağlanma arasında oldukça anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen bulgular ile, literatürdeki ikame hipotezi desteklenmiştir.

The objective of this cross-sectional study was to investigate relationship be-tween adult attachment styles and attachment to God styles in the case of Muslim-Turkish sample. The sample covers 213 individuals ranging from 18 to 35. Participants’ adult attachment styles were  measured via Adult Attachment Scale and their attachment to God styles were measured both via Attachment to God Scale and Attachment to God Inventory (AGI). It was found that, while participants generally have secure attachments both in their human relationships and relationship with God, individuals from theology department have higher secure attachment to God in comparison with  individuals from non-theology departments. Also, probable relationships between socio-demographic (education, subjective religiosity perception, life problems) variables and attachment to God styles  were discussed. Moreover, the findings show that  avoidant attachment to God style were partially  correlated, spesifically a strong relationship was found between anxious adult attachment style and anxious attachment to God style. These findings indicate that, “correspondence hypothesis” was supported.
Hadis Rivayetinde Birleşik Yapılar: Bir Rivayet Dört Hadis
The Combined Texts Of Hadith: A Relation And Four Hadiths
Yazar: Tartı, Nevzat
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: hadith, combined, text, journey of woman, sun, religious festival, mosque (masjid) ; hadis, birleşik, metin, kadının yolculuğu, güneş, bayram, mescid

Birleşik rivâyetler, Hz. Peygamber’in biri diğerinden bağımsız hadislerinin bir araya getirilip müstakil bir hadis gibi rivâyet edilmesi ile oluşmaktadır. Râvî tasarrufları kapsamında yer alan bu durum, râvîlerin salt nakilci olmadıklarını gösterdiği gibi, metinlerin nakil sürecindeki dinamik yapıyı da ifade etmektedir. Çalışmada, yanında eşi veya mahremi bulunmayan bir kadının yolculuğunu, ramazan ve kurban bayramı günlerinde orucu, sabah namazından sonra güneş doğup yükselinceye, ikindi namazından sonra da güneş batıncaya kadar namaz kılmayı ve Mescid-i Haram, Mescid-i Aksa ile Mescid-i Nebevî dışındaki mescidlere yolculuk yapmayı yasaklayan hadis, birleşik metinler bağlamında tetkîk edilmekte ve birleştirmenin hangi râvî tarafından yapıldığı aranmaktadır.

The texts of combined hadiths was formed with insunuating some different and independent hadiths of Holy Prophet as if they were only one hadith. This shows the dynamism at process of narration of the texts besides a narrator of hadith wasn’t only transmitter. At this work a prophetic narration, which forbid the journey of a woman except with her husband or a close relative (dhi-mahram), fasting at religious festivals, prayer after the morning (fajr) prayer till the sunrises and after the midafternoon (‘Asr) prayer till the sun sets,  preparing for a journey except to three Mosques al-Masjid-al-Haram, the Mosque of Aqsa (Jerusalem) and al-Mosque al-Nabavi, is studied in the context of the combined texts and it is searched by whom the text was combined.
İbn Hazm'ın Teklifi Hüküm Anlayışı
The Perception of Ibn Hazm on Commandment of Allah
Yazar: Ak, Ayhan
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Commandment of Allah, Maratib as-Shariah,Wajib, Permissible (Mubakh), Forbidden (Kharam) ; Teklifi Hüküm, Meratibü’ş-Şeria, Vacib, Mubah, Haram

Bu makalede İbn Hazm’ın teklîfî hüküm anlayışı el-İhkam ve el-Muhalla isimli eserileri ekseninde tespit edilmeye çalışılmış, bu bağlamda teklîfî hükümlerin kaynaklarına değinildikten sonra, merâtibü’ş-şerîa kavramı ekseninde teklifî hükümlerin çeşitleri üzerinde durulmuş, en genel biçimiyle vacip, mubah ve haram şeklindeki kategorik sınıflamaya işaret edilmiş, vacibin tanımı, farzla ilişkisi, genel nitelikleri, güç yetirilemeyen fiillerin vücubiyeti ve vacibin fevriliği konuları tahlil edilmiş; mubahın üç türü olarak mendup, mekruh ve mutlak mubah değerlendirilmiş, haramın tanımı, neshi ve genel özellikleri verildikten sonra, hükümlerin nakli meselesine de işaret edilerek, İbn Hazm’ın hüküm anlayışına ışık tutulmaya çalışılmıştır.

In this article, we have tried to determine the perception of Ibn Hazm on commandment of Allah by considering his two important books: al-Muhalla and al-Ihkâm. In this respect, after examining the sources of commandments of Allah, types of them was focused in the context of the notion of Maratib as-Shariah, which is the notion only used by Ibn Hazm with the meaning of the degrees of divine provisions. Then, categorical classification of commandments of Allah as “wajib”, “mubakh” and “kharam” in general was pointed out; afterwards, the definiton of “wajib”, its relation with “fard” and general qualifications was analyzed. Finally, by examining the transformation of provisions in the perception of Ibn Hazm, his understanding of commandment of Allah was tried to evaluate.