Kuzey Irak’ta Yaşayan Ezidi Toplumunun Sosyal ve Siyasal Yaşamı Üzerine Bir Analiz
An Analysis of the Social and Political Life of the Yazidi Community Living in Northern Iraq
Yazar: Korkmaz, Engin
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Policy and Administration (Other) ; Politika ve Yönetim (Diğer) ; Ezidi,etnik ve dinî ayrımcılık,azınlık,anayasa,göç. ; Yazidi,ethnic and religious discrimination,minority,constitution,immigration.

Bu çalışmanın amacı, Kuzey Irak Kürt Bölgesinde yaşayan Ezidi halkını etnik, dinsel, siyasi bağlamda inceleyip Ezidiler üzerinde sosyo-politik bir çalışma ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın temel problemi: “Kuzey Irak'ta yaşayan Ezidiler, etnik ve dini aidiyetleri nedeniyle ayrımcılık ve şiddetle karşılaşmış ve birlikte yaşadıkları diğer topluluklar tarafından sıkça ‘öteki’ olarak algılanmışlardır. Bu durumun Ezidi toplumunun hafızasındaki yeri nasıldır?”problematiği üzerinden kurgulanmıştır. Araştırmanın temel problemine bağlı olarak Ezidi halkının Irak devletinin kuruluşundan (1921) itibaren karşılaştıkları sorunlar, Irak Anayasası altında Ezidi temsiliyetleri, Ezididlerin inanç ve geleneklerini hangi şartlarda yaşadıkları, Ezidilerin karşılaştıkları sosyal ve siyasal sorunlar, Ezidilerin yaşadıkları göçler ile sonuçları ve Ezidi toplumunun gelecek beklentileri Ezidi toplumundan seçilmiş bazı insanlarla yapılan derinlemesine görüşmelerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın verileri, Kürt Bölgesel Yönetimi (KBY) yönetimi altındaki Duhok ve Zaho vilayetleri ile buralara bağlı Baadre, Şeyhan ve Laleş kazalarında yaşayan Ezidilerle yapılan derinlemesine görüşmelerle toplanmıştır. Görüşmeler için on adet açık uçlu soru hazırlanmıştır. Sorulara verilen cevaplara göre konu değerlendirilip tartışılmıştır. Sonuç olarak Ezidi toplumunun defalarca saldırılara uğradığı, Irak Anayasaları altında yeterince temsil edilmedikleri, göç olgusunun onların yaşamının bir parçası olduğu bulgularına rastlanmıştır.

The aim of this study is to examine the Yazidi people living in the Kurdish Region of Northern Iraq in an ethnic, religious and political context and to produce a socio-political study on the Yazidis. The main problem of the research: "Yazidis living in Northern Iraq have faced discrimination and violence due to their ethnic and religious affiliation, and have often been perceived as 'other' by the other communities they live with. It is structured around the problem of "What is the place of this situation in the memory of the Yazidi community?" Depending on the main problem of the research, the problems that the Yazidi people have faced since the establishment of the Iraqi state (1921), the Yazidi representations under the Iraqi Constitution, the conditions under which the Yazidis live their beliefs and traditions, the social and political problems faced by the Yazidis, the migrations that the Yazidis have experienced and their consequences, and the future expectations of the Yazidi community from the Yazidi society. It was tried to be determined through in-depth interviews with some selected people. The data of the study was collected through in-depth interviews with the Yazidis living in the Duhok and Zakho provinces under the administration of the KRG and the districts of Baadre, Şeyhan and Laleş. Ten open-ended questions were prepared for the interviews. The subject was evaluated and discussed according to the answers given to the questions. As a result, findings have been found that the Yazidi community has been attacked many times, they are not adequately represented under the Iraqi Constitution, and the phenomenon of migration is a part of their life.