hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İhracat, İthalat ve Sanayi Üretimi Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği
The Relationship between Exports, Imports, and Industrial Production: The Case of Türkiye
Yazar: Oruç, Arda; Metin, İsmail; Taş, Taner
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Macroeconomics (Other) ; Makro İktisat (Diğer) ; İthalat,Sanayi Üretimi,Granger,FMOLS,İhracat ; Export,Import,Industrial Production,Granger,FMOLS

Bu çalışma, Türkiye’de sanayi üretimi ile dış ticaret arasındaki ilişkiyi detaylı bir şekilde incelemeyi hedeflemiştir. Araştırmada, zaman serisi analizleri uygulanmış ve tüm istatistiksel işlemler Eviews 8 programı kullanarak gerçekleştirilmiştir. İlk olarak birim kök test yardımıyla değişkenlerin durağanlık durumları tespit edilmiştir. Ardından, uygun gecikme uzunluğu tespit edilmiştir. Çalışmanın devamında, Johansen eşbütünleşme testi ile sanayi üretimi ve dış ticaret arasındaki uzun dönemli ilişki araştırılmıştır. Değişkenler arasındaki etkileşimlerin yönünü ve özelliklerini belirlemek için Granger Nedensellik testine tabi tutulmuştur. Uzun dönemli katsayılarının tahmini ise FMOLS yöntemiyle yapılmıştır. Ek olarak, modelin güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla çeşitli diagnostik testler uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçları, Türkiye’de sanayi üretimi ile dış ticaret arasında hem kısa vadeli hem de uzun vadeli anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bulgular, sanayi üretiminin dış ticareti etkilediğini, aynı zamanda dış ticaretin sanayi üretiminin büyümesine katkıda bulunabileceğini ortaya koymaktadır.

This study aims to analyze the relationship between industrial production and foreign trade in Turkey. Time series analysis were employed, and all statistical procedures were conducted using the Eviews 8 software. Initially, the stationarity of the variables  was tested using the unit root test. Subsequently, the optimal lag length was determined. In the next stage, the Johansen cointegration test was applied to examine the long term relationship between industrial production and foreign trade. The Granger Causality Test was utilized to identify the direction and characteristics of the relationships between the variables. The estimation of long term coefficients was conducted through the FMOLS method. Additionally, diagnostic tests were applied to assess the reliability of the research model. The findings indicate that there is a significant relationship between industrial production and foreign trade in Turkey, both in the short and long term. These results suggest that industrial production influences foreign trade, while foreign trade has the potential to enhance industrial production.
Influencer’ların Satın Alma Davranışına Etkileri: Üniversite Öğrencileri Özelinde Bir Odak Grup İncelemesi
The Effects of Influencers on Buying Behaviour: A Focus Group Study Specific to University Students
Yazar: Altincik, Hasan; Çamik, Evindar
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Communication Sociology ; İletişim Sosyolojisi ; Popular culture,social media,influencer,purchase behavior ; Popüler kültür,sosyal medya,satın alma davranışı,influencer

Dijital çağda sosyal medya, bireylerin iletişim biçimlerini ve tüketim alışkanlıklarını dönüştürerek toplumsal dinamikler üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu dönüşümün merkezinde popüler kültür ile sosyal medya arasındaki etkileşim yer almakta olup, influencer’lar popüler kültürün şekillenmesinde ve yayılmasında belirleyici bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, sosyal medya ve popüler kültür bağlamında influencer’ların üniversite öğrencilerinin satın alma kararları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, sosyal medya ve popüler kültür kavramları teorik çerçevede ele alınmakta; influencer pazarlamasının gelişim süreci ve tüketici davranışları üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Bu çerçevede çalışmada, odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Influencer’ların sunduğu samimi ve güvenilir içeriklerin, tüketiciler üzerinde olumlu bir etki yarattığı, özellikle moda, kozmetik, teknoloji ve yaşam tarzı alanlarında takipçilerin satın alma davranışlarına etki ettiği, ticari amacın aşikar bir şekilde belli olduğu içeriklerin takipçilerin güvenini zedelediği, sosyal sorumluluk bilinci taşıyan influencer’ların takipçiler üzerinde daha güçlü bir etki oluşturduğu bulgularına ulaşılmıştır.

In the digital age, social media has a significant impact on social dynamics by transforming individuals' communication styles and consumption habits. At the centre of this transformation is the interaction between popular culture and social media, and influencers play a decisive role in shaping and spreading popular culture. This study aims to examine the impact of influencers on the purchasing decisions of university students in the context of social media and popular culture. In the study, the concepts of social media and popular culture are discussed in the theoretical framework; the development process of influencer marketing and its effects on consumer behaviour are evaluated. In this framework, a focus group interview was conducted in the study. It was found that sincere and reliable content offered by influencers has a positive effect on consumers and particularly influences the purchasing behaviour of followers in the fields of fashion, cosmetics, technology, and lifestyle. However, content with an obvious commercial purpose damages the trust of followers. Moreover, influencers with a sense of social responsibility tend to have a stronger impact on their audience.
Örgütsel Öğrenme ve Bilgi Paylaşımının Görev Performansına Etkisinde Motivasyonun Aracı Rolü
The Mediating Role of Motivation in the Relationship Between Organizational Learning, Knowledge Sharing, and Task Performance
Yazar: İmamoğlu, Salih Zeki; Bayraktar, Ümit; Erat, Serhat
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Entrepreneurship ; Girişimcilik ; Strategy, Management and Organisational Behaviour (Other) ; Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer) ; Örgütsel Öğrenme,Bilgi Paylaşımı,Görev Performansı,Motivasyon ; Organizational Learning,Knowledge Sharing,Task Performance,Motivation

Bu araştırmada, örgütsel öğrenme ve bilgi paylaşımının çalışanların görev performansı ve motivasyonları üzerindeki etkileri, ayrıca motivasyonun bu ilişkilerdeki aracılık rolü incelenmiştir. Bu ilişkileri ampirik olarak ortaya koymak için anket tekniğiyle 214 veri toplanmıştır. Araştırma, Kocaeli ilinin Gebze ilçesinde faaliyet gösteren imalat sanayindeki yönetici pozisyonunda çalışanlardan elde edilen verilerle gerçekleştirilmiş ve SPSS programı ile analiz edilmiştir. Sonuçlar, örgütsel öğrenmenin hem görev performansını hem de motivasyonu olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Benzer şekilde, bilgi paylaşımının da görev performansı üzerinde pozitif etkisi olduğu ve çalışan motivasyonunu artırdığı belirlenmiştir. Ayrıca, motivasyon, örgütsel öğrenme ile görev performansı ve bilgi paylaşımı ile görev performansı arasındaki ilişkilerde anlamlı bir aracılık rolü üstlenmektedir. Araştırmanın teorik katkısı, motivasyonun bu süreçlerdeki aracılık rolünü ortaya koyarak bilgi temelli yönetim literatürüne psikolojik bir boyut kazandırmasıdır. Uygulamalı katkısı ise, öğrenme kültürünün güçlendirilmesi, bilgi paylaşımının teşvik edilmesi ve çalışan motivasyonunun artırılmasının görev performansını daha etkin biçimde iyileştirebileceğini göstermesidir.

This study examines the effects of organizational learning and knowledge sharing on employees’ task performance and motivation, as well as the mediating role of motivation in these relationships. Data was collected from 214 managerial-level employees in the manufacturing sector in Gebze, Kocaeli, using a survey and analyzed with SPSS. The results show that organizational learning positively influences both task performance and motivation. Similarly, knowledge sharing enhances task performance and increases employee motivation. Motivation also plays a significant mediating role in the relationships between organizational learning and task performance and between knowledge sharing and task performance. The study’s theoretical contribution lies in revealing motivation’s mediating role, adding a psychological dimension to the knowledge-based management literature. Its practical contribution demonstrates that strengthening a learning culture, promoting knowledge sharing, and enhancing employee motivation can more effectively improve task performance.
Vergi Uyumunda Yeni Bir Perspektif: Davranışsal Maliye Temelli “Vergi Pazarlaması”
A New Perspective on Tax Compliance: “Tax Marketing” Based on Behavioral Finance
Yazar: Çiçek, Uğur
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Policy of Treasury ; Maliye Politikası ; vergi pazarlaması,vergi uyumu,sosyal pazarlama,davranışsal maliye ; tax marketing,tax compliance,social marketing,bihavioral finance

Bu çalışma, gönüllü vergi uyumunu güçlendirmeye yönelik davranışsal maliye temelli sosyal pazarlama stratejilerini inceleyerek “vergi pazarlaması” kavramına teorik ve pratik bir çerçeve sunmaktadır. Çalışmada, vergi eğitimi, ödül ve cezalar, teşhir politikaları, dijital vergi uygulamaları, kamu spotları ve vergi indirimleri gibi pazarlama araçları davranışsal maliye perspektifiyle ele alınmakta ve gönüllü vergi uyumunu artırmada bu bileşenlerin etkisi ortaya konmaktadır. Literatür taraması sonuçları; sosyal pazarlama stratejilerinin vatandaşlık bilincini ve güven duygusunu güçlendirdiğini, dijitalleşme ve görsel iletişim destekli uygulamaların ise vergi ahlakını pekiştirdiğini göstermektedir. Ayrıca çalışma “vergi pazarlaması” kavramı ile davranışsal maliye perspektifine farklı bir yaklaşım sunarak katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

This study provides a theoretical and practical framework for the concept of ‘tax marketing’ by examining behavioural finance-based social marketing strategies to enhance voluntary tax compliance. The study examines marketing tools such as tax education, rewards and penalties, exposure policies, digital tax applications, public service announcements and tax deductions from a behavioural finance perspective and reveals the impact of these components in increasing voluntary tax compliance. According to the results of the literature review, social marketing strategies strengthen citizenship awareness and sense of trust, while digitalization and visual communication-supported applications reinforce tax morale. In addition, the study aims to contribute to the behavioural finance perspective by presenting a different approach with the concept of ‘tax marketing’.
Büyükanne”nin (Magna Mater) Halısını Yeniden Dokumak: Geyikli Duvar Halısı’ndaki Mitik Söylemin Analizi
Re-Waving The Carpet of The “Great Mother” (Magna Mater): Analysis of The Mythical Discourse in the Deer Carpet
Yazar: Becerikli, Sema
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Cultural History ; Türk Kültür Tarihi ; Magna Mater,Deer Tapestry,Jungian Analysis ; Ana Tanrıça,Geyikli Duvar Halısı,Jungyen Analiz

Geyik Türk kültüründe ve mitolojisinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Geyikli duvar halısı Anadolu coğrafyasında yaygın olarak kullanılan bir halı türüdür. Geyik, pek çok kadim kültürün mitolojisinde yarı-ilahi bir varlık, kutsal bir rehber, bolluk,  bereket sembolü bir totem, Ana Tanrıça’nın bedenlenmiş hali olarak kabul edilir. Bu metinle Geyikli Duvar Halısı’nın Türk Toplumu’nun kolektif psişesindeki anlamlarını ortaya koymak amacıyla çoklu bir okuma pratiği gerçekleştirilmiştir. Bir yandan Jung ve ekolünün kavram setiyle halıdaki sembollerin analizi gerçekleştirilirken diğer yandan da toplumbilimsel bir çözümleme kullanılmıştır. Jung’un teorileri eşliğinde, geyikli duvar halısının bilinç-bilinçdışı, somut mekân-soyut mekân, akan zaman-durmuş zaman, anima-animus, çoklu dini ve inanç sistemleri arasında yer alan melez bir metin olduğu sonucuna varılmıştır. Metin bu haliyle kolektif psişemiz açısından bir ulusun temel taşı olan aileyi, onu oluşturan unsurları aynı anda barındıran ve onları bir arada tutan tutkal görevi görmektedir. Ana-Tanrıçanın varlığı bu kez de zamansız, mekânsız, bilinçdışı bir şekilde Geyikli Duvar Halısı’nda tezahür etmektedir.

Deer have a very important place in Turkish culture and mythology. Deer tapestry is a type of tapestry widely used in Anatolia. Deer is considered a semi-divine being, a sacred guide, a symbol of abundance and fertility, a totem, and the embodiment of the Mother Goddess in the mythology of many ancient cultures. With this text, a multiple reading practice was carried out in order to reveal the meanings of Deer Tapestry in the collective psyche of Turkish Society. While the analysis of the symbols in the tapestry was carried out with the conceptual set of Jung and his school, a sociological analysis was used on the other hand. In line with Jung's theories, it was concluded that Deer Tapestry is a hybrid text located between conscious-unconscious, concrete space-abstract space, flowing time-stopped time, anima-animus, multiple religious and belief systems. In this form, the text acts as the glue that simultaneously contains the family, which is the cornerstone of a nation, and the elements that form it in terms of our collective psyche, and holds them together. This time, the existence of the Mother Goddess manifests itself in the Deer Tapestry in a timeless, spaceless and unconscious way.
Jeomorfoloji – kırsal nüfus etkileşimi: Güzelhisar Çayı Havzası’nda (İzmir-Manisa) zamansal ve mekânsal bir analiz (1950–2024)
Geomorphology – Rural Population Interaction: A Spatio-Temporal Analysis in the Güzelhisar Stream Basin (1950–2024)
Yazar: Duran, Sultan; Cürebal, İsa; Aykır, Dilek
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Social Demography ; Sosyal Demografi ; yerleşme,yükselti,nüfus,güzelhisar havzası,zamansal değişim ; Settlement,elevation,population,güzelhisar basin,temporal change

Bu çalışma, Güzelhisar Çayı Havzası’nda 1950–2024 yılları arasında nüfusun farklı yükselti basamaklarına göre zamansal değişimini ele almıştır. Yerleşim birimlerinin 0–200 m, 200–400 m, 400–600 m ve 600–800 m aralıklarında gruplandığı çalışmada, demografik veriler hem grafiksel hem de tematik harita temsilleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, 200–400 m yükselti aralığının tüm dönem boyunca en fazla nüfusu barındıran basamak olduğunu, ancak 1980 sonrası süreçte bu baskınlığın kademeli biçimde zayıfladığını göstermektedir. Buna karşın, 400–600 m basamağı 2000’li yıllardan itibaren görece önem kazanmış ve demografik açıdan daha istikrarlı bir yapıya kavuşmuştur. 600 m üzerindeki yüksek alanlar, sınırlı yerleşim sayısı ve düşük nüfus yoğunluklarıyla kırsal yerleşim açısından kısıtlı bir potansiyele sahiptir. Sonuç olarak, havzadaki demografik örüntüler yalnızca mekânsal dağılım değil, aynı zamanda zamansal nüfus değişimleri bakımından da yükselti faktörüne duyarlıdır. Bu durum, kırsal yerleşim planlaması ve bölgesel kalkınma stratejileri açısından yükselti-temelli analizlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

This study analyzes the temporal change in population distribution across different elevation zones in the Güzelhisar Stream Basin between 1950 and 2024. Settlements were classified into four elevation categories: 0–200 m, 200–400 m, 400–600 m, and 600–800 m, and demographic data were evaluated using both graphical and thematic map representations. The findings reveal that the 200–400 m elevation  consistently hosted the largest share of the population throughout the study period; however, its dominance gradually declined after the 1980s. Conversely, the 400–600 m zone gained relative importance after the 2000s, indicating a shift toward demographic stability in mid-elevation belts. Areas above 600 meters remained limited in terms of settlement density and population size, reflecting restricted potential for rural habitation. In conclusion, the demographic patterns within the basin are influenced not only by spatial distribution but also by temporal population dynamics that are highly sensitive to elevation. This highlights the importance of elevation-based analyses for rural settlement planning and regional development strategies.
Türk Sosyolojik Düşünce Geleneğinde Ziya Gökalp’ın Eğitim ve Kültür Anlayışı
Ziya Gökalp’s Education and Culture Conception in The Turkish Sociological Thought Tradition
Yazar: Tazefidan, Kenan; Konak Özçelik, Musaye
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Social Theory ; Sosyal Teori ; Ziya Gökalp,Eğitim,Kültür,Türk Sosyolojisi,Medeniyet ; Ziya Gökalp,Education,Culture,Turkish Sociology,Civilization.

Sosyoloji toplumsal problemlere çözüm bulmak maksadıyla Batı’da ortaya çıkan bir bilimdir. Sosyologlarımızın büyük çoğunluğu Batılı sosyologların etkisinde kalmıştır. Ziya Gökalp ve Prens Sabahaddin ile başlayan bu aktarmacı etki hızla devam etmektedir. Türkiye’nin sosyolojisi üzerinde düşünmek ve sosyologların fikirlerini konu edinen çalışmaların hazırlanması sosyolojik tarihimiz bakımından önemlidir. Bu makalede Türkiye’de sosyolojinin ve sosyoloji kürsüsünün kurucusu olan Ziya Gökalp’in Türk sosyolojisine, eğitim ve kültür anlayışı konusundaki katkılarına yer verilmiştir. Türk sosyolojisinde görüş ve önerileriyle öne çıkan Gökalp, Türkiye’de sosyolojinin bugünkü seviyeye gelmesinde etkindir. Ondan bahseden pek çok yazı ve çağdaşı onu ideolog, fikir babası, siyasetçi olarak nitelendirmiştir Gökalp’in kültür ile eğitim konularındaki düşünceleri, modernleşen Türkiye’yi derinden etkilemiştir. O insanların modernleşme aşamasında kendi kültürel mirasını muhafaza ederek ilerlemelerinin önemine ışık tutmuş ve bu amaçla eğitim politikaları ile harmanlayarak toplumsal ilerlemenin muhtevasını belirlemeye çalışmıştır. Gökalp’ın eğitim ve kültür anlayışını anlamak, onun meşhur hars ve medeniyet ikiliğini anlamakla, Batı toplumuyla olan ilişkilerimizi kavramakla doğrudan ilişkilidir.

Sociology is a science that emerged in the West with the aim of finding solutions to social problems. The vast majority of our sociologists have been influenced by Western sociologists. This transfer effect, which began with Ziya Gökalp and Prince Sabahaddin, continues rapidly. Thinking about the sociology of Turkey and preparing studies that address the ideas of sociologists are important in terms of our sociological history. This article includes the contributions of Ziya Gökalp, the founder of sociology and the sociology department in Turkey, to Turkish sociology, and the understanding of education and culture. Gökalp, who stands out with his views and suggestions in Turkish sociology, has been effective in bringing sociology to its current level in Turkey. Many writings and contemporaries who mentioned him described him as an ideologist, an intellectual, and a politician. Gökalp's thoughts on culture and education deeply influenced modernizing Turkey. He shed light on the importance of people's progress by preserving their own cultural heritage during the modernization phase and, for this purpose, he tried to determine the content of social progress by blending it with educational policies. Understanding Gökalp’s understanding of education and culture is directly related to understanding his famous duality of culture and civilization and to comprehending our relations with Western society.
Gıda Güvenliği Sorununun Asimetrik Bilgi Kapsamında Analizi: Kırıkkale İli Örneği
Analysis of Food Safety Problem in the Scope of Asymmetric Information: The Case of Kırıkkale Province
Yazar: Cengiz Ersoy, Duygu; Uğur, Alparslan
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Microeconomic Theory ; Mikroekonomik Teori ; Asimetrik Bilgi,Gıda Güvenliği,Devlet Müdahalesi ; Asymmetric Information,Food Safety,Government Intervention

Günümüzde artan dünya nüfusu, güvenli ve sağlıklı gıdaya erişimi zorlaştırmaktadır. Gıda güvenliğinin sağlanamaması, mevcut ve gelecek nesiller için çeşitli hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Piyasada üretilen mal ve hizmetlerde tam bilgiye sahip olunduğu varsayılsa da üreticilerin ürünleri hakkında tüm bilgileri tüketicilere aktarmaması durumunda asimetrik bilgi sorunu ortaya çıkmaktadır. Özellikle gıda ürünleri hakkında tüketicilerin yeterli bilgiye ulaşamaması, gıda güvenliği risklerini artırmaktadır. Çalışmada üreticilerin asimetrik bilgi sorunu dışsal kabul edilerek yalnız tüketicilerin gıda güvenliği konusundaki asimetrik bilgi sorunu analiz edilmiştir. Kırıkkale ilinde ikamet eden 786 kişiye online olarak sorular yöneltilmiş, katılımcıların gıda güvenliği hakkında bilgi düzeyleri asimetrik bilgi sorunu kapsamında ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırma bulgularına göre; katılımcılar gıda ürünlerinin insan sağlığı üzerinde doğrudan etkili olduğunu, ürünlerin içerik bilgilerinin dikkatle okunması, bozuk ya da hatalı ürünlerle karşılaşıldığında derhâl şikâyette bulunulması ve sağlıksız gıda üreten firmaların daha yüksek vergilendirmeye tabi tutulması gerektiğini savunmaktadır.

In today’s world, the growing global population makes access to safe and healthy food increasingly difficult. The failure to ensure food safety may lead to the emergence of various diseases for both present and future generations. Although it is assumed that full information is available in the market for goods and services, when producers fail to transfer complete information about their products, the problem of asymmetric information arises. In particular, consumers' lack of access to sufficient information about food products increases food safety risks. In this study, the asymmetric information problem of producers is considered external and only the asymmetric information problem of consumers regarding food safety is analyzed. Online questions were asked to 786 people residing in Kırıkkale province, participants' knowledge levels about food safety were tried to be measured within the scope of asymmetric information problem.  According to the research findings; participants argue that food products have a direct impact on human health, that product ingredient information should be carefully read, that complaints should be made immediately when encountering damaged or faulty products and that companies producing unhealthy food should be subject to higher taxation.