Zonguldak Yöresi'nde Defne (Laurus nobilis L.) Üretiminin Sürdürülebilirliği: Üretici Algıları, Ekonomik Beklentiler ve Hasat Yöntemlerinin Analizi
Sustainability of Laurel Production in Zonguldak Region: Analysis of Producer Perceptions, Economic Expectations and Harvesting Methods
Yazar: Yazıcı, Hikmet; Koşoçaydan, Serkan Deniz
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Natural Resource Management ; Doğal Kaynak Yönetimi ; Conservation and Biodiversity ; Koruma ve Biyolojik Çeşitlilik ; Laurel,Sustainability,Non-wood forest products,Rural development ; Defne,Sürdürülebilirlik,Odun dışı orman ürünleri,Kırsal kalkınma

Türkiye'de yetişen odun dışı orman ürünleri arasında önemli bir yere sahip olan defnenin ekolojik denge korunarak hasat edilmesinde üreticiler kilit bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, Zonguldak yöresinde defne üretiminin sürdürülebilirliğini üretici algıları açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemini Güdüllü köyünde defne hasadı ve ticareti yapan katılımcılar oluşturmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen 54 soruluk anket formu ile toplanmıştır. Toplanan veriler, SPSS 20 istatistiksel paket programı kullanılarak frekans ve yüzde analizleri ile çözümlenmiştir. Anket sonuçlarına göre katılımcıların %53’ü köyde ikâmet etmektedir; katılımcıların %67’si daha yüksek verim elde etmek için eğitim almak istemektedirler; katılımcıların %76’sı sürdürülebilir tarım uygulamalarının önemli olduğunu düşünmektedirler; katılımcıların %93’ü “Defne Eylem Planı”nın iş memnuniyetini artırdığını düşünmektedirler; katılımcıların %66’sı testere, akülü kesme bıçağı gibi yeni hasat yöntemleri ile birlikte ürün kalitesinin yükseldiğini düşünmektedirler. Ekonomik kaygılar nedeniyle hasat miktarının arttırılması sürdürülebilir tarım ilkeleriyle çatışma alanı oluşturmaktadır. Üreticilerin arazide defne hasadı yaparken karşılaştığı en büyük zorluklar arasında fiziksel yorgunluk, engebeli arazi koşulları ve köy dışından gelenlerin kaçak toplama yapması sayılmıştır. Defne bitkisinin korunarak gelecek kuşaklara verimli bir şekilde aktarılması için köylülere yönelik sürdürülebilir hasat yöntemleri eğitimi verilmesi, alternatif gelir kaynaklarının geliştirilmesi, kooperatifleşmenin teşvik edilmesi ve iş güvenliği önlemlerinin artırılması gerekmektedir.

Laurel, which holds an important place among non-timber forest products grown in Türkiye, is harvested by producers who play a key role in preserving the ecological balance. This study aims to evaluate the sustainability of bay laurel production in the Zonguldak region from the perspective of producer perceptions. A quantitative descriptive survey model was used in the research. The research sample consisted of participants engaged in laurel harvesting and trade in Güdüllü village. research data were collected using a 54-question survey form developed by the researcher. The collected data were analyzed using frequency and percentage analyses with the SPSS 20 statistical package program. According to the survey results, 53% of the participants reside in the village; 67% of the participants want to receive training to achieve higher yields; 76% of the participants believe that sustainable agricultural practices are important; 93% of the participants believe that the “Laurel Action Plan” increases job satisfaction; 66% of participants believe that product quality has improved with new harvesting methods such as saws and battery-powered cutting blades; 57% of participants tend to increase harvest quantities to boost their income. Increasing harvest quantities due to economic concerns creates a conflict with sustainable agriculture principles. Among the greatest challenges producers face when harvesting laurel in the field are physical exhaustion, rugged terrain conditions, and illegal harvesting by outsiders. In order to protect the laurel plant and pass it on to future generations in a productive manner, it is necessary to provide training on sustainable harvesting methods for villagers, develop alternative sources of income, encourage cooperatives, and increase occupational safety measures.