Erzincan’da erozyona duyarlı sahalardaki sarıçam (Pinus sylvestris L.) ağaçlandırma çalışmalarının başarı/büyüme oranları ile BUROR teraslama işlemlerinin bazı toprak parametreleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Investigating survival/growth ratio of scots pine (Pinus sylvestris L.) afforestation efforts and effects of BUROR terracing operations on some soil properties in the lands susceptive to soil erosion in Erzincan
Yazar: Seyis, Yalçın; Özalp, Mehmet
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Forest Industry Engineering ; Orman Endüstri Mühendisliği ; Erozyon Kontrol,BUROR Teraslama,Yaşama Yüzdesi,Sarıçam Fidanı,Ağaçlandırma ; Scots pine seedlings,BUROR terracing,Afforestation,Erosion control,Survival percentage

Erzincan-Keklik kayası mevkiinde yürütülen bu çalışmada, 2012 yılında, BUROR mini-ekskavatörle teraslama sonrası uygulanan ağaçlandırma ve erozyon kontrol faaliyetlerinde dikilen sarıçam fidanlarının 2018 yılı vejetasyon dönemi sonundaki (6 yıllık) gelişim durumlarının değerlendirmesi yapılmıştır. Bu amaçla, dikimlerin yapıldığı alandan 20 m x 20 m büyüklüğünde (yaklaşık 400 m2) toplam 7 deneme parseli seçilmiş ve her bir parselde rasgele tespit edilen 30 (toplamda 210 adet) fidanın boyu, kök boğazı çapları ve dikimden bu yana geçen her bir vejetasyon dönemine ait yıllık boy artımları ölçülmüştür. Ayrıca, söz konusu bu ağaçlandırma ve erozyon kontrol faaliyetlerinin toprakta neden olduğu olası bazı fiziksel ve kimyasal değişimleri tespit etmek üzere de 42 tanesi dikim yapılan terasların içinden (fidan dibinden), 29 tanesi ise terasların aralarından (doğal/kontrol alan) olmak üzere toplamda 71 bozulmuş toprak örneği alınarak pH, organik madde (OM), elektriksel iletkenlik (Eİ), agregat stabilitesi ve tekstür değerleri için analize tabi tutulmuşlardır. Araştırma sonucunda, altı yıllık büyüme dönemi sonunda, dikilen sarıçam fidanlarında %88’lik bir başarı oranı yakalandığı, ortalama kök boğaz çaplarının ise 47.3 mm’ye ulaştığı belirlenmiştir. Bununla beraber, güney bakıdaki yamaçlarda dikilen sarıçam fidanlarının ulaştıkları ortalama 130.3 cm’lik boy ile kuzey bakıdakilerden (120.9 cm) istatiksel olarak daha uzun oldukları tespit edilmiştir. Toprak analiz verileri üzerindeki değerlendirmelerde ise mini ekskavatörle yapılan BUROR terasların bazı toprak özellikleri üzerinde negatif etkiler yarattığı ve kısmen bozulan bu özelliklerin doğal değerlerine ulaşmasının zaman alacağı sonucuna varılmıştır. Son olarak, bu araştırmanın önemli sonuçlarından birinin de 2013 ile 2018 büyüme dönemlerindeki sarıçam boy artımlarıyla hem bir önceki yıl yağan toplam yağış miktarları (R2 = 0.77) hem de vejetasyon dönemindeki yağış miktarları arasında (R2 = 0.85) yüksek bir ilişki olduğunun tespit edilmesi olmuştur.

In this study, taken place in Erzincan-Keklik Kayası region, following the terracing with mini-excavator called BUROR, the development stage of scots pine seedlings used in the applications of the afforestation and erosion control efforts started in 2012 until the end of 2018 vegetation period (6 years) were evaluated. In order to realize this purpose, a total of seven experimental sites with 20 m x 20 m in size (approximately 400 m2) were determined within the research area and for every vegetation period from the first planting, the heights, diameters at root collar and annual length increments were measured on randomly selected 30 seedlings for each experimental site (210 seedlings in total). Moreover, for determining the effect of the afforestation and erosion control efforts on some physical and chemical soil parameters, a total of 71 disturbed soil samples were taken (42 from the terraces around the bottom of planted seedlings, 29 from the area between terraces to represent the undisturbed natural area) and subjected for pH, organic matter (OM), electrical conductivity (EC), aggregate stability and texture analyses. The results revealed that the survival ratio of planted seedlings was about 88% whereas their average diameters at root collar was approximately 47.3 mm after the six vegetation periods. In addition, it was determined that with mean height of 130.3 cm, the seedlings on south-facing aspects were significantly taller than the ones planted on north-facing aspects with mean height of 120.9 cm. Furthermore, evaluations of the soil sample analyses revealed that building BUROR terraces with mini-excavator caused negative impacts on some soil properties and thus, it was concluded that more time is needed for these disturbed soil parameters to recover. Finally, one of the most important outcomes of this study was to obtain high correlations between the annual height increments (for 2013 to 2018 vegetation periods) and both the previous year’s total precipitation amounts (R2 = 0.77) and precipitation received during the growing-season (R2 = 0.85).