Türkiye’nin En Uzun Meteoroloji/Klimatoloji Gözlemlerine Sahip olan Kandilli Rasathanesi’nin Sıcaklık Ekstremlerinde Gözlenen Değişim ve Eğilimler (1912 – 2021)
Observed Variations and Trends in Temperature Extremes of Longest Meteorological/Climatological Observation Station (Kandilli Observatory) in Turkey (1912-2021)
Yazar: Yurtseven, Nami
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Human Geography ; Beşeri Coğrafya ; Physical Geography and Environmental Geology (Other) ; Fiziksel Coğrafya ve Çevre Jeolojisi (Diğer) ; Climate Change Processes ; İklim Değişikliği Süreçleri ; Kandilli (İstanbul) Rasathanesi,Ekstrem Sıcaklık İndisleri,İklim Değişikliği ve Değişkenliği,Sıcaklık Ekstremleri,Kentsel ısı adası ; Kandilli (Istanbul) Observatory,Extreme Temperature Indices,Climate change and Variability,Urban Heat Island,Temperature Extremes

Bu çalışmada; Türkiye’nin en uzun meteorolojik/klimatolojik gözlemlerine sahip olan Kandilli (İstanbul) Rasathanesi’nde ekstrem sıcaklıkların 1912-2021 dönemindeki değişimleri ve eğilimleri analiz edilmiştir. Çalışmada İklim Değişikliği Tespiti, İzleme ve İndisler Konusunda Klimatoloji Uzman Ekibi (ETCCDMI) tarafından önerilen 14 ekstrem sıcaklık indisi kullanılmıştır. Ekstrem sıcaklık indislerinde olası eğilimleri belirlemede ve eğilimlerin istatistiksel olarak anlamlılığını denetlemede klimatoloji çalışmalarında yaygın olarak kullanılan parametrik olmayan Mann-Kendall (M-K) sıra ilişki katsayısı testinden yararlanılmıştır. Eğilimlerin büyüklüğünü belirlemek için de parametrik olmayan Sen’in Eğim Tahmin (Sen’s Slope Estimation) yöntemi kullanılmıştır. Bunun yanında rasat süresi içinde indislerdeki değişimi belirlemek amacıyla da ekstrem sıcaklık indisleri 1912-1950, 1951-1985 ve 1986-2021 olmak üzere üç alt dönemde incelenmiştir. Analizler sonucunda; soğuk günler ve soğuk geceler indislerinde her on yıl için sırasıyla -0.96 ve -1.04 gün olmak üzere anlamlı azalma eğilimi, sıcak günler ve sıcak geceler indislerinde ise sırasıyla +0.44 gün/on yıl, +0.58 gün/on yıl olmak üzere anlamlı artma eğilimleri saptanmıştır. En düşük gündüz hava sıcaklıkları, en düşük gece hava sıcaklıkları, en yüksek gündüz hava sıcaklıkları, en yüksek gece hava sıcaklıkları indislerinde her on yıl için sırasıyla +0.10, +0.18, +0.5, +0.14 °C olmak üzere artma eğilimleri belirlenmiştir. Minimum rekorlardaki artma eğilimleri istatistiksel olarak anlamlı olmuştur. Don olaylı günler indisinde -0.93 gün/on yıl olmak üzere anlamlı azalma eğilimi, yaz günü (+3.1 gün/on yıl) ve tropikal geceler (+3.4 gün/on yıl) indislerinde ise anlamlı artma eğilimleri tespit edilmiştir. Sıcak dönem süresi indisinde artma eğilimi, soğuk dönem süresi indisinde (-1.37 gün/on yıl) ise anlamlı azalma eğilimleri saptanmıştır. Bu sonuçlar, istasyonda maksimum sıcaklıkların arttığını, minimumların ise azaldığını ortaya koymakta ve bunlara bağlı olarak da sıcak ekstremlerin etkilerinin artığını soğuk ekstremlerinse azaldığını göstermektedir. Diğer taraftan bu sonuçlar, 20. yüzyılın ilk yarısının istasyonun bulunduğu bölge özelinde 1981-2010 normaline göre soğuk olduğunu ancak sıcaklıkların günümüze doğru antropojenik etkilere bağlı olarak giderek arttığını/değiştiğini göstermektedir.

In this study, the changes and trends of extreme temperatures in Kandilli (Istanbul) observatory, which has the longest meteorological/climatological observations (1912-2021) in Turkey were analysed. The 14 extreme temperature indices recommended by the Expert Team on Climatology for Climate Change Detection, Monitoring and Indices (ETCCDMI) were used. The non-parametric Mann-Kendall (M-K) rank correlation coefficient test was used to determine possible trends in extreme temperature indices and the statistical significance of the trends. The non-parametric Sen's Slope Estimation method was used to determine the magnitude of the trends. The extreme temperature indices were analysed in three sub-periods as 1912-1950, 1951-1985 and 1986-2021. As a result, cold days and cold nights indices showed a statistically significant decreasing trend of -0.96 and -1.04 days/decade, respectively, while warm days and warm nights indices showed a statistically significant increasing trend of +0.44 days/decade and +0.58 days/decade, respectively. The lowest (minimum) daytime air temperatures, the lowest night-time air temperatures, the highest (maximum) daytime temperatures, and the highest night-time temperatures were determined to have increasing trends of +0.10, +0.18, +0.5, +0.14 °C/decade, respectively. The increasing trends in minimum records were statistically significant. Frost days (-0.93 days/decade) was found statistically significant decreasing trends and summer days (+3.1 days/decade) and tropical nights (+3.4 days/decade) was found statistically significant increasing trends. The warm spell duration was determined an increasing trend, while the cold spell duration (-1.37 days/decade) showed a statistically significant decreasing trend. The results show that maximum temperatures have increased, and minimum temperatures have decreased at Kandilli Observatory (Istanbul), and depending on these, the effect of warm extremes has increased, and the effect of cold extremes has decreased. The beginning of the 20th century was colder than 1981-2010 normal for the region but the temperatures increased/changed over time due to anthropogenic effects despite the interannual variability.