İsmet İnönü Dönemi (1939-1950) Türkiye’de Sosyal Darwinizm ve Öjenik Politika ve Uygulamaların Değerlendirilmesi
Evaluation of İsmet İnönü Period (1939-1950) Social Darwinism and Eugenic Policies and Practices in Turkiye
Yazar: Tombak, Fatma
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Intellectual History of Politics ; Siyasi Düşünce Tarihi ; Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; İsmet İnönü,Öjenizm,İkinci Dünya Savaşı,Türkiye Cumhuriyeti Tarihi,Sosyal Darwinizm. ; İsmet İnönü,Eugenics,World War II,History of the Republic of Turkey,Social Darwinism.

İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Dönemi; siyaset, dış politika, eğitim, kültür, din, laiklik, demokrasi vb. birçok konu açısından ayrıntılı bir şekilde değerlendirmeye tabi tutulmuş ve ülkemizde zengin bir literatür oluşmuştur. Ancak 20. yüzyılda Liberalizm, Sosyalizm, Sosyal Darwinizm, Faşizm ve Nasyonalizm gibi sistemler ve siyasî akımların ortaya çıktığı, geliştiği bir dönemde özellikle İkinci Dünya Savaşı ve Hitler Almanyası ile öjenizm zirve yapmıştı. II. Dünya Savaşı’nda kritik bir görevde olan İsmet İnönü’nün hızla dünya siyasetine yön veren “Sosyal Darwinizm ve Öjenizm”e bakışı, tavrı, dönemin aydın ve yazarlarının öjenik uygulamalara bakışları hakkında akademik olarak çalışma sayısı yok denecek kadar azdır. Bu çalışmada Sosyal Darwinizm ve Öjenik kavramları açıklanarak bu kavramların ortaya çıkışı, siyasî düşünce ve akımlara yansıması anlatılacak ayrıca 20. yüzyıl siyasî tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti üzerinde öjenizmin etkisi vurgulanacaktır. Akabinde Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün öjenizme bakışı değerlendirilip öjenizm temelli (Faşizm, Nazizm gibi) siyasî akımlara karşı İnönü’nün tavrı ve dönemin devlet politikasının temel noktaları öjenizm üzerinden ele alınacaktır. Sonuçta İnönü dönemindeki devlet politikalarındaki ve toplumsal hayattaki uygulamalarda öjenik ve Sosyal Darwinist etki ortaya konularak bu etkinin tarihi seyri verilecektir. Böylece dönemin siyasî tarihi ve gelişmeleri daha iyi anlaşılacaktır.

İnönü’s presidential period; politics, foreign policy, education, culture, religion, secularism, democracy, etc. It has been evaluated in detail in terms of many subjects and a rich literature has emerged in our country. However, in the 20th century, when systems and political movements such as Liberalism, Socialism, Social Darwinism, Fascism and Nationalism emerged and developed, eugenicism reached its peak, especially with the Second World War and Hitler’s Germany. II. There are almost no academic studies on the view and attitude of İsmet İnönü, who played a critical role in World War II, towards "Social Darwinism and Eugenism", which rapidly shaped world politics, and the views of the intellectuals and writers of the period on eugenic practices. In this study, the concepts of Social Darwinism and Eugenics will be told by explaining their emergence, their reflection on political thought and movements and the impact of eugenics on the Republic of Turkey in the 20th century political history will be emphasized. Subsequently, the view of the second President of the Republic of Turkey, İsmet İnönü, on Eugenicism will be evaluated and İnönü’s attitude towards eugenicist-based political movements (such as Fascism, Nazism) and the main points of the state policy of the period will be discussed through eugenicism. As a result, the eugenic and social Darwinist influence in the state policies and social life practices of the İnönü period will be revealed and the historical course of this influence will be given. Thus, the political history and developments of the period will be better understood.