1934 Yılı Amasya Vilayeti Belediye Meclisi Seçimleri
The 1934 Municipal Council Elections in Amasya Province
Yazar: Öztürk, İbrahim
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 14 No. 42, 2025
Anahtar kelimeler: Modern Turkic Languages and Literatures (Other) ; Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer) ; Belediye,CHF,1934 Yerel Seçimleri,Amasya Belediye Meclisi ; Municipality,CHF,1934 Local Elections,Amasya Municipal Council

Belediye teşkilatının Tanzimat döneminden sonra kurulmasıyla birlikte, tarihsel süreç içerisinde mondernleştiği görülmektedir. Osmanlı dönemiyle ile başlayan bu modern belediyecilik anlayışı, Cumhuriyet’in ilanıyla daha da gelişmiş Türkiye’nin bütün şehirlerinde etkili bir şekilde faaliyetlerini sürdürmüştür. Bu bağlamda 1934 Amasya Belediye Meclisi Seçimleri, Türkiye’de tek parti döneminin ikinci yerel seçimidir. CHF’sına karşı bir muhalefet olmadan katıldığı bu seçimlerde, rekabet parti içerisinde belediye meclisine girmek isteyen adaylar arasında yaşanmıştır. 1930 tarihli Belediye Kanunu temel alınarak gerçekleştirilen bu seçimlerde, seçilecek üye sayısının iki katı kadar aday ilan edilmekteydi. Kanuna göre Amasya merkez için belirlenen 44 kişilik aday listesinden 22 üye belediye meclisine seçilmiştir. Kadınlara verilen seçme seçilme hakkı neticesinde, 1934 yerel seçimlerinde Amasya’dan bir kadın adayın olduğu ve asil olarak belediye meclisine girdiği görülmektedir. Seçime vilayet genelinde katılım oranı %55 olmuştur. Seçmenlerin %60.86’sı erkek, %39.14’ü kadındır. Erkek ve kadın seçmenlerin oy kullanım oranları arasında fark olsa da, kadınların da 1930 tarihinde elde ettiği seçme ve seçilme haklarını belediye seçimlerinde kullanmışlardır.1934 yerel seçimlerini Amasya merkezinde ve ilçelerde CHF’sından adaylar kazandı. Seçimlerin neticelenmesinin ardından, belediye meclis üyeleri içerisinden seçilmesi gereken belediye başkanlığı için Celal Bey aday oldu. Amasya ve Samsun’da çeşitli görevler yapmış olan Celal Bey, 18 Ekim 1934 tarihli belediye meclisi toplantısında Amasya Belediye Başkanlığına seçildi. Belediye başkanlığına seçilen Celal Bey’in kararnamesi, 13 Kasım 1934 tarihinde Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal tarafından onaylanmış ve göreve başlamıştır.

With the establishment of the municipal organization after the Tanzimat period, it can be seen that it has modernized throughout history. This modern municipal administration approach, which began in the Ottoman period, developed further with the proclamation of the Republic and has continued to operate effectively in all cities of Turkey. In this context, the 1934 Amasya Municipal Council Elections were the second local elections in Turkey during the single-party period. In these elections, which were held without opposition to the CHP, competition took place among candidates within the party who wanted to enter the municipal council. Based on the 1930 Municipal Law, twice the number of candidates to be elected were announced in these elections. According to the law, 22 members were elected to the municipal council from the list of 44 candidates determined for Amasya center. As a result of women being granted the right to vote and stand for election, it is noted that in the 1934 local elections, there was a female candidate from Amasya who was elected to the municipal council as a full member.The turnout rate for the election across the province was 55%. 60.86% of voters were male, and 39.14% were female. Although there was a difference in the voting rates between male and female voters, women also exercised their right to vote and be elected, which they had obtained in 1930, in the municipal elections.In the 1934 local elections, candidates from the CHF won in Amasya city center and its districts. Following the election results, Celal Bey ran for mayor, a position to be elected from among the municipal council members. Celal Bey, who had held various positions in Amasya and Samsun, was elected Mayor of Amasya at the municipal council meeting on October 18, 1934. The decree appointing Celal Bey as mayor was approved by President Gazi Mustafa Kemal on November 13, 1934, and he took office.