hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Destekleme Priminin Ayçiçeği Arzı Üzerindeki Etkisi: ARDL Modeli
The Effect of Support Premium on Sunflower Supply: ARDL Model
Yazar: Önder, Kübra; Şahin, Muhammet
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Sunflowers supply,support premium,ARDL bound test ; Ayçiçeği arzı,destekleme primi,ARDL sınır testi

Dünya ekonomilerinde olduğu gibi Türkiye ekonomisinde de ayçiçeği önemli bir yere sahiptir. Ekonomiler üzerindeki önemine rağmen ürünün literatürde kapsamlı olarak incelenmediği görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı: Türkiye’de üreticilerin ayçiçeği üretimini etkileyen faktörleri belirlemek ve destekleme primlerinin ayçiçeği arzı üzerindeki etkisini ampirik olarak analiz etmektir. Söz konusu ilişki, Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analizde, 1994-2021 dönemine ait yıllık zaman serileri kullanılmıştır. Analiz sonucunda; uzun dönem arz fonksiyonunda yer alan kriz kukla değişkeni hariç diğer değişkenlerin istatistiki olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonuçları işaret açısından incelendiğinde, analizde yer alan tüm değişkenlerin iktisadi beklenti ile uyumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan analiz sonucunda; ayçiçeği fiyatı (0,087), destekleme primi (0,11), verimlilik (0,86) ve trend (0,02) değişkenleri ayçiçeği arzı üzerinde artırıcı bir etkiye girdi maliyeti değişkenin (0,14) ise azaltıcı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Sunflower has an important place in the Turkish economy as well as in the world economies. Despite its importance on economies, it is seen that the product has not been extensively studied in the literature. Therefore, the aim of this study is to determine the factors affecting the sunflower production of producers in Turkey and to analyze empirically the effect of support premiums on sunflower supply empirically. This relationship was analyzed using the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) method. Annual time series for the period of 1994-2021 were used in the analysis. As a result of the analysis, it was determined that the other variables except for the crisis dummy variable in the long-term supply function are statistically significant. When the analysis results were analyzed in terms of signs, it was concluded that all the variables in the supply function are in line with the economic expectation. In sunflower supply, while sunflower prices (0.87), support premium (0.11), productivity (0.86) and trend (0.02) variables have an increasing effect, the input cost variable (0.14) has a decreasing effect.
Türkiye'de Fındık İhracat Talebine Etki Eden Faktörlerin ARIMA Modeli ile Tahmin Edilmesi
Estımatıng The Factors Affectıng Hazelnut Export Demand In Turkey Usıng The Arıma Model
Yazar: Merdan, Kurtuluş
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Econometric and Statistical Methods ; Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler ; Developmental Economy - Micro ; Kalkınma Ekonomisi - Mikro ; Fındık,İhracat,ARIMA ; HAZELNUT,EXPORT,ARIMA

Bu çalışma ile dünya fındık ithalatı, ihracatı, birim fiyatı ve Türkiye fındık ihracat birim fiyatlarının 2001-2021 yılları arasında Türkiye fındık ihracat talebine etkisi ve Türkiye fındık ihracatının geleceği noktasında öngörülerde bulunmak amaçlanmaktadır. Çalışmada gelecekteki eğilimleri tahmin etmek için zaman serisi verilerini kullanan Regresyon ve ARIMA modeline başvurulmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular kapsamında dünya fındık ithalat miktarı, dünya fındık ihracat birim fiyatı, Türkiye fındık ihracat birim fiyatlarının Türkiye fındık ihracatı belirleyicileri olmadığı; dünya fındık ihracat miktarının Türkiye fındık ihracat miktarı üzerinde pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonunda ARIMA modeli kapsamında 2022-2026 yılları arası fındık ihracat miktarının artacağı öngörülmektedir. Türkiye'nin fındık üretim ve ihracatında liderliğini sürdürebilmesi; fiyat dalgalanmalarının ve yanlış fiyat beklentilerinin yol açabileceği spekülasyonların önüne geçmesi, Türkiye’nin yeni pazar arayışına girmesi, üretimde çeşitlilik sağlaması, üründe kaliteyi artırması, iç tüketimi de artırma yönünde Ar-Ge çalışmaları gerçekleştirmesi ve lisanslı depoculuk sistemini de etkin bir şekilde işletmesi ile mümkündür.

This study aimed to predict global hazelnut imports, exports, and unit prices, the effect of hazelnut export unit prices in Turkiye on hazelnut export demand in Turkiye between 2001-2021, and the future of hazelnut exports of Turkiye. The study was conducted using the Regression and ARIMA model, which used time series data to predict future trends According to the findings obtained in the study, it was determined that the amount of world hazelnut imports, the unit price of world hazelnut exports, and the unit prices of hazelnut exports in Turkiye were not determinants of hazelnut exports of Turkiye, and that the amount of world hazelnut exports had a positive effect on hazelnut exports of Turkiye. As a result of the study, it was predicted in the ARIMA model that the amount of hazelnut exports would increase between 2022 and 2026. Turkey could maintain its leadership in hazelnut production and exports by preventing speculation that may be caused by price fluctuations and incorrect price expectations, searching for new markets, ensuring diversity in production, increasing the quality of the product, carrying out R&D studies to increase domestic consumption, and effectively operating the licensed warehousing system
HATAY İLİNDEKİ MÜLTECİLERİN GIDA TÜKETİM HARCAMALARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: WORKING-LESER MODELİ
The Factors Affecting Food Consumption Expenditures of the Refugees Living in Hatay Province: Working-Leser Model
Yazar: Yağızel, Dilan Damla; Demirel, Onur
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Theory of Economy ; İktisat Teorisi ; Gıda tüketim harcamaları,Mülteciler,Working-Leser modeli ; Food consumption expenditures,Refugees,Working-Leser model

Çalışmanın amacı Hatay ilinde ikamet eden mültecilerin gıda harcamalarını etkileyen faktörlerin, gıda alt ürün grupları için Working-Leser modeli kullanılarak analiz edilmesidir. Bu amaçla Mart-Mayıs 2022 döneminde 133 hanehalkı ile yüzyüze yapılan anketlerden elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışma sonucunda hanehalkları arasında toplam harcamalar içinde gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan payın %47,17 ile Türkiye ortalamasının (%22,78) çok üzerinde olduğu; gıda harcamaları içinde de un ve unlu mamullere ayrılan payın (%26,51) Türkiye ortalamasının (%17,8) üzerinde olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda gıda alt ürün grupları için geliştirilen ekonometrik model tahmini sonucunda toplam gıda harcaması ile hane reisinin eğitim düzeyi arttıkça ve hanehalkı büyüklüğü azaldıkça un ve unlu mamullere yapılan harcamanın payının azalacağı tespit edilmiştir. Meyve ve sebze ile et ve benzeri ürünler için ise toplam harcama arttıkça yapılan harcamanın payının artacağı bulunmuştur. Keza bu iki gıda alt ürün grubu için esneklikler sırasıyla 1,55 ve 1,45; bunun dışındaki tüm alt gruplar için ise esneklikler 1’den küçük bulunmuştur.

The aim of the study is to determine the factors influencing the food expenditures under sub-categories of the refugees residing in the province of Hatay by using the Working-Leser model. For this purpose, survey data collected through face-to-face interviews with 133 households during the period of March-May 2022 is utilized. The study reveals that among the examined households, the share of food and non-alcoholic beverages in total expenses is significantly higher (47.17%) compared to the Turkish average (22.78%). Additionally, the proportion of expenditures allocated to flour and bakery products within the food category (26.51%) is found to exceed the Turkish average (17.8%). Accordingly, the econometric model developed for food sub-indicates that the share of expenditure on flour and bakery products decreases as the total food expenditure increases, the education level of the household head rises and the household size decreases. On the other hand, for fruits and vegetables, as well as meat and similar products, it is found that the share of expenditure increases as the total expenditure rises. The elasticities for these two food sub-categories are calculated as 1.55 and 1.45, respectively, while for all other sub-groups, the elasticities are found to be less than 1.
Üretkenlik Karşıtı Çalışma Davranışları Bağlamında Sosyal Medya Bağımlılığı
Social Media Addiction in The Context of Counterproductive Work Behaviors
Yazar: Demirel, Yavuz
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Management and Organization Education ; Yönetim ve Organizasyon Eğitimi ; Üretkenlik Karşıtı Çalışma Davranışları,Sosyal Medya Bağımlılığı,Kavramsal Bir İnceleme ; Counterproductive Work Behaviors,Social Media Addiction,A Conceptual Review

Bu çalışmanın amacı çalışma hayatında yaygın olarak karşılaştığımız üretkenlik karşıtı çalışma davranışları kavramsal olarak inceleyerek bu davranışlar ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiyi teorik olarak ortaya koymaktır. Üretkenlik karşıtı çalışma davranışları, örgütlerin amaç ve hedeflerine ulaşmasını, etkinlik ve verimliliklerini etkileyen negatif içerikli davranışlardır. Üretkenlik karşıtı davranışlar aynı zamanda örgütün sosyal yapısı ve çalışanlarının sosyal ilişkilerini de zarar vermektedir. Bu nedenle kavram giderek önem kazanmakta ve kavrama yönelik akademik çalışmalar ise önemli ölçüde artmaktadır. Üretkenlik karşıtı davranışlar literatürde, politik sapma, kişisel saldırganlık, üretimden sapma ve mülkiyete zarar verme boyutları ile incelenmektedir. Sosyal medya, bireylerin sosyal medya araçları aracığıyla etkileşime girdiği sanal bir ortamdır. Sosyal medya bağımlılığı ise bireylerin sosyal medya araçlarını aşırı kullanmaları, kendilerini sosyal medya araçlarını kullanma konusunda engelleyememeleri veya sürekli sosyal medyayı kullanma dürtüsüyle hareket etmeleridir. Kısacası sosyal medya bağımlılığı, kişisel ve iş yaşamını olumsuz etkileyen davranışsal bir bağımlılıktır. Çalışmada sosyal medya bağımlılığı üretkenlik karşıtı çalışma davranışı olarak ele alınarak bir değerlendirme yapılmıştır.

The purpose of this study is to conceptually examine counterproductive work behaviors commonly encountered in working life and to theoretically reveal the relationship between these behaviors and social media addiction. Counterproductive work behaviors are negative behaviors that affect the ability of organizations to achieve their goals and objectives, and their efficiency and productivity. These behaviors also harm the social structure of the organization and the social relationships of its employees. Therefore, the concept is gaining importance and academic studies on the concept are significantly increasing. In the literature, counterproductive behaviors are examined in terms of political deviation, personal aggression, deviation from production and damage to property. Social media is a virtual environment where individuals interact through social media tools. Social media addiction is the excessive use of social media tools by individuals, their inability to restrain themselves from using social media tools, or constantly acting with the urge to use social media. In short, social media addiction is a behavioral addiction that negatively affects personal and work life. In the study, social media addiction was considered as a counterproductive work behavior and an evaluation was made.
Türkiye’de Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Üzerine Bir İnceleme: Gelir Vergisi Reformu ve Sonuçları
A Review on Taxes on Income in Turkey: Income Tax Reform and Its Results
Yazar: Kaya, Abdurrahman; Susam, Nazan
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Policy of Treasury ; Maliye Politikası ; Public Finance ; Kamu Maliyesi ; Income Tax Law,Income Tax,Profit Tax,Reform ; Gelir Vergisi Kanunu,Gelir Vergisi,Kazanç Vergisi,Reform

Türkiye’de gelir üzerinden alınan vergilere bakıldığında, bu vergilerin Osmanlı döneminde hatta Osmanlı’dan önceki dönemlerde bile tahsil edildiği bilinmektedir. Bununla birlikte gelir üzerinden alınan vergilerin günümüzde en bilineni gelir vergisidir. Gelir Vergisi Kanunu’nun tarihi ise gelir üzerinden alınan vergilere kıyasla oldukça yenidir. Cumhuriyetin ilk dönemlerinde gelir üzerinden alınan bir vergi olan kazanç vergisi, milli gelir esnekliğini sağlayamaması, verimli ve etkin bir vergileme türü olamaması dolayısıyla kaldırılmıştır. Kazanç vergisinin kaldırılmasından sonra 1949 yılında çıkan Gelir Vergisi Kanunu ile yürürlüğe giren gelir vergisi günümüze kadar belli değişikliklerle de olsa gelebilmeyi başarmıştır. Bu çalışmada Türkiye’nin gelir vergisi kanununa kadar uyguladığı gelir vergileri ve gelir vergisine geçiş süreci incelenmiştir. Bu vergilerin yürürlükte olduğu dönemlere ait ekonomik ve siyasi gelişmeler de çalışmaya dahil edilmiştir. Son olarak, kazanç vergisi ile gelir vergisinin 1946-1960 yıllarındaki verileri baz alınarak Maliye Bakanlığı’nın bütçe gerçekleşmeleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu vergilerin ekonomiye ve bütçeye katkıları ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır.

When we look at the taxes collected on income in Turkey, it is known that these taxes were collected during the Ottoman period and even in the periods before the Ottoman Empire. However, the most well-known tax on income today is income tax. The history of the Income Tax Law is quite new compared to taxes collected on income. Profit tax, which was a tax on income in the early periods of the Republic, was abolished because it could not provide national income flexibility and was not an efficient and effective type of taxation. Income tax, which came into force with the Income Tax Law in 1949 after the abolition of the profit tax, has survived until today, albeit with certain changes. In this study, the income taxes applied by Turkey until the income tax law and the transition process to income tax were examined. Economic and political developments during the periods when these taxes were in force were also included in the study. Finally, the budget realizations of the Ministry of Finance were comparatively analyzed based on the data of profit tax and income tax in 1946-1960. The contributions of these taxes to the economy and budget are explained in detail.
Parasal Aktarım Mekanizması Döviz Kuru Kanalı: Türkiye için Ampirik Bir Uygulama
Exchange Rate Channel: An Empirical Application for Türkiye
Yazar: Duğru, Meltem
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Time-Series Analysis ; Zaman Serileri Analizi ; Monetary Policy ; Para Politikası ; Monetary-Banking ; Para-Bankacılık ; VAR,Para Politikası,Döviz Kuru Kanalı ; VAR,Monetary Policy,Exchange Rate Channel

Açık ekonomilerin ve esnek döviz kurlarının yer aldığı bir dünyada para politikaları aracılığıyla döviz kurlarının yarattığı etki önem kazanmaktadır. Bunun nedeni hem milli hasılada meydana gelebilecek olan değişim hem de enflasyonist etkinin ne yönde olacağıdır. Ülkelere göre farklılık gösteren bu durum için parasal aktarım mekanizmaları içerisinde döviz kuru kanalının önemi büyüktür. Özellikle Türkiye gibi dövizin dalgalı seyrettiği ve bu seyrin milli geliri etkilediği ülkeler için döviz kuru kanalı sürekli bir araştırma konusu haline gelmiştir.Yapılan çalışmada da döviz kuru hareketliliğinin Türkiye’ye olan yansımaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda parasal aktarım mekanizmaları içerisinde yer alan döviz kuru kanalı Türkiye ekonomisi kapsamında ele alınmıştır. 2006:Q1 ve 2019:Q4 arası dönemin analiz edildiği çalışmada varyans ayrıştırması ve etki-tepki analizlerinin detaylı bir şekilde yorumlanabilmesi amacıyla vektör otoregresif model (VAR) kullanılmıştır. Böylece döviz kuru kanalının etkinliği araştırılarak toplam çıktı ve fiyatlar üzerinde nasıl bir etki yarattığı incelenmiştir. Elde edilen bulgular döviz kuru aktarım mekanizmasının çok etkili bir şekilde olmasa da çalıştığını göstermiştir.

In a world with open economies and flexible exchange rates, the impact of exchange rates through monetary policies becomes important. The reason for this is both the change that may occur in the national product and the direction of the inflationary effect. For this situation, which varies from country to country, the exchange rate channel is of great importance among monetary transmission mechanisms. The exchange rate channel has become a constant subject of research, especially for countries such as Turkey, where the exchange rate fluctuates and this course affects the national income.In this study, the reflections of exchange rate fluctuations on Türkiye were tried to be determined. In this context, the exchange rate channel, which is among the monetary transmission mechanisms, is discussed within the scope of the Turkish economy. In the study where the period between 2006:Q1 and 2019:Q4 was analyzed, vector autoregressive model (VAR) was used to interpret variance decomposition and impact-response analyzes in detail. Thus, the effectiveness of the exchange rate channel was investigated and its impact on total output and prices was examined. The findings showed that the exchange rate transmission mechanism worked, although not very effectively.
Para Vakıfları: İktisat Tarihi Açısından Kısa Bir Değerlendirme
Cash Waqfs: A Brief Evaluation from the Perspective of Economic History
Yazar: Fidan, Murat
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Economy ; İslam Ekonomisi ; Para Vakfı,İslam Ekonomisi,Sürdürülebilir Finansman,Osmanlı ; Cash Waqf,Sustainable Financing,Ottoman,Islamic Economics

İslam toplumlarında, vakıflar toplumsal dayanışma ve yardımlaşmanın yanı sıra ekonomik, kültürel ve sosyal hayatın önemli unsurlarıdır. Bu kurumlar, yardımlaşma ve dayanışmayı kurumsal bir düzeye taşıyarak öne çıkar. Özellikle Osmanlı Devleti'nde, toplumsal hayatın merkezinde yer alan vakıflar, genel olarak vakıf medeniyetinin oluşumuna katkı sağlamıştır. Yapılan bilimsel araştırmalar ve değerlendirmeler, Osmanlı ekonomi sistemi içinde vakıfların merkezi hazine ve tımarın ardından gelen üçüncü bir ekonomi kurumu olduğuna işaret etmektedir. Dolayısıyla, Osmanlı ekonomi işleyişini inceleyen çalışmalarda vakıfların rolü üzerinde durmak son derece önemlidir. Bu bağlamda, bu çalışmanın odak noktasını oluşturan "para (nukud) vakıfları" incelenecektir. Birincil kaynaklar olan vakfiyeler dikkate alınarak, para vakıflarının kuruluş süreçleri ve İslam hukuk ilkelerinin doğrultusunda şekillenen arka planları araştırılacaktır. Ayrıca, bu vakıfların uyguladığı kâr oranlarının uzun dönemli etkileri değerlendirilecektir. Aynı dönemde Avrupa ve Osmanlı toplumlarında karşımıza çıkan faiz ve para vakıflarının kâr oranlarının karşılaştırılması da ele alınacaktır.

In Islamic societies, foundations are important elements of social and economic life as well as charity and social solidarity. These institutions stand out by carrying solidarity and solidarity to an institutional level. Especially in the Ottoman Empire, foundations, which were at the centre of social life, enabled the Ottoman Empire to be known as a civilisation of foundations. Academic research and analyses show that foundations emerged as a third economic institution in the economic system, right behind the central treasury and the fief system. Therefore, it is extremely important to emphasise the role of foundations in studies analysing the Ottoman economic structure. In this context, the focus of this study will be on "money (nukud) foundations". Through primary sources, namely waqfs, the establishment of money foundations and their Islamic background will be investigated. Furthermore, the profit rates applied by these foundations will be analysed in the long term. In the same period, a comparison between the interest rates in Europe and the profit rates of Ottoman money foundations will also be analysed.
Türkiye ve Azerbaycan Kamu Yönetimi Teşkilatlarının Karşılaştırmalı Bir Analizi
A Comparative Analysis of Public Administration Organizations of Türkiye and Azerbaijan
Yazar: Çeliksoy, Emine; Cavlı, Rumeysa Nur
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Türkiye,Azerbaycan,Kamu Yönetimi Teşkilatları ; Türkiye,Azerbaijan,Public Administration Organizations

Devlet üzerinde yaşanılan toprak parçasına sahip olan, bu devlete kendisini vatandaşlık bağı ile bağlı gören halka sahip olan ve egemen ve bağımsız bir otoriteye sahip olan bir kurumlar kurumudur. Devletin en mükemmel organizasyon olması beklenmektedir. Devlet soyut bir kavramdır ve kamu yönetimleri aracılığı ile somut bir hal almaktadır. Devletin üç erkinden birisi olan yürütmenin teşkilatlanması ile bürokratik işleyiş sağlanmaktadır. Devlet bürokratik işleyişini kamu yönetimleri vasıtasıyla sürdürmektedir. Kamu yönetimi teşkilatları vatandaşlar ile doğrudan iletişim kuran birimlerdir. Her ülkenin kamu yönetimi teşkilatlanması o ülkenin hükümet sistemi ile bağlantılı olarak farklılık göstermektedir. Hem Türkiye hem Azerbaycan üniter devletlerdir. Türkiye’de cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi Azerbaycan’da başbakanın da olduğu başkanlık sistemi uygulanmaktadır. Bu bağlamda her iki devletin kamu yönetimi teşkilatlarının benzer ve farklı yönleri bulunmaktadır. Bu kapsamda makalede Türkiye ve Azerbaycan kamu yönetimi teşkilatları karşılaştırmalı bir şekilde ele alınmaktadır. Çalışma nitel bir araştırmadır. Nitel araştırma tekniklerinden karşılaştırma tekniği kullanılmıştır. Türkiye ve Azerbaycan’da bulunan hukuki mevzuat, ulusal ve uluslararası metinlerden faydalanılmıştır.

It is an institution of institutions that owns the piece of land inhabited by the state, owns the people who consider themselves connected to this state by the bond of citizenship, and has a sovereign and independent authority. The state is expected to be the most perfect organization. The state is an abstract concept and is becoming concrete through public administrations. Bureaucratic functioning is ensured by the organization of the executive, one of the three powers of the state. The state maintains its bureaucratic functioning through public administrations. Public administration organizations are units that communicate directly with citizens. The organization of public administration of each country differs in connection with the governmental system of that country. Both Türkiye and Azerbaijan are unitary states. Presidential system of government in Türkiye, the presidential system is implemented in Azerbaijan, where the prime minister is also present. In this context, the public administration organizations of both states have similar and different aspects. In this context, the article deals with the public administration organizations of Türkiye and Azerbaijan in a comparative manner. The study is a qualitative research. Comparison technique, one of the qualitative research techniques, was used. Legal legislation in Türkiye and Azerbaijan, national and international texts have been used.