hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKİYE’DEKİ GIDA GÜVENLİĞİNE YÖNELİK ÇEVRİMİÇİ ŞİKÂYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: ŞİKAYETVAR.COM ÖRNEĞİ
EVALUATION OF ONLINE COMPLAINTS REGARDING FOOD SAFETY IN TÜRKİYE: THE CASE OF SIKAYETVAR.COM
Yazar: Horasan, Batuhan; Kesin, Muhammet
Dergi: Gıda, Vol. 51 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Nutrition and Dietetics (Other) ; Beslenme ve Diyetetik (Diğer) ; Food safety,digital platforms,sikayetvar.com,online complaints,public health ; Gıda güvenliği,dijital platformlar,şikâyetvar.com,çevrimiçi şikâyet,halk sağlığı

Bu çalışmada, Şikayetvar.com platformunda “gıda güvenliği” anahtar kelimesi kullanılarak yapılan arama sonucunda elde edilen şikâyet yorumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Veriler, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ile toplanmıştır. Elde edilen 479 şikâyet yorumu Maxqda Analytics Pro 2020 yazılımı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sürecinde toplam 1.641 kod oluşturulmuştur. Şikâyetler en çok üretim standartları sorunları ve ürün kaynaklı tehlikeler alt temalarında yoğunlaşmıştır. Üretim standartlarında en sık dile getirilen kod denetim yetersizliği/talebi, ürün kaynaklı tehlikelerde ise fiziksel bulaşanlar kodu olmuştur. Ayrıca tüketici sağlığı ve güven kaybı alt temasında güven kaybı kodu öne çıkarken, gıda kaynaklı sağlık sorunları alt temasında sağlık endişesi kodu dikkat çekmiştir. Firma tutumu ve müşteri hizmeti yetersizliği alt temasında en çok bildirilen kod ise firma duyarsızlığı/ilgisizliği olmuştur. Elde edilen bulgular çerçevesinde, tüketici şikâyetlerinin gıda güvenliği ve halk sağlığı kapsamında, üretim, dağıtım ve firma uygulamalarına yönelik denetim ve iyileştirme çalışmalarında destekleyici bir veri kaynağı olarak kullanılması önerilmektedir.

In this study, the evaluation of complaint comments obtained as a result of a search conducted on the Şikayetvar.com platform using the keyword “food safety” was aimed. The data were collected through document analysis, one of the qualitative research methods. A total of 479 complaint comments were examined using content analysis with Maxqda Analytics Pro 2020. During the analysis process, a total of 1,641 codes were generated. The complaints were mainly concentrated in the sub-themes of production standards issues and product-related hazards. Within production standards issues, the most frequently reported code was inadequate inspection/inspection demand, while physical contaminants was the most common code under product-related hazards. In addition, loss of consumer trust was prominent under the sub-theme of consumer health and loss of trust, whereas consumer health concerns attracted attention within the sub-theme of foodborne health issues. Under the sub-theme of company attitude and inadequate customer service, the most frequently reported code was company indifference/lack of responsiveness. Based on the findings obtained, it is recommended that consumer complaints be used as a supportive data source in inspection and improvement efforts related to production, distribution, and company practices within the scope of food safety and public health.
MICROBIOLOGICAL QUALITY ASSESSMENT OF BAŞYAYLA KARIN KAYMAĞI, A TRADITIONAL GEOGRAPHICALLY INDICATED DAIRY PRODUCT
MICROBIOLOGICAL QUALITY ASSESSMENT OF BAŞYAYLA KARIN KAYMAĞI, A TRADITIONAL GEOGRAPHICALLY INDICATED DAIRY PRODUCT
Yazar: Turkal, Gamze; Telli, Arife Ezgi; Biçer, Yusuf; Ataman, Orhan; Telli, Nihat; Uçar, Gürkan
Dergi: Gıda, Vol. 51 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Food Microbiology ; Gıda Mikrobiyolojisi ; Başyayla Karın Kaymağı,coğrafi işaret,hijyen,mikrobiyolojik kalite ; Başyayla Karın Kaymağı,geographical indication,hygiene,microbiological quality

Bu çalışmada, yakın zamanda coğrafi işaret tescili alan geleneksel bir Türk süt ürünü olan Başyayla Karın Kaymağı’nın mikrobiyolojik kalitesi değerlendirilmiştir. İnek sütünden üretilip altı ay boyunca keçi işkembesinde olgunlaştırılan Karın Kaymağı, bölgeye özgü üretim uygulamalarını yansıtmaktadır. Karaman ilindeki yerel üreticilerden temin edilen otuz örnek, toplam aerobik mezofilik bakteri, laktik asit bakterileri (LAB), maya-küf, Staphylococcus aureus ve Escherichia coli’nin belirlenmesi amacıyla geleneksel kültür bazlı yöntemlerle analiz edilmiştir. MRS (4.64±0.29 log CFU/g) ve M17 (4.96±0.28 log CFU/g) besiyerlerindeki ortalama LAB sayıları yüksek olup lezzet ve tekstür gelişimindeki rollerini göstermektedir. S. aureus ve E. coli için önemli farklılıklar gözlenmiştir (P<0.05), bu da süt temini ve işlenmesi sırasında hijyen eksikliklerini göstermektedir. Bulgular, ürünün geleneksel fermente süt ürünleriyle benzer mikrobiyolojik özellikler taşıdığını, ancak tüketici güvenliğini sağlamak ve kültürel özgünlüğü korumak için iyi hijyen uygulamalarının iyileştirilmesi gerektiğini göstermektedir.

This study evaluated the microbiological quality of Başyayla Karın Kaymağı, a traditional Turkish dairy product recently granted geographical indication status. Traditionally produced from cow’s milk and ripened for six months in goat tripe (“karın”), it reflects unique regional practices. Thirty samples obtained from local producers in Karaman Province were analyzed by conventional culture-based methods to determine total aerobic mesophilic bacteria, lactic acid bacteria (LAB), yeast and mold, Staphylococcus aureus (S. aureus), and Escherichia coli (E. coli). Mean LAB counts on MRS (4.64±0.29 log CFU/g) and M17 (4.96±0.28 log CFU/g) media were high, indicating their role in flavor and texture development. Significant differences were observed for S. aureus and E. coli (P<0.05), indicating potential hygiene deficiencies during milk procurement and processing. The findings highlight that while the product shares microbiological characteristics with other traditional fermented dairy products, improved hygiene is essential to ensure consumer safety and preserve cultural authenticity.
YOĞURT FERMANTASYONU SIRASINDA SALMONELLA ENTERİTİDİS’İN FARKLI İNOKÜLASYON KOŞULLARINDA CANLI KALMA DURUMUNUN ARAŞTIRILMASI
INVESTIGATION of SURVIVAL of SALMONELLA ENTERITIDIS DURING YOGHURT FERMENTATION at DIFFERENT INOCULATION LEVELS
Yazar: Savran, Derya; Halkman, A. Kadir
Dergi: Gıda, Vol. 42 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Yoğurt,Salmonella,fermantasyon,canlı kalma ; Yoghurt,Salmonella,fermentation,survival

Yoğurt düşük pH (pH 4.2-4.5) içeriği ile mikrobiyolojik açıdan genelliklegüvenilir gıda olarak düşünülmektedir. Diğer taraftan Salmonella spp. süt ürünleri tüketimi ile ilişkili hastalıkların en sık nedeniolarak gösterilmektedir. Bu çalışmada geleneksel yoğurt kültürü kullanılarak yapılan yoğurtlarda, Salmonella Enteritidis’in süte fermantasyon öncesi farklıinokülasyon düzeylerinde bulaştırılması durumunda fermantasyon süresince canlıkalma durumu araştırılmıştır. Sayım yapılan her aşamada pH ölçümü yapılmıştır. Fermantasyonsonunda S. Enteritidis sayısı yaklaşık3; 5 ve 7 log KOB/mL düzeylerinde bulaşma durumları için sırasıyla 2.95;4.93, 7.05 log KOB/g’dan 3.26; 5.55; 6.98 log KOB/g’a ulaşmıştır. Farklı inokülasyon koşullarında örneklerinpH değerleri arasında fark görülmemiş (P>0.05),fermantasyon süresince pH değeri 6.3’ten 4.5’e düşmüştür. Çalışma düşünüleninaksine, Salmonella’nın yoğurt fermantasyonusüresince düşük inokülasyon düzeyinde dahi canlılığını sürdürebilmesibakımından önem taşımaktadır.

Yoghurt hasgenerally been considered microbiologically safe as aconsequence of low pH (pH4.2-4.5). On the other hand, Salmonella spp. is reported the most common cause of diseases associated withconsumption of dairy products. In this study, survival of Salmonella Enteritidis at differentinoculation levels during fermentation of yoghurt prepared using traditionalyoghurt cultures was investigated. The pH of the samples was monitoredwhen the enumeration procedures were carried out. At the end of thefermentation process, the counts of S. Enteritidisreached from 2.95; 4.93; 7.05 to 3.26; 5.55; 6.98 log CFU/g for the threeinitial inoculum levels (3; 5 and 7 log CFU/mL), respectively. The changes ofpH values were similar for all experiments (P>0.05), and the pH droppedfrom 6.3 to 4.5 during the fermentation period. In contrast to common belief, the study showed that this pathogen can survive in milk fermentation process even at lowcontamination level.
GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDE YETİŞTİRİLEN GEMLİK ÇEŞİDİ ZEYTİNLERDE VERTİCİLLİUM SOLGUNLUĞUNUN ZEYTİNYAĞI KALİTE PARAMETRELERİ VE FENOLİK BİLEŞENLERE ETKİSİ
EFFECT OF VERTICILLIUM WILT IN GEMLIK VARIETY OLIVES CULTIVATED IN SOUTH EAST ANATOLIA ON QUALITY PARAMETERS AND PHENOLIC COMPOUNDS OF VIRGIN OLIVE OILS
Yazar: Yorulmaz, Aslı; Erinç, Hakan; Tatlı, Abidin; Tekin, Aziz
Dergi: Gıda, Vol. 42 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Fenolik,kalite,Verticillium dahliae Kleb.,zeytinyağı ; Olive oil,phenolics,quality,Verticillium dahliae Kleb.

Çalışmanın amacı Verticillium solgunluğunun zeytinyağıkalite parametreleri ve fenolik bileşenlerine etkisini incelemektir. Bu amaçla,Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yetiştirilen Gemlik çeşidine ait 16 farklı örnek değişik yetişme alanlarındaki enfekteağaçlardan hasat edilmiştir. Zeytinler, hastalık şiddetine göre sınıflanmış vesu, yağ ve fenolik içeriklerine göre değerlendirilmiştir. Zeytin örnekleri laboratuvarölçekli bir sistemle yağa işlenmiş ve örnekler serbest yağ asitleri; peroksitdeğeri; K232, konjuge dien ve ΔE değerleri ile toplam fenol vefenolik bileşen dağılımı açısından analiz edilmişlerdir. Sonuçlar, hastalıkşiddetiyle zeytinlerin su içeriğinin düştüğünü fakat yağ içeriğinindeğişmediğini göstermiştir. Peroksit, K232, konjuge dien, ΔEdeğerleri ve toplam fenol miktarı hastalık şiddetiyle genellikle pozitif koreleiken, serbest yağ asitleri değişmemiştir. Zeytinyağı örneklerinin hakimfenoliği luteolin olup, transsinnamik asit ve luteolin-7-glikozit izleyen fenolikler olarak tespitedilmiştir.

The aim of the work was to investigate the influence of Verticillium wilton quality parameters and phenolic compounds of olive oil. For this purpose, 16different olive samples of Gemlik variety cultivated in South East Anatoliawere collected from infected trees from different growing regions. Olives wereclassified according to the incidence of the disease and evaluated for theirwater, oil and phenolic contents. Olive samples were processed to olive oil bya laboratory scale mill and analyzed for their free fatty acids; peroxidevalue; K232, conjugated dien and ΔE values; total phenol content andphenolic compound distribution. Results have shown that the water content ofolives decreased but oil content didn’t change with disease incidence. Peroxide,K232, conjugated dien, ΔE values and total phenols were generallypositively correlated with disease incidence, whereas free fatty acids werefound to remain unchanged. Luteolin was the predominant phenolic of olive oilsamples, followed by trans cinnamicacid and luteolin-7-glycoside.
KETEN TOHUMU İLE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ERİŞTELERİN  FİZİKOKİMYASAL, DUYUSAL, PİŞME ÖZELLİKLERİ  VE YAĞ ASİDİ KOMPOZİSYONUN BELİRLENMESİ
DETERMINATION OF PHYSICOCHEMICAL, SENSORY, COOKING PROPERTIES AND FATTY ACID COMPOSITION OF NOODLES ENRICHED WITH FLAXSEED
Yazar: Yüksel, Ferhat; Akdoğan, Havva Buse; Çağlar, Sümeyye
Dergi: Gıda, Vol. 43 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Homemade noodle,flaxseed,fatty acids,sensory and cooking properties ; Ev tipi erişte,keten tohumu,yağ asitleri,duyusal ve pişme analizleri

Bu çalışmanın amacı farklı konsantrasyonlarda (%0-10-15-20) keten tohumu ile zenginleştirilmiş geleneksel ev tipi eriştelerinyağ asidi bileşiminin yanında bazı fizikokimyasal, pişme ve duyusalkarakteristiklerini araştırmaktır. Zenginleştirilmiş erişte hamuruna şekilverilmesini takiben örnekler kurutulmuş ve analizleri gerçekleştirilmiştir.Örneklerin nem içerikleri % 8.81-12.93 aralığında değişmiş ve keten tohumuilavesiyle önemli bir azalma bulunmuştur (P< 0.05). % 20 keten tohumuile zenginleştirilmiş erişte ve kontrol örneğinde belirlenen maksimum veminimum α-linolenik yağ asidi içeriği sırasıyla % 53 ve % 2.3 tür. Keten tohumuiçeren erişte örneklerin tat/koku ve genel beğeni testleri arasında önemli birfarklılık tespit edilmemişken (P> 0.05) kontrol örnek ve diğerleri(keten tohumu içeren) arasında önemli bir farklılık belirlenmiştir (P< 0.05).Örneklerin pişme süreleri keten tohumu artışı ile birlikte önemli orandaazalırken (P< 0.05) suya geçen madde miktarı anlamlı bir biçimdedeğişmemiştir (P> 0.05). Bu çalışma da keten tohumu kullanılarak dahasağlıklı bir erişte üretilmiştir.

The aim of this study was toinvestigate some physicochemical, cooking and sensory characteristics as wellas fatty acid composition of traditional homemade noodles enriched withflaxseed at three different concentrations (0, 10, 15 and 20 % w/w). Followingshaping of the enriched noodle doughs, the samples were dried and analyses wereconducted. Moisture contents of the samples were in the range of 8.81-12.93 %and decreased significantly (P< 0.05) with the addition offlaxseed. Minimum and maximum α- linolenic acid levels were 53 % and 2.3 %, asdetermined in the control sample and the noodle enriched with 20% flaxseed,respectively. No significant difference was determined for the smell/taste andoverall acceptability scores of the noodle samples containing flaxseed (P> 0.05) while there was significant difference betweencontrol sample and others (including flaxseed) (P< 0.05). Cooking times of the samples decreasedsignificantly (P< 0.05) by flaxseed incorporationwhile the cooking loss of samples did not significantly change (P> 0.05). In this study, healthier noddle was producedusing flaxseed.
ULTRASON UYGULAMASININ SÜT ÜRÜNLERİNDE HOMOJENİZASYON, JEL YAPISI, VİSKOZİTE VE SU TUTMA KAPASİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ
EFFECTS OF ULTRASOUND APPLICATION ON HOMOGENIZATION, GEL STRUCTURE, VISCOSITY AND WATER HOLDING CAPACITY IN DAIRY PRODUCTS
Yazar: Akdeniz, Vildan; Akalın, Ayşe Sibel
Dergi: Gıda, Vol. 42 No. 6, 2017
Anahtar kelimeler: Ultrason,süt ürünleri,homojenizasyon,viskozite,su tutma kapasitesi,jel yapısı ; Ultrasound,dairy products,homogenization,viscosity,water holding capacity,gel structure

Süt endüstrisinde son yıllarda geleneksel ısıl işlemyerine besin öğelerine daha az zarar veren ve daha uzun raf ömrü sağlayanteknolojilere artan bir ilgi ve tüketici talebi olduğu görülmektedir. Ultrasonbu yenilikçi teknolojilerden biridir. Ultrason uygulamaları nispeten ucuz,basit, hızlı, toksik olmayan, çevre dostu ve enerji tasarrufu sağlayan birproses olduğundan gıda endüstrisinde gelişmekte olan bir teknolojidir. Sütendüstrisinde ultrason uygulamaları yüksek ısıl işlem ile karşılaştırıldığında,homojenizasyon veriminin arttırılması, jel kuvveti ve sıkılığınıniyileştirilmesi, viskozite ve su tutma kapasitesinin arttırılması gibi önemliavantajlara sahiptir. Bu çalışmada, ultrasonun temel prensipleri ile sütürünlerinde homojenizasyon, jel yapısı, viskozite ve su tutma kapasitesiüzerine ultrasonun etkilerini ele alan ve araştırma bulgularını da içerençalışmalar derlenmiştir.

In dairy technology, there is anincreased significance and consumer demand for technologies which give leastdamage to the nutritional ingredients and provide longer shelf life instead oftraditional heat treatment in recent years. Ultrasound is one of theseinnovative technologies. Ultrasound applications have becoming an emergingtechnology in food industry as they are relatively cheap, simple, fast,non-toxic, environment friendly and energy saving processes. In dairy industry,ultrasound applications have important advantages compared to high temperatureheat treatment such as increasing homogenization efficiency, viscosity andwater holding capacity and improving gel strength and firmness. In this study,the basic principles of ultrasound and the studies including research findingson the effects of ultrasound on homogenization, gel structure, viscosity andwater holding capacity of dairy products were reviewed.
GELENEKSEL ÜRÜNLERİMİZDEN OLAN KÖFTÜRÜN BAZI  BİYOAKTİF, FİZİKOKİMYASAL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
SOME BIOACTIVE, PHYSICOCHEMICAL AND CHEMICAL  PROPERTIES OF KOFTUR AS A TRADITIONAL FOOD
Yazar: Becerikli, Fatma; Başoğlu, Fikri
Dergi: Gıda, Vol. 43 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Köftür,antioxidant capacity,total phenolics,hydroxymethylfurfural ; Köftür,antioksidan kapasite,toplam fenolik madde,hidroksimetilfurfural

Köftür, ülkemizde bağcılığın geliştiği bölgelerdeözellikle Nevşehir ilinde, üretilen geleneksel bir üründür. Köftür üretimindegenellikle üzüm şırası ile un kullanılmakta ve kış mevsimi boyunca atıştırmalıkolarak tüketilmektedir. Bileşiminden dolayı yüksek besleyici özelliğe sahiptir.Bu çalışmada 3 farklı tipte köftür örneğinin (unlu, unlu-yumurtalı,unlu-nişastalı) kimyasal ve fonksiyonel özellikleri araştırılmıştır. Köftürörneklerinde, kuru madde 79.17-82.17 g/100g; titre edilebilir asitlik 0.05-0.08g/100g; pH 5.44-5.73; indirgen şeker %40.70-47.30; HMF 0-27.10 mg/kg; toplamfenolik madde miktarı 393.86-488.71 mg GAE/100g; antioksidan kapasite (CUPRAC)3268.38-3552.17 μmol trolox/g olarak saptanmıştır. Renk değerleri (L, a, b)  ortalama olarak sırasıyla 34.47, 2.98 ve12.28 bulunmuştur.  Her üç tipteki köftürörneklerinde en fazla potasyum, en az demir belirlenmiştir.

Köftür is a traditional product,in the regions where the vineyard is developed, especially in Nevşehir, in ourcountry. It is usually made with grape syrup-flour and consumed as a snackduring the winter seasons. It has a high nutritional character due to itscontent. In this study, three different types of köftür samples (floury,floury-egg, floury-starch) chemical properties were focused. The investigatedparameters of köftür samples were determined as follows: Total solids79.17-82.17 g/100g; titratable acidity 0.05-0.08 g/100g; pH 5.44-5.73; reducingsugar %40.70-47.30; HMF 0-27.10 mg/kg; total phenolics 393.86-488.71 mgGAE/100g; antioxidant capacity (CUPRAC) 3268.38-3552.17 μmol trolox/g). The colourvalues (L, a, b) of köftür were determined 34.47, 2.98 and 12.28, sequentially.While K was the most concentrated, Fe was the least concentrated detected inall samples.
GELENEKSEL MENGEN PEYNİRİNİN MİKROBİYAL KALİTESİ, UÇUCU BİLEŞEN PROFİLİ, TEKSTÜREL VE BAZI KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
MICROBIAL QUALITY, VOLATILE COMPOUNDS PROFILE, TEXTURAL AND SOME CHEMICAL PROPERTIES OF TRADITIONAL MENGEN CHEESE
Yazar: Sarı, Kübra; Yaman, Hülya; Coşkun, Hayri; Akoğlu, Aylin
Dergi: Gıda, Vol. 43 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Mengen cheese,traditional cheese,raw milk cheese ; Mengen peyniri,geleneksel peynir,çiğ süt peyniri

Bu araştırmada, geleneksel peynirlerimizden biri olanMengen peynirinin kimyasal, biyokimyasal, tekstürel ve mikrobiyolojiközelliklerinin tanımlanması ve bazı uçucu bileşenlerinin belirlenmesiamaçlanmıştır. Kimyasal ve biyokimyasal analizlerde elde edilen ortalamasonuçlarda kuru madde %51.4±5.34, kül %3.57±0.73, protein %24±3.29, yağ%19.05±4.99, tuz %2.19±0.85, pH 5.72±0.44, asitlik %0.36±0.21, olgunlaşmaindeksi değeri % 2.94±1.25, lipoliz değeri 0.87±0.73 meqKOH/100g-yağ olarakbulunmuştur. Mengen peyniri örneklerinde yapılan mikrobiyolojik analizlerinortalama sonuçları toplam mezofilik aerobik bakteri 8.15±1.14 log KOB/g, laktikasit bakteri 7.19±1.42 log KOB/g, maya-küf 4.97±1.15 log KOB/g, koliform6.09±1.36 log KOB/g, E. coli 3.79±1.87 log KOB/g, S. aureus 3.96±1.6log KOB/g değerlerinde bulunmuş, Listeria, Salmonella, koagülaz pozitifS. aureus, E. coli O157 patojenlerine rastlanmamıştır. Tekstürelözelliklerin geniş bir profile sahip olduğu ve 130 uçucu bileşen bulunduğutespit edilmiştir.

In this research, it was aimed todetermine chemical, biochemical, textural, microbiological properties and somevolatile compounds of traditional Mengen cheese. As results of chemical andbiochemical analyses in Mengen cheese samples, dry matter was average51.4±5.34%, ash 3.57±0.73%, protein 24±3.29%, fat 19.05±4.99%, salt 2.19±0.85%,pH 5.72±0.44, acidity 0.36±0.21%, ripening index % 2.94±1.25, lipolysis value(ADV) 0.87±0.73 meqKOH/100g-fat were found. Microbiologicanalyses showed that Mengen cheese samples had average TMAB count as 8.15±1.14log CFU/g, LAB 7.19±1.42 log CFU/g, yeast-mould 4.97±1.15 log CFU/g, coliform6.09±1.36 log CFU/g, E. coli 3.79±1.87 log CFU/g, S. aureus3.96±1.6 log CFU/g were found, Listeria, Salmonella, coagulase positive S.aureus, E. coli 0157 pathogen bacteria were not detected. It wasdetermined that the textural properties were found in a wide range and 130volatile compounds were obtained in the samples.
CHİA TOHUMUNUN (SALVIA HISPANICA) FONKSİYONEL  ÖZELLİKLERİ VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ
THE FUNCTIONAL PROPERTIES OF CHIA (SALVIA HISPANICA) SEEDS AND THEIR EFFECTS ON HEALTH
Yazar: Yurt, Merve; Gezer, Ceren
Dergi: Gıda, Vol. 43 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: chia seed,functional food,Salvia hispanica,cardiovasculer disease,obesity ; chia tohumu,fonksiyonel gıda,Salvia hispanica,kardiyovasküler hastalık,obezite

Chia tohumu yağ, protein, diyet posası, mineral vefenolik bileşikler bakımından zengindir. Chia tohumunda bulunan klorojenikasit, kafeik asit, mirisetin, kuarsetin, kampferol gibi fenolik bileşikler vetokoferol, fitosterol, karotenoidler antioksidan etki gösterebilmektedir. Chiatohumu, çoklu doymamış yağ asitleri ve özellikle omega-3 yağ asidi içeriğinedeniyle kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon, inflamatuvar hastalıklarve bazı kanser türlerine karşı koruyucu etki gösterebilmektedir. Chia tohumusade olarak, un haline getirilerek ve yağı ayrıştırılarak yoğurt ve kek gibibirçok besine eklenebilmektedir. Ayrıca gıda sanayinde su tutucu, emulsifiyerajan ve kıvam artırıcı olarak kullanılabilmektedir. Günümüzde chia tohumununbesin bileşeni içeriği ve sağlık etkileriyle ilgili araştırmaların artmasısonucu fonksiyonel bir gıda olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu konuda dahafazla randomize kontrollü çift kör çalışmalara ve meta-analiz çalışmalarınaihtiyaç vardır. Bu derlemenin amacı chia tohumunun fonksiyonel özellikleri vesağlık üzerine etkilerinin irdelenmesidir.

Chia seeds are rich in fat, protein, dietary fibers,minerals, and phenolic compounds. Chia seeds contain phenolic compoundsincluding chlorogenic acid, caffeic acid, myricetin, quercetin, and kaempferol,and antioxidants including tocopherol, phytosterol, and carotenoids. Moreover,the polyunsaturated fatty acid content, particularly omega-3 fatty acids, havea protective effect against cardiovascular diseases, hypertension, inflammatorydiseases, and certain types of cancers. Chia seed can be added to various typesof foods from yogurt to cakes either in their natural form or by milling orextracting their fat content. Moreover, the seeds can be used as a waterretainer, emulsifying agents, and thickeners in the food industry. Currently,chia seeds are regarded as a functional food due to the increasing number ofstudies on its nutrient content and effects on health. However, further studiesperforming randomized, double-blind, controlled studies and meta-analysisstudies focusing on the subject are needed. This review examines the functionalproperties of chia seeds and their effects on health.