hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Gayb Âlemini Bilmenin İmkânı Üzerine Bir İnceleme
An Examination on the Possibility of Knowing the Unseen Realm
Yazar: Gün, Faruk
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Kalam ; Kelam ; Kelâm,Âlem,Akıl,Gayb,Vahiy ; Kalām,Universe,Reason,Unseen,Revelation

Kelâm ilmi, İslâm düşüncesinde önemli bir yer tutmakla birlikte aklı, sağlam duyuları ve mütevâtir haberleri temel bilgi kaynakları olarak kabul eder. Ancak, gayb âlemi gibi konseptlerin bilgisine nasıl ulaşılabileceği, doğru bilgiye erişim yolları ve kabul edilebilir bilgi kaynaklarının neler olduğu konusunda farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Bu yaklaşımlar kelâm ilminin objektif ve evrensel bir bilgi anlayışını nasıl benimsediği ve İslâm'ın tevhid inancıyla çelişen gerçek dışı iddialara karşı tutumunu nasıl şekillendirdiği sorularını gündeme getirir. Bu çalışma, subjektif bilgi edinme yöntemlerini ve kelâm ilmi açısından kabul edilebilir bilgi kaynaklarını incelerken, büyü ve astroloji gibi gerçek dışı iddiaların İslâm'ın tevhid inancıyla nasıl çeliştiğini ele almaktadır. Ayrıca, kelâm ilminin İslâm inancının temel kaynakları üzerine nasıl bir bilgi ve inanç sistemini kurduğunu detaylandırmaktadır. Çalışma, Kelâm ilminin aklı, sağlam duyuları ve kesin haberleri doğru bilgi olarak kabul ettiğini ve bunların İslâm'da objektif bilginin temelini oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Gayb bilgisine erişim yalnızca Allah'ın bilgisi ve vahiy ile sağlanırken, sihir ve büyü tevhid inancıyla çeliştiğinden kabul edilmez.

The science of Kalām holds a significant place in Islamic thought and accepts reason, sound senses, and mutawatir reports as the primary sources of knowledge. However, there are uncertainties regarding how knowledge of concepts like the unseen realm can be accessed, the ways to reach true knowledge, and what constitutes acceptable sources of knowledge. These uncertainties raise questions about how the science of Kalam adopts an objective and universal understanding of knowledge and how it shapes its stance against false claims that contradict Islam's monotheistic belief. This study examines the methods of acquiring subjective knowledge and the sources of knowledge considered acceptable from the perspective of the science of Kalām, while addressing how false claims such as magic and sorcery contradict Islam's monotheistic belief. Furthermore, it details how the science of Kalām has established a system of knowledge and belief based on the fundamental sources of the Islamic faith. The study reveals that the science of Kalām accepts reason, sound senses, and definitive reports as true knowledge, which form the basis of objective knowledge in Islam. Access to knowledge of the unseen is granted only through God's knowledge and revelation, while magic and sorcery are rejected as they contradict the monotheistic belief.
John B. Foster, Brett Clark, Richard York. Akıllı Tasarımın Eleştirisi: Antik Çağ’dan Günümüze Yaratılışçılığa Karşı Materyalizm
John B. Foster, Brett Clark, Richard York. Critique of Intelligent Design: Materialism versus Creationism from Antiquity to the Present
Yazar: Aygün, Burak
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Systematic Philosophy (Other) ; Sistematik Felsefe (Diğer) ; Intelligent Design,Creationism,Materialism,Teleology,Evolution ; Akıllı Tasarım,Yaratılışçılık,Materyalizm,Teleoloji,Evrim

Akıllı tasarım 20. yüzyılda M. Behe'nin indirgenemez karmaşıklık kavramı uyarınca, doğadaki çeşitli biyolojik sistemlerin süreç içinde evrimleşmeye müsait bir yapı sergilemediği hipotezi üzerinden kendisini temellendiren bir kuramdır. İlgili kuramın kendisini bilimsel bir söylem üzerinden temellendirme çabası günümüzde çeşitli açılardan eleştiri konusu yapılmaktadır. Bu kitap, tarihsel bir bağlam üzerinden bu tür eleştirilerin temellerini serimleme gayesi gütmektedir.

Intelligent Design is a theory that emerged in the 20th century, based on Michael Behe's concept of irreducible complexity, hypothesizing that various biological systems in nature do not exhibit a structure suitable for evolution over time. The attempt of this theory to establish itself through a scientific discourse is lately under criticism from various perspectives. This book aims to lay the foundations of such critiques within a historical context.
Mu'tezilî Âlim Hâkim el-Cüşemî’nin Kıraat Anlayışı ve Mezhebî Aidiyetinin Kıraat Tercihlerindeki Etkisi
Muʿtazilite Scholar al-Ḥākim al-Jishumī's Understanding of Qirāʾa and the Effect of His Sectarian Affiliation on His Qirāʾa Preferences
Yazar: Pamuk, Fatih
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Kalam ; Kelam ; Recitation of the Qur'an and Qiraat ; Kuran-ı Kerim Okuma ve Kıraat ; Kalām,Muʿtazila,Qirāʾa,al-Ḥākim al-Jishumī,al-Tahdhīb fī al-Tafsīr ; Kelam,Mu,Kıraat,Hâkim el-Cüşemî,et-Tehzîb fi’t-tefsîr

Mu'tezilî âlimler özellikle kelam ve tefsir alanındaki çalışmalarıyla İslam düşüncesine önemli katkılarda bulunmuşlardır. Ancak onlara ait eserlerin önemli kısmı çeşitli nedenlerle günümüze ulaşamadığı için Mu'tezilî düşünce, muhaliflerince aktarılan bilgilerden hareketle tanıtılmak zorunda kalmıştır. Bu durum onlara dair teyide muhtaç bazı kanaatlerin yayılmasına da sebebiyet vermiştir. Nitekim Mu'tezile’nin kıraat anlayışı daha çok muhaliflerince aktarılan bilgilerden hareketle tanımlanmış, bu yönde çeşitli ithamlara maruz bırakılmışlardır. Bu nedenle Mu'tezile’nin kıraat anlayışının mezhep içi eserlerden araştırılarak aleyhlerindeki iddiaların tashih edilmesi gerekmektedir. İlgili iddiaların tashih edilebileceği kaynaklar arasında, kıraat konusuna müstakil başlıklar altında temas eden ve Mu'tezilî görüşlerin günümüze ulaşmasına imkân sağlayan kapsamlı eserlerden biri olan Hâkim el-Cüşemî’nin (öl. 494/1101) et-Tehzîb fi’t-tefsîr’i de yer almaktadır. Doküman ve içerik analiz yönteminin uygulandığı çalışmada Mu'tezilî bir âlim olarak Cüşemî’nin kıraatlere yaklaşımı araştırılmış, Mu'tezile’nin kıraat anlayışına yönelik bazı eleştiriler Cüşemî kaynaklığında tahlil edilmiş, bu iddiaların mezhebî saiklerden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.

Muʿtazilite scholars made important contributions to Islamic thought, especially in the fields of theology and tafsir. However, since a significant part of their works has not survived for various reasons, Muʿtazilite thought had to be introduced on the basis of the information provided by their opponents. This situation has also led to the spread of certain opinions about them that need to be confirmed. As a matter of fact, the Muʿtazilites' understanding of qirāʾāt was mostly defined on the basis of information that needed to be confirmed by their opponents, and they were subjected to various accusations in this direction. For this reason, it is necessary to examine the Muʿtazilites’ understanding of qirāʾāt from the works within the sect and to correct the accusations against them. al-Ḥākim al-Jishumī's al-Tahdhīb fī al-Tafsīr, which is one of the most comprehensive works that allowed Muʿtazilite views to reach the present day, is important in that it includes the subject of qirāʾāt under separate headings. The study, which uses the method of document and content analysis, al-Jishumī's approach to qirāʾāt as a Mu'tazilite scholar was examined, and some criticisms of the Muʿtazilite understanding of qirāʾāt were analysed on the basis of al-Jishumī. It has been concluded that these allegations stem from sectarian motives.
Arap Dilbilimci Munzir ‘Atâ el-‘Ayyâşî’nin Üslûp ve Üslûpbilim’e Dair Görüşleri
Arab Linguist Mundhir ʻAṭā al-'Ayyāshī’s Views on Style and Stylistics
Yazar: Dede, Mazhar
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Arap Dili ve Belagati,Retorik,Üslûp,Üslûpbilim,Munzir Atâ el-‘Ayyâşî ; Arabic Language and Rhetoric,Rhetoric,Style,Stylistics,Mundhir ʻAṭā al-ʻAyyāshī

Üslup, klasik kaynaklarda çokça işlenmiş bir konudur. Günümüzde dilbilim alanında yaşanan gelişmelerle birlikte üslup ve üslupbilim daha da önemli bir alan haline gelmiştir. Dilbilimciler, kişinin kendisine özgü dil kullanımı denilebilecek üslûp ve dil üslûplarını inceleyen üslupbilimle ilgili kayda değer çalışmalar yapmışlardır. Bu konuları müstakil bir eserle ele alıp inceleyen modern Arap dilbilimcilerden biri de Munzir Atâ el-‘Ayyâşî’dir. Bu çalışmanın amacı Munzir Atâ el-‘Ayyâşî’nin çalışmaları genel olarak taranarak üslûp ve üslûpbilimine dair görüşlerini tespit etmektir. Bu amaçla yürütülen çalışma ile el-‘Ayyâşî’nin başta el-Üslūb ve Tahlîlu’l-Hitâb adlı eseri olmak üzere konuyla ilgili tercüme ettiği eserler incelenmiş ve özgün fikirleri örneklerle birlikte ortaya konulmuştur. Bununla birlikte el-‘Ayyâşî’nin, başta üslûpbilim olmak üzere farklı alanlarda tercümeleri de bulunmaktadır. Klasik ve modern Arap dilbilimcilerin üslûp ve üslûpbilim hakkındaki görüşlerin ele alındığı çalışmalardan farklı olarak söz konusu şahsın doğrudan konuyla ilgili eserlerinden hareketle fikirlerini ortaya koymak oldukça önemlidir. Yapılan inceleme sonucunda el-‘Ayyâşî’nin üslûbu daha çok dilsel sapma, söz ve sözdizimi açısından alışık olunandan farklı bir yolu tercih etme olarak ele aldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Style is a subject that is widely discussed in classical sources. Today, with the developments in the field of linguistics, style and stylistics have become an even more important field. Linguists have made noteworthy studies on stylistics, which examines style and language styles, which can be called a person's unique use of language. One of the modern Arab linguists who dealt with and analysed these issues in a separate work is Mundhir ʻAṭā al-'Ayyāshī. The aim of this study is to identify Mundhir ʻAṭā al-'Ayyāshī's views on style and stylistics by scanning his works in general. With the study conducted for this purpose, al-'Ayyāshī's translated works on the subject, especially his work al-Uslūbīyah wa-taḥlīl al-khiṭāb, have been examined and his original ideas have been put forward with examples. In addition, al-'Ayyāshī has translations in different fields, especially in stylistics. Unlike the studies on the views of classical and modern Arabic linguists on style and stylistics, it is very important to reveal the ideas of the person in question directly from his works on the subject. As a result of the analysis, it has been concluded that al-'Ayyāshī mostly deals with style as a linguistic deviation, preferring a different way from the usual one in terms of vocabulary and syntax.
Mebramân Hayatı, Eserleri ve Bazı Gramer Görüşleri
Life, Works and Some Grammar Views of Mebramân
Yazar: Tekin, Selim
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Arabic Language and Rhetoric ; Arap Dili ve Belagatı ; Arap Dili ve Belagati,Mebramân,Gramer Tarihi,Gramer Yorumları,Mebramân’ın Görüşleri ; Arabic Language and Rhetoric,Mabraman,Grammar History,Grammar Comments,Views of Mabraman

Arap gramer çalışmalarına doğuşundan günümüze kadar birçok dilci katılmış, çeşitli yorumlar ve te’lif ettikleri eserlerle Arap gramer çalışmalarının ilerlemesine katkıda bulunmuşlardır. Bu dilcilerden birisi de çalışmamızın konusu olan Mebramân’dır (ö. 326/937). Hicri dördüncü asırda Bağdat’ta yaşamış olan Mebramân önemli dilcilerden gramer dersleri almış, meşhur bazı dilcilere dersler vermiş, birçok gramer kitabı kaleme almıştır. Her ne kadar kitapları günümüze ulaşmamış olsa da birçok gramer kitaplarında onun bazı gramer görüşlerine yer verilmektedir. Bu çalışmanın amacı Mebramân’ın hayatı ve eserleri hakkında bilgi sunmak, gramer kitabında dağınık halde bulunan yorumlarını bir araya getirmektir. Çalışmada konunun özelliğine uygun olarak bilgi toplama ve analiz yöntemi kullanıldı. Sonuç olarak Mebramân’ın hayatı ve gramer yorumları ortaya konularak Arap gramer çalışmalarındaki yeri gösterilmeye çalışıldı.

Many linguists have taken part in Arabic language studies since its birth and contributed to their development with their comments and works they have written. One of these linguists, the subject of our study, is Mabraman (d. 326/937). Living in Bagdad in Hijri fourth century, Mabraman took grammar lessons from prominent linguists, and taught some linguists grammar, and wrote many grammar books. Though his books have not reached today, many grammar books give place to some of his grammar views. The aim of this study is to provide information about Mabraman’s life and works, and collect his comments scattered in grammar books. In the study, information collecting and analyzing methods compatible with the feature of the subject were used. Consequently, it was tried to show his place in Arabic Language grammar studies and put forth his life and grammar comments.
Kutbüddîn-i Şîrâzî’nin Kıraatleri Nakil Üslubunun Özgünlük Açısından Değerlendirilmesi: Sâd Sûresi Örneği
The Evaluation of Quṭb al-Dīn al-Shīrāzī’s Method of Narrating the Qirāʾāt in Terms of Originality: The Case of Sūrat Ṣād
Yazar: Güloğlu, Nazife Vildan
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Tafsir ; Tefsir ; Tefsir,Kıraat,Kıraat Farklılıkları,Kutbüddîn-i Şîrâzî,Sâd Sûresi ; Tafsīr,Qirāʾāt,Differences in Qirāʾāt,Quṭb al-Dīn al-Shīrāzī,Sūrat Ṣād

Bu çalışmada Kutbüddîn-i Şîrâzî’nin Fethu’l-mennân fî tefsîri’l-Kur’ân adlı eserinde kıraatleri nakletme metodunun özgünlük açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Sâd sûresi tefsiri ile sınırlandırılmıştır. Nitel araştırma tekniklerinden doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleri kullanılan bu makalede, müellifin kıraat rivayetlerini nakletme uslubuna dair verilere ulaşılmış ve bunların kaynaklarıyla mukayesesi yapılmıştır. Müellif, Sâd sûresi tefsirinde kıraat nakillerine olabildiğince yer vermiştir. Onun Nehhâs, Zemahşerî, Kurtubî ve Nesefî gibi âlimlerden gerek isimlerini vererek gerekse isimlerini vermeden bazen aynen bazen de özetle kıraat nakillerinde bulunduğu görülmüştür. Bu esnada kaynaklarda olmayan bazı ilavelerde bulunması, onun sadece nakleden bir müellif olmadığını göstermektedir. Şirâzî’nin konuyla ilgili olarak kaynaklarında geçen bir takım görüş ayrılıklarına değinmemesi ise onun tefsirini kamuya yönelik kılmayı hedeflediğini ifade etmektedir. Müellif, bütün kıraat rivayetlerini zikretme çabasında olmamıştır. Onun tefsirinde gerekli gördüğü ve daha çok manaya katkı sağladığını düşündüğü kıraat vecihlerini zikrettiği anlaşılmaktadır.

This study aims to evaluate Quṭb al-Dīn al-Shīrāzī’s method of narrating the qirāʾāt (readings of the Qurʾān) in his work Fatḥ al-Mannān fī tafsīr al-Qurʾān in terms of originality. The study is limited to the tafsīr of Sūrat Ṣād. In this article, which employs document analysis and content analysis methods from qualitative research techniques, data regarding the author’s style of conveying qiraat narrations were obtained and compared with their sources. In his tafsīr (exegesis) on Sūrat Ṣād, the author included as many qirāʾāt narrations as possible. It is seen that he quoted qirāʾāt narrations from scholars such as al-Naḥḥās, al-Zamakhsharī , al-Qurṭubī, and al-Nasafī, sometimes giving their names and sometimes not, either verbatim or in summary. In the meantime, the inclusion of certain additions not found in the sources indicates that he was not merely a transmitting author. His not mentioning some of the differences of opinion on the subject in his sources suggests that Shīrāzī aimed to make his exegesis (tafsīr) more accessible to the public. The author did not attempt to mention all qirāʾāt narrations. It is understood that he included the qirāʾāt aspects that he deemed necessary and that he thought contributed more to the meaning.
Hasan Akgündüz. Hurafe ve Gerçek İkileminde Eğitim: Eğitime Kuramsal ve Tarihsel Yaklaşımlar
Hasan Akgündüz. Education in the Dichotomy of Superstition and Reality (Theoretical and Historical Approaches to Education) Istanbul: Hayat Akademi, 2013.
Yazar: Karaman, Davut
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Religious Education ; Din Eğitimi ; Eğitim Felsefesi,Eğitim Tarihi,Hurafe,Gerçeklik ; Philosophy of Education,History of Education,Superstition,Reality

Ülkemizde eğitim öğretim süreçleri çoklu paydaş ortaklığında gerçekleşmektedir. Paydaşlar içerisinde önemli bir alanı dolduran muhakkak ki kitaplardır.  Eğitime dair yazılan kitapların içeriği, verdiği mesajları ve alanı etkileme düzeyi önem arz etmektedir. İncelediğimiz bu kitapta eğitimde gerçek bilinen hurafeler ve hurafe bilinen gerçekler üzerine kuramsal ve tarihsel çözümlemeler aktarılmaktadır. Kitabın oluşumunda; ulusal-evrensel felsefe, eğitim felsefesi, tarih ve eğitim tarihi güncel literatürü ve zihin dünyasıyla bağlantı hâlinde olunmuş ve zihin dünyasından edinilen bilgiler daima tırnak içinde mütalaa edilmiş, sözün dıştan anlamın içten geldiği gerçeğinden hareketle, sadece organik düzeyde deneyimlenmiş bilgiye; bir başka deyişle yaşamın yarattığı mantık dilinden ziyade yaşam yaratan duygu dili temelinde hissedilen/enerjitik içeriğe sahip organik bilgiye itibar edilmiştir. Bu kitabın; özellikle Eğitim Felsefesi ve Eğitim Tarihi alanlarına ilgi duyanlar için bir kaynak kitap niteliğinde olduğu rahatlıkla ifade edilebilir.Bu kitapın; özellikle Eğitim Felsefesi ve Eğitim Tarihi alanlarına ilgi duyanlar için bir kaynak kitap niteliğinde olduğu rahatlıkla ifade edilebilir.

In our country, education and training processes are carried out in multi-stakeholder partnership. Of course, it is the books that fill an important space among the stakeholders. The content of books written about education, the messages they give and the level of influence on the field are important. In this book, theoretical and historical analyses on real known superstitions and superstitious known facts in education are conveyed. In the formation of the book; national-universal philosophy, philosophy of education, history and history of education have been in contact with current literature and the world of mind, and the information obtained from the world of mind has always been considered in quotes, based on the fact that the word comes from the outside meaning from the inside, only information experienced at an organic level has been credited; in other words, organic knowledge with a felt/energetic content based on the language of emotion that creates life, rather than the language of logic created by life. It can be easily stated that this book is a source book especially for those who are interested in the fields of Philosophy of Education and History of Education.
Ehl-i Sünnet ve Mu’tezile Kelâmı Açısından Emir ve İrade İlişkisinin Neliği Tartışması
Discussion Nature of the Relationship between Command and Will in Terms of Ahl al-Sunna and Muʿtazila Theology
Yazar: Bal, Samet Yahya
Dergi: Dergiabant, Vol. 12 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Kalam ; Kelam ; Kalām,Ahl al-Sunnah,Muʿtazila,Command,Will ; Kelâm,Ehl-i sünnet,Mu’tezile,Emir,İrade

Ehl-i sünnet ve Mu’tezile arasında tartışmalı pek çok mesele olduğu bilinmektedir. Bunlardan biri de irade ve emir arasındaki ilişkinin nasıl olması gerektiğidir. Mu’tezilî kelâm bilginleri irade ve emrin farklı anlamlarda ve yönde olması durumunun imkânsızlığını savunmaktadır. Allah’ın emir ve yasakları hususunda emir ve iradesinin aynı doğrultuda tecelli ettiğini iddia ederler. Ehl-i sünnet kelâm bilginleri ise irade ve emrin mutlak olarak aynı yönde ve anlamda olmadığını iddia etmektedirler. Allah’ın iman etmeyeceğini bildiği kullar bağlamında tezahür eden iradesinin emirden farklı olduğunu savunurlar. Onlara göre Allah’ın özellikle imtihan gereği olarak emrettiği her şeyi irade etmesi ve bu olayın kul istesin ya da istemesin zorunlu olarak gerçekleşmesi ilâhî hikmet açısından mümkün değildir. Ehl-i sünnet ve Mu’tezile bilginlerinin bu farklı yorumlarının altında ilâhî sıfatları ve özellikle de irade sıfatını nasıl yorumladıkları ve onu zattan ayrı bir sıfat olarak görüp görmedikleri yatmaktadır. Buna göre farklı şekillerde tanımlanan irade kavramı üzerinden kelâm bilginleri iradenin emirle olan ilişkisine farklı açılardan yaklaşarak birtakım yargılara varmışlardır.

It is known that there are many contentious issues between the Ahl as-sunnah and the Muʿtazila. One of these is how the relationship between will and command should be understood. Muʿtazilite theologians argue that will and command cannot have different meanings or directions; they claim it is impossible. They assert that when it comes to Allah’s commands and prohibitions, His will and command manifest in the same direction. On the other hand, Ahl as-sunnah theologians maintain that will and command are not necessarily in the same direction or meaning. They argue that Allah’s will, especially in the context of those whom He knows will not believe, differs from His command. According to them, it is not logically consistent for Allah to will everything He commands, especially in cases where it is necessary for the purpose of testing faith, regardless of whether the individual desires it. The differing interpretations of divine attributes, particularly the attribute of will, and whether it is considered a distinct attribute from Allah’s essence, underlie these differing opinions between Ahl as-sunnah and Muʿtazila scholars. Thus, theologians from both traditions have arrived at various conclusions regarding the relationship between will and command based on their respective understandings of the concept of will.