Kuraklığa dayanıklı Akdeniz bitkilerinin potansiyel süs bitkisi özelliklerinin analitik değerlendirilmesi
Analytical evaluation of potential ornamental characteristics of drought-resistant Mediterranean plants
Yazar: Altaş Çakıl, Elif; Erken, Kamil
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Plant Material and Growing ; Bitki Materyali ve Yetiştiriciliği ; Physical Environment Control ; Fiziksel Çevre Kontrolü ; Akdeniz florası,potansiyel süs bitkileri,kurakçıl peyzaj,doğal bitkiler ; Mediterranean flora,potential ornamental plants,xeric landscape,wild plants

İklim değişikliği, dünya genelinde artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar nedeniyle kuraklığın etkilerini artırarak ekolojik dengeleri tehdit etmektedir. Kuraklık, kentlerde yeşil alanların azalmasına, hava kirliliğinin artmasına ve su kaynaklarının tükenmesine yol açarak ekosistemleri olumsuz etkilemektedir. Peyzaj mimarlığında kuraklıkla mücadelede etkili bir yaklaşım, doğal ve yerel bitki taksonlarının kullanılmasıdır. Bu taksonlar, su tüketimini azaltırken biyoçeşitliliği destekleyebilir ve yerel ekolojik koşullara uyum sağlayarak sürdürülebilir peyzaj tasarımlarına katkıda bulunabilir. Bu çalışma, Akdeniz Bölgesi'nde doğal olarak yetişen 30 bitki taksonunun süs bitkisi olarak kullanılabilirliğini değerlendirmektedir. Belirlenen bitkiler, peyzaj mimarları tarafından bitkisel form/yapısal özellik, kullanım alanı ve ekolojik özelliklerine göre puanlandırılmış, elde edilen veriler analiz edilerek bitki tercihleri arasındaki dağılım ve korelasyonlar ortaya konmuştur. Araştırma sonuçları, peyzaj tasarımında bitkisel form/yapısal özelliklerin ve meyve-çiçek renginin ön planda tutulduğunu, ancak ekolojik işlevlerin geri planda kaldığını göstermektedir. Ancak, uzun vadeli ve sürdürülebilir peyzaj tasarımları için bitki seçiminde yalnızca estetik kriterler değil, ekolojik ve kullanım alanına ait özellikler de dikkate alınmalıdır. Bu çalışma, bilinçli bitki seçiminin ve Akdeniz Bölgesi'nde ekolojik direnci artırmaya yönelik sürdürülebilir peyzaj stratejilerinin önemini vurgulamaktadır.

Climate change, driven by rising temperatures and decreasing precidisrupting ecological balances worldwide. Drought leads to a reduction in urban green spaces, increased air pollution, and depletion of water resources, negatively impacting ecosystems. In landscape architecture, an effective strategy for mitigating drought is the use of native and naturalized plant species. Selecting these species can reduce water consumption, support biodiversity, and enhance adaptation to local ecological conditions, contributing to more sustainable landscape designs. This study evaluates the potential use of 30 naturally occurring plant species from the Mediterranean region as ornamental plants. The selected species were assessed by landscape architects based on aesthetic, functional, and ecological criteria, and the collected data was analyzed to reveal correlations and patterns in plant preferences. The findings indicate that aesthetic qualities, particularly flower and fruit color, are prioritized in plant selection, while ecological functions are often overlooked. However, for long-term and sustainable landscape designs, plant selection should integrate not only aesthetic considerations but also ecological and functional attributes. This study underscores the importance of informed plant selection and the implementation of sustainable landscape strategies to enhance environmental resilience in the Mediterranean region.