21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği
A Scale Development Study for the 21st Century Time Traps: The Scale for Time Traps of the Modern Age
Yazar: Tortumlu, Muhammet; Uzun, Kıvanç
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Consumer Behaviour ; Tüketici Davranışı ; Beliren yetişkin,zaman,zaman yönetimi,zaman tuzakları,ölçek geliştirme ; Emerging adult,time,time management,time traps,scale development

Bu araştırmanın amacı, beliren yetişkinlerin 21. yüzyılın zaman tuzaklarına ne düzeyde yakalandıklarını belirlemek üzere geliştirilen Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeğinin (MÇZTÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ve uygun örneklem yöntemiyle seçilen toplam 818 üniversite öğrencisinden (456 kadın ve 362 erkek) oluşmaktadır. Ölçeğin faktör yapısı açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiş ve toplam varyansın %41.64’ünü açıklayan tek boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Bu yapının model uyumunun iyi düzeyde olduğu bulunmuştur (χ2/sd=2.51, RMSEA=.067, SRMR=.062, NNFI=.91, CFI=.93). Ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmalarında ise MÇZTÖ’nün, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu ile pozitif yönde yüksek düzeyde (.728); Öz-Disiplin Ölçeği ile negatif yönde orta düzeyde (-.414) ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için iç tutarlılık (.815), iki yarı (.774) ve test tekrar test (.822) güvenirlik analizleri yapılmış ve ölçeğin güvenilir olduğuna karar vermek için kabul edilebilir referans değerlere ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda bu çalışma kapsamında geliştirilmiş olan MÇZTÖ’nün, beliren yetişkinlerin zaman tuzaklarına yakalanma düzeylerini belirleme sürecinde kullanılabilecek, geçerliği ve güvenirliği olan bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The purpose of the current study is to conduct the validity and reliability studies of the Time Traps Scale of the Modern Age (TTSMA), which was developed to determine at what level emerging adults are caught in the time traps of the 21st century. The study group of the current research is composed of a total of 818 university students (456 females and 362 males) studying at a state university in the 2021-2022 academic year and selected through the convenience sampling method. The factor structure of the scale was investigated with exploratory and confirmatory factor analysis and a one-dimensional construct explaining 41.64% of the total variance was obtained and the fit of this construct was found to be good (χ2/sd=2.51, RMSEA=.067, SRMR=.062, NNFI=.91, CFI=.93). In criterion-related validity studies, the TTSMA was positively high (.728) with the Smartphone Addiction Scale - Short Version; It was concluded that there was a moderate (-.414) negative correlation with the Self-Discipline Scale. In order to determine the reliability of the scale, internal consistency (.815), split-half (.774) and test-retest (.822) reliability analyses were run and acceptable values showing that the scale is reliable were obtained. On the basis of the findings of the current study, it was concluded that the TTSMA is a reliable and valid scale that can be used in the process of determining the time traps level of emerging adults.