Kurʼân Vahyinde Nüzûlün Tekaddümü Yahut Hükmün Teahhuru Meselesi
Taqaddum al-Nuzūl or Ta'akhkhur al-Hukm Issue in the Nuzūl Process of the Qur'ān
Yazar: Çalışkan, Muhammed Selman
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Tafsīr,Qurʾān,Waḥy,Nuzūl,Ḥukm,Taqaddum,Taʾakhkhur ; Tefsir,Kur’ân,Vahiy,Nüzul,Hüküm,Takaddüm

Medîne döneminde uygulama alanı ve imkânı bulan bazıibadetlerin Mekkî döneme ait sureler içerisinde zikredilmesi ile meydana gelenbir işkâlin hallini amaçlayan tekaddüm-teahhur mevzuuna dair ilk değininintefsirlerde yer aldığı görülmektedir. Müfessirlerin, Medîne dönemindegerçekleşen bir olayın veya uygulanmaya başlanan bir ibadetin Mekkî sûrelerdedeğinilmiş olmasına dair getirdikleri izahat, daha sonra ulûmu’l-Kur’âneserlerinde müstakil bir başlık altında incelenecek bu konunun ilk kaynağınıteşkil etmektedir. İlk olarak Zerkeşî’nin başlıklandırdığı bu meselenin Suyûtîile açımlandığı ve asrımıza kadar telif edilen birçok ulûmu’l-Kur’ân eserindeele alındığı görülmektedir. Takdim-tehir başlığında hükm/ibadete müteallikmeseleler dile getirilmekle birlikte haberî muhtevası olan ayetlerin de bubaşlığın konusu yapıldığı görülmektedir. Haberî ayetlerdeki takdim-tehir,ilgili olayın tahakkuku; hükümle alakalı (inşâî) ayetlerin takdim-tehiri iseamele dökülmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Medîne döneminde gerçekleşecekbir olayın Mekke döneminde zikredilmesi, Kur’ân’ın icazı ve Hz. Peygamber’innübüvvetinin bir ispatı olarak değerlendirilmiştir. Medine’de uygulanan biribadetin Mekkî surelerdeki değinisi ise söz konusu ibadetin yolunu yapmak,gönülleri ona ısındırmak olarak değerlendirilmiştir. Ancak haberî bir ayetin,hükmün takdimi-tehirine dair bir başlık altında ele alınmasının tartışmaya açıkolduğu gibi, Medine döneminde müesseseleşmiş bir ibadetin Mekke dönemindeuygulanmamış olduğu teslim edilmiş bir hakikat olmadığından Kur’ân vahyindenüzûlün takaddümü yahut hükmün teahhuru meselesinin tenkide uğradığı noktalarbulunmaktadır.

Some of the ḥukms applied during the Madīna period are mentioned in the Meccan āyāt. Thissituation caused some problems about what these Meccan āyāt meant. Theseproblems were first mentioned in the tafsīr books. To solve this problem,mufassirs expressed the taqaddum-taʾakhkhur issue. These explanations, which were first mentioned in tafsīr books,were then examined under an independent title in ʿulūm al-Qurʾān books.The first tafsīr book on the subject of taqaddum-taʾakhkhur issue belongs to al-Bag̲h̲avī, and the first ʿulūm al-Qurʾān bookbelongs to al-Zarkashī. Taqaddum-taʾakhkhur issue has been examined in al-Suyūṭī’s al-Itqānin a broader way and it has been argued as an independent title in the many of ʿulūm al-Qurʾān books.In the title of taqaddum-taʾakhkhur, issues related to ḥukms have been expressed. However, news-related āyāt are alsodiscussed in this title. The taqaddum-taʾakhkhur in the news-related āyātis the realization of the related event. However, it is open to discussnews-related āyāt under a title of taqaddum-taʾakhkhur. In this respect,there are some points where taqaddum-taʾakhkhur issue has beencriticized. Mention of an event following the Hijra in Meccan āyāt has beenunderstood as evidence of Muhammad’s prophecy. Mentioning of the ḥukm/worshipimplemented in Madīna in the Meccan āyāt aims to create a mentalinfrastructure.