Geniş gövdeli uçaklarda yakıt tüketimi ve emisyon analizi: İstanbul-Paris ve İstanbul-Amsterdam uçuşları üzerine bir çalışma
Fuel consumption and emission analysis of wide-body aircraft: a case study on Istanbul-Paris and Istanbul-Amsterdam flights
Yazar: Çeçen, Ramazan Kürşat
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Aircraft Performance and Flight Control Systems ; Uçak Performansı ve Uçuş Kontrol Sistemleri ; Hava yolculuğu,NOX emisyon analizi,Uçak yakıt tüketimi,Uçakların çevresel etkileri ; Air travel,NOX emission analysis,Aircraft fuel consumption,Environmental impacts of aircraft

Sivil havacılık operasyonlarının çevresel etkileri günümüzde yoğun bir şekilde araştırılmaktadır. Uçaklar uçuşları sırasında çeşitli gazlar ortaya çıkarırlar ve bu durum hem insan sağlığını olumsuz yönde etkilemekte hem de iklim değişikliğine katkıda bulunmaktadır. Emisyon değerleri de farklı uçuş safhalarına göre değişiklik göstermektedir. Özellikle uzun mesafe uçuşlarında, yolculuğun önemli bir kısmı seyir safhasında geçirilmektedir. Bu çalışmada, geniş gövdeli uçakların gerçekleştirmiş olduğu İstanbul Havalimanı – Paris Charles De Gaulle Havalimanı ve İstanbul Havalimanı – Amsterdam Schiphol Havalimanı arasındaki uçuş verileri incelenmiştir. Uçaklara ait Otomatik Bağımlı Gözetim – Yayın verileri kullanılarak yakıt tüketimleri ve emisyon değerleri hesaplanmıştır. Seyir fazına ait verilerin elde edilmesi için Python programı kullanılmıştır. Elde edilen değerler uçak tiplerine göre karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu çalışmada, sadece uçak başına düşen yakıt tüketimi ve NOX emisyon değerleri değil, aynı zamanda koltuk başına düşen yakıt tüketimi ve NOX emisyon değerleri de hesaplanmıştır. Her iki rota için yapılan yakıt tüketimi ve NOX emisyon analizlerinde İstanbul-Paris uçuşlarında en yüksek yakıt tüketimine sahip uçak, en düşük yakıt tüketimine sahip uçağa göre %60,51 daha fazla yakıt tüketmiştir. Buna karşılık, bu değer koltuk başına yakıt tüketim oranlarında ise %37,97 olarak hesaplanmıştır. NOX emisyonları için en fazla yakıt tüketen uçak, en az yakıt tüketen uçağa göre %10,1 daha fazla emisyon üretirken, koltuk başına analiz edildiği zaman, en fazla yakıt tüketen uçağın en az yakıt tüketen uçağa göre %5,36 daha az NOX emisyonu ürettiğini ortaya çıkmıştır.

The environmental impacts of civil aviation operations are currently being intensively researched. Aircraft emit various gases during flight, which negatively impact human health and contribute to climate change. Emission values also vary across the different flight phases. Especially on long-haul flights, a significant duration of the journey is spent in the cruise phase. This study examines flight data from wide-body aircraft between Istanbul Airport – Paris Charles de Gaulle Airport and Istanbul Airport – Amsterdam Schiphol Airport. Fuel consumption and emissions were calculated using Automatic Dependent Surveillance-Broadcast data from the aircraft. Python was used to obtain the cruise phase data. The obtained values were comparatively analysed according to aircraft types. In this study, not only fuel consumption and NOX emissions per aircraft, but also fuel consumption and NOX emissions per seat were calculated. In fuel consumption and NOX emissions analyses conducted for both routes, the aircraft with the highest fuel consumption on the Istanbul – Paris flight consumed 60.51% more fuel than the aircraft with the lowest fuel consumption. This value, in comparison, was calculated as 37.97% for fuel consumption per seat. In terms of NOX emissions, the aircraft with the highest fuel consumption produced 10.1% more emissions than the aircraft with the lowest fuel consumption. When analysed per seat, the aircraft with the highest fuel consumption produced 5.36% less NOX emissions than the aircraft with the lowest fuel consumption.