HEMŞİRELERİ KURUMA ÇEKEN BİR HASTANE MODELİ: MIKNATIS HASTANELER
HEMŞİRELERİ KURUMA ÇEKEN BİR HASTANE MODELİ: MIKNATIS HASTANELER
Yazar: Mansur, Fatma; Tombak Dizili, Feyziye
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Mıknatıs Hastane,Hastane Modeli,Mıknatıs Hastane Akreditasyonu,Çalışma Ortamı,Hemşire

Hemşire işgücünün yetersiz olduğu ve yüksek devir hızlarının yaşandığı 1980’lerde, sağlık kurum ve kuruluşlarında hemşireleri kuruma çekme ve kurumda tutma önemli bir konu haline gelmiştir. Konu üzerine yapılan çalışmalar, çalışma ortamlarının önemini vurgulamış ve çalışma ortamının tükenmişlik, işten ayrılma ve tatmin ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu çalışmada hemşireleri kuruma çekme ve kurumda tutma konusunda başarılı olan hastaneler olarak tanımlanan mıknatıs hastaneler, bu hastanelerin özellikleri, mıknatıs hastane olarak akredite edilmek için gereken koşullar, mıknatıs hastanelerin kuruma sağladığı faydalar ve hemşireler üzerindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma verilerini elde etmek amacıyla ulusal ve uluslararası literatürde “mıknatıs hastaneler” ile ilgili yapılmış çalışmalar taranmıştır. Ulusal literatürde mıknatıs hastanelerle ilgili çok fazla çalışmaya rastlanmamıştır. Bu anlamda araştırmanın hem ulusal literatüre katkı sağlaması hem de sağlık kurumlarına yönetsel anlamda farklı bir bakış açısı sunması amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda hemşireleri kuruma çekme ve kurumda tutma konusunda başarılı olan hastanelerin birtakım ortak özellikleri olduğu tespit edilmiştir. Bu özelliklerin kuruma hemşire çekme ve kurumda tutma konusunda mıknatıs görevi gördüğü ve bu kurumların da birer mıknatıs hastane olduğu ileri sürülmüştür. Mıknatıs hastane kavramının ortaya atılmasıyla birlikte bu alanda çalışmalar yapılmış ve standartlar seti ortaya konmuştur. Amerikan Hemşireleri Yetki Belgelendirme Merkezi, mıknatıs organizasyonları yetkilendirmek için gönüllü bir onaylama programı geliştirmiş ve standartları sağlayan kurumları mıknatıs hastane olarak akredite etmiştir. Mıknatıs hastane statüsünü elde eden kurumların, daha destekleyici çalışma ortamlarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca bu hastanelerin, örgütsel, bireysel ve hasta çıktıları açısından mıknatıs olmayan kurumlara göre daha etkili ve verimli oldukları ve daha kaliteli hizmet sundukları tespit edilmiştir.

Hemşire işgücünün yetersiz olduğu ve yüksek devir hızlarının yaşandığı 1980’lerde, sağlık kurum ve kuruluşlarında hemşireleri kuruma çekme ve kurumda tutma önemli bir konu haline gelmiştir. Konu üzerine yapılan çalışmalar, çalışma ortamlarının önemini vurgulamış ve çalışma ortamının tükenmişlik, işten ayrılma ve tatmin ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu çalışmada hemşireleri kuruma çekme ve kurumda tutma konusunda başarılı olan hastaneler olarak tanımlanan mıknatıs hastaneler, bu hastanelerin özellikleri, mıknatıs hastane olarak akredite edilmek için gereken koşullar, mıknatıs hastanelerin kuruma sağladığı faydalar ve hemşireler üzerindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma verilerini elde etmek amacıyla ulusal ve uluslararası literatürde “mıknatıs hastaneler” ile ilgili yapılmış çalışmalar taranmıştır. Ulusal literatürde mıknatıs hastanelerle ilgili çok fazla çalışmaya rastlanmamıştır. Bu anlamda araştırmanın hem ulusal literatüre katkı sağlaması hem de sağlık kurumlarına yönetsel anlamda farklı bir bakış açısı sunması amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda hemşireleri kuruma çekme ve kurumda tutma konusunda başarılı olan hastanelerin birtakım ortak özellikleri olduğu tespit edilmiştir. Bu özelliklerin kuruma hemşire çekme ve kurumda tutma konusunda mıknatıs görevi gördüğü ve bu kurumların da birer mıknatıs hastane olduğu ileri sürülmüştür. Mıknatıs hastane kavramının ortaya atılmasıyla birlikte bu alanda çalışmalar yapılmış ve standartlar seti ortaya konmuştur. Amerikan Hemşireleri Yetki Belgelendirme Merkezi, mıknatıs organizasyonları yetkilendirmek için gönüllü bir onaylama programı geliştirmiş ve standartları sağlayan kurumları mıknatıs hastane olarak akredite etmiştir. Mıknatıs hastane statüsünü elde eden kurumların, daha destekleyici çalışma ortamlarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca bu hastanelerin, örgütsel, bireysel ve hasta çıktıları açısından mıknatıs olmayan kurumlara göre daha etkili ve verimli oldukları ve daha kaliteli hizmet sundukları tespit edilmiştir.