KIZILCIKTA (Cornus mas L.) ÇELİK ALMA ZAMANLARININ VE  IBA UYGULAMALARININ YEŞİL ÇELİKLERİN KÖKLENMELERİ ÜZERİNE  ETKİLERİ
KIZILCIKTA (Cornus mas L.) ÇELİK ALMA ZAMANLARININ VE  IBA UYGULAMALARININ YEŞİL ÇELİKLERİN KÖKLENMELERİ ÜZERİNE  ETKİLERİ
Yazar: Pırlak, Lütfi
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 28 No. 3, 2013

ÖZET: Bu çalışma, seleksiyon yoluyla seçilen 3 kızılcık (Cornus mas L.) tipinin (25-Uz-11, 25-Uz-20 ve 25-Uz-69) yeşil çelikle çoğaltılmalarında uygun çelik alma zamanı ve IBA (Indol Bütirik Asit) uygulamalarının köklenme ve kök kalite özellikleri üzerine etkilerini  belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çelikler 15 Haziran ve 15 Temmuz 1996 olmak üzere iki farklı dönemde alınmış ve bunlarda köklenmeyi uyarmak amacıyla 0, 1000, 2000 ve 4000 ppm dozlarında IBA (Indol Bütirik Asit) kullanılmıştır. Araştırmada çeliklerde köklenme oranı, canlı kalma oranı, yan kök dallanma sayısı, en gelişmiş yan kök ortalama uzunluğu ve çapı, kök kalitesi ile kök yaş ve kuru ağırlıkları gibi köklenme özellikleri incelenmiştir.                İncelenen kızılcık tiplerinde 15 haziran tarihinde alınan çeliklerde köklenmenin 15 temmuz'da alınanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.   IBA uygulamaları köklenme ve kök kalite özellikleri üzerine olumlu etkiler yapmış olup bu etkiler dozun artışına paralel gerçekleşmiş ve en yüksek değerler 4000 ppm uygulamasından elde edilmiştir. Çeliklerde elde edilen en yüksek köklenme oranları 25-Uz-11 tipinde %60 (16 haziran-4000 ppm), 25-Uz-20'de %63.33 (15 haziran-4000 ppm) ve 25-Uz-69'da ise %56.66 (15 haziran-4000 ppm) olarak tespit edilmiştir.   EFFECTS OF CUTTING TAKING TIMES AND IBA DOSES ON THE ROOTING RATE OF SOFTWOOD CUTTINGS OF CORNELIAN CHERRY (Cornus mas L.)                SUMMARY: This study was carried out to determine the effects of different cutting taking times and IBA (Indole Butırıc Acid) doses on rooting and root quality parameters of softwood cuttings of selected 3 cornelian cherry (Cornus mas L.) types.  Cuttings were taken at two different period (15 June and 15 July 1996) and 0, 1000, 2000 and 4000 ppm IBA applied to stimulate the rooting.  Parameters of rooting rate, viability rate, number of lateral roots, the most developed lateral root width and lenght, quality of roots and fresh and dried root weights per cuttings were recorded.                The rooting rates of the softwood cuttings taken 15 June were better than that of 15 July.  Application  of  IBA  with  different  doses  had  positive  effects on the rooting and root  quality parameters and, this influence was in line with doses increments and the highest value was obtained with 4000 ppm IBA dose. The highest rooting rates of cuttings from 25-Uz-11, 25-Uz-20 and 25-Uz-69 types were obtained 60% (16 June-4000 ppm), 63.33% (15 June-4000 ppm)  and 56.66% (15 June-4000 ppm), respectively.  

ÖZET: Bu çalışma, seleksiyon yoluyla seçilen 3 kızılcık (Cornus mas L.) tipinin (25-Uz-11, 25-Uz-20 ve 25-Uz-69) yeşil çelikle çoğaltılmalarında uygun çelik alma zamanı ve IBA (Indol Bütirik Asit) uygulamalarının köklenme ve kök kalite özellikleri üzerine etkilerini  belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çelikler 15 Haziran ve 15 Temmuz 1996 olmak üzere iki farklı dönemde alınmış ve bunlarda köklenmeyi uyarmak amacıyla 0, 1000, 2000 ve 4000 ppm dozlarında IBA (Indol Bütirik Asit) kullanılmıştır. Araştırmada çeliklerde köklenme oranı, canlı kalma oranı, yan kök dallanma sayısı, en gelişmiş yan kök ortalama uzunluğu ve çapı, kök kalitesi ile kök yaş ve kuru ağırlıkları gibi köklenme özellikleri incelenmiştir.                İncelenen kızılcık tiplerinde 15 haziran tarihinde alınan çeliklerde köklenmenin 15 temmuz'da alınanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.   IBA uygulamaları köklenme ve kök kalite özellikleri üzerine olumlu etkiler yapmış olup bu etkiler dozun artışına paralel gerçekleşmiş ve en yüksek değerler 4000 ppm uygulamasından elde edilmiştir. Çeliklerde elde edilen en yüksek köklenme oranları 25-Uz-11 tipinde %60 (16 haziran-4000 ppm), 25-Uz-20'de %63.33 (15 haziran-4000 ppm) ve 25-Uz-69'da ise %56.66 (15 haziran-4000 ppm) olarak tespit edilmiştir.   EFFECTS OF CUTTING TAKING TIMES AND IBA DOSES ON THE ROOTING RATE OF SOFTWOOD CUTTINGS OF CORNELIAN CHERRY (Cornus mas L.)                SUMMARY: This study was carried out to determine the effects of different cutting taking times and IBA (Indole Butırıc Acid) doses on rooting and root quality parameters of softwood cuttings of selected 3 cornelian cherry (Cornus mas L.) types.  Cuttings were taken at two different period (15 June and 15 July 1996) and 0, 1000, 2000 and 4000 ppm IBA applied to stimulate the rooting.  Parameters of rooting rate, viability rate, number of lateral roots, the most developed lateral root width and lenght, quality of roots and fresh and dried root weights per cuttings were recorded.                The rooting rates of the softwood cuttings taken 15 June were better than that of 15 July.  Application  of  IBA  with  different  doses  had  positive  effects on the rooting and root  quality parameters and, this influence was in line with doses increments and the highest value was obtained with 4000 ppm IBA dose. The highest rooting rates of cuttings from 25-Uz-11, 25-Uz-20 and 25-Uz-69 types were obtained 60% (16 June-4000 ppm), 63.33% (15 June-4000 ppm)  and 56.66% (15 June-4000 ppm), respectively.