Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi
Nomophobia in the Context of Extended Self Theory
Yazar: Günlü, Aykut; Uz Baş, Aslı
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 5, 2020
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Psychology ; Psikoloji ; Extended self theory,nomophobia,internet addiction,smartphone addiction,specific phobia ; Genişletilmş benlik kuramı,nomofobi,internet bağımlılığı,akıllı telefon bağımlılığı,özgül fobi

Mevcut araştırmanın amacı alan yazında oldukça yeni bir kavram olan nomofobinin “genişletilmiş benlik kuramı” açısından ele alınmasıdır.   Çalışmanın amacı doğrultusunda konu hakkında alan yazın taraması yapılmıştır. Alan yazın taraması “genişletilmiş benlik kuramı”, “Belk”, “nomofobi” kavramları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda önce nomofobi kavramı ve akıllı telefon bağımlılığına yönelik kuramsal bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra genişletilmiş benlik kuramı açısından nomofobi tanımlanmaya çalışılmıştır. Elde edilen alan taraması gözden geçirildiğinde nomofobinin, akıllı telefon teknolojisiyle insan hayatına girmiş özgül fobi türleri arasında yer alan ve akıllı telefonsuz kalma korkusu olarak adlandırılan bir bozukluk olarak tanımlandığı görülmektedir. Ayrıca nomofobinin tanılanmasında özgül fobi ve akıllı telefon bağımlılığı tanı ölçütleri kullanılmaktadır. Genişletilmiş Benlik Kuramı bireyin sahip olduğu nesneleri bir süre sonra kendisinin/bedeninin bir parçasıymış gibi algılaması üzerine dayalıdır. Nomofobi ile ilişkili olabilecek değişkenlerle ilgili alan yazında çok sayıda çalışmanın yapıldığı görülmektedir. Çalışmaların bazıları nomofobinin nedenlerini ortaya çıkarmaya, bazıları ise nomofobinin tedavisine yöneliktir. Nomofobiye neden olan faktörleri belirlemeye yönelik çalışmalara bakıldığında birbiriyle örtüşen çalışma sonuçları olduğu gibi birbiriyle örtüşmeyen çalışma sonuçları da bulunmaktadır. Demografik özellikler ile nomofobi ilişkisinde, cinsiyet, yaş, eğitim durumu gibi değişkenlere göre birbirinden farklı sonuçlar elde edilmiştir. Cinsiyet, yaş, kişilik özellikleri, akademik yaşam, eğitim değişkenleri ile nomofobi arasındaki ilişkiyi ele alan bazı çalışmalarda arada bir farkın olmadığı sonucu elde edilirken, bazı çalışmalarda arada anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan çalışmalarda nomofobinin, fiziksel sorunlar, stres, kaygı, depresyon gibi duygusal problemler ile ilişkisinin olduğu sonucunun elde edildiği de görülmektedir. Nomofobinin tedavisine yönelik çalışmalarda nomofobi internet bağımlılığının alt kategorisinde değerlendirildiği için internet bağımlılığında kullanılan tedavi yöntemlerinin (bilişsel-davranışçı terapi, yedi sihirli gün, amaçlı grup terapileri gibi) nomofobi tedavisinde de kullanıldığı görülmektedir. Sonuç olarak nomofobinin genişletilmiş benlik kuramı açısından açıklanabilen bir kavram olduğunu ortaya koyan yönüyle çalışmanın konu ile ilgili alan yazına özgün bir katkı verir nitelikte olduğu düşünülmektedir.

The aim of the study is to discuss nomophobia, which is a very new concept in the literature, in terms of "extended self theory". In accordance with this purpose of the study, literature review was made on the subject. Literature review was carried out using the concepts of "extended self theory", "Belk", "nomophobia". In this context, firstly, the concept of nomophobia and theoretical information on smartphone addiction are included. Later, nomophobia was tried to be defined in terms of extended self theory. Nomophobia has entered human life with smartphone technology and is among the specific types of phobia. It is a disorder called the fear of being without a smart phone. It is also accepted to be among the internet addiction category. It is seen that specific phobia diagnostic criteria are used in the diagnosis of nomophobia. The Extended self theory is based on the individual's perception of the objects he/she owns as if they were a part of himself after a while. It is observed that individuals use smart phones for a wide variety of purposes in daily life. For this reason, individuals try to keep smartphones with them almost every moment of the day and keep them active. This situation causes the individual to feel as if the phone is part of himself after a certain period of time. When the phone, which the individual sees as a part of himself, is closed to access, the individual experiences extreme stress, anxiety or fear. It is observed that there are many studies in the literature on variables that may be associated with nomophobia. While some studies dealing with the relationship between gender, age, personality traits, academic life, educational variables and nomophobia have obtained the result that there is no difference between them, some studies have found a significant difference. In addition, studies show that nomophobia is associated with emotional problems such as stress, anxiety, and depression. In studies on the treatment of nomophobia, it is seen that the treatment methods used in internet addiction (such as cognitive-behavioral therapy, seven magical days, purposeful group therapies) are also used in the treatment of nomophobia, since nomophobia is considered in the subcategory of internet addiction. As a result, it is thought that nomophobia is a concept that can be explained in terms of the extended self-theory, making a unique contribution to the relevant literature.