Maden Kaynaklı Trafik Emisyonlarının Dağılımlarının Modellenmesi: Artvin Örneği
Dispersion Modeling of Traffic Emissions originated from Mining: The Case of Artvin
Yazar: Demirarslan, Kazım Onur; Çetin Doğruparmak, Şenay
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 5 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; CALROADS,Line Source,Air Quality Modeling,Traffic Sources ; CALROADS,Çizgi Kaynak,Hava Kalitesi Modellemesi,Trafik Kaynaklı Emisyonlar

Madencilik; yer kabuğunda bulunan cevher, endüstriyelhammadde, kömür ve petrol gibi ekonomik değeri olan herhangi bir maddeyiyeryüzüne çıkarma ve gerekli hammaddeyi sağlama işi olaraktanımlanabilmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ve artan enerji ihtiyaçlarınıkarşılamak amacıyla maden sektörüne olan ilgi artmıştır. Ancak madencilikfaaliyetlerinde ciddi bir çevre yönetim sistemi uygulanmadığı için, bufaaliyetlerin önemli zararlı etkileri olmaktadır. Bu etkilerden bir tanesi deçıkarılan hammaddenin taşınması sırasında taşıtlardan kaynaklanan emisyonlarınoluşturduğu hava kirliliğidir. Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesi’nin Artvinİli Cerattepe Mevkii’nde kurulan bakır madeni cevherinin çıkarıldığı noktadanişletme alanına taşınana kadar sebep olduğu trafik kaynaklı CO, NOxve PM10 emisyonları incelenmiştir. Çalışma kapsamında, belirtilenyol güzergahı 5 bölgeye ayrılmış ve her bir bölgedeki maden açılmadan önceki veaçıldıktan sonraki trafik kaynaklı emisyonlar CALROADS 4.0 programı içerisindebulunan CAL3QHCR modülü yardımıyla modellenmiş, kirlilik dağılım haritalarıoluşturulmuştur. Emisyonlar CORINAIR’in işlem temelli emisyonfaktörleri kullanılarak hesaplanmıştır. Modelleme çalışması sonucu elde edilen verilerindeğerlendirilebilmesi amacıyla konsantrasyon artış yüzdeleri hesaplanmış ayrıcaher üç kirletici için sonuçlar iki yönlü ANOVA testi ile incelenmiştir. ANOVA testinin sonuçları, %95güvenilirlikle, maden sonrası oluşacak trafiğin kirlilik etkisi üzerindeolumsuz bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Mining can bedefined as the work of extracting any material that has an economic value suchas ore, industrial raw material, coal and petroleum in the earth’s crust andproviding necessary raw material. Today, interest in the mining sector has been increased in order to meetthe developing technology and the increasing energy needs. However, since thereis no serious environmental management system applied to mining activities,these activities have significant harmful effects. One of these effects is theair pollution caused by the vehicles during transportation of the extracted rawmaterial. This study investigates the emissions of CO, NOx and PM10due to traffic from the point where ore is extracted to the operation site inthe copper mine which was established at Cerattepe location, Artvin city ofEastern Black Sea region. Within the scope of the study, the mentioned roadroute was divided into 5 regions and the emissions due to traffic before andafter the establishing of the mine in each region were modeled by CAL3QHCRmodule in CALROADS 4.0 program and pollution distribution maps were created.Emission rates are calculated using CORINAIR's task-based emission factors. Inorder to evaluate the data obtained as a result of the modeling, the percentageincrease in concentration was calculated and the results for each of the threepollutants were examined by a two-way ANOVA test. The results of the ANOVA testindicate that the traffic that will be formed after the mine has an adverseeffect on the pollution effect with 95% reliability.