Ankara Yöresinde Evcil ve Yabani Canıdaelerde Echınococcus Türlerinin Yayılışı, Cyst Şekillerinin Ensidansı ve Kontrol Olanaklarının Araştırılması
The Distribution of Echinococcus Species in Wild and Domestic Canidae, The Incidance of cyst Forms and lnvestigation of Control Measures
Yazar: Zeybek, Hasan; Tokay, Ayşen
Dergi: Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, Vol. 6 No. 6, 1990
Anahtar kelimeler: Veterinary Surgery ; Veteriner Cerrahi ; Canıdaelerde Echınococcus,Yabani Canıdaelerde Echınococcus,Evcil Canıdaelerde Echınococcus,Canıdaelerde Echınococcus Yayılışı,Canıdaelerde Echınococcus Türleri,Echinococcus,Hydatidosis,Hasan ZEYBEY,Ayşen TOKAY,1990,Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi

Ankara yöresinde evcil ve yabani canidae'lerden Echinococcus türlerinin yayılışı, cyst şekillerinin ensidansı ve kontrol olanaklarının araştırılması konulu çalışmamız 2568 materyal üzerinde gerçekleştirildi. Bu araştırmamız saha, mezbaha ve laboratuvar çalışmaları olmak üzere 3 şekilde yürütüldü. Saha çalışmalarında mezbaha civarında 15-20 gr.'dan az olmamak üzere 269 adet taze köpek gaitası toplandı. Gaitalar Zinc clorür ve doymuş tuzlu su flotasyon metoduyla muayene edildi. Mezbaha civarında toplanan gaitaların koprolojik muayenesinde 66 (%24,5) adet gaitada Taenidae yumurtaları teşhis edildi. Mezbaha çalışmalarında, kesilen hayvanların karaciğer, akciğer ve diğer organları kist hidatik yönünden incelendi. Ankara yöresi ilçeleri mezbahalarında 1412 sığır, 506 koyun, 199 keçi ve 68 mandanın iç organ muayeneleri yapıldı. 1412 sığırda 168 (%11,8) karaciğeri 263 (%18,6) akciğer, 1 (%0,07) kalp, 1 (%0,07) dalak; 506 koyunda 82 (%16,2) karaciğer, 131 (%25,8) akciğer, 2 (%3.0) dalak ; 199 keçide 6 (%3.0) karaciğer, 18 (%9,0) akciğer ve 68 mandada 13 (%19.1) karaciğer, 15 (%22.0) akciğer kist hidatili bulundu. İnvazyonlu hayvanlardan sığırların 117 (%8,2), koyunların 6 (%12,0), keçilerin 3 (%1,5) ve mandaların 11 (%16,1)'inin hem akciğerlerinde ve hem de karaciğerlerinde kist hidatike rastlandı. Yakalanan 64 adet tarla farezi naylon torbalar içinde laboratuvarımıza getirildi. Otopsi yapılan 64 farenin bütün iç organları lupla muayene edildi. Tarla farelerinde kist alveolar olgularına rastlanmadı. Bakısı yapılan toplan 2249 adet hayvana ait organlarda hydatidose 497 (% 22,0) müsbet ve 1752 (%77,9) menfi bulundu. Avcıların avladıkları tilki ve kurtlar ile ünitelerde öldürülen köpeklerin otopsi materyali usulüne uygun alınarak laboratuvarımıza getirildi. Otopsi materyali, bir küvet içerisinde çeşme suyu ile yıkandı. Boşaltılan barsak içeriği 100 meçlik süzgeçte tazyikli su altında iyice yıkandı. Yıkanan içerik belirli oranda sulandırılarak Taenia Ekinokoklar diseksiyon  mikroskobu altında birer birer sayıldı. Sulandırma oranına göre scolex sayısı saptandı. 16 tilki ve 1 adet kurt otopsisinde E. granulosus ve E.multilocularis saptanamadı. Yapılan 33 adet köpek otopsisinde 18 (%54,5)'in de değişik sayılarda ergin E.granulosus bulundu. Bir köpekte en fazla 39.938 adet E. granulosus elde edildi. Tüm köpeklerde ortalama 3.728 adet E. granulosus'un ergin şekilleri görüldü.

Our study called " The distribution  of Echinococcus species in the domestic and wild canidae in Ankara region, the incidence of cyst types and investigation of control measures" was realized on 2568 materials. In the field studies freshfeces of 269 dogs, not less than 15-20 grams were collected. Then these feces were examined, by using Zinc Chloride and saturated salin flotation methods. The eggs of Taenia spp. were diagnosed in 66 of the feces (24,5%) collected from the areas around the slaughterhouses. In the salughterhouse studies; the livers, lungs and other internal organs of the slaughtered animals were examined in respect of cyst hydatique. The internal organs of 1412 cattle, 506 sheep, 199 goats and 68 water buffaloes that were slaughtered in the district slaughterhouses  of Ankara, were examined. 168 livers (11,8), 263 lungs (18,6%), 1 heart (0,07), 1 spleen (0,07%) of 1412 cattle, 182 livers (16,2 %),  131 lungs (25,8%),2 spleens  (3,0%) of 506 sheep, 6 livers (3,0 %), 18 lungs (9,0%) of 199 goats and 13 livers (16,1%), 15 lungs (22,0 %) of 68 water buffaloes were found to have cyst hydatique. Among the animals that had the invasion , 117 cattle (8,2%), 60 sheep (12%), 3 goats (1,5%) and 11 water buffaloes (16,1%) were64 harvest-mice were collected and brought to the laboratory . Then the necropoy of these mice were realized and all of the internal organs were examined by using a magnifer. Cyst alveolaris was not observed in none of the 64 harvest-mices. Hydatidosis was found to be positive in 497 (22,0%) and negative in 1752  (77,9%) of the internal organs of 2249 animals that were examined. The necropsy  materials of foxes, wolves hunted by the hunters and of the dogs shotin in the  units were taken and brought to the laboratory. The necropsy material were washed by the tap water into a bath-tab. The intestinal content was washed thoroughly  under the pressedwater by a filter of 100 meches. The taenia echinococs  were counted under the stereo microscope. The amount of the scolexes  were determined according to the dilution rate. E. granulosus  and E. multilocularis were not observed in none of the necropsy of 16 foxes and 1 wolf. In 18 of the 33 dog necropsies (54,5%), mature E,granulosus were found in various amounts. The maximum amount of E.granulosus scolex that was counted in a dog was 39.938 and the minimum amount was 10.