hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
DİVAN ŞİİRİNDE RESİM VE HEYKEL
DİVAN ŞİİRİNDE RESİM VE HEYKEL
Yazar: Kardaş, Sedat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Sanat, Resim, Heykel, Şiir, Divan Şiiri.

Sanat, yaratıcılığın ya da hayal gücünün dışavurumudur. Sanat kendi içerisinde dallara ayrılır. Bu sanat dalları birbirleriyle sürekli bir ilişki içerisindedir. Bir sanat dalı, diğer bir sanat dalını göz ardı edemez. Dolayısıyla bir sanat dalını diğer bir sanat dalından kesin hatlarla ayırmak oldukça zordur. Edebiyat sanatı da şüphesiz diğer sanat dallarından yararlanır. Bunların başında güzel sanatlar içerisine dâhil ettiğimiz sanatlar gelir. Edebiyatın malzemesi kelimelerdir. Dolayısıyla bu sanatları kullanırken dilin olanaklarından yararlanır. Divan şiirinde diğer sanat dallarının kullanımına çok sık rastlıyoruz. Bunların başında musikî, resim, heykel gibi sanatlar gelir. Divan şiiri bu sanatları kullanırken, sözcüklerin gücünden yararlanmış ve adeta bu sanatları kelimelerle çizmiştir. Bu çalışmada genel hatlarıyla Divan şiirinde, resim ve heykel sanatlarının kullanımı üzerinde durulmuştur.

Sanat, yaratıcılığın ya da hayal gücünün dışavurumudur. Sanat kendi içerisinde dallara ayrılır. Bu sanat dalları birbirleriyle sürekli bir ilişki içerisindedir. Bir sanat dalı, diğer bir sanat dalını göz ardı edemez. Dolayısıyla bir sanat dalını diğer bir sanat dalından kesin hatlarla ayırmak oldukça zordur. Edebiyat sanatı da şüphesiz diğer sanat dallarından yararlanır. Bunların başında güzel sanatlar içerisine dâhil ettiğimiz sanatlar gelir. Edebiyatın malzemesi kelimelerdir. Dolayısıyla bu sanatları kullanırken dilin olanaklarından yararlanır. Divan şiirinde diğer sanat dallarının kullanımına çok sık rastlıyoruz. Bunların başında musikî, resim, heykel gibi sanatlar gelir. Divan şiiri bu sanatları kullanırken, sözcüklerin gücünden yararlanmış ve adeta bu sanatları kelimelerle çizmiştir. Bu çalışmada genel hatlarıyla Divan şiirinde, resim ve heykel sanatlarının kullanımı üzerinde durulmuştur.
DAMAT MAHMUT CELALEDDİN PAŞA VE CENAZESİ
DAMAT MAHMUT CELALEDDİN PAŞA VE CENAZESİ / Damat Mahmut Celalettin Pasha and His Funeral
Yazar: Demir, Şerif
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Avrupa, Cenaze, Paşa, Jön Türk

Damat Mahmut Celalettin Paşa 1855 İstanbul’da doğdu. Çok iyi bir eğitim alarak devlet kademelerinde önemli görevlerde bulundu. Padişah II. Abdülhamit’in güvenini kazandı. Abdülhamit’e yapılan başarısız suikast teşebbüsünde bulunmaktan cezalandırıldı. Daha sonra suçsuz olduğu anlaşılsa da Mahmut Paşa Abdülhamit’e kırıldı ve ülkeyi terk etti. Paşa, Avrupa’da ki Abdülhamit aleyhtarı Jöntürklere katıldı. Mahmut Paşa, uzun süredir rahatsız olduğu hastalığı nedeniyle Avrupa’da fazla yaşamadan vefat etti. Mahmut Paşa’nın Avrupa’da vefat etmesi, mezarının nerede olacağı hakkında yeni bir diplomatik sorun ortaya çıkardı. Abdülhamit ısrarla cenazeyi İstanbul’a getirmek istedi. Fakat Prens Sabahattin Bey’in direnmesi üzerine Mahmut Celalettin Paşa Paris’e defnedildi. Ancak II. Meşrutiyet ilan edildikten sonra Prens Sabahattin, cenazeyi beraberinde getirerek Eyüp’te aile kabristanlığına defnetti.

Damat Mahmut Celalettin Paşa 1855 İstanbul’da doğdu. Çok iyi bir eğitim alarak devlet kademelerinde önemli görevlerde bulundu. Padişah II. Abdülhamit’in güvenini kazandı. Abdülhamit’e yapılan başarısız suikast teşebbüsünde bulunmaktan cezalandırıldı. Daha sonra suçsuz olduğu anlaşılsa da Mahmut Paşa Abdülhamit’e kırıldı ve ülkeyi terk etti. Paşa, Avrupa’da ki Abdülhamit aleyhtarı Jöntürklere katıldı. Mahmut Paşa, uzun süredir rahatsız olduğu hastalığı nedeniyle Avrupa’da fazla yaşamadan vefat etti. Mahmut Paşa’nın Avrupa’da vefat etmesi, mezarının nerede olacağı hakkında yeni bir diplomatik sorun ortaya çıkardı. Abdülhamit ısrarla cenazeyi İstanbul’a getirmek istedi. Fakat Prens Sabahattin Bey’in direnmesi üzerine Mahmut Celalettin Paşa Paris’e defnedildi. Ancak II. Meşrutiyet ilan edildikten sonra Prens Sabahattin, cenazeyi beraberinde getirerek Eyüp’te aile kabristanlığına defnetti.
TEBRİZLİ ŞEMS’İN FERACESİNİN ÖZDEŞLEYİM KURAMINA GÖRE İNCELENMESİ
TEBRİZLİ ŞEMS’İN FERACESİNİN ÖZDEŞLEYİM KURAMINA GÖRE İNCELENMESİ / The Analysis of Tebrizli Şems’s Ferace with the Empaty
Yazar: Kobya, Elif Şebnem
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Özdeşleyim Kuramı, Tebrizli Şems, Ferace, Obje-Suje

Bu yazıda, özellikle şiir incelemede sıklıkla kullanılan Einfuhlung (özdeşleyim) kuramının insan-nesne ilişkisindeki etkisi üzerinde durulmuştur. Volkelt ve Th.Lipps tarafından geliştirilen Einfuhlung kuramı insanın nesneyle kurduğu bağı inceler. Özdeşleyim kuramı- nın esasını, süjenin psikolojisinin objeye yansıması oluşturur. Bu kuramla bağdaştırdığımız Tebrizli Şems, 1185 yılında Tebriz’de doğmuş, 1247 yılında Konya’da ölmüştür. Asıl adı Muhammed bin Ali’dir. Şems, hayatını zühd anlayışını esas alarak yaşamış, dünya malından kendini uzak tutmaya çalışmıştır. Tasavvuf ilminin önemli isimlerinden olan Şems’in giydiği ferace farklı kullanım türlerine sahiptir. Ferace, hem bayanların hem de erkeklerin giydiği bir kıyafettir. Şems’in giydiği kıyafet Mevlevi dervişlerinin giydiği türdendir. Şems, son nefesini verirken bile üzerinde feracesi vardır. Tebrizli Şems’in yaşamı boyunca tek kıyafeti olan feracesiyle özdeşleşmesi Einfuhlung kuramıyla incelenmiştir. İnsanların ruh dünyasının objeye yansıması ona anlamlar yüklemesi kaçınılmazdır. Tebrizli Şems de ruh dünyasını objeye yani hayattaki tek mülkü olan feracesine yansıtmıştır. Obje-suje arasında kurulan bağ ile objeye istenilen anlam yüklenebilir. Şems’in hayat felsefesi onunla özdeşleşen feracesiyle örtüşmektedir.

Bu yazıda, özellikle şiir incelemede sıklıkla kullanılan Einfuhlung (özdeşleyim) kuramının insan-nesne ilişkisindeki etkisi üzerinde durulmuştur. Volkelt ve Th.Lipps tarafından geliştirilen Einfuhlung kuramı insanın nesneyle kurduğu bağı inceler. Özdeşleyim kuramı- nın esasını, süjenin psikolojisinin objeye yansıması oluşturur. Bu kuramla bağdaştırdığımız Tebrizli Şems, 1185 yılında Tebriz’de doğmuş, 1247 yılında Konya’da ölmüştür. Asıl adı Muhammed bin Ali’dir. Şems, hayatını zühd anlayışını esas alarak yaşamış, dünya malından kendini uzak tutmaya çalışmıştır. Tasavvuf ilminin önemli isimlerinden olan Şems’in giydiği ferace farklı kullanım türlerine sahiptir. Ferace, hem bayanların hem de erkeklerin giydiği bir kıyafettir. Şems’in giydiği kıyafet Mevlevi dervişlerinin giydiği türdendir. Şems, son nefesini verirken bile üzerinde feracesi vardır. Tebrizli Şems’in yaşamı boyunca tek kıyafeti olan feracesiyle özdeşleşmesi Einfuhlung kuramıyla incelenmiştir. İnsanların ruh dünyasının objeye yansıması ona anlamlar yüklemesi kaçınılmazdır. Tebrizli Şems de ruh dünyasını objeye yani hayattaki tek mülkü olan feracesine yansıtmıştır. Obje-suje arasında kurulan bağ ile objeye istenilen anlam yüklenebilir. Şems’in hayat felsefesi onunla özdeşleşen feracesiyle örtüşmektedir.
HALFELİK ve HAREZM HALFELERİ
HALFELİK ve HAREZM HALFELERİ
Yazar: Kızıltunç, Recai
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Halfe, Harezm, Ozan, Baksı, Destan

Halfelik, XVIII. asırdan beri, özellikle Harezm kadınları arasında yaygın olarak yaşatılan bir gelenektir. En eski Türk destancılık geleneği olan Ozan-Baksı’ya kadar uzanan bu gelenek Anadolu sahasındaki âşıklık ve meddahlıkla ortak özellikler taşımaktadır. Genellikle hanende, sazende ve rakkase olmak üzere üç kişiden oluşan halfe gruplarında en fazla kullanılan çalgı aleti, aynı zamanda bir Rus müzik aleti olan garmon adında bir akordeondur. İcra edilen eserler, ünlü şairlerin şiirleri olduğu gibi bizzat halfelerin kendi şiir ve besteleri de olabilir. Bunun yanında hiçbir müzik aleti ve dansçıya sahip olmayan tek kişilik halfe de bulunmaktadır. İkinci gruptakiler sadece ünlü bir halk destanını anlatırlar. Halfelikte en çok kullanılan şekil, koşuktur, ancak klasik şiir örnekleri de icra edilmektedir. İcra edilen şiirler, bireysel ve toplumsal her türlü konuyu kapsayabilir. Türkmenistan ve Özbekistan’ın muhtelif yerlerinde yaşatılan bu geleneğe ait en ünlü kişiler, Harezm bölgesinde yaşamaktadırlar.

Halfelik, XVIII. asırdan beri, özellikle Harezm kadınları arasında yaygın olarak yaşatılan bir gelenektir. En eski Türk destancılık geleneği olan Ozan-Baksı’ya kadar uzanan bu gelenek Anadolu sahasındaki âşıklık ve meddahlıkla ortak özellikler taşımaktadır. Genellikle hanende, sazende ve rakkase olmak üzere üç kişiden oluşan halfe gruplarında en fazla kullanılan çalgı aleti, aynı zamanda bir Rus müzik aleti olan garmon adında bir akordeondur. İcra edilen eserler, ünlü şairlerin şiirleri olduğu gibi bizzat halfelerin kendi şiir ve besteleri de olabilir. Bunun yanında hiçbir müzik aleti ve dansçıya sahip olmayan tek kişilik halfe de bulunmaktadır. İkinci gruptakiler sadece ünlü bir halk destanını anlatırlar. Halfelikte en çok kullanılan şekil, koşuktur, ancak klasik şiir örnekleri de icra edilmektedir. İcra edilen şiirler, bireysel ve toplumsal her türlü konuyu kapsayabilir. Türkmenistan ve Özbekistan’ın muhtelif yerlerinde yaşatılan bu geleneğe ait en ünlü kişiler, Harezm bölgesinde yaşamaktadırlar.
KARAMAN EYALETİ NİĞDE KAZASINDAN KIBRIS’A GÖÇÜRÜLEN AİLELER
KARAMAN EYALETİ NİĞDE KAZASINDAN KIBRIS’A GÖÇÜRÜLEN AİLELER
Yazar: Dündar, Recep; Aydın, Mesut
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Kıbrıs, Niğde, Bor, Karaman, Osmanlı, sürgün, iskan

Kıbrıs’ın imar ve iskânı için 21 Eylül 1572 tarihinde çıkarılmış olan sürgün hükmü çerçevesinde, Anadolu’nun güney ve iç bölgelerinden nüfus nakline başlanmıştır. İskânla ilgili Sürgün hükmü; Anadolu, Karaman, Rum ve Dulkadir kadılarına yazılmış, adıgeçen bölgelerden de mevcut nüfusa uygun sürgün haneleri oluşturulmuştur. Ancak Kıbrıs’ın iskânı ile ilgili bilgilerimiz Karaman Eyaleti kazalarıyla, İçel Sancağı kazalarından gönderilen sürgün haneleri ile sınırlıdır. Karaman Eyaleti’ne bağlı Beyşehir, Seydişehir, Aksaray, Andugu, Develikarahisar, Ürgüb, Koçhisar, Niğde, Bor, Ilgın, İshaklı ve Akşehir kazalarından yazılan sürgün haneleri bir defter haline getirilmiştir. Defterdeki Niğde ile ilgili kayıtlara göre; Niğde şehir merkeziyle kaza ve nahiyelerinden toplam 246 hane Kıbrıs’a gönderilmek üzere tespit edilmiştir. Bu ailelerin yirmi ikisi erkek ve onu kız olmak üzere toplam otuz iki çocuklarının olduğu görülmektedir. Tespit edilen aile reislerinden otuzu meslek sahibi iken diğerlerinin mesleği yoktur. Niğde’den tespit edilen 246 aileden 132’si gönüllü, otuz altısı sürgün hükmü gere- ğince, yetmiş altısı da isnat edilen değişik suçlardan dolayı sürgün yazılmışlardır. Bu ailelerden İkisi de hariçten gelmiştir.

Kıbrıs’ın imar ve iskânı için 21 Eylül 1572 tarihinde çıkarılmış olan sürgün hükmü çerçevesinde, Anadolu’nun güney ve iç bölgelerinden nüfus nakline başlanmıştır. İskânla ilgili Sürgün hükmü; Anadolu, Karaman, Rum ve Dulkadir kadılarına yazılmış, adıgeçen bölgelerden de mevcut nüfusa uygun sürgün haneleri oluşturulmuştur. Ancak Kıbrıs’ın iskânı ile ilgili bilgilerimiz Karaman Eyaleti kazalarıyla, İçel Sancağı kazalarından gönderilen sürgün haneleri ile sınırlıdır. Karaman Eyaleti’ne bağlı Beyşehir, Seydişehir, Aksaray, Andugu, Develikarahisar, Ürgüb, Koçhisar, Niğde, Bor, Ilgın, İshaklı ve Akşehir kazalarından yazılan sürgün haneleri bir defter haline getirilmiştir. Defterdeki Niğde ile ilgili kayıtlara göre; Niğde şehir merkeziyle kaza ve nahiyelerinden toplam 246 hane Kıbrıs’a gönderilmek üzere tespit edilmiştir. Bu ailelerin yirmi ikisi erkek ve onu kız olmak üzere toplam otuz iki çocuklarının olduğu görülmektedir. Tespit edilen aile reislerinden otuzu meslek sahibi iken diğerlerinin mesleği yoktur. Niğde’den tespit edilen 246 aileden 132’si gönüllü, otuz altısı sürgün hükmü gere- ğince, yetmiş altısı da isnat edilen değişik suçlardan dolayı sürgün yazılmışlardır. Bu ailelerden İkisi de hariçten gelmiştir.
MÜSTECABİZÂDE İSMET BEY’İN MİDİLLİ SÜRGÜNÜ VE SÜRGÜNDEN KURTULMA GİRİŞİMLERİ
MÜSTECABİZÂDE İSMET BEY’İN MİDİLLİ SÜRGÜNÜ VE SÜRGÜNDEN KURTULMA GİRİŞİMLERİ / The Midilli Deportation of Müstecabizade İsmet and His Escaping Efforts
Yazar: Gazel, Ahmet Ali
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Müstecabizâde İsmet Bey, Midilli, Meşrutiyet

II. Abdülhamit ve Meşrutiyet dönemlerinin önemli edebiyatçı, gazeteci ve aydınlarından biri olan Müstecabizâde İsmet Bey, devrin bir çok aydını gibi jöntürk hareketine destek vermiş ve bu nedenle de İstanbul Cinayet Mahkemesi tarafından 1901 yılında üç yıl kalebentlik cezasına çarptırılmıştır. Cezasını Bodrum’da çekmesine karar verilmiş, ancak daha sonra Midilli olarak değiştirilmiştir. Midilli’de oldukça rahat bir sürgün hayatı yaşayan İsmet Bey, asılsız bir jurnal neticesi cezalandırıldığını düşündüğü için II. Abdülhamit’e sunulmak üzere manzum bir ariza kaleme almıştır. Ancak bu girişiminden bir sonuç çıkmamış ve İsmet Bey 28 Eylül 1904 tarihinde cezasını tamamlayarak tahliye olmuştur.

II. Abdülhamit ve Meşrutiyet dönemlerinin önemli edebiyatçı, gazeteci ve aydınlarından biri olan Müstecabizâde İsmet Bey, devrin bir çok aydını gibi jöntürk hareketine destek vermiş ve bu nedenle de İstanbul Cinayet Mahkemesi tarafından 1901 yılında üç yıl kalebentlik cezasına çarptırılmıştır. Cezasını Bodrum’da çekmesine karar verilmiş, ancak daha sonra Midilli olarak değiştirilmiştir. Midilli’de oldukça rahat bir sürgün hayatı yaşayan İsmet Bey, asılsız bir jurnal neticesi cezalandırıldığını düşündüğü için II. Abdülhamit’e sunulmak üzere manzum bir ariza kaleme almıştır. Ancak bu girişiminden bir sonuç çıkmamış ve İsmet Bey 28 Eylül 1904 tarihinde cezasını tamamlayarak tahliye olmuştur.
OSMANLI SULTANLARININ GELİBOLU VE ÇANAKKALE GEZİLERİ
OSMANLI SULTANLARININ GELİBOLU VE ÇANAKKALE GEZİLERİ
Yazar: Korkmaz, Şerif
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: I. Ahmed, IV. Mehmed, II. Mahmud, Abdülmecid, Çanakkale, Gelibolu, Gezi

Bu çalışmada, I. Ahmed, IV. Mehmed, II. Mahmud, Abdülmecid ve Abdülaziz’in Gelibolu ve Çanakkale şehirlerine yaptıkları geziler ele alınmıştır. Çanakkale boğazı stratejik öneme sahip uluslar arası bir suyoludur. Bu yüzden Çanakkale boğazı üzerinde Fatih’ten itibaren kaleler inşa edilmeye başlanmıştır. Daha sonraki yıllarda kale ve tabyaların sayısı artırılmıştır. Osmanlı padişahlarından beşi Çanakkale boğazı üzerindeki kale ve tabyaları ziyaret etmiştir. I. Ahmed Edirne’ye yaptığı gezi sonrası Gelibolu ve Çanakkale’ye gelmiştir. IV. Mehmed iki kere Çanakkale boğazını ziyaret etmiştir. Sultanın birinci gezisine Valide Hatice Sultan da eşlik etmiştir. Bu iki padişahın av merakı olduğundan ziyaretlerinde av da yapmışlardır. 19. yüzyılda memleket gezileri yapan diğer üç padişahın ziyaret amaçları daha farklıdır. Özellikle II. Mahmud ve Abdülmecid tebaanın durumunu yakından görmek, şikâyetlerini dinlemek ve ihtiyaçlarını karşılamak için geziler yapmıştır. Bu gezilerin diğer bir amacı da idarî, malî ve sosyal alanlarda yapılan yeniliklerin yansımalarını görmektir. Sultan Abdülaziz ise Mısır gezisi dönüşü ve Avrupa gezisine giderken Gelibolu ve Çanakkale şehirlerine uğramıştır. Sultanlar, Gelibolu’da Gazi Süleyman Paşa ve Yazıcızâde’nin türbelerini, Çanakkale’de ise kale ve tabyaları ziyaret etmişlerdir. Gezilerde Müslim ve Gayrimüslim fakirlere yardım edilmiştir. İdarî, askerî memurlarla din adamlarına hediyeler verilmiştir.

Bu çalışmada, I. Ahmed, IV. Mehmed, II. Mahmud, Abdülmecid ve Abdülaziz’in Gelibolu ve Çanakkale şehirlerine yaptıkları geziler ele alınmıştır. Çanakkale boğazı stratejik öneme sahip uluslar arası bir suyoludur. Bu yüzden Çanakkale boğazı üzerinde Fatih’ten itibaren kaleler inşa edilmeye başlanmıştır. Daha sonraki yıllarda kale ve tabyaların sayısı artırılmıştır. Osmanlı padişahlarından beşi Çanakkale boğazı üzerindeki kale ve tabyaları ziyaret etmiştir. I. Ahmed Edirne’ye yaptığı gezi sonrası Gelibolu ve Çanakkale’ye gelmiştir. IV. Mehmed iki kere Çanakkale boğazını ziyaret etmiştir. Sultanın birinci gezisine Valide Hatice Sultan da eşlik etmiştir. Bu iki padişahın av merakı olduğundan ziyaretlerinde av da yapmışlardır. 19. yüzyılda memleket gezileri yapan diğer üç padişahın ziyaret amaçları daha farklıdır. Özellikle II. Mahmud ve Abdülmecid tebaanın durumunu yakından görmek, şikâyetlerini dinlemek ve ihtiyaçlarını karşılamak için geziler yapmıştır. Bu gezilerin diğer bir amacı da idarî, malî ve sosyal alanlarda yapılan yeniliklerin yansımalarını görmektir. Sultan Abdülaziz ise Mısır gezisi dönüşü ve Avrupa gezisine giderken Gelibolu ve Çanakkale şehirlerine uğramıştır. Sultanlar, Gelibolu’da Gazi Süleyman Paşa ve Yazıcızâde’nin türbelerini, Çanakkale’de ise kale ve tabyaları ziyaret etmişlerdir. Gezilerde Müslim ve Gayrimüslim fakirlere yardım edilmiştir. İdarî, askerî memurlarla din adamlarına hediyeler verilmiştir.
TANZİMAT’TAN CUMHURİYET’E MODERNLEŞME SÜRECİNDE TARSUS’TA EĞİTİM
TANZİMAT’TAN CUMHURİYET’E MODERNLEŞME SÜRECİNDE TARSUS’TA EĞİTİM
Yazar: Uğuz, Sacit
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Tarsus, eğitim, Tarsus Rüşdiyesi, misyonerlik

XIX. yüzyılda her alanda olduğu gibi eğitim alanında da köklü ıslahatlara gidilmiştir. Bu dönemde bir taraftan eski eğitim kurumları mevcut halleriyle korunurken, diğer taraftan da yeni ve modern eğitim kurumlarının açılması ve ülke çapında yaygınlaştırılması, genel politika olarak benimsenmiştir. Özellikle II. Abdülhamid’in tahta çıkmasından sonraki yıllar, eğitim alanında en fazla gelişmenin kaydedildiği dönem olmuştur. Bu çalışmada, Tanzimat reformları ile başlayan süreçte Tarsus’ta bulunan klasik eğitim kurumlarının mevcut durumları ile modern eğitim kurumlarının gelişimi ve yaygınlaşması, Cumhuriyet’in ilânından sonra meydana gelen değişiklerle birlikte ele alınmıştır. Ayrıca Tarsus’ta bulunan azınlık ve yabancı eğitim kurumlarının kuruluşu, gelişimleri ve halk üzerindeki etkileri özellikle misyonerlik çalışmaları bağlamında incelenmiştir

XIX. yüzyılda her alanda olduğu gibi eğitim alanında da köklü ıslahatlara gidilmiştir. Bu dönemde bir taraftan eski eğitim kurumları mevcut halleriyle korunurken, diğer taraftan da yeni ve modern eğitim kurumlarının açılması ve ülke çapında yaygınlaştırılması, genel politika olarak benimsenmiştir. Özellikle II. Abdülhamid’in tahta çıkmasından sonraki yıllar, eğitim alanında en fazla gelişmenin kaydedildiği dönem olmuştur. Bu çalışmada, Tanzimat reformları ile başlayan süreçte Tarsus’ta bulunan klasik eğitim kurumlarının mevcut durumları ile modern eğitim kurumlarının gelişimi ve yaygınlaşması, Cumhuriyet’in ilânından sonra meydana gelen değişiklerle birlikte ele alınmıştır. Ayrıca Tarsus’ta bulunan azınlık ve yabancı eğitim kurumlarının kuruluşu, gelişimleri ve halk üzerindeki etkileri özellikle misyonerlik çalışmaları bağlamında incelenmiştir
TÜRKİYE’DE AKADEMİK AÇIK DERGİ YAYINCILIĞI VE ATATÜRK ÜNİVERSİTESİNDE AÇIK E-DERGİ UYGULAMASI
TÜRKİYE’DE AKADEMİK AÇIK DERGİ YAYINCILIĞI VE ATATÜRK ÜNİVERSİTESİNDE AÇIK E-DERGİ UYGULAMASI
Yazar: Odabaş, Hüseyin; Odabaş, Yonca
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Açık Erişim, Açık Erişimli Depolar, Açık Yayıncılık, Açık Dergiler

Açık erişim, bireysel ve kurumsal bilgi kaynaklarının ücretsiz olarak ihtiyaç sahiplerinin hizmetine sunulması temeline dayanan yayıncılık ve kaynak paylaşımı modelidir. Açık erişim, özellikle akademik yayıncılık üzerinde olmak üzere dünyada ve Türkiye’de geniş çevrelerce benimsenen ve hızla yaygınlaşan bir yaklaşımdır. Türkiye’de özellikle son yıllarda akademik dergilerin açık erişim sistemlerine dönüştürülmesine yönelik girişimler artmıştır. Bu girişimlerin bir uzantısı olarak Atatürk Üniversitesi bünyesinde çıkarılan akademik dergilerin açık e-dergiye dönüştürülmesine yönelik projeler yürütülmektedir. Bu makalede önce Türkiye’de akademik düzeyde açık dergi yayıncılığının durumu değerlendirilecek, daha sonra Atatürk Üniversitesi sorumluluğunda çıkartılan akademik dergilerin açık e-dergiye dönüştürülmesine yönelik çalışmalar hakkında bilgiler verilecektir

Açık erişim, bireysel ve kurumsal bilgi kaynaklarının ücretsiz olarak ihtiyaç sahiplerinin hizmetine sunulması temeline dayanan yayıncılık ve kaynak paylaşımı modelidir. Açık erişim, özellikle akademik yayıncılık üzerinde olmak üzere dünyada ve Türkiye’de geniş çevrelerce benimsenen ve hızla yaygınlaşan bir yaklaşımdır. Türkiye’de özellikle son yıllarda akademik dergilerin açık erişim sistemlerine dönüştürülmesine yönelik girişimler artmıştır. Bu girişimlerin bir uzantısı olarak Atatürk Üniversitesi bünyesinde çıkarılan akademik dergilerin açık e-dergiye dönüştürülmesine yönelik projeler yürütülmektedir. Bu makalede önce Türkiye’de akademik düzeyde açık dergi yayıncılığının durumu değerlendirilecek, daha sonra Atatürk Üniversitesi sorumluluğunda çıkartılan akademik dergilerin açık e-dergiye dönüştürülmesine yönelik çalışmalar hakkında bilgiler verilecektir
TÜRKÇE ve ÖZBEKÇE EŞSESLİ SÖZCÜK KARŞILAŞTIRMASI
TÜRKÇE ve ÖZBEKÇE EŞSESLİ SÖZCÜK KARŞILAŞTIRMASI
Yazar: Merhan, Aziz
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 47, 2012
Anahtar kelimeler: Türk dilleri (lehçeleri), Türkiye Türkçesi, Özbekçe, eş sesli (sesteş) sözcükler, dil karşılaştırması

Akraba dillerin öğrenimi genel olarak kolay olmasına rağmen bazen basit nedenlerden güçleşmektedir. Bunlardan fonetik ve morfolojik değişimlerin bilinmesi öğrenmeyi kolaylaştırmaya kısmi katkı sunarken leksik, semantik ve sentaks özelliklerinin bilinmesi öğrenmeyi pekiştirmekte ve konuşmayı kolaylaştırmaktadır. Bu genel anlayış esasında hazırlanan bu makalede yeni Türk yazı dillerinden güneybatı grubundaki Türkiye Türkçesi ile güneydoğu grubundaki Özbekçede görülen eş sesli sözcüklerin fazlalığına dikkat çekilmekte ve bunlardan bir kısmı leksik karşılaştırmaya tabi tutulmaktadır. Bu türden sözcükler çok farklı anlamda, sadece halk ağızlarında yaşanan ve sözlüklerde yan anlamda olmak üzere üç farklı grup içinde incelenmektedir.

Akraba dillerin öğrenimi genel olarak kolay olmasına rağmen bazen basit nedenlerden güçleşmektedir. Bunlardan fonetik ve morfolojik değişimlerin bilinmesi öğrenmeyi kolaylaştırmaya kısmi katkı sunarken leksik, semantik ve sentaks özelliklerinin bilinmesi öğrenmeyi pekiştirmekte ve konuşmayı kolaylaştırmaktadır. Bu genel anlayış esasında hazırlanan bu makalede yeni Türk yazı dillerinden güneybatı grubundaki Türkiye Türkçesi ile güneydoğu grubundaki Özbekçede görülen eş sesli sözcüklerin fazlalığına dikkat çekilmekte ve bunlardan bir kısmı leksik karşılaştırmaya tabi tutulmaktadır. Bu türden sözcükler çok farklı anlamda, sadece halk ağızlarında yaşanan ve sözlüklerde yan anlamda olmak üzere üç farklı grup içinde incelenmektedir.