Türkiye’de Koyun ve Keçilerde Haemonchus contortus (H. contortus) Kaynaklı Üretim Kayıplarının Monte Carlo Simülasyon Modeliyle Tahmin Edilmesi
Estimation of Production Losses due to Haemonchus contortus (H. contortus) in Sheep and Goats in Türkiye using Monte Carlo Simulation Model
Yazar: Küçükoflaz, Mehmet; Danacı, Umut Kamil; Sarıözkan, Savaş
Dergi: Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, Vol. 22 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Animal Health Economics and Management ; Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği ; Ekonomik kayıp,Haemonchus contortus,keçi,koyun,üretim ; Economic loss,goat,Haemonchus contortus,production,sheep

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de koyun ve keçilerde H. contortus kaynaklı üretim kayıplarının Monte Carlo simülasyon modeliyle tahmin edilmesidir. Bu amaçla daha önce yayımlanmış çalışmalardan elde edilen prevalans verileri göz önüne alınmış ve 2025 yılındaki güncel fiyatlarla üretim kayıpları hesaplanmıştır. Koyun ve keçilerde H. contortus kaynaklı üretim kayıplarını tahmin etmek için Monte Carlo simülasyon yöntemi kullanılmıştır. Koyun ve keçilerde H. contortus’un prevalans değeri sırasıyla %29.5 ve %34.8 olarak hesaplanmıştır. Mevcut çalışmada hastalığın maliyetinin hesaplanmasında üretim kayıpları (et, süt, sakatat ve yün/tiftik) dikkate alınmıştır. Çalışma bulgularına göre, H. contortus kaynaklı hayvan başına kayıp koyunlarda 215.47 TL (5.67 $), keçilerde 209.47 TL (5.51 $) olarak tahmin edilmiştir. Enfekte hayvan başına kayıp koyunlarda 705.35 TL (18.56 $) ve keçilerde 538.20 TL (14.16 $) hesaplanmıştır. H. contortus’un ulusal düzeyde koyun ve keçilerde meydana getirdiği yıllık toplam kayıp miktarı 6.60 milyar TL (173.7 milyon $) bulunmuştur. Sonuç olarak, Türkiye’de koyun ve keçilerde H. contortus’un oldukça yaygın görüldüğü, ciddi ekonomik kayıplara neden olduğu hesaplanmıştır. Paraziter hastalıklara karşı üreticilerin bilinçlendirilmesi ile birlikte hem üretici hem de karar vericiler tarafından kontrol/eradikasyon stratejilerinin oluşturulması gerekmektedir. Böylece hayvan hastalıkları azaltılıp, hayvan refahı artırılırken, küçükbaş hayvancılığın da ekonomik sürdürülebilirliği sağlanabilir.

This study aimed to estimate the production losses caused by H. contortus in sheep and goats in Türkiye using a Monte Carlo simulation model. For this purpose, official and previously published prevalence values were considered, and production losses were calculated with current prices in 2025 year. Monte Carlo simulation model was used to estimate the production cost due to H. contortus in sheep and goats. The prevalence of H. contortus was calculated as 29.5% in sheep and 34.8% in goats. In production cost calculations, meat losses, milk losses, offal losses and wool/mohair losses were considered. As a result, the average loss per animal due to H. contortus was estimated at 215.47 TL ($ 5.67) for sheep and 209.47 TL ($ 5.51) for goats. The loss per infected animal was calculated at 705.35 TL ($ 18.56) for sheep and 538.20 TL ($ 14.16) for goats. The total annual national economic loss caused by H. contortus in sheep and goats was found to be 6.60 billion TL (173.7 million $). In conclusion, H. contortus is highly prevalent among sheep and goats in Türkiye and causes substantial economic losses. Raising awareness among livestock producers and developing control/eradication strategies by both producers and policymakers are necessary. In this way, animal diseases can be reduced, animal welfare can be improved, and the economic sustainability of small ruminant farming can be ensured.