hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tanzimat Dönemi Türk Basınında Islahat Fermanı ve Siyasi Vatandaşlık Politikaları: Eleştiri ve Tepkiler
Edict of Reform and Political Citizenship Policies in Turkish Press in the Tanzimat Period: Criticism and Reactions
Yazar: Aydoğdu, Nergiz
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Edict of Reform,Ottoman Identity,Citizenship,Equality,Privileges ; Islahat Fermanı,Osmanlı Kimliği,Vatandaşlık,Eşitlik,İmtiyazlar

Türkiye’de Tanzimat sonrası dönem Osmanlı toplumunda bütün vatandaşları kapsayan yeni bir siyasal üst kimliğin oluşumu için atılan bir dizi siyasi ve hukuki düzenlemelere sahne olmuştur. Osmanlı kimliğinin Müslim ve gayrimüslim bütün tebaa için bir üst kimlik olarak inşası pek çok problemi beraberinde getirmiştir. Bununla birlikte Türkiye’de yaşayan insan unsuru açısından bu kimliğin değişimi, problemleri, Müslüman Anadolu insanı açısından mukavemet alanları ayrıntılı olarak çalışılmış değildir. Osmanlı Devleti’nin tebaası içerisinde Müslüman Türklerin devlete olan bakış açıları ve Tanzimat sonrası dönemde siyasi ve sosyal düzen içerisinde kendileri için tayin edilen yeni konumlarına ilişkin düşünceleri vatandaşlık ve kimlik üzerine yapılan çalışmalar açısından çok önemlidir. Bu bakımdan bu çalışma, Hürriyet, Le Mukbir Basiret, İbret ve Diyojen gazetelerinde, Tanzimat sonrası merkezileşen ve hukuki olarak modern bir yapıya dönüşen Osmanlı idaresinin insan unsurunun Islahat Fermanı sonrasında yapılan idari ve hukuki düzenlemelere, eşit vatandaşlık politikalarına eleştirilerini ortaya koymaya çalışacaktır.

The post-Tanzimat period in Turkey witnessed a number of political and legal arrangements taken for the formation of a new political supra-identity including all citizens in the Ottoman society. The construction of the Ottoman identity as a supra-identity for the whole Muslim non-Muslim citizens brought along many problems as well. However, the change of this identity in terms of the factor of human living in Turkey and its problems has not been studied in detail as an area of resistance in terms of Muslim Anatolian people. The perspectives of Muslim Turks on the state among the citizens of the Ottoman state, and their views on new positions assigned to them within the political and social order during the post-Tanzimat period are very important in terms of the studies on citizenship and identity. In this respect, this study attempts to reveal the perspectives and criticisms of human factor of the Ottoman administration, which becomes centralized after the Tanzimat and transformed into a legally modern structure, on administrative and legal arrangements made after the Edict of Reform, the policies of equal citizenship, and the Ottoman identity in Hurriyet, Le Mukbir, Basiret,Iİbret and Diyojen newspapers.
Brexit Sonrası Alternatif Ticaret Senaryoları ve Olası İktisadi Etkileri
Post-Brexit Alternative Trade Scenarios and Potential Economic Impacts
Yazar: Aktaş, Gökhan; Kaplan, Zeynep
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Brexit,UK,European Union,Economic Integration,Foreign Trade ; Brexit,Birleşik Kralık,Avrupa Birliği,Ekonomik Entegrasyon,Dış Ticaret

2016 yılında BK’nın AB’den ayrılmasına yönelik gerçekleştirilen referandum sonucu, hem AB hem de BK tarihinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. BK, Brexit olarak adlandırılan süreç sonucunda AB’den ayrılmaya karar veren ilk ülke olma konumundadır. Brexit süreci, AB'nin tarihinde bugüne kadar karşı karşıya kaldığı en sorunlu ve karmaşık süreçlerden biri olmuştur. Bununla birlikte, Brexit, BK-AB ticari ilişkileri ile ilgili belirsizlikleri de beraberinde getirmiştir. Çalışmada, Brexit sonrasında taraflar arasında uygulanması tartışılan alternatif dış ticaret modelleri, güçlü ve zayıf yönleri dikkate alınarak incelenmiş ve söz konusu ticaret modellerinin BK ekonomisi üzerindeki olası ekonomik etkileri tartışılmıştır. Genel olarak, Brexit’in BK ekonomisi ve dış ticareti üzerinde olumsuz etkileri olacağı ifade edilmektedir. Bu çerçevede, Brexit’in iktisadi etkileri, BK’nın AB’den ayrılması sonrasında hangi alternatif ticaret modelini benimseyeceğine bağlı olacaktır.

The referendum held in 2016 on the withdrawal of the UK from the EU marked a turning point in the history of both the UK and the EU. The UK is the first country to leave the EU. Thus, Brexit has been one of the most problematic and complex processes the EU faced in its history. Moreoever, Brexit has led to significant uncertainities in future UK–EU trade relations. This article analyses the strengths and weaknesses of alternative post-Brexit trade models between the parties and discusses the potential economic impacts of the alternative trade models on the UK economy. It is generally emphasized that the Brexit process will have a negative impact on the UK economy and foreign trade. In this framework, the economic consequences of Brexit will mostly depend on which alternative trade models the UK will adopt after leaving the EU.
Selçuklulara Başkaldıran İlk Halife: Müsterşid Billah (512-529/1118-1135)
Al-Mustarshid Billah (512-529 Hijri/1118-1135 A.D): The First Abbâsîd Caliph Who Revolted against Seljukians
Yazar: Güzel, Fatih
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Abbâsîds,Iraq Seljukians,Al-Mustarshid,Iraq,Baghdad ; Abbâsîler,Irak Selçukluları,müsterşid,Irak,Bağdat

Abbâsî hilafeti bir asır süren Şiî Büveyhîhâkimiyetinden Selçuklu sultanı Tuğrul Bey’in 477/1055 yılındaki Bağdatseferiyle kurtulmuştur. Bu dönemde Abbâsî halifeleri siyasi ve idari yetkileriellerinden alınmış, sadece dini bir lider haline dönüşmüşlerdir.512-529/1118-1136 tarihleri arasında halifelik yapan Müsterşid Billah,Abbâsîlerin yaklaşık iki asırdır unuttukları dünyevi-siyasi hâkimiyetlerinicanlandırmak üzere girişimde bulunan ilk halifedir. Irak Selçuklu Devleti’ninkurulmasıyla ortaya çıkan siyasi zeminden istifade eden Halife Müsterşid,Selçukluların siyasi hâkimiyetinden kurtulmak için harekete geçmiştir. Selçuklumelikleri arasındaki bitmez tükenmez taht mücadelelerini kışkırtan Müsterşid,bu yolla Irak Selçuklu Devleti’ni zayıflatmayı amaçlamıştır. On sekiz yıllıkbir mücadelenin sonunda Irak’ın büyük bölümünü ele geçiren Müsterşid, siyasiotoritesini Selçuklu sultan ve meliklerine kabul ettirmeyi başarmıştır.

TheAbbâsîd Caliphate was saved from the domination of the Shiah Buwayhids Dynastywhich lasted a century, with the Baghdad expedition by the Seljukian sultan TughrilBeg in 477/1055. In this period, the Abbâsîd Caliphs were dispossessed of theirpolitical and administrative authority and were considered religious leadersonly. Al-Mustarshid Billah who remained a Caliph between 512-529 (1118-1136), wasthe first Abbâsîd Caliph boosting the Abbâsîd secular-political domination thathad been forgotten in the last two centuries. The Caliph Mustarshid who tookadvantage of the political basis that was resulted after the foundation of theIraqi Seljukian Empire, took action to get saved from the political dominationof the Seljukians. Mustarshid’s main strategy was to raise a tension related tothe endless throne struggles between the Seljukian Maliks in order to weaken theIraqi Seljukian Empire. After eighteen years of fighting, he captured most ofIraq and succeded to make the Seljukian Sultans and Maliks accept hisauthority.
Türkiye’de Enflasyon Faiz İlişkisi: Nedensellik Analizi
The Relation of Inflation and Interest In Turkey: Causality Analysis
Yazar: Baylan, Mustafa; Pazarcı, Pınar
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Turkey,Inflation,Interest Rate,VAR,Granger Causality ; Türkiye,Enflasyon,Faiz Oranı,VAR,Granger Nedensellik

Bu çalışmada, Türkiye’de enflasyon ve faiz ilişkisi VAR modeli çerçevesinde analiz edilmiştir. Analizde 2005:01-2018:03 dönemine ait aylık tüketici fiyat endeksi ve vadeli mevduat faiz oranı verileri kullanılmıştır. Döviz kuru enflasyonist eğilimleri açıklamada önemli değişkenler arasında yer aldığından analize bir diğer değişken olarak dâhil edilmiştir. Verilerin doğal logaritmaları alınarak logaritmik seriler oluşturulmuştur. Sonra serilerin birim kök analizleri KPSS Birim Kök Testi ile sınanmıştır. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin varlığı Johansen Eşbütünleşme Testi, nedensellik ilişkisi ise Granger Nedensellik Testi ile araştırılmıştır. Uygulanan bu testler sonucunda, serilerin birinci farkta durağan olduğu, eşbütünleşik oldukları ve de döviz kurundan enflasyona, enflasyondan faiz oranına doğru nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

In this study, in Turkey the relationship between inflation and interest  rate have been analyzed within the framework of VAR model. In the analysis, monthly data for the period 2005:01-2018:3 consumer price index and nominal deposit interest rate were used. Since exchange rate is one of the most important variables in explaining inflationary trends, it is included as another variable in the analysis. Logarithmic series were formed by taking natural logarithms of the data. Then, the expanded KPSS Unit Root Test was applied to ensure the stability of the series. Johansen cointegration test and Granger causality test were used to determine whether there was a long-term and casualty relationship between the variables. The results of applied these tests, it was determined that the series were stationary in the first difference, they were cointegrated and the causality relationship from exchange rate to inflation rate and from inflation rate to interest rates.
Türk Vergi Mevzuatı ve Türkiye Muhasebe Standartları Kapsamında Tarım Ürünlerinin Değerlemesinin Karşılaştırılması: Alabalık Yetiştiricilik Tesisinde Örnek Bir Uygulama
Türk Vergi Mevzuatı ve Türkiye Muhasebe Standartları Kapsamında Tarım Ürünlerinin Değerlemesinin Karşılaştırılması: Alabalık Yetiştiricilik Tesisinde Örnek Bir Uygulama
Yazar: Leskay, Melek Tan; Gönen, Seçkin
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Tarım Ürünleri,Tarımsal Faaliyet,Gerçeğe Uygun Değer,Tarihi Maliyet,Değerleme

Tarım ürünleri;büyüme, çürüme, ölme gibi birçok biyolojik etkiye açık durumdadır. Tarımsalürünlere has bu özellikler tarım işletmelerinde canlı varlık değerlemesinioldukça önemli duruma getirmektedir.Vergi UsulKanunu’na göre tarım ürünleri tarihi maliyet yöntemi ile değerlenmelidir.Türkiye Muhasebe Standartları’na göre ise tarım ürünlerinin değerlemesisırasında gerçeğe uygun değer yaklaşımı uygulanmalıdır. Tarım işletmelerininfinansal tabloları, kullandıkları değerleme yöntemine göre değişikliklergöstermektedir. Bu değişikler işletme üzerinde çıkar sahibi olan kişilerinkararlarına da doğrudan etki etmektedir.Bu çalışmada,bir alabalık yetiştiricilik tesisisin dönem sonu stoklarında yer alan canlıvarlıkları tarihi maliyet yöntemi ve gerçeğe uygun değer yaklaşımları iledeğerlenecek ve her bir değerleme sonucunda elde edilen finansal tablolarkarşılaştırılarak analiz edilecektir.

Tarım ürünleri;büyüme, çürüme, ölme gibi birçok biyolojik etkiye açık durumdadır. Tarımsalürünlere has bu özellikler tarım işletmelerinde canlı varlık değerlemesinioldukça önemli duruma getirmektedir.Vergi UsulKanunu’na göre tarım ürünleri tarihi maliyet yöntemi ile değerlenmelidir.Türkiye Muhasebe Standartları’na göre ise tarım ürünlerinin değerlemesisırasında gerçeğe uygun değer yaklaşımı uygulanmalıdır. Tarım işletmelerininfinansal tabloları, kullandıkları değerleme yöntemine göre değişikliklergöstermektedir. Bu değişikler işletme üzerinde çıkar sahibi olan kişilerinkararlarına da doğrudan etki etmektedir.Bu çalışmada,bir alabalık yetiştiricilik tesisisin dönem sonu stoklarında yer alan canlıvarlıkları tarihi maliyet yöntemi ve gerçeğe uygun değer yaklaşımları iledeğerlenecek ve her bir değerleme sonucunda elde edilen finansal tablolarkarşılaştırılarak analiz edilecektir.
CAMELS Değerlendirme Sistemiyle Bankaların Finansal Performanslarının TOPSİS Yöntemiyle Analizi
CAMELS Değerlendirme Sistemiyle Bankaların Finansal Performanslarının TOPSİS Yöntemiyle Analizi
Yazar: Kaygusuz, Öğr.gör. Mehmet; Ersoy, Öğr.gör. Behlül; Bozdoğan, Doç.dr. Tunga
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Banka,Finansal Performans,CAMELS,TOPSİS,Çok Kriterli Karar Verme

Bankalarekonomik hayatın en temel kurumlarından birisidir. Bankaların mali yapılarınındoğru ve güvenilir bir biçimde değerlendirilerek, elde edilen sonuçlarınsağlıklı bir biçimde ilgili bilgi kullanıcılara sunulması gerekmektedir.Çalışmada CAMELS değerlendirme sistemi bileşenleri kullanılarak bankalarınfinansal performanslarının TOPSIS yöntemiyle analizi yapılmaya çalışılmıştır.Bu çerçevede Türkiye’de faaliyet gösteren 10 bankanın, 10 yıllık verilerikullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda her bir bankanın bireysel finansalperformans değerleri bulunmuş ve bankalarının değerleri birbirleriyle karşılaştırılarakbaşarı sıralaması yapılmaya çalışılmıştır.

Bankalarekonomik hayatın en temel kurumlarından birisidir. Bankaların mali yapılarınındoğru ve güvenilir bir biçimde değerlendirilerek, elde edilen sonuçlarınsağlıklı bir biçimde ilgili bilgi kullanıcılara sunulması gerekmektedir.Çalışmada CAMELS değerlendirme sistemi bileşenleri kullanılarak bankalarınfinansal performanslarının TOPSIS yöntemiyle analizi yapılmaya çalışılmıştır.Bu çerçevede Türkiye’de faaliyet gösteren 10 bankanın, 10 yıllık verilerikullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda her bir bankanın bireysel finansalperformans değerleri bulunmuş ve bankalarının değerleri birbirleriyle karşılaştırılarakbaşarı sıralaması yapılmaya çalışılmıştır.
Alçakgönüllülük Ölçülebilir mi? Alçakgönüllülüğün Kavramsallaştırılması ve Ölçülmesinde Karşılaşılan Güçlükler
Can Humility Be Measured? Difficulties Faced in the Conceptualization and Measurement of Humility
Yazar: Temiz, Yunus Emre
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; Psychology of Religion,Positive Psychology,Humility,Conceptualization,Measurement ; Din Psikolojisi,Pozitif Psikoloji,Alçakgönüllülük,Kavramsallaştırma,Ölçme

Alçakgönüllülükyüzyıllardır dini ve felsefi gelenekler tarafından üzerinde durulan önemli birerdem olsa da bu erdeme yönelik ampirik ilginin başlangıcı pozitif psikolojiyaklaşımıyla birlikte olmuştur. Ancak alçakgönüllülüğü ele alan bilimselaraştırmalar bazı güçlüklerle karşılaşmışlardır. Bunlardan ilkialçakgönüllülüğün kavramsallaştırılması problemidir. Bir takım faktörlerdenötürü alçakgönüllülük tanımları bir çalışmadan diğerine değişkenlikgöstermiştir. Ancak yakın zamanda gerçekleştirilen çalışmalar alçakgönüllülüğün“benliğin tam bir şekildedeğerlendirilmesi, sadelik ve kişilerarası yönelimlilik” olmak üzere üç temelbileşeni üzerinde durmaktadır. Alçakgönüllülük araştırmalarında karşılaşılanikinci güçlük ise ölçüm problemidir. Ölçüm alanında alçakgönüllülük, doğasıitibarıyla öz bildirim ölçme yöntemlerine kolayca tabi olmayan bir yapıyasahiptir. Buna yapının değişken tanımları da eklenince alçakgönüllülüğüölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı uzun süre geliştirilememiştir.Alçakgönüllülüğü ölçen geçerli bir öz bildirim ölçeğini geliştirmedekarşılaşılan bir takım güçlüklerden ötürü araştırmacılar bu zor yapıyıdeğerlendirebilmek üzere öz-bildirim ölçeklerine karşı alternatif ve yenilikçiyaklaşımlar geliştirmişlerdir.

Although humility is an important virtue that has been emphasized byreligious and philosophical traditions for centuries, the beginning ofempirical interest in this virtue has been accompanied by a positive psychologyapproach. However, scientific researches dealing with humility have faced somedifficulties. The first of these problems is the problem of conceptualizinghumility. Due to a number of factors, the definitions of humility have variedfrom one study to another. However, recent studies have focused on three maincomponents of humility: “Accurate self-appraisal, modesty, andother-orientedness. The second difficulty faced in humility studies is themeasurement problem. In the field of measurement, humility has a structure thatis not easily subject to self-report measurement methods, by its nature. Addingto this the variable definitions of the structure, a valid and reliablemeasurement tool that can measure humility has not been developed in a longtime. Due to a number of difficulties faced in developing a valid self-reportscale that measures humility, the researchers have developed alternative andinnovative approaches against self-report scales to assess this difficultstructure.
1919 Paris Barış Konferansı’nda Türk Tezleri
Turkish Theses in Paris Peace Conference of 1919
Yazar: Yazıcı, Hanefi
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: International Relations ; Uluslararası İlişkiler ; Barış,Konferans,Paris,İstanbul Heyeti,Ankara Heyeti ; Peace,Conference,Paris,İstanbul Delegation,Ankara Delegation

Paris Barış Konferansı 1919 yılında barışın şartlarını belirlemek için toplanmıştır. Konferansta, galip ve mağlup devletlerin temsilcileri arasında oldukça şiddetli tartışmalar cereyan etmiştir. Aslında konferansı yönlendirenler Büyük Dörtlü olarak ifade edilen İngiltere Başbakanı David Lloyd George, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Woodrow Wilson, Fransa Başbakanı Georges Clemenceau ve İtalya Başbakanı Vittorio Emanuele Orlando idi ve genelde galip devletlerin taleplerini ön plana çıkarıyorlar ve savaş sonrası Almanların geleceğe yönelik planlarını durdurmayı hedefliyorlardı. Bu çalışma Paris Barış Konferansı’na davet edilen iki Türk heyetinin tezlerini incelemektedir. Konferansın üzerinden 100 yıl geçmesine rağmen günümüzde bu konferansın etkileri tarihçiler ve bilim insanları tarafından tartışılmaya devam etmektedir. İstanbul hükümeti adına barış konferanslarına katılan Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa, Ankara hükümetiyle birlikte hareket ederek milli mücadelenin kazanılmasında önemli bir rol oynamıştır.

The Paris Peace Conference convened in 1919 to negotiate the peace treaties. During the conference, the representatives of the allied and defeated central powers debated details about the terms of the peace. In fact, the British Prime Minister David Lloyd George, President of the United States Woodrow Wilson, French Prime Minister Georges Clemenceau, and Italian Prime Minister Vittorio Emanuele Orlando, who were known as the Big Four, dominated the proceedings and tried to prevent the German plans in the future. This study examines the theses of two Turkish delegations invited to the Paris Peace Conference. Although 100 years passed since the conference, the effects of this conference continue to be discussed by historians and scientists. Grand Vizier Ahmet Tevfik Pasha, who participated in peace conferences on behalf of the Istanbul government, played a key role for the national struggle by acting with the Ankara government.
İstanbul’daki Vakıf Üniversitelerinin Kuruluş Dönemlerine göre Etkinlik Analizi
The Efficiency Analysis of the Foundation Universities in İstanbul according to Establishment Periods.
Yazar: Orhan, Mehmet; Karakaya, Abdullah; Bektaş Uçar, Mukadder
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Data Envoloping Analysis (DEA),Efficiency,Activity,Foundation Universities,University Ranking by Academic Performance (URAP) ; Veri Zarflama Analizi (VZA),Verimlilik,Etkinlik,Vakıf Üniversiteleri,Akademik Değerlendirme Puanı (URAP)

Bu çalışmada Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemiyle İstanbul’da bulunan vakıf üniversitelerinin etkinliklerinin belirlenmesi, etkin olmayan üniversiteler için referans alabileceği referans kümesinin belirlenmesi ve kuruluş dönemlerine göre etkinlik düzeyleri arasında farklılık olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Literatür taraması sonrası üniversitelerin etkinlik analizinde kullanılan girdi ve çıktı değişkenleri belirlenmiştir. İstanbul’da bulunan 31 vakıf üniversitesinin etkinlik analizleri yapılmıştır. İstanbul’da bulunan vakıf üniversitelerinden önlisans ve lisans bölümlerinden mezuniyet sayısına göre 2 tanesinin etkin, lisansüstü programlardan mezuniyet sayısına göre 1 tanesinin etkin, akademik değerlendirme puanına göre 3 tanesinin etkin ve genel olarak 9 tanesinin etkin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, kuruluş dönemlerine göre İstanbul’da bulunan vakıf üniversitelerinin etkinlik düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.

In this study, by using the 2018 data, with Data Envelopment Analysis (DEA) method, it is aimed to measure the effectiveness of the foundation universities in Istanbul, to determine the reference clusters that inefficient universities can refer to, and to analyze whether the effectiveness of the foundation universities differs according to their establishment periods. After reviewing the literature, the input and output variables that were used in the university efficiency analysis were determined. The efficiency analysis of 31 foundation universities in İstanbul was made. For the foundation universities located in İstanbul, according to the number of associate and bachelor's degree graduates, 2 of them; according to the number of postgraduates, 1 of them; according to the academic evaluation points, 3 of them; and in general 9 of them were determined as efficient. Besides, it was observed that according to the establishment periods of the foundation universities in İstanbul there were no significant differences between their levels of efficiency.