Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki
The Relationship Between School Principals' Paternalistic Leadership Behaviors and Teachers' Job Satisfaction
Yazar: Sarı, Tayfur; Gündüz, Yüksel
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Öğretmen,yönetici,liderlik,paternalist lider,iş doyumu ; Teacher,manager,leadership,paternalist leader,job satisfaction

Okul yöneticilerinin paternalist liderlik davranışlarının, öğretmelerin iş doyumları üzerine etkisi yapılan araştırmalar ile tespit edilmiştir. Bu etkinin, yaşanılan çevre ve kültürle doğrudan ilişkisi görülmektedir. Paternalist liderliğe ulusal ölçekte bakıldığından farklılıklar olduğu görülmüştür. Bundan dolayı paternalist liderliğin öğretmelerin iş doyumu üzerindeki etkisi ulusal ve kültürel çerçevede değişiklik göstermektedir. Bu bağlamda yapılan araştırmanın amacı, yöneticilerin paternalist liderlik davranışları ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Sinop ilinin tamamında görev yapan 2517 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise evrenden tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 717 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada “Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları Ölçeği” ve “Minnesota İş Doyumu Ölçeği” olmak üzere iki ölçme aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, frekans, yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, t-testi, korelasyon ve regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Öğretmen algılarına göre yöneticilerin paternalist liderlik davranışları “orta” düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin iş doyum düzeyleri,  ortalamanın üstünde “memnun” biçiminde olmuştur. Öğretmenlerin, yöneticilerin paternalist liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile iş doyumu algıları arasında anlamlı ve pozitif yönde orta düzey bir ilişki bulunmuştur. Yöneticilerin paternalist liderlik davranışları arttıkça, öğretmenlerin iş doyum düzeyleri de artmaktadır. Diğer yandan yöneticilerin paternalist liderlik davranışları, öğretmenlerin iş doyumlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Genel olarak bakıldığında, öğretmenlerin iş doyumları üzerinde okul yöneticilerinin paternalist liderlik davranışlarının olumlu ve orta seviyede bir etkisinin olduğu görülmektedir.

The effect of school administrators' paternalistic leadership behaviors on teachers' job satisfaction is directly related to the environment and culture they live in. This effect varies in national and cultural context. In this context, the aim of the research is to determine the relationship between the paternalistic leadership behaviors of administrators and the job satisfaction of teachers. The universe of the research consists of 2517 teachers working in Sinop in the 2019-2020 academic year. The sample consisted of 717 teachers selected by random sampling from the universe. Relational screening model was used in the research. “Paternalistic Leadership Behaviors of School Principals Scale” and “Minnesota Job Satisfaction Scale” were used as scales. Frequency, percentile distribution, arithmetic mean, t-test, correlation and regression analysis techniques were used in the analysis of the data. According to the perceptions of the teachers, the paternalistic leadership behaviors of the administrators were found at the "moderate" level. Teachers' job satisfaction levels were above the average as "satisfied". A significant and positive relationship was found between teachers' perceptions of administrators' paternalistic leadership behaviors and their perceptions of job satisfaction. As the paternalistic leadership behaviors of the administrators increase, the job satisfaction levels of the teachers also increase. It was determined that the paternalistic leadership behaviors of the administrators were a significant predictor of the teachers' job satisfaction.