Mohsin Hamid’in Exit West Romanı Işığında Göçmen Yazını ve Çeviri
Migrant Writing and Translation: The Case of Mohsin Hamid’s Exit West in Turkish
Yazar: Erkazancı, Hilal
Dergi: Litera: Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Creative Arts and Writing ; Sanat ve Edebiyat ; migrant writing,translation,discourse,ethics,Mohsin Hamid ; Göçmen yazını,çeviri,söylem,Mohsin Hamid,Exist Wes

Göçmen yazını, göçmen deneyimleri üzerine oluşturulan ve gerçek yaşam anlatılarına alternatif bir düşünme ve ifade şekli sağlayan metinlerden oluşmaktadır; bu nedenle, göçmen yazınının çevirisinde (melez kimlikler, kararsızlık, sınır geçişleri ve dönüşüm gibi) içerik özellikleri ve (kod kaydırma, metafor ve anıştırma gibi) biçemsel özelliklerin aktarımı büyük bir önem kazanmıştır. Yazın metinleri sayesinde göçmen anlatılarına dair önemli bir farkındalık yaratıldığını vurgulayan bu çalışmada, göç deneyiminin duygusal ve psikolojik boyutlarını ortaya koyan iletişimsel ipuçlarınının çeviriye nasıl aktarıldığı mercek altına alınacaktır. Bu bağlamda, Mohsin Hamid’in (2017) Exit Westromanı ve romanın Türkçe çevirisi Batı Çıkışı (2019) incelenecektir. İnceleme, Teun van Dijk’ın (2005, 2018) göçmenler hakkındaki söylemleri konu aldığı çalışmasında kullandığı söylem stratejilerinin ışığında yürütülecektir. Göç bağlamında çeviri ediminin etik bir boyutunun olduğu uzun zamandır dile getirilen bir konu olsa da göçmen temsilinde yazın çevirisinin önemine de ayrı bir vurgu yapmak gerekir. Başka bir deyişle, göçmen anlatılarını medya ve toplum çevirmenliği kapsamında çeviren yazılı ve sözlü çevirmenler gibi, göçmen yazını çevirmenleri de etik bir sorumluluğa sahiptir. Bunun nedeni, yazın çevirisinde kullanılan söylem stratejilerinin göçmenlere özel bir ses kazandırması ve toplumdaki farkındalık düzeyini söylem yoluyla artırmasıdır. Bu farkındalığın mevcut olmadığı durumlarda göçmenler çoğu zaman suskun ve marjinal ‘ötekiler’ olarak ön plana çıkmaktadır. Çalışmanın sonunda, etik bir değer olarak farkındalık yaratmada başvurulan çeviri ediminin önemi ortaya konulmuştur.

Migrant writing is based on textual productions that offer an alternative mode of reflection and expression of the migrant experience. Hence, the translation of migrant writing has significant implications for the representational politics that are closely related to the thematic features (e.g. hybrid identities, ambivalence, border-crossings, and metamorphoses) and stylistic features (e.g. codeswitching, metaphors, and allusions). Arguing that literature plays a key role in enabling readers to make better sense of migrants’ life narratives, this paper seeks to shed light on how literary translation may transfer communicative complexities, unravelling the emotional and psychological aspects of the migrant experience that manifests itself in literary texts. In this context, the study will focus on Mohsin Hamid’s (2017) Exit West and its Turkish translation Batı Çıkışı (2019). The analysis of the source and target texts will be carried out in light of the discursive strategies listed by Teun van Dijk (2005, 2018) in his study of various discourses on migrancy. Ultimately, this paper emphasises that even though the idea of translation as an ethical act is not new in the context of migration, reconsidering the ethical significance of creating awareness through literary translation is significant. The study hence places special emphasis on the recreation of the discursive strategies in fictional accounts in order to (re)present migrants who might otherwise become silent and mute.