CBS ve Hava Kalitesi Verileri Kullanılarak Marmara Bölgesinin Kış Sezonunda Hava Kalitesinin Değerlendirilmesi
Assessment of Winter Season Air Quality in the Marmara Region Using GIS and Air Quality Data
Yazar: Demirarslan, Kazım Onur; Akıncı, Halil
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 4 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; CBS,Hava Kalitesi,Marmara Bölgesi,PM10,SO2 ; GIS,Air Quality,Marmara Region,PM10,SO2

Türkiye'nin7 coğrafi bölgesinden biri olan Marmara Bölgesi, Avrupa ve Asya’yı birbirinebağlayan köprü görevi görmektedir. Bölge, yaklaşık olarak 67 bin km2’likbir yüzölçümüne sahiptir. Demografik olarak ele alındığında ise nüfusunun 24milyon olduğu görülmektedir. Bu yoğunluk, bölgenin Türkiye'nin önemli sanayi,toptan ve perakende ticaret, uzmanlaşmış tarım ve turizm bölgesi olmasındankaynaklanmaktadır. İstihdam olanakları nedeniyle bölgede kentleşme oranı artmıştır.Kentleşme ise beraberinde atık su, katı atık ve hava kirliliği gibi önemliçevre sorunlarını getirmiştir. Hava kirliliği ise bölgede kendini hissettirenönemli çevre sorunlarından bir tanesidir. Özellikle yoğun sanayi, trafik veyerleşimin olduğu alanlarda hava kirliliği artan oranlarda görülmektedir. Buçalışmada, Marmara Bölgesi’nin 2015-2016 yılları kış sezonu (1 Ekim-31 Mart)hava kalitesi SO2 ve PM10 bakımından incelenmiştir. Çalışma zamanına aitveriler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlı Hava Kalitesi İzlemeİstasyonları web sitesinden temin edilmiştir. Bu verilerin hava kalitesiüzerindeki etkileri ve dağılımları, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıylaüretilen dağılım haritalarıyla incelenmiştir. Kirletici verilerikarşılaştırılmış ve bölgede hava kalitesi düşük olan iller belirlenmiştir.Çalışmada elde edilen kış sezonu ortalamaları 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılıHava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği'nde bulunan Kış SezonuLimit Değerleri ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara bakıldığında SO2kirleticisi için en yüksek konsantrasyona sahip ilin 2015 ve 2016 yıllarındaEdirne olduğu belirlenmiştir. PM10 incelendiğinde ise 2015 ve 2016 yıllarındaBursa’nın en yüksek konsantrasyona sahip il olduğu görülmüştür.

Marmara Region, one of the 7 geographicalregions of Turkey, serves as a bridge connecting Europe and Asia. It has asurface area of approximately 67 thousand km2. When considered as apopulation, it’s determined that there’re approximately 24 million in total.The reason for this density is that the region is a major industrial,commercial, agricultural, tourism region of Turkey. The urbanization rate in the region hasincreased due to employment opportunities. Consequently, there are significant environmental problems likeurbanization, wastewater, solid waste and air pollution in the region. Airpollution is one of the environmental problems that makes itself felt in theregion. Especially air pollution is seen at increasing rates in areas wherethere are intensive industry, traffic and settlement. In this study, airquality parameters of SO2 and PM10 in Marmara region during thewinter season of 2015-2016 (1 October-31 March) was examined. The effects anddistributions of these data on air quality have been examined with distributionmaps generated by Geographic Information Systems. The data of pollutants werecompared statistically and cities with low air quality were identified. Theaverage pollution values for the winter season obtained in this study wascompared with the Winter Season Limit Values in the Air Quality Assessment andManagement Regulation No. 26898 dated 06.06.2008. According to the statisticalresults, the province with the highest concentration for SO2pollutant was Edirne in 2015 and 2016. When the PM10 value was examined, Bursa hadthe highest concentration in 2015 and 2016.