Yâsin Sûresi 36/6. Âyetin Kur’an Bütünlüğünde Anlaşılması Meselesi: Hz. Peygamber’in Gönderildiği Kavmin Ataları Uyarılmadı Mı?
مسألة فهم آية سورة يس 36/6 في مجموع القرآن: هل كان آباء القوم الذين بعث إليهم النبي صلى الله عليه وسلم منذرين؟
Yazar: Çelik, Ersin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Tafsir ; Tefsir ; تفسير,مأل,مشكل,الانذار,سورة يس 36/6 ; Tefsir,Meâl,Müşkil,İnzâr,Fetret,Yâsin 36/6 ; Tafsīr,Meāl,Mushkil,Inzār,Sūrat Yā Sīn 36/6

Kur’ân-ı Kerim’de bazı konularda ilk bakışta çelişkili gibi görünen âyet grupları yer almaktadır. Bu bağlamda Kur’an’da yer alan şu üç grup âyet de uzlaştırılması gereken âyetlerdendir. Bunlardan birinci grup âyette, her ümmete bir resul ve uyarıcı gönderildiği, uyarıcı gönderilmeyen hiçbir memleketin helak edilmediği belirtmektedir. İkinci grup âyette ise Hz. Peygamber’in daha önce uyarılmayan bir kavmi uyarmak üzere gönderildiği açıklanmaktadır. İkinci grup âyetler içerisinde değerlendirilebilecek olan ve Hz. Peygamber’in ataları uyarılmayan bir kavmi inzâr için gönderildiğini belirten Yâsin 36/6. âyet bunlar içerisinde en çok dikkat çekilen âyet konumundadır. Zira Hz. Peygamber’den önce Araplara peygamber gönderildiği bilinmektedir. Üçüncü grup ise Mekke müşriklerinin daha önce de kendilerine ve atalarına yeniden dirilmeyle ilgili Hz. Peygamber’in ikazlarına benzer uyarıların yapıldığına dair sözlerini aktaran âyetlerdir. Tüm bu âyetlerin geçmişten günümüze nasıl izah edildiği ilgi çekici olmakla birlikte özellikle burada Yâsin 36/6. âyetin kilit noktada olduğu görülmektedir. Nitekim klasik dönemden itibaren bu âyetin tefsirinde “ataları uyarılmayan” anlamının yanında alternatif olarak “ataları da uyarılan” şeklinde tam aksi bir anlam daha verilmektedir. Modern dönemde bazı meallerde de bu ikinci anlam tercih edilmektedir. Bu çalışmada, Hz. Peygamber’in “ataları uyarılmayan bir topluma” gönderildiğini belirten Yâsin 36/6 ile “kendileri uyarılmayan topluma” gönderildiğini belirten el-Kasas 28/46 ve es-Secde 32/3 gibi âyetlerin aynı anlamda anlaşılması gerektiği savunulmaktadır. Bu anlamın hem Yâsin 36/6. âyetin bağlamına hem de Hz. İbrahim ve İsmail’den itibaren uyarıcı gelmeden geçen uzun bir süreye işaret etmesinin daha doğru olduğu vurgulanmaktadır. Öte yandan çalışmada, bu üç grup âyetin uzlaştırılmasına dair klasik ve çağdaş dönem tefsirlerdeki görüşler değerlendirilmekte ve söz konusu âyetlerin nasıl tercüme edildiği belli başlı mealler üzerinden incelenmektedir.

حقيقة أن بعض الآيات في القرآن يفترض أنها متناقضة مع بعض الآيات الأخرى قد مهدت الطريق لتطوير التخصصات والنظريات المختلفة. وفي هذا السياق، هناك آيات كثيرة في القرآن تفيد أنه بعث في كل أمة رسول ونذير، وأنه لم يهلك بلد إلا وأرسل إليه ناظر. وجاء في كثير من الآيات أن النبي بعث لينذر قوماً لم يُنذروا من قبل. وبالتوازي مع هذا نرى في الآية سورة يس 36/6 أن النبي كلف بإنذار قوم لم يُنذر آباؤهم. ومن ناحية أخرى، هناك آيات تفيد بأن تحذيرات مماثلة قد سبقت لمشركي مكة وأسلافهم. على الرغم من أنه من المثير للاهتمام كيفية شرح كل هذه الآيات من الماضي إلى الحاضر، إلا أنه من الواضح أن آية سورة يس 36/6 تقع في النقطة الرئيسية هنا. والواقع أنه منذ العصر الكلاسيكي، ورد في تفسير هذه الآية معنيان مختلفان، إذ "أنذر آباؤهم" بديلا، بالإضافة إلى تفسير "وما أنذر آباؤهم". وفي العصر الحديث ترك في بعض المعاني معنى " الذين لم يُنذر آباؤهم " ورجح معنى " الذين أنذر آباؤهم أيضا ". ويقال في هذه الدراسة آيات مثل سورة يس 36/6 التي جاء فيها أن النبي بعث إلى "مجتمع لم يُنذر آباؤه"، وسورة القصص 29/46 وسورة السجدة 32. /3، التي تنص على أنه أُرسل إلى "مجتمع لم يتم تحذير أسلافه"، تم فهمها في نفس السياق طوال العملية التاريخية. ونؤكد أنه الأدق أن هذا المعنى يشير إلى سياق الآية المعنية والفترة الطويلة التي مرت دون إنذار من إبراهيم (إبراهيم) وإسماعيل (إسماعيل).