Sosyal İlişkiler Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özellikleri
Development and Psychometric Properties of the Social Relationship Scale
Yazar: Köse, Mehmet Fatih; Öztürk, Mehmet Ata; Acar, Ayşegül
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 42 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Social relationship,Family Relationship,Friendship,Kinship,Neighborhood Relations ; Sosyal ilişkiler,Aile İlişkileri,Arkadaşlık İlişkileri,Akrabalık/Komşuluk İlişkileri

Bu araştırma, bireyin sosyal ilişkilerinin kapsamını ve yakınlığını bütüncül olarak değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Kişilerarası ilişkiler ya da sosyal ilişkiler alanyazınında yoğun olarak ilişki tarzlarına ve unsurlarına odaklanan çalışmaların öne çıktığı görülmektedir. Sosyal ilişkilerin ölçümünde ise aile, arkadaşlık, okul ilişkileri gibi özel ve dar alanlara odaklı ölçek çalışmaları dikkat çekmektedir. Dolayısıyla sosyal ilişkilerin kapsamının ve yakınlığının tüm kişisel ve sosyal ilişki alanlarını içerecek bütüncül bir modelle değerlendirilmesine yönelik bir ölçek çalışmasının alanyazına önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Buna göre araştırma bir ölçek geliştirme çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 973 üniversite öğrencisi ve 1158 25-29 yaş arası genç oluşturmuştur. Ölçeğin yapısal özelliklerini değerlendirmek üzere açımlayıcı (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. AFA sonuçları, sosyal ilişkilerin; aile, akraba/komşu ve arkadaş ilişkileri olmak üzere üç temel boyutta değerlendirilebileceğini göstermektedir. DFA sonuçları ise üç faktörlü yapının hem üniversite öğrencileri grubu için [x2/sd=5.02; RMSEA=.06; GFI=.97; CFI=.95; NFI=.94], hem de 25-29 yaş grubundaki gençler için [x2/sd=5.09; RMSEA=.06; GFI=.98; CFI=.97; NFI=.96] kabul edilebilir bir model uyumu gösterdiğini ortaya koymaktadır. İç tutarlılık katsayıları ölçeğin tümü için .79, alt boyutlar için sırası ile .73, .74 ve .67 bulunmuştur.

This study seeks to develop a valid, reliable metric for holistically measuring the scope and depth of interpersonal social relations. Several studies are found in the literature to have focused on interpersonal and social relations and the components making up these relations. Because numerous scales are encountered focusing mainly on the private sphere such as relationships between friends and family members and on closed environments such as relationship that occur in school, an excellent contribution to the literature would be a study that seeks to develop a scale able to holistically evaluate the scope and depth of social relations that takes into account all personal and social spheres. The research group consists of 973 university students and 1,158 young adults aged 25–29. We conducted both exploratory factor analyses (EFA) and confirmatory factor analyses (CFA) to determine the scale’s structural properties. The EFA results reveal social relations to be evaluable under three subdimensions (i.e., family, kinship/neighborhood relations, and friendship). The CFA confirmed the scale to be composed of three factors and to have acceptable fit for use with both university students (x2/df = 5.02; RMSEA = .06; GFI = .97; CFI = .95; NFI = .94) and young adults aged 25–29 (x2/df = 5.09; RMSEA = .06; GFI = .98; CFI = .97; NFI = .96). Internal consistency values were found to be .79 for the entire scale and .73, .74, and .67 for the respective subdimensions. The study’s results provide robust evidence that the Social Relations Scale is a valid and reliable scale for measuring the scope and depth of the social relations university students and young adults build.