Freudyen ve Jungiyen Yaklaşımlarla Anne Olgusu
Freudyen ve Jungiyen Yaklaşımlarla Anne Olgusu
Yazar: Korucu, Ayşe Arzu
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 23 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Annelik,Sigmund Freud,Carl G. Jung,Jacques Lacan

İnsanlığınbaşlangıcından bu yana, ataerkil toplum düzeninin etkisiyle kadının geçirdiğideğişim süreçleri, çağlar boyunca ona birçok olumsuz özellik atfederken,değişmeyen tek ve en kutsal özelliği annelik olmuştur. Anneliğin kutsiyeti vesaflığı, hemen her dönemde kadına ayrıcalıklı ve saygın bir konum bahşetmiştir.Anne olgusunun insan hayatında ve ruhsal alanda yarattığı etkileri, ondokuzuncu yüzyıl sonlarında Sigmund Freud’un kuruculuğunu yaptığı psikanaliz,yirminci yüzyıl başlarında ise Carl Gustav Jung’un temelini attığı analitikpsikoloji derinlemesine inceler ve birbirinden farklı kuram ve bulgular ortayakoyar. Freud’un, ortaya koyduğu Oedipus ve iğdiş kompleksi kuramlarıylaanneliğe yaklaşımı o dönemde dünya çapında sansasyonel etkiler yaratır. Freudsonrası bir psikanalist olan Jacques Lacan ise, insanlaştırıcı kastrasyon(iğdiş) kuramıyla bu yaklaşımı biraz daha kabul edilebilir bir şekle sokar. Öteyandan Erich Fromm, diğer bir psikanalist, Freud’un Oedipus kompleksi kuramını,erkekteki doğurganlık kıskançlığına dair kuramıyla çürütmeye çalışır. Jung’unyaklaşımı, hepsinden farklı bir şekilde, annenin ruhsal alanda hâkim olan gizilgüçleriyle ilgilidir; anne arketipinin ve anne kompleksinin insan psikolojisinive hayatını başından sonuna nasıl derinden etkilediğini ve değiştirdiğiniinceler. Çalışmamızın en önemli bulgusu ise hemen hepsinin tek bir ortaknoktada buluştuğudur: anneyle kurulan sağlıklı ya da sağlıksız bir etkileşim,insanın yaşamındaki kritik süreçlerin, kişilikteki güçlü ya da zayıf yönlerinve daha da önemlisi ruhsal alanda silinmez izler bırakan deneyimlerin temelinihazırlar.  

İnsanlığınbaşlangıcından bu yana, ataerkil toplum düzeninin etkisiyle kadının geçirdiğideğişim süreçleri, çağlar boyunca ona birçok olumsuz özellik atfederken,değişmeyen tek ve en kutsal özelliği annelik olmuştur. Anneliğin kutsiyeti vesaflığı, hemen her dönemde kadına ayrıcalıklı ve saygın bir konum bahşetmiştir.Anne olgusunun insan hayatında ve ruhsal alanda yarattığı etkileri, ondokuzuncu yüzyıl sonlarında Sigmund Freud’un kuruculuğunu yaptığı psikanaliz,yirminci yüzyıl başlarında ise Carl Gustav Jung’un temelini attığı analitikpsikoloji derinlemesine inceler ve birbirinden farklı kuram ve bulgular ortayakoyar. Freud’un, ortaya koyduğu Oedipus ve iğdiş kompleksi kuramlarıylaanneliğe yaklaşımı o dönemde dünya çapında sansasyonel etkiler yaratır. Freudsonrası bir psikanalist olan Jacques Lacan ise, insanlaştırıcı kastrasyon(iğdiş) kuramıyla bu yaklaşımı biraz daha kabul edilebilir bir şekle sokar. Öteyandan Erich Fromm, diğer bir psikanalist, Freud’un Oedipus kompleksi kuramını,erkekteki doğurganlık kıskançlığına dair kuramıyla çürütmeye çalışır. Jung’unyaklaşımı, hepsinden farklı bir şekilde, annenin ruhsal alanda hâkim olan gizilgüçleriyle ilgilidir; anne arketipinin ve anne kompleksinin insan psikolojisinive hayatını başından sonuna nasıl derinden etkilediğini ve değiştirdiğiniinceler. Çalışmamızın en önemli bulgusu ise hemen hepsinin tek bir ortaknoktada buluştuğudur: anneyle kurulan sağlıklı ya da sağlıksız bir etkileşim,insanın yaşamındaki kritik süreçlerin, kişilikteki güçlü ya da zayıf yönlerinve daha da önemlisi ruhsal alanda silinmez izler bırakan deneyimlerin temelinihazırlar.