Mikro Teoriler Bağlamında Çift Gelirli Ailelerde Hane İçi İş Bölümü
Division of Household Labor of Dual-Earner Families in the Context of Micro Theories
Yazar: Ünalan Turan, Sümeyra
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Division of Household Labor,The Time-Availability Theory,The Relative Resources Theory,Gender,Religion ; Hane İçi İş Bölümü,Zaman-Uygunluk Teorisi,Göreli Kaynaklar Teorisi,Toplumsal Cinsiyet,Din

Kadınların çalışma hayatına katılması toplumsal bir gerçeklik hâline gelmiş olmasına rağmen erkeklerin hanedeki sorumluluklara katılım düzeyi, kadınların istihdam oranının çok altında kalmıştır. Yapılan birçok çalışmada ev işinin neden hâlâ kadın işi olarak kaldığına zaman-uygunluk, kaynaklar ve toplumsal cinsiyet teorileri gibi mikro sosyolojik perspektiflerden cevaplar verilmeye çalışılmıştır. Fenomenoloji desenine uygun olarak yürütülen bu çalışmada da eşlerin hanedeki sorumluluk paylaşımı mikro teoriler çerçevesinde ele alınmıştır. Katılımcılar amaçlı örnekleme tekniği ile seçilmiş ve bu doğrultuda çalışma grubu yükseköğrenim görmüş, çalışan, 0-6 yaş çocuğa sahip, evli, dindar çiftlerden oluşturulmuştur. Veri toplama araçları olarak derinlemesine görüşme, gözlem ve araştırma günlüğü kullanılmıştır. Çalışmada ev idaresi, karar mekanizması, ev işleri ve çocuk bakımının yanı sıra hane sorumluluklarının duygusal ve zihinsel emek boyutunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma neticesinde kadın katılımcıların ev idaresi ve karar mekanizmasında annelerine göre çok daha etkin bir konuma geldiği; erkeklerin ise babalarına kıyasla güç kaybına uğradığı tespit edilmiştir. Ev işi sorumluluklarının çekirdeğini oluşturan kadınsı işleri büyük ölçüde kadınların üstlenmeye devam ettiği ve kadınların sorumluluklarının ev dışındaki işleri kapsayacak şekilde genişlediği görülmüştür. Çocuk bakımı ve eğitiminde ayrıntılı, zaman alıcı, emek-yoğun ve pedagojik bilgi gerektiren işleri kadınlar üstlenmiş; eşlerinin direktifleri doğrultusunda çocuk bakımına katılan erkekler ise babalarına nazaran katılımcı bir babalık sergilemişlerdir. Haneye ait işlerin tamamında araştırma, planlama ve kontrole dayalı detay işleri içeren zihinsel ve duygusal emek gerektiren sorumlulukları kadınların üstlendiği tespit edilmiştir. Katılımcı çiftler özelinde zaman-uygunluk faktörü zorunlu durumlarda etkili olurken kaynaklar, kadınların özellikle karar mekanizmasında güçlerinin artmasını sağlamış; sorumluluk paylaşımını en çok etkileyen ise toplumsal cinsiyet faktörü olmuştur.

Although women's entry into working life has become a social reality, the level of participation of men to the responsibilities in household chores has fallen far below the employment rates of women. Many previous studies tried to find answers to the question of household chores still being considered as a women’s job from micro-sociological perspectives such as the time-availability, resources and gender theories. In this study conducted in accordance with the phenomenology design, the sharing of responsibilities of the spouses in the household was discussed within the framework of micro theories. Participants were selected with purposeful sampling technique and in this direction, the study group was composed of married, religious couples with higher education, working, with 0-6 years-old children. In-depth interview, observation and research diary were used as data collection tools. In the study, it was aimed to reveal the emotional and mental labor dimensions of household responsibilities as well as home management, decision-making mechanism, household chores, and childcare. As a result of the study, it was found that female participants are in a much more effective position in home management and decision-making compared with their mothers; and men have lost power compared with their fathers. It was seen that feminine jobs that made up the core of household chores’ responsibilities continued to be undertaken by women, and women’s responsibilities have been expanded to cover outside household chores. Women undertook the detailed, time-consuming, labor-intensive, and works that required pedagogical knowledge in childcare and education; and the men who participated in childcare in line with the instructions of their spouses showed a participating parenting attitude when compared to their fathers. It was also found that women undertook responsibilities that required mental and emotional labor, research, planning and control-based details in all household chores. While the time- availability factor was effective in mandatory cases, especially for the participating couples, resources increased the power of women, especially in decision-making; and the most influential factor on responsibility sharing was the gender factor.