PROFESÖRLERİN ÖĞRETİM ÜYESİ YETİŞTİRME SÜRECİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ
PROFESÖRLERİN ÖĞRETİM ÜYESİ YETİŞTİRME SÜRECİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ
Yazar: Aksu, Mualla; Apaydın, Çiğdem; Kasalak, Gamze
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 88, 2021
Anahtar kelimeler: Profesör,Öğretim Üyesi Yetiştirme,Lisansüstü Eğitim,AkademikYaşam,Akademik Kariyer.

Profesörlerin öğretim üyesi yetiştirme sürecine ilişkin görüşlerini ortaya koymayı amaçlayan bu nitel araştırma, bütüncül tek durum deseniyle yürütülmüştür. Kolay ulaşılabilirve ölçüt örnekleme yöntemleriyle bir devlet üniversitesinin farklı akademik birimlerindegörev yapan profesör doktor unvanlı 22 gönüllü öğretim üyesi, bu araştırmanın çalışmagrubunu oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış bir görüşme formu üzerinde yüz yüze yapılanbireysel görüşmelerle toplanan veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmasonucunda, profesörlerin lisansüstü eğitim yapma kararlarında öğretim üyesinin teşviki,kişisel özelliklerinin uygunluğu, öğretim üyesi olma istekleri, yüksek düzeydeki akademikperformansları, bürokratik çalışma ortamından duydukları rahatsızlık, arkadaş etkisive ülkenin siyasal durumunun etkili olduğu ortaya konmuştur. Katılımcılar, lisansüstüeğitim hedeflerine ulaşmak için sınavlara katılmış, yurtdışında lisansüstü eğitim almış,dil kursuna gitmiş, ders çalışmaya çok zaman ayırmış ve/veya burs alma girişimlerindebulunmuştur. Geçmişteki lisansüstü eğitime geçiş süreci konusunda adayların yüz yüzeilişkilerle tanınması, idealist adayların lisansüstü eğitime yönelmesi ve adayın lisansüstüeğitim yapmaya lisans sürecinde karar vermesi olumlu; jüri üyelerinin tanıdığı öğrencisinitercih etmesi ise olumsuz olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılar, öğretim üyeliği sürecinde yönetimsel baskılar, araştırma için altyapı/teknik donanım yetersizliklerinin yanısıra kadro sıkıntıları ile karşılaşmışlardır. Lisansüstü eğitimden öğretim üyeliğine geçişkonusunda, doktora mezunlarının üniversitelerde istihdam edilememesi ve başarılı akademisyen adaylarının üniversitede tutulamaması gibi olumsuzluklara vurgu yapılmıştır.Son olarak, günümüzdeki öğretim üyesi yetiştirme sürecinde karşılaşılan engeller akademik, ekonomik, yönetimsel ve yaşamsal engeller bağlamında değerlendirilmiştir.

Profesörlerin öğretim üyesi yetiştirme sürecine ilişkin görüşlerini ortaya koymayı amaçlayan bu nitel araştırma, bütüncül tek durum deseniyle yürütülmüştür. Kolay ulaşılabilirve ölçüt örnekleme yöntemleriyle bir devlet üniversitesinin farklı akademik birimlerindegörev yapan profesör doktor unvanlı 22 gönüllü öğretim üyesi, bu araştırmanın çalışmagrubunu oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış bir görüşme formu üzerinde yüz yüze yapılanbireysel görüşmelerle toplanan veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmasonucunda, profesörlerin lisansüstü eğitim yapma kararlarında öğretim üyesinin teşviki,kişisel özelliklerinin uygunluğu, öğretim üyesi olma istekleri, yüksek düzeydeki akademikperformansları, bürokratik çalışma ortamından duydukları rahatsızlık, arkadaş etkisive ülkenin siyasal durumunun etkili olduğu ortaya konmuştur. Katılımcılar, lisansüstüeğitim hedeflerine ulaşmak için sınavlara katılmış, yurtdışında lisansüstü eğitim almış,dil kursuna gitmiş, ders çalışmaya çok zaman ayırmış ve/veya burs alma girişimlerindebulunmuştur. Geçmişteki lisansüstü eğitime geçiş süreci konusunda adayların yüz yüzeilişkilerle tanınması, idealist adayların lisansüstü eğitime yönelmesi ve adayın lisansüstüeğitim yapmaya lisans sürecinde karar vermesi olumlu; jüri üyelerinin tanıdığı öğrencisinitercih etmesi ise olumsuz olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılar, öğretim üyeliği sürecinde yönetimsel baskılar, araştırma için altyapı/teknik donanım yetersizliklerinin yanısıra kadro sıkıntıları ile karşılaşmışlardır. Lisansüstü eğitimden öğretim üyeliğine geçişkonusunda, doktora mezunlarının üniversitelerde istihdam edilememesi ve başarılı akademisyen adaylarının üniversitede tutulamaması gibi olumsuzluklara vurgu yapılmıştır.Son olarak, günümüzdeki öğretim üyesi yetiştirme sürecinde karşılaşılan engeller akademik, ekonomik, yönetimsel ve yaşamsal engeller bağlamında değerlendirilmiştir.