İstanbul Kapalıçarşı’nın Sokakları ve Kapıları Üzerine Bir İnceleme
A Review of the Streets and Gates of İstanbul Grand Bazaar
Yazar: Dilaveroğlu, İnci; Pilehvarian (kara), Nuran
Dergi: Art-Sanat No. 17, 2021
Anahtar kelimeler: İstanbul Grand Bazaar,İstanbul Grand Bazaar Monumental Gates,İstanbul Grand Bazaar Streets,Grand Bazaar Beyazıt Gate,Grand Bazaar Nur-u Osmaniye Gate ; İstanbul Kapalıçarşı,Kapalıçarşı Anıtsal Kapılar,Kapalıçarşı Sokaklar,Beyazıt Kapısı,Nur-u Osmaniye Kapısı

İstanbul Kapalıçarşı’nın mekânsal gelişiminin vazgeçilmez bir parçası olan kapılar ve sokaklarından bahsedilmesi hedeflenen bu makalede, geçmişten günümüze genel bir analizin yanı sıra konum, malzeme, ölçü detaylarına da yer verilerek Kapalıçarşı’nın “kapalı” kimliğinin esas hak sahipleri olan yapıtaşlarına dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Yüzyıllar boyunca yangın, deprem gibi çeşitli afetlere karşı direnerek çok sayıda tadilat ve değişimle günümüze ulaşan Kapalıçarşı, Koruma Bölge Kurul kararı ile günümüz ihtiyaçlarına da cevap vermek adına ve zaman içerisinde oluşan bir kısım kaçak bölümlerden arınıp bir kısım yerleşmiş değişikliklerin de plana işlenebilmesi amacıyla yeni ve kapsamlı bir restorasyon sürecine girmiş, geçtiğimiz yıllarda ilçe belediyesi tarafından bölgede bir avan proje çalışması gerçekleştirilmiş ve bu proje kapsamında 2010 yılında çeşitli analizler ve raporlamalar yapılmıştır. Avan Proje süreci hukuki nedenlerle bir süre sekteye uğramışsa da 2021 yılı sonu itibari ile yenileme çalışmaları hızla sürdürülmektedir. Bu makalede Kapalıçarşı’yı parçası olduğu ticarî bölgeden ayrıştırarak onun ayrıcalıklı bir yapı olmasını sağlayan kapıları ve üstü örtülü sokakları hakkında yapılmış analizlere, yerinde incelemeler neticesi ortaya çıkan ölçümlere ve tanımlamalara değinilmiş, son restorasyon öncesine ait fotoğraflara yer verilmiştir.

In this article, which is aimed to mention the gates and streets that are indispensable parts of the spatial development of the Istanbul Grand Bazaar, it is aimed to draw attention to the actual elements that are the main beneficiaries of the “closed” identity of the Grand Bazaar by including location, material and measurement details as well as a general analysis from the past to the present. The Grand Bazaar has resisted various disasters such as fire and earthquakes for centuries and reached the present day with many renovations and changes. With the decision of the Conservation Regional Board, it has entered into a new and comprehensive restoration proces to respond to today’s needs and to be freed from some illegal parts. After this restoration process, some settled changes will be included in the plan. In recent years, a preliminary project study was carried out by the district municipality in the region and various analyzes and reports were made in 2010 within the scope of this project. Although the Preliminary Project process was interrupted for a while due to legal reasons, as of the end of 2021, the renovation works are continuing rapidly. In this article, the analysis of the gates and covered streets that separates the Grand Bazaar from the commercial area it is in and that makes it a privileged structure, are mentioned. In addition, measurements and definitions that emerged as a result of on-site investigations and photographs taken before the last restoration are also included.