hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hegel’de Kavramsal Olarak Sonsuz’un Kendi Olma Sürecinin Ana Hatları Üzerine
On the Outlines of the Conceptual Process of Being Itself of the Infinite in Hegel
Yazar: Demircan, Baver
Dergi: Felsefe Arkivi No. 37, 2012
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Hegel,Kant,kavram,sonsuz kavramı,yargı,tasım,ide,sonlu,sonsuz,mutlak,müdrike,akıl,varlık (sein),öz,belirli varlık (dasein),tümel,tikel,tekil,özdeşlik,edimsellik,koşullu,koşulsuz,kendi (selbst),kendinde (an sich),gerçeklik,nitelik,sınır,başkası-için-varlık (sein-für-anderes) ; Hegel,Kant,concept,concept of infinite,judgment,syllogism,idea,finite,infinite,absolute,understanding,reason,being (sein),essence,determinate being (dasein),universal,particular,singular,identity,actuality,conditioned,unconditioned,self,in itself,reality,quality,limit,being-for-another (sein-für-anderes)

Bu makalede, Hegel Felsefesi’nin temel sorunlarından biriolan, sonlu ile sonsuzun uzlaşıp uzlaşmadığı; eğer uzlaşıyorlarsa, bu uzlaşımınne tür bir uzlaşım olduğu ve bu uzlaşımın yapısı ele alınmaktadır. Sonluylasonsuzun uzlaşıp uzlaşmayacağı sorusu, kendisinde üç temel soruyu barındırır:Sonsuz nedir? Sonlu nedir? Sonsuz ve sonlu arasında bir ilişki varsa, bu ilişkinedir ve nasıl kurulur? Hegelci felsefede, kavramsal olarak, bu sorularınincelenmesini ve sonsuzun ne olduğunu ortaya koymayı mümkün kılan, Hegelcidüşünceye ait bir terim olarak Kavram’dır. Bu makalede, Hegelci düşüncedeKavram’ın ne olduğu ifade edilerek, sonsuz kavramının ne olduğu ortayakonulmakta ve kavramsal olarak sonlu ile sonsuzun uzlaşıp uzlaşmama sorununa,Hegel’in getirdiği çözüm açıklanmaktadır. En son olarak da, Hegel’in getirdiğiçözümün temel varsayımı ortaya konulmaktadır.

In thisarticle, the question whether the finite reconciles with the infinite, which isone of the basic problems of the Hegelian philosophy, and if there exists sucha reconciliation the question of the particular structure of it areinvestigated. The question whether the finite is capable of reconciliation withthe infinite contains in itself three fundamental questions: what is theinfinite? What is the finite? And if there is a relation between them, what isthis relation and how is it constituted? In Hegel’s philosophy, that whichmakes it possible, con-ceptually, to examine these questions and to posit whatthe infinite is, is the Concept as a term peculiar to Hegelian thought. In thisarticle, the concept of the infinite is posited and Hegel’s resolution of thequestion whether the finite reconciles conceptually with the infinite isexplained by expressing what the Concept is in Hegelian thought. Finally, thebasic suppo-sition of the Hegelian resolution is made manifest.
Locke’s Account of Liberty in the Essay: Can “Finite intellectual beings” be Free?
Locke’s Account of Liberty in the Essay: Can “Finite intellectual beings” be Free?
Yazar: Canaslan, Eylem
Dergi: Felsefe Arkivi No. 37, 2012
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Özgürlük,güç,arzunun askıya alınması,iradi eylemler,iradenin belirlenimi ; Liberty,power,suspension of desire,voluntary actions,determination of the will.

Bu makale, Deneme’nin farklı edisyonları boyunca Locke’unözgürlük anlayışının gelişimini ele almaktadır. Locke’un en temel ahlakiproblemi insanın doğal yetileri ile onun ahlaki ödevlerini, ahlaki ilkelerindoğuştan geldiğini savunan bir doktrine başvurmadan uzlaştırabilmektir.Deneme’nin özellikle birinci ve ikinci edisyonları arasındaki farklara odaklananbu karşılaştırmalı çalışmanın amacı, Locke’un bu temel ahlaki problemi ile “GüçÜzerine” adlı bölümde yaptığı revizyonlar arasındaki bağlantıya odaklanmaktır.Makalede Locke’un güç anlayışı, iradi eylemler ile özgür eylemler arasındagözetilen fark ve de iradenin belirlenimi sorusuna verilen cevaptaki gelişimtartışılmaktadır. Son olarak ise, ahlaki özgürlüğün koşulu olarak “arzununaskıya alınması” ilkesi ele alınır.

The articledeals with the evolution of Locke’s idea of liberty from its appearance in thefirst edition of the Essay up to its development in later editions. Locke’smain moral problem is that how the natural abilities of human beings can bereconciled with their moral duties without referring to the doctrine ofinnateness of moral principles. The aim of this comparative study is to focuson the connection between this moral problem and the changes Locke made in thechapter “of Power” especially for the second edition. In the article, anaccount of the idea of power, of the difference Locke puts between voluntaryactions and free actions are given. Following these, the question ofdetermination of the will and the development of the answer to this question inthe succession of editions are introduced. Finally the principle of “suspensionof desire” as the condition of moral liberty is discussed.
Schmitt’in Liberalliği
Liberalism of Schmitt
Yazar: Öztürk, Armağan
Dergi: Felsefe Arkivi No. 46, 2017
Anahtar kelimeler: Schmitt,Liberalizm,İrade,Egemenlik,Siyaset ; Schmitt,Liberalism,Will,Sovereignty,Politics

Bu makalede Carl Schmitt’in liberalizm karşıtı söylemininsınırları tartışmaya açılacaktır. Dile getirilecek temel iddia düşünürünliberalizmi eleştirirken yeniden ürettiği şeklindedir. Ayrıca düşünürün liberalizmanlatısında kullandığı hukuka bağlılık ve eşitlik gibi niteliklerleliberalizmin tarihi arasında ciddi bir karşıtlık vardır. Tarih dışı liberalizmanlatısı tarihin içinde yeniden kodlandığında liberalizm eleştirmeni Schmittimgesi ciddi ölçüde zedelenir. Çalışmada sıklıkla vurgulanan genel kanaatHobbes ile liberalizm arasında kurulan ilişkinin bir benzerininSchmittliberalizm ilişkisi için de geçerli olduğu yönündedir.

In this paper, boundaries of Carl Schmitt’s antiliberaldiscourse will be discussed. The main argument to be articulated is that thephilosopher in fact reproduced liberalism as he criticized it. Besides, thereis a serious contrast between the characteristics he uses in his liberalnarrative like commitment to law and equality, and the history of liberalism.If his ahistorical liberal narrative is transcoded within history, Schmitt’simage as a critic of liberalism is seriously tarnished. General opinion frequentlyem-phasized in the study is that the relationship between Schmitt andliberalism is similar to that established between Hobbes and liberalism.
Yurtseverlik: Doğa İnsanından Toplumsal İnsana Özgürlük ve Eşitlik
Patriotism: Freedom and Equality from Natural Man to Social Man
Yazar: Makilo, Venance
Dergi: Felsefe Arkivi No. 46, 2017
Anahtar kelimeler: Rousseau,Özgürlük,Eşitlik,Küreselleşme,Yurtseverlik ; Patriotism,Rousseau,Freedom,Equality,Globalization

Bu inceleme yurtseverlik olgusu ve günümüz toplumlarındakisağlam temelleri üzerine bir yeniden düşünme olgusundan oluşacaktır. Buradayurtseverlik kavramına yüklenen anlam ve bu kavramın güncel ilişkileri üzerinesorulan sorular incelenecektir. Başlangıç olarak yurtseverliğin anlamı üzerindedurularak akabinde, metnin devamında özellikle Rousseau’nun Toplum Sözleşmesitemele alınarak doğa insanı ve toplumsal insan arasındaki yapılanma farklarıele alınacaktır. Toplumsal yaşama duyulan bağlılık ve düzenlenen yasalar adınadoğa durumunda sahip olduklarından feragat eden insanın; toplumda özgürlük veeşitliği yakalama istemiyle düşünsel akışımız takip edilecektir. Son olarakküresel yeni dünyada; modern dünyanın bakışından söz konusu kavramlarındeğerlendirilmesiyle metin sona erdirilecektir. Yine de bu bir son değil birsorgulama olacaktır; zira toplumsal yaşam ve insanlık devamlı olduğu sürece, busorunların gelişimi ve çözümlenme girişimleri de devamlılığını koruyacaktır.

This search will present with rethinking phenomenon aboutthe patriotism and the roots of it in modern societies. There will be analyzingthe questions about the meaning of patriotism concept and its actualrelationships. As a beginning there will be focusing on the meaning ofpatriotism, and as the continuation of text with tak-ing Rousseauâ€™s SocialContract as a basis, structural differences between natureman and socialmanwould be taken. Cohesion to social life and for the name of ordered laws,humans who disclaim from the things they have in nature condition; our thinkingflow will be followed by the claim of catching freedom and equality of him insociety. At the end; in the global new world: from the point of this modernworld, with the evaluating the presented concepts the text will ended.Nonetheless this will not be an end but questioning; for as long as social lifeand humanity is continuous, the development of these questions and attempts forsolutions will be continuous.
Asıl İyiyle İlgili Bazı Temel Problemler
Some Fundamental Problems About The Intrinsic Good
Yazar: Omay, Murad
Dergi: Felsefe Arkivi No. 43, 2015
Anahtar kelimeler: asıl iyi,ikincil iyi,asli iyi,asli kötü,asıl iyinin tanımlanması ; intrinsic good,extrinsic good,intrinsically good,intrinsically bad,definition of intrinsic good

İyi, daima felsefi incelemenin bir konusu olmuştur. Felsefenin başlangıcından beri felsefeciler tarafından yapılan en temel ayrımlardan biri, asıl iyi ile ikincil iyi arasındadır. Felsefeciler uzun bir süre nelerin asıl iyiliğe sahip olduğuyla ilgilenmişlerdir. Yakın dönemdeyse onlar, asıl iyinin tanımlanması ve hesaplanması gibi başka problemlerle de ilgilendiler. Bu çalışmada, asıl iyiyle ilgili bazı temel problemleri ve görüşleri genel olarak incelemeye çalışacağız.

The good has been always an object of philosophical enquiry. One of the main distinctions made by the philosophers since the beginning of philosophy is between the intrinsic and extrinsic good. Philosophers have been interested for a long time what things have intrinsic goodness. But in the near period, they also deal with other problems such as definition and computation of intrinsic good. In this paper, we will try to briefly examine some of the fundamental problems and the views of intrinsic good.
Herakleitos ve Lao Tzu’nun Düşüncelerinin Logos ve Tao Kavramları Merkezinde Karşılaştırılması
Comparison of Herakleitos and Lao Tzu with reference to the Concepts of Logos and Tao
Yazar: Kumbasar, İsmail Hakkı
Dergi: Felsefe Arkivi No. 46, 2017
Anahtar kelimeler: Herakleitos,Lao Tzu,Çin Felsefesi,Grek Felsefesi,Logos,Tao ; Herakleitos,Lao Tzu,Chinese philosophy,Greek philosophy,Logos,Tao

Düşünce tarihi boyunca, farklı kültürlere has düşüncelergelişmiştir. Bunları birbirinden temel bazı özellikleriyle ayırmak, ona uygunbir yaklaşım geliştirmek mümkün olmuştur. Bu, farklı kültürden bir düşünceyianlamaya çalışırken bir kolaylık sağlamakla birlikte, belli bir kültür içindedeğerlendirerek düşüncenin eksik bir şekilde ele alınmasına da sebepolabilmiştir. Dünyanın farklı noktalarında, birbirinden neredeyse tamamenfarklı kültürlerinde yetişen bazı büyük düşünürler, kül-türel değerler içindeele alınamayacak kadar zengin ve kapsamlı düşünceler ortaya koymuştur.Kültürel değerlerle sınırlamadan, bir düşünürü ele almakiçin bazen farklı kültürde benzer bir filozofla kıyaslamaya gitmek ufuk açıcıolabilmektedir. Tabir caizse, burada bir kültürü diğerine kırdırmak şeklindebir yaklaşımdan ziyade, kültürün ötesinde daha evrensel bir düşünce olarak elealma imkanını sağlamaya çalışmak gibi bir amaç gütmek doğru olacaktır. Buçalışma da, mümkün olduğunca kültürel sınırlamalara bağlı kalmadan ve fakataynı zamanda onları tamamen yok da saymadan, Herakleitos ve Lao Tzu gibi ikibüyük düşünürü, özellikle Logos ve Tao kavramları üzerinden karşılıklı olarakkıyaslayarak anlamaya çalışma amacındadır.

Throughout the history, various cultures have developed set of ideas pertained to them. It is possible to differentiate them by their basic qualities and form different approaches. Interpretation of ideas in their own cultural contexts makes it easier to understand them, however this may also cause to evaluate them faultily. Some prominent thinkers who are raised in different parts of the world and sometimes almost utterly different cultural contexts have asserted such extensive and fruitful ideas that cannot only be evaluated in their cultural values.It is sometimes intellectually stimulating to compare philosophers raised in different cultures without constrain ourselves with their own cultural contexts in order to fully understand them. In doing so, the aim is not to prefer or value a culture above the other, but to consider and evaluate them in a more universal light. In this article, my goal is to review two prominent philosophers Herakleitos and Lao Tzu by comparing them with regard to their two concepts Logos and Tao, without limiting them to their cultural contexts, but also without fully ignoring their cultural contexts in my analysis.
Platon’da Müzikal Eğitimin Temel Ögelerine Dair: Skhēma ve Ēthos
On Basic Principles of Musical Education in Plato: Skhēma and Ēthos
Yazar: Coşkun, İlker
Dergi: Felsefe Arkivi No. 46, 2017
Anahtar kelimeler: Plato,Music,Mimesis,Education,Sensible Beauty,Beauty of Soul,Character,Love ; Platon,Müzik,Mimesis,Eğitim,duyusal Güzellik,Ruhsal Güzellik,Karakter,Aşk

Sempozyum, Phaidros ve Devlet diyalogları, karaktereğitiminin duyusal yollarla başladığına işaret eder. Ancak müziğin yalnızcaduyusal yönüne, skhēma’ya dayanan bir karakter eğitimi yorumu, bazı temelPlatoncu metafizik kabullerle uyuşmamakta, skhēma’dan varlıksal olarak dahaüstün bir ilkeye ihtiyaç duymaktadır. Bu üstün ilke, yani karakter (ēthos),Devlet’in 3. kitabında verilen müziğin ögelerine dair analiz sa-yesinde teminedilebilir. Platon’un değerli bulduğu, hakiki bir müzik türü vardır ve bu damimēsis usulüne dayanan müzikten farklı olarak skhēma’ya değil, iyi karaktere(euētheia) dayanır. Ēthos temelli hakiki müzik, gençlerin karakter eğitimindeesas kul-lanılması gereken müziktir. Platoncu müzikal eğitimde esas olarak,müzik öğretme-nin iyi karakteri ve ölçülülüğü rol oynar; ancak müziköğrencisinin aşkı ve müziğin skhēma açısından çekici olması da zorunludur.

In the Symposium, Phaedrus and Republic it is claimed thatthe education of cha-racter begins by means of sensibility. However aninterpretation of character edu-cation that is grounded solely on the sensibleaspect of music, i.e. skhēma, suffers from an inconsistency with certainPlatonic metaphysical presuppositions and thus is in need of a principle thatis superior in terms of being. This superior principle, i.e. character (ēthos),can be supplied by Republic III where an analysis of musical structure isgiven. There is indeed a kind of music which is true and appreciated by Platoand it is grounded not on skhēma, as is the case with music through mimēsis,but on good character (euētheia). True music that stems from ēthos is the onethat has to be utilized in the character education of the young. In thePlatonic musical education, the main and determining factor is the goodcharacter and moderate soulof the music teacher, although the love of the musicstudent as well as the charm of music in terms of skhēma are prerequisites.
Deneyimin Yoksullaşması: Walter Benjamin’de Estetik ve Politika
The Poverty of Experience: Aesthetics and Politics in the Works of Walter Benjamin
Yazar: Canlı, Emine
Dergi: Felsefe Arkivi No. 46, 2017
Anahtar kelimeler: aesthesis,aesthetical experience,aura,reproducibility,impoverishment of experience,politics ; : aesthesis,estetik deneyim,aura,yeniden-üretilebilirlik,deneyimin yoksullaşması,politika

Bu çalışmada Walter Benjamin’in estetik ve politikaya dairdüşünceleri The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction metniüzerinden, ilk etapta Benjamin’in genel kavram dizgesi; ikincil olarak felsefetarihindeki bağlamları üzerinden derin-leştirilecektir. Estetik ve politikaarasındaki ilişki 20.yy’da, özellikle Frankfurt Okulu olmak üzere, felsefeçalışmaları içerisinde merkezi bir rol oynamıştır. Benjamin’in söz konusumetninin bu çalışmalar içerisindeki ayırt edici yeri ise fotoğraf ve sinema-nınkitleleri olumlu veya olumsuz anlamda politizasyonuna olanak sağlayan aygıtlarolarak temellerinin irdelemesine dayanır. Bu sebeple öncelikle genel olarakaesthesis olarak estetiğin dönüşümünü ele alacak daha sonra estetiğin nasılolup da politizas-yona olanak sağladığını inceleyeceğiz.

In this work, Walter Benjamin’s thoughts on aesthetics andpolitics will be ex-plored using his work The Work of Art in the Age ofMechanical Reproduction – firstly via Benjamin’s conceptual system, secondlythrough its contextualisation the history of philosophy. Relations betweenaesthetics and politics have played a central role in philosophical studies in20th century, especially in Frankfurt School. The exceptional position ofBenjamin’s text in these studies derives from his examination of founda-tionsallowing the politicisation as well as analysis of the sense of aesthetics in20th century via studies of photography and cinema as tools able to politicisemasses in positive or negative way. Therefore, first of all we will approachthe transformation of aesthetics into aesthesis and then the way in whichaesthetics allow for politicisation.
Çözümleyici Çizelgeler ve Değillemesiz Önermeler Mantığı -I
Analytic Tableaux and Negation-Free Propositional Logic-I
Yazar: Taşdelen, İskender
Dergi: Felsefe Arkivi No. 43, 2015
Anahtar kelimeler: Doğruluk-değeri,değilleme,etiketli önerme,çözümleyici çizelge ; Truth-value,negation,labeled proposition,analytic tableau

Bu yazıda çözümleyici çizelge yöntemi ile değillemesiz bir önermeler mantığı sistemi ve bu sistemin kimi sentaktik özellikleri ortaya konmaktadır. Sistemin biçimsel nesne-dilinde tüm önermeler doğruluk değeri dizileriyle etiketlenmektedir. Doğruluk değerleri dizileri kümesi üzerinde tanımlanan bir indirgeme işlemi sayesinde, etiketlerin karmaşıklığı azaltılabilmekte ve her etiket sonlu adımda tek doğruluk değerinden oluşan bir atomik etikete indirgenebilmektedir. Çizelge kuralları etiketlerin kullanımını belirleyen bir yapısal kuralın yanı sıra önermelerin doğruluk değerleriyle etiketlendiği çizelgelerin yaygın sunumunun kurallarına benzer eleme kurallarından oluşmaktadır. Biçimsel nesne dilde değilleme operatör sembolüne başvurmayı gereksizleştirerek, söz konusu sistem değillemenin yanlışlık olduğu yorumuyla bağdaşmaktadır.

In this paper, a negation-free propositional logic system with an analytic tableau method and some of its syntactic properties is put forth. In the formal object-language of the system all propositions are labeled by sequences of truth values. Through a reduction operation defined on the set of sequences of truth values, complexity of labels can be reduced and every label can be reduced to atomic labels (which consists of single truth values) after finite number of reduction steps. Tableau rules consists of a structural rule governing the labels in addition to those resembling the rules of common presentation of trees labeled with truth values. The system is compatible with the interpretation of negation as falsity by making any use of negation in the formal object language inessential.
T. ADORNO, METAFİZİK, KAVRAM VE SORUNLAR: METAFİZİĞİN OLUMSALLIĞI
T. Adorno, Metaphysics, Concepts and Issues: The Contingency of Metaphysics
Yazar: Yıldız, Nedim
Dergi: Felsefe Arkivi No. 46, 2017
Anahtar kelimeler: Philosophy ; Felsefe ; Adorno,Metaphysics,ethics,contingency,affirmation ; Adorno,metafizik,etik,olumsallık,olumlama

Theodor Adorno yirminci yüzyılın en önemli ahlak felsefesidüşünürlerinden birisidir. Çalışmalarında, Avrupa’nın içinden geçerek günümüzdünyasının etik ve politik bakımdan son büyük dönüşümlerinden brisiningerçekleştiği ikinci dünya sa-vaşında yaşanan insanlık hallerinin en önemlideğerlendirmelerini yapmaktadır. Ele aldığımız bu çalışmasında, özelliklemetafizik gibi saf felsefe alanlarından biri olarak görülen bir etkinliğin bileiçinde yaşanan dünyanın gidişatıyla iç içe olabildiğinin belirgin örneklerindenbirini sunmaktadır.

Theodor Adorno is one of the foremost moral philosophers inthe field of ethics in the tewntieth century. In his studies he madeassessments effectively on human conditions experienced in the second world warin which Europe has been transfor-med ethically and politically for the lasttime. In this study he presents a significant example of thinking in which anactivity that is appeared as metaphysics, one of the pure philosophy fields,being with the course of events experienced in world.
Kant’ta Benlik ve Zamandan Hareketle Oluşan Gerçeklik
The Concept of I and the Construction of Reality Through Time in Kant
Yazar: Günenç, Mehmet
Dergi: Felsefe Arkivi No. 43, 2015
Anahtar kelimeler: Kant,Benlik,Zaman,Gerçeklik ; Kant,The Concept of I,Time,Reality

Felsefe tarihinde önemli sorunların başında ben düşüncesinin nasıl olduğu sorunu gelmektedir. Bu sorun özellikle Descartes’ın cogito kavramıyla daha da öne çıkmıştır. Kant’ın yaklaşımı sözkonusu soruna farklı bir yaklaşım getirmesi açısından önemlidir. Onun anlayışında Benlik apperception/tamalgı kavramıyla ilgili hale getirilir. Sözkonusu yaklaşımda tamalgı zaman formuyla işbirliği yapmaktadır. İşte bu yazıda Kant’taki anlayıştan hareket ederek benin mekânın zaman olduğu iddia edilmektedir.

In the history of philosophy one of the important question is that how the concept of I emerged. This issue especially became important with the concept of Descartes’ cogito. The approach to this issue is considerable because he claimed to relate the concept of I with apperception. This ability coorporates with the form of Time. Therefore in this article I claim that the place of I is the time in general.
Platon’da Sayının Temellendirilmesi
Plato’s Foundation of Number
Yazar: Güven, Özgüç
Dergi: Felsefe Arkivi No. 43, 2015
Anahtar kelimeler: Sayının Temellendirilmesi,Platon,Platonculuk ; Foundation of Number,Plato,Platonism

Bu makalede Platon felsefesinde sayının nasıl temellendirildiği konu edilmektedir. Platon’un farklı diyaloglarında matematiğin yapısı hakkında çeşitli görüşler ileri sürmüştür. Makalede bu görüşler Platon felsefesinde sayının yeri, sayı gizemciliği, logistikê ile arithmêtikê başlıkları bakımlarından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler sonrası Platon’da sayıların ontolojik yeri ve bilinişi konu edilerek, sayıların idealarla bağıntısı ele alınmıştır. 

This paper deals with the foundation of number in Plato’s philosophy. In his various dialogues Plato proposes several aspects on the nature of mathematics. These aspects has been classified into three topics respectively the importance of number in Plato’s philosophy, the number mysticism and the difference of logistikê ile arithmêtikê. Via these topics the ontological and epistemological status of numbers have been discussed including their relation with ideas.