Diş Hekimliği Terminolojisi Üzerine Çeviri Odaklı Bir İnceleme: Dental Ürün Kullanma Kılavuzu Çevirisi
Translation of medical texts: a translation-oriented study of dental terminology
Yazar: Katar, Bahar
Dergi: Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, Vol. 10 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Specialized Translation,Specialized Translators,Medical Translation,Dental Terminology,User Manual ; Uzmanlık Çevirisi,Uzmanlık Alan Çevirmenleri,Tıp Çevirisi,Diş Hekimliği Terminolojisi,Kullanma Kılavuzu

Bilimsel gelişmeler, bu gelişmeleri izleyen teknolojik yenilikler ve küreselleşen dünya, çağlar boyunca hep var olan çeviri ihtiyacını pekiştirmiştir. Yeni oluşan ve sürekli gelişen uzmanlık alanlarıyla birlikte alan uzmanları arasındaki iletişimi sağlamak, onların hem ulusal hem de uluslararası ortak bir paydada buluşmasını sağlamak için her bilim dalına ait bir terminoloji oluşturulur ki bu noktada çeviri, kaçınılmaz bir ihtiyaç haline gelir. Uzmanlık çevirisi, çeviri sektöründe oldukça yaygın olmakla beraber çevirmenlerin en çok zorlandıkları alanlardan biridir. Özellikle tıp metinlerinin çevirisi, çevirmenin, çeviri edincine ve ilgili uzmanlık alan bilgisine ve bilhassa alan terminolojisine sahip olmasını zorunlu hale getirmektedir; nitekim uzmanlık alanları bağlamında kullanılan terimler, terminolojiler, uzmanlık çevirilerin kilit noktasını oluşturmaktadır. Bu nedenle tıp çevirisi yapan çevirmenlerin, bahsedilen edinçlerin haricinde, uzmanlar ile etkileşim içerisinde olması, yeniliğe, araştırmaya ve öğrenmeye açık olması gerekmektedir. Bu çalışmanın başlıca amacı, diş hekimliği terminolojisini oluşturan terimlerin ilgili uzmanlık alanı kapsamında nasıl tezahür ettiğini ve Türkçeye hangi çeviri yöntemleri kullanılarak kazandırıldığını somut örnekler üzerinde irdelemektir. Bu bağlamda, çalışmanın bütüncesini, diş hekimliği uzmanlık alanını kapsayan ve uzman kullanımına yönelik olan dental ürünlerin kullanma kılavuzları oluşturmaktadır. Kullanma kılavuzlarında geçen terimlerin İngilizce, Almanca ve Türkçedeki kullanımları karşılaştırılarak incelenmiştir. Uzmanlık çevirisinde, uzmanlık çevirisine başlamadan önce çevirmenin çeviri edincine ve uzmanlık bilgisine sahip olmasının yanı sıra, ilgili alan uzmanları ile iş birliği içinde olmasının ve çeviri odaklı terminoloji çalışmalarının gerekliliği ortaya konulmuştur.

Scientific developments, the following technological innovations and the globalizing world further increased the ubiquitous need for translation over the centuries. Due to the newly emerging and constantly evolving fields, terminology is created for each discipline in order to ensure communication between field specialists and it enables them to meet both nationally and internationally on a common ground, at which point translation becomes an inevitable need. Although specialized translation is widespread in the translation industry, it is one of the most difficult fields for translators. For the translation of medical texts in particular, since the terms, terminology and specialist knowledge used within the context of the fields form the key point of translations, the translator must have the translation competence and the relevant specialist knowledge and especially the terminology. For this reason, in addition to the aforementioned skills, the translators who perform medical translations should interact with professionals and be open to innovation, research and learning.The aim of this study is to examine how the terms of dental terminology manifest themselves in the context of the respective subject area and with which translation methods they were introduced into Turkish using concrete examples. In this context, the corpus of study concerns instructions for use for dental products, which include the field of dentistry and are intended for professional use. The terms used in the instructions for use were compared in English, German and Turkish. In the specialized translation, it is emphasized that before starting the specialized translation, translators should have translation skills, expert knowledge and should work with relevant specialists and that translation-oriented terminology studies in the specialist areas are crucial.