Akdeniz Havzasından Toplanan Yerel Domates Genotiplerinin Ssr Markörlerine Dayalı Moleküler Karakterizasyonu
Molecular Characterization Based on SSR Markers of Local Tomato Genotypes Collected From The Mediterranean Basin
Yazar: Durdu, Tunç; Tüzel, Yüksel; Kaygısız  Aşçıoğul, Tansel
Dergi: Bahçe, Vol. 51 No. (Özel Sayı 1) 13. Sebze Tarımı Sempozyumu, 2022
Anahtar kelimeler: Agricultural Engineering (Other) ; Ziraat Mühendisliği (Diğer) ; Solanum lycopersicum,iklim değişikliği,gıda güvenliği,primer,faktör analizi ; Solanum lycopersicum,climate change,food safety,primer,factor analysis

İnsan kaynaklı negatif etkilerden dolayı tarımsal faaliyetler ve bununla ilişkili olarak gıda güvenliği tehdit altındadır. Özellikle Akdeniz Havzası gibi orta enlemlerde bulunan karasal alanların iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgeler olacakları öngörülmektedir. Bu etki, domates de dahil olmak üzere kültürü yapılan birçok türde üretim ve tüketimin devamlılığını kaçınılmaz olarak baskılayacaktır. Bu nedenle mevcut üretim ve tüketim alışkanlıklarının devam ettirilebilmesi için kapsamlı tanımlama, koruma ve geliştirme çalışmalarının yapılmasına ihtiyaç vardır. İstenilen bu çalışmaların yapılabilmesi için mevcut genotipik zenginliklerin ortaya çıkarılması ve sahip oldukları avantajların tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, “İklim Değişikliği Kaynaklı Çoklu Stres Koşullarına Akdeniz Sebze Türlerinin Adaptasyonu” adlı AB-PRIMA Projesi kapsamında gerçekleştirilmiş olup, iklim değişikliği kaynaklı stres koşullarına dayanıklı olabilecekleri düşünülerek Akdeniz’in farklı bölgelerinden elde edilen ve seçilen yerel domates genotiplerinin SSR markörleri kullanılarak moleküler karakterizasyonlarının yapılmasını ve akrabalıklarının ortaya konmasını kapsamaktadır. Çalışmada 21 genotipte 11 adet primerden toplam 34 polimorfik bant elde edilmiş olup bunların Temel Bileşen Analizine dayalı olarak yapılan faktör analiz sonucuna göre öz değeri 1’in üzerinde olan 5 faktör grubu oluşmuş ve toplam varyasyonun %83’ünü (r=0.81) temsil etmiştir.

Agricultural activities and food safety have been under threat due to human-induced negative effects. It is predicted that terrestrial areas located in mid-latitudes, such as the Mediterranean Basin, will be the regions most affected by climate change. This effect inevitably suppresses the continuity of production and consumption in many cultivated species, including tomato. Therefore, it is necessary to carry out comprehensive identification, protection and development studies in order to maintain the current production and consumption habits. In order to carry out these desired studies, it is of great importance to reveal the existing genotypic richness and to determine the advantages they have. This study was carried out within the scope of the EU-PRIMA Project titled “Adapting Mediterranean Vegetable Crops to Climate Change-Induced Multiple Stress” and it is aimed to carry out molecular characterization by using SSR markers of local tomato genotypes and revealing their kinship obtained from different regions of the Mediterranean considering that they can be resistant to stress conditions caused by climate change. In the study, a total of 34 polymorphic bands were obtained from 11 primers in 21 genotypes, and according to the factor analysis result based on Principal Component Analysis, 5 factor groups with an Eigen value above 1 were formed and represented 83%(r=0.81) of the total variation.