DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE SAĞLIK POLİTİKALARI: STATÜKONUN ÖTESİNE GEÇİŞTE “POLICY WINDOW” YAKLAŞIMIYLA TÜRKİYE, ESTONYA VE DANİMARKA’NIN DEĞERLENDİRİLMESİ
DIGITAL TRANSFORMATION AND HEALTH POLICIES: EVALUATING TURKEY, ESTONIA, AND DENMARK THROUGH THE ‘POLICY WINDOW’ APPROACH IN MOVING BEYOND THE STATUS QUO
Yazar: Bulut, Canan; Sönal, Tuğba
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Health Policy ; Sağlık Politikası ; Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Health Management ; Sağlık Yönetimi ; Sağlık politikaları,dijital dönüşüm,sağlıkta dijitalleşme,politika penceresi ; Health policies,digital transformation,policy window,digitalization in health

Bu çalışma, dijital dönüşümün sağlık politikaları üzerindeki yapısal ve yönetişimsel etkilerini sosyal güvenlik perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital sağlık uygulamaları, sağlık hizmetlerinin planlanmasından sunumuna kadar pek çok süreçte dönüşüm yaratmakta; bu süreçlerin adalet, kapsayıcılık ve eşitlik ilkeleriyle ne ölçüde örtüştüğü kamu politikaları açısından önemli bir sorgulama alanı oluşturmaktadır. Çalışmada, dijitalleşmenin yalnızca teknik bir kapasite artışı olarak değil, aynı zamanda politika yapım sürecinde yeni fırsat alanları yaratan bir “policy window” (politika penceresi) olarak değerlendirilmesi gerektiği varsayılmaktadır. Araştırma, nitel bir tasarım çerçevesinde yürütülmüş ve karşılaştırmalı durum analizi yöntemiyle Türkiye, Estonya ve Danimarka örnekleri ele alınmıştır. John W. Kingdon’un çoklu akışlar yaklaşımı (multiple streams framework) teorik çerçeve olarak benimsenmiş; dijital sağlık politikalarının problem tanımlamaları, çözüm önerileri ve siyasal iklim bağlamında nasıl şekillendiği analiz edilmiştir. Veri kaynaklarını Dünya Sağlık Örgütü, OECD, Avrupa Komisyonu ve ilgili ülkelerin sağlık otoritelerine ait stratejik belgeler oluşturmaktadır. Çalışmada altı temel gösterge üzerinden karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Estonya ve Danimarka’nın dijital sağlık politikalarını sosyal güvenlik sistemlerinin bütünleyici bir unsuru olarak kurguladığını ve dijital dönüşüm sürecini katılımcı yönetişim, yüksek sağlık okuryazarlığı ve teknolojik kapsayıcılık ekseninde başarıyla yönettiğini göstermektedir. Türkiye ise dijital altyapı açısından güçlü bir gelişme göstermesine rağmen, vatandaş katılımının sınırlılığı ve dijital eşitsizliklerin sürmesi nedeniyle bu dönüşümü sosyal güvenlik sistemine entegre etmede sınırlı kalmaktadır. Dijital sağlık sistemlerinin etkili, adil ve sürdürülebilir biçimde işlemesi; yalnızca teknolojik yatırımlarla değil, aynı zamanda toplumsal kapsayıcılığı önceleyen bir politika vizyonu ve stratejik yönetişim kapasitesiyle mümkün olabilmektedir.

This study aims to examine the structural and governance-related impacts of digital transformation on health policies from the perspective of social security. Digital health applications have generated significant transformations in processes ranging from the planning to the delivery of healthcare services; however, the extent to which these processes align with the principles of justice, inclusiveness, and equity constitutes a critical inquiry within the realm of public policy. The study is based on the premise that digitalization should not merely be viewed as an increase in technical capacity, but also as a “policy window” that creates new opportunities for reshaping public policymaking processes. The research is structured as a qualitative study and employs a comparative case study approach focusing on Turkey, Estonia, and Denmark. John W. Kingdon’s Multiple Streams Framework serves as the theoretical foundation, guiding the analysis of how digital health policies are shaped within the intersections of problem definition, policy proposals, and the political climate. The data sources include strategic documents and recent reports from the World Health Organization, OECD, the European Commission, and national health authorities. A comparative analysis was conducted using six key indicators. The findings reveal that Estonia and Denmark have framed digital health as an integral component of their social security systems, successfully managing the transformation through participatory governance, high levels of health literacy, and technological inclusiveness. In contrast, despite significant advancements in digital infrastructure, Turkey’s limited citizen participation and persistent digital inequalities have restricted the integration of digital transformation into its social security framework. In conclusion, the effective, equitable, and sustainable operation of digital health systems depends not only on technological investment but also on a policy vision and strategic governance capacity that prioritizes social inclusion.