hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Eski Türkçe Brahmi Metinlerinin Yazıcıları
Eski Türkçe Brahmi Metinlerinin Yazıcıları
Yazar: Gül), Annemarie Von Gabain(çev. Hayriye
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 12 No. 12, 2015

A’dan H’ye kadar olan metinlerdir. E ve R yazmaları Udānavarga parçalarını  içerir. D bir sanat şiiridir. Geriye kalanlar glosslardan yani “karakteristik kelime  listeleri”nden oluşur. (E. WALDSCHMIDT); A Saṃyuktāgama, C Mahāvagga,  G Catu pari atsūtra ve Mahāvadānasūtra, F ve H diğer eserler hakkındadır. Bu  sekiz yazma teoloji ve indoloji derslerinde kullanılmış olduğu düşünülen filolojik  çalışmaları da içerir. Saf Eski Türkçe metinler: O bilinen Sekiz-Yükmek’in birçok  kopyasından bir parça içerir: N bir vaazdır, I ve M tıp metnidir, L astronomik  ve L. BAZIN’in mektupla paylaşımına göre 1277/78 yılına tarihlendirilebilecek  olan P yarı Çince kökenli bir takvim fragmanıdır. Metinlerimiz de aynı şekilde  popüler bir literatür değildir

A’dan H’ye kadar olan metinlerdir. E ve R yazmaları Udānavarga parçalarını  içerir. D bir sanat şiiridir. Geriye kalanlar glosslardan yani “karakteristik kelime  listeleri”nden oluşur. (E. WALDSCHMIDT); A Saṃyuktāgama, C Mahāvagga,  G Catu pari atsūtra ve Mahāvadānasūtra, F ve H diğer eserler hakkındadır. Bu  sekiz yazma teoloji ve indoloji derslerinde kullanılmış olduğu düşünülen filolojik  çalışmaları da içerir. Saf Eski Türkçe metinler: O bilinen Sekiz-Yükmek’in birçok  kopyasından bir parça içerir: N bir vaazdır, I ve M tıp metnidir, L astronomik  ve L. BAZIN’in mektupla paylaşımına göre 1277/78 yılına tarihlendirilebilecek  olan P yarı Çince kökenli bir takvim fragmanıdır. Metinlerimiz de aynı şekilde  popüler bir literatür değildir
“Prof. Dr. Leylâ Karahan Armağanı” Üzerine
“Prof. Dr. Leylâ Karahan Armağanı” Üzerine
Yazar: Gülensoy, Tuncer
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 12 No. 12, 2015

“Berlin Üniversitesi Flarmoni Orkestrasında kemancı; piyano sanatçısı;  oratoryo bestecisi; patenci; çok iyi bir satranç oyuncusu ve Ankara Türk Satranç  Kulübünün kurucu başkanı; Ahmet Bican Ercilasun’un “şâir; romancı; hikâyeci;  iyi bir hiciv yazarı”; Ali Alpaslan’ın “hattat”; Ahmet Hamdi Tanpınar’ın  “romancı; şâir; edebiyat tarihçisi”; Doğan Aksan’ın “oyma sanatçısı”; Saim  Sakaoğlu’nun “rûznâmeci; Konya tarihçisi; (çay-kahve-cola iç[mey]icisi”;  Tuncer Gülensoy’un “yapma bebek koleksiyoncusu (500den fazla otantik  bebek); şâir; hâtırat yazarı”; Leylâ Karahan’ın “yağlı boya ressamı” olduğunu  çoğumuz bilmiyoruz

“Berlin Üniversitesi Flarmoni Orkestrasında kemancı; piyano sanatçısı;  oratoryo bestecisi; patenci; çok iyi bir satranç oyuncusu ve Ankara Türk Satranç  Kulübünün kurucu başkanı; Ahmet Bican Ercilasun’un “şâir; romancı; hikâyeci;  iyi bir hiciv yazarı”; Ali Alpaslan’ın “hattat”; Ahmet Hamdi Tanpınar’ın  “romancı; şâir; edebiyat tarihçisi”; Doğan Aksan’ın “oyma sanatçısı”; Saim  Sakaoğlu’nun “rûznâmeci; Konya tarihçisi; (çay-kahve-cola iç[mey]icisi”;  Tuncer Gülensoy’un “yapma bebek koleksiyoncusu (500den fazla otantik  bebek); şâir; hâtırat yazarı”; Leylâ Karahan’ın “yağlı boya ressamı” olduğunu  çoğumuz bilmiyoruz
“Altun Yaruk” İle İlgili Türkiye’deki Çalışmalara Bir Bakış
“Altun Yaruk” İle İlgili Türkiye’deki Çalışmalara Bir Bakış
Yazar: Karahan, Akartürk
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 12 No. 12, 2015

gerek metin neşri gerekse tanıtma, içerik vb. şekilde çok sayıda yayın yapılmıştır.  Daha önce, Simone-Christiane Raschmann ve Ablet Semet, “Kommentierte  Bibliographie von ausgewählten chinesischen und uigurischen Arbeiten zum  Altun Yaruk Sudur” adlı bibliyografya denemelerinde Altun Yaruk ile ilgili  seçilmiş otuz beş eseri değerlendirmişti (Raschmann-Semet 2006). Ancak,  Türkiye’deki yayınlardan burada hiç söz edilmemiştir. S. Çağatay, Ş. Tekin,  O. F. Sertkaya, M. Ölmez, C. Kaya, E. Uçar, Ö. Ayazlı, E. Çetin yayınlarında  eserle ilgili dünyadaki belli başlı çalışmalara yer vermişlerdir. Bu makalede ise  Altun Yaruk ile ilgili Türkiye’de çıkan tez, makale, kitap, tanıtma vb. yayınların

gerek metin neşri gerekse tanıtma, içerik vb. şekilde çok sayıda yayın yapılmıştır.  Daha önce, Simone-Christiane Raschmann ve Ablet Semet, “Kommentierte  Bibliographie von ausgewählten chinesischen und uigurischen Arbeiten zum  Altun Yaruk Sudur” adlı bibliyografya denemelerinde Altun Yaruk ile ilgili  seçilmiş otuz beş eseri değerlendirmişti (Raschmann-Semet 2006). Ancak,  Türkiye’deki yayınlardan burada hiç söz edilmemiştir. S. Çağatay, Ş. Tekin,  O. F. Sertkaya, M. Ölmez, C. Kaya, E. Uçar, Ö. Ayazlı, E. Çetin yayınlarında  eserle ilgili dünyadaki belli başlı çalışmalara yer vermişlerdir. Bu makalede ise  Altun Yaruk ile ilgili Türkiye’de çıkan tez, makale, kitap, tanıtma vb. yayınların
Aydın, Erhan, Orhon Yazıtları (Köl Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, Ongi, Küli Çor), Kömen Yay., Konya 2012, 208 s., ISBN:978-975-6527-97-9
Aydın, Erhan, Orhon Yazıtları (Köl Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, Ongi, Küli Çor), Kömen Yay., Konya 2012, 208 s., ISBN:978-975-6527-97-9
Yazar: Çakmak, Cihan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 12 No. 12, 2015

(E 1. Uyuk Tarlak, E 2. Uyuk Arjan, E 3. Uyuk Turan, E 4. Ottuk Daş, E 5. Barık  1, …) alt başlıklı bölümde 154 adet; Numaralandırılmamış Yenisey Yazıtları  (s. 32) (Lisiç’ya I, Lisiç’ya II, Kök Haya, Kunya Dağı Kaya Yazıtı, Beyskoye  Köyünden Gümüş Kama, …) alt başlığında ise 10 adet olmak üzere toplam 164

(E 1. Uyuk Tarlak, E 2. Uyuk Arjan, E 3. Uyuk Turan, E 4. Ottuk Daş, E 5. Barık  1, …) alt başlıklı bölümde 154 adet; Numaralandırılmamış Yenisey Yazıtları  (s. 32) (Lisiç’ya I, Lisiç’ya II, Kök Haya, Kunya Dağı Kaya Yazıtı, Beyskoye  Köyünden Gümüş Kama, …) alt başlığında ise 10 adet olmak üzere toplam 164
Güner, Galip, Kıpçak Türkçesi Grameri,Kesit Yayınları, İstanbul, 2013, 371 S.
Güner, Galip, Kıpçak Türkçesi Grameri,Kesit Yayınları, İstanbul, 2013, 371 S.
Yazar: Uçar, Melike
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 12 No. 12, 2015

değişmeleri, ünlü türemesi ve ünlü düşmesi) metinlerden taramak suretiyle  oldukça bol örnekle sunan yazar, ünlü uyumlarını kalınlık-incelik uyumu ve  düzlük-yuvarlaklık uyumu alt başlıklarında vermiştir. Bu uyumların bozulma  nedenleri gösterilmiştir. Ünlü değişmeleri konusu ise yuvarlaklaşma, daralma,  genişleme, düzleşme, incelme alt başlıklarıyla incelenmiştir. Kıpçak Türkçesinde  ünlü türemesinin kelime başında, ortasında ve sonunda gerçekleştiği ifade  edildikten sonra örneklere geçilmiştir. Ünlü düşmesi olayı da sebepleriyle  birlikte açıklandıktan sonra ünsüzler ele alınmaktadır

değişmeleri, ünlü türemesi ve ünlü düşmesi) metinlerden taramak suretiyle  oldukça bol örnekle sunan yazar, ünlü uyumlarını kalınlık-incelik uyumu ve  düzlük-yuvarlaklık uyumu alt başlıklarında vermiştir. Bu uyumların bozulma  nedenleri gösterilmiştir. Ünlü değişmeleri konusu ise yuvarlaklaşma, daralma,  genişleme, düzleşme, incelme alt başlıklarıyla incelenmiştir. Kıpçak Türkçesinde  ünlü türemesinin kelime başında, ortasında ve sonunda gerçekleştiği ifade  edildikten sonra örneklere geçilmiştir. Ünlü düşmesi olayı da sebepleriyle  birlikte açıklandıktan sonra ünsüzler ele alınmaktadır
Macarca’daki Yer Adlarına ve Ad Verme Geleneklerine Dair
A Study about the Place Names and Traditions of Giving Names in Hungarian
Yazar: Csáki, éva
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: Turkic influence on Old Hungarian, bilingualism, similar traditions ; Macarca yer adları, eski Türklerin etkisi

Macarlar, göçebe hayat sürdükleri süreçte Türklerin etkisi altında kalmıştır. Macar ve Türk yer adlarında birçok benzerlik bulunması bu bakımdan hiç de şaşırtıcı değildir. Bu etkinin bugün de mevcut sonuçlarından olan yer adlarının ve ad verme geleneğinin hâlâ araştırılması mümkün, ancak çok güç olduğundan; dolayısıyla da çok az araştırma yapıldığından şikâyetçiyiz. Kolay olmayan bu konu içinde, yer adlarında saklanmış eski bilgilere de rastlanabilir

Turkic influence on Old Hungarian language and culture in general is a highly neglected area of studies. Parallel forms on both sides were not a surprise at all. There is no doubt one should be very careful with each details of language history on both sides when researching onomastics. Especially hidden are the details of the place names that were part of religious or mystic knowledge
Pastırma Sözü Üzerine
On Pastirma Word
Yazar: Özkan, Nevzat
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: kak, yazuk meat, Kayseri, pastırma ; kak, yazuk et, Kayseri, pastırma

Türk mutfak kültüründe çok eskiden beri bazı yiyecekler kurutularak tüketilmiştir. Temel gıda ürünlerinden meyvelerin ve etin kurusuna kak, baharat kullanılarak ve mevsime bağlı olarak kurutulan ete ise yazuk et adı verilmiştir. Bu geleneğe dayalı olarak geliştirilen pastırma, en eski dönemlerden beri Anadolu’nun önemli bir kültür ve ticaret merkezi olan Kayseri’de bambaşka bir lezzet ve çeşitlilik kazanmıştır. Pastırma sözü, bas-tır- ma şeklinde oluşmuş ve b->pdeğişmesiyle bugünkü şeklini almıştır. Diğer Türk lehçelerinde de kullanılan pastırma, Türkçenin başka dillere verdiği önemli kültür kelimelerindendir

Dried foods has been an important part of Turkish Cuisine since very early ages. Among the staple food products, dried fruits and dried meat has been called kak; and one particular kind of dried meat, flavoured with spices and sun-dried seasonally, was called yazuk meat. Pastrami, which evolved as a part of this tradition, has acquired new and diversified flavours in the city of Kayseri, age-old cultural and commercial center of Anatolia
Çuvaş Türkçesindeki +lA Eki Üzerine
On +lA Suffix in Chuvash
Yazar: Ersoy, Feyzi
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: +lA suffix, Chuvash, adverb, enclitic ; +lA eki, Çuvaşça, zarf, enklitik

Çalışmada, Türkçenin tarihî seyri içinde birle, tünle, taŋla, basala, tirigle, yaŋıla gibi kelimelerde kullanılan +lA ekinin Çuvaş Türkçesindeki izleri üzerinde durulmuştur.Köktürkçeden bugüne kullanılagelen +lA, tarihî metinlerde ve lehçelerde örneklerine sıkça rastlanılan bir ektir. Geçmişte, çeşitli araştırmacılarca yapılan çalışmalarda +lA üzerinde durulmuş; onun partikel, ek, tekit, zarf yapan ek, ek/edat, sona gelen edat veya enklitik olabileceği yönünde görüşler öne sürülmüştür. +lA ekine Çuvaşçada da sıklıkla rastlanır. Çuvaşça sözlükte madde başı olarak yer alan ve eki taşıyan kelimelerden bazıları şunlardır: arĭmla “kadınca, kadın gibi”, açalla “çocuk gibi, çocukça”, aşakla “eşek gibi”, vutla “ateş gibi”, kakayla “et gibi, ete benzer”, kapla “şöyle, böyle”, laşalla “at gibi”, månle “nasıl, ne gibi”, putekle “kuzu gibi”, apla “böyle, şöyle”, årle “geceleyin”, tĭvanla “kardeşçe, akraba gibi…” Çuvaşça örneklerden, ekin çoğunlukla “gibilik” ve “benzerlik” ifade ettiği anlaşılır. Bununla birlikte ekin, zaman zarfları ile Turkĭlla “Türkçe”, Vırĭsla “Rusça” ve Akĭlçanla “İngilizce” örneklerinde olduğu gibi dil isimleri yaptığı da görülür

The focus of the study is the traces of +lA suffix, which is used in words such as birle, tünle, taŋla, basala, tirigle, yaŋıla in the historical process of Turkish, in Chuvash.+lA has been used from Köktürk to present time and its examples can be found in historical texts and dialects. +lA was analyzed through several studies before, it was claimed that this can be a particle, a suffix of emphasize or adverb, a postposition or an enclitic.There are many examples of +lA suffix in Chuvash. Some of the words with this suffix in Chuvash dictionary are found as main entries such as arĭmla “like a woman”, açalla “like a child, childish”, aşakla “like a donkey”, vutla “like fire”, kakayla “like meat, similar to meat”, kapla “like that”, laşalla “like a horse”, månle “like what”, putekle “like a lamp”, apla “likewise”, årle “in the evening”, tĭvanla “brotherly, like a borther…”It can be understood from the Chuvash examples that this suffix used mainly to indicate resemblance, similarity. In addition to its function of derivation of time adverbs, it is used to derivate language names such as Turkĭlla “Turkish”, Vırĭsla “Russian” and Akĭlçanla “English”
Tocharian ethnotoponyms and ethnohydronyms in Xinjiang
Doğu Türkistan’daTohar Kavim Adlarından Yapılmış Yer ve Su Adları
Yazar: Aydemir, Hakan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: Tocharians, ethnotoponyms, ethnohydronyms, exonyms, Tocharian place names, Uighur place names ; Toharlar, etnotoponim, etnohidronim, eksonim (dış adlandırma), Tohar yer adları, Uygur yer adları

Bilindiği gibi Toharlar Doğu Türkistan’ın en eski sakinlerindendi ve milattan önceki dönemlerden beri o bölgede yaşıyorlardı. Türkleşmeleri ve dilsel bakımdan tamamen asimile olmaları muhtemelen 12.-13. yüzyıllarda cereyan etti. Dolayısıyla, Tohar-Türk dil ve etnik ilişkilerinin bilinmeyen pek çok yönü ve çözüm bekleyen pek çok problemi var. Bu problemlerden biri, Eski Türkçe (Twqry, Twq’ry) ve Soğdca (Twγr’k) kaynaklardaki Tohar kavim adlarının Doğu Türkistan yer adlarında yaşayıp yaşamadığı meselesidir. Çalışma, bu problemi çözmek için Doğu Türkistan ve çevresindeki Uygur ve Çin yer adlarını inceleyerek, Tohar kavim adından yapılmış yer ve su adlarının bir listesini çıkarmaya çalışıyor. Çalışmanın sonunda, Toharların geçmişte Doğu Türkistan’daki coğrafi dağılımlarını gösteren, Tohar kavim adlarına dayalı bir harita da veriliyor

As far as is known, Tocharians were the oldest inhabitants of Xinjiang and they were present in that area since before our era. Their Turkification and total linguistic assimilation probably took place in the 12th–13th centuries. Thus, there are many unsolved problems and unknown aspects with regard to Tocharian-Turkic linguistic and ethnic relations. One of these problems is whether or not the Tocharian ethnonyms occurring in Old Turkic (Twqry, Twq’ry) and Sogdian (Twγr’k) sources can be shown in the toponymy of Xinjiang. To solve this problem, the present study investigates Uighur and Chinese place names and tries to list Tocharian ethnotoponyms and ethnohydronyms in and around Xinjiang. At the end of the study, a map based on Tocharian ethnonyms is also given to show the former geographical distribution of Tocharians in Xinjiang
Arapçadan Alıntı Müennes Kelimelerin Türkiye Türkçesindeki Tutunamamışlığı
Loss of Feminine-Gender Words Derived From Arabic in Contemporary Turkish
Yazar: Çolakbostancı, Gülcan; Koçkeskin, Neslihan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015

Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han’ın 10. yüzyılda İslamiyet’i devletin resmî dini olarak kabul etmesiyle Arapçanın Türkçe üzerindeki tesiri başlamıştır. Uygur harflerinin yanı sıra Arap harflerinin de kullanımı yaygınlaşmış, önce dinî içerikli daha sonra ise kültürel, toplumsal ve gündelik hayatla ilgili çok sayıda Arapça kelime Türkçeye yerleşmiştir.Bu çalışmada Arapçadan alıntı müennes kelimelerin, Osmanlı ve Türkiye Türkçesinde yer almakla birlikte bir kalıcılık gösteremedikleri vurgulanacak ve bu durumun sebepleri açıklanmaya çalışılacaktır. Bu amaçla müzekker ve müennes biçimleri Osmanlı ve Türkiye Türkçesinde kullanılan bir kelime listesi oluşturulmuş, bu kelimeler Osmanlı dönemi ve günümüz Türkçesi sözlüklerinde, çeşitli eserlerde taranmış, kelimelerin tutunma seyri takip edilmiştir

With the adoption of Islam as the official religion of the Karahan state by Satuk Buğra Han, the influence of Arabic on Turkish increased. Arabic Alphabet was started to be used in addition to the Uighur Alphabet and many Arabic words firstly related to religious life and then to cultural, social and daily lives were adopted into Turkish
satın (almak) Kelimesi Üzerine
About the word satın (almak) ‘to buy’
Yazar: Yıldız, Hüseyin
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: satın (almak), etymology, morfology, syntax, Turkish ; satın (almak), kökenbilimi, şekil bilgisi, sözdizimi, Türkçe

Türkçenin etimolojik sözlüklerinin çoğunda satın kelimesinin etimolojisi hakkında bilgi verilmemektedir. Ayrıca kelimenin yapısı hakkında çeşitli gramer ve metin incelemelerinde farklı görüşler vardır. Bununla beraber kelimenin dizin ve sözlüklerin madde başlarında gösterilmesi de problemlidir. Bu çalışmanın amacı, gerek etimolojik sözlüklerde gerekse diğer çalışmalarda daha önce ele alınmamış olan satın kelimesinin etimolojisinin morfolojik ve sentaktik delillerle ortaya konulmasıdır

In many etymologic lexicons there isn’t knowledge about the etymology of the word “satın”. Besides there are different claims about the structure of the word in various studies about grammar and texts. Furthermore the issue about its depiction in indexes and as an article in lexicons is also problematic. In this study it is aimed to discuss the etymology of the word “satın”, which hasn’t been analyzed before in etymologic lexicons and other studies, by presenting morphologic and syntactic proofs
bir kişi yañılsar uguşı bodunı ebi eşükiñe tegi kıdmaz ermiş İbaresi Üzerine
Upon the Phrase of bir kişi yañılsar uguşı bodunı ebi eşükiñe tegi kıdmaz ermiş
Yazar: Özdemir, Hakan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: ḳıy-, ḳıd-, ḳıyın, punishment, Turkish, China ; ḳıy-, ḳıd-, ḳıyın, ceza, Türk, Çin

Eski Türkçe metinlerin anlamlandırılması konusunda birçok halledilmemiş sorunun bulunduğu bir gerçektir. Konu anlam olunca bu durum kaçınılmaz olmaktadır. Özellikle Eski Türkçe dönemine ait metinlerde rastlanan bu durum, metinlerin hem kısalığı hem de azlığı gibi sebeplere bağlanabilir. Bu çalışmada aynı durumda olan bir kişi yaŋılsar uguşı bodunı ebi eşükiŋe tegi kıdmaz ermiş ibaresi üzerinde durulacaktır. Araştırmacılar, kıd- fiili üzerindeki bilinmezliği gidermek için çok sayıda yayın yapmışlardır. Bu tartışmaların çoğu bundan önceki yayınlarda ele alındığı için tartışmalara uzun uzadıya yeniden değinilmemiştir. Ercilasun ve İnayet’in görüşleri üzerinden yeni bir eleştiriye gidilmeye çalışılmıştır. İbare anlamlandırılırken yapı bilgisine dayanarak sunulan verilerden sonra metnin bağlamı göz önünde tutulmaya çalışılmıştır

It’s a fact that there are a lot of unresolved problems about signification of Old Turkish Texts. When the matter is signification, this circumstance has become inevitable. Having coincided in texts especially belonging to Old Turkish Era, this circumstance can be attached to reasons such as both the minority and the brevity of the texts. In this study, being in the same circumstance, the phrase of bir kişi yaŋılsar uguşı bodunı ebi eşükiŋe tegi kıdmaz ermiş will be emphasized. Researchers have published very much in order to satisfy the obscurity upon the kıd- verb. Since much of these arguments have been dealt in the former publishments, the arguments haven’t been mentioned at length. A new criticism has been attempted to propose over Ercilasun and İnayet’s views. When the phrase is about to be significated, the concept of the text also has been attempted to be counted after the datas, presented in terms of the structure knowledge
On the Titles Ten-si and Kan in the Irk Bitig
Irk Bitig’de Ten-sive Kan Unvanları Üzerine
Yazar: Yıldırım, Fikret
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015
Anahtar kelimeler: Irk Bitig, Ten-si, Kan, Teŋri, son of heaven, Ongi inscription, Taryat (Terhin) inscription

Irk Bitig, X. yüzyılın başlarında Eski Türk Runik yazı ile yazılmış Eski Türkçe fal kitabıdır. Bu kitap temelde Türk göçebe-bozkır kültürünü yansıtmasına rağmen dintar, manistan sözcüklerinde görüldüğü gibi Maniheist öğeler de barındırmaktadır. Irk Bitig’de aynı zamanda birkaç Çince kökenli sözcük de bulunmaktadır. Bunlardan birisi tensi unvanıdır. Bu Çince hükümdar unvanı ile birlikte Türk yönetim geleneğinde çok daha yaygın olan kan unvanını da Irk Bitig’de görmekteyiz. Araştırmacılar ten-si unvanının Irk Bitig’deki yeri üzerinde bugüne kadar yeterince durmamışlardır. Biz bu yazımızda ten-si unvanının Türk kültüründeki yeri üzerinde durup bu unvan ile kan unvanını Irk Bitig’deki işlevleri açısından karşılaştıracağız

Irk Bitig is an Old Turkic omen book which was written with Old Turkic Runic script at the beginning of the Xth century. Although this book mainly reflects the nomadicsteppe Turkic culture, it contains some Manichaean elements, like the words dintar, manistan. Irk Bitig also has a few Chinese origin words. One of them is the title ten-si. Along with this Chinese ruler title there is a title, kan which is much more widespread in Turkic government tradition. Up to now, researchers have not sufficiently laid stress on the place of the title ten-si in the Irk Bitig. In this article, we will focus on the place of the title ten-si in Turkic culture and compare this title with the title kan in terms of their functions in the Irk Bitig
Memlûk-Kıpçak Dil Araştırmaları ve İstanbul’daki El Yazmaları
Die Mameluk-kiptschakischen Sprachstudien und die Handschriften in Stambul
Yazar: Gül, Tibor Halasi Kun(çev. Hayriye; Salan), Musa
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015

5 KCsA, I, 190 ve II, 36-37. Joseph Schacht, Aus den Bibliotheken von Konstantinopel und Kairo. Abhandlungen  der Preuss. Akad. der Wissensch., Phil.-Hist. Kl., No 8. Berlin, 1928, S. 64.; T. D, T. C., Osmanlıcadan Türkçeye Söz  Karşılıkları Tarama Dergisi, İstanbul, 1934, s. 73. 6 Ananiasz Zajaczkowski, Note complementari sulla lessicografia arabo-turca nell’epoca dello Stato Mamelucco.  Estratto dagli Annali del R. Istituto Superiore Orientale di Napoli. Nuova Serie, volume I, Roma, 1940-XVIII. 7 İstanbul’daki yazma, Veliyüddin 3092. 8 El yazmalarının tanıtımına daha ayrıntılı bir çalışmada tekrar dönmek istediğim için sadece önemli noktalara  değiniyorum. 9 Köprülüzade M., Fuat, Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul, 1928, s. 371 ; Tarama Dergisi, s. 97

T. Halasi Kun, “Die Mameluk-kiptschakischen Sprachstudien und die Handschriften in Stambul”, Körösi Csoma  Archivum III. Kötet, Budapest 1941-43, pp. 77-83. ** Arş. Gör., Celal Bayar Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Manisa, Muradiye  Yerleşkesi, g.hayriye@yahoo.com. *** Arş. Gör., Gazi Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Ankara, Beşevler, musasalan@yahoo. com. 1 M. Th. Houtsma, Ein türkisch-arabisches Glossar. Leiden, 1894.  2 Bu eser üzerine iki çalışma vardır: İlki 1891-92 tarihleri arasında İstanbul’da yayımlanmıştır (kullanılamaz durumda);  ikincisi Ahmet Caferoğlu, Abū-Hayyân. Kitâb al-Idrâk li-lisân al-Atrâk, Istanbul, 1931. 3 Ananiasz Zajaczkowski, Manuel arabe de la langue des Turcs et des Kiptchaks (époque de l’Ėtat Mamelouk), The  Warsaw Society of Sciences and Letters, Publications of the Oriental Commission Nr 2, Warszawa, 1938. (Filllerin  olmadığı yayın). 4 Kilisli Muallim Rifat, El-Kavânînü’l-Küllîye Li-Zapti’t-Lûgâti’t-Türkiyye. İstanbul, 1928; S. Telegdi, Eine türkische  Grammatik in arabischer Sprache aus dem XV. Jhdt. KCsA, I.Ergänzungsband, s. 282-326
Hazai, György (2012), Türkiye Türkçesinin Dünü ve  Bugünü. Türk Dili Araştırmalarına Kısa Bir Bakış (Çev.: Tevfik TURAN), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 219 s., ISBN: 9789751625113
Hazai, György (2012), Türkiye Türkçesinin Dünü ve  Bugünü. Türk Dili Araştırmalarına Kısa Bir Bakış (Çev.: Tevfik TURAN), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 219 s., ISBN: 9789751625113
Yazar: Korkmaz, Zeynep
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 13 No. 13, 2015

yazar, Türklük bilimi alanındaki çalışmaların ilkin Osmanlı Devleti’nin Avrupa  dahil üç kıt’aya yayılan üstün gücü dolayısıyla, Avrupa’nın bu devletle ilişki  kurarak bütün özellik ve geleneklerini tanıma amacına dayanan gezgin (seyyah),  misyoner ve elçiler aracılığındaki gözlemlerden başlayıp, Osmanlı dünyasında,  şimdiye kadar Avrupa’da yer alan dillerle de ilişkisi bulunmayan başka bir  dille konuşulmasının bu dile ilgiyi artırması dolayısıyla, müşahitleri, bu dilin  öğrenilerek sistematik olarak tasvirine yönelttiğini belirterek konuya girmiştir

yazar, Türklük bilimi alanındaki çalışmaların ilkin Osmanlı Devleti’nin Avrupa  dahil üç kıt’aya yayılan üstün gücü dolayısıyla, Avrupa’nın bu devletle ilişki  kurarak bütün özellik ve geleneklerini tanıma amacına dayanan gezgin (seyyah),  misyoner ve elçiler aracılığındaki gözlemlerden başlayıp, Osmanlı dünyasında,  şimdiye kadar Avrupa’da yer alan dillerle de ilişkisi bulunmayan başka bir  dille konuşulmasının bu dile ilgiyi artırması dolayısıyla, müşahitleri, bu dilin  öğrenilerek sistematik olarak tasvirine yönelttiğini belirterek konuya girmiştir