Hikemî Üsluba Yön Veren Bir Şairin Kaleminde Yiğitlik ve Mertlik İle İlgili Algılar: Koca Ragıp Paşa’da Mertçe Eda
Perceptions Regarding Valour And Bravery in the Text of A Poet Who Directed Hikemi  Erudite  Style: Valorous Manner In Koca Ragıp Pasha
Yazar: Sevimli, Erdem
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 27, 0
Anahtar kelimeler: Koca Râgıb Paşa,Hikemî üslup,Mertçe eda,Yiğitlik,Mertlik ; Koca Râgıb Pasha,Hikemi style,Valorous manner,Bravery,Valor

Divan şiirinde Nâbî’den sonra hikemî üslubu şiirlerinde  başarıyla ele alan şairlerden biri Koca Râgıb Paşa’dır. Râgıb  Paşa, yaşadığı yüzyıla Hikemî tarz ile damga vurarak hikmetli  şiirin öncüsü ve Nâbî’nin bu yüzyıldaki güçlü takipçisi olmuş,  berceste mısralarıyla göz doldurmuştur. Onun, irsâl-ı mesel  şeklinde ifadesini bulan bu tarza en büyük katkısı, fikri şiire  dönüştürmesi olmuştur. Bu dönüşümü sağlayan Râgıb  Paşa’nın Hikemî üsluba kattığı yönlerden biri de yiğitlik ve  mertlik olgusudur. Bu olguları şair, mertçe bir eda ile  dillendirmiş, hikemî üslubu ile harmanlamıştır. Divânı’na  bakıldığında mertlik ve yiğitlik ile ilgili söylemleri şiir tarzı  gereği veciz bir şekilde dillendirildiği görülür. Kaynaklara göre  mertçe edanın hâkim olduğu bu şiirlerin Emevîler dönemi siyasî  anlayışından temellerini aldığı görülmektedir. O devirde  şairlerin halifeleri överken kullandıkları övgü kalıpları, daha  sonra Fars ve Türk şiirinde de devam ettirilmiştir. Râgıb  Paşa’da bu söylemelerin, memduhun yiğitliği ve kendisinin  şairlik tabiatına yönelen yönleri olmak üzere mertçe bir edayla  tasvir edildikleri görülmektedir. Bu makalede bu yönler örnek  şiirlerden hareketle incelenmiştir. Bu incelemelere ayrıca Râgıb  Paşa’nın hikemî üslubundan yansıyan yönler de eklenmiştir.

One of the poets who successfully handled the Hikemi   erudite  style in his poems in Divan poetry after Nâbî is  Koca Râgıb Pasha. Râgıb Pasha, who left his mark on the  century he lived in with Hikemî style, became the pioneer  of erudite poetry and a strong follower of Nâbî in this  century, making a strong impression with his berceste   distinguished  verses. His greatest contribution to this  style, which found its expression in the form of irsâl-ı mesel   parable , was the transformation of the idea into poetry.  One of the aspects that Râgıb Pasha, who provided this  transformation, added to the Hikemi style is the  phenomenon of bravery and valor. The poet expressed this  phenomenon in a valorous manner and blended them with  his hikemî style. When we look at his Divan, it is seen that  his discourses about valor and bravery are expressed  concisely due to his poetic style. According to the sources,  it is seen that these poems, in which the virtuous tone is  dominant, are based on the political understanding of the  Umayyad period. The praise patterns used by the poets in  that period while praising the caliphs, later it was  continued in Persian and Turkish poetry. It is seen that  these that these expressions in Râgıp Pasha discourses are  depicted in a valorous manner, including the bravery of the  memduh  panegyric  and his poetic nature. In this article,  these aspects are examined based on sample poems. In  addition to these reviews, aspects reflected in the hikemî  style of Râgıb Pasha were added.