Nüzûl Dönemini Bilmenin Anlama Etkisi: “Fülki’l-Meşhûn” Olgusu Üzerine Bir İnceleme
Nüzûl Dönemini Bilmenin Anlama Etkisi: “Fülki’l-Meşhûn” Olgusu Üzerine Bir İnceleme
Yazar: Sıcak, Ahmet Sait
Dergi: BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Tefsir,Nüzûl Sıralı Tefsir,Kronolojik Tefsir,Tarihlendirme,Yâsîn Sûresi,Fülki’l-Meşhûn,Siyer,Habeşistan Hicreti

Son dönem tefsir çalışmalarına bakıldığında nüzûl sıralı tefsir yaklaşımınınrevaçta olduğu görülmektedir. Literatürde bazı âyetler özelinde Kur’ân’ı daha iyianlamaya yönelik bu yeni tefsir metodunun başarılı örnekleri mevcuttur. Bununla birliktemezkûr yaklaşımın pratikte beklentileri karşılamadığına birçok âyet için farklı bir anlamve yoruma gidilmediğine şahit olunur. Bu bağlamda nüzûl sıralı tefsirlerde Yâsîn Sûresi41. âyette geçen “Fülki’l-Meşhûn” kavramıyla neyin kastedildiğine dair yapılan yorumlar,Mushaf tertibini esas alan tefsirlerde bulunan yorumlardan farklı değildir. Bu makalede,nüzûl sıralı tefsir metodunun “Fülki’l-Meşhûn” kavramını anlamaya etkisi olup olmadığıaraştırılacaktır. Araştırmada ilk olarak mezkûr tamlamayla neyin kastedildiği birincil veikincil anlamlar üzerinden tespit edilecektir. Bu anlamlara ulaşmak gayesiyle öncelikle“Fülki’l-Meşhûn” ifadesi için tefsir geleneğinde bugüne dek ortaya konulan yorumlar anahatlarıyla aktarılacaktır. Sorasında ise f-l-k ve ş-h-n köklerinin etimolojisine vakıf olmanın,“Fülki’l-Meşhûn” tamlamasını Kur’ân’ın bütünselliği içerisinde değerlendirmenin ve nüzûldönemini bilmenin bu kavramı anlamaya etkisi araştırılacaktır. Yapılan araştırmalarsonucunda; Allah’ın varlığının bir delili olarak “taşıma imkânı veren her türlü gemi” birincil ve tefsîrî anlam olarak tespit edilmiştir. Te’vîlî ve ikincil anlam statüsünde “Habeşistan’ahicret edilen gemi” şeklindeki muhtemel mana ortaya çıkarılmıştır. Bu anlamın tutarlılığıbelirlenirken; filolojik tefsir yönteminin, Yâsîn sûresinin tarihlendirilmesinin ve buna bağlıolarak siyer bilgisinin sunduğu imkânlar kullanılmıştır.

Son dönem tefsir çalışmalarına bakıldığında nüzûl sıralı tefsir yaklaşımınınrevaçta olduğu görülmektedir. Literatürde bazı âyetler özelinde Kur’ân’ı daha iyianlamaya yönelik bu yeni tefsir metodunun başarılı örnekleri mevcuttur. Bununla birliktemezkûr yaklaşımın pratikte beklentileri karşılamadığına birçok âyet için farklı bir anlamve yoruma gidilmediğine şahit olunur. Bu bağlamda nüzûl sıralı tefsirlerde Yâsîn Sûresi41. âyette geçen “Fülki’l-Meşhûn” kavramıyla neyin kastedildiğine dair yapılan yorumlar,Mushaf tertibini esas alan tefsirlerde bulunan yorumlardan farklı değildir. Bu makalede,nüzûl sıralı tefsir metodunun “Fülki’l-Meşhûn” kavramını anlamaya etkisi olup olmadığıaraştırılacaktır. Araştırmada ilk olarak mezkûr tamlamayla neyin kastedildiği birincil veikincil anlamlar üzerinden tespit edilecektir. Bu anlamlara ulaşmak gayesiyle öncelikle“Fülki’l-Meşhûn” ifadesi için tefsir geleneğinde bugüne dek ortaya konulan yorumlar anahatlarıyla aktarılacaktır. Sorasında ise f-l-k ve ş-h-n köklerinin etimolojisine vakıf olmanın,“Fülki’l-Meşhûn” tamlamasını Kur’ân’ın bütünselliği içerisinde değerlendirmenin ve nüzûldönemini bilmenin bu kavramı anlamaya etkisi araştırılacaktır. Yapılan araştırmalarsonucunda; Allah’ın varlığının bir delili olarak “taşıma imkânı veren her türlü gemi” birincil ve tefsîrî anlam olarak tespit edilmiştir. Te’vîlî ve ikincil anlam statüsünde “Habeşistan’ahicret edilen gemi” şeklindeki muhtemel mana ortaya çıkarılmıştır. Bu anlamın tutarlılığıbelirlenirken; filolojik tefsir yönteminin, Yâsîn sûresinin tarihlendirilmesinin ve buna bağlıolarak siyer bilgisinin sunduğu imkânlar kullanılmıştır.