Enflasyon Ortamında Türkiye’de Kripto Paralara Olan İlginin Borsa Hacimleri Çerçevesinde Araştırılması
Investigating the Interest in Cryptocurrencies in Türkiye in the Inflationary Environment Within the Framework of Market Volumes
Yazar: Uzun, Mehmet; Öner Kaya, Emine
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2026
Anahtar kelimeler: Time-Series Analysis ; Zaman Serileri Analizi ; Cryptocurrencies,Bitcoin Trade Volume,Inflation,Co-integration,D-ARDL ; Kripto Paralar,Bitcoin İşlem Hacmi,Enflasyon,Eşbütünleşme,D-ARDL

Kripto para sahipliğinin yaygın olduğu ülkelerden biri olan Türkiye’de, en yüksek işlem hacmine sahip kripto varlık olan Bitcoin’in işlem hacmi ile enflasyon arasındaki uzun dönemli ve nedensel ilişkilerin araştırılması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Kasım 2017-Eylül 2025 dönemi verilerinin kullanıldığı çalışmada, enflasyon oranı temel bağımsız değişken olarak ele alınırken; Bitcoin işlem hacmi ile ilişkili olduğu literatürde yaygın olarak kabul edilen BIST 100 endeksi, USD/TRY döviz kuru, Brent petrol fiyatları, altın fiyatları (XAU/TRY) ve 10 yıllık devlet tahvili faiz oranları da açıklayıcı değişkenler olarak yer almaktadır. Çalışmada eşbütünleşme ilişkisinin varlığını test etmek için ARDL sınır testi yaklaşımı, enflasyonun Bitcoin işlem hacmi üzerindeki etkisini analiz etmek için dinamik ARDL (D-ARDL) simülasyon yaklaşımı, Granger nedenselliği incelemek için ise Toda-Yamamoto yaklaşımı kullanılmaktadır. Bulgular, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğuna ve Bitcoin işlem hacmini uzun dönemde enflasyon oranının pozitif yönde; BIST 100 endeksi ve Brent petrol fiyatlarının ise negatif yönde etkilediğine dair kanıtlar sunmaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, Türkiye’de yatırımcıların, sınırlı arza sahip ve piyasa değeri yüksek bir kripto varlık olan Bitcoin’i, enflasyonist dönemlerde alternatif bir yatırım ve enflasyona karşı bir korunma aracı olarak görme eğiliminde oldukları ifade edilebilir.

The aim of this study is to investigate the long-term and causal relationships between inflation and the trading volume of Bitcoin, the crypto asset with the highest trading volume in Türkiye, one of the countries where cryptocurrency ownership is widespread. In the study using data from the period November 2017 to September 2025, while the inflation rate is considered as the main independent variable, the BIST 100 index, the USD/TRY exchange rate, Brent crude oil prices, gold prices (XAU/TRY), and 10-year government bond yields are included as additional explanatory variables that may influence Bitcoin trading volume. In the study, the ARDL bounds testing approach is used to test the existence of the cointegration relationship, the dynamic ARDL (D-ARDL) simulation approach is used to analyze the effect of inflation on Bitcoin trading volume, and the Toda-Yamamoto approach is used to examine Granger causality. The findings provide evidence that there is a cointegration relationship between the variables and that the inflation rate positively affects Bitcoin trading volume in the long run, while the BIST 100 index and Brent oil prices negatively affect it. Based on the results, it can be inferred that investors in Türkiye tend to regard Bitcoin—a crypto asset with a limited supply and high market value—as an alternative investment and a hedge against inflation during inflationary periods.