Ekim Zamanları ve Bor Uygulamalarının Çörekotu (Nigella sativa L.) Bitkisinin Agronomik ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri
Effects of Sowing Times and Boron Applications on Agronomic and Quality Properties of Black Cumin (Nigella sativa L.)
Yazar: Beyzi, Erman; Karer, Şafak
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Agronomy ; Agronomi ; Nigella sativa,black cumin,boron,sowing time,seed yield,fatty acid compositions ; çörekotu,bor,ekim zamanı,tohum verimi,sabit yağ bileşenleri,Nigella sativa

Bu çalışma çörekotu bitkisinde farklı ekim zamanı ve bor uygulamalarının agronomik ve kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme, Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi arazisinde bulunan deneme alanında 2019 yılında ‘’Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine’’ göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada dört farklı ekim zamanı (25 Mart, 10 Nisan, 25 Nisan, 10 Mayıs) ve üç farklı bor dozu (Kontrol, 250, 500 ve 750 g da-1) denenmiştir. Hasat sonrası bitkide tarımsal özellikler olarak bitki boyu, bitkide kapsül sayısı, kapsülde tohum sayısı, bin tohum ağırlığı, tohum verimi, biyolojik verim ile kalite özellikleri olarak sabit yağ oran ve bileşenleri belirlenmiştir. Araştırma sonunda bitki boyu 33.13-56.60 cm, tohum verimi 57.03-103.73 kg da-1, sabit yağ oranı % 11.94-19.34 ve bin tohum ağırlığı ise 2.46-2.70 g arasında değişiklik göstermiştir. Ayrıca çörekotu bitkisinde 7 adet bileşen belirlenmiş olup, bunlardan linoleik asit major bileşen olarak ortaya çıkmıştır. Bu bileşeni sırasıyla oleik ve palmitik asit izlemiştir. Çörekotu bitkisinde linoleik asit oranı % 56.83-60.82 arasında değişkenlik göstermiştir. Çalışma sonucunda en yüksek tohum veriminin elde edildiği 25 Nisan ekim tarihi Kayseri ekolojik koşullarında yazlık ekimlerde çörekotu yetiştiriciliği için uygun olduğu söylenebilir.

This study was carried out to determine the effects of different sowing time and boron applications on agronomic and quality characteristics in black cumin. Field experiment was setup in 2019 over the experimental fields of Erciyes University Agricultural Research and Implementation Center, in ‘’randomized split blocks design’’ with 3 replications. Four different sowing times (25 March, 10 April, 25 April, 10 May) and three different boron doses (Control, 250, 500 and 750 g da-1) were tried in this study. Plant size, number of capsules in the plant, number of seeds in the capsule, thousand seed weight, seed yield, biological yield and quality characteristics were determined as agricultural properties in post-harvest plant. At the end of the research, plant height varied between 33.13-52.27 cm, seed yield varied between 57.03-103.73 kg da-1, crude oil content varied between 11.94-22.40% and thousand seed weight varied between 2.46-2.70 g. In addition, seven components have been identified in black cumin, and linoleic acid has emerged as a major component. This component was followed by oleic and palmitic acid, respectively. The linoleic acid content in black cumin varied between 56.83-60.82%. As a result of this study, it can be said that the highest seed yield was obtained on 25 April sowing time and it is suitable for black cumin cultivation in summer plantings under Kayseri ecological conditions.