Eşikten Mekâna-Mekândan Yere Yeldeğirmeni-Rasimpaşa Mahallesi
From Threshold to Space-From Space to Place Yeldegirmeni-Rasimpasa Neighbourhood
Yazar: Kırkık Aydemir, K.pınar; Gececi, Mekselina
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 32, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Eşik,yapı,mekân,yer,yer algısı,Yeldeğirmeni-Rasimpaşa Mahallesi. ; Threshold,building,space,sence of place,Yeldeğirmeni-Rasimpasa Neighbourhood.

Kent ve mimari birbirini etkileyen, dönüştüren iki ana mekânsal unsurdur. Kentsel yerleşim; yapı adalarının boyutları, sokak örüntüleri vb. kentsel peyzaj diziminden oluşurken; mimari yapıların yatay ve dikey bileşenleri, bina yüksekliği, çekme mesafeleri, cephe genişliği, pencereler, kapılar vb. özelliklerden şekillenmektedir. Bu noktada mimari eşikler, gün içerisinde sıkça gelip geçtiğimiz geçiş mekânları oluşturmanın yanı sıra, bir yapı arakesiti olarak mimariyi zenginleştiren detaylardır.Günümüz kentlerinde görülen tek tip yapılaşma çevreden kopuk mimari tasarımlar ile kentin tarihsel ve kültürel değerlerini yansıtmaktan oldukça uzak kalmakta ve algısal açıdan yaşanılan mekân ile kişisel bağ kurulmasını güçleştirmektedir. Bu durum kentsel hafızanın her geçen gün zarar görmesine sebep olmakta ve İstanbul'da yaşayanları kente yabancılaştırmaktadır. Bu çalışmada, mekân-yer diyalektiği eşik öğeler üzerinden “yer olabilme” şeklinde ele alınmıştır. Yeldeğirmeni-Rasimpaşa Mahallesi’nde bulunan ve günümüzde unutulmaya yüz tutan cumbalı, çıkmalı, arkadlı, saçaklı, ahşap çatkılı duvar gibi mimari biçimler “eşik oluşturan ögeler” olarak incelenmektedir. Yeldeğirmeni- Rasimpaşa Mahallesinde eşik ögeler; kapı-pencere, duvar, merdiven, kaldırım, peyzaj donatıları, cumba-çıkma, saçak, arkad, sütun-kolon vb. yapısal öğeler; avlu (atrium,) ve pasaj alanları; kaldırım kafeler ve yeme-içme yerleri olmak üzere 3 sınıfta ele alınmıştır. Alan çalışması ile elde edilen bulgular Kadıköy Belediyesi’nden temin edilen 1/1000 Uygulama İmar Planı ve 1/15000 ölçekli Nazım İmar Planları üzerine işlenmiştir. Alan çalışması ve literatür araştırmasına dayalı olan çalışmada Yeldeğirmeni Rasimpaşa Mahallesi’nin İstanbul’da taşıdığı eşik öğeler açısından zengin bir semt olduğu, İstanbul’da yerel bir ara kesit oluşturarak, “yer ” algısına örnek bir mekânsal dizim sergilediği sonucuna varılmıştır.

Urban and architecture are two main spatial elements that affect and transform each other. While urban settlement consists of urban landscape like dimensions of building blocks, street patterns, the architectural form includes the horizontal and vertical components of the buildings, the height of the building, the width of the facade, the windows, the doors, the building indentations and protrusions, etcformed by features. At this point, architectural thresholds are a building intersection, as well as creating transition spaces that we come and go through frequently during the day; facade elements, building entrances are the details that enrich the architecture.The uniform construction seen in today's cities is far from reflecting the historical and cultural values of the city with abstract architectural designs from the environment and makes it difficult to establish a personal connection with the place. This situation causes urban memory to be damaged day by day and alienates those living in Istanbul from the city. Thresholds; as the building entrance and the details of the entrance, it stands out as the details that bring awareness to the city and architecture, increasing the perception of place.In this study, the space-place dialectic is handled as "being a place" through threshold elements. Traditional architectural details such as a bay window, overhanging, arcaded, fringed, wooden framed wall in Yeldeğirmeni-Rasimpaşa District, which are now being forgotten, are examined as "threshold-forming elements". Threshold elements in Yeldeğirmeni- Rasimpaşa Neighborhood; entrance and physical recesses and protrusions and details of the entrance (door-window, wall, stairs, pavement, landscaping equipment, bay window, eaves, arcade, column-column, etc.), courtyard (Atrium), passage areas, building interfaces (pavement cafes and eating and drinking places) are discussed in 3 sections.The findings obtained from the fieldwork were processed on the 1/1000 Implementation Development Plan and 1/15000 scale Master Development Plans obtained from Kadıköy Municipality. In the study, which is based on fieldwork and literature research, it is concluded that Yeldeğirmeni Rasimpaşa neighborhood is a district rich in threshold elements in the metropolitan city of Istanbul, and that it exhibits an exemplary spatial syntax for the perception of "place" by forming a local cross-section in the metropolitan city Istanbul.