FARKLI KISA SÜRELİ BELLEK UZAMLARINA SAHİP ÖĞRENCİLERİN FARKLI DİKKAT TASARIMINA SAHİP ÖĞRENME ORTAMLARINDAKİ GÖZ HAREKETLERİNİN İNCELENMESİ
THE INVESTIGATION OF EYE MOVEMENTS OF STUDENTS WITH DIFFERENT SHORT TERM MEMORY SPANS IN LEARNING ENVIRONMENTS WITH DIFFERENT ATTENTION DESIGN
Yazar: Akçay, Arif; Altun, Arif
Dergi: Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, Vol. 9 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: kısa süreli bellek,bölünmüş dikkat,odaklanmış dikkat,çokluortam,göz izleme ; short term memory,split attention,focused attention,multimedia,eye tracking

Öğrenme ortamlarında öğrencinin dikkatinin asıl bilgiyeodaklanması ve dikkatinin bölünmemesi için bilgi sunumlarının konumsal vezamansal olarak birbirleriyle entegre edilerek tasarlanması gereklidir. Tasarımdurumlarının yanı sıra öğrenciler arasındaki bilişsel bireysel farklılıklarbilgi işleme süreci üzerinde etkilidir. Çalışmada bilişsel bireysel farklılıkolarak ele alınan kısa süreli bellek (KSB), bilgi işleme kuramlarında önemliyeri olan duyusal reseptörler ile bilgiyi alıp uzun süreli bellekte kalıcıolmasını sağlayan geçici bellektir. Öğrenme ortamlarının tasarımlarının bilgiişleme süreci üzerindeki etkileri değerlendirilirken KSB kapasiteleri gözönünde bulundurulması gereklidir. Öğrenme ortamlarının değerlendirilmesi veöğrencilerin bilgi işleme sürecine yönelik çıkarımlarda bulunmak içinkullanılan yöntemlerden biri de göz izleme yöntemidir. Bu çalışmada farklı KSBuzamlarına sahip öğrencilerin farklı dikkat tasarımlarına yönelik oluşturulanöğrenme ortamlarındaki göz hareketlerinin bireysel farklılıklar çerçevesindeincelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada yarı deneysel desenlerden rastgeleatamalı eşleştirilmiş desen kullanılmıştır. Araştırmaya bir devletüniversitesinden 26 öğrenci katılım göstermiştir. Öğrencilerin KSB düzeylerinibelirlemek için Görsel İşitsel Sayı Dizileri Testi B (GİSD-B) Formukullanılmıştır. Öğrencilerin KSB uzamları belirlendikten sonra odaklanmışdikkat tasarımına veya bölünmüş dikkat tasarımına sahip materyaller ile öğrenimgörmesi için rastgele gruplara ayrılmıştır. Öğrenciler materyaller ile öğrenimgörürken kullanılan göz izleme aracı ile göz hareketlerine ilişkin veriler eldeedilmiştir. Araştırma sonucunda farklı KSB uzamlarına sahip öğrencilerin farklıdikkat tasarımlarına sahip öğrenme materyallerinde yapmış oldukları gözhareketleri ile bilgi işleme süreçlerine yönelik çıkarımlar yapılmış, çeşitliönerilerde bulunulmuştur.

In learning environments, information presentations shouldbe integrated into one another spatially and temporally for the student'sattention to focus on the actual knowledge and not to divide attention. Inaddition to design of learning environments, the cognitive individualdifferences between students are effective on the information processing.Short-term memory, which is considered as cognitive individual difference inthe study, is a temporary memory which has an important role in informationprocessing theories because of takes information with sensory receptors andproviding a permanent in long-term memory. When evaluating the impact oflearning environments on information processing short term memory capacitiesshould be taken into account. Eye tracking is used to evaluate learningenvironments and to obtain information about the students' informationprocessing process. In this study, it is aimed to examine the eye movements ofstudents with different short term memory spans in the learning environmentscreated for different attention designs within the framework of individualdifferences. In this study, randomly assigned paired experimental design wasused. 26 students from a state university participated in the study. In orderto determine the short term memory capacity levels of the students, TheAuditory Verbal Digit Span Test - Form B was used. After the students' shortterm memory spans are determined, they are divided into random groups forlearning with multimedia materials which has focused attention design or splitattention design. The data about the eye movements were obtained with the eyetracking tool used while the students were studying with the materials. As aresult of the research, information processing of the students with differentshort term memory spans were determined in the learning materials withdifferent attention designs and various recommendations were given.