Doğayla İlişki Ölçeğinin Türkçe’ye Adaptasyonu
Doğayla İlişki Ölçeğinin Türkçe’ye Adaptasyonu
Yazar: Çakır, Birgül; Karaarslan, Güliz; Şahin, Elvan; Ertepınar, Hamide
Dergi: İlköğretim Online, Vol. 14 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Nature Relatedness, Scale Adaptation, Environmental Education ; Doğayla İlişki, Ölçek Uyarlanması, Çevre Eğitimi

Bu çalışma, Nisbet, Zelenski ve Murphy (2009) tarafından geliştirilen doğayla ilişki (Dİ) ölçeğinin Türkçeye uyarlanmasıdır. Ölçek bireylerin doğa ile olan bilişsel, duyuşsal ve fiziksel bağlantılarını ölçmek için geliştirilmiştir. Türkçe’ye uyarlama çalışması yürütülürken Türk Dili’nin özellikleri, ülke kültürü, sosyal yapısı ve çevresel özellikleri de göz önünde bulundurulmuştur. Çeviri işlemi sonrasında dil geçerliliği için uzmanlara danışılmıştır. Ölçek 859 (449 kadın, 408 erkek, 2 katılımcı cinsiyetlerini belirtmemiştir) üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini sağlamak için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçları ölçeğin 3 boyutta %44,71 varyans açıkladığını ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonucunda üç boyutlu bu yapının iyi uyum verdiği bulunmuştur (RMSEA= 0,078; CFI= 0,94; GFI= 0,87; X2/sd= 4,78). Bu alt boyutlar; Dİ-deneyim, Dİ-perspektif ve Dİ-özbenliktir. Ölçeğin güvenirlik analizi sonucunda iç tutarlılık katsayısının 0,88 olduğu bulunmuştur. Ölçeğin Dİ-özbenlik boyutu için iç tutarlılık katsayısı 0,87; Dİ-perspektif ve Dİ-deneyim boyutları için sırasıyla 0,74 ve 0,73 bulunmuştur. Ayrıca yapı geçerliliğini desteklemek için ölçeğin çevre dostu davranışlar, çevresel endişe ve doğada yapılan aktivitelerin sıklığı ile ilişkisi incelenmiştir. Sonuçlar, doğayla ilişki ölçeğinin Türkçe versiyonunun güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğunu ve üç faktör kapsamında iyi düzeyde açıklandığını göstermektedir.

This study aimed to adapt Nature Relatedness (NR) Scale into Turkish. This scale was developed by Nisbet, Zelenski and Murphy (2009) to measure cognitive, affective and physical connection of people with nature. While the instrument was being adapted to Turkish, the characteristics of Turkish language, cultural, social and environmental structures were considered. During the translation process, expert opinions were taken for the language validity. Data set was collected from 859 (449 female, 408 male, 2 participants did not indicate gender) university students. In order to provide construct validity, exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were conducted. EFA results revelaed that the scale included three dimensions with 44.71% variation. CFA analysis indicated good fit indices (RMSEA= .078, CFI= .94 GFI= .87, X2/sd= 4.78). These three sub-dimensions were NR-self, NR-perspective and NR-experience. Cronbach-alpha reliability coefficient of NR scale was found as .88. As for reliability, Cronbach-alpha reliability coefficient of NR-self, NR-perspective and NR-experience were found respectively as .87, .74 and .73. Furthermore, to support construct vailidity the relationships between NR and pro-environmental behaviors, NR and environmental concerns and NR and frequency of outdoor activities were investigated. The results revealed that Turkish version of the Nature Relatedness Scale was a reliable and valid instrument and the scale was explained well with three factors