HEMŞİRELERİN HASTA EĞİTİMİ VERME DURUMU  VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ
HEMŞİRELERİN HASTA EĞİTİMİ VERME DURUMU  VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ
Yazar: Yıldırım, Naci; Çiftçi, Bahar; Kaşıkçı, Mağfiret
Dergi: Atatürk İletişim Dergisi No. 14, 2017
Anahtar kelimeler: Hemşirelik,Hasta eğitimi

Giriş: Hasta eğitimi, hastanın kendi sağlık gereksinimlerinikarşılamak için bağımsızlık kapasitesinin desteklenmesi olarak ifadeedilmektedir. Hasta eğitimi süreci birbirini izleyen ve birbiriyle etkileşimiçinde olan veri toplama/eğitim gereksinimlerini belirleme, tanılama, planlama,uygulama, değerlendirme ve kayıt etme aşamalarından oluşmaktadır. Hastaeğitimi; hasta/ailesi/yakınları, hemşire ve diğer sağlık ekibi üyelerinbulunduğu ve hastanın yatışından taburcu oluncaya kadar devam eden dinamik birsüreçtir.Amaç:Bu çalışmanın amacı, Erzurum il merkezinde çalışan klinik hemşirelerin hastaeğitimi verme durumu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.Yöntem: Araştırmanın evrenini; Erzurum il merkezinde yer alan birüniversite ve Kamu Hastaneler Birliğine bağlı iki devlet hastanesinde çalışanhemşireler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise, araştırma kriterlerine uyanve olasılıklı örneklem yönteminden basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilenhemşireler oluşturdu. Araştırma 378 hemşire ile tamamlandı. Veriler 15 Nisan–15 Haziran2016 tarihleri arasında, “Klinik Hemşirelerin Verdikleri Hasta EğitiminiDeğerlendirme Anketi” ve “SosyodemografikÖzellikler” formu kullanılarak araştırmacılartarafından ilgili hastanelerde hemşirelere gerekli açıklamalar yapıldıktansonra yüz yüze görüşülerek toplandı.Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerinyaş ortalamalarının 28.10±6.26,%87’sinin kadın, %60.1’inin lisans mezunu, %37.8’inin cerrahi kliniğinde ve  %56.3’ünün 1-5 yıldır çalıştığı saptandı.Hemşirelerin %67.2’sinin hastaeğitiminin gerekliliğine inanmadıkları ve %55.3’ünün ise hastaeğitimi vermedikleri saptandı. Hemşirelerin, genelde akılcı ilaç kullanımı(%30.2), hijyen (%23.5) hastaneye oryantasyon eğitimi (%18.8), beslenme(%16.9), hastane kuralları (%18.8), taburculuk (%8.7), postop-preop (%7.4) gibikonularda eğitim verdikleri tespit edildi. Hemşirelerin günlük çalışmadüzeninde ilk sırada yaptıkları faaliyetler sıralamasında ilaç tedavisininbirinci sırada, hasta eğitiminin ise yedinci sırada bulunduğu belirlendi. İşyükü fazlalığı, zamanı etkin kullanama ve hastaların sosyo-kültürel seviyesinindüşük olması, hemşirelerin hasta eğitimi yaparken karşılaştıkları sorunlar arasındailk sıralarda yer aldığı saptandı.Sonuçlar: Hemşirelerin büyükçoğunluğunun hasta eğitiminin gerekliliğine inanmadıkları ve hemşirelerinyarısından fazlasının hasta eğitimi yapmadıkları saptandı. Ayrıca eğitim veren hemşirelerin genelde akılcı ilaçkullanımı, hijyen, hastane oryantasyonu, beslenme, hastane kuralları vetaburculuk gibi konular hakkında eğitim verdikleri belirlendi.

Giriş: Hasta eğitimi, hastanın kendi sağlık gereksinimlerinikarşılamak için bağımsızlık kapasitesinin desteklenmesi olarak ifadeedilmektedir. Hasta eğitimi süreci birbirini izleyen ve birbiriyle etkileşimiçinde olan veri toplama/eğitim gereksinimlerini belirleme, tanılama, planlama,uygulama, değerlendirme ve kayıt etme aşamalarından oluşmaktadır. Hastaeğitimi; hasta/ailesi/yakınları, hemşire ve diğer sağlık ekibi üyelerinbulunduğu ve hastanın yatışından taburcu oluncaya kadar devam eden dinamik birsüreçtir.Amaç:Bu çalışmanın amacı, Erzurum il merkezinde çalışan klinik hemşirelerin hastaeğitimi verme durumu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.Yöntem: Araştırmanın evrenini; Erzurum il merkezinde yer alan birüniversite ve Kamu Hastaneler Birliğine bağlı iki devlet hastanesinde çalışanhemşireler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise, araştırma kriterlerine uyanve olasılıklı örneklem yönteminden basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilenhemşireler oluşturdu. Araştırma 378 hemşire ile tamamlandı. Veriler 15 Nisan–15 Haziran2016 tarihleri arasında, “Klinik Hemşirelerin Verdikleri Hasta EğitiminiDeğerlendirme Anketi” ve “SosyodemografikÖzellikler” formu kullanılarak araştırmacılartarafından ilgili hastanelerde hemşirelere gerekli açıklamalar yapıldıktansonra yüz yüze görüşülerek toplandı.Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerinyaş ortalamalarının 28.10±6.26,%87’sinin kadın, %60.1’inin lisans mezunu, %37.8’inin cerrahi kliniğinde ve  %56.3’ünün 1-5 yıldır çalıştığı saptandı.Hemşirelerin %67.2’sinin hastaeğitiminin gerekliliğine inanmadıkları ve %55.3’ünün ise hastaeğitimi vermedikleri saptandı. Hemşirelerin, genelde akılcı ilaç kullanımı(%30.2), hijyen (%23.5) hastaneye oryantasyon eğitimi (%18.8), beslenme(%16.9), hastane kuralları (%18.8), taburculuk (%8.7), postop-preop (%7.4) gibikonularda eğitim verdikleri tespit edildi. Hemşirelerin günlük çalışmadüzeninde ilk sırada yaptıkları faaliyetler sıralamasında ilaç tedavisininbirinci sırada, hasta eğitiminin ise yedinci sırada bulunduğu belirlendi. İşyükü fazlalığı, zamanı etkin kullanama ve hastaların sosyo-kültürel seviyesinindüşük olması, hemşirelerin hasta eğitimi yaparken karşılaştıkları sorunlar arasındailk sıralarda yer aldığı saptandı.Sonuçlar: Hemşirelerin büyükçoğunluğunun hasta eğitiminin gerekliliğine inanmadıkları ve hemşirelerinyarısından fazlasının hasta eğitimi yapmadıkları saptandı. Ayrıca eğitim veren hemşirelerin genelde akılcı ilaçkullanımı, hijyen, hastane oryantasyonu, beslenme, hastane kuralları vetaburculuk gibi konular hakkında eğitim verdikleri belirlendi.