hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Pozitron emisyon tomografi ve radyoterapi tedavi planlama
Positron emission tomography and radiotherapy treatment planning
Yazar: Demir, Bayram; Okutan, Murat; Demir, Mustafa
Dergi: Türk Onkoloji Dergisi, Vol. 24 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Biyolojik target volüm, pozitron-elektron yokolması, pozitron emisyon tomografi, radyoterapi tedavi planlama

Pozitron emisyon tomografi (PET), insan vücudundaki organlar ve metabolizmaların görüntülenmesini sağlayan bir radyoizotop görüntüleme tekniğidir. Görüntüleme ilkesi olarak pozitronun-elektron yok olma olayı sonucunda ortaya çıkan iki adet 511 KeV enerjili yok olma fotonun eş zamanlı deteksiyonu kullanılmaktadır. Uygulamada C-11, N-13, O-15, F-18 gibi pozitron yayınlayan radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi sonucu elde edilen radyofarmasötik (örneğin; F-18-FDG) hastaya kan yolu ile verilir. Vücuttaki anormal yapılarda biriken bu radyofarmasötikten elde edilen 511 KeV fotonları PET cihazında algılanarak bilgisayarda vücudun 3-boyutlu görüntüsü elde edilmektedir. Bu yazıda, PET'in temel çalışma ilkesi, PET sintilasyon kristalleri, PET radyoizotopları ve radyoterapi tedavi planlamada PET hakkında bilgiler verilecektir.

Positron emission tomography (PET) is a radioisotope imaging method for obtaining information on the status of organs and metabolisms within the human body. The imaging principle used in PET is the coincidence detection of two 511 KeV annihilation photons-originated electron-positron annihilation. In practice, a radiopharmaceutical (e.g., F-18-FDG) obtained by uniting a positron emitter radioisotope (e.g., C-11, N-13, O-15, F-18) and glucose molecule is given to the patient by way of blood injection. PET detects these 511 KeV annihilation photons accumulated in the abnormal structures and then three-dimensional imaging of the body is created by the computer. In this review of the imaging principle of PET, scintillation crystals, PET radioisotopes and PET for radiotherapy treatment planning are discussed.
Tatar Terminolojisinin Gelişimi
Development of Tatar Terminology
Yazar: Mınsafına, Alina
Dergi: Dilbilim No. 37, 2021
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; Terminology,Term,Tatar Language,Tatar Terminology ; Terminoloji,Terim,Tatarca,Tatar Terminolojisi

Bu çalışmanın amacı, Tatar edebi dilinde terminolojinin gelişim sürecini göstermektedir. Terim, herhangi bir bilim alanında tek anlama sahip olan (monosemantik) ve bu bilim alanının diğer terimlerine uygun olan, kavramı net ve kısa bir şekilde adlandıran sözcük veya söz öbeğidir. Tatarcada terimleri yaratama çabalarını ve ilk bilimsel terimlerin ortaya çıkışını, 12-13. yüzyıllara ait bilimsel risaleler, edebi eserler, emirler, diplomatik mektuplar gibi kaynaklarda görmek mümkündür. Genel olarak, 19. yüzyıla kadar yeni terimler, yeni keşiflerle ortaya çıkmış, bilim dallarının biçimlenmesiyle gelişmiştir. Tatarcada, Arapçadan ve az miktarda Farsçadan alıntılanan terimlerin mevcut olduğu görülmektedir. 19. yüzyılın sonunda dilde Latince ve Grekçe kökenli söz varlığının oluşması ile terminolojiye de Batı kökenli terimler girmeye başlamıştır. Ekim Devrimi’nden sonra modern Tataristan Cumhuriyeti toprakları SSCB bünyesine girerek Sovyetler Birliği’nde yürütülen terim standartlaştırma çalışmalarına dahil edilmiştir. Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından sonra Tataristan’da Tatarcanın Rusça ile birlikte devlet dili olarak kabul edilmesiyle Tatarcanın sosyal, kültürel ve bilimsel fonksiyonu genişletilmiştir. Bu durum, ilgili alanlarda terminolojik söz varlığının geliştirilmesini, yeni

This research aims to show the development of terminology in the Tatar literary language. The term term can be defined as a word or a word combination that has a single meaning in a particular field of science and names the concept clearly and concisely. The emergence of the first terms in the Tatar language can be observed in the 12–13th century. These new term are seen in sources such as scientific treatises, literary works, orders, and diplomatic letters of that period. The main driving force of this process was the adoption of Islam in 922 by the Tatars. Switching to the Arabic writing system also enabled this process to gather steam. This process included the Tatars in the Muslim civilization. From this time onward, Arabic has had a great influence, as it was the language of religion, science, and law. As a result, Arabic (and to a lesser extent Persian) became the source language for terms and abstract concepts in the Tatar language.
Türkçedeki Bazı Yardımcı Fiillerle Yapılan Bileşik Fiillerin TİD’de Kullanım Sıklığı
The Frequency of Compound Verb Usage with Certain Auxiliary Verbs in Turkish Sign Language (TID)
Yazar: Yazıcı, Mesut
Dergi: Dilbilim No. 39, 2022
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; Compound verb,Turkish sign language,Auxiliary verb,Simple verb ; Birleşik fiil,Türk işaret dili,Yardımcı fiil,Compound verb,Turkish sign language,Auxiliary verb,Simple verb

Bir dilin temel yapılarından olan fiiller basit, türemiş ve bileşik olarak üçe ayrılır. Kelime oluşum sürecinde oldukça yaygın bir biçimde kullanılan bileşik fiiller, Türk işaret dili açısından da dili zenginleştirici bir öge konumundadır. Bu çalışmada, 20 kişiden oluşan Sağır gruba yapmak, vermek, almak, olmak ve etmek yardımcı fiilleri üzerinden belirli bir cümle evreni sunularak, yardımcı fiilleri kullanma eğilimleri Türkçe bilgisi, Türk işaret dili (TİD) edinimi, mezuniyet, işiten-konuşan bireylerle görüşme ve yaş parametreleri üzerinden değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Verbs are one of the basic structures of a language and are divided into three categories in Turkish: simple verbs, derived verbs, and compound verbs. Compound verbs are widely used in the process of word formation and are also an element that enriches Turkish sign language (TID). This study presents a specific sentence universe to a group of 20 hearing-impaired people through the use of such auxiliary verbs as etmek [to make], vermek [to give], almak [to get], olmak [to be/become], and yapmak [to do]. Thus, this group of people will be evaluated through interviews based on their tendency to use auxiliary verbs alongside the parameters of their knowledge of Turkish, their acquisition of TID, education level, and age.
Irak Türklerinin Eğitimde Dil Tercihleri
Iraqi Turks’ Language Preferences in Education
Yazar: Jaafer, Kubra
Dergi: Dilbilim No. 39, 2022
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; Toplumdilbilim,Irak Türkleri,eğitim dili,iki dilli eğitim,dil tercihleri,Ki-kare ; Sociolinguistics,Iraqi Turks’,education language,bilingual education,language preferences

Bu araştırmanın amacı, Irak’ta yaşayan Türklerin çocukları için tercih ettikleri eğitim dili ve uygun gördükleri genel eğitim diline yönelik düşüncelerini tespit etmektir. Araştırma grubunu Irak’ta Türklerin yoğunlukla bulundukları ve diğer etnik gruplarla bir arada yaşadıkları Kerkük, Selahaddin, Erbil ve Musul illerindeki 474 Türk katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu” ve Türk katılımcılara yönelik dil tercihi anketi kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çocukların eğitim dili olarak %33,5 oranında en çok Arapça tercih edilirken genel eğitim dili %33,3 oranında en çok iki dilli (Türkçe ve Arapça dillerinde) eğitim olması tercih edilmiştir.

The aim of this research is to identify the language Turks living in Iraq mostly prefer and feel is appropriate for their children’s education and to discover their ideas on this topic. The target group consists of 474 Turks living in provinces such as Kirkuk, Salahaddin, Erbil, and Mosul, where the Turk population is especially focused. The study “Iraqi Turks’ Language Preferences in Education” uses a researcher-developed personal information form as well as a language preference questionnaire to collect the data. Pearson Chi-square test was used in the analysis of the data. As a result, 33.5% of respondents were found to prefer Arabic as the language of education and 33.3% to prefer a multilingual education language with Turkish and Arabic as the language of instruction.
Türkçe Öğrenen Derlemi için Hata Etiketleme Sistemi
An Error Coding System for the Turkish Learner Corpus
Yazar: Golynskaıa, Anna
Dergi: Dilbilim No. 39, 2022
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; Error Tagging,Error Taxonomy,Error Analysis,Learner Corpus,Turkish as a Foreign Language ; Hata Etiketleme,Hata Taksonomisi,Hata Analizi,Öğrenen Derlemi,Yabancı Dil Olarak Türkçe,Error Tagging,Error Taxonomy,Error Analysis,Learner Corpus,Turkish as a Foreign Language

Öğrenen derlemleri, bir dili yabancı veya ikinci dil olarak öğrenenlerin ortaya koyduğu metinlerin elektronik koleksiyonlarıdır. İkinci dil edinimi ve yabancı dil öğrenimi alanlarında yaygın olarak kullanılan öğrenen derlemleri, öğrenen dilini araştırmaya olanak sağlayan güvenilir araçlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 94 ülkeden gelen öğrencilere ait sınav kağıtlarından oluşan 274 bin kelimelik Türkçe Öğrenen Derleminin temelinde Türkçeye özgü bir hata etiketleme sistemini geliştirmektir. Derlemdeki metinler, orijinallerine sadık kalınarak manuel olarak bilgisayar ortamına aktarıldıktan sonra 44 bin kelimelik çekirdek derlem oluşturulmuş ve üzerinde hata etiketlemesi yapılmıştır. Hata etiketleme sistemi, ilk harfin hata alanını temsil ettiği, sonraki harflerin ise hata kategorisini ve geçerli ise kelime türünü belirttiği üç veya dört harfli kodlara dayanmaktadır. Toplamda 58 hata kodu mevcuttur. Tasarlanan hata etiketleme sistemi, Türkçe öğrenenlerin dil yeterliliğini değerlendirmek ve hata etiketlemesi içeren diğer Türkçe öğrenen derlemlerini oluşturmak için kullanılabilecektir.

Learner corpora are electronic collections of texts produced by learners of a foreign or second language. Learner corpora are reliable tools for investigating learner language and are widely used in the fields of second language acquisition and foreign language learning. This paper describes an error tagging system that has been designed on the basis of the 274,000-word Turkish learner corpus that comprises the Turkish examination papers written by learners coming from 94 different countries. The texts were manually keyboarded while retaining all errors, after which a 44,000-word component of the corpus was error coded using the specially devised error tag set. The majority of codes are based on a three- or four-letter system in which the first letter represents the error domain and the next series of letters identify the error category, as well as the word class where relevant. The error tag set has a total of 58 possible codes. The designed error tagging system can be used to assess the linguistic competence of Turkish learners and to build other error-annotated Turkish learner corpora.
Yabancı Dil Öğretiminde Deyim Öğretimi: Yöntemler, Teknikler ve Uygulamalar
Yabancı Dil Öğretiminde Deyim Öğretimi: Yöntemler, Teknikler ve Uygulamalar
Yazar: Güneş, Sadriye
Dergi: Dilbilim No. 22, 2010
Anahtar kelimeler: deyim öğretimi, yabancı dil öğretimi, mecazi anlam, Sözcüksel Yaklaşım

Bu çalışmada yabancı dil bilgisi ve kullanımları açısından deyimlerin önemine, anadilde deyim öğrenimine ve deyimleri anlama sürecine değinilmiştir. Yabancı dil öğretimi içerisinde deyim öğretiminin tarihçesi, Sözcüksel Yaklaşım’a göre deyim öğretiminde öğrenme kuramı, algısal beceriler, öğretmenin ve öğrencinin rolleri, içerik belirleme, kullanılan yöntemler ve teknikler, öğrenme süreci acısından deyimlerin sınıflandırılması incelenmiştir. Deyim öğretimi alanında yapılan araştırmalara ve önerilere yer verilmiştir.

Bu çalışmada yabancı dil bilgisi ve kullanımları açısından deyimlerin önemine, anadilde deyim öğrenimine ve deyimleri anlama sürecine değinilmiştir. Yabancı dil öğretimi içerisinde deyim öğretiminin tarihçesi, Sözcüksel Yaklaşım’a göre deyim öğretiminde öğrenme kuramı, algısal beceriler, öğretmenin ve öğrencinin rolleri, içerik belirleme, kullanılan yöntemler ve teknikler, öğrenme süreci acısından deyimlerin sınıflandırılması incelenmiştir. Deyim öğretimi alanında yapılan araştırmalara ve önerilere yer verilmiştir.
Roland Barthes, Göstergeler İmparatorluğu, İstanbul,Yapı Kredi Yayınları, Mart 2008, (2. Baskı)
Roland Barthes, Göstergeler İmparatorluğu, İstanbul,Yapı Kredi Yayınları, Mart 2008, (2. Baskı)
Yazar: Aygün, Pınar
Dergi: Dilbilim No. 22, 2010

Roland Barthes'ın bir kültür okuması olan bu yapıtın başlığında Japonya kelimesi geçmez. Yapmak istediği, Japonya örneğinden yola çıkarak ütopik, kendi ifadesiyle &ldquo;düşsel&rdquo; bir dizge, bir bütün, bir imparatorluk oluşturmaktır. Bu imparatorluk, anlamdan arınmış göstergelerin kendi içinde kurallı olarak dizilmesiyle meydana gelir. Japonya bu düşsel imparatorluk için biçilmiş bir kaftantır. Doğu'nun göstergeleri anlamdan bağımsız, sadece kendileri olabilmek üzere vardır. Batı'da ise göstergeler geçmişten getirdiği bir sürü miras- anlamla yüklüdür.

Roland Barthes'ın bir kültür okuması olan bu yapıtın başlığında Japonya kelimesi geçmez. Yapmak istediği, Japonya örneğinden yola çıkarak ütopik, kendi ifadesiyle &ldquo;düşsel&rdquo; bir dizge, bir bütün, bir imparatorluk oluşturmaktır. Bu imparatorluk, anlamdan arınmış göstergelerin kendi içinde kurallı olarak dizilmesiyle meydana gelir. Japonya bu düşsel imparatorluk için biçilmiş bir kaftantır. Doğu'nun göstergeleri anlamdan bağımsız, sadece kendileri olabilmek üzere vardır. Batı'da ise göstergeler geçmişten getirdiği bir sürü miras- anlamla yüklüdür.
Collocation en linguistique textuelle à travers la Vision féminine d’un voyageur au XIXe siècle en Orient: Le cas de Joseph Reinach
Collocation in Text Linguistics Through the Feminine Vision of a Traveler in the 19th-Century Orient: The Case of Joseph Reinach
Yazar: Fakiroğlu, Osman Tayfun
Dergi: Dilbilim No. 41, 2024
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; Reinach,Constantinople,anthropology,Balkan peninsula,feminine vision,collocated words ; Reinach,Constantinople,Anthropologie,Péninsule balkanique,Vision féminine,Collocation en linguistique textuelle

Dans cette étude, on se concentre sur la collocation en linguistique textuelle, autour du thème de la "femme" à travers un journal intime publié dans le cadre de la littérature de voyage. Les raisons des voyages organisés vers le Levant sont expliquées. Certains écrivains qui tiennent une place importante dans la littérature de voyage sont mentionnés. Des informations préliminaires sont fournies sur Joseph Reinach, qui a voyagé vers le Levant au 19e siècle. D'abord, la place des "femmes" dans la société est prise en considération, et lors de la visite de Vienne, l'atmosphère spirituelle de la ville est soulignée. Quant à Budapest et Belgrade, une analyse du contexte religieux se réalise sur des femmes. Après, Il est à noter que dans les villes d'Orschova, Pitesti et Varna, le thème féminin est abordé d'un point de vue esthétique. Enfin, il est souligné que les femmes ottomanes tiennent une place importante dans la vie sociale et professionnelle à Constantinople et à Bursa au 19eme siècle.

In this study, we investigate the collocated words around the theme of woman through a personal diary published in the context of travel literature. We additionally explain the reasons for the organized trips to the Levant and mention some writers who’ve gained a prominent place in the travel literature. The article provides preliminary information about Joseph Reinach, who' traveled to the Levant in the 19th century. Firstly, the article takes into consideration the place of women in society and emphasizes the spiritual atmosphere of Vienna when visiting the city. For Budapest and Belgrade, the study conducts an analysis of women in a religious context. Afterwards, the study notably approaches the feminine theme from an aesthetic point of view with regard to the towns of Orșova, Pitesti, and Varna. Lastly the study emphasizes the important place Ottoman women had taken in social and professional life in Istanbul and Bursa in the 19th century.
Türkçedeki Duygu Sözcüklerinin Psikodilbilimsel Açıdan İncelenmesi
A Psycholinguistic Investigation of Emotion Words in Turkish
Yazar: Mergen, Filiz
Dergi: Dilbilim No. 42, 2024
Anahtar kelimeler: Cognitive Linguistics ; Bilişsel Dilbilimi ; Emotion words,emotion-laden words,word processing,response times,psycholinguistics ; Duygu sözcükleri,duygu yüklü sözcükler,sözcüksel işlemleme,tepki süreleri,psikodilbilim

Psikodilbilim alanında, duyguların dil ile ifade edilmesini sağlayan duygu sözcükleri uzun süredir birçok çalışmanın konusu olmuştur. Duygulara işaret eden sözcüklerinin zihinsel işleyişini ele alan çalışmalarda bu tür sözcüklerin diğer sözcüklerden farklı olduğu, hatta kendi içlerinde bile sınıflandırılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Buna göre, doğrudan duygulara işaret eden duygu sözcükleri ile, duyguları çağrıştıran duygu yüklü sözcüklerin arasında farklılıkların olduğu kabul edilmiştir. Bu farklılıkların Türkçede nasıl olduğunu hedefleyen bu çalışmada, ana dili Türkçe olan bireylerden bu iki tür sözcüğünü anlamı olmayan harf dizilerinden ayırt etmeleri istenmiştir. Bilgisayar ekranından sunulan bu uyaranların gerçek sözcük olup olmadığına karar vermeleri istenmiş ve bu görev esnasında tepki süreleri ve cevaplarının doğruluğu kaydedilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, her iki kategoride bulunan sözcüklerin arasında zamansal olarak farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Duygu sözcükleri daha önce farkedilirken, duygu yüklü sözcüklerin daha uzun sürede işlemlendiği görülmüştür. Ayrıca, sözcük türüne bağlı olmaksızın olumlu duyguları uyandıran ya da işaret eden tüm sözcüklerin olumsuz yüklü sözcüklerden daha hızlı işlemlendiği ortaya çıkmıştır. Aynı bulgu, gerçek sözcüklerin anlamsız harf dizilerinden ayırt edilmesinde de görülmüştür. Bu bulgular psikodilbilimsel prensipler çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Emotion words, which are verbal expressions of emotions, have long been the subject of psycholinguistic studies. It was revealed that emotion words are different from neutral words and need to be classified accordingly, even within themselves. To put differently, it has been accepted that there are differences between emotion words that directly refer to emotions and emotion-laden words that are associated with emotions. In this study, it is aimed to reveal if Turkish emotion words differ based on this criterion. Native speakers of Turkish (N=39) were asked to distinguish these two types of words from letter strings which are potentially legitimate words, but lack conceptual associations (non-words). They were asked to decide whether the stimuli presented on a computer screen were real words or not. Their reaction times and accuracy of responses were recorded. The results revealed that there was a temporal difference between the words in both categories. While emotion words were processed faster than  emotion-laden words. In addition, it was shown that all words that indicate or elicit positive emotions, regardless of the type of word, were processed faster than negative words. The same result was also obtained in distinguishing real words from non-words. These findings were discussed with regard to psycholinguistic principles.
Harper Lee’nin Bülbülü Öldürmek Eserine Tematik Bakış: Adalet Temasının Karakterler Üzerinde Etkisi
Thematic Overview of Harper Lee’s To Kill a Mockingbird: The Effect of the Concept of Justice on the Characters
Yazar: Avcılar, Azra
Dergi: Dilbilim No. 44, 2025
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; To Kill a Mockingbird,Child,Harper Lee,Case,Justice,Bildungsroman ; Bülbülü Öldürmek,Çocuk,Harper Lee,Dava,Adalet,Bildungsroman

Harper Lee’nin 1960 yılında kaleme aldığı Bülbülü Öldürmek isimli eserinde yazar, Jean Louise Finch karakterinin yaşadığı olayları Finch’in kendi ağzından geriye dönüş anlatım tekniği ile anlatır. Roman, yazarın Amerika'nın Alabama eyaletinde, kurmaca bir mekan olarak eserine yerleştirdiği Maycomb kasabasında geçer. Romanda Scout ve Jem Finch’in avukat olan babası Atticus Finch’in, tecavüz iftirasına uğramış Tom Robinson davasını alması ile olaylar gelişir. Yazar, kurguda Tom Robinson davasının kaybedilmesi sonucu, süreci mahkemede ve mahallede geçirmiş çocuklar ve yetişkinler için toplumsal bir bilinç oluşturur. Lee, yaşanılan bu adaletsizliği, çeşitli tasvirler eşliğinde okura aktarır. Kurmaca ile Amerika tarihinde yaşanmış olayları aynı eksende birleştirerek okura geniş bir bakış açısı sunar. Bildungsroman türü olarak nitelendirilen eser, adalet teması üzerine Scout başta olmak üzere kolektif bir gelişim sunar. Böylelikle, Bülbülü Öldürmek, edebiyatın sosyolojik alanlarda eğitici bir metin olma görevini ortaya koyar, Atticus Finch'in ahlaki ve hukuki meydan okumalarını kullanarak mahkeme sistemini ve toplumsal ön yargıları eleştirel bir şekilde okura sunar. Bu araştırma makalesi boyunca Bülbülü Öldürmek eserinde adalet kavramının kullanımının anlatısal ve yazınsal önemine değinilecektir. Eserde Atticus Finch, çocuk karakterler, dönem, edebi tür ve sembollerin adalet temasını aktarmadaki rolü aktarılacaktır. Bu sebeplerle bu makalede, Lee’nin romanda konu edindiği adalet teması, karakterlerin adalet kavramına bakış açısı çerçevesinde ele alınacaktır.

Harper Lee wrote her novel To Kill a Mockingbird in 1960. The author narrates the events experienced by the character Jean Louise Finch in Finch's own words using the flashback narrative technique. The novel takes place in Maycomb, a fictional town in the American state of Alabama. In the novel, events unfold when Scout and Jem Finch's lawyer father, Atticus Finch, takes on the case of Tom Robinson who is accused of rape. Lee offers the reader a broad perspective by combining fiction with real events in American history on the same axis. To Kill a Mockingbird proves to be an educational text as it explores Atticus Finch's moral and legal challenges to depict the court system and societal biases critically. The work, described as a Bildungsroman, presents the reader with the theme of justice, particularly focusing on Scout. Moreover, the work explores the role of Atticus Finch, child characters, literary genre, and symbols in conveying the theme of justice. Thus, in this article, the theme of justice that Lee addresses in the novel will be discussed within the framework of the characters' perspective on the concept of justice.