Sıvı Yosun Gübresi ve Mikorizanın Arpa Gelişimi ve Rizosferin Biyolojik Özelliklerine Sinerjik Etkileri
Synergistic Effects of Liquid Seaweed Fertilizer and Mycorrhiza on Barley Growth and Rhizosphere Biological Properties
Yazar: Cevheri, Abdulcenap; Küçük, Çiğdem
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Ecology (Other) ; Ekoloji (Diğer) ; Soil Biology ; Toprak Biyolojisi ; Mycorrhiza,Seaweed,Dose,Soil enzyme activity ; Mikoriza,Deniz yosunu,Doz,Toprak enzim aktivitesi

Yosun gübresi tarımda besin takviyesi, biyogübre ve toprak için biyostimülant olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Mikoriza ise bitkilerin besin alımını, hastalık direncini, kuraklığa dayanıklılığını, bitkilerin verimini artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sıvı yosun gübresi ve mikorizanın ayrı ayrı ve kombinasyonlarının arpa fidelerinin büyümesi ve rizosferin bazı enzimatik aktiviteleri üzerine etkilerini değerlendirmektir. Sıvı yosun gübresi beş farklı (0 (kontrol), 0.4, 0.6, 1, 1.5 g/l) dozda, mikoriza (mikorizalı, mikorizasız) iki farklı dozda kullanılmış ve her iki biyostimülantın kombinasyonları da toprağa uygulanmıştır. Sıvı yosun gübresi (1 g/l) ve mikoriza kombinasyonunun toprağa eklenmesi, arpa fidelerinin bitki boyu ve kök uzunluğunu önemli ölçüde artırmıştır. Özellikle 1g/l yosun gübresi x mikoriza ve 1.5 g/l yosun gübresi x mikoriza uygulamaları diğer uygulamalarla karşılaştırıldığında yaprakların klorofil a ve b miktarını artırmıştır. Artan dozlarda yosun gübresi ile mikorizanın birlikte uygulanması rizosfer toprağının dehidrogenaz, alkalin fosfataz, β-glukosidaz ve katalaz enzim aktivitelerinde artış göstermiştir. Elde edilen sonuçlar ile özellikle yosun gübresinin 1 g/l’lik ve 1.5 g/l dozunun mikoriza ile birlikte toprağa uygulanmasının toprağın enzim aktivitelerini iyileştirebildiği ortaya konmuş dolayısıyla mikroorganizma popülasyonunun artmasıyla toprak kalitesinin artacağı görüşü desteklenmiştir. Toprakta oluşacak bu değişiklikler fide büyümesini teşvik edebilir, bitkisel üretimin artmasına katkı sağlayabilir.

Seaweed fertiliser is widely used in agriculture as a nutrient supplement, biofertiliser and biostimulant for soil. Mycorrhiza increases nutrient uptake, disease resistance, drought resistance and yield of plants. The aim of this study was to evaluate the effects of liquid seaweed fertiliser and mycorrhiza separately and in combination on the growth of barley seedlings and some enzymatic activities of the rhizosphere. Liquid seaweed fertiliser (0 (conrol), 0.4, 0.6, 1, 1.5 g/l) was used in five different doses, mycorrhiza (with mycorrhiza, without mycorrhiza) was used in two different doses and combinations of both biostimulants were applied to the soil. The addition of liquid seaweed fertiliser (1 g/l) and mycorrhiza combination to the soil significantly increased plant height and root length of barley seedlings. Especially, 1 g/l seaweed fertiliser x mycorrhiza and 1.5 g/l seaweed fertiliser x mycorrhiza treatments increased the amount of chlorophyll a and b in leaves compared to other treatments. Co-application of increasing doses of seaweed fertiliser and mycorrhiza increased dehydrogenase, alkaline phosphatase, β-glucosidase and catalase enzyme activities of rhizosphere soil. With the results obtained, it was revealed that the application of 1 g/l and 1.5 g/l doses of seaweed fertiliser to the soil together with mycorrhiza can improve the enzyme activities of the soil, thus supporting the view that soil quality will increase with the increase of microorganisms population. These changes in the soil may encourage seedling growth and contribute to the increase in plant production.