Müzikte Tekrarın İcrası: Performansla Yaratılan Bilişsel ve Estetik Etkiler
Playing The Musical Repetition: Cognitive and Aesthetic Effects Created Through Performance
Yazar: Çaylı, Ferhat
Dergi: Konservatoryum, Vol. 10 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Music (Other) ; Müzik (Diğer) ; Repetition,musical performance and interpretation,music psychology ; Tekrar,müzik performansı ve yorumculuk,müzik psikolojisi

Tekrar, müziğin temel yapı taşlarından biri olup, müzikal yapıyı, algıyı, kavrayışı ve estetik deneyimi derinden şekillendirme gücüne sahiptir. Ancak icra pratiği açısından, tekrarın sunduğu yorumlama olanaklarına hak ettiği kadar ilgi gösterilmediği anlaşılmaktadır. Bu makale, müzikteki tekrar olgusunun özellikle yorumculuk açısından taşıdığı önemi ve potansiyeli vurgulamak amacıyla yazılmıştır. Güncel literatürdeki bulgu ve tartışmaların incelendiği bu çalışmada tekrar olgusu müzik performansı ekseninde ele alınmış ve tartışmalar, özellikle eser içi tekrarların yorumu ile sınırlandırılmıştır. Makalede, müzikal bir pasajın yinelenmesi sırasında ortaya çıkabilecek olası farklılaşmaları yaratan üç temel parametre (mikro-zamanlama, dinamikler ve artikülasyon tercihleri) üzerine odaklanılmaktadır. Bu doğrultuda, güncel literatürdeki performans analizi çalışmaları ve çeşitli bilişsel araştırmalar mercek altına alınmış, icracıların tekrar olgusuna nasıl yaklaştıkları ve tekrarlayan pasajları nasıl yorumladıkları tartışılmış, söz konusu yorum tercihlerinin dinleyiciler üzerindeki bilişsel etkileri ve eserin algılanışını şekillendiren estetik etkileri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak tekrarın, icra sanatında çoğu zaman fark edilmeyen bir potansiyele sahip olduğu; bu potansiyelin değerlendirilmesinin ise daha etkili yorumların üretilmesini sağlayacağı savunulmaktadır.

Repetition is one of the fundamental building blocks of music and has the power to profoundly shape musical structure, perception, comprehension, and aesthetic experience. However, it seems that the interpretive possibilities offered by repetition have not received due attention from the perspective of performance practice. This article is written to emphasize the importance and potential of the phenomenon of repetition in music, specifically from the perspective of interpretation. Based on the current findings and arguments in literature, this study examines the phenomenon of repetition through the lens of performance practice, limiting the discussion specifically to the interpretation of repetitive passages within musical works. The article focuses on three primary parameters that determine the possible differentiations during the performance of a repetition: micro-timing, dynamics, and articulation. Accordingly, relevant performance analysis studies and various cognitive research from current literature are scrutinized. How performers approach the phenomenon of repetition and interpret repeating passages is discussed; the cognitive effects of these interpretive choices on listeners and the aesthetic influences shaping the perception of the piece are evaluated. In conclusion, it is argued that repetition possesses an often-unnoticed potential in the art of performance, and using this potential will lead to more effective interpretations.