MİZAH DERGİLERİ ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMALI CUMHURİYET TARİHİNİN İLK SEÇİM BOYKOTU
FIRST ELECTION BOYCOOT IN COMPARATIVE REPUBLIC HISTORY THROUGH HUMOR MAGAZINES
Yazar: Cımenlı, Şakire
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 73, 2023
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Ara Seçimler,Seçim Kanunu,Karikatür,Akbaba,Karagöz,Mizah. ; By-elections,Election Law,Caricature,Vulture,Karagöz,Humor

Fransız İhtilali’nin fikir babalarından olan Jean-Jacques Rousseau’nun, tek meşru kaynağı ve sahibi olarak milleti gördüğü “egemenlik” kavramı  her şeyden evvel ulusların kendini monarka karşı var etme savaşının bir sonucudur. Halkın, monarkın egemenliğini alt edip kendi egemenliğini yönetime yansıttığı bu savaşın ilk ciddi emareleri her ne kadar Fransa’da başlamışsa da kısa bir zaman sonra Avrupa’yı nihayetinde ise Osmanlı Devleti’ni de etkisi altına almış ve Osmanlı tebaası Tanzimat Dönemi’nde ilk kez yerel düzeyde seçimler vasıtası ile elde ettiği bu temsil hakkını Kanuni Esasi’yle genel düzeye taşımıştır.Osmanlı Devleti’nde benimsenmeye başlanan ve kulların, bir kula biatını reddeden bu hak 1921 Anayasası’nda yer alan “Hakimiyet bilâkaydü şart milletindir.”  maddesi ve sonrasında  benimsenen Cumhuriyet rejimi ile daha da ileri bir menzile evrilmiş; lakin iç ve dış dinamiklerin etkisi  ve 1946 yılına kadar yönetimin tek bir partinin elinde olması gibi nedenlerle tam olarak hayata geçirilememiştir. 1946’da kurulan partilerin ise hükümet icraatlarını yeren muhalif tavrı, yirmi üç yıldır iktidarda olan CHP tarafından hazmedilememiş ve CHP’nin egemen güç olma vasfını sürdürmek için baskın bir tavır geliştirmesine sebep olmuştur.  İktidarın bu baskın tutumunu alt edip yeni konjonktürde kendine yer edinmek isteyen muhalefet, bunun tek yolunun yürürlükte olan antidemokratik yasaları değiştirmekten geçtiğini görmüş ve işe Seçim Kanunu’yla başlamıştır. Bu bağlamda muhalefet, iktidar ve kamu üzerinde baskı oluşturup Seçim Kanunu’nun tadil edilmesini sağlamak amacıyla 1947,1948,1949 yıllarında yapılan milletvekilliği ara seçimlerine girmeyerek Cumhuriyet tarihinin ilk sistematik ve koordineli pasif direnişine imza atmıştır.

The concept of "sovereignty", which Jean-Jacques Rousseau, one of the ideas of the French Revolution, sees the nation as the only legitimate source and owner, is first of all a result of the war of nations to exist against the monarchy. Although the first serious signs of this war, in which the people overthrew the sovereignty of the monarch and reflected their sovereignty on the administration, started in France, it soon affected Europe and eventually the Ottoman Empire, and the Ottoman subjects were localized for the first time in the Tanzimat Period. It has carried this right of representation, which it has obtained through elections at the first level, to the general level with its Legal Basis.This right, which was started to be adopted in the Ottoman Empire and which rejected the allegiance of the servants to a person, was included in the 1921 Constitution, "Sovereignty was the condition of the nation." It has evolved to a further range with the article and the Republic regime adopted afterwards; However, due to the influence of internal and external dynamics and the fact that the administration was in the hands of a single party until 1946, it could not be fully implemented. The oppositional attitude of the parties established in 1946, which criticizes the government's actions, could not be digested by the CHP, which has been in power for twenty-three years, and caused the CHP to develop a dominant stance in order to maintain its dominant power. The opposition, which wanted to overcome this dominant attitude of the government and take its place in the new conjuncture, saw that the only way to do this was to change the anti-democratic laws in force and started with the Election Law. In this context, the opposition signed the first systematic and coordinated passive resistance in the history of the Republic by not participating in the parliamentary by-elections held in 1947, 1948, 1949 in order to put pressure on the government and the public and to ensure the amendment of the Election Law.Bu kaynak metin hakkında daha fazla bilgiEk çeviri bilgileri için kaynak metin gerekliGeri bildirim gönderYan paneller