Türkiye’de Erken Çocukluk Dönemindeki Özel Yeteneklilerin Eğitimine Eleştirel Bir Bakış
A Critiacal Review To Gifted Education in Early Childhood in Turkey
Yazar: Demirel Dingeç, Şule; Kirişçi, Nilgun
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 24 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: erken çocukluk,özel yetenekli çocuklar,erken çocuklukta özel yeteneklilerin eğitimi,erken çocukluk, özel yetenekli çocuklar, erken çocuklukta özel yeteneklilerin eğitimi,early childhood,gifted children,early childhood gifted education ; early childhood,gifted children,early childhood gifted education,early childhood, gifted children, early childhood gifted education

Erken çocukluk döneminde özel yeteneklilerin eğitimi, iki önemli alanın birleşimini içermektedir: Özel yeteneklilerin eğitimi ve erken çocukluk eğitimi. Bu açıdan erken çocuklukta özel yeteneklilerin eğitiminin her iki alanda da uzmanlık gerektiren özel bir kapsama sahip olduğu söylenebilir. Küçük yaştaki özel yetenekli bireylerin iyi bir eğitim ortamı ile karşılaşmaları, gelecek okul hayatları ve yetişkinlik dönemlerinde akademik başarıları için kaynak oluştururken; duyuşsal, davranışsal ve sosyal açıdan sağlıklı bireyler olabilmelerini sağlayacaktır. Okul öncesinde potansiyel üstün yetenekliliği geliştirirken öğrenme deneyimlerinin farklılaştırılması önemlidir. Farklılaştırma, bireyselleştirilmiş, hızlandırılmış öğretimi ve karmaşık, yaratıcı ve zorlu etkinliklere sahip gelişmiş bir öğretim programını içerir. Özel yetenekliler eğitiminde en sık kullanılan eğitsel stratejiler ise gruplama, hızlandırma ve zenginleştirmedir. Bu tür ortamların hazırlanabilmesinde eğitimcilerin rolü kaçınılmazdır. Okulöncesi dönemde rol üstlenen eğitimciler ne zaman ne tür farklılaştırma uygulamaları yapabilecekleri, yeni ve etkili uygulamaların neler oldukları konusunda bilgi ve deneyim sahibi olmadırlar. Bütün bu önemli unsurlar çerçevesinde bu çalışmada, Türkiye’de erken çocukluk dönemindeki özel yetenekli çocukların ne tür eğitsel farklılaştırmalar aldıkları, bu konudaki güçlü ve zayıf yönler tartışmalı olarak ele alınmıştır. Ayrıca konuyla ilgili araştırmalar incelenerek, alan yazındaki boşluklar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada özel yeteneğin tanımı, özel yeteneklilerin özellikleri incelenmiş; bu özellikler nedeniyle ihtiyaç duyulan farklılaştırmalara değinilmiştir. Türkiye’deki yasal düzenlemeler ve var olan farklılaştırmalar ele alınmış, konuyla ilgili araştırmalar gözden geçirilmiş, son beş yılda gerçekleştirilen çalışmalar incelenmiş ve eksik görülen noktalar için öneriler sunulmuştur.

Gifted education in early childhood involves a combination of two important areas: Gifted education and early childhood education. In this respect, it can be said that the education of gifted children in early childhood has a special scope that requires expertise in both fields. Encountering a good educational environment for young gifted individuals is a resource for their academic success in their future school life and adulthood; will enable them to be healthy individuals emotionally, behaviorally and socially. Differentiating learning experiences is important when developing potential giftedness in preschool. Differentiation includes individualized, accelerated instruction and an advanced curriculum with complex, creative and challenging activities. The most frequently used educational strategies in gifted education are grouping, acceleration and enrichment. The role of educators is inevitable in preparing such environments. Educators who take on a role in the preschool period should have knowledge and experience about when and what kind of differentiation practices they can make, and what new and effective practices are. Within the framework of all these important factors, in this study, what kind of educational differentiations gifted children in early childhood in Turkey receive and the strengths and weaknesses in this regard are discussed controversially. In addition, researches on the subject were examined and gaps in the literature were tried to be determined. In the study, the definition of special talent and the characteristics of special talents were examined; The differentiations needed due to these features are mentioned. Legal regulations and existing differentiations in Turkey have been discussed controversially, relevant studies have been reviewed, especially last five years studies and recommendations have been made.