Toplumsal Dayanışma Ağlarının Gazetecilikte Kullanımı: Sosyal Sermayenin Kamusal Habercilikteki Rolünün İncelenmesi
The Use of Social Solidarity Networks in Journalism: Investigation on the Role of Social Capital in Public Journalism
Yazar: Biçer, Ahmet; Koçer, Mustafa
Dergi: Erciyes İletişim Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Communication and Media Studies ; İletişim ve Medya Çalışmaları ; Journalism,Social Capital,Public Journalism ; Gazetecilik,Sosyal Sermaye,Kamusal Habercilik

Sosyal sermaye, bireysel ve toplumsal olmak üzere iki farklı gerçeklik düzlemindedeğerlendirilebilir. Bireysel düzlemde sosyal sermaye; aktörlerin sosyal ilişkilerinden eldeettikleri ve amaçları doğrultusunda kullandıkları bir kaynaktır. Toplumsal düzlemde ise; yaşanılanbölgedeki komşuluk ilişkilerinden yardımlaşma düşüncesine, sivil toplum kuruluşlarındandernekleşme faaliyetlerine kadar, bir dizi sivil katılım biçiminin toplumsal hayata sağladığıkatkıları ifade eden bir kaynak olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla çalışmada, sosyalyapılardan veya ilişkilerden elde edilen bir kaynak olan sosyal sermayeyi, gazetecilerin meslekipratiklerinde kullanmaları gerektiği varsayılmıştır. Bu varsayımdan hareketle, gazetecilerinkamusal habercilik olanaklarında sosyal sermayenin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır.Çalışma amaçları doğrultusunda sosyal sermaye kavramsal olarak açıklanmış, gazetecilik alanıylasosyal sermaye yaklaşımının arasındaki ilişkileri konu alan literatüre kısaca yer verilmiştir. Sahaaraştırmasında, gazetecilerin sosyal sermayeleri ve kamusal habercilik olanakları arasındaki ilişkiincelenmiş, gazetecilerin sosyal çevreleriyle yakınlıkları ve etkileşimleri açısından sosyal sermayeve kamusal habercilik olanaklarında oluşan farklılaşmalar araştırılmıştır. Ağırlıklı olarak İstanbul,Ankara ve İzmir’de çalışan gazeteciler olmak üzere, toplam 384 gazeteciyle anket çalışmasıgerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, araştırmaya katılan gazetecilerin sosyal sermayelerinin,algıladıkları kamusal habercilik olanakları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlübir etkisinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca gazetecilerin sosyal çevreleriyle yakınlıklarıve etkileşim sayıları arttıkça, sosyal sermaye ve kamusal habercilik olanakları ortalamalarınınarttığını gösteren bulgular tespit edilmiştir. Bu bağlamda sosyal sermayenin kamusal habercilikpratiklerinde önemli bir rolü bulunduğu, toplumsal dayanışma ve iletişim ağlarına katılımıntoplum yanlısı gazetecilik pratiklerini kolaylaştırdığı anlaşılmıştır.

Social capital can be evaluated in two different reality aspects as individual and social. Atthe individual level, social capital is a resource derived from social relationships of actorsand which they use for their purposes. At the social level, it is considered as a resourcethat expresses the contribution of several forms of civil participation to social life, fromneighborhood relations in the area of living to mutual aids, from non-governmentalorganizations to association activities. Therefore, in the study it is assumed thatjournalists should use the social capital, which is a source derived from social structuresand relations, in their professional practice. Considering this assumption, it is aimed toexamine the role of social capital in the journalists’ public journalism opportunities.For the purposes of the study, social capital was conceptually explained and the literatureon the relationship between journalism and social capital approach was briefly mentioned.In the field research, the relationship between the social capital of the journalists and theiropportunities of public journalism was examined and the differences in their social capitaland opportunities of public journalism in terms of their close relations and interactionswith their social environments were investigated. The survey was conducted with a totalof 384 journalists, mainly with the journalists working in Istanbul, Ankara and Izmir. Thefindings revealed that the social capital of the journalists participating in the study had astatistically significant and positive effect on perceived public journalism opportunities.In addition, as the close relations of journalists with their social environments and thenumber of interactions increased, it was found that the average of social capital and publicjournalism opportunities increased. In this context, it is understood that social capital hasan important role in public journalism practices, and participating in social solidarity andcommunication networks facilitates pro-social journalism practices.