20. Yüzyılda Divan Edebiyatı Geleneğini Devam Ettiren Bir Şair: Nevberî ve Şiirlerinde Fuzûlî Etkisi
A Poet Continuing the Tradition of Divan Literature in the 20th Century: Nevberî and Fuzûlî’s Effect in His Poems
Yazar: Eren, Hulusi
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Divan Edebiyatı,Gelenek,Fuzûlî,Nevberî ; Divan Literature,Tradition,Fuzûlî,Nevberî

Fuzûlî, doğduğu ve yaşadığı yer itibariyle Azerî Türkçesinin  kullanıldığı Irak bölgesi Türklerindendir. Şiirlerine bu dilin  özelliklerini yansıtmış olsa da onun şiir dili Osmanlı  Türkçesinden uzak değildir. Bu husus onun hem Azerî hem de  Anadolu sahasında sevilmiş olmasını sağlamıştır. Zira Fuad  Köprülü bu gerçekten hareketle, Fuzûlî’nin müşterek bir  şahsiyet olarak ele alınmasının edebiyat tarihi bakımından  zaruri olduğunu ifade eder.  Daima geleneğin izinden yürüyen klasik şiir, usta şair olmak  için kendinden önce yaşayan şairleri tanımayı ve okumayı  gerekli kılar. Her sanatçı usta kabul ettiği kişilerden etkilendiği  gibi Fuzûlî de bazı şairlerden etkilenmiştir. Kaynaklar  şiirlerindeki fikir, duygu ve mazmunlardan hareketle Fuzûlî  üzerinde İran edebiyatı şairlerinden Molla Câmî, Attar,  Nizâmî, Selmân-ı Savecî ve Hâfız’ın etkisi olduğunu söyler.  Anadolu sahasından ise Ahmedî, Şeyhî ve Necâtî’nin şair  üzerinde önemli tesiri olmuştur. Divan edebiyatının zirve şahsiyetlerinden biri olarak kabul  edilen Fuzûlî, şiirlerinde kullandığı fikir, duygu ve  mazmunlarla kendisinden sonra yetişen birçok şair üzerinde  derin etkiler bırakmıştır. Bu etki yaşadığı dönemle başlamış,  günümüze kadar süregelmiştir. Klasik edebiyatın etkisinin  hemen hemen kırıldığı, şekil ve muhteva olarak başka arayışlara  girildiği 20. yüzyılda, divan edebiyatı geleneğini sürdüren  Nevberî’nin şiirlerinde de Fuzûlî’nin etkisini görmek  mümkündür. Bu çalışmada, 20. yüzyıl şairlerinden  Nevberî’nin şiirlerinde Fuzûlî etkisi incelenmiştir.

Fuzûlî who was one of the Turks of Iraqi region where  Azerbaijani Turkish was used in his place of birth and  living, reflects the characteristics of this language in his  poems, but his poetic language is not far from Ottoman  Turkish. This made him loved both in the Azerbaijani and  Anatolian areas. For this reason, Fuad Köprülü expresses  that it is necessary for Fuzûlî to be considered as a joint  personality of both Anatolian and Azerbaijani literature.  Classical poetry which always follows the footsteps of  tradition, makes it necessary to know and read poets who  lived before him in order to become a master poet. Fuzûlî  was also influenced by some poets, as each artist was  influenced by those whom he regarded as a master before  him. Sources say that Iranian poets Molla Cami, Attar,  Nizami, Selmân-ı Saveci and Hafız had an influence on  Fuzûlî based on the ideas. From the Anatolian area,  Ahmedî, Şeyhî and Necâtî had an important influence on  Fuzûlî. Fuzûlî who is considered as one of the top figures of  divan literature, left profound effects on many poets who  grew up after him with the ideas, emotions and concepts he  used in his poems. This effect started with the period it  lived in and continued until today. However, it is possible  to see the influence of Fuzûlî in the poems of Nevberî, who  continued the tradition of divan literature in the 20th  century, when the influence of classical literature was  almost broken and other searches were made in terms of  form and content. In this study, the influence of Fuzûlî in  the poems of Nevberî, one of the poets of the 20th century,  will be examined.