Türk Otomotiv Sektörü Dış Ticareti ve Rekabet Gücü Üzerine Bir Değerlendirme
An Evaluation on Foreign Trade and Competitiveness of the Turkish Automotive Sector
Yazar: Özözen, Serdar
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Economic Theory (Other) ; Ekonomi Teorisi (Diğer) ; Türk Otomotiv Sektörü,Rekabet Gücü,Dış Rekabete Açıklık,İthalat Sızma Oranı ; Turkish Automotive Industry,Competitiveness,Openess to Foreign Competition,Export and Import Ratio,Specialisation Coefficient

Türk otomotiv sektörü ana ve yan sanayisi ile birlikte istihdam, katma değerli üretim ve ihracat açısından ülke ekonomisinin lokomotif sektörleri arasında yer almaktadır. Türk otomotiv sektörü gerek dünya piyasasında gerekse de Avrupa Birliği piyasasında önemli bir konuma sahiptir. Otomotiv sektörünün mevcut konumunu koruması, konumunu daha üst seviyelere taşıyabilmesi için sektörün yaşanan hızlı değişim ve dönüşüme ayak uydurması gerekmektedir. Otomotiv sektöründe yaşanan bu değişim ve dönüşüm eğilimleri arasında küresel piyasalarda elektrikli ve hibrit araçlara yönelim vardır. Günümüz dünyasında çevreye duyarlı üretim ve ürünlerin önemi artmıştır. Güvenliğe yönelik standartlar ön plana çıkmıştır. Dijitalleşme ile birlikte otonom araçlar ve sürüşler ortaya çıkmıştır. Bütün bu gelişmeler ışığında Türk otomotiv sektörünün rekabet gücünü artırması ve dış ticaret yapısının ihracat lehine korunması sektörün geleceği ve ülke ekonomisi önem arz etmektedir.  Bu çerçevede çalışmanın amacı, ülke ekonomisi için önemli olan Türk otomotiv sektörünün rekabet gücünü ve dış ticaret yapısını analiz etmek ve sektöre yönelik bir projeksiyon sunmaktadır. 2010-2023 dönemi için Türk otomotiv sektörü ve alt sektörleri açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler, ithalat sızma oranı, uzmanlaşma katsayısı, ihracat ve ithalat oranı, dış rekabete açıklık göstergeleriyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre, otomotiv sektörü ve alt sektörlerinin rekabet gücüne sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 2015 yılı sonrası minibüs, midibüs, otobüs alt sektöründe güçlü rekabet seviyesine ulaşılmış olması dikkat çekicidir. Otomotiv ve alt sektörlerinde yurtiçi talep içerisinde ithalatın payının artması ile ithalat sızma oranının arttığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular ve sektörde yaşanan gelişmeler göz önüne alınarak sektörün mevcut durumu ele almak, sektörde yaşanan değişim ve dönüşümü takip etmek ve gerekli adımları zamanında atmak sektörün geleceği açısından hayati derecede öneme sahiptir.

The Turkish automotive sector, together with its main and sub-industry, is among the locomotive sectors of the national economy in terms of employment, value added production and exports. The Turkish automotive sector has an important position both in the world market and in the European Union market. In order for the automotive sector to maintain its current position and to carry its position to higher levels, the sector needs to keep up with the rapid change and transformation. Among these change and transformation trends in the automotive sector, there is a tendency towards electric and hybrid vehicles in global markets. In today's world, the importance of environmentally sensitive production and products has increased. Standards for safety have come to the fore. Autonomous vehicles and driving have emerged with digitalisation. In the light of all these developments, increasing the competitiveness of the Turkish automotive sector and maintaining the foreign trade structure in favour of exports are important for the future of the sector and the national economy.  In this framework, the aim of this study is to analyse the competitiveness and foreign trade structure of the Turkish automotive sector, which is important for the national economy, and to present a projection for the sector. For the period 2010-2023, the Turkish automotive sector and its sub-sectors have been analysed with the indicators of revealed comparative advantage (RCA), import penetration rate, specialisation coefficient, export and import ratio and openness to foreign competition. According to the findings of the analysis, it is concluded that the automotive sector and its sub-sectors have competitiveness. After 2015, it is noteworthy that a strong level of competition has been reached in the minibus, midibus and bus sub-sector. It has been observed that the share of imports in domestic demand in the automotive and its sub-sectors has increased and the import penetration rate has increased. Considering these findings and the developments in the sector, it is vital for the future of the sector to address the current situation of the sector, to follow the change and transformation in the sector and to take the necessary steps in a timely manner.