IFC veri şeması ile yapı ruhsat süreçleri ve emsal hesaplarının kontrolü: bir model önerisi
IFC veri şeması ile yapı ruhsat süreçleri ve emsal hesaplarının kontrolü: bir model önerisi
Yazar: Bilge, Eymen Çağatay
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Information Technologies in Architecture and Design ; Mimarlık ve Tasarımda Bilgi Teknolojileri ; Architecture Management ; Mimarlık Yönetimi ; BIM,IFC,Yapı ruhsatı,emsal (KAKS) hesaplama

Türkiye’de yapı ruhsat süreçleri için mimari projeler, geleneksel yöntemler ile fiziksel olarak teslim alınıp ruhsat ve emsal hesap kontrolleri yapılmaktadır. Bu süreçler, doğruluk, verimlilik ve tutarlılık açısından eksiklikler taşımaktadır. Bu çalışma, IFC veri şemasına dayalı hafif, semantik ve topolojik modeller kullanarak ruhsat ve emsal hesap kontrollerinin otomatik ve şeffaf bir şekilde yapılmasını amaçlamaktadır. Çalışmada, literatür taramasıyla küresel dijital ruhsat süreçleri ve akademik çalışmalar incelenmiş ve Türkiye’deki yapı ruhsat süreçlerinde karşılaşılan zorluklar belediye personeliyle yapılan görüşmeler aracılığıyla tespit edilmiştir. Bu veriler ışığında, ruhsat süreçleri ve emsal hesaplamalarının iyileştirilmesine ve dijitalleşmesine yönelik bir model ve teslim gereksinimleri geliştirilmiştir. Model gereksinimlerine göre örnek bir proje modellenmiş, hesaplar ise bir web uygulaması yapılarak test edilmiştir. Model, projelerin IFC formatında teslim edilmesini, emsal hesaplarının semantik modeller üzerinden kontrol edilebilmesini sağlamıştır. Önerilen model ile yapı ruhsat süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve tutarlı bir şekilde yönetilmesini sağlaması hedeflenmiştir. Bu çalışma kapsamında yalnızca hesap kontrolleri ve tablolar için çözüm önerilmiş ve detaylandırılmıştır. Önerilen model, yönetmeliklere uygunluk kontrolü, mülkiyet kaydı ve arazi alan modelleri ile bütünleştirilmesi gibi potansiyel çalışma alanlarına kapı aralamaktadır.

Türkiye’de yapı ruhsat süreçleri için mimari projeler, geleneksel yöntemler ile fiziksel olarak teslim alınıp ruhsat ve emsal hesap kontrolleri yapılmaktadır. Bu süreçler, doğruluk, verimlilik ve tutarlılık açısından eksiklikler taşımaktadır. Bu çalışma, IFC veri şemasına dayalı hafif, semantik ve topolojik modeller kullanarak ruhsat ve emsal hesap kontrollerinin otomatik ve şeffaf bir şekilde yapılmasını amaçlamaktadır. Çalışmada, literatür taramasıyla küresel dijital ruhsat süreçleri ve akademik çalışmalar incelenmiş ve Türkiye’deki yapı ruhsat süreçlerinde karşılaşılan zorluklar belediye personeliyle yapılan görüşmeler aracılığıyla tespit edilmiştir. Bu veriler ışığında, ruhsat süreçleri ve emsal hesaplamalarının iyileştirilmesine ve dijitalleşmesine yönelik bir model ve teslim gereksinimleri geliştirilmiştir. Model gereksinimlerine göre örnek bir proje modellenmiş, hesaplar ise bir web uygulaması yapılarak test edilmiştir. Model, projelerin IFC formatında teslim edilmesini, emsal hesaplarının semantik modeller üzerinden kontrol edilebilmesini sağlamıştır. Önerilen model ile yapı ruhsat süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve tutarlı bir şekilde yönetilmesini sağlaması hedeflenmiştir. Bu çalışma kapsamında yalnızca hesap kontrolleri ve tablolar için çözüm önerilmiş ve detaylandırılmıştır. Önerilen model, yönetmeliklere uygunluk kontrolü, mülkiyet kaydı ve arazi alan modelleri ile bütünleştirilmesi gibi potansiyel çalışma alanlarına kapı aralamaktadır.