Deprem durumunda toplanma alanlarına erişilebilirliğin değerlendirilmesi: Bursa Doğanbey Millet Bahçesi, Türkiye örneği
Assessing accessibility to gathering areas in the event of an earthquake: Bursa Doğanbey National Garden, Turkey case
Yazar: Mikaili, Mahşid; Aksoy, Onur
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Architecture for Disaster Relief ; Afet Yardım Mimarisi ; Architecture (Other) ; Mimarlık (Diğer) ; Public space,earthquake susceptibility,accessibility,gathering areas ; Kamusal alan,deprem duyarlılığı,erişilebilirlik,toplanma alanları

Depremler, öngörülemeyen ve yaygın yıkımlara yol açabilen doğal afetlerdir. Bu tür durumlarda insanlar, çökme riski taşıyan binalardan uzaklaşarak güvenli alanlara yönelme eğilimindedir. Bu nedenle, kamuya açık alanlar deprem anlarında korunma sağlayan ve insanların bir araya gelebileceği önemli toplanma noktaları haline gelir. Bu çalışma, deprem riski düşük olan toplanma alanlarına hızlı ve güvenli erişimin sağlanmasını amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Bursa’daki Doğanbey Millet Bahçesi ve çevresindeki beş mahalle incelenmiştir. İlk olarak, çalışma alanının doğal ve kültürel özelliklerini ortaya koymak amacıyla bir envanter çalışması yapılmıştır. Ardından, bölgedeki deprem duyarlılığını analiz etmek için ArcGIS yazılımı kullanılmıştır. Ayrıca, QGIS yazılımındaki HQIS eklentisi aracılığıyla yapılan Network Analizi ile toplanma alanlarının erişilebilirliği incelenmiştir. Analiz sonucunda, beş mahalle içinde deprem açısından orta düzey risk taşıyan ancak 3 ila 10 dakikalık yürüme mesafesi içinde ulaşılabilen on farklı nokta belirlenmiştir. Bu araştırma, toplanma alanlarının planlanmasında hem ulaşım ağının hem de deprem riskinin birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Deprem anında güvenli alanlara hızlı erişimin hayati öneme sahip olduğunu vurgulayan çalışma, şehir planlaması ve afet yönetimi stratejilerine katkı sağlayacak nitelikte önemli bulgular sunmaktadır.

Earthquakes are unpredictable natural disasters that can cause widespread devastation. People instinctively seek refuge in safe areas away from buildings at risk of collapsing. Public open spaces often become crucial gathering points during earthquakes, offering safety from falling debris. This study aims to ensure quick and reliable accessibility to gathering areas with minimal earthquake risk. Doğanbey Nation Garden in Bursa and five surrounding neighborhoods were selected for the study. Initially, a natural and cultural inventory of the area was conducted. ArcGIS software was then used to analyze earthquake susceptibility and assess risk. Additionally, the HQIS plugin in QGIS software conducted Network Analysis to determine the accessibility of gathering areas. The analysis identified ten locations within the five neighborhoods, being moderately risky in terms of earthquake susceptibility but accessible within a 3-10 minute walk. This research emphasizes transportation and earthquake risk in planning gathering areas. By highlighting the importance of easy access to safe zones during earthquakes, it offers valuable insights for urban planning and disaster management strategies.