Etlik Piliçlerde Çevresel Stresin Performans, Karkas Randımanı ve  Bazı Kan Parametreleri Üzerine Etkisi
Effect of Environmental Stress on Performance, Carcass Yield and Some Blood Parameters in Broilers
Yazar: Şeremet Tuğalay, Çiğdem; Altan, Özge; Bayraktar, Özer Hakan
Dergi: Hayvansal Üretim, Vol. 60 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Etlik piliç performansı,akut sıcaklık stresi,çevresel zenginleştirme,fiziksel stres

Amaç: Bu çalışmada, etlik piliçlerde çevresel stresin gelişme performansı, karkasrandımanı ve bazı fizyolojik parametreler üzerine etkileri incelenmiştir.Materyal ve Metot: Günlük civcivler yüksek sıcaklık, rotasyon, obje kullanımı vekontrol olmak üzere rastgele 4 deneme grubuna ayrılmıştır. Sıcaklık grubundacivcivler denemenin 21. gününde 3 saat süre ile 38±1 ºC sıcak stresine maruzbırakılmışlardır. Obje grubuna 1-44. günler arasında çevresel zenginleştirme amacıylabölmelere yerleştirilen renkli objelerle (ayna, pet şişe, top vb.) görsel uyarıdabulunularak stres yaratılmıştır. Rotasyon grubundaki piliçler ise haftada iki keredüzenli olarak bölmeler arası rotasyona tabi tutulmuşlardır. Denemenin 42. günündede tüm piliçlere 1 saat süre ile 38±1 ºC sıcak stresi uygulanmıştır.Bulgular: Çevresel zenginleştirme uygulaması etlik piliç performansını önemlidüzeyde etkilememekle birlikte, 42. gün canlı ağırlığı ve yemden yararlanmayıiyileştirmiştir. Sıcak stresi uygulanan grubun karkas ağırlığı ve karkas randımanıdeğerlerinin kontrol grubu ile benzerlik gösterdiği saptanmıştır. Akut sıcak stresisonrasında (21. gün) sıcaklık grubunda trigliserid düzeyinin kontrol grubuna göreönemli düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Deneme sonunda (42. gün) iseglukoz ve kolesterol değerleri bakımından deneme grupları arasında önemlifarklılıklar oluştuğu belirlenmiştir. Kontrol, obje ve sıcaklık gruplarında kolesterolseviyeleri benzerlik gösterirken, rotasyon grubunda önemli derecede yükseldiğisaptanmıştır.Sonuç: Sonuç olarak, erken yaşlardan itibaren zenginleştirilmiş çevrede büyütmestrese adaptasyon sağlanması ve refahın iyileştirilmesi amacıyla yararlanılabilecek biryöntem olarak önerilebilir, ancak uygulamaya aktarılabilmesi için daha fazla çalışmayapılmasına gerek vardır.

Objective: In this study, the effects of environmental stress on growth performance,carcass yield and some blood parameters of broilers were investigated.Material and Methods: Day-old chicks were randomly assigned into four treatmentgroups (heat stress, rotation, environmental enrichment and control). Chicks in heatstress group were exposed to 38±1 ºC for 3 hours at the age of 21 days. Chicks placedin the enriched environment group were reared in pens that contained a variety ofcolorful objects (mirror, plastic bottle, ball, etc) between days 1-44. Chicks in therotation group were subjected to rotation among pens twice a week. All treatmentgroups were exposed to 38±1 ºC for 1 hour on day 42 of the experiment.Results: Although environmental enrichment did not have a significant effect on thegrowth performance of broiler chickens, higher live weight day and improved feedconversion ratio on day 42 was noted. In heat stress group, carcass weight andcarcass yield were similar to the control group. After exposure to acute heat stress(21st day), triglyceride levels in heat stress group were significantly higher than thatof the control group. At the end of the experiment (21st day), there were significantdifferences between treatment groups in glucose and cholesterol levels. Cholesterollevels were significantly higher in the rotation group, whereas levels were similar incontrol, environmental enrichment and heat stress groups.Conclusion: In conclusion, rearing in an enrichment environment beginning fromearly ages can be recommended as a useful method for adaptation to stress andimprovement of welfare, but further research is needed to put the method inpractice