KAYMAKAM SAUER (ZAVER) BEY’İN BALKAN SAVAŞI’NDA OSMANLI ORDUSUNUN İAŞE HİZMETLERİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞ VE FAALİYETLERİ
The Insights and Activities of Kaymakam Sauer (Zaver) Bey on the Provision Services of the Ottoman Army in The Balkan War
Yazar: Baş, Halit
Dergi: Gazi Türkiyat No. 37, 2025
Anahtar kelimeler: Late Modern Military History ; Yakınçağ Askeri Tarih ; Late Modern Balkan History ; Yakınçağ Balkan Tarihi ; Late Modern Ottoman History ; Yakınçağ Osmanlı Tarihi ; Balkan War,Ottoman Army,provision and logistics services,menzil organization,Kaymakam Sauer Bey ; Balkan Savaşı,Osmanlı ordusu,iaşe ve lojistik hizmetleri,menzil teşkilatı,Kaymakam Sauer Bey

Savaşlarda orduların lojistik destek hizmetlerinin iyi planlanması ve uygulanması savaşan orduların hedeflerine ulaşması için önemli bir etkendir. Lojistik desteği sağlanan gereksinimler içinde iaşe hizmetleri de yer almaktadır. Kalabalık mevcutlu ordulardaki asker ve hayvanların beslenme ihtiyacının sürekli ve kesintisiz olması zorunluluğu iaşe konusunu öne çıkarmaktadır. Balkan Savaşlarında Osmanlı ordusundaki asker ve hayvanların düzenli- yeterli beslenemediği ve bunun mağlubiyetin en önemli sebeplerinden olduğu, söz konusu savaşta görev yapmış olan subayların hatıratlarında ve sonrasında yazılmış olan inceleme eserlerde de ortak bir çıkarımdır. Bu makalede, Balkan Savaşlarında Osmanlı ordusunda menzil müfettiş muavini olarak görevlendirilen Kaymakam Sauer Bey’in görüş ve faaliyetleri ele alınmaktadır. Sauer Bey, menzildeki vazifesini ifa ederken sorumluluk ve yetki alanı kapsamında, ordunun iaşe hizmetleri ile ilgili ayrıntılı bir rapor kaleme almıştır. Bu raporda mevcut durumu anlatarak yanlış ve eksikleri ortaya koyduğu gibi önerilerini de sunmuştur. Daha sonra iaşe hizmetlerinin düzen altına alınması için mukavele ve talimatnameler hazırlamıştır. Osmanlıcadan transkript edilerek çalışmamızın esas kaynağı olarak değerlendirilen bu belgeler, savaş sırasında Osmanlı ordusunun durumu hakkında bilgi verdiği gibi iaşe sorununun mağlubiyette ne kadar etkili olduğunun da anlaşılmasını sağlar niteliktedir.

The planning and implementation of logistical support services for armies in war are important factors in enabling warring armies to achieve their goals. Provision services are also included in the requirements for logistical support. The necessity of continuous and constant nutrition for soldiers and animals in crowded armies brings the issue of subsistence to the forefront. It is a common conclusion in the memoirs of officers who served in the Balkan Wars and in works written afterward that the soldiers and animals in the Ottoman army could not be regularly and adequately supplied, and that this was one of the most important reasons for the defeat. This article discusses the views and activities of Kaymakam Sauer Bey, who was assigned as deputy range inspector in the Ottoman army during the Balkan Wars. While performing his duty at the range, Sauer Bey wrote a detailed report on the army's food services within the scope of his responsibility and authority. In this report, he describes the current situation, identifies faults and shortcomings, and offers his suggestions. Afterwards, he prepared regulations and guidelines for the organization of the provisioning services. These documents, which were transcribed from Ottoman sources and considered the main source of our study, provide information about the situation of the Ottoman army during the war, as well as an understanding of how effective the food problem was in the defeat.