Türkiye'nin Batı Akdeniz Bölgesi'nde Akdeniz orman bahçıvanı Tomicus destruens (Wollaston, 1865)'in yayılışı ve biyolojisi
Distribution and biology of the Mediterranean Pine Shoot Beetle Tomicus destruens (Wollaston, 1865) in the Western Mediterranean region of Turkey
Yazar: Sarıkaya, Oğuzhan; Avcı, Mustafa
Dergi: Türkiye Entomoloji Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Tomicus destruens,Pinus brutia,Pinus nigra,biology,Western Mediterranean Region,Turkey ; Tomicus destruens, Pinus brutia, Pinus nigra, biyoloji, Batı Akdeniz Bölgesi, Türkiye

Batı Akdeniz Bölgesi Pinus brutia Tenore, 1811 ormanlarında Tomicus destruens (Wollaston, 1865) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae) zararı nedeniyle kuruyan ağaç sayısı son yıllarda artış göstermektedir. Bununla birlikte böceğin yayılışı ve biyolojisi ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Bu nedenle, T. destruens’in biyolojisi ve yayılışını tespit etmek amacıyla ele alınan bu çalışma, 2006–2008 yılları arasında Batı Akdeniz Bölgesi Pinus brutia Tenore, 1811 (Kızılçam) ve Pinus nigra Arnold, 1785 (Karaçam) ormanlarında yürütülmüştür. Böceğin biyolojisini ve uçma zamanını belirlemek için yükselti farklılıkları da göz önünde bulundurularak 4 farklı deneme sahasında tuzak odunları ve feromon tuzakları kullanılarak gözlemler yapılmıştır. Buna ilave olarak bölge genelinde sörvey çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Antalya, Isparta, Burdur, Afyonkarahisar ve Muğla ormanlarında kızılçam ve karaçam böceğin konukçuları olarak tespit edilmiştir. T. destruens’in biyolojisinde yükseltiye bağlı olarak belirgin farklılıklar gözlenmiştir. Batı Akdeniz Bölgesi’nde T. destruens’in yılda bir generasyona sahip olduğu, uçma zamanının alçak yükseltilerde kasım, daha yüksek yükseltilerde şubat aylarında olduğu belirlenmiştir. Böceğin, özellikle kızılçam ağaçlandırma alanlarında, ağaçların gövde ve sürgünlerinde verdiği zararla öneminin artmakta olduğu görülmüştür.

The number of drying trees in Pinus brutia Tenore, 1811 forests in Western Mediterranean Region of Turkey has increased in recent years due to Tomicus destruens (Wollaston, 1865) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae) damage. However, there have been a limited number of studies on the distribution, biology and damage of the beetle. The purpose of this study was to determine its biology, distribution and damage and it was carried out in Pinus brutia and Pinus nigra forests of the Western Mediterranean Region between 2006 and 2008. Observations to determine the biology and flight period of the beetle were carried out by using trap logs and pheromone traps at different elevations. In addition, survey studies were conducted throughout the region to determine Tomicus destruens distribution. P. brutia and P. nigra were determined as host plants of the beetle in Antalya, Isparta, Burdur, Afyonkarahisar and Muğla forests. Clear differences were observed concerning the biology of T. destruens at different elevations. It had only one generation per year but the flight period varied between november at lower elevations and february at higher elevations. Evidence of the increased importance of this pest can be seen in damage to the trunks and shoots of trees, especially in P. brutia plantation areas