Çocuk Gelişimi Alanındaki Doktora Tezlerinin Eğilimleri: 2014-2024 Yılları Arasında Türkiye’deki Durum
Trends in PhD Dissertation on Child Development: Turkey's Situation from 2014 to 2024
Yazar: Alabay, Erhan
Dergi: Çocuk ve Gelişim Dergisi, Vol. 8 No. 15, 2025
Anahtar kelimeler: Child Development Education ; Çocuk Gelişimi Eğitimi ; Çocuk gelişimi,doktora tezleri,sistematik derleme ; Child development,PhD dissertations,Systematic review

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki Çocuk Gelişimi doktora programlarında son on yıl içinde (2014-2024) yapılan doktora tezlerinin incelenmesidir. Araştırma, sistematik derleme modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada doktora tezlerine, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bağlı Ulusal Tez Merkezinden ulaşılmıştır. Detaylı aramalar yapılmış ve "Çocuk Gelişimi" veya "Çocuk Gelişimi ve Eğitimi" anahtar kelimeleri kullanılarak 2014-2024 yılları arasında yayımlanmış toplam 148 Çocuk Gelişimi doktora tezi çalışma kapsamına alınmıştır. Araştırmanın sonucunda, doktora tezlerinin yoğunlukla Ankara Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi tarafından yapıldığı, 2020 yılında doktora tez sayılarında bir düşüş olmasına rağmen özellikle son üç yılda üretilen doktora tez sayısında önemli bir artışın olduğu belirlenmiştir. Çocuk gelişimi doktora tezlerinin çoğunluğunun kadınlar tarafından hazırlandığı, nicel araştırma yöntemleriyle yapıldığı, ancak son yıllarda karma yöntem araştırmalarıyla tezlerin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Doktora tezlerinin çoğunlukla sosyal-duygusal ve bilişsel gelişim ağırlıklı konular üzerinden ilerlediği, diğer gelişim alanlarına ise çok az yer verildiği belirlenmiştir. Özellikle doktora tezlerinin büyük bir bölümünün tipik gelişim gösteren ve okul öncesi dönem yaş grubunu kapsayan çocuklarla yürütüldüğü görülmüştür. Doktora tez verilerinin büyük bir çoğunluğunun İç Anadolu Bölgesindeki illerden toplandığı, en az verinin ise Güney Anadolu Bölgesinden toplandığı belirlenmiştir.

The aim of this study is to examine the PhD dissertations conducted in the last ten years (2014-2024) in Child Development PhD Programmes in Turkey. The systematic review technique was used to perform the study. The Council of Higher Education's National Thesis Center provided access to the PhD dissertations. Using the keywords "Child Development" or "Child Development and Education," 148 PhD dissertations on child development published between 2014 and 2024 were found through thorough searches. The study found that Ankara University and Gazi University produced the majority of PhD theses, and that while the number of PhD dissertations produced decreased in 2020, it increased significantly in the last three years. The majority of PhD dissertations in child development were found to be written by women and used quantitative research techniques; however, mixed method research has been used more recently. It has been found that PhD dissertations mostly concentrate on cognitive and social-emotional development, with infrequent attention paid to other developmental domains. Specifically, it was noted that the majority of PhD dissertations involved preschool-aged children with typical development. It was found that the provinces in the Central Anatolia Region provided the most data for PhD dissertations, while the Southern Anatolia Region provided the least.