İran Demir Ağacı (Parrotia persica C.A. Meyer) Odununun Bazı Karakteristik Özelliklerinin Belirlenmesi
Determination of Some Characteristic Properties of Persian Ironwood (Parrotia persica C.A. Meyer)
Yazar: Güler, Mustafa; Durmaz, Ekrem
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Forestry Sciences (Other) ; Ormancılık (Diğer) ; İran Demir Ağacı,Holoselüloz,Lif uzunluğu,Dağınık traheli,Kağıt ; Persian Ironwood,Holocellulose,Fiber lenght,Dispersed vessel,Paper

İran Demir Ağacı (Parrotia persica C.A. Meyer), dört mevsim boyunca ilgi çekici özellikleriyle bilhassa peyzaj düzenlemelerinde çok değerli bir ağaçtır. Kuraklık ve kentsel kirliliğe toleransı, hastalık ve zararlılara karşı direnci sayesinde bakım gereksinimi düşüktür. Sonbaharda yapraklarının sergilediği renk değişimi ve olgun ağaçlardaki kabuk soyulması, estetik açıdan çekiciliğini artırır. Bu çalışmada, ülkemizde belirli bölgelerde peyzaj ağacı olarak değerlendirilen İran Demir Ağacı odununun bazı kimyasal, morfolojik ve anatomik özellikleri araştırılmıştır. Sonuç olarak, holoselüloz ve alfa selüloz oranları sırasıyla %69.55 ve %46.64 olarak belirlenmişken, diğer önemli bir kimyasal bileşen olan ligninin oranı ise %21.08 olarak saptanmıştır. Morfolojik incelemeler sonucunda, İran Demir Ağacı odunu lif örneklerinin lif uzunluğu 1.15 mm olarak, lif genişliği 22.48 µm ve lümen genişliği 13.99 µm olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, İran Demir Ağacı odununun dağınık traheli bir yapı sergilediği, üniseri ve biseri olmak üzere heterojen öz ışınlarına ve merdivenimsi perforasyon tablasına sahip olduğu yapılan anatomik incelemeler sonucunda ortaya konulmuştur. İran Demir Ağacı odunu sahip olduğu iyi karakteristik özellikleri sayesinde ülkemizde peyzaj amaçlı kullanımının yanında, kâğıt, mobilya, inşaat vb. farklı sektörlerde de değerlendirilmesi bakımından oldukça dikkat çekici bir tür olarak karşımıza çıkmaktadır.

Persian Ironwood (Parrotia persica C.A. Meyer) is a valuable tree, especially in landscaping, with attractive features throughout all four seasons. Its tolerance to drought and urban pollution, and its resistance to diseases and pests, mean it requires low maintenance. The change in color of its leaves in autumn and the peeling bark on mature trees add to its aesthetic appeal. In this study, some chemical, morphological, and anatomical properties of Persian Ironwood wood, which is used as a landscape tree in certain regions in our country, were investigated. As a consequence, while the holocellulose and alpha cellulose ratios for this species were determined as 69.55% and 46.64%, the ratio of lignin, another vital chemical component, was defined as 21.08%. As a result of morphological examinations, the fiber length of Iranian ironwood fiber samples was determined as 1.15 mm, fiber width as 22.48 µm, and lumen width as 13.99 µm. In addition, anatomical studies have revealed that Iranian ironwood exhibits a dispersed vessel structure, has heterogeneous rays, including uniserial and biserial, and has a scalariform perforation plate. Thanks to its excellent characteristics, Persian Ironwood wood is a remarkable species in our country, not only for landscaping purposes but also for use in different sectors such as paper, furniture, construction, etc.