Ortaöğretim Tarih Ders Kitaplarında Edebî Ürünlerin Kullanımı
The Use of Literary Works in History Education: Analysis of Secondary Educatıon History Course Books
Yazar: Yakar, Hamza; Yıldırım, Tercan
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Literary Works,,Secondary Education,,History Textbook. ; Edebî Ürünler,,Ortaöğretim,,Tarih Ders Kitabı.

Edebî ürünlerin tarih derslerinde bir öğretim materyali olarak kullanılması, tarih konularının somutlaştırılması ve öğrenciler tarafından daha cazip hale getirilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim Tarih ders kitaplarında edebî ürünlerin kullanılma durumlarını belirlemektir. Buradan hareketle bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesine göre yapılmıştır. Araştırma kapsamında, güncel ortaöğretim Tarih ders kitaplarında yer alan edebî ürünlerin veriliş şekilleri ve edebî ürünlerin türlerine göre veriliş oranları incelenmiştir. Çalışmanın veri kaynaklarının Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 2018 ve 2019 yıllarında eğitim aracı olarak kabul ettiği Tarih ders kitapları oluşturmaktadır. Ortaöğretim Tarih ders kitaplarında edebî ürünlerin kullanım durumlarını belirlemek amacıyla araştırmacılar tarafından ilk önce “Ders Kitabı Analiz Formu” oluşturulmuştur. Her sınıf düzeyine göre farklı olarak hazırlanan bu form; ünite numarası, ünite adı, konu adı, edebî ürünler ve edebî ürünlerin ders kitabında geçtiği yerlerin isimleri gibi başlık ve kategorilerden oluşmaktadır. Ders kitaplarından toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, ortaöğretim Tarih ders kitaplarında edebî ürünlerin beş tema altında kullanıldığı tespit edilmiştir. Sınıf düzeylerine göre ortaöğretim Tarih ders kitaplarında edebî ürünlerin dengesiz bir şekilde dağıldığı belirlenmiştir. Ayrıca ortaöğretim Tarih ders kitaplarının tamamında 12 farklı edebî tür kullanılmıştır. Bu edebî türler: anı, atasözü, biyografi, deyim, mektup, öğretici-felsefi metin, özdeyiş, seyahatname, siyasetname, söylev, şiir ve türküdür.

The aim of this study is to determine the use of literary works in secondary education history textbooks. The use of literary works as a teaching material in history lessons is very important in terms of making history subjects more concrete and more attractive for students. From this point of view, this research was conducted according to the document analysis which is one of the qualitative research methods. Within the scope of the research, the way of giving literary works in current secondary education history textbooks and their rates according to the types of literary works were examined. The data sources of the study consist of History textbooks that the Ministry of National Education, Board of Teaching and Education accepted as an educational tool in 2018 and 2019. In order to determine the use cases of literary works in history textbooks, the researchers first created the "Textbook Analysis Form". This form, which is prepared differently for each grade level, consists of titles and categories such as unit number, unit name, subject name, literary works, and the names of places where literary works appear in the textbook. The data collected from the textbooks were analyzed by content analysis method. According to the results of the study, it was determined that literary works were used under five themes in the secondary education history textbooks. According to grade levels, it has been determined that literary works are unevenly distributed in secondary education History textbooks. In addition, 12 different literary genres were used in all of the secondary education history textbooks. These literary genres are memoir, proverb, biography, idiom, letter, didactic-philosophical text, aphorism, travelogue, political treatise, speech, poetry, and folk song.