Ekspresyonist Tiyatro: Ekspresyonizm Sanat Akımının Tiyatro Sanatına Etkisinin Oyun Yazımı ve Sahneleme Özellikleri Bağlamında İncelenmesi
Expressionist Theatre: Study of The Effect of Expressionism on Theatre in Terms of Its Playwriting and Staging Features
Yazar: Yılmaz, Simay
Dergi: Konservatoryum, Vol. 9 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Applied Theatre ; Uygulamalı Tiyatro ; Expressionism,Expressionist Theatre,Expressionist Playwriting,Expressionist Staging,Performing Arts ; Ekspresyonizm,Ekspresyonist Tiyatro,Ekspresyonist Oyun Yazımı,Ekspresyonist Sahneleme,Sahne Sanatları

Yirminci    yüzyılın    başındaki    avant-garde    sanat    akımlarından    biri    olan    Ekspresyonizm,  sahne  sanatlarını  büyük  ölçüde  etkilemiştir.  Bilhassa  tiyatro  sanatı    özelinde    başat    açılımlara    olanak    sağlayan    ekspresyonist    akımın    havası,    takip    eden    dönemlerdeki    sanatsal    eğilim    ve    yönelimlerde    de    solunmaya  devam  etmiştir.  Bu  çalışmada,  ekspresyonist  akımın  tiyatro  sanatı  bağlamındaki özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın yöntemini, detaylı  bir  literatür  taraması  ve  analizi,  ardından  toplanan  verinin  alt  başlıklar  altında   kümelenmesi   oluşturmuştur.   Çalışmada,   sırasıyla,   yirminci   yüzyılın   öncü sanat akımlarını hazırlayan toplumsal koşullar açıklanmış, Ekspresyonizm akımının  genel  özelliklerine  yer  verilmiş,  ekspresyonist  tiyatronun  öncüleri,  ortaya çıkış ve gelişim süreci ele alınmış ve son olarak Ekspresyonizmin tiyatro sanatına etkisi, oyun yazımı ve sahneleme özellikleri bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda, ekspresyonist akımın, oyun yazımında Stationendrama tekniğinin  benimsenmesi,  olay  örgüsünün  mantığa  ve  neden-sonuç  ilişkisine  dayanan   yapısının   bozulması,   sahnelemede   teatralliğin,   grotesk   ve   stilize   oyunculuk  unsurlarının  kullanıma  sokulması,  natüralist  sahne  tasarımından  uzaklaşılarak  soyutlamaya  ve  çarpıtmaya  yönelinmesi,  ışık  ve  sesin  anlatımın  önemli  araçları  haline  gelmesi  gibi  bir  dizi  önemli  yeniliği  tiyatro  sanatına  kazandırdığı görülmüştür.

Expressionism, one of the early twentieth century avant-garde art movements, had a major effect on the performing arts, especially in theatre and its related genres. Thus, this study examined the features of the Expressionist movement in  theatre.  For  this  purpose,  we  conducted  a  detailed  literature  review  and  analysis,  and  examined  the  social  conditions  that  fostered  the  twentieth  century avant-garde art movements, general characteristics of Expressionism, emergence  of  Expressionist  theatre,  and  its  pioneers,  development  process,  and  effect  on  theatre  in  the  context  of  playwriting  and  staging.  Based  on  the  findings,  Expressionism  brought  a  number  of  important  innovations  to  theatre, including the adoption of the Stationendrama technique in playwriting; destruction of the structure of the plot (which was  primarily  based  on  logic  and  a  cause-effect  relationship);  use  of  theatricality,  grotesque,  and  stylized  elements  in  acting;  disengagement from the naturalistic stage design and tendency toward abstraction and distortion; and use of light and sound, as important tools of expression.