Domateste Tuz Stresi İle Mücadelede Potansiyel Bir Organik Madde Olan Kitosanın Rolü
The Role of Chitosan, a Potential Organic Substance, in Combating Salt Stress in Tomato
Yazar: Bulut, Hüseyin; Öztürk, Halil İbrahim
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 23 No. 5, 2023
Anahtar kelimeler: Structural Biology ; Yapısal Biyoloji ; chitosan,Comet assay,Salinity stress,Tomato ; Comet assay,Domates,Kitosan,Tuzluluk stresi

Domates yetiştiriciliğinde verim kayıplarına neden olan kritik faktörlerden birisi toprak tuzluluğudur. Tuzluluğun neden olduğu stres ile mücadele son zamanlarda küresel bir konu haline gelmiştir. Kitosanın abiyotik streslerin bitkiler üzerinde neden olduğu zararlı etkilerini azaltmada rolü olduğu bilinmektedir. Toksik olmayan, biyolojik olarak uyumlu, biyolojik olarak parçalanabilen ve organik bir takviye olarak kullanılan kitosan, tarımsal üretimde son yıllarda büyük ilgi görmektedir. Bu çalışmada, tuz stresi altındaki domates fidelerinde kitosanın morfolojik büyüme parametrelerine etkisi ve çekirdek hasarını iyileştirmedeki rolü incelenmiştir. Domates fidelerinde tuz hasarının boyutu ve kitosanın buna karşı etkisi morfolojik parametreler ve Comet assay ile DNA hasarı değerlendirilmiştir. Tuz stresinin fideler üzerindeki morfolojik etkisi bitki boyu, gövde yüksekliği, gövde çapı, yaprak alanı ve yaprak sapı uzunluğu verilerinden elde edilmiştir. Stres etkisiyle oluşan DNA hasar düzeyi, DNA hasarının göstergesi olarak kabul edilen kuyruk uzunluğu, kuyruk DNA % değeri ve kuyruk momenti ile belirlenmiştir. Uygulanan kitosanın domates fidelerinin morfolojik özellikleri üzerinde olumlu etkisi olduğu saptanmıştır. Kitosan takviyesinin bazı dozlarda DNA hasarını azaltmada etkili olmuştur. Çalışma sonuçlarımız uygulanan tuzun domates fidelerinde doz miktarına bağlı olarak strese neden olduğunu ve kitosanın domates fidelerini tuz stresinin yıkıcı etkilerinden korumak için etkin bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymuştur.

Soil salinity is one of the critical factors that cause yield losses in tomato cultivation. Dealing with stress caused by salinity has recently become a global issue. It is known that chitosan has a role in reducing the harmful effects of abiotic stresses on plants. Chitosan, which is used as a non-toxic, biocompatible, biodegradable, and organic supplement, has attracted great interest in agricultural production in recent years. In this study, the effect of chitosan on morphological growth parameters and its role in healing seed damage in tomato seedlings under salt stress was investigated. The extent of salt damage in tomato seedlings and the effect of chitosan against it was evaluated by morphological parameters and DNA damage by Comet assay. The morphological effect of salt stress on seedlings was obtained from plant height, stem height, stem diameter, leaf area, and petiole length data. The level of DNA damage caused by stress was determined by the tail length, tail DNA % value, and tail moment, which are considered as indicators of DNA damage. It was determined that the applied chitosan had a positive effect on the morphological characteristics of tomato seedlings. It was determined that chitosan supplementation was effective in reducing DNA damage at some doses. Our study results determined that the applied salt caused stress in tomato seedlings depending on the dose and chitosan could be used effectively to protect tomato seedlings from the destructive effects of salt stress. It can also be used to detect DNA damage in future studies with the comet assay technique.