BİYOGRAFİK KAYNAKLARA GÖRE ALAŞEHİRLİ DİVAN ŞAİRLERİ
ACCORDING TO BIOGRAPHICAL SOURCES, DIVAN POETS FROM ALAŞEHİR
Yazar: Elbir, Bilal; Karakoç, Karden
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. VEFATININ 100. YILI MÜNASEBETİYLE ALİ EMÎRÎ ÖZEL SAYISI, 2024
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature Out of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Dışındaki Klasik Türk Edebiyatı ; Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Alaşehir,Veysî,Makâlî,Kâdî,Zârî,Tâ'ib,Sa'îd,Kudsî,Abdî ; Alaşehir,Veysî,Makâlî,Kâdî,Zârî,Tâ’ib,Sa’îd,Kudsî,Abdî

Alaşehir; verimli toprakları, jeopolitik konumumun etkisiyle eski çağlardan beri yerleşim yeri olmuş ve birçok medeniyete beşiklik etmiştir. Anadolu’nun kapılarının Türklere açılmasıyla başlayan süreçte Türkmenlerden Alaşehir civarlarına yerleşen olmuş ve Selçuklular ilçeyi ele geçirmek için mücadeleler vermiştir. Alaşehir, tam olarak Yıldırım Bayezid zamanında Osmanlı hâkimiyetine geçmiş ve Osmanlı Döneminde önemli sancaklardan olan Saruhan (Manisa) ve Aydın vilayetine bağlı kalmıştır.Biyografik kaynaklarda Alaşehirli olarak tanıtılan Veysî, Makâlî (2), Kâdî, Zârî, Tâ’ib, Sa’îd, Kudsî, Abdî mahlaslı dokuz divan şairi vardır. Bu şairlerden Veysî, Makalî ve Kâdî mahlaslı şairler gerek divan, mesnevî, münşeat vb. eserleri sayesinde gerek tez, makale, bildiri gibi akademik çalışmalara konu olmaları bakımından ismi zikredilen diğer şairlere göre daha çok tanınmaktadır. Bu çalışmada daha önce çeşitli çalışmalara konu olan Veysî, Makâlî, Kâdî mahlaslı şairler kısaca tanıtılmış ve bu şairler hakkında diğer çalışmalarda olmayan bazı tespitlere yer verilmiştir. Biyografik kaynaklarda Alaşehirli olarak kayıtlı olan, hayatları ve eserleri hakkında kısıtlı bilgilerin bulunduğu Zârî, Tâ’ib, Sa’îd, Kudsî, Abdî mahlaslı beş şair hakkında ise ulaşılan tüm bilgilere ve bu şairlerin şiirlerinden örneklere yer verilerek söz konusu şairler üzerine bazı tespitlerde bulunulmuştur.

Alaşehir, with its fertile lands and strategic location, has been a settlement since ancient times and has been the cradle of many civilizations. With the opening of Anatolia's gates to the Turks, Turkmen settlers arrived in the vicinity of Alaşehir, and the Seljuks struggled to seize the district. Alaşehir came under full Ottoman rule during the reign of Yıldırım Bayezid and remained part of the important Sanjak of Saruhan (Manisa) and the Aydın province during the Ottoman period. In addition to Alaşehir's geopolitical location, its cultural and literary location is also worth examining.According to biographical sources, there are nine divan poets known as Alaşehirli: Veysî, Makâlî (2), Kâdî, Zârî, Tâ’ib, Sa’îd, Kudsî, and Abdî. Among these poets, Veysî, Makalî, and Kâdî, with their divan, mesnevî, and other works, have been more recognized in academic studies such as theses, articles, and presentations compared to other poets. In this study, Veysî, Makâlî, and Kâdî, who have been the subject of various works before, are briefly introduced, and some findings not mentioned in other studies are presented. For the five poets registered as Alaşehirli in biographical sources, namely Zârî, Tâ’ib, Sa’îd, Kudsî, and Abdî, who have limited information about their lives and works, all available information and samples of their poetry are provided, and some observations are made about these poets.