ALÇI MODELLERİN BOYUTSAL DEĞİŞİKLİKLERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN ÖLÇÜM METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
ALÇI MODELLERİN BOYUTSAL DEĞİŞİKLİKLERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN ÖLÇÜM METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Yazar: Emir, Faruk; Ayyıldız, Simel; Pişkin, Bülent
Dergi: Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Dentistry ; Diş Hekimliği ; Lineer ölçüm,dijital model,hassasiyet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, dental alçı modeller üzerinde yapılan manuel ve dijital lineer ölçümleri karşılaştırmak ve bilgisayar destekli 3boyutlu ölçüm yönteminin etkinliğini göstermektir. Gereç ve Yöntemler:Üzerinde 5 adet prepare edilmiş diş bulunan (sağ-sol I. molarlar, sağ-solkaninler ve 1 keisici diş) mandibulayı temsil eden ark şeklinde bir ana model,bilgisayar destekli tasarım ile tasarlanmış ve bilgisayar destekli üretim (CAD/CAM) teknolojisi ile CoCr alaşım tozundan üretilmiştir. Ana modelden vinil siloksaneter (VSE) ile ölçü alınmış ve toplamda 10 alçı model elde edilmiştir. Anamodel ve çalışma modelleri optik ekstraoral tarayıcı ile dijitalleştirilmiştir.Alçı çalışma modelleri üzerindeki manuel lineer ölçümler (VSEManuel) dijital kumpas ile dijital modeller üzerindeki lineer ölçümler (VSEDijital) ise 3 boyutlu (3D) analiz yazılımı ile yapılmıştır. Ayrıca çalışmamodelleri üzerinde 3D analizler de yine aynı yazılım ile yapılmış ve renk kodluharitalar oluşturulmuştur. Tek değişkenli varyans analizi kullanılarakfarklılıklar analiz edilmiş ve çoklu karşılaştırmalar için post hoc testlerikullanılmıştır.Bulgular: VSE Manuel ve Dijital gruplarıarasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<.001, p=.001, p=.037, p=.022). Dijital ölçümlerde ana modele göre farklılıklar 0.018-0.146mm arasında değişirken, manuel ölçümlerde 0.059-0.168 mm çıkmıştır. 3D analizlerde ise çalışma modellerinin hassasiyeti ortalama 0.0142 mm olarak ölçülmüş ve çalışma modelleri ana modelegöre daha küçük çıkmıştır. Sonuç: Çalışmamızda;3D analizler ve dijital ölçümler, manuel ölçümlere göre daha hassas sonuçlar vermiş ve bulunan farklar istatistiksel olarakanlamlı çıkmıştır. Çalışma modellerinin değerlendirilmesinde, boyutları bilinen bir anamodel ile bilgisayar destekli ölçüm yönteminin, objektif ve standart bir yöntemolarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Lineerölçüm, dijital model, hassasiyet, bilgisayar destekli ölçüm  COMPARISONOF MEASUREMENT METHODS TO DETERMINE DIMENSIONAL DIFFERENCES ON DENTAL CASTSABSTRACTPurpose: The purpose of this studyis to compare the linear measurements with the digital measurements on dental casts and to demonstrate the effectiveness of the computer-aided 3-dimensional measurement method.Material andMethods: Anarc-shaped master model consisting of 5prepared teeth (right-left first molars, right-left canines and one incisor) wasdesigned with computer-aided design and fabricated with CoCr alloy powder using computer-aided manufacturing (CAD/CAM)technology. A total of 10 impressions were made with vinyl siloxanether (VSE)impression material from the master model. The master model and definitivecasts were digitized with an optical extraoral scanner. Measurements ondefinitive casts (VSE Manuel) were made with digital micrometer andmeasurements on digitized casts (VSE Digital) with 3-dimensional (3D) analysissoftware. In addition, model analyzes were done with the same software andcolor-coded maps were created. Differences were analyzed using univariateanalysis of variance and Tukey HSD post hoc tests were used for multiplecomparisons.Results: Statistically significantdifferences were found between Manuel and Digital groups (p<.001, p=.001, p=.037, p=.022). With digital measurements differences ranged between 0.018-0.146 mm and with manuel measurements differences ranged between 0.059-0.168 mm. Accordingto the 3D analysis, the accuracy of the digital models was 0.0142mm for averagevalues and definitive casts were smaller than the master model.Conclusion: Inthis study; 3D analysis and digital measurements shows more accurate results than manuel measurements and the differences werestatistically significant. In the evaluation of the definitive casts, it isconsidered that computer aided measurement with a master model with knowndimensions can be used as an objective and standard method. Key words: Linear measurement; digital model; accuracy; computer-aided measurement

Amaç: Bu çalışmanın amacı, dental alçı modeller üzerinde yapılan manuel ve dijital lineer ölçümleri karşılaştırmak ve bilgisayar destekli 3boyutlu ölçüm yönteminin etkinliğini göstermektir. Gereç ve Yöntemler:Üzerinde 5 adet prepare edilmiş diş bulunan (sağ-sol I. molarlar, sağ-solkaninler ve 1 keisici diş) mandibulayı temsil eden ark şeklinde bir ana model,bilgisayar destekli tasarım ile tasarlanmış ve bilgisayar destekli üretim (CAD/CAM) teknolojisi ile CoCr alaşım tozundan üretilmiştir. Ana modelden vinil siloksaneter (VSE) ile ölçü alınmış ve toplamda 10 alçı model elde edilmiştir. Anamodel ve çalışma modelleri optik ekstraoral tarayıcı ile dijitalleştirilmiştir.Alçı çalışma modelleri üzerindeki manuel lineer ölçümler (VSEManuel) dijital kumpas ile dijital modeller üzerindeki lineer ölçümler (VSEDijital) ise 3 boyutlu (3D) analiz yazılımı ile yapılmıştır. Ayrıca çalışmamodelleri üzerinde 3D analizler de yine aynı yazılım ile yapılmış ve renk kodluharitalar oluşturulmuştur. Tek değişkenli varyans analizi kullanılarakfarklılıklar analiz edilmiş ve çoklu karşılaştırmalar için post hoc testlerikullanılmıştır.Bulgular: VSE Manuel ve Dijital gruplarıarasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<.001, p=.001, p=.037, p=.022). Dijital ölçümlerde ana modele göre farklılıklar 0.018-0.146mm arasında değişirken, manuel ölçümlerde 0.059-0.168 mm çıkmıştır. 3D analizlerde ise çalışma modellerinin hassasiyeti ortalama 0.0142 mm olarak ölçülmüş ve çalışma modelleri ana modelegöre daha küçük çıkmıştır. Sonuç: Çalışmamızda;3D analizler ve dijital ölçümler, manuel ölçümlere göre daha hassas sonuçlar vermiş ve bulunan farklar istatistiksel olarakanlamlı çıkmıştır. Çalışma modellerinin değerlendirilmesinde, boyutları bilinen bir anamodel ile bilgisayar destekli ölçüm yönteminin, objektif ve standart bir yöntemolarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Lineerölçüm, dijital model, hassasiyet, bilgisayar destekli ölçüm  COMPARISONOF MEASUREMENT METHODS TO DETERMINE DIMENSIONAL DIFFERENCES ON DENTAL CASTSABSTRACTPurpose: The purpose of this studyis to compare the linear measurements with the digital measurements on dental casts and to demonstrate the effectiveness of the computer-aided 3-dimensional measurement method.Material andMethods: Anarc-shaped master model consisting of 5prepared teeth (right-left first molars, right-left canines and one incisor) wasdesigned with computer-aided design and fabricated with CoCr alloy powder using computer-aided manufacturing (CAD/CAM)technology. A total of 10 impressions were made with vinyl siloxanether (VSE)impression material from the master model. The master model and definitivecasts were digitized with an optical extraoral scanner. Measurements ondefinitive casts (VSE Manuel) were made with digital micrometer andmeasurements on digitized casts (VSE Digital) with 3-dimensional (3D) analysissoftware. In addition, model analyzes were done with the same software andcolor-coded maps were created. Differences were analyzed using univariateanalysis of variance and Tukey HSD post hoc tests were used for multiplecomparisons.Results: Statistically significantdifferences were found between Manuel and Digital groups (p<.001, p=.001, p=.037, p=.022). With digital measurements differences ranged between 0.018-0.146 mm and with manuel measurements differences ranged between 0.059-0.168 mm. Accordingto the 3D analysis, the accuracy of the digital models was 0.0142mm for averagevalues and definitive casts were smaller than the master model.Conclusion: Inthis study; 3D analysis and digital measurements shows more accurate results than manuel measurements and the differences werestatistically significant. In the evaluation of the definitive casts, it isconsidered that computer aided measurement with a master model with knowndimensions can be used as an objective and standard method. Key words: Linear measurement; digital model; accuracy; computer-aided measurement