TÜRKİYE İLE ŞANGAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ ÜYELERİ ARASINDAKİ TİCARETTE YAKINSAMA VAR MI?
IS THERE CONVERGENCE IN TRADE BETWEEN TÜRKİYE AND SHANGHAI COOPERATION ORGANIZATION MEMBERS?
Yazar: Demir, Derya
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 23 No. 56, 2024
Anahtar kelimeler: Regional Development and Globalisation in International Economics ; Uluslararası İktisatta Bölgesel Gelişme ve Küreselleşme ; Türkiye,Shanghai Coperation Organization,Convergence analysis,Foreign trade ; Türkiye,Şangay İşbirliği Örgütü,Yakınsama analizi,Dış ticaret

Şangay İşbirliği Örgütü 1996 yılında Çin, Rusya, Kırgızistan, Kazakistan ve Tacikistan tarafından üye ülkeler arasında sınır bölgelerinin silahsızlandırılması, karşılıklı güvenin arttırılması ve bölgesel işbirliğinin teşvik edilmesi için kurulmuş ve “Şangay Beşlisi” ismiyle anılmıştır. 6-7 Haziran 2012’de Pekin’de yapılan Şangay İşbirliği örgütü Devlet Başkanları Zirvesi’nde Türkiye, oybirliğiyle Diyalog Ortaklığı’na kabul edilmiştir. 26 Nisan 2013 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti'ne Şangay İşbirliği Örgütü’nün Diyalog Ortağı Statüsü Tanınmasına İlişkin Muhtıra" kabul edilerek 24 Mayıs 2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Söz konusu belge, Türkiye ile Şangay İşbirliği Örgütü arasında, bölgesel güvenlik, terörle mücadele, uyuşturucu kaçakçılığı ve organize suçların önlenmesinin yanı sıra ekonomik ve kültürel alanlarda işbirliğinin geliştirmesini öngörmektedir. Araştırmanın temel amacı 1996-2022 döneminde Şangay İşbirliği Örgütü üyesi ülkelerden Rusya, İran, Hindistan, Pakistan, Kazakistan, Özbekistan ve Tacikistan’ın ithalat ve ihracatında Türkiye’ye yakınsama olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışmada ele alınan ülkelerin ihracat verileriyle ithalat verileri kullanılmış olup veriler Dünya Bankası veri tabanından temin edilmiştir. Yakınsama analizinin tespitinde CADF birim kök testi yöntem olarak kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, söz konusu Şangay İşbirliği örgütü üyesi ülkelerinin dış ticaretinde bir başka deyişle ihracat ve ithalatında Türkiye’ye yakınsama olduğu tespit edilmiştir.

The Shanghai Cooperation Organization was established in 1996 by China, Russia, Kyrgyzstan, Tajikistan and Kazakhstan to demilitarize border regions, increase trust and encourage regional cooperation among member countries and was referred to as the “Shanghai Five”. At the Shanghai Cooperation Organization Heads of State Summit held in Beijing on June 6-7, 2012, Turkey was unanimously accepted as a Dialogue Partner. The “Memorandum on Granting the Status of Dialogue Partner of the Shanghai Cooperation Organization to the Republic of Turkey” signed on April 26, 2013 was accepted and published in the Official Gazette on May 24, 2017. The document in question envisages the development of cooperation between Turkey and the Shanghai Cooperation Organization in the fields of regional security, combating terrorism, preventing drug trafficking and organized crime, as well as economic and cultural areas. The main purpose of the research is to reveal whether there is a convergence in the import and export of the Shanghai Cooperation Organization member countries Russia, Iran, India, Pakistan, Kazakhstan, Uzbekistan and Tajikistan to Turkey in the period 1996-2022. The export and import data of the countries considered in the study were used and the data was obtained from the World Bank. The CADF unit root test was used as a method in determining the convergence analysis. According to the results obtained, it was determined that there is a convergence in the foreign trade of the Shanghai Cooperation Organization member countries in question, in other words, in their exports and imports to Turkey