Bir Kent Parkının Görünmeyen Kahramanları: Ekosistem Hizmetleri Perspektifinden Hüseyin Avni Aker Millet Bahçesi
Invisible Heroes of an Urban Park: An Ecosystem Services Perspective on Hüseyin Avni Aker National Garden
Yazar: Gulpinar Sekban, Demet Ulku
Dergi: Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Plant Material and Growing ; Bitki Materyali ve Yetiştiriciliği ; Landscape Design ; Peyzaj Tasarımı ; Landscape Architecture (Other) ; Peyzaj Mimarlığı (Diğer) ; Kent parkı,Ekosistem hizmetleri,Millet bahçesi,i-Tree ; Urban park,Ecosystem services,Native Garden,i-Tree

Bu çalışma, Trabzon’da yer alan Hüseyin Avni Aker Millet Bahçesinde, kent parklarının görünmeyen ekosistem hizmetlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, yalnızca rekreasyonel değerleriyle değil, aynı zamanda karbon tutumu, su döngüsüne katkı, hava kalitesi iyileştirme ve mikroiklim düzenleme gibi düzenleyici hizmetleriyle de kent parklarının değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktır. Bu kapsamda, alanda tespit edilen 41 tür ve 29 familya ait 1270 bitkinin ölçümleri yapılmıştır. Parkın bitkisel yapısını ortaya koymak için yaprak alanı, biyokütle, kuru ağırlık ve sağlık durumu gibi göstergelerle değerlendirilmiş, bu veriler ışığında dört temel başlık altında toplam on iki düzenleyici ekosistem hizmeti nicel olarak hesaplanmıştır. Alanda bulunan ağaçların yıllık karbon tutumu 3,33 ton/yıl olarak belirlenmiştir. Alanın su kazanımı, oksijen üretimi ve VOC emisyon değerleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, parkın mevcut potansiyelinin yüksek olduğunu ancak bu kapasitenin uzun vadede sürdürülebilirlik, bakım ve tür çeşitliliğiyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Çalışmanın, iklim uyumlu kent planlaması için somut ve ölçülebilir veriler sunarak hem bilimsel çalışmalara hem de uygulama ve tasarım projelerine rehber olması planlanmıştır.

This study aims to reveal the invisible ecosystem services provided by Hüseyin Avni Aker Native Garden, located in Trabzon. The main objective is to emphasize that urban parks should be evaluated not only for their recreational values but also for their regulatory functions such as carbon sequestration, contribution to the water cycle, improvement of air quality, and microclimate regulation. In this context, measurements were conducted on 1,270 plant individuals belonging to 41 species from 29 families. To assess the park’s vegetative structure, indicators such as leaf area, biomass, dry weight, and health status were evaluated. Based on these data, twelve regulatory ecosystem service indicators under four main categories were quantitatively calculated. The park's annual carbon sequestration was determined to be 3.33 tons per year. Additionally, the park’s water retention, oxygen production, and VOC emission values were analyzed. The findings indicate that the current potential of the park is high; however, the sustainability of this capacity is directly related to long-term maintenance, ecological planning, and species diversity. The study is intended to provide concrete and measurable data to guide both scientific research and implementation or design projects for climate-resilient urban planning.