Kentleşme Politika ve Uygulamaları Bağlamında Kentsel Saçaklanma
Urban Sprawl in the Context of Urbanization Policies and Practices
Yazar: Şahinoğlu, İlker; Arslan Taç, Zeynep
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Urbanization Policies ; Kentleşme Politikaları ; Urbanization,Urban Sprawl,Urbanization Policies,Metropolitan Municipality ; Kentleşme,Kentsel Saçaklanma,Kentleşme Politikaları,Büyükşehir Belediyesi

Kentsel saçaklanma, kent merkezlerinin plansız ve hızlı bir şekilde sıçrayarak büyümesiyle ortaya çıkmaktadır. Yerel yönetimler nazım ve uygulama imar planı yapma yetki ve sorumluluklarıyla kentlerin gelişimine yön verebilmektedir. Yerel yönetim mevzuatında yapılan değişikliklerle belediyenin tanımının, sınırlarının değiştirilmesi, yeni belediyelerin kurulması gibi idari teşkilata ilişkin değişiklikler kentsel alan gelişimini etkilemektedir. Türkiye’de bu alanda en son değişiklik 6360 sayılı yasa ile gerçekleşmiştir. Bu kanunla büyükşehir belediye sınırı, il sınırıyla eşitlenmiş ve büyükşehirlerde il özel idarelerinin, belde belediyelerinin ve köylerin tüzel kişilikleri kaldırılmıştır. Hem köylerin tüzel kişiliklerinin kaldırılmış olması hem de büyükşehir belediye sınırının il sınırına genişletilmiş olması sebebiyle, kırsal bilhassa tarımsal alanlar potansiyel kentsel arsalara dönüşmüştür. 6360 sayılı kanunla yaşanan kentsel bütünleşme, kentsel saçaklanmada olduğu gibi kentsel alanın hızlı ve plansız bir şekilde büyümesine yol açmış, kentsel alan kırsal alana baskın gelmiştir. Bu çalışmanın amacı kentsel alanda meydana gelen değişiklikler ile yerel yönetim mevzuatındaki değişiklikler arasındaki ilişkiyi tartışmaya açmaktır. Planlama çalışmasının diğer kentlere göre erken başlaması, kent gelişiminin haritalar üzerinden takip edilmesinin mümkün olmasına ek olarak son yıllarda ilçelerinin tarım arazilerini hızla kaybederek yoğun olarak kentleşmesi sebepleriyle Samsun çalışma alanı olarak tercih edilmiştir. Çalışmada, ulusal ve yerel planlama politikaları ile yerel yönetim mevzuatındaki değişimlerin Samsun ilindeki saçaklanmaya etkisi ele alınmaktadır.

Urban sprawl is defined as the unplanned and rapid growth of city centers. Local governments have the authority and responsibility to direct the development of cities through the master and implementation zoning plans. Administrative organization, including changes in the definition and boundaries of municipalities and the establishment of new municipalities through amendments to local government legislation, can also affect the development of urban areas. The most recent change in this area in Turkey was the enactment of Law No. 6360. This law equalized the metropolitan municipality boundary with the provincial boundary and abolished the legal entities of special provincial administrations, town municipalities, and villages in metropolitan areas. The abolition of the legal entities of villages and the extension of the metropolitan municipality boundary to the provincial border have transformed rural and especially agricultural areas into potential urban land plots. The enactment of Law No. 6360 has precipitated a rapid and unplanned expansion of the urban area, with the urban area now dominating the rural area. This study aims to examine the relationship between changes in urban areas and changes in local administration legislation. Samsun was selected as the study area since the planning process commenced earlier than in other cities, enabling the city's evolution to be traced on maps. Furthermore, its districts have rapidly lost agricultural lands and become densely urbanized in recent years. The study examines the impact of national and local planning policies and changes in local government legislation on the fringing in Samsun.