“GEÇİŞ KUŞAĞI” ŞAİRLERİNDEN A. HALİM UĞURLU’NUN HAYATI, POETİKASI VE ŞİİRLERİNE DAİR BİR İNCELEME
A Study On The Life, Poetıcs, And Poems Of A. Halim Uğurlu, One Of The “Transıtıonal Generatıon” Poets
Yazar: Öztürkçü, İbrahim
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 33, 2026
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Türk Edebiyatı,Geçiş Kuşağı,şiir,poetika,Halim Uğurlu ; Turkish Literature,Transition Generation,poetry,poetics,Halim Uğurlu.

1940 sonrası, Türkiye’de köyden kente göç sorunu başta olmak üzere toplumsal yapıda ve sosyo-ekonomik değişimde önemli bir eşiktir. Bu yıllarda mevsimlik işçilerle başlayan iç göç meselesi kültür-sanat ve edebiyata yeni bir soluk ve bakış açısı getirmiştir. 1940-1960 yılları arasında Garip Akımı sonrası şiire başlayıp kendine özgü toplumcu şiir anlayışını inşa eden şairlerden biri de, her anlamıyla Türk töresine ve geleneğine sadık bir muhitte doğup büyüyen A. Halim Uğurlu’dur. Abbas Sayar, Rüştü Onur, Celal Sılay, Cahit Irgat, Coşkun Ertepınar, İlhan Gecer, Özdemir Asaf gibi çağdaşı şairler arasında bulunmasına rağmen literatürde pek tanınmayan Uğurlu, şiire Necip Fazıl Kısakürek’in teşvikiyle ilk şiirlerini neşrettiği Büyük Doğu çevresinde başlamıştır. Necip Fazıl etkisiyle aruzla birlikte hece vezinleriyle yazdığı ilk dönem şiirlerinde şekil ve tema bakımından eskiye bağlı görünen şair, 1970 sonrasında çağdaş imgeleme varan şiirleriyle yeni bir poetik açılım sergilemiştir. Edebiyatımızda da daha çok Türk destan, kültür ve geleneğinden kopmadan Anadolu insanının samimi duygularını yansıtan, evrensel insan sevgisini öne çıkaran şiirleriyle tanınmıştır. Bu makalede 1940 sonrası şiir başlayıp Necip Fazıl’ın Büyük Doğu Mektebi’nde yetişen, Türk dili, tarihi ve kültürü ekseninde “toplum ve insan merkezli” şiirini zaman zaman şekil ve tematik açıdan değiştiren, 1970’de TRT Tek Şiir Başarı Armağanı’nı kazanan Halim Uğurlu’nun hayatı, eserleri, poetikası ve Türk edebiyatındaki yeri yeni bilgilerle tespit edilmeye çalışılacaktır

In Turkey, the period after 1940 marks a significant turning point in social structure and socio-economic change, particularly regarding the issue of migration from rural areas to cities. As spokespeople for their time and urban life, writers who embraced social realism became symbols of progressive, realistic, and libertarian literature, guiding society towards good and beauty. A. Halim Uğurlu, who began writing poetry after the Garip Movement between 1940 and 1960 and developed her own unique understanding of social realism, is one of the poets who was born and raised in an environment deeply rooted in Turkish traditions. Although Halim Uğurlu was among contemporary poets such as Abbas Sayar, Rüştü Onur, Celal Sılay, Cahit Irgat, Coşkun Ertepınar, İlhan Gecer, and Özdemir Asaf, he is not well-known in literary circles. Uğurlu began writing poetry in the Büyük Doğu circle, encouraged by Necip Fazıl Kısakürek, and published her first poems in this magazine. Influenced by Necip Fazıl, his early poems, written in both Aruz and Hecce meters, are traditional in terms of form and theme. After 1970, however, he exhibited a new poetic opening with poems that incorporated contemporary imagery. In Turkish literature, he is best known for her poems that reflect the sincere feelings of the Anatolian people without deviating from Turkish epics, culture, and traditions, and that highlight universal love for humanity. This article aims to present the life, works, and poetic understanding of Halim Uğurlu, who won the TRT Single Poem Achievement Award in 1970, with new information