Travma Sonrası Büyüme İle Pozitif Psikoterapi Bağlamında Birincil ve İkincil Yetenekler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi
Examining The Relationship Between Posttraumatic Growth and Primary and Secondary Capabilities in The Context of Positive Psychotherapy
Yazar: Çağlar, Azmi
Dergi: Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 61 No. 61, 2024
Anahtar kelimeler: Psychological Counseling and Guidance (Other) ; Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer) ; Positive Psychotherapy,Posttraumatic Growth,Primary Capabilities,Secondary Capabilities ; Pozitif Psikoterapi,Travma Sonrası Büyüme,Birincil Yetenekler,İkincil Yetenekler

Travma sonrası büyüme zorlu yaşam koşullarından sonra gelişen olumlu psikolojik değişimleri ifade eden bir kavramdır. Geçmişten bugüne birçok kavram ve psikoloji kuram yapıları ile ilişkileri inceleyen araştırmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda mevcut araştırmada temel amaç pozitif psikoterapinin ana yapılarından biri olan birincil ve ikincil yetenekler ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkileri incelemek ve bu ilişkideki yordayıcı yetenekleri belirlemek hedeflenmektedir. İlişkisel tarama modeline göre göre tasarlanan araştırmanın çalışma grubu, 169’u kadın, 54’ü erkek olmak üzere toplamda 223 travmatik yaşantıya sahip katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Gelişim Envanteri ve Wiesbaden Pozitif Psikoterapi ve Aile Terapisi Envanteri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre travma sonrası büyüme ile ikincil yeteneklerden düzen, başarı, itaat, adalet arasında ve birincil yeteneklerden sabır, zaman, ilişki, güven, umut, yumuşaklık/cinsellik, sevgi, inanç yetenekleri ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Araştırmanın diğer bir sonucuna göre ise birincil yeteneklerden ilişki ve umut yeteneklerinin travma sonrası büyümeyi yordadığı ve toplam varyansın %18’ini açıkladığı saptanmış, ancak ikincil yeteneklerin travma sonrası büyümeyi yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ruh sağlığı alanında, travma müdahale çalışmalarında ve pozitif psikoterapiye dayalı geliştirilecek travma müdahale çalışmalarında kullanılabilir.

Posttraumatic growth is a concept that refers to positive psychological changes that develop after difficult life circumstances. From past to present, research has been conducted to examine the relationship between many concepts and psychological theoretical structures. In this context, the main purpose of the current study is to examine the relationships between primary and secondary abilities, which are one of the main structures of positive psychotherapy, and posttraumatic growth and to determine the predictive abilities in this relationship. The study group of the research, which was designed according to the relational screening model, consisted of 223 participants with traumatic experiences, 169 of whom were female and 54 of whom were male. Personal Information Form, Posttraumatic Growth Inventory and Wiesbaden Positive Psychotherapy and Family Therapy Inventory were used in the study. According to the results of the study, statistically significant positive relationships were found between posttraumatic growth and the secondary abilities of order, success, obedience, justice and the primary abilities of patience, time, relationship, confidence, hope, softness/sexuality, love, and belief. According to another result of the study, relationship and hope abilities among the primary abilities predicted posttraumatic growth and explained 18% of the total variance, but secondary abilities did not predict posttraumatic growth. The research results can be used in the field of mental health, trauma intervention studies and trauma intervention studies to be developed based on positive psychotherapy.