9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
THE EFFECT OF DİGİTAL ADDİCTİON ON SLEEP DİSORDERS AND EATİNG AWARENESS İN CHİLDREN AGED 9-11
Yazar: Demirtaş, Emre; Tepeli, Kezban
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 51, 2025
Anahtar kelimeler: Family Psychology ; Aile Psikolojisi ; Dijital Bağımlılık,Yeme Farkındalığı,Uyku Bozukluğu,Çocuk ; Digital Addiction,Eating Awareness,Sleep Disorder,Child

Günümüzde dijital içerik ve teknoloji kullanımı çocuklar arasında oldukça yaygınlaşmıştır. Bu durum doğrultusunda dijital bağımlılık kavramı ortaya çıkmış ve dijital bağımlılık durumu çocukları bilişsel, fiziksel, sosyo-duygusal, biyolojik ve ruhsal olarak etkiyebilmektedir. Bu araştırmada çocuklarda dijital bağımlılık eğiliminin uyku bozukluğu ve yeme farkındalığı üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanarak ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür.Araştırmanın çalışma grubuna ölçüt örnekleme yöntemi ile 877 çocuk dahil edilmiştir. Çocuklarda dijital bağımlılık ölçeği, çocuklarda uyku bozukluğu ölçeği ve çocuklarda yeme farkındalığı ölçeği kullanılarak elde edilen veriler normallik testleri, uç ve aykırı değer analizleri yapıldıktan sonra korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizi yapılarak incelenmiştir. Analizler sonucunda dijital bağımlılık eğiliminin uyku bozukluğu ve yeme farkındalığı üzerinde bir yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılarak aralarında pozitif yönlü orta düzey anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak çocuklarda dijital bağımlılığın artmasının uyku bölünmesi, horlama, uyuyamama, uykuda terleme, uykuda konuşma, uyurgezerlik, az ve kalitesiz uyku gibi uyku bozukluklarını artırabileceğine ulaşılmıştır. Benzer şekilde çocuklarda dijital bağımlılığın artması, neyi ne kadar yediğini anlama ve hissetme, yemekten keyif alma, yeteri kadar sağlıklı ve uygun sürede beslenme davranışlarını olumsuz etkileyebileceği ve bilinçsiz yeme davranışını artırabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Nowadays, the use of digital content and technology has become very common among children. In line with this situation, the concept of digital addiction has emerged and digital addiction can affect children cognitively, physically, socio-emotionally, biologically and spiritually. This study aimed to examine the effect of digital addiction level on sleep disorders and eating awareness levels in children. 877 children were included in the study group of this research, which was conducted in a relational screening model, using the criterion sampling method. The data obtained using the digital addiction scale in children, the sleep disorder scale in children and the eating awareness scale in children were examined by normality tests, extreme and outlier analyses, and then Pearson correlation analysis and simple linear regression analysis. As a result of the analysis, it was concluded that the level of digital addiction is a predictor of sleep disorders and eating awareness, and a positive, medium-level significant relationship was detected between them. As a result, it has been found that increasing the level of digital independence in children may increase sleep disorders such as sleep disruption, snoring, inability to sleep, sweating during sleep, sleep talking, sleepwalking, and insufficient and poor quality sleep. Similarly, it has been concluded that an increase in the level of digital addiction in children may negatively affect their understanding and feeling of what and how much they eat, their enjoyment of eating, eating healthy enough and for an appropriate period of time, and may increase unconscious eating behavior.