Bazı Tef Genotiplerinde RAPD Markırları Kullanılarak Genetik Varyasyonun Belirlenmesi
Determination of Genetic Variation in Some Teff Genotypes Using RAPD Markers
Yazar: Aydın, Adnan; Özden, Eren
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. özel sayı, 2021
Anahtar kelimeler: Agricultural, Veterinary and Food Sciences ; Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri ; Eragrostis tef,Molecular Markers,Diversity ; Eragrostis tef,Moleküler Markırlar,Çeşitlilik

Günümüzde tüketici bilincinin artması sonucu sağlıklı gıda ürünlerine talep her geçen gün artmaktadır.Kimyasal bileşimi ve beslenme özelliklere sahip olan Tef bitkisi, insan beslenmesinde geçmişten beri kullanılanbir bitki olmakla beraber, ülkemizde de alternatif olarak yetiştirilebilecek kaynaklardan biridir. Sağlıklı yaşamaçısından son derece önemli bir tahıl olan tef, glutensiz olması nedeniyle de özellikle çölyak hastalarınınbeslenmesinde önemli yer tutar. Bunun yanında yetişme koşullarının zor olmaması ve hasat süresinin kısaolmasıyla beraber gelecekte kuraklığa kolayca uyum sağlayabileceği düşüncesi tef tahılının değerini her geçengün arttırmaktadır. Çalışma kapsamında Et 2016 tef bitkisi kullanılarak 19 RAPD markırı ile taranmıştır. İyiamplikon veren 10 tane RAPD primeri ile Tef bitkisinde genetik varyasyon araştırması yapılmıştır. Kullanılan 10tane RAPD primeri ile PZR sonrası agaroz jel elektroforez yöntemi ile amplikonların ayrıştırılması sağlanarakvarlık (1) ve yokluk (0) skorlaması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere ile Jaccard benzerlik indeksikullanılarak temel koordinat analizi ve Bayesian istatistiği ile genotipler arasında dendogram oluşturulmuştur.Yapılan analizler sonucunda genotipler arasındaki genetik varyasyonun düşük olduğu saptanmıştır. Zobel Basicve Dega Basic genotiplerinde çok az düzeyde farklılık tespit edilmiş olup, daha çok markır ile teyit edilmesigerekmektedir. Sonuç olarak bu genotipler arasındaki varyasyonun artırılması için farklı yaklaşımlar kullanılarak(mutajenler vb.) varyasyonun artırılması önerilmektedir.

As a result of increasing consumer awareness, the demand for healthy food products is increasingday by day. Teff, which has chemical composition and nutritional properties, is a plant that has been used inhuman nutrition since the past, and it is one of the sources that can be grown as an alternative in our country.Being a very important grain for a healthy life, teff has an important place in the diet of celiac patients because itis gluten-free. Besides, the fact that the growing conditions are not difficult and the harvest period is short, thethought that it can easily adapt to drought in the future increases the value of teff grain day by day. Within thescope of the study, 19 RAPD markers were screened using Et 2016 genotip. Genetic variation research wasconducted in Teff plant with 10 RAPD primers giving good amplicon. Presence (1) and absence (0) scoring wereperformed by separating amplicons using agarose gel electrophoresis method after PCR with 10 RAPD primersused. By using the Jaccard similarity index with the data obtained, a dendogram was created between thegenotypes with the basic coordinate analysis and Bayesian statistics. As a result of the analysis, it was determinedthat the genetic variation between the genotypes was low. Very little difference was detected in Zobel Basic andDega Basic genotypes and needs to be confirmed with more markers. As a result, it is recommended to increasethe variation by using different approaches (mutagens, UV, etc.) to increase the variation among these genotypes.