hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kosova - Prizren Türk Ağzının Ses Özellikleri
Kosova - Prizren Türk Ağzının Ses Özellikleri
Yazar: Jable, Ergin; Şanlı, Cevdet
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 2, 2014

Bu çalışma, Prizren Türk Ağzı sahasında, hem metin neşriyatı hem müstakil dilbilgisi konuları üzerinde yapılacak çalışmalara kaynaklık etmek gayesiyle hazırlanmıştır. Elde edilen verilerle bütün Rumeli ağızlarına hatta Anadolu ağızlarına katkı sağlayacak değerlendirme ve tasniflere gidilmesi bundan sonraki çalışmalara yönelik temennimizdir. Prizren Türk Ağzı ses bilgisi özelliklerine geçmeden önce Prizren’in tarihinden, kültüründen, etnik yapısından bahsetmemiz yerinde bir yaklaşım olur kanaatindeyiz.

Bu çalışma, Prizren Türk Ağzı sahasında, hem metin neşriyatı hem müstakil dilbilgisi konuları üzerinde yapılacak çalışmalara kaynaklık etmek gayesiyle hazırlanmıştır. Elde edilen verilerle bütün Rumeli ağızlarına hatta Anadolu ağızlarına katkı sağlayacak değerlendirme ve tasniflere gidilmesi bundan sonraki çalışmalara yönelik temennimizdir. Prizren Türk Ağzı ses bilgisi özelliklerine geçmeden önce Prizren’in tarihinden, kültüründen, etnik yapısından bahsetmemiz yerinde bir yaklaşım olur kanaatindeyiz.
MUHAMMED MURTAZÂ EZ-ZEBİDÎ’NİN HAYATI VE İLMİ KİŞİLİĞİ
MUHAMMED MURTAZÂ EZ-ZEBİDÎ’NİN HAYATI VE İLMİ KİŞİLİĞİ
Yazar: Önal, Recep; Akkuş, Süleyman
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: ez-Zebidi, Biyografi, Kelam

XVIII. asırda yetişmiş önemli âlimlerden biri olan Murtazâ ez-Zebîdî ilk tahsilini doğum yeri olan Hindistan’da almış, İslâm kültürü üzerine naklî ve aklî ilimlerle yoğunlaşıp, hadis, fıkıh, tefsir, tasavvuf, kelâm, ensâb, lügat ilimlerine kadar uzanan değişik konularda yüz kırktan fazla eser vermiştir. Geriye bıraktığı eserleri onun, İslâm dünyasının parlak devirlerini temsil eden âlimlerin tarzı ve usûlü ile tertip ve tasnif ederek istifadeye sunduğunu gösterir. Bunlar arasında, özellikle Tâcü’l-Arûs dil ve edebiyat; İthâfü’s-sâde ise tasavvuf, felsefe, ahlâk, kelâm ilimleri açısından önemli bir yere sahiptir.Bu makale, Murtazâ ez-Zebidî’yi tanıtmaya ve İslâmî ilimler sahasındaki yerini tespite yönelik bir çalışmadır.

XVIII. asırda yetişmiş önemli âlimlerden biri olan Murtazâ ez-Zebîdî ilk tahsilini doğum yeri olan Hindistan’da almış, İslâm kültürü üzerine naklî ve aklî ilimlerle yoğunlaşıp, hadis, fıkıh, tefsir, tasavvuf, kelâm, ensâb, lügat ilimlerine kadar uzanan değişik konularda yüz kırktan fazla eser vermiştir. Geriye bıraktığı eserleri onun, İslâm dünyasının parlak devirlerini temsil eden âlimlerin tarzı ve usûlü ile tertip ve tasnif ederek istifadeye sunduğunu gösterir. Bunlar arasında, özellikle Tâcü’l-Arûs dil ve edebiyat; İthâfü’s-sâde ise tasavvuf, felsefe, ahlâk, kelâm ilimleri açısından önemli bir yere sahiptir.Bu makale, Murtazâ ez-Zebidî’yi tanıtmaya ve İslâmî ilimler sahasındaki yerini tespite yönelik bir çalışmadır.
Tarih ve Kimlik
Tarih ve Kimlik
Yazar: Öztürk, Yücel
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Tarih, kimlik, hafıza, hatırlama, fert, toplum

Mevcut yazıda Tarih ve Kimlik arasındaki ilişki ortaya konulmaya çalışıldı. İlk olarak kimlik kavramı ile ilgili literatür kısaca değerlendirildi. Akabinde “Kimlik” kavramının psikolojik ve sosyolojik boyutlarına yer verildi. Fert kimliği ve toplum kimliğinin sınırları, kavramsal bir çerçevede değerlendirildi. Son bölümde tarih, hafıza ve kimlik arasındaki ilişki analiz edildi. Tarihin kimlik söyleminde hatırlamayı gerçekleştiren önemli bir etken olduğu hususunda literatürün konsensüs içinde olduğu görüldü. Kimliğin aslında sübjektif bir kavram olduğu ve tarihten önce yaratıldığı, tarihin ise bu kurgusal yaratımı destekleyen bir referans alanı olduğu sonucuna varıldı. Kimliğin inşası hususunda literatürden örnekler verildi. Bu açıdan, Grek kimliğinin inşası örnek olarak sunuldu.

Mevcut yazıda Tarih ve Kimlik arasındaki ilişki ortaya konulmaya çalışıldı. İlk olarak kimlik kavramı ile ilgili literatür kısaca değerlendirildi. Akabinde “Kimlik” kavramının psikolojik ve sosyolojik boyutlarına yer verildi. Fert kimliği ve toplum kimliğinin sınırları, kavramsal bir çerçevede değerlendirildi. Son bölümde tarih, hafıza ve kimlik arasındaki ilişki analiz edildi. Tarihin kimlik söyleminde hatırlamayı gerçekleştiren önemli bir etken olduğu hususunda literatürün konsensüs içinde olduğu görüldü. Kimliğin aslında sübjektif bir kavram olduğu ve tarihten önce yaratıldığı, tarihin ise bu kurgusal yaratımı destekleyen bir referans alanı olduğu sonucuna varıldı. Kimliğin inşası hususunda literatürden örnekler verildi. Bu açıdan, Grek kimliğinin inşası örnek olarak sunuldu.
Tarihin Amacı Ve Tarihçinin Rolü Üzerine Bir Deneme
Tarihin Amacı Ve Tarihçinin Rolü Üzerine Bir Deneme
Yazar: Poyraz, Hakan
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Kimlik, Yorum, Tarihçinin rolü, Değişim

Bu yazının amacı tarihçinin toplumdaki rolünün ne olduğunu araştırmaktır. Bildiğimiz gibi her tarihçi içinde yaşadığı toplumun tarihinden yola çıkarak bu toplumu bilgilendirir. Böylece bir milletin nereden gelip, nereye gideceğine ve neler yapması gerektiğine dair projelerini oluşturur. Ayrıca bir zamanlar olduğu gibi, günümüzde de mevcut sorunların çözümünün geçmişte bulunacağına inanan tarihçiler vardır. Onlar tarihle yalnızca bir bilgi disiplini olarak ilgilenmezler, ayrıca geçmişten ibret çıkartmak için ve rehberlik amacıyla da tarihe başvururlar. Burada dikkat edilecek husus şudur: Kim olduğumuzu söyleyenler kim olacağımıza da karar verenlerdir. Kimlik tarihten çıkarılan temel belirlemeler üzerine inşa edilir. Başka türlü söylersek tarih, aslında milli kimliklerin kurucu öğelerinin başında yer alır. Tarihin amacı milli kimliği inşa etmektir. Bilindiği üzere tarih, tümüyle yoruma dayalı bir disiplin olduğundan tarihçinin perspektifi de bizlere geçmişi derinden anlamayı sağlayan bir bakış açısı kazandırır. Dolayısıyla tarih üzerine mülahazalarda bulunmak kendimizi, geçmişimizi ve başkalarının tarihini daha iyi anlamamıza yardım edebilir.

Bu yazının amacı tarihçinin toplumdaki rolünün ne olduğunu araştırmaktır. Bildiğimiz gibi her tarihçi içinde yaşadığı toplumun tarihinden yola çıkarak bu toplumu bilgilendirir. Böylece bir milletin nereden gelip, nereye gideceğine ve neler yapması gerektiğine dair projelerini oluşturur. Ayrıca bir zamanlar olduğu gibi, günümüzde de mevcut sorunların çözümünün geçmişte bulunacağına inanan tarihçiler vardır. Onlar tarihle yalnızca bir bilgi disiplini olarak ilgilenmezler, ayrıca geçmişten ibret çıkartmak için ve rehberlik amacıyla da tarihe başvururlar. Burada dikkat edilecek husus şudur: Kim olduğumuzu söyleyenler kim olacağımıza da karar verenlerdir. Kimlik tarihten çıkarılan temel belirlemeler üzerine inşa edilir. Başka türlü söylersek tarih, aslında milli kimliklerin kurucu öğelerinin başında yer alır. Tarihin amacı milli kimliği inşa etmektir. Bilindiği üzere tarih, tümüyle yoruma dayalı bir disiplin olduğundan tarihçinin perspektifi de bizlere geçmişi derinden anlamayı sağlayan bir bakış açısı kazandırır. Dolayısıyla tarih üzerine mülahazalarda bulunmak kendimizi, geçmişimizi ve başkalarının tarihini daha iyi anlamamıza yardım edebilir.
Tarih, Coğrafya ve Sosyo-Kültürel Ortamın Türk Kimliğinin Gelişmesine Etkileri
Tarih, Coğrafya ve Sosyo-Kültürel Ortamın Türk Kimliğinin Gelişmesine Etkileri
Yazar: Yetişgin, Memet
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Türkler, Kültür, Kimlik, Medeniyet, Türkiye

Türk kimliğinin gelişmesinde, Türklerin içerisinde yaşadığı coğrafyanın, hafızalarını oluşturan engin tarihin ve tecrübe ettikleri geniş sosyo-kültürel ortamın çok büyük yeri vardır. Bu ortam tarih boyunca büyük güçlerin, kültürlerin ve medeniyetlerin buluşma noktası olmuştur. Bu buluşma bazen çatışmalar, bazen uzlaşılar ile ortaya çıkan bir tarih yaratmıştır. Tarihe yön veren büyük olayların yaşandığı bölgede Türk kimliği tarihle birlikte şekillenmiştir. Türk kimliği Orta Asya’nın step kültüründen köklerini, İslâm dininin geniş etkilerini ve batı medeniyetinin katkılarını içeren bir kimlik karakteri kazanmıştır. Bu nedenle Türk kimliği tekdüzelikten, tutuculuktan ve basitlikten uzak, tecrübeli, hoşgörülü, bilge ve medenî bir kimliktir. Doğu ile Batının içinde, farklı medeniyetleri anlayan, doğu ile batıya ve farklı medeniyetlere karşı ve bunlar içerisinde güçlü yere sahip olan bir kimliktir.

Türk kimliğinin gelişmesinde, Türklerin içerisinde yaşadığı coğrafyanın, hafızalarını oluşturan engin tarihin ve tecrübe ettikleri geniş sosyo-kültürel ortamın çok büyük yeri vardır. Bu ortam tarih boyunca büyük güçlerin, kültürlerin ve medeniyetlerin buluşma noktası olmuştur. Bu buluşma bazen çatışmalar, bazen uzlaşılar ile ortaya çıkan bir tarih yaratmıştır. Tarihe yön veren büyük olayların yaşandığı bölgede Türk kimliği tarihle birlikte şekillenmiştir. Türk kimliği Orta Asya’nın step kültüründen köklerini, İslâm dininin geniş etkilerini ve batı medeniyetinin katkılarını içeren bir kimlik karakteri kazanmıştır. Bu nedenle Türk kimliği tekdüzelikten, tutuculuktan ve basitlikten uzak, tecrübeli, hoşgörülü, bilge ve medenî bir kimliktir. Doğu ile Batının içinde, farklı medeniyetleri anlayan, doğu ile batıya ve farklı medeniyetlere karşı ve bunlar içerisinde güçlü yere sahip olan bir kimliktir.
Avrupa Birliği'nin Tarih Eğitimi Yoluyla Oluşturmaya Çalıştığı Yeni Avrupa Kimliği ve Türkiye'nin Bu Yeni Kimliğe Uyum Çalışmaları
Avrupa Birliği'nin Tarih Eğitimi Yoluyla Oluşturmaya Çalıştığı Yeni Avrupa Kimliği ve Türkiye'nin Bu Yeni Kimliğe Uyum Çalışmaları
Yazar: Yılmaz, Salih
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Kimlik, Avrupa Birliği, Tarih Eğitimi, Avrupa Konseyi, Tarih

Avrupa Birliği, 21. Yüzyılın başında ekonomik birliğin yanında siyasi ve kültürel anlamda da tam bir birleşmenin olması gerektiğinin farkına varmıştır. Bu amaçla 1996 yılından itibaren Avrupa Birliğine üye olan ve üyeliğe aday ülkelerin içinde bulunduğu Tarih Eğitimi ile ilgili projeleri yürürlüğe koymuştur. Avrupa Birliğinin bu projeleri yürürlüğe koymasının asıl nedeni Tarih Eğitimi yoluyla yeni bir Avrupa kimliği oluşturmaktır. Türkiye, bu projelerle 1996 yılından itibaren aktif olarak katılmaktadır. Bu makalede Avrupa Birliğinin bu projeler yoluyla yürüttüğü faaliyetler ve Türkiye’nin bu sürece uyumu anlatılmaktadır.

Avrupa Birliği, 21. Yüzyılın başında ekonomik birliğin yanında siyasi ve kültürel anlamda da tam bir birleşmenin olması gerektiğinin farkına varmıştır. Bu amaçla 1996 yılından itibaren Avrupa Birliğine üye olan ve üyeliğe aday ülkelerin içinde bulunduğu Tarih Eğitimi ile ilgili projeleri yürürlüğe koymuştur. Avrupa Birliğinin bu projeleri yürürlüğe koymasının asıl nedeni Tarih Eğitimi yoluyla yeni bir Avrupa kimliği oluşturmaktır. Türkiye, bu projelerle 1996 yılından itibaren aktif olarak katılmaktadır. Bu makalede Avrupa Birliğinin bu projeler yoluyla yürüttüğü faaliyetler ve Türkiye’nin bu sürece uyumu anlatılmaktadır.
Tarih Kimlik ve Türkiye’nin Belleğinin Dış Politikası
Tarih Kimlik ve Türkiye’nin Belleğinin Dış Politikası
Yazar: Çiftçi, Kemal
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Düşman, Kimlik, Öteki, Bellek

Türk ulusu büyük bir imparatorluktan var olma yok olma noktasına düşüşünün ve daha sonra ana ülkesini ve ulusal bağımsızlığını korumak için tekrar mücadele edişinin derin izlerini taşımaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün 1927 yılında, 15-20 Ekim tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin büyük salonunda toplanan Cumhuriyet Halk Partisi’nin ikinci kurultayında okuduğu “Söylev”inde, Ulusal Mücadele öncesinde, sırasında ve sonrasında karşılaştığı güçlükleri anlattığını ve ilerleyen yıllarda tekrar benzer koşullarla karşılaşılması durumunda, Türk Bağımsızlığını ve Cumhuriyetini kurtarmak için, iç ve dış düşmanlarla mücadele etmekten kaçınılmaması gerektiğini vurguladığını görüyoruz. Atatürk ve onunla benzer deneyimleri yaşamış olan arkadaşları, Osmanlı İmparatorluğu’nun çökmesine yol açtığını düşündükleri koşulların, Cumhuriyet döneminde tekrar oluşmaması için, öncelikle Osmanlıyı “öteki”leştirerek, devleti ve onun ulusunu oluşturmaya çalıştılar. Modern Türkiye’nin iç toplumsal yapısı ve dış politikasının temelleri Mustafa Kemal Atatürk tarafından atılmıştır ve O’nun ölümünden sonrada genel karakterini muhafaza etmiştir.

Türk ulusu büyük bir imparatorluktan var olma yok olma noktasına düşüşünün ve daha sonra ana ülkesini ve ulusal bağımsızlığını korumak için tekrar mücadele edişinin derin izlerini taşımaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün 1927 yılında, 15-20 Ekim tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin büyük salonunda toplanan Cumhuriyet Halk Partisi’nin ikinci kurultayında okuduğu “Söylev”inde, Ulusal Mücadele öncesinde, sırasında ve sonrasında karşılaştığı güçlükleri anlattığını ve ilerleyen yıllarda tekrar benzer koşullarla karşılaşılması durumunda, Türk Bağımsızlığını ve Cumhuriyetini kurtarmak için, iç ve dış düşmanlarla mücadele etmekten kaçınılmaması gerektiğini vurguladığını görüyoruz. Atatürk ve onunla benzer deneyimleri yaşamış olan arkadaşları, Osmanlı İmparatorluğu’nun çökmesine yol açtığını düşündükleri koşulların, Cumhuriyet döneminde tekrar oluşmaması için, öncelikle Osmanlıyı “öteki”leştirerek, devleti ve onun ulusunu oluşturmaya çalıştılar. Modern Türkiye’nin iç toplumsal yapısı ve dış politikasının temelleri Mustafa Kemal Atatürk tarafından atılmıştır ve O’nun ölümünden sonrada genel karakterini muhafaza etmiştir.
Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kimlik, Misyon ve Vizyonu Bağlamında Türk Aydını
Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kimlik, Misyon ve Vizyonu Bağlamında Türk Aydını
Yazar: Genç, Ernur
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Türk Aydını, Entelektüel, Tanzimat, Türkiye Cumhuriyeti

Tanzimat’tan Türkiye Cumhuriyeti’ne kadarki tarihsel süreç, tarihsel kopuş üzerinden okunabileceği gibi süreklilik üzerinden okunarak da değerlendirilebilir. Bu sürekliliği gösterebilen ve açık biçimde cisimleştiren örneklerden biri kuşkusuz Türk aydınları, Türk aydının kimliği ve Türk aydınının zihniyetidir. Türk aydını Osmanlı’dan Cumhuriyet’e tarihsel sürekliliği içerisinde, misyoner, fonksiyoner, jakoben, eklektik, otoriteryen ve devlet-bağımlı olagelme özelliğiyle karakterize olunabilen ve tarihsel cisimleşmeye uğrayan bir varoluş ve kendilik (entity)’tir. Türk aydını için düşünce kendi başına bizatihi bir değer olmamış, daima eylem için araçsallaştırılmıştır. Batı’da entelektüel, kamusal alanda otonom bir kimlik olabilmişken, Türk aydını otonom bir statünün ve alanın içerisinde olamamıştır. Dolayısıyla Türk aydını üzerinden yapılacak bir tarihsellik ve kimlik okumasının önemi büyüktür ve yeniden üretilmeye gereksinim duyar.

Tanzimat’tan Türkiye Cumhuriyeti’ne kadarki tarihsel süreç, tarihsel kopuş üzerinden okunabileceği gibi süreklilik üzerinden okunarak da değerlendirilebilir. Bu sürekliliği gösterebilen ve açık biçimde cisimleştiren örneklerden biri kuşkusuz Türk aydınları, Türk aydının kimliği ve Türk aydınının zihniyetidir. Türk aydını Osmanlı’dan Cumhuriyet’e tarihsel sürekliliği içerisinde, misyoner, fonksiyoner, jakoben, eklektik, otoriteryen ve devlet-bağımlı olagelme özelliğiyle karakterize olunabilen ve tarihsel cisimleşmeye uğrayan bir varoluş ve kendilik (entity)’tir. Türk aydını için düşünce kendi başına bizatihi bir değer olmamış, daima eylem için araçsallaştırılmıştır. Batı’da entelektüel, kamusal alanda otonom bir kimlik olabilmişken, Türk aydını otonom bir statünün ve alanın içerisinde olamamıştır. Dolayısıyla Türk aydını üzerinden yapılacak bir tarihsellik ve kimlik okumasının önemi büyüktür ve yeniden üretilmeye gereksinim duyar.
Cengizli Hâkimiyet Anlayışını Değiştirme Girişimleri: Kongrat Hive Hanlığı Örneği
Cengizli Hâkimiyet Anlayışını Değiştirme Girişimleri: Kongrat Hive Hanlığı Örneği
Yazar: Çelik, Bilal
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Cengiz Han, Hâkimiyet Anlayışı, Hive Hanlığı

Cengiz Han’ın oluşturduğu siyasi sistem XIX. yüzyılın ilk yarısına kadar Orta Asya devletlerinde egemen olmuş ve hanlık onun soyuna münhasır kalmıştır. Emir Timur döneminde bu sistem esnemesine rağmen XVI. yüzyılın başında Deşt-i Kıpçak’tan gelen Özbekler bu sistemi iki yüz yıl daha güçlü kılmışlardır. Ancak XVIII. yüzyıl Orta Asya için pek çok açıdan olduğu gibi hâkimiyet anlayışı açısından da derin bir kriz ortamı ortaya çıkarmış ve yönetimde kabile beyleri güç kazanmıştır. Bir müddet kukla hanlar vasıtasıyla yönetimi ellerinde bulunduran kabile beyleri kendilerini yeterince güçlü hissedince hanlık tahtına kendileri geçmişlerdir. İlk örneği Buhara Emirliği’nde görülen bu yeni sisteme kısa süre sonra diğer iki Orta Asya hanlığı, Hive Hanlığı ve Hokand Hanlığı, da yönelmişlerdir. Makalemizde bu yeni sistemin Hive Hanlığı’nda nasıl bir süreç takip ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Cengiz Han’ın oluşturduğu siyasi sistem XIX. yüzyılın ilk yarısına kadar Orta Asya devletlerinde egemen olmuş ve hanlık onun soyuna münhasır kalmıştır. Emir Timur döneminde bu sistem esnemesine rağmen XVI. yüzyılın başında Deşt-i Kıpçak’tan gelen Özbekler bu sistemi iki yüz yıl daha güçlü kılmışlardır. Ancak XVIII. yüzyıl Orta Asya için pek çok açıdan olduğu gibi hâkimiyet anlayışı açısından da derin bir kriz ortamı ortaya çıkarmış ve yönetimde kabile beyleri güç kazanmıştır. Bir müddet kukla hanlar vasıtasıyla yönetimi ellerinde bulunduran kabile beyleri kendilerini yeterince güçlü hissedince hanlık tahtına kendileri geçmişlerdir. İlk örneği Buhara Emirliği’nde görülen bu yeni sisteme kısa süre sonra diğer iki Orta Asya hanlığı, Hive Hanlığı ve Hokand Hanlığı, da yönelmişlerdir. Makalemizde bu yeni sistemin Hive Hanlığı’nda nasıl bir süreç takip ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türkiye Selçuklu Ve Osmanlı Tecrübesinde Gayr-i Müslim Kimliği
Türkiye Selçuklu Ve Osmanlı Tecrübesinde Gayr-i Müslim Kimliği
Yazar: Demir, Mustafa; Turan, Tufan
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Gayr-i Müslim, zımmîler, kimlik, Osmanlı, hoşgörü, adalet

İslamiyet’i kabul etmiş olan Türk devletleri, İslam hukukunun gerektirdiği şekilde, Müslüman ve Gayr-i Müslim unsurlara eşit bir şekilde davranarak, onlara, din ve vicdan hürriyeti içerisinde yaşama fırsatı tanımıştır. Selçuklu Devleti ile birlikte Anadolu’da başlayan Türk yönetimi de aynı şekilde İslam hukukunun gereklerini yerine getirerek âdil ve hoşgörülü bir yönetim sergilemiştir. Anadolu’da Türk yönetiminin tesisinden önce Bizans Devleti’nin baskısı ve zulmü ile karşı karşıya olan Gayr-i Müslim topluluklar, bu hoşgörü ortamında Türk yönetimini kabullenmiş ve yaşamlarını refah ve huzur içerisinde sürdürmüşlerdir. Osmanlıların yönetiminde Gayr-i Müslimlere karşı bu adalet anlayışı gelişerek devam etmiştir. Türk yönetiminde din değiştirmeye zorlanmayan, kendi ibadetlerini özgürce yapmalarına izin verilen Hıristiyanlardan bir kısmı, Türklerle aynı sosyal çevrede İslamiyet’i benimseyerek dinlerini değiştirdiler. Bu çalışma ile Türkiye Selçuklu ve Osmanlı devletlerinin adil ve hoşgörülü yönetimi, örnekleriyle incelenecektir.

İslamiyet’i kabul etmiş olan Türk devletleri, İslam hukukunun gerektirdiği şekilde, Müslüman ve Gayr-i Müslim unsurlara eşit bir şekilde davranarak, onlara, din ve vicdan hürriyeti içerisinde yaşama fırsatı tanımıştır. Selçuklu Devleti ile birlikte Anadolu’da başlayan Türk yönetimi de aynı şekilde İslam hukukunun gereklerini yerine getirerek âdil ve hoşgörülü bir yönetim sergilemiştir. Anadolu’da Türk yönetiminin tesisinden önce Bizans Devleti’nin baskısı ve zulmü ile karşı karşıya olan Gayr-i Müslim topluluklar, bu hoşgörü ortamında Türk yönetimini kabullenmiş ve yaşamlarını refah ve huzur içerisinde sürdürmüşlerdir. Osmanlıların yönetiminde Gayr-i Müslimlere karşı bu adalet anlayışı gelişerek devam etmiştir. Türk yönetiminde din değiştirmeye zorlanmayan, kendi ibadetlerini özgürce yapmalarına izin verilen Hıristiyanlardan bir kısmı, Türklerle aynı sosyal çevrede İslamiyet’i benimseyerek dinlerini değiştirdiler. Bu çalışma ile Türkiye Selçuklu ve Osmanlı devletlerinin adil ve hoşgörülü yönetimi, örnekleriyle incelenecektir.
BİR KİMLİĞİN DÖNÜŞÜMÜ: “ASKER”LİKTEN “ASKER-ESNAF”LIĞA
BİR KİMLİĞİN DÖNÜŞÜMÜ: “ASKER”LİKTEN “ASKER-ESNAF”LIĞA
Yazar: Bilgin, Arif; Ekin, Ümit
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 2 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Yeniçeriler, Osmanlı Esnafı, İltizam, 16. Yüzyıl

Bu makalede, yeniçeriler başta olmak üzere merkez ordusu üyelerinin esnaf loncalarına ve diğer ekonomik faaliyet alanlarına girmeleri ele alınmaktadır. Mevcut sayının artışı, malî buhran ve bunun sonucunda gerçekleşen para operasyonları ve ücretlerdeki düşüş gibi nedenlere bağlı olarak askerler, 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ekonominin bazı kesiminde yer almaya başladılar. Önceleri askerlerin bu ocakdışı faaliyetlerini hoş karşılamayan devlet, 16. yüzyılın sonundan itibaren durumu kabullendi. Bir sonraki yüzyılın ortalarına gelindiğinde, birçok esnaf kolunda hatırı sayılır miktarda asker üye bulunmaktaydı ve artık bunlar esnaf grupları içinde ayırt edilemez duruma gelmişler, klâsik esnaf tipiyle aynileşmişlerdi. Araştırmada söz konusu dönüşüm, aynı dönemde gerçekleşen askerlerin iltizâm sektörüne girişleriyle birlikte ele alınmıştır.

Bu makalede, yeniçeriler başta olmak üzere merkez ordusu üyelerinin esnaf loncalarına ve diğer ekonomik faaliyet alanlarına girmeleri ele alınmaktadır. Mevcut sayının artışı, malî buhran ve bunun sonucunda gerçekleşen para operasyonları ve ücretlerdeki düşüş gibi nedenlere bağlı olarak askerler, 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ekonominin bazı kesiminde yer almaya başladılar. Önceleri askerlerin bu ocakdışı faaliyetlerini hoş karşılamayan devlet, 16. yüzyılın sonundan itibaren durumu kabullendi. Bir sonraki yüzyılın ortalarına gelindiğinde, birçok esnaf kolunda hatırı sayılır miktarda asker üye bulunmaktaydı ve artık bunlar esnaf grupları içinde ayırt edilemez duruma gelmişler, klâsik esnaf tipiyle aynileşmişlerdi. Araştırmada söz konusu dönüşüm, aynı dönemde gerçekleşen askerlerin iltizâm sektörüne girişleriyle birlikte ele alınmıştır.