Çin Dijital Dönüşümünün Yan Etkileri ve Yoksullaşmanın Yeni Yüzü: Öznellik Şartlarında Ücret Alacakları Sorunu ve İşçi Hareketleri
Side Effects of China’s Digital Transformation and the New Face of Impoverishment: The Issue of Wages Arrears and Labor Movements in Subjectivity Conditions
Yazar: Çelen, Ali İhsan
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 45 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Labor Sociology ; Çalışma Sosyolojisi ; Çin,Dijitalleşme,Ücret Alacakları,Yoksulluk,İşçi Eylemleri ; China,digitalization,wage arrears,poverty,workers’ movements

2008 krizi sonrası dönemde inanılmaz dijital yatırımlar gerçekleştiren Çin, günümüz küresel dijital dönüşümünde önemli bir avantaja sahiptir. Ancak ekonomik alanda gerçekleştirilen bu başarılı grafiğin sosyal hayata yansıdığını söylemek pek mümkün değildir. Özellikle dijitalleşmenin derinleştirdiği öznellik şartları, toplumda savunmasız grupların konumunu daha da zayıflatmıştır. Onları yoksullaşmanın yeni yüzü olarak nitelendirilebilecek ücret alacakları sorunları ile baş başa bırakmıştır. Bu kapsamda çalışmanın temel sorun alanını, dijital dönüşüm sürecinde sosyal açıdan savunmasız grupların konumunu sorgulamak oluşturmaktadır. Konu nitel araştırma kapsamında nitelikli betimsel analiz yöntemi ile Çin özelinde ele alınmıştır. Bu konu, adil, eşitlikçi dijital dönüşüm politikalarının yeri, yönünün belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Çin dijital dönüşümünün öznellik şartlarını; Çin Komünist Partisi’nin otoriter yapısı ve merkezi konumu, firmaların küresel entegrasyonu, rekabet politikaları ve platform kapitalizmi, ACFTU’nun konumu ve yanlı stratejileri, işçilerin sosyolojik konumu, hukou sistemi ve kutuplaşma oluşturmaktadır. Öznellik şartları çerçevesinde zayıflayan ve yalnızlaşan işgücü çözüm olarak işçi hareketlerini görmektedir. Çoğunlukla grev niteliğinden çok (halk düzeyinde) protesto şeklinde gerçekleşen bu hareketlerin temel nedenini ücret alacakları sorunları oluşturmaktadır. İşçi hareketleri inşaat ve imalat sektöründe çalışan göçmen işçilerde yoğunlaşmaktadır ve ayrımcı dönüşüm politikalarının önemli bir yansımasıdır. Bu nedenle dijital dönüşümde toplumların işgücünü öznelleştiren politika ve yaklaşımlardan çok daha objektif, kapsamlı ve demokratik politikalara başvurması adil ve eşitlikçi bir dijital dönüşüm için büyük önem taşımaktadır. Aksi durumda yeni oluşan ya da derinleşen öznellik şartları toplumda yaşanan sosyal politika sorunlarını daha da derinleştirecektir.

China, which made incredible digital investments in the period after the 2008 crisis, has a significant advantage in today’s global digital transformation. However, it is not possible to say that this successful graph achieved in the economic field is reflected in social life. Particularly, the subjectivity conditions deepened by digitalization have further weakened the position of vulnerable groups in society. It has left them alone with the problems of wage receivables, which can be described as the new face of impoverishment. In this context, the main problem area of this study is the position of socially vulnerable groups in the digital transformation process. The subject has been addressed specifically in China with the qualified descriptive analysis method within the scope of qualitative research. This subject is of great importance in terms of determining the place and direction of fair and equitable digital transformation policies. The subjectivity conditions of China’s digital transformation are the authoritarian structure and central position of the Chinese Communist Party, the global integration of companies, competition policies, and platform capitalism, the position and biased strategies of the ACFTU, the sociological position of workers, the legal system, and polarization. The weakened and isolated workforce within the framework of subjectivity conditions sees labor movements as a solution. The main reason for these movements, which mostly take the form of protests (at the public level) rather than strikes, is the problems with their wages. Labor movements are concentrated among migrant workers working in the construction and manufacturing sectors and are an important reflection of discriminatory transformation policies. For this reason, it is important for a fair and equitable digital transformation that societies apply more objective, comprehensive, and democratic policies than policies and approaches that subjectivize the workforce in digital transformation. Otherwise, newly formed or deepened subjectivity conditions will further deepen the social policy problems experienced in society.