SOSYAL BİLGİLER DERSİNDE TARİHİ ŞAHSİYETLERİN ROLÜNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ
Theachers Views on The Role of Historical Figures in Social Studies Course
Yazar: Avcu, Kübra Melis; Çakar Çelik, Özlem
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: social studies course,history,historical figure,values,role model ; sosyal bilgiler dersi,tarih,tarihi şahsiyet,değerler,rol model

İyi bir yurttaş yetiştirmede, tarih bilinci kazandırmada ve milli benlik duygusunun gelişiminde önemli bir yere sahip olan tarihî şahsiyetler, bir ya da daha fazla alanda kendini kanıtlamış, zaman ve mekân sınırlarını aşmış, toplum tarafından kabul edilmiş figürlerdir. Bu çalışmada Sosyal Bilgiler dersinde tarihî şahsiyetlerin rolüne ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel türde olgubilimsel (fenomonolojik) desende yürütülmüştür. Bu kapsamda Elâzığ il merkezindeki devlet okullarında aktif olarak görev yapan 15 sosyal bilgiler öğretmeni seçilmiştir. Çalışma grubu olarak nitel araştırmaların doğasına uygun şekilde amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla katılımcılarla bire bir görüşme yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğrencilere tarihî şahsiyetlerin öğretilmesinde öğretmenler kilit role sahiptir. Öğretmenlerin derslerde bir yazardan, bilim insanından, düşünürden bahsetmesi öğrencilerin bu şahsiyetleri içselleştirmesi açısından etkili olduğu tespit edilmiştir.  Ayrıca tarihî şahsiyetlerin vatanseverlik, adalet, milli benlik vb. kavram ve değerleri kazandırmada etkili olduğu görülmüştür. En fazla Mustafa Kemal Atatürk, Fatih Sultan Mehmet, Metehan ve Seyit Onbaşı gibi şahsiyetlerin vatanseverlikleri üzerinde durulurken, adalet kavramı kapsamında Osmanlı Devleti ve Osmanlı Devleti’nin adaleti ön plana çıkmıştır. Estetik anlayışında en çok sanat ve mimari alanlara vurgu yapılırken ismi en çok geçen tarihî şahsiyet Mimar Sinan olmuştur. Öğrencilerin tarihî şahsiyetleri rol model almasında genel olarak televizyon dizilerinin yönlendirici etkisi öne çıkmıştır.

Historical figures, who occupy an important place in educating a good citizen, in gaining historical awareness and in the development of the national identity sense, are figures that have proven themselves in one or more areas, have transcend the boundaries of time and place and have been accepted by the society. In this study, it is aimed to determine teachers' views on the role of historical figures in Social Studies course. The study has been conducted in a qualitative phenomenological design. In this context, 15 social studies teachers who actively work in state schools in Elazig province center have been selected. As the study group, purposive sampling method has been used in accordance with the nature of qualitative research. For this purpose, one-on-one interviews have been conducted with the participants. According to the findings, teachers play a key role in teaching students on historical figures. It has been determined that teachers' mention of a writer, scientist and philosopher in lessons is become effective in terms of students' internalizing these personalities. In addition, it has been shown that historical figures are of effective in gaining concepts and values such as patriotism, justice, national identity. While the patriotism of individuals such as Mustafa Kemal Atatürk, Fatih Sultan Mehmet, Metehan and Corporal Seyit has been emphasized, the justice of the Ottoman State and the Ottoman State came to the fore within the concept of justice. In the sense of aesthetics, the most emphasis has been placed on art and architectural areas, while the most mentioned historical figure is become Mimar Sinan. The guiding influence of television series has been prominent in general in the fact that students take historical personalities as role models.