Dijital Kur Arbitrajı ve Döviz Piyasası İlişkisi
The Relationship Between Digital Exchange Rate Arbitrage and the Foreign Exchange Market
Yazar: Kamışlı, Serap
Dergi: İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Macroeconomics (Other) ; Makro İktisat (Diğer) ; Döviz arbitrajı,Dijital finans,Dijital döviz arbitraj işlem hacmi,Döviz kuru,Asimetrik nedensellik testi ; Foreign exchange arbitrage,Digital finance,Digital foreign exchange arbitrage trading volume,Currency,Asym metric causality test

Çalışmada, Türkiye'de dijital bankacılık kanalları üzerinden gerçekleşen dijital döviz arbitrajı işlem hacmi ile döviz kurları arasındaki karşılıklı ve asimetrik ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 2007–2025 dönemi için dijital döviz arbitraj işlem hacmi ile ABD doları, Çin yuanı, euro, İngiliz sterlini, İsviçre frangı, Japon yeni ve Rus rublesi arasındaki ilişkiler Hatemi-J (2012) tarafından geliştirilen asimetrik nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda ulaşılan en önemli bulgu, dijital döviz arbitraj işlem hacminden Yen dışında incelenen tüm kurlara asimetrik ilişkilerin bulunmasıdır. Özellikle, dolar ve frank kurlarının yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görüldüğü ve arbitraj hacmindeki hem artış hem de azalışlardan etkilendiği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, dijital platformlar aracılığıyla yapılan kur arbitrajı işlemlerinin ve değişen yatırımcı davranışlarının kurları farklı şekilde etkileyebileceğini göstermektedir. Bu nedenle, döviz işlemi bulunan kişi ve kurumlar ile döviz piyasalarına yatırım yapan yatırımcıların işlem hacmi ve kurlar arasındaki ilişkileri doğru bir şekilde değerlendirerek karar almaları yararlı olacaktır. Çalışma sonucunda ulaşılan bir diğer önemli bulgu, yalnızca dolar, frank ve yuan kurlarından dijital döviz arbitraj işlem hacmine asimetrik ilişkilerin bulunmasıdır. Bu bulgu, ilgili döviz kurlarındaki artış ya da azalışların yatırımcıların dijital platformlar üzerindeki kur arbitrajı işlemlerine yön veren önemli faktörler olduğunu ortaya koymaktadır. Yatırımcıların kurlardaki değişimlere asimetrik tepkiler vermesi, dijital arbitraj davranışlarının yalnızca fiyat avantajına değil aynı zamanda istikrar ve öngörülebilirliğe de bağlı olduğuna işaret etmektedir. Dolayısıyla, döviz piyasası yönelik politikaların bu unsurlar temelinde şekillendirilmesi uygun olacaktır.JEL Classification : C58 , G11 , F31

The aim of this study is to determine the bidirectional and asymmetric relationships between the foreign exchange arbitrage volume, which is made through digital banking channels, and exchange rates in Türkiye. For this purpose, the relationships between the digital foreign exchange arbitrage transaction volume and the US dollar, Chinese yuan, euro, British pound, Swiss franc, Japanese yen and Russian ruble were analysed using the asymmetric causality test developed by Hatemi-J (2012), for the period of 2007–2025. The most important finding of the study is that there are asymmetric relationships between the digital foreign exchange arbitrage transaction volume and all the selected exchange rates except the yen. It was found that the dollar and franc exchange rates are seen as safe havens by investors and are affected by both increases and decreases in arbitrage volume. The results show that foreign exchange arbitrage made through digital platforms and changing investor behaviour can affect exchange rates in different ways. Therefore, it would be beneficial for individuals and institutions that have foreign exchange transactions and investors who invest in foreign exchange markets to make decisions by evaluating the relationships between digital arbitrage volume and exchange rates. Another important finding of the study is that there are asymmetric relationships only from the dollar, franc and yuan exchange rates to the digital foreign exchange arbitrage transaction volume. This finding reveals that increases or decreases in relevant exchange rates are important factors that direct investors' foreign exchange arbitrage transactions on digital platforms. Asymmetric responses of the investors to changes in exchange rates indicate that digital arbitrage behaviour depends not only on price advantage but also on stability and predictability. Therefore, it would be appropriate to shape foreign exchange market policies on the basis of these factors.JEL Classification : C58 , G11 , F31