hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
SICAK-NEMLİ İKLİMLERDEKİ KONUT BİNALARINDA GECE HAVALANDIRMASI PERFORMANSININ ANALİZİ
SICAK-NEMLİ İKLİMLERDEKİ KONUT BİNALARINDA GECE HAVALANDIRMASI PERFORMANSININ ANALİZİ
Yazar: Yıldız, Yusuf
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Küresel ısınma, sıcak-nemli iklimler, pasif soğutma, gece havalandırması, konutlar

Gece havalandırması yaygın kullanılan pasif soğutma tekniklerinden biridir ve literatürde bu konuda yapılmış çeşitli teorik ve deneysel çalışmalar mevcuttur. Ancak iklim değişikliğinin etkisi çok fazla dikkate alınmamıştır. Gece havalandırmasından alınacak verimlilik, küresel ısınmadan kaynaklanabilecek dış hava sıcaklığındaki artışa bağlı olarak değişebilir çünkü küresel ısınma, binalarda soğutma gereksiniminin artmasına neden olabilir. Bu çalışmada, İzmir’de bulunan bir apartman binasında yapılabilecek gece havalandırmasının soğutma yüküne etkisi ve performansına küresel ısınma ile birlikte yalıtım yeri ve hava değişim hızı oranının etkisi simülasyon programı kullanarak incelenmiştir. Sonuç olarak iklim değişikliğine rağmen sıcak-nemli iklimlerde gece havalandırması ile soğutma yükünün ortalama %13 azalabileceği fakat katkısının zaman içinde azaldığı görülmüştür.Ayrıca, gece havalandırması performansı üzerinde hava değişim hızı oranının önemli bir etkiye sahip olduğu ve dış duvarlarda yalıtım yerinin kritik bir etkisinin olmadığı bulunmuştur.

Gece havalandırması yaygın kullanılan pasif soğutma tekniklerinden biridir ve literatürde bu konuda yapılmış çeşitli teorik ve deneysel çalışmalar mevcuttur. Ancak iklim değişikliğinin etkisi çok fazla dikkate alınmamıştır. Gece havalandırmasından alınacak verimlilik, küresel ısınmadan kaynaklanabilecek dış hava sıcaklığındaki artışa bağlı olarak değişebilir çünkü küresel ısınma, binalarda soğutma gereksiniminin artmasına neden olabilir. Bu çalışmada, İzmir’de bulunan bir apartman binasında yapılabilecek gece havalandırmasının soğutma yüküne etkisi ve performansına küresel ısınma ile birlikte yalıtım yeri ve hava değişim hızı oranının etkisi simülasyon programı kullanarak incelenmiştir. Sonuç olarak iklim değişikliğine rağmen sıcak-nemli iklimlerde gece havalandırması ile soğutma yükünün ortalama %13 azalabileceği fakat katkısının zaman içinde azaldığı görülmüştür.Ayrıca, gece havalandırması performansı üzerinde hava değişim hızı oranının önemli bir etkiye sahip olduğu ve dış duvarlarda yalıtım yerinin kritik bir etkisinin olmadığı bulunmuştur.
TOZ METALURJİSİ YÖNTEMİYLE ÜRETİLEN AlSi7 KÖPÜKLERİN DÜŞÜK HIZLI DARBE ENERJİLERİ ALTINDA PENETRASYON DAVRANIŞININ İNCELENMESİ
TOZ METALURJİSİ YÖNTEMİYLE ÜRETİLEN AlSi7 KÖPÜKLERİN DÜŞÜK HIZLI DARBE ENERJİLERİ ALTINDA PENETRASYON DAVRANIŞININ İNCELENMESİ
Yazar: Çinici, Henifi; Gökmen, Uğur; Uzun, Arif; Karakoç, Halil; Göde, Ceren; Türker, Mehmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Darbe enerjisi, alüminyum köpük, toz metalurjisi

Bu çalışmada AlSi7 köpüklerin düşük hızlı darbe enerjileri altındaki penetrasyon davranışları incelenmiştir. Bu amaçla toz metalurjisi yöntemi ile üretilen 55x55x20 mm boyutlarında Al köpüklere ağırlık düşürme test cihazı kullanarak farklı hızlarda (1,2 - 3 ms-1) darbeler uygulanmıştır. Bir numune üzerinde delinme meydana gelene kadar yapılan darbe testleri ile saplanma ve delinme darbe davranışları incelenmiştir. Darbe sonrası numunelerin içyapılarında meydana gelen değişiklikler makro boyutta incelenmiştir.

Bu çalışmada AlSi7 köpüklerin düşük hızlı darbe enerjileri altındaki penetrasyon davranışları incelenmiştir. Bu amaçla toz metalurjisi yöntemi ile üretilen 55x55x20 mm boyutlarında Al köpüklere ağırlık düşürme test cihazı kullanarak farklı hızlarda (1,2 - 3 ms-1) darbeler uygulanmıştır. Bir numune üzerinde delinme meydana gelene kadar yapılan darbe testleri ile saplanma ve delinme darbe davranışları incelenmiştir. Darbe sonrası numunelerin içyapılarında meydana gelen değişiklikler makro boyutta incelenmiştir.
TÜVENAN TİNKALDEN KALSİNE TİNKAL ÜRETİMİ
TÜVENAN TİNKALDEN KALSİNE TİNKAL ÜRETİMİ
Yazar: Yılmaz, Orhan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Tinkal, Kalsine Tinkal, Bor Minerali

Bu çalışmada yeni bir ürün olan kalsine tinkalin laboratuvar koşullarında üretimi amaçlanmıştır. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Kırka Bor İşletme Müdürlüğü bünyesinde üretilmekte olan tinkal cevheri, İşletme bünyesinde bulunan tesislerde boraks pentahidrat üretiminde, Bandırma Bor ve Asit Fabrikalarında ise boraks pentahidrat, boraks dekahidrat ve sodyum perborat üretiminde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, tinkal cevherinden kalsine tinkal üretimi amaçlanmıştır. Laboratuvar tipi fırınlarda 100-500°C’ler arasında kalsinasyon işlemi gerçekleştirilerek kalsine ürün elde edilmiştir. Kalsine ürün bir değirmende öğütülerek düşük tane boyutlarına indirilmiş ve daha sonra hava klasifikatöründe kalsine tinkalin kilden ayrılmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bu işlemler sonucunda çalışma koşullarına bağlı olarak %10-15 arasında kil içeren % 45-55 B2O3 içerikli kalsine tinkal yaklaşık %80 verimle elde edilmiştir.

Bu çalışmada yeni bir ürün olan kalsine tinkalin laboratuvar koşullarında üretimi amaçlanmıştır. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Kırka Bor İşletme Müdürlüğü bünyesinde üretilmekte olan tinkal cevheri, İşletme bünyesinde bulunan tesislerde boraks pentahidrat üretiminde, Bandırma Bor ve Asit Fabrikalarında ise boraks pentahidrat, boraks dekahidrat ve sodyum perborat üretiminde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, tinkal cevherinden kalsine tinkal üretimi amaçlanmıştır. Laboratuvar tipi fırınlarda 100-500°C’ler arasında kalsinasyon işlemi gerçekleştirilerek kalsine ürün elde edilmiştir. Kalsine ürün bir değirmende öğütülerek düşük tane boyutlarına indirilmiş ve daha sonra hava klasifikatöründe kalsine tinkalin kilden ayrılmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bu işlemler sonucunda çalışma koşullarına bağlı olarak %10-15 arasında kil içeren % 45-55 B2O3 içerikli kalsine tinkal yaklaşık %80 verimle elde edilmiştir.
ŞEKER FABRİKALARINDAKİ ENERJİ SANTRALLERİ İÇİN TERMOEKONOMİK ANALİZ YÖNTEMİ
ŞEKER FABRİKALARINDAKİ ENERJİ SANTRALLERİ İÇİN TERMOEKONOMİK ANALİZ YÖNTEMİ
Yazar: Taner, Tolga; Sivrioğlu, Mecit
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Enerji, ekserji, termoekonomik, eşitlik (ekserjik maliyet denge) yöntemi

Bu çalışma, şeker fabrikalarındaki buhar enerji güç santrallerine termoekonomik analiz yönteminin uygulanması üzerinedir. Örnek olarak Konya Çumra Şeker Fabrikası ele alınmış ve termoekonomik yöntem uygulanmıştır. Termoekonomik yöntem olarak eşitlik (ekserjik maliyet denge) yöntemi uygulanmıştır. Buhar enerji güç santralindeki ekserji hesaplamaları dikkate alınarak mevcut duruma göre senaryolar üretilmiştir. Bu çalışmadaki amaç; şeker fabrikalarında yoğun olarak kullanılan ve üretilen enerjiden en iyi şekilde faydalanıp fabrikanın karlılığını arttırmaktır. Bu çalışma ile buhar enerji güç santralindeki mevcut gücün arttırılması amaçlanarak, ekserji maliyetinin düşürülmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada, fabrikada mevcut buhar enerji güç santralinden 8 [MW] farklı güçlerde senaryolar düzenlenmiştir. Buhar enerji güç santrali için 14 [MW]’lık senaryo düzenlendiğinde mevcut kurulu buhar enerji güç santraline göre ekserji maliyetinin 1,370 x10^-5 [€/kJ]’e düştüğü gözlemlenmiştir.

Bu çalışma, şeker fabrikalarındaki buhar enerji güç santrallerine termoekonomik analiz yönteminin uygulanması üzerinedir. Örnek olarak Konya Çumra Şeker Fabrikası ele alınmış ve termoekonomik yöntem uygulanmıştır. Termoekonomik yöntem olarak eşitlik (ekserjik maliyet denge) yöntemi uygulanmıştır. Buhar enerji güç santralindeki ekserji hesaplamaları dikkate alınarak mevcut duruma göre senaryolar üretilmiştir. Bu çalışmadaki amaç; şeker fabrikalarında yoğun olarak kullanılan ve üretilen enerjiden en iyi şekilde faydalanıp fabrikanın karlılığını arttırmaktır. Bu çalışma ile buhar enerji güç santralindeki mevcut gücün arttırılması amaçlanarak, ekserji maliyetinin düşürülmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada, fabrikada mevcut buhar enerji güç santralinden 8 [MW] farklı güçlerde senaryolar düzenlenmiştir. Buhar enerji güç santrali için 14 [MW]’lık senaryo düzenlendiğinde mevcut kurulu buhar enerji güç santraline göre ekserji maliyetinin 1,370 x10^-5 [€/kJ]’e düştüğü gözlemlenmiştir.
ENERJİ HATLARI ÜZERİNDEN MESAJ GÖNDERME SİSTEMİNİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
ENERJİ HATLARI ÜZERİNDEN MESAJ GÖNDERME SİSTEMİNİN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
Yazar: Bal, Güngör; Daldal, Nihat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Enerji hatları üzerinden haberleşme, FSK, modülatör, demodülatör, verici ve alıcı

Bu çalışmada, enerji hatları üzerinden haberleşebilen bir mesajlaşma sistemi mikro denetleyici tabanlı olarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma ile klavyeden yazılan mesajlar LCD ekranda görünmekle birlikte bu mesaj sinyalleri enerji hattı üzerinden gönderilmekte olup alıcı tarafta ise enerji hattı üzerinden alınarak LCD ekran üzerinde gözlemlenmektedir. Mesaj bilgilerinin hem vericide hem de alıcıda mesaj verileri formatına dönüştürülmesi mikro denetleyiciler vasıtasıyla yapılmaktadır. Dijital mesaj bilgilerinin dijital sinyale dönüştürülmesinde frekans kaymalı anahtarlama (FSK) tipi modülasyon kullanılmıştır. Sinyal frekansı 140kHz olarak seçilmiştir. Mesaj sinyallerinin enerji iletim hattına uygulanması için gerekli kublaj işleminde transformatör ve kondansatörlerden yararlanılmıştır. Geliştirilen tasarım sonucunda ilave kablo kullanmadan mevcut enerji hattı ile veri transferi düşük maliyet ve esnek haberleşme frekansı ile bina içi haberleşme sistemlerinde kolaylıkla kullanılabilecektir.

Bu çalışmada, enerji hatları üzerinden haberleşebilen bir mesajlaşma sistemi mikro denetleyici tabanlı olarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma ile klavyeden yazılan mesajlar LCD ekranda görünmekle birlikte bu mesaj sinyalleri enerji hattı üzerinden gönderilmekte olup alıcı tarafta ise enerji hattı üzerinden alınarak LCD ekran üzerinde gözlemlenmektedir. Mesaj bilgilerinin hem vericide hem de alıcıda mesaj verileri formatına dönüştürülmesi mikro denetleyiciler vasıtasıyla yapılmaktadır. Dijital mesaj bilgilerinin dijital sinyale dönüştürülmesinde frekans kaymalı anahtarlama (FSK) tipi modülasyon kullanılmıştır. Sinyal frekansı 140kHz olarak seçilmiştir. Mesaj sinyallerinin enerji iletim hattına uygulanması için gerekli kublaj işleminde transformatör ve kondansatörlerden yararlanılmıştır. Geliştirilen tasarım sonucunda ilave kablo kullanmadan mevcut enerji hattı ile veri transferi düşük maliyet ve esnek haberleşme frekansı ile bina içi haberleşme sistemlerinde kolaylıkla kullanılabilecektir.
FREN DİSK SICAKLIĞININ FRENLEME PERFORMANSINA ETKİSİ
FREN DİSK SICAKLIĞININ FRENLEME PERFORMANSINA ETKİSİ
Yazar: Erdem, Mehmet; Altıparmak, Duran
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Frenleme performansı, yol deneyi, durma mesafesi, disk sıcaklığı, hafif ticari taşıt

Bu deneysel çalışmada, fren disk sıcaklıklarındaki artışın taşıtın frenleme performansına etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, frenleme performansının en önemli göstergesi olan durma mesafesi testleri yapılmıştır. Testler, bir hafif ticari taşıtta, değişik disk sıcaklıkları, pedal kuvvetleri, taşıt yükleri ve başlangıç hızlarında gerçekleştirilmiştir. Yapılan fren etkinliği test sonuçları, fren disklerindeki sıcaklık artışının taşıtın frenleme mesafesini olumsuz etkilediğini göstermiştir. Farklı pedal kuvvetleri, frenleme başlangıç hızları ve taşıt yükü değişimlerine göre değerlendirilen sonuçlardan, disk sıcaklığındaki artışın frenleme mesafesini artırdığı gözlenmiştir. Tipik bir yol testi sonucu olarak; 80 km/h hızla ve maksimum pedal kuvvetiyle 63ºC fren disk sıcaklığında taşıt 44,9 m’de dururken, 298 ºC disk sıcaklığında durma mesafesi %17,4 oranında artarak 52,71 m olarak ölçülmüştür.

Bu deneysel çalışmada, fren disk sıcaklıklarındaki artışın taşıtın frenleme performansına etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, frenleme performansının en önemli göstergesi olan durma mesafesi testleri yapılmıştır. Testler, bir hafif ticari taşıtta, değişik disk sıcaklıkları, pedal kuvvetleri, taşıt yükleri ve başlangıç hızlarında gerçekleştirilmiştir. Yapılan fren etkinliği test sonuçları, fren disklerindeki sıcaklık artışının taşıtın frenleme mesafesini olumsuz etkilediğini göstermiştir. Farklı pedal kuvvetleri, frenleme başlangıç hızları ve taşıt yükü değişimlerine göre değerlendirilen sonuçlardan, disk sıcaklığındaki artışın frenleme mesafesini artırdığı gözlenmiştir. Tipik bir yol testi sonucu olarak; 80 km/h hızla ve maksimum pedal kuvvetiyle 63ºC fren disk sıcaklığında taşıt 44,9 m’de dururken, 298 ºC disk sıcaklığında durma mesafesi %17,4 oranında artarak 52,71 m olarak ölçülmüştür.
ISI POMPALI NEM KONTROLLÜ BİR KURUTUCUDA DEFNE YAPRAĞI KURUTULMASI
ISI POMPALI NEM KONTROLLÜ BİR KURUTUCUDA DEFNE YAPRAĞI KURUTULMASI
Yazar: Aktaş, Mustafa; Gönen, Emrah
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 29 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Kurutma, defne yaprağı, ısı pompası, nem kontrolü, nem alma

Bu çalışmada, kapalı devre ısı pompalı bir kurutucuda defne yaprağı kurutulması ve sistem analizinin yapılması amaçlanmıştır. Türkiye’de büyük bir potansiyele sahip olan defne yaprağı Akdeniz ve Ege bölgelerinde yetişmektedir. Kurutma havası bağıl nemi, sıcaklığı ve hızı Programlanabilir Mantıksal Kontrolör (PLC) ekranından girilmiş ve set değerlerine göre kontrol edilmiştir. Isı pompalı kurutma sisteminde 6 farklı deney 40oC, 45oC ve 50oC kurutma havası sıcaklıklarında 1 m/s ve 1,5 m/s kurutma havası hızlarında yapılmıştır. Nem alma ünitesi kullanılarak deneyler esnasında kurutma havası bağıl nemi % 4-11 aralığında tutulmuştur. Deneyler sonucunda tüm sistem için en yüksek performans katsayısı (COPts) değeri 45oC ve 1,5 m/s için 3,02 olarak hesaplanmıştır. Kurutulmuş defne yapraklarının su aktivitesi değerleri 0,49-0,55 aralığında ölçülmüştür.

Bu çalışmada, kapalı devre ısı pompalı bir kurutucuda defne yaprağı kurutulması ve sistem analizinin yapılması amaçlanmıştır. Türkiye’de büyük bir potansiyele sahip olan defne yaprağı Akdeniz ve Ege bölgelerinde yetişmektedir. Kurutma havası bağıl nemi, sıcaklığı ve hızı Programlanabilir Mantıksal Kontrolör (PLC) ekranından girilmiş ve set değerlerine göre kontrol edilmiştir. Isı pompalı kurutma sisteminde 6 farklı deney 40oC, 45oC ve 50oC kurutma havası sıcaklıklarında 1 m/s ve 1,5 m/s kurutma havası hızlarında yapılmıştır. Nem alma ünitesi kullanılarak deneyler esnasında kurutma havası bağıl nemi % 4-11 aralığında tutulmuştur. Deneyler sonucunda tüm sistem için en yüksek performans katsayısı (COPts) değeri 45oC ve 1,5 m/s için 3,02 olarak hesaplanmıştır. Kurutulmuş defne yapraklarının su aktivitesi değerleri 0,49-0,55 aralığında ölçülmüştür.
UHF BANDINDA ÇALIŞAN H ŞEKİLLİ KOMPAKT MİKROŞERİT ANTENLERİN REZONANS FREKANSININ YAPAY SİNİR AĞLARI KULLANARAK HESAPLANMASI
COMPUTING RESONANT FREQUENCY OF H-SHAPED COMPACT MICROSTRIP ANTENNAS OPERATING AT UHF BAND BY USING ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS
Yazar: Kayabaşı, Ahmet; Biçer, Mustafa; Akdağlı, Ali; Toktaş, Abdurrahim
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Microstrip Antenna,Compact Microstrip Antenna,H Shaped Compact Microstrip Antenna,Resonant Frequency,Artificial Neural Network,Multilayer Perceptrons ; Mikroşerit Anten, Kompakt Mikroşerit Anten, H Şekilli Kompakt Mikroşerit Anten, Rezonans Frekansı, Yapay Sinir Ağları, Çok Katmanlı Algılayıcılar

Bu çalışmada, UHF bandında çalışan H şekilli kompakt mikroşerit antenlerin (HKMA) rezonans frekansı, çokkatmanlı algılayıcılara (ÇKA) dayanan yapay sinir ağları (YSA) ile hesaplanmıştır. Fiziksel ve elektriksel parametreleri farklı 216 adet HKMA’nın simülasyonu, FDTD (Finite Difference Time Domain) yöntemini kullanan bir elektromanyetik simülasyon programı ile yapılmış ve her bir anten için rezonans frekansı değeri belirlenmiştir. Bu antenlerin 196’sı, YSA modelinin eğitilmesinde kullanılırken geriye kalan 20’si ise test edilmesinde kullanılmıştır. Oluşturulan YSA modelinde, eğitim ve test için ortalama yüzde hata değerleri, sırasıyla, % 0,68 ve % 0,84 olarak elde edilmiştir. Ayrıca, YSA yapısının doğruluğunu ve geçerliliğini göstermek için, literatürde sunulan bazı çalışmalarda verilen simülasyon ve ölçüm sonuçları ile bu çalışmada tasarlanan HKMA’nın ölçüm sonuçları da test amacıyla kullanılmış ve ortalama yüzde hata değerleri, sırasıyla % 1,18 ile % 1,20 olarak elde edilmiştir. Bu sonuçlar, ÇKA’ya dayanan YSA’nın, HKMA’ların rezonans frekansının belirlenmesinde başarılı bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir.

In this study, resonant frequency of H-shaped compact microstrip antennas (HCMA) operating at UHF band is computed by artificial neural network (ANN) based on the multilayer perceptrons (MLP). The resonant frequencies of 216 HCMA having different electrical and physical parameters are determined by simulating with the use of electromagnetic packaged software based on finite-difference time domain method (FDTD). 196 HCMA are employed for training while 20 HCMA are used for testing ANN. For training and testing, averagepercentage error values are obtained as 0.68 % and 0.84 %, respectively. Furthermore to point out the validity and accuracy of ANN, simulation and measurement resonant frequency results given in the studies presented in literature, and measurement results of the HCMA designed in this study are also utilized and the average percentage error is obtained as 1.18 % and 1.20 %, respectively. The results achieved in this work illustrate that ANN based on MLP can be successfully used to determine the resonant frequency of HCMA.
HIZLI SOĞUTULMUŞ SAF Al VE Al-%5.5Ni-%3Fe ALAŞIM TOZLARINDA KAES YÜZEY ANALİZİ
SURFACE ANALYSIS OF RAPIDLY SOLIDIFIED PURE Al AND Al-5.5wt%Ni-3wt%Fe ALLOY POWDERS BY ESCA
Yazar: Özbilen, Sedat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Hızlı soğutma, Al-Ni-Fe alaşımı, KAES ; Rapid solidification,Al-Ni-Fe alloys,ESCA

Hızlı soğutulmuş saf Al ve Al-%5.5Ni-%3Fe alaşım tozları gaz atomizasyonu ile üretildi. Üretilen tozların tane şekli Tarama Elektron Mikroskobunda (TEM) incelendi.Toz numuneleri geldikleri gibi, elektron spektrometresinde 140 dakikasüreyle muhafazadan sonra ve 50 dakikalık argon iyonu yüzey dağlaması sonunda kantitatif yüzey analizi için kimyasal analiz elektron spektrometresinde (KAES)incelendiler. X-ışınları foto-elektron spektrometresi (XFS) kimyasal analizinin, argon iyonlu yüzey dağlama tekniği ile birleştirilmesi sonucu,t oz numuneleri yüzeyindeki karakteristik segregasyon ortaya çıkarıldı. Al-%5.5Ni-%3Fe alaşım tozlarının dış yüzey tabakalarında karbon (C), oksijen (O2), aluminyum (Al) ve magnezyum (Mg) zenginliğine, Mg ve yarı tamamlanmış Al-oksitlenmesine, yüzeyde ve dış yüzeye yakın kısımlarda ise alaşım elemanları nikel (Ni) ve demir (Fe) fakirliğine rastlandı.

Rapidly solidified powders of pure Al and Al-alloy (Al-5.5wt%Ni-3wt%Fe) wereproduced by argon gas atomisation. Morphology of the powders was examinedunder Scanning Electron Microscope (SEM). Quantitative surface analysis ofpowders were carried out in the as-received condition, after 140min.s storage withinthe spectrometer and after 50min.s argon ion etching, using electron spectroscopyfor chemical analysis (ESCA). XPS (X-ray photo electron spectroscopy) chemicalanalysis combined with argon ion etch technique revealed characteristic surfacesegregation on powder samples: enrichment of the outmost layers in carbon (C),oxygen (O2), aluminium (Al) and magnesium (Mg), partial oxidation of Al and Mgoxidation and depletion of alloying element additions of nickel (Ni) and iron (Fe) inthe surface and near surface layers of Al-5.5wt%Ni-3wt%Fe alloy powders.
SU VERİLMİŞ VE YAŞLANDIRILMIŞ SEYRELTİK Al-Li İKİLİ ALAŞIMLARINDA POZİTRON KAYIP SPEKTROMETRESİ (PKS) VE TRANSMİSYON ELEKTRON MİKROSKOBU (TEM) İNCELEMELERİ
POSITRON ANNIHLATION SPECTROSCOPY (PAS) AND TRANSMISSION ELECTRON MICROSCOPY (TEM) ANALYSES OF QUENCHED AND AGED, DILUTE Al-Li BINARY ALLOYS
Yazar: Özbilen, Sedat
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Yaşlandırma, Al-Li alaşımı, mikroyapı incelemesi ; Aging,Al-Li alloys,microstructural examination

Saf Al, %0.1 ve %1,2Li içeren Al-alaşımları 530°C’de 20 dakika homojenize sonrası su verme işlemine tabii tutuldular. Ayrıca Al-%1,2Li ikili alaşımı 18 aylık tabii yaşlandırmaya ve 190°C’de 8 saatlik suni yaşlandırmaya maruz bırakıldı. Aynıalaşım ilave olarak, su verme sonrası 350°C’ye kadar ısıtıldı ve sonra ~20 saatlik tavlama süreleri sonunda oda sıcaklığına soğutuldu. Saf Al ve Al-%1,2Li ikili alaşımı Pozitron Kayıp Spektrometresi (PKS); Al-Li ikili seyreltik alaşımlar iseTransmisyon Elektron Mikroskobu (TEM) incelemelerine tabii tutuldular. PKS ve TEM çalışması ile AI-Li alaşımlarında, kararlı durum için, pozitronların su verme sonrası (Al-%0,1Li) ve 6 aylık tabii yaşlandırma ya da 190°C’de 8 saatlik suniyaşlandırma sonrası (Al-%1,2Li) kaçabildiği yapı hatalarının “oktahedral atom boşluğu yığılması” olduğu gösterildi ve bunların oluşum entalpisi 0,12eV olarak hesaplandı. Al-%1,2Li alaşımında, kararsız durum için, kritik sıcaklığın 180°Colduğu, bu kritik sıcaklıktan daha düşük sıcaklıklarda pozitronların serbest; yüksek sıcaklıklarda ise pozitronların yapıdaki aşırı doymuş atom boşluklarına bağlanarakyapı hatalarına kaçtıkları ve böylelikle ortadan kayboldukları gösterildi.

Pure Al and Al-Li binary alloys with 0.1wt% and 1.2wt%Li were homogenised at530°C for 20 min.s followed by water quenching to room temperature. In addition,Al-1.2wt%Li binary alloy subjected to both ~18 months of natural aging andartificial aging at 190°C for 8 hours. The same material was also heated after waterquench up to 350°C followed by ~20 hours annealing at the temperature and thenwas cooled, slowly to room temperature. Positron annihilation spectroscopy (PAS)analysis was carried out on pure Al and Al-1.2wt%Li binary alloy; and transmissionelectron microscopy (TEM) investigation was applied to Al-Li binary alloys. In Al- Li binary alloys for equilibrium condition (stable state) PAS and TEM investigationshowed that positrons could only escape to voids after water quench (in Al0.1wt%Li alloy) and after 6 months natural ageing or artificial ageing at 190°C for 8hours (in Al-1.2wt%Li alloy). Effective void formation enthalpy was calculated tobe 0.12eV. In Al-1.2wt%Li binary alloy under non-equilibrium condition (unstablestate), it was shown that critical annealing temperature was 180°C; below whichpositrons were in their free state, above which they were in their bound state. In theirbound state, positrons bind to excess vacancies and them together escape to vacancysinks for annihilation from the solution (matrix).