Öğretmen Adaylarının Çokkültürlü Eğitime İlişkin Öz Değerlendirmelerinin İncelenmesi
Examining Teacher Candidates' Self-Evaluations Regarding Multicultural Education
Yazar: Özet, Bahar; Shpendı Şirin, Tringa; Duran, Neşe
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Curriculum and Instration (Other) ; Eğitim Programları ve Öğretim (Diğer) ; Early Childhood Education ; Okul Öncesi Eğitim ; Çokkültürlülük,çokkültürlü eğitim,kültürel çeşitlilik,öğretim teknikleri. ; Multiculturalism,multicultural education,cultural diversity,teaching techniques.

Çokkültürlülük, farklı kimliklerin bir arada varlığını kabul eden ve çeşitliliğe saygıyı esas alan bir anlayış olarak günümüzde önem kazanmaktadır. Eğitimde çokkültürlülük, bireysel farklılıkların gözetilmesini, kapsayıcı öğretim stratejilerinin uygulanmasını ve kültürel çeşitliliğe duyarlı öğrenme ortamlarının oluşturulmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime yönelik öz değerlendirmelerini incelemek ve çokkültürlü bir eğitim ortamında ders içeriği, planı ve öğretim teknikleri hazırlarken önem verdikleri hususları ortaya koymaktır. Yapılan araştırmada 2023-2024 akademik yılında İstanbul’da bulunan dört özel üniversitenin lisans son sınıfında öğrenim gören 133 kadın erken çocukluk dönemi öğretmen adayı uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırma, karma yöntem desenlerinden eş zamanlı üçgenleme yaklaşımıyla yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde “Kişisel Bilgi Formu”, Büyükşahin-Çevik, Güzel-Yüce ve Yavuz tarafından geliştirilen “Kültüre Duyarlı Öğretmen Adayları Öz-Değerlendirme Ölçeği” ve “Çokkültürlü Eğitim ile İlgili Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 27 programı ile analiz edilmiş, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Nicel bulgular, kitap okuma durumuna göre tutum boyutunda anlamlı farklılıklar olduğunu, ancak bilgi ve öğretim süreci boyutlarında farklılık bulunmadığını göstermiştir. Nitel bulgular, öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitim ortamlarında sınıf dışı etkinliklerin çeşitlendirilmesine, bireysel ve grupla öğretim tekniklerinin birlikte kullanımına, farklı kültürlere hitap eden materyallerin ders içeriklerine dâhil edilmesine ve değerler eğitiminin önemine dikkat ettiklerini ortaya koymuştur.

Multiculturalism, which accepts the coexistence of diverse identities and emphasizes respect for diversity, is gaining increasing importance today. In education, multiculturalism requires the consideration of individual differences, the implementation of inclusive teaching strategies, and the creation of culturally responsive learning environments. In this context, the aim of the present study is to examine teacher candidates’ self-assessments regarding multicultural education and to identify the aspects they prioritize when preparing lesson content, plans, and teaching techniques for a multicultural classroom environment. In the study, 133 female early childhood teacher candidates who were studying in the final year of their undergraduate studies at four private universities in Istanbul in the 2023-2024 academic year were selected using the convenience sampling method. The study was conducted through the concurrent triangulation design, one of the mixed-methods approaches. Data were collected using the “Personal Information Form,” the “Culturally Responsive Teacher Candidates Self-Assessment Scale” developed by Büyükşahin-Çevik, Güzel-Yüce, and Yavuz, and the “Semi-Structured Interview Form on Multicultural Education.” Quantitative data were analyzed using SPSS 27, while qualitative data were evaluated through content analysis. Quantitative findings indicated significant differences in the attitude dimension according to participants’ book-reading status on multicultural education, while no significant differences were found in the knowledge and instructional process dimensions. Qualitative findings showed that teacher candidates emphasized diversifying extracurricular activities, combining individual and group teaching techniques, integrating materials that address different cultures into lesson content, and underlining the importance of values education in multicultural classroom environments.