UŞŞÂKÎ ŞEYHİ BOLAYIRLI ŞEYH SİNÂN EFENDİ’NİN KÜLLİYÂTINA DAİR
UŞŞÂKÎ ŞEYHİ BOLAYIRLI ŞEYH SİNÂN EFENDİ’NİN KÜLLİYÂTINA DAİR
Yazar: Yazar, Sadık
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Bolayırlı Halvetî şeyhi Şeyh Sinân,Osmanlı dönemi Türkçe dinî literatür,Uşşâkîlik

Yüz yılı aşkın bir süreden beri devam eden Osmanlı kültür tarihi araştırmaları dahilinde, bu dönemde Türkçe ile üretilmiş birçok eser ve müellifi, muhtelif çalışmalara konu olmuştur. Son kırk yılda önemli bir ivme kazanan bu araştırmalar sayesinde, her geçen gün Osmanlı medeniyetinin farklı yönlerine dair “bilinmeyen”ler ortaya saçılırken bazı ilim sahalarında herhangi bir tarama ve araştırmaya dayandırılması bile düşünülmeyen “yok”lamalar da yerini yavaş yavaş daha ihtiyatlı saptamalara bırakmıştır. Bununla birlikte; Osmanlı kültür mirasına yönelik araştırmalarda istenen düzeyde olunduğunu söylemek güçtür. Kimilerince şaşırtıcı olarak görülebilirse de Osmanlı telif geleneğinde yeterli ilgili görmeyen alanlardan biri de Türkçe dini literatürdür. Özellikle İlahiyat sahasındaki araştırmalarda daha ziyade Arapça eserlere rağbet gösterilmesi Türkçe üretilmiş, ilmî ya da populer dini metinlerin uzun süre göz ardı edilmesine sebep olmuştur. Bundan dolayıdır ki Osmanlı döneminde dinî ilimlerdeki birikimin Türkçeleştirilmesine yönelik çok fazla bilgiye sahip olunduğu söylenemez. Bu çalışmada böyle bir ilgisizliğin kurbanı olan bir müellifin, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Bolayırlı Uşşâkî şeyhi Şeyh Sinân’ın Almanya’da bulunan külliyatı merkeze alınarak eserleri tanıtılmaya çalışılacaktır. Dini ilimlerin farklı sahalarında kaleme alınan bu eserlerin tanıtımı ve müellifin, bazı eserlerinde Türkçe yazma şuuruna dair görüşleri aktarılarak bu yönde bir farkındalık oluşturulmaya gayret edilecektir.

Yüz yılı aşkın bir süreden beri devam eden Osmanlı kültür tarihi araştırmaları dahilinde, bu dönemde Türkçe ile üretilmiş birçok eser ve müellifi, muhtelif çalışmalara konu olmuştur. Son kırk yılda önemli bir ivme kazanan bu araştırmalar sayesinde, her geçen gün Osmanlı medeniyetinin farklı yönlerine dair “bilinmeyen”ler ortaya saçılırken bazı ilim sahalarında herhangi bir tarama ve araştırmaya dayandırılması bile düşünülmeyen “yok”lamalar da yerini yavaş yavaş daha ihtiyatlı saptamalara bırakmıştır. Bununla birlikte; Osmanlı kültür mirasına yönelik araştırmalarda istenen düzeyde olunduğunu söylemek güçtür. Kimilerince şaşırtıcı olarak görülebilirse de Osmanlı telif geleneğinde yeterli ilgili görmeyen alanlardan biri de Türkçe dini literatürdür. Özellikle İlahiyat sahasındaki araştırmalarda daha ziyade Arapça eserlere rağbet gösterilmesi Türkçe üretilmiş, ilmî ya da populer dini metinlerin uzun süre göz ardı edilmesine sebep olmuştur. Bundan dolayıdır ki Osmanlı döneminde dinî ilimlerdeki birikimin Türkçeleştirilmesine yönelik çok fazla bilgiye sahip olunduğu söylenemez. Bu çalışmada böyle bir ilgisizliğin kurbanı olan bir müellifin, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Bolayırlı Uşşâkî şeyhi Şeyh Sinân’ın Almanya’da bulunan külliyatı merkeze alınarak eserleri tanıtılmaya çalışılacaktır. Dini ilimlerin farklı sahalarında kaleme alınan bu eserlerin tanıtımı ve müellifin, bazı eserlerinde Türkçe yazma şuuruna dair görüşleri aktarılarak bu yönde bir farkındalık oluşturulmaya gayret edilecektir.