Dim Çayı Havzası’nın Jeomorfolojik Özellikleri
Dim Çayı Havzası’nın Jeomorfolojik Özellikleri
Yazar: Kafalı Yılmaz, Fatma; Kaymak, Hülya
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 22 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Dim çayı,Jeomorfolojik özellikler

Çalışmada,Alanya’nın doğusunda yer alan Dim çayı havzasının jeomorfolojik özellikleriincelenmiştir. Yağmurhacı tepe yamaçlarından kaynağını alan Dim çayı güneybatıyönünde akış göstererek Alanya’nın Tosmur ve Kestel beldeleri civarında denizedökülmektedir. Akış gösterdiği kesimlerde birden fazla boğaz meydanagetirmiştir. Ana akarsu ve buna ulaşan çeşitli yan kollar, dik yamaçlarıyararak engebeli bir topoğrafya meydana getirmiştir. Dim çayının yatağınagömülmesi sonucu sahada havza tabanı ile en yüksek kesim (Akdağ) arasındayaklaşık 2400 m yükselti farkı meydana gelmiştir. Dolayısıyla, sahanınmorfolojik gelişimi üzerinde flüvyal etkiler büyük önem arz etmektedir. OrtaTorosların bir parçası olan araştırma sahası genç bir tektonik yapıya sahiptir.Bu durum topoğrafik şekiller üzerinde belirgin olarak hissedilmektedir.Dolayısıyla, bölgenin morfolojik yapısı üzerinde flüvyal faaliyetlerin yanısıra, bölgenin tektonik yapısı belirleyici olmuştur. Sahada birçok akarsuyun tektonikhatlarla uyumlu olarak geliştiği ve çeşitli vadilerin, boğazların bu hatlarlauyumlu olduğu gözlenmiştir. Bunun yanı sıra, Dim çayının kuzeyindeki saha birden fazla fay sistemi ile adeta parçalanmışolup, basamaklı bir görünüm almıştır. Bu durum, havzanın genel görünümünüetkilemiş olup Dim Çayı’nın güney kesimi daha dik iken kuzeyi basamaklı birtopoğrafya görünümü kazanmış ve havza asimetrik bir özellik kazanmıştır. Havzadakimorfolojik birimlerin gelişiminde tektonik faaliyetlerin yanı sıra flüvyaletkiler de büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, sahada karstlaşma olayları da sözkonusu olup, çözünme olaylarına bağlı olarak çeşitli karstik birimler meydanagelmiştir. Hatta, bazı kesimlerde karst topoğrafyası önem kazanmıştır.  Havzadaki belli başlı morfolojik birimleridağlık alanlar, tepelik alanlar, aşınım yüzeyleri, vadi ve boğazlar, yamaç döküntüleri,asılı vadiler ve karstik şekiller (lapya, dolin, mağara vb.) oluşturmaktadır.

Çalışmada,Alanya’nın doğusunda yer alan Dim çayı havzasının jeomorfolojik özellikleriincelenmiştir. Yağmurhacı tepe yamaçlarından kaynağını alan Dim çayı güneybatıyönünde akış göstererek Alanya’nın Tosmur ve Kestel beldeleri civarında denizedökülmektedir. Akış gösterdiği kesimlerde birden fazla boğaz meydanagetirmiştir. Ana akarsu ve buna ulaşan çeşitli yan kollar, dik yamaçlarıyararak engebeli bir topoğrafya meydana getirmiştir. Dim çayının yatağınagömülmesi sonucu sahada havza tabanı ile en yüksek kesim (Akdağ) arasındayaklaşık 2400 m yükselti farkı meydana gelmiştir. Dolayısıyla, sahanınmorfolojik gelişimi üzerinde flüvyal etkiler büyük önem arz etmektedir. OrtaTorosların bir parçası olan araştırma sahası genç bir tektonik yapıya sahiptir.Bu durum topoğrafik şekiller üzerinde belirgin olarak hissedilmektedir.Dolayısıyla, bölgenin morfolojik yapısı üzerinde flüvyal faaliyetlerin yanısıra, bölgenin tektonik yapısı belirleyici olmuştur. Sahada birçok akarsuyun tektonikhatlarla uyumlu olarak geliştiği ve çeşitli vadilerin, boğazların bu hatlarlauyumlu olduğu gözlenmiştir. Bunun yanı sıra, Dim çayının kuzeyindeki saha birden fazla fay sistemi ile adeta parçalanmışolup, basamaklı bir görünüm almıştır. Bu durum, havzanın genel görünümünüetkilemiş olup Dim Çayı’nın güney kesimi daha dik iken kuzeyi basamaklı birtopoğrafya görünümü kazanmış ve havza asimetrik bir özellik kazanmıştır. Havzadakimorfolojik birimlerin gelişiminde tektonik faaliyetlerin yanı sıra flüvyaletkiler de büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, sahada karstlaşma olayları da sözkonusu olup, çözünme olaylarına bağlı olarak çeşitli karstik birimler meydanagelmiştir. Hatta, bazı kesimlerde karst topoğrafyası önem kazanmıştır.  Havzadaki belli başlı morfolojik birimleridağlık alanlar, tepelik alanlar, aşınım yüzeyleri, vadi ve boğazlar, yamaç döküntüleri,asılı vadiler ve karstik şekiller (lapya, dolin, mağara vb.) oluşturmaktadır.