SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ELEŞTİREL DÜŞÜNME VE YANAL DÜŞÜNME EĞİLİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
THE RELATIONSHIP BETWEEN CRITICAL AND LATERAL THINKING DISPOSITIONS OF CLASSROOM TEACHER CANDIDATES
Yazar: Yıldız, Kaya; Yılmaz, Büşra
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 20 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Lateral Thinking,Critical Thinking,Thinking Disposition,Teacher Candidate ; Yanal Düşünme,Eleştirel Düşünme,Düşünme Eğilimi,Öğretmen Adayı

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme ve yanal düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Anabilim dalında öğrenim görmekte olan toplam 327 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği” ve “Yanal Düşünme Eğilimi Ölçeği” kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının, eleştirel düşünme eğilimlerinin ve yanal düşünme eğilimlerinin cinsiyet değişkenine göre değişimini belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t testi, sınıf düzeyi değişkenine göre değişimlerini belirlemek amacıyla ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimi puanları ve yanal düşünme eğilimi puanları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda sınıf öğretmeni adaylarının yanal düşünme eğilimi ve eleştirel düşünme eğilimlerinin yüksek düzeyde olduğu, eleştirel düşünme eğilimi puanlarının cinsiyet ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının yanal düşünme eğilimi puanları sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık göstermesine karşın cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Ayrıca sınıf öğretmeni adaylarının yanal düşünme eğilimi ölçeği puanları ile eleştirel düşünme eğilimi ölçeği puanları arasında orta düzeyde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The aim of this study is to determine the relationship betweencritical and lateral thinking dispositions of classroom teacher candidates. Theparticipants of the study consist of 327 teacher candidates educating at thedepartment of the Division of Classroom Education at Abant Izzet BaysalUniversity in the winter term of the academic year of 2016-2017. Correlationalresearch design was used in the study as the research method. As the researchtools, “Critical Thinking Dispositions Scale” and “Lateral ThinkingDispositions Scale” were used. Independent sample t-test was carried out toinvestigate the critical and lateral thinking dispositions of teachercandidates according to gender. On the other hand, in order to investigatetheir critical and lateral thinking dispositions according to grade level,one-factor analysis of variance was carried out. Moreover, Pearson CorrelationCoefficient was calculated to determine the relationship between the criticaland lateral thinking disposition scores of the teacher candidates. As a result,it was found that the critical and lateral thinking dispositions of the teachercandidates were at high level and their critical thinking disposition scoresdiffered significantly according to gender and grade level. Although thelateral thinking scores of the teacher candidates did not differ significantlyaccording to grade level, significant difference was obtained according togender. Moreover, it was also found that there was a significant, positive andmoderate relationship between the critical and lateral thinking dispositionscores of the teacher candidates.