İKİ DİLLİ ÇOCUKLAR: ORTADOĞU VE AVRUPA
BILINGUAL CHILDREN: THE MIDDLE EAST AND EUROPE
Yazar: Yüzügüldü, Melis Ay; Seven, Zeynep Beyza
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 15 No. 43, 2025
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; İki dilli çocuklar,Toplumsal Entegrasyon,Kimlik Gelişimi,Avrupa,Orta Doğu ; Bilingual Children,Identity Development,Europe,Middle East,Social Integration

Bu makale, Avrupa ve Orta Doğu'da yaşayan iki dilli çocukların eğitim, toplumsal entegrasyon ve kimlik gelişim süreçlerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Küreselleşmenin etkisiyle iki dillilik giderek yaygınlaşırken, bu durum çocukların bireysel gelişimi ve toplumsal uyumu açısından çeşitli fırsatlar ve zorluklar doğurmaktadır. Göç ve kültürel etkileşimlerin artması, iki dilliliğin yaygınlaşmasına neden olmuş ve hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önemli etkiler yaratmıştır. İki dillilik, çocuklara bilişsel esneklik, kültürlerarası iletişim becerileri ve geniş bir perspektif kazandırırken; dil bariyerleri, kimlik karmaşası ve sosyal dışlanma gibi zorluklar da doğurabilmektedir. Avrupa’da dil hakları genellikle yasal çerçevelerle korunmakta, çift dilli eğitim modelleri ve kapsayıcı politikalarla çocukların her iki dilde de yetkinleşmesi hedeflenmektedir. Almanya, Fransa, Hollanda gibi ülkelerde çift dilli eğitim modelleri yaygın olup, dil desteği programları ve kapsayıcı eğitim politikaları uygulanmaktadır. Bu politikalar, öğrencilerin hem anadillerini korumalarını hem de yerel dilde yetkinlik kazanmalarını desteklemektedir. Sosyal uyum programları, kültürel farkındalık etkinlikleri ve çok kültürlü okul ortamları, çocukların entegrasyonunu kolaylaştırmaktadır. Ancak, göçmen çocukların bazı bölgelerde ayrımcılıkla karşılaştığı ve bunun uyum sürecini olumsuz etkilediği görülmektedir. Orta Doğu’da ise dil politikaları daha çok ana dili ve dini dili korumaya odaklıdır. Göç, mültecilik ve çok etnikli yapı, çocukların eğitim süreçlerini ve kimlik gelişimlerini doğrudan etkilemektedir. Geçici eğitim merkezleri gibi uygulamalar dilsel entegrasyonu desteklese de, ikinci dil yeterliliklerinde eksiklikler sıkça gözlenmektedir. Bu durum, akademik başarı ve toplumsal uyum açısından dezavantaj yaratmaktadır. Makale, iki dilli çocukların kimlik gelişimi, sosyal ilişkileri ve dilsel yeterliliklerinin hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önemli sonuçlar doğurduğunu vurgulamaktadır. Sonuç olarak, daha kapsayıcı eğitim politikaları, sosyal farkındalık programları ve kültürel çeşitliliği destekleyici yaklaşımlar, iki dilli çocukların sağlıklı gelişimi ve toplumsal uyumları açısından kritik bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır.

This article comparatively examines the educational processes, social integration, and identity development of bilingual children living in Europe and the Middle East. With the impact of globalization, bilingualism has become increasingly widespread, bringing both opportunities and challenges for children’s individual development and social integration. The rise in migration and cultural interactions has contributed to the spread of bilingualism, generating significant effects at both the individual and societal levels. Bilingualism provides children with cognitive flexibility, intercultural communication skills, and a broad perspective; however, it may also lead to challenges such as language barriers, identity confusion, and social exclusion. In Europe, language rights are generally protected by legal frameworks, and bilingual education models alongside inclusive policies aim to ensure children’s proficiency in both languages. Countries such as Germany, France, and the Netherlands widely implement bilingual education models, supported by language assistance programs and inclusive educational policies. These initiatives help students maintain their mother tongues while gaining competence in the local language. Social integration programs, cultural awareness activities, and multicultural school environments facilitate children’s adaptation. Nevertheless, immigrant children in some regions still face discrimination, negatively affecting their integration. In the Middle East, language policies tend to focus more on preserving the mother tongue and religious language. Migration, refugee movements, and multi-ethnic structures directly influence children’s education and identity development. While temporary education centers support linguistic integration, deficiencies in second language proficiency are common, creating disadvantages in academic achievement and social adaptation. The article emphasizes that bilingual children’s identity development, social relationships, and linguistic competence have significant implications at both individual and societal levels. In conclusion, more inclusive educational policies, social awareness programs, and approaches that embrace cultural diversity are essential for the healthy development and successful integration of bilingual children.