Yaşayan Kültürel Miras: Sermayelendirme ve Değerleme
Living Cultural Heritage: Capitalization and Valorization
Yazar: Gülüm, Erol
Dergi: Erdem, Vol. 0 No. 83, 2022
Anahtar kelimeler: Kültürel sermaye,değerleme,kültürel kaynakyönetimi,kültürel ve yaratıcı endüstriler,kültürel politikalar,Cultural capital,valorization,cultural resource management,cultural and creative industries,cultural policies ; Cultural capital,valorization,cultural resource management,cultural and creative industries,cultural policies

Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren ana hatları belirginleşenyeni iktisadi düzende ayakta kalabilmenin yollarından birinin de boşzaman, kültürel özgünlükler ve ekonomik yaratıcılık temelli üretimdengeçtiğini keşfeden toplumlar, kültürel miras ekolojilerinden de birkaynak olarak sürdürülebilir biçimlerde nasıl yararlanabilecekleriyleyakından ilgilenmeye başlamıştır. Böylece kültürel miras unsurlarınınhem yenilik, teknoloji, hız, ilerleme ve gelecek kavramlarıyla ilişkilendirilenmodernleşme projesini yavaşlattığını hem de bağlamındakorunması, muhafazası ve gelecek nesillere aktarımı için sarf edilenkaynaklar (zaman, iş gücü ve para) bakımından önemli bir gider alanıolduğunu savlayan yaklaşımlar da tedricen tedavülden kalkmıştır.Bunların yerine kültürel mirasın yöresel, bölgesel ve ulusal ekonomilerekatkı sağlama potansiyelini edimselleştirici politikalar ikameedilmiş ve bu konuda görece kısa sürede geniş bir literatür dâhi oluşturulmuştur.Bu gelişmelere rağmen yaşayan mirasın ekonomik değerenasıl tahvil edilebileceğiyle ilgili pratik metodolojilerin, modellerinve stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanması hususlarında ise henüzyeterince yol katedilebilmiş değildir. Kültürel miras yönetimiyle dedoğrudan alakalı olan bu eksikliğin giderilmesi amacıyla son birkaçyıldır Pierre Bourdieu’nun yeniden içeriklendirdiği sermaye teorisininyaşayan mirasın ekonomik sermayeye çevrimine nasıl katkı sağlayabileceğisorgulanmaktadır. Kültürel mirası, sermaye teorisi özelindeyorumlayan bu güncel perspektif, somut veya somut olmayan kültürelkaynakların ekonomik değere tahvilinde ise değerleme pratiklerindenyararlanmaktadır. İşte mirasbilim alanındaki bu güncel yönelime katkısağlamayı amaçlayan ve Bourdieu’nun sermaye teorisinin bir mercekgibi kullanılacağı bu çalışmada da önce yaşayan mirasın özüne yaklaşılarak(zoom in) bir kültürel sermaye formu olduğu gösterilecek, sonra uzaklaşılarak (zoom out) bu sermaye formunun küresel mirasendüstrisi, pazarı, piyasası ve ekonomisi alanında uluslararası aktörlerarasında süren güç oyunlarındaki rolü ve etkisi hakkında değerlendirmeleryapılacaktır. Bir sonraki bölümde ise kültürel değerlemesürecinin temel aşamalarına, uygulamalı halkbilimi kapsamında sıkçatartışılan geleneksel kültüre yönelik yaygın ticarileştirme stratejilerineve yaşayan kültürel mirasın değerlemesi açısından da kritik bir önemarz eden yaratıcılık temelli kültür politikalarına değinilecektir. Sonolarak kültürel yaratıcı endüstrilerin yaşayan mirasın değerlemesine,korunmasına ve sürdürülebilirliğine ne şekilde katkı sağladığına dair çözümlemelereyer verilecektir.

Countries that discovered one of the ways to survive in the new economicparadigm, whose outlines became evident in the second half ofthe twentieth century, is cultural production based on leisure time, culturaluniqueness, and economic creativity have begun to be interestedin how to benefit from their cultural heritage as a resource and capitalin a sustainable way. Thus, prevalent approaches that claim to be animportant expense area in terms of resources spent for the protection,preservation, and transfer to future generations of cultural heritageelements have gradually ceased to be out of circulation. Instead, newapproaches that actualize the potential of cultural heritage to contributeto local, regional and national economies have been substituted. Asa result of this orientation, the extensive literature on the importanceof living cultural heritage in terms of regional, regional, and nationaleconomic development was generated. However, enough progresshas not been made yet in the development of methodologies, models,strategies, and policies that can be applied in the conversion of thiscultural resource into economic value. Capitalization and valorizationtheories, practices, and processes can be evaluated to overcome thisdeficiency, which is also directly related to cultural heritage management.The fact that financial concepts and theories such as capitalizationand valuation are discussed in areas that prioritize protection,conservation, and reproduction of cultural resources such as heritagestudies is a result of the entanglement of cultural and economic valuebecoming more evident in the age of cultural and creative economy.Especially Bourdieu’s insights on the concept of capital, its forms,and transformation dynamics also provide an analysis framework forthe issues related to the effective management of the valuation processesof living cultural heritage. In this study, first the argument thatliving cultural heritage is a form of “cultural capital” will be tried to bejustified in various expansions regarding an interpretation frameworkproduced specifically for the theory of capital, which is at the centerof Bourdieu’s sociology. Then, various methodological, strategic, andpolitical analyzes that can enable this cultural capital to be transformedinto economic capital will be included. Finally, the study will beconcluded by giving various evaluations on how the cultural creativeindustries can contribute to the conservation and sustainability of livingcultural heritage and valorization.