Din, Tasavvuf ve Aşk Değerleri Bağlamında Muhibbî Divanı
Muhibbî’s Diwan In The Context Of Religion, Sufism And Love Values
Yazar: Yeşilbağ, Semih
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 23 No. 23, 0
Anahtar kelimeler: Kanûnî Sultan Süleyman,Muhibbî,nasîhat,değer,değerler eğitimi ; Kanûnî Sultan Süleyman (Suleyman the Magnificent),Muhibbî,advice,value,values education

İnsanoğlu, yaratıldığı ilk zamanlardan beri sürekli yeni  şeyler öğrenerek kendini her anlamda geliştirmeye çalışmıştır.  Zaman içerisinde oluşturduğu bilgi ve görgü birikimini en  yakınından başlamak üzere diğer insanlara aktarmaya  başlamıştır. Kısacası insanoğlu, çevresindekileri iyiliğe  yönlendirip kötülükten sakındırma çabası içerisinde olmuştur.  İnsanı bu davranışa sevk eden âmil, insanın yaratılıştan  getirdiği özündeki iyilik olsa gerektir. Esasında peygamberlerin  yaptığı da budur. İnsanın başka bir insana nasihatinin ilk  peygamber de olan Hz. Âdem’le başladığını, sonra içinde iyilik  hissi ve mesuliyet şuuru taşıyan anne, baba, ağabey, abla,  arkadaş, öğretmenden devlet reisine kadar herkesin bu görevi  yapma çabası içerisinde olduğunu söylemek yanlış olmaz.  Çalışmada, Yavuz Sultan Selim gibi disiplinli bir babanın  nezaretinde çok önemli hocalardan iyi bir eğitim almış, çok  kültürlü ve donanımlı bir padişah olan Sultan Süleyman’ın  nasihat içerikli beyitleri üzerinde durulmaktadır. Şiirlerinde  genellikle Muhibbî mahlasını kullanan Sultan Süleyman,  birçok divan şairinin divanında rastlanması mümkün olan  hikmet eksenli beyitlere sıklıkla yer vermiştir.  Şu hâlde yazıda, cihan padişahı olmak için iyi yetiştirilmiş,  46 yıllık  1520-1566  uzun bir saltanat sürmüş olan bir  padişahın şiirleri incelenmiştir. Birinci Süleyman, özellikle  yetişme sürecinde ehlinden pek çok nasihat almıştır. Ayrıca  kendisi de yetmiş iki yaşında vefatına kadar nice hadise görmüş  geçirmiştir. Dolayısıyla yazıda, bu birikimle bir başkasına hangi konularda ne tür nasihatlerde bulunduğu tespit edilmeye  çalışılmıştır.  Çalışmamızdaki değerler ve nasihatler, dinî-tasavvufî  konular ve aşk ana başlıklarıyla tasnif edilmiş ve benzer  durumları ifade eden nasihatler arasından uygun örnekler  alınarak değerler eğitimi açısından incelenmiştir.

Human beings who have developed themselves in every  sense by learning new things since the first days of creation  have been in an effort to transfer the knowledge and  manners they have created over time to other people  starting from the nearest, thus directing the people around  to good and avoiding evil. The reason that prompts human  beings to this behaviour must be the innate good in human  beings. In fact, this is what the prophets do. We believe that  it won’t be wrong to say that giving advice started with  Adam, who is also the first prophet, and then everyone who  has a sense of goodness and responsibility from mothers,  fathers, brothers, sisters, friends and teachers to head of the  state has been in an effort to fulfil this duty.  Our study is on advice containing verses of is Suleyman  the Magnificent, who was a very sophisticated sultan  known to be very well educated by very important teachers  under the supervision of a disciplined father like Yavuz  Sultan Selim. Suleyman I, who usually used the  pseudonym Muhibbî in his poems, frequently included  wise couplets which can be found in every poet 's divan in  classical poetry.  The aim of the present study was to try to find out which  advice a Sultan who was well educated to be the Sultan of  the World, who received countless advice from experts in  different fields during his 46-year-long reign  1520-1566   and who experienced so many events until his death at the age of seventy-two gave to other people with all his  experience.  The values and advice in our study are classified under  the titles of religious-sufistic issues, issues about love.  Appropriate examples were chosen from advices  expressing similar situations and messages, and these were  examined in terms of values education.