hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Anne Enright’ın Toplantı Romanında Travma ve İyileşme
Anne Enright’ın Toplantı Romanında Travma ve İyileşme
Yazar: Ağır, Barış
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: travma,çocuk,kadın,tahakküm,istismar

Bu çalışma Çağdaşİrlanda Edebiyatı’nın önemli yazarlarından Anne Enright’ın 2007 Man BookerÖdülü’ne değer görülen Toplantı isimliromanını travma teorisi kapsamında incelemeyi amaçlamaktadır. BaşkarakterVeronica Hegarty’nin birinci tekil şahıs bakış açışıyla anlatılan roman, Veronica’nınintihar eden erkek kardeşi Liam’ın cenaze töreniyle başlar ve geçmişe doğrugiden anlatısıyla bir aile epiğine dönüşür. Geçmişe yapılan bu bellekyolculuğunda aile tarihinin trajedileri ve travmaları bir bir ortaya çıkarılır.Travmanın nedenleri, travmatik semptomlar ve travmadan çıkış yollarınaodaklanan bu çalışma, kişisel tarih ile aile tarihinin içiçe geçtiği çeşitliruhsal bozulmalar üzerinde duracaktır.

Bu çalışma Çağdaşİrlanda Edebiyatı’nın önemli yazarlarından Anne Enright’ın 2007 Man BookerÖdülü’ne değer görülen Toplantı isimliromanını travma teorisi kapsamında incelemeyi amaçlamaktadır. BaşkarakterVeronica Hegarty’nin birinci tekil şahıs bakış açışıyla anlatılan roman, Veronica’nınintihar eden erkek kardeşi Liam’ın cenaze töreniyle başlar ve geçmişe doğrugiden anlatısıyla bir aile epiğine dönüşür. Geçmişe yapılan bu bellekyolculuğunda aile tarihinin trajedileri ve travmaları bir bir ortaya çıkarılır.Travmanın nedenleri, travmatik semptomlar ve travmadan çıkış yollarınaodaklanan bu çalışma, kişisel tarih ile aile tarihinin içiçe geçtiği çeşitliruhsal bozulmalar üzerinde duracaktır.
Türkiye-OECD Ülkelerine Ait Bütçe Göstergelerinin TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri ile Karşılaştırılması
Türkiye-OECD Ülkelerine Ait Bütçe Göstergelerinin TOPSIS ve VIKOR Yöntemleri ile Karşılaştırılması
Yazar: Yüzbaşı Künç, Gonca; Atılgan Yaşa, Ayşe
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Bütçe,Bütçe Göstergeleri,Çok Kriterli Karar Verme,TOPSIS,VIKOR

Bu çalışmada, 2018 yılı için Türkiye ve OECDülkelerinin çokamaçlı karar verme yöntemleri kullanılarak bütçe gelir-gider ve borçdeğişkenlerine göre sıralanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda ikili karşılaştırmalar yapılarak, dahaaz hesaplama, yüksek tutarlılık ve daha az parametre kullanımı gibi özellikleribir araya getiren TOPSIS (Technique for OrderPreference by Similarity to Ideal Solution) yöntemi ve probleme ait uzlaşık birçözümün belirlenmesini sağlayan VIKOR (Vise KriterijumskaOptimizacija I Kompromisno Resenje) yöntemi araştırmada kullanılmıştır. Çalışmakapsamında her iki yöntemle elde edilen sıralamalarda, TOPSIS yönteminin VIKORyöntemine göre OECD raporlarında yer alan ekonomik koşullar ve yaşam kalitesibakımından ülkelerin genel görünümüyle benzer olmayan sonuçlar verdiğigörülmüştür. Çalışma, çok kriterli karar verme yöntemlerinin bütçe gelir-giderve borç verileri ile uygulanabilirliğinin ortaya konulması, bu göstergelerışığında Türkiye’nin OECD ülkeleri arasındaki yerinin belirlenmesi ve bunayönelik uygun bütçe ve maliye politikalarının uygulanması bakımından önemtaşımaktadır.

Bu çalışmada, 2018 yılı için Türkiye ve OECDülkelerinin çokamaçlı karar verme yöntemleri kullanılarak bütçe gelir-gider ve borçdeğişkenlerine göre sıralanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda ikili karşılaştırmalar yapılarak, dahaaz hesaplama, yüksek tutarlılık ve daha az parametre kullanımı gibi özellikleribir araya getiren TOPSIS (Technique for OrderPreference by Similarity to Ideal Solution) yöntemi ve probleme ait uzlaşık birçözümün belirlenmesini sağlayan VIKOR (Vise KriterijumskaOptimizacija I Kompromisno Resenje) yöntemi araştırmada kullanılmıştır. Çalışmakapsamında her iki yöntemle elde edilen sıralamalarda, TOPSIS yönteminin VIKORyöntemine göre OECD raporlarında yer alan ekonomik koşullar ve yaşam kalitesibakımından ülkelerin genel görünümüyle benzer olmayan sonuçlar verdiğigörülmüştür. Çalışma, çok kriterli karar verme yöntemlerinin bütçe gelir-giderve borç verileri ile uygulanabilirliğinin ortaya konulması, bu göstergelerışığında Türkiye’nin OECD ülkeleri arasındaki yerinin belirlenmesi ve bunayönelik uygun bütçe ve maliye politikalarının uygulanması bakımından önemtaşımaktadır.
Gürcü Halk İnanışları Üzerine Bir Karşılaştırma (Tiflis - Samsun Örneği)
Gürcü Halk İnanışları Üzerine Bir Karşılaştırma (Tiflis - Samsun Örneği)
Yazar: Şişman, Bekir; Kipshidze, Elene
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Gürcüler,Türkler,kültür,halk inanışları,karşılaştırma

Halk inanışları gündelik hayatımızın her safhasında önemli bir yertutmaktadır. Ne kadar çağdaş olursa olsun her toplumda halk inanışlarınınvarlığını görebilmekteyiz. Bir toplumun kültürel zenginliğini ise halkinanışlarının çeşitliliğiyle ölçebiliriz. Ayrıca halk inanışları yardımıyla butoplumların sosyo-kültürel özellikleri hakkında birçok bilgi sahibi olmak, birkonunun veya olayın sembol anlamını belirlemek mümkündür. Bu halk inanışları uzunzaman içinde unutulup gitse de, bir bölümü değişim göstererek hala varlığınısürdürmektedir. Çalışmamızın amacı Türk ve Gürcülerin yaşamında halk inanışlarının yerini belirleyiponların kültürel yaşamda, tarihte nasıl ortaya çıktığını tespit etmektir.Ayrıca tarih boyunca komşuluk yapmış bu iki millet arasında ortak inanışlarınçıkacağına emin olarak onları da göstermektir. Örnek yöre olarak Samsun veTiflis seçilmiştir. Bu karşılaştırma denemesininher iki taraf için de faydalı olacağına inanmaktayız.  Burada farklı bir çalışmanın konusu olduğu için doğum, evlilik ve ölümkonusu hariç tutulmuştur. Tespit edilen inanışların bir kısmı kaynak kişilerleyapılan mülakatlardan yazıya geçirilmiş, diğer kısmına ise farklı kitap vemakalelerden ulaşılmıştır.

Halk inanışları gündelik hayatımızın her safhasında önemli bir yertutmaktadır. Ne kadar çağdaş olursa olsun her toplumda halk inanışlarınınvarlığını görebilmekteyiz. Bir toplumun kültürel zenginliğini ise halkinanışlarının çeşitliliğiyle ölçebiliriz. Ayrıca halk inanışları yardımıyla butoplumların sosyo-kültürel özellikleri hakkında birçok bilgi sahibi olmak, birkonunun veya olayın sembol anlamını belirlemek mümkündür. Bu halk inanışları uzunzaman içinde unutulup gitse de, bir bölümü değişim göstererek hala varlığınısürdürmektedir. Çalışmamızın amacı Türk ve Gürcülerin yaşamında halk inanışlarının yerini belirleyiponların kültürel yaşamda, tarihte nasıl ortaya çıktığını tespit etmektir.Ayrıca tarih boyunca komşuluk yapmış bu iki millet arasında ortak inanışlarınçıkacağına emin olarak onları da göstermektir. Örnek yöre olarak Samsun veTiflis seçilmiştir. Bu karşılaştırma denemesininher iki taraf için de faydalı olacağına inanmaktayız.  Burada farklı bir çalışmanın konusu olduğu için doğum, evlilik ve ölümkonusu hariç tutulmuştur. Tespit edilen inanışların bir kısmı kaynak kişilerleyapılan mülakatlardan yazıya geçirilmiş, diğer kısmına ise farklı kitap vemakalelerden ulaşılmıştır.
Sağlık Kurumlarına Müracaat Eden Hasta Bireylerin Hak ve Sorumluluk Bilgi Düzeyi Ölçeği’nin Geliştirilmesi
Sağlık Kurumlarına Müracaat Eden Hasta Bireylerin Hak ve Sorumluluk Bilgi Düzeyi Ölçeği’nin Geliştirilmesi
Yazar: Bilgin, Rıfat; Diğer, Hülya
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Hasta,Hastalık,Hasta Hakları

Bu çalışmada sağlık kurumlarına müracaat eden hastabireylerin hakları ile sorumlulukları konusundaki bilgi düzeylerini geçerli vegüvenilir bir şekilde ölçen bir “Sağlık Kurumlarına Müracaat Eden HastaBireylerin Hak ve Sorumluluk Bilgi Düzeyi Ölçeği” geliştirilmesi amaçlanmıştır.Geliştirilen bu ölçek sağlık kurumlarından hizmet alan hastaların hasta hak vesorumluluklarına yönelik bilgi düzeyini ve tutumlarını belirlemeyiamaçlamaktadır. Ölçek iki boyutlu likert tipi bir bilgi düzeyi ölçeğidir.Ölçeğin ön uygulama formu Tokat ilinde bulunan bir hastaneden hizmet alan 247hastaya uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğine ilişkin olarak yapılan faktöranalizi sonucunda 18 maddenin yer aldığı birinci kısımda bulunan hasta haklarıkonusundaki faktör yükü değerlerinin ,74 ile ,54 arasında değiştiği, 6 maddeninyer aldığı ikinci kısımda bulunan ve hasta sorumlulukları konusundaki faktöryükü değerleri ise ,82 ile ,68 arasında değişmektedir. Hem hasta hakları hemhasta sorumluklarını içeren tutum ölçmeye yönelik faktörlerin toplam varyansın%50’sini açıkladığı görülmüştür. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin güvenirlikkatsayısı ,93 bulunmuştur.

Bu çalışmada sağlık kurumlarına müracaat eden hastabireylerin hakları ile sorumlulukları konusundaki bilgi düzeylerini geçerli vegüvenilir bir şekilde ölçen bir “Sağlık Kurumlarına Müracaat Eden HastaBireylerin Hak ve Sorumluluk Bilgi Düzeyi Ölçeği” geliştirilmesi amaçlanmıştır.Geliştirilen bu ölçek sağlık kurumlarından hizmet alan hastaların hasta hak vesorumluluklarına yönelik bilgi düzeyini ve tutumlarını belirlemeyiamaçlamaktadır. Ölçek iki boyutlu likert tipi bir bilgi düzeyi ölçeğidir.Ölçeğin ön uygulama formu Tokat ilinde bulunan bir hastaneden hizmet alan 247hastaya uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğine ilişkin olarak yapılan faktöranalizi sonucunda 18 maddenin yer aldığı birinci kısımda bulunan hasta haklarıkonusundaki faktör yükü değerlerinin ,74 ile ,54 arasında değiştiği, 6 maddeninyer aldığı ikinci kısımda bulunan ve hasta sorumlulukları konusundaki faktöryükü değerleri ise ,82 ile ,68 arasında değişmektedir. Hem hasta hakları hemhasta sorumluklarını içeren tutum ölçmeye yönelik faktörlerin toplam varyansın%50’sini açıkladığı görülmüştür. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin güvenirlikkatsayısı ,93 bulunmuştur.
Aile Sorunlarının Ortaya Çıkmasında Ebeveyn Müdahalelerinin Etkisi
Aile Sorunlarının Ortaya Çıkmasında Ebeveyn Müdahalelerinin Etkisi
Yazar: Kızmaz, Zahir; Altuğ, Semra
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Aile Sorunları,Evliliğe Müdahaleler

Bu çalışma, evli çiftlerin evliliklerineebeveynleri tarafından yapılan müdahaleleri ve bu müdahalelerin etkilerini konuedinmektedir. Araştırmanın temel amacı, ebeveyn müdahalelerinin evliliksorunlarının yaşanmasındaki etkilerini saptamaktır. Araştırmanın evrenini,Elazığ ilinde yaşayan eşler ve onların ebeveynleri oluşturmaktadır. Eşler vebunların ebeveynlerinden oluşan toplamda 34 kişiyle derinlemesine görüşmeleryapılmıştır. Araştırmada eşlerin evliliklerine ebeveynleri tarafından ciddidüzeyde müdahalelerinin olduğu ve bu müdahaleler sonucunda eşler arasında aileiçi tartışma, aile içi şiddet ve boşanma eğiliminin ortaya çıkması gibi bazısorunlara yol açtığı saptanmıştır. Bu sorunların da, evlilikte uyum vemutluluğun azalmasında etkili olduğu belirlenmiştir.

Bu çalışma, evli çiftlerin evliliklerineebeveynleri tarafından yapılan müdahaleleri ve bu müdahalelerin etkilerini konuedinmektedir. Araştırmanın temel amacı, ebeveyn müdahalelerinin evliliksorunlarının yaşanmasındaki etkilerini saptamaktır. Araştırmanın evrenini,Elazığ ilinde yaşayan eşler ve onların ebeveynleri oluşturmaktadır. Eşler vebunların ebeveynlerinden oluşan toplamda 34 kişiyle derinlemesine görüşmeleryapılmıştır. Araştırmada eşlerin evliliklerine ebeveynleri tarafından ciddidüzeyde müdahalelerinin olduğu ve bu müdahaleler sonucunda eşler arasında aileiçi tartışma, aile içi şiddet ve boşanma eğiliminin ortaya çıkması gibi bazısorunlara yol açtığı saptanmıştır. Bu sorunların da, evlilikte uyum vemutluluğun azalmasında etkili olduğu belirlenmiştir.
Tezhip ve Tezhip’te Kullanılan Motif ve Teknikler
Tezhip ve Tezhip’te Kullanılan Motif ve Teknikler
Yazar: Yılmaz, Edip; Şimşek, Rumeysa
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Tezhip,müzehhip,hüsn-i hat

Yüzyıllariçerisinde İslam’ın ilk emrinin de bir gereği olarak kitaba ve yazı sanatınaverilen önem Türklerde nihai noktasına ulaşmıştır. Allah’ın ifade ve temsiledilemezliğinin kâğıda dökülmüş hali olan hüsn-ü hattaki gelişime ortak olarakonun tamamlayıcısı ve bütünlüğünün sağlayıcısı olan tezhip sanatı da aynıölçüde yenilikler göstermiştir. Kitap ve levha çalışmalarında birbirlerindenbağımsız düşünülemeyen, yazının bütünleyici bir parçası olan tezhiptenbahsederken öncelikle hüsn-i hattan bahsetmek gereklidir. Bunun yanındamimariden kitap sanatına kadar birçok alanda kullanılan tezhip sanatındaağırlıklı olarak çiçek motifleri kullanılırken, değişik geometrik motiflerininde kullanıldığı müşahede edilmektedir. Ayrıca tezhip sanatının icrasındadeğişik tekniklerin kullanıldığı bilinmektedir.Biz bu çalışmamızdakısaca tezhip sanatından bahsederken ağırlıklı olarak tezhip sanatındakullanılan motif ve teknikleri irdeleyerek okuyucunun istifadesine sunmaya çalışacağız.

Yüzyıllariçerisinde İslam’ın ilk emrinin de bir gereği olarak kitaba ve yazı sanatınaverilen önem Türklerde nihai noktasına ulaşmıştır. Allah’ın ifade ve temsiledilemezliğinin kâğıda dökülmüş hali olan hüsn-ü hattaki gelişime ortak olarakonun tamamlayıcısı ve bütünlüğünün sağlayıcısı olan tezhip sanatı da aynıölçüde yenilikler göstermiştir. Kitap ve levha çalışmalarında birbirlerindenbağımsız düşünülemeyen, yazının bütünleyici bir parçası olan tezhiptenbahsederken öncelikle hüsn-i hattan bahsetmek gereklidir. Bunun yanındamimariden kitap sanatına kadar birçok alanda kullanılan tezhip sanatındaağırlıklı olarak çiçek motifleri kullanılırken, değişik geometrik motiflerininde kullanıldığı müşahede edilmektedir. Ayrıca tezhip sanatının icrasındadeğişik tekniklerin kullanıldığı bilinmektedir.Biz bu çalışmamızdakısaca tezhip sanatından bahsederken ağırlıklı olarak tezhip sanatındakullanılan motif ve teknikleri irdeleyerek okuyucunun istifadesine sunmaya çalışacağız.
Türkiye’ye Göç Eden Ahıska Türklerinin Türkiye İşgücü Piyasasına Entegrasyonu: Bitlis İli Örneği
Türkiye’ye Göç Eden Ahıska Türklerinin Türkiye İşgücü Piyasasına Entegrasyonu: Bitlis İli Örneği
Yazar: İslamoğlu, Emel; Öztürk, Uygar
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Ahıska Türkleri,Göç,İşgücü Piyasası,Türkiye

Dünya’da huzursuzluk, çatışma veuluslararası operasyonlar artarken göç olgusu da hareketlilik kazanmıştır.Yüzyıllardan beri vatansız yaşayan Ahıska Türkleri Dünyanın farklı ülkelerindedağınık bir şekilde hayatlarını devam ettirmektedirler. Türkiye’nin soydaş olanAhıska Türklerini Türkiye’de iskân için 1992 yılından beri çabaları devametmektedir. Farklı illere yerleştirilen Ahıska Türklerinin hayatlarını idameettirebilmeleri için işgücü piyasasına dahil olmaları gerekmektedir. Buçalışmanın amacı Ahıska Türklerinin Türkiye işgücü piyasasına entegrasyonunuBitlis ili özelinde incelemektir. Bu amaçla Bitlis’in Ahlat ilçesindeki AhıskaTürklerine anket çalışması yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda; Ahıska Türklerinitemizlik elemanı, korucu, inşaat işleri ve garson olarak çalıştıkları bilgisineulaşılmıştır. Ayrıca Ahıska Türklerinin bildikleri çok çeşitli yabancı dillerdolayısı ile uluslararası faaliyet gösteren şirketlerin çağrı merkezi gibimüşterilerle direk temas halinde olan departmanlarda ve Halk EğitimMerkezlerinde yabancı dil eğitmeni olarak istihdam edilebileceği tespitedilmiştir. Yine Ahıska Türklerinin tarım ve hayvancılıkta da verimli birşekilde istihdam edilebileceği ortaya çıkmıştır.

Dünya’da huzursuzluk, çatışma veuluslararası operasyonlar artarken göç olgusu da hareketlilik kazanmıştır.Yüzyıllardan beri vatansız yaşayan Ahıska Türkleri Dünyanın farklı ülkelerindedağınık bir şekilde hayatlarını devam ettirmektedirler. Türkiye’nin soydaş olanAhıska Türklerini Türkiye’de iskân için 1992 yılından beri çabaları devametmektedir. Farklı illere yerleştirilen Ahıska Türklerinin hayatlarını idameettirebilmeleri için işgücü piyasasına dahil olmaları gerekmektedir. Buçalışmanın amacı Ahıska Türklerinin Türkiye işgücü piyasasına entegrasyonunuBitlis ili özelinde incelemektir. Bu amaçla Bitlis’in Ahlat ilçesindeki AhıskaTürklerine anket çalışması yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda; Ahıska Türklerinitemizlik elemanı, korucu, inşaat işleri ve garson olarak çalıştıkları bilgisineulaşılmıştır. Ayrıca Ahıska Türklerinin bildikleri çok çeşitli yabancı dillerdolayısı ile uluslararası faaliyet gösteren şirketlerin çağrı merkezi gibimüşterilerle direk temas halinde olan departmanlarda ve Halk EğitimMerkezlerinde yabancı dil eğitmeni olarak istihdam edilebileceği tespitedilmiştir. Yine Ahıska Türklerinin tarım ve hayvancılıkta da verimli birşekilde istihdam edilebileceği ortaya çıkmıştır.
Beşinci Uluslararası Dini Araştırmalar ve Küresel Barış Sempozyumu “Toplum-Birey İkileminde Ortak Değerler ve Farklılıklar” Değerlendirmesi
Beşinci Uluslararası Dini Araştırmalar ve Küresel Barış Sempozyumu “Toplum-Birey İkileminde Ortak Değerler ve Farklılıklar” Değerlendirmesi
Yazar: Yolcu, Mehmet; Tokay, Ayşe
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Toplum,Birey,Değerler,Barış

Mardin Artuklu Üniversitesinde (6-7 Kasım 2019) gerçekleştirilen 5. Uluslararası Dini Araştırmalar ve Küresel Barış Sempozyumunun amacı şöyle açıklanmıştır: Özellikle son dönemlerde, hızlı küreselleşme ile birlikte toplum ve birey arasındaki ilişkiler, kırılmalar, mecburiyetler, ayrılıklar ve iş bölümü disiplinler arası bilimsel merakın odağı haline gelmiştir. 19. yüzyılda ortaya çıkmış ve gelişmiş felsefi ve sosyal bilimsel doktrinlerin ve 20. yüzyıl düşüncelerinin bütünü özellikle toplum ve birey arasındaki ilişkileri anlamaya adanmıştır. II. Dünya Savaşı’ndan sonra dünyanın her yerinde yoğun bir etkide bulunan liberal ekonomik ve hukuki modellerin en merkezi meselesi, toplum ile birey arasındaki ilişkilerin içeriğidir.

Mardin Artuklu Üniversitesinde (6-7 Kasım 2019) gerçekleştirilen 5. Uluslararası Dini Araştırmalar ve Küresel Barış Sempozyumunun amacı şöyle açıklanmıştır: Özellikle son dönemlerde, hızlı küreselleşme ile birlikte toplum ve birey arasındaki ilişkiler, kırılmalar, mecburiyetler, ayrılıklar ve iş bölümü disiplinler arası bilimsel merakın odağı haline gelmiştir. 19. yüzyılda ortaya çıkmış ve gelişmiş felsefi ve sosyal bilimsel doktrinlerin ve 20. yüzyıl düşüncelerinin bütünü özellikle toplum ve birey arasındaki ilişkileri anlamaya adanmıştır. II. Dünya Savaşı’ndan sonra dünyanın her yerinde yoğun bir etkide bulunan liberal ekonomik ve hukuki modellerin en merkezi meselesi, toplum ile birey arasındaki ilişkilerin içeriğidir.
Türkiye’de Ekonomik Büyümeyi Etkileyen Değişkenler Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama
Türkiye’de Ekonomik Büyümeyi Etkileyen Değişkenler Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama
Yazar: Canpolat, Şiyar
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Ekonomik Büyüme,Granger Nedensellik,VAR Modeli,Türkiye

Bu çalışmada, ekonomik büyüme ile üretici fiyat enflasyonu, hisse senedi fiyatları, döviz rezervleri ve dış borçlar arasındaki ilişki, Türkiye’nin 1999Q1-2019Q2 dönemini kapsayan üç aylık veri seti üzerinden, Granger nedensellik testi ve VAR analizi yoluyla araştırılmıştır. İkili Granger nedensellik ve VAR Granger nedensellik/blok dışsallık Wald testlerinden elde edilen bulgular üretici fiyat enflasyonu, hisse senedi fiyatları, döviz rezervleri ve dış borçlardan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü Granger nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Etki-tepki analizi sonuçlarına göre; üretici fiyat enflasyonunda meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi azaltıcı yönde, hisse senedi fiyatlarında meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi artırıcı yönde, döviz rezervlerinde meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi artırıcı yönde ve dış borçlarda meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi azaltıcı yönde etki göstermektedir. Varyans ayrıştırması sonuçlarına göre; ekonomik büyümedeki değişmelerin nedenleri sırasıyla üretici fiyat enflasyonu, döviz rezervleri, hisse senedi fiyatları ve dış borçlar olmaktadır. Sonuç olarak, üretici fiyat enflasyonu (INF-PPI), hisse senedi fiyatları (BIST100), döviz rezervleri (RESERVE) ve dış borçlar (FDEBT) değişkenlerinin ekonomik büyüme (GROWTH) üzerinde etkili olduğu söylenebilir.

Bu çalışmada, ekonomik büyüme ile üretici fiyat enflasyonu, hisse senedi fiyatları, döviz rezervleri ve dış borçlar arasındaki ilişki, Türkiye’nin 1999Q1-2019Q2 dönemini kapsayan üç aylık veri seti üzerinden, Granger nedensellik testi ve VAR analizi yoluyla araştırılmıştır. İkili Granger nedensellik ve VAR Granger nedensellik/blok dışsallık Wald testlerinden elde edilen bulgular üretici fiyat enflasyonu, hisse senedi fiyatları, döviz rezervleri ve dış borçlardan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü Granger nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Etki-tepki analizi sonuçlarına göre; üretici fiyat enflasyonunda meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi azaltıcı yönde, hisse senedi fiyatlarında meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi artırıcı yönde, döviz rezervlerinde meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi artırıcı yönde ve dış borçlarda meydana gelen bir şok ekonomik büyümeyi azaltıcı yönde etki göstermektedir. Varyans ayrıştırması sonuçlarına göre; ekonomik büyümedeki değişmelerin nedenleri sırasıyla üretici fiyat enflasyonu, döviz rezervleri, hisse senedi fiyatları ve dış borçlar olmaktadır. Sonuç olarak, üretici fiyat enflasyonu (INF-PPI), hisse senedi fiyatları (BIST100), döviz rezervleri (RESERVE) ve dış borçlar (FDEBT) değişkenlerinin ekonomik büyüme (GROWTH) üzerinde etkili olduğu söylenebilir.
Türkiye'de Merkez Sağ Parti İktidarlarının Toplumsal Hareketlere Yaklaşımı
Türkiye'de Merkez Sağ Parti İktidarlarının Toplumsal Hareketlere Yaklaşımı
Yazar: Katılmış, Canan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Toplumsal Hareketler

Bir siyasi katılım aracı olan toplumsal hareketler siyasi alana katkı sağlayarak demokrasinin işlerliğini arttırmaktadır. Sadece seçim yoluyla istek ve taleplerini belirli bir döneme sığdıran vatandaşların, siyasi karar alma sürecine katkıları toplumsal tepkiler ve eğilimler ile başka bir alanda, anında ve doğrudan ifade edilme imkânı bulmaktadır. Ancak çoğu zaman daha fazla demokrasi talebiyle oluşan toplumsal hareketler, demokrasiye katkı sağlamamıştır. Türkiye’de de toplumsal hareketler demokrasiye katkı sağlamadığı gibi demokrasiyi kesintiye uğratacak askeri müdahalelerin nedeni ya da sonucu olarak ifade edilmiştir. Bu nedenle toplumsal hareketeler, iktidarı anti-demokratik yöntemler ile kaybedeceği endişesi taşıyan merkez sağ parti iktidarları tarafından sisteme karşı bir başkaldırı olarak değerlendirilmiştir. Bu siyasi gelenek nedeniyle, toplumsal hareketler Türkiye’de demokrasiyi besleyen bir unsur olarak varlığını gösterememiştir.

Bir siyasi katılım aracı olan toplumsal hareketler siyasi alana katkı sağlayarak demokrasinin işlerliğini arttırmaktadır. Sadece seçim yoluyla istek ve taleplerini belirli bir döneme sığdıran vatandaşların, siyasi karar alma sürecine katkıları toplumsal tepkiler ve eğilimler ile başka bir alanda, anında ve doğrudan ifade edilme imkânı bulmaktadır. Ancak çoğu zaman daha fazla demokrasi talebiyle oluşan toplumsal hareketler, demokrasiye katkı sağlamamıştır. Türkiye’de de toplumsal hareketler demokrasiye katkı sağlamadığı gibi demokrasiyi kesintiye uğratacak askeri müdahalelerin nedeni ya da sonucu olarak ifade edilmiştir. Bu nedenle toplumsal hareketeler, iktidarı anti-demokratik yöntemler ile kaybedeceği endişesi taşıyan merkez sağ parti iktidarları tarafından sisteme karşı bir başkaldırı olarak değerlendirilmiştir. Bu siyasi gelenek nedeniyle, toplumsal hareketler Türkiye’de demokrasiyi besleyen bir unsur olarak varlığını gösterememiştir.