Öksüz Turgut Romanını Yeniden Yazmak: Değişen Müslümanlık, Türklük ve Hristiyanlık Algısı Üzerine Bir Mukayese
Rewriting Öksüz Turgut Novel: A Comparison on the Changing Perception of Islam, Turkishness and Christianity
Yazar: Yavuz, Eren
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 31, 2024
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Filibeli Ahmed Hilmi,yeniden yazma,Müslümanlık,Türklük,Hristiyanlık ; Filibeli Ahmed Hilmi,re-writing,Muslimness,Turkishness,Christianity,Öksüz Turgut novel

Bu çalışmada Filibeli Ahmed Hilmi’nin Yıldırım Bayezid dönemini ve Niğbolu Savaşı’nı konu edinen, onun Müslümanlık ve Türklüğe dair düşüncelerini de içeren Öksüz Turgut adlı romanının farklı iki baskısı karşılaştırılmıştır. Yapılan bu mukayesede Müslümanlık, Türklük ve Hristiyan/Rum kavramlarının eserin yeniden yazımında hangi değişikliklere uğradığı gösterilmeye çalışılmıştır. Bu şekilde bir mesele olarak Öksüz Turgut romanı örneğinden yola çıkılarak, yirminci yüzyılda kaleme alınmış edebî bir eserin aynı yüzyıl içerisinde tekrar yayımlanması süreci ve bu süreçte ortaya çıkan sorunlar ele alınmıştır. Çalışma, özelde edebiyat tarihinin bir parçası olarak Öksüz Turgut’un matbuat dünyasındaki serencamını anlatması, genelde ise 1910’dan 1972’ye kadar geçen sürede Türkiye’de Müslümanlık, Türklük ve Hristiyan/Rum kavramlarına yaklaşımın nasıl ve hangi açılardan değiştiğini göstermektedir. İncelemede Lefevere’nin yeniden yazma kavramı esas alınarak nitel araştırma yöntemlerinden döküman analizi kullanılmıştır. “Öksüz Turgut Romanını Yeniden Yazmak: Değişen Müslümanlık, Türklük ve Hristiyanlık Algısı Üzerine Bir Mukayese” gösteriyor ki iki nüsha arasında “değiştirme (bozma), “çıkarma” ve “ekleme” mahiyetinde çok sayıda farklılık mevcuttur. Bu farklılıklar “yeniden yazma” eyleminin doğasında bulunan ideolojik tadilat yapma isteğinin Türk edebiyatı bakış açısından belirgin birer örneğidir.

This study compares two different editions of Filibeli Ahmed Hilmi's novel Öksüz Turgut, which is about the period of Yıldırım Bayezid and the Battle of Niğbolu and also includes his thoughts on Islam and Turkishness. In this comparison, it has been tried to show the changes in the concepts of Islam, Turkishness and Christian/Greek in the re-writing of the work. In this way, as an issue, based on the example of Öksüz Turgut novel, the process of re-publishing a literary work written in the twentieth century in the same century and the problems that arise in this process are discussed. This study, in particular, tells the story of Öksüz Turgut's journey in the press world as a part of literary history, and in general, it shows how and in what ways the approach to the concepts of Muslimness, Turkishness and Christian/Greek in Turkey changed between 1910 and 1972. In this examination, document analysis, one of the qualitative research methods, was used based on Lefevere's concept of rewriting. "Re-writing the Öksüz Turgut Novel: A Comparison on the Changing Perception of Islam, Turkishness and Christianity" shows that there are many differences between the two copies in the form of "alterations", "subtractions" and "additions". From the perspective of Turkish literature, these differences are clear examples of the desire to make ideological modifications inherent in the act of "re-writing".