Erken Cumhuriyet Döneminde kurucu bir güç olarak halkçılık
Populism as a constitutive force in the Early Republican Period
Yazar: Kandeğer, Barış
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 71, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Cumhuriyet,Halkçılık ideolojisi,İdeolojik araçlar,Modern ulus devlet,Yurttaşlık ; Republic,Populism ideology,Ideological tools,Modern nation state,Citizenship

Üzerinde tartışılan, anlamı ve içeriği koşullara göre biçimlenen bir düşünce olarak halkçılık, Erken Cumhuriyet Dönemi’nin ilgisi ve beklentisi yüksek bir özellik gösterir. Özellikle Cumhuriyetin kurucu kadro ve aydınları için halkçılık ideolojisi, Cumhuriyetin “tahayyül” ettiklerini gerçekleştirmek amacı ile işlevsel hale getirilir ve halkın seferber edilmesine yönelik politik ve ideolojik araçları üretir. Bu makale, Erken Cumhuriyet Dönemi’nde halkçılık düşüncesinin ve ürettiği politik/ideolojik araçların işlevlerini görünür kılmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışma, halkçılığın Cumhuriyet’i inşa edici düşüncelerinden biri olarak, Cumhuriyet’in ideallerini, amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek adına uygulanmak istenen politikalar için bir meşruiyet zemini inşa ettiğini iddia etmektedir. Bu çerçevede çalışmada, halkçılığın bir söylem olmasının ötesinde, Cumhuriyet’in tahayyül ettiği “modern ulus devlet ve toplumu” inşa eden bir repertuara sahip olduğuna odaklanılacak, inşayı sağlayan politik ve ideolojik araçlara temas edilecektir. Bu bağlamda halkçılık düşüncesinin tarihsel arka planı ve Erken Cumhuriyet Dönemine olan yansımaları incelenerek halkçılığın Cumhuriyet’i kurucu işlevi analiz edilmeye çalışılacaktır. Çalışmada betimleyici bir yaklaşım ile halkçılık ideolojisine ve içeriğine ilişkin birincil ve ikincil kaynaklar seçilmiş ve analiz edilmiştir. Bu analizden hareketle halkçılık ideolojisi ve yaklaşımı, Cumhuriyet’in gereksinim duyduğu devlet, yurttaş ve toplumun inşa edilmesine, modernleşme ve kalkınma kaynaklarının, toplumsal seferberliğin ve siyasal meşruiyetin elde edilmesine yönelik bir işlevi içermektedir.

Populism as a thought whose meaning and content are shaped by circumstances and subject to debate, has the characteristics of an ideology with high interest and expectations in the Early Republican Period. The populism ideology for the founding cadres and intellectuals of the Republic, was operationalized to realize what the Republic “imagined” and produced political and ideological tools for the mobilization of the people. This article aims to make visible the functions of the ideology of populism and the political/ideological tools it produced in the Early Republican Period. In this respect, the study argues that the populism ideology, as one of the constructive ideologies of the Republic, constructed a ground of legitimacy for the policies that were intended to be implemented to realize the ideals, goals, and objectives of the Republic. The study will focus on the fact that populism, beyond being a discourse, has a repertoire that constructs the “modern nation-state and society” envisioned by the Republic and will touch upon the political and ideological tools that enable this construction. In the context, the constitutive function of populism in the early Republic will be analyzed. In this study, primary and secondary sources on the ideology and content of populism are selected and analyzed with a descriptive approach. Based on this analysis, the ideology and approach of populism includes a function aimed at constructing the state, citizens and society required by the Republic, obtaining the resources for modernisation and development, social mobilisation and political legitimacy.