Rüstem Paşa’nın Londra Elçiliği (1885-1895)
Rustem Pasha’s Embassy in London (1885-1895)
Yazar: Akpınar, Mahmut
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 36 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Levanten,Osmanlıcılık,Diplomasi,Londra Elçiliği,sadakat ; Levantine,Ottomanism,Diplomacy,Embassy of London,Loyalty

XIX. yüzyılda Osmanlıcılık siyaseti bürokrasi içinde uygulanmaya çalışılırken, öncelikli olarak gayrimüslim tebaadan bilgi ve becerisinin yanında, kendisine itimat edilenlere görev verildi. Bir Levanten olan Rüstem Paşa da onlardan biriydi. Devlet desteği ile yurtdışında iyi bir eğitim alan Rüstem Bey 1830’lu yılların ortalarında Osmanlı bürokrasisine dahil oldu. Uzun bir süre çeşitli bürokratların yanında ve devlet dairelerinde tercümanlık yaptı ve tercüme işleriyle uğraştı. 1853 Kırım Savaşı ile hariciyede başlayan değişime bağlı olarak diplomasi ağı genişlerken Rüstem Bey Piyemonte Krallığına maslahatgüzar tayin edildi. On yıldan fazla kaldığı İtalya’da en son Floransa’da ortaelçi unvanıyla görev yaptı. Ardından 1870’te Rüstem Bey, Petersburg’a ilk Osmanlı büyükelçisi olarak tayin edildi. 1873’te Rüstem Bey’e Lübnan Mutasarrıflığı ile özel sayılabilecek bir bürokratik görev verilmiş oldu. Mutasarrıfla gelen paşalık rütbesi, onun artık deneyimli bir devlet adamı olduğunun deliliydi. On yıllık idari görevin ardından Rüstem Paşa, 1885’te diplomasinin ana merkezlerinden biri olan Londra’ya yaklaşık otuz dört yıldır görev yapan Kostaki Musurus Paşa’nın halefi olarak gitti. İlerlemiş yaşına rağmen yaklaşık on yıl büyükelçi unvanıyla Londra’da görev yaptı. Rüstem Paşa, bu görevi esnasında Ermeni, Doğu Rumeli, Girit, Mısır, Kıbrıs, Fav Boğazı ve Batum Limanı meselelerin çözümüne yoğun mesai harcadı. II. Abdülhamid dönemindeki diplomasi ağının istikrarlı ve güçlü parçalarından biri oldu. Onu, kimileri Hıristiyan kimliği dolayısıyla bir yabancı gibi görmeye göstermeye çalışsa da Rüstem Paşa görevi başında bir Osmanlı olarak yaşama veda etti.

In the 19th century, as a part of the Ottomanism politics, non-Muslim individuals, who were trusted in addition to their knowledge and skills, were assigned duties. Rustem Pasha, who was a Levantine, was one of them. Rustem Bey, who received a good education abroad with the support of the state, joined the Ottoman bureaucracy in the mid-1830s. For a long time, he worked as a translator for various bureaucrats and government offices. As the diplomatic network expanded due to the change that started in the foreign affairs with the Crimean War in 1853, Rustem Bey was appointed as a charge d'affaires in the Kingdom of Piedmont. In Italy, where he stayed for more than ten years, he last served as a Minister Plenipotentiary in Florence. Then, in 1870, Rustem Bey was appointed as the first Ottoman ambassador to Petersburg. In 1873, Rustem Bey was assigned a special bureaucratic task as the Lebanese Lieutenant Governor. The title of pasha, which was given to him after he had served as the Lieutenant Governor, was evidence that he became an experienced statesman. After ten years of administrative duty, Rustem Pasha went to London, one of the main centers of diplomacy, in 1885 as the successor of Kostaki Musurus Pasha, who had served for nearly thirty-four years. Despite his advanced age, he served in London for nearly ten years as an ambassador. During his duty, Rustem Pasha spent a lot of time solving the problems of Armenians, Eastern Rumelia, Crete, Egypt, Cyprus, the Fav Strait and Batumi Port. He became one of the stable and powerful parts of the diplomacy network during the Abdul Hamid II period. Although some tried to portray him as a foreigner due to his Christian identity, Rustem Pasha died as an Ottoman in his office.