Koyunlarda Premiks Kaynaklı Bakır Zehirlenmesinin  Klinik, Patolojik ve Toksikolojik İncelenmesi
Clinical, Pathological, and Toxicological Investigation of Premix-Induced Copper Poisoning in Sheep
Yazar: Tuzcu, Mehmet; Özdemir, Özgür; Çelik, Zeynep; Ulusoy, Yavuz; Salik, Rabia; Kılınç, Bahadır; Öner, Muhammed; Dağar, Osman; Akçakavak, Gökhan; Pekkaya, Selçuk; Tarakci, Adem
Dergi: Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, Vol. 33 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Veterinary Surgery ; Veteriner Cerrahi ; Copper,toxication,sheep,histopathology ; Bakır,toksikasyon,koyun,histopatoloji

Bakır zehirlenmesi, bakırın vücuda alınımı ve atılımı arasındaki dengesizlikten kaynaklanan patolojik bir durumdur. Akut zehirlenme genellikle antihelmintik ilaçlar, mineral karışımları veya aşırı miktarda çözünür bakır tuzlarının uygulanmasından sonra görülür. Sunulan bu çalışmanın materyalini 900 toklu oluşturmaktadır. Hasta hayvanlarda abdominal sancı, ishal, hemoglobinüri, ikterus ve ölüm bulunmaktaydı. Yapılan nekropsiler sonucu deri altı yağ dokusu, serozalar ve organların etrafındaki yağ dokuda şiddetli sarılık belirlendi. Karaciğerin koyu kahve ya da sarımtırak renkte ve kolay parçalandığı görüldü. Safra keseleri dolgun, safra koyu renkte ve granüler yapıdaydı. Böbreklerin oldukça şişkin ve koyu siyah renkte olduğu görüldü. İdrar keseleri hemoglobinüriye bağlı olarak koyu kırmızı renkte idrar içermekteydi. Histopatolojik muayenede hepatositlerde hidropik dejenerasyon, vakuoler dejenerasyon, yağlanma, multifokal nekrozlar ve dissosiasyon, hepatositlerin sitoplazmasında sarı kahve renkte granüllerin yanı sıra hepatosit sitoplazmaları ve safra kanalcıklarında sarımsı-yeşil renkte safra pigmentlerine rastlandı. Portal alanlarda mononükleer hücre infiltrasyonları ile safra kanalı artışı belirlendi. Karaciğer kesitlerine Rodaninle yapılan boyamalarda hepatositlerin sitoplazmalarında kırmızımsı renkte pozitif boyanmalar tespit edildi, Böbreklerde tubul epitellerinde şişkinlik ve vakuoler dejenerasyon, bilurubin pigmenti dikkati çekti. Sunulan bu çalışmada koyunlarda görülen ve yem katkısından kaynaklandığı belirlenen akut bakır zehirlenmesinin klinik, toksikolojik ve patolojik bulgularının ortaya konulması ve son yıllarda oldukça sık karşılaşılan yem katkısı kaynaklı zehirlenme olaylarına dikkat çekilmesi amaçlanmıştır.

Copper poisoning is a pathological condition resulting from an imbalance between the uptake and excretion of copper. Acute poisoning is usually observed after administering anthelmintic drugs, mineral mixtures, or excessively soluble copper salts. The material of the present study consists of 900 yearling sheep. Sick animals had abdominal pain, diarrhea, hemoglobinuria, icterus, and death. As a result of the necropsies, severe icterus was determined in the subcutaneous adipose tissue, serosas, and adipose tissue around the organs. It was observed that the liver was dark brown or yellowish and easily disintegrated. The gallbladders were full, the bile was dark in color and granular. It was observed that the kidneys were quite swollen and dark black. The urinary bladders contained dark red urine due to hemoglobinuria. Histopathological examination revealed hydropic degeneration, vacuolar degeneration, steatosis, multifocal necrosis, and dissociation in hepatocytes, yellowish-brown granules in the cytoplasm of hepatocytes, as well as yellowish-green bile pigments in the hepatocyte cytoplasm and bile ducts. Mononuclear cell infiltration and bile duct increase were determined in portal areas. In the staining of liver sections with Rodanin, positive staining in reddish color was detected in the cytoplasm of hepatocytes. Swelling and vacuolar degeneration in the tubular epithelium in the kidneys and bilirubin pigment were noted. This study it is aimed to reveal the clinical, toxicological, and pathological findings of acute copper poisoning in sheep, which is determined to be caused by feed additives and to draw attention to feed additive poisoning events that have been encountered quite frequently in recent years.