hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
BANDIRMALI ŞEYH YÛSUF NİZÂMEDDİN EFENDİ (ö. 1165/1752) ve MERSİYYE-İ ŞÂH-I ŞEHÎD-İ KERBELÂ’SI
BANDIRMALI ŞEYH YÛSUF NİZÂMEDDİN EFENDİ (ö. 1165/1752) ve MERSİYYE-İ ŞÂH-I ŞEHÎD-İ KERBELÂ’SI
Yazar: Şimşek, Selami
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010
Anahtar kelimeler: Celvetîlik, Yusuf Nizâmeddin Efendi, Mersiyye-i Şâh-ı Şehîd-i Kerbelâ.

Bu makalemizde Bandırmalı Yûsuf Nizâmeddin Efendi’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, tek eseri Mersiyye-i Şâh-ı Şehîd-i Kerbelâ yeni harflere bazı açıklamalarla aktarılmıştır. Şeyh Yûsuf Nizâmeddin Efendi, XVIII. asır sûfî şâirlerindendir. 1081/1671’de Bandırma’da doğmuştur. Babası, Celvetî şeyhlerinden Bandırma’lı Hâmid Efendi (ö. 1138/1726)’dir. Nizâmeddin Efendi, sülûkunu babasından ve Hüdâyî Âsitânesi Şeyhi Erzincanlı Mustafa Efendi’den (ö. 1122/1711) Celvetî usûlü üzere tamamlamıştır. Babasının ölümünden sonra irşad görevini üstlenen ve Üsküdar’ın sevilen, sayılan bir şeyhi olan Nizâmeddin Efendi’nin, bilinen tek eseri Mersiyye-i Şâh-ı Şehîd-i Kerbelâ’dır.

Bu makalemizde Bandırmalı Yûsuf Nizâmeddin Efendi’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, tek eseri Mersiyye-i Şâh-ı Şehîd-i Kerbelâ yeni harflere bazı açıklamalarla aktarılmıştır. Şeyh Yûsuf Nizâmeddin Efendi, XVIII. asır sûfî şâirlerindendir. 1081/1671’de Bandırma’da doğmuştur. Babası, Celvetî şeyhlerinden Bandırma’lı Hâmid Efendi (ö. 1138/1726)’dir. Nizâmeddin Efendi, sülûkunu babasından ve Hüdâyî Âsitânesi Şeyhi Erzincanlı Mustafa Efendi’den (ö. 1122/1711) Celvetî usûlü üzere tamamlamıştır. Babasının ölümünden sonra irşad görevini üstlenen ve Üsküdar’ın sevilen, sayılan bir şeyhi olan Nizâmeddin Efendi’nin, bilinen tek eseri Mersiyye-i Şâh-ı Şehîd-i Kerbelâ’dır.
TÜRK RAMAZAN KÜLTÜRÜ
TÜRK RAMAZAN KÜLTÜRÜ
Yazar: Özden, H. Ömer
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010

Din, toplum hayatında önemli bir yere sahiptir. Ancak her toplum, dini inancına kendi kültürel değerlerini de katarak uygular. Türk toplumu da dinini, Türk kültürüne ait değerlerle anlayarak yaşamaktadır. Türk kültürel değerlerinin İslam dininde en fazla görüldüğü ibadet, oruç ve onun yaşandığı ay olan ramazandır. Türk milleti ramazana ayrı bir önem vermiş ve onu en güzel şekilde yaşamış ve ramazana özgü bir kültür oluşturmuştur.

Din, toplum hayatında önemli bir yere sahiptir. Ancak her toplum, dini inancına kendi kültürel değerlerini de katarak uygular. Türk toplumu da dinini, Türk kültürüne ait değerlerle anlayarak yaşamaktadır. Türk kültürel değerlerinin İslam dininde en fazla görüldüğü ibadet, oruç ve onun yaşandığı ay olan ramazandır. Türk milleti ramazana ayrı bir önem vermiş ve onu en güzel şekilde yaşamış ve ramazana özgü bir kültür oluşturmuştur.
BAHTİYAR VAHAPZADE’NİN ŞİİRLERİNDE İNSAN
BAHTİYAR VAHAPZADE’NİN ŞİİRLERİNDE İNSAN
Yazar: Feyzioğlu, Nesrin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010
Anahtar kelimeler: 20. Yüzyıl Azerbaycan Türk Edebiyatı, Bahtiyar Vahapzâde, insan

20. yüzyıl Azerbaycan Türk Edebiyatı’nın yaşayan en önemli temsilcilerinden biri olan Bahtiyar Vahapzâde’nin şiirlerinin önemli bir kısmının konusunu insan teşkil eder. Bu insan, öncelikle şairin yaşadığı dönemin sosyal ve siyasal şartlarının biçimlendirdiği insandır. Vahapzade, şiirlerinde hem bu insanı hicveder hem de bu insan tipinin yerine şiirleri aracılığı ile tadil ettiği insanı yerleştirir. O’nun şiirlerinde bu iki insan bir aradadır.

20. yüzyıl Azerbaycan Türk Edebiyatı’nın yaşayan en önemli temsilcilerinden biri olan Bahtiyar Vahapzâde’nin şiirlerinin önemli bir kısmının konusunu insan teşkil eder. Bu insan, öncelikle şairin yaşadığı dönemin sosyal ve siyasal şartlarının biçimlendirdiği insandır. Vahapzade, şiirlerinde hem bu insanı hicveder hem de bu insan tipinin yerine şiirleri aracılığı ile tadil ettiği insanı yerleştirir. O’nun şiirlerinde bu iki insan bir aradadır.
IX-XVI. ASIRLARDA YENİSEY-İRTİŞ BÖLGESİNDE KIRGIZ-KIPÇAK İLİŞKİLERİ
IX-XVI. ASIRLARDA YENİSEY-İRTİŞ BÖLGESİNDE KIRGIZ-KIPÇAK İLİŞKİLERİ
Yazar: Kıldıroğlu, Mehmet; Kıldıroğlu, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010
Anahtar kelimeler: Yenisey, İrtiş, Kırgız, Kıpçak, KemKemciut, Altın Ordu, Ak Orda, Moğolistan, Kubilay, Haydu

Kırgız-Kıpçak ilişkilerinin çok eski zamanlara dayandığı tahmin edilmektedir. Ancak IX. asırdan önce bu ilişkiyi gösteren herhangi bir tarihi kaynak mevcut değildir. Kırgızlarla ilgili ilk kayıtların M.Ö. 201 yılına ait olmasına rağmen Kıpçaklarla ilgili VIII. Asrın ikinci yarısından evvel kaynaklarda herhangi bir bilgi yoktur. Bu ilişkilerin başlangıcının Göktürk döneminde başladığı bugünkü Kırgızların etnik oluşumunda yer alan Altay kökenli eski uruğlardan (Döölös, Kuşçu, Bugu vb.) anlaşılmaktadır. Kırgızlarla Kıpçaklar tarihi kayıtlara göre ilk defa Altay bölgesinde ilişki kurmuştur. Bu ilişki ileriki dönemlerde onların hem etnik hem de dil bakımından birbiri ile sıkı bir şekilde kaynaşmalarına sebep olmuştur. Bu kaynaşma bugünkü Kırgızların etnik oluşumunda da açıkça görülmektedir. Kırgız etnik oluşumunda çok sayıda Kıpçak uruğu da yer almıştır. Kırgızlarla birlikte yaşayan Kıpçaklar zamanla Kırgız adını benimsemiş, Kırgızlar ise Kıpçak dilinin etkisinde kalmıştır. Bu makalede Yenisey İrtiş bölgesindeki Kırgız-Kıpçak ilişkileri Tarihî, etnik ve siyasî bakımdan ele alınmıştır.

Kırgız-Kıpçak ilişkilerinin çok eski zamanlara dayandığı tahmin edilmektedir. Ancak IX. asırdan önce bu ilişkiyi gösteren herhangi bir tarihi kaynak mevcut değildir. Kırgızlarla ilgili ilk kayıtların M.Ö. 201 yılına ait olmasına rağmen Kıpçaklarla ilgili VIII. Asrın ikinci yarısından evvel kaynaklarda herhangi bir bilgi yoktur. Bu ilişkilerin başlangıcının Göktürk döneminde başladığı bugünkü Kırgızların etnik oluşumunda yer alan Altay kökenli eski uruğlardan (Döölös, Kuşçu, Bugu vb.) anlaşılmaktadır. Kırgızlarla Kıpçaklar tarihi kayıtlara göre ilk defa Altay bölgesinde ilişki kurmuştur. Bu ilişki ileriki dönemlerde onların hem etnik hem de dil bakımından birbiri ile sıkı bir şekilde kaynaşmalarına sebep olmuştur. Bu kaynaşma bugünkü Kırgızların etnik oluşumunda da açıkça görülmektedir. Kırgız etnik oluşumunda çok sayıda Kıpçak uruğu da yer almıştır. Kırgızlarla birlikte yaşayan Kıpçaklar zamanla Kırgız adını benimsemiş, Kırgızlar ise Kıpçak dilinin etkisinde kalmıştır. Bu makalede Yenisey İrtiş bölgesindeki Kırgız-Kıpçak ilişkileri Tarihî, etnik ve siyasî bakımdan ele alınmıştır.
XVII. ASIRDA GÜMÜŞHANE (CANCA) MADEN MUKATAASINA DAİR BAZI BİLGİLER
XVII. ASIRDA GÜMÜŞHANE (CANCA) MADEN MUKATAASINA DAİR BAZI BİLGİLER
Yazar: Pamuk, Bilgehan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010
Anahtar kelimeler: Canca, Gümüşhane, Maden, Mukataa, İltizam, Emanet, Darphâne, Madenci

Stratejik merkez olmasının yanı sıra iktisadî açıdan büyük önem taşımasından dolayı tarihi süreç içerisinde pek çok devletin mücadelesine sahne olan Gümüşhane, XV. yüzyılda Osmanlı idaresi altına girmişti. Osmanlı idaresi Gümüşhane üzerinde titizlikle durmuş ve Kanuni Sultan Süleyman zamanında yeniden yapılandırılmıştı. Nitekim bu oluşum içerisinde hem bölgenin hem de ülkenin ekonomisine ciddi katkısı olan Gümüşhane, XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin “en mücessem ve muazzam mukata‘alarından” birisi olarak tanımlanmıştı. Yetmiş kadar maden ocağının bulunduğu Gümüşhane, Anadolu’daki tek gümüş madeni konumuna sahipti. Ayrıca ihtiyaç duyulan bakır sikkelerin karşılandığı merkezlerdendi. İktisadi ehemmiyeti yanında özellikle seferler sırasında mevcut ihtiyaçların karşılanması için seferber edilen Gümüşhane mukataasının XVII. yüzyılda madenlerinin nitelikleri, madencilerin statüleri, mukataanın işletilmesi ve devletin sosyal ekonomik politikası, arşiv kayıtları esas alınarak ortaya konulmuştur.

Stratejik merkez olmasının yanı sıra iktisadî açıdan büyük önem taşımasından dolayı tarihi süreç içerisinde pek çok devletin mücadelesine sahne olan Gümüşhane, XV. yüzyılda Osmanlı idaresi altına girmişti. Osmanlı idaresi Gümüşhane üzerinde titizlikle durmuş ve Kanuni Sultan Süleyman zamanında yeniden yapılandırılmıştı. Nitekim bu oluşum içerisinde hem bölgenin hem de ülkenin ekonomisine ciddi katkısı olan Gümüşhane, XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin “en mücessem ve muazzam mukata‘alarından” birisi olarak tanımlanmıştı. Yetmiş kadar maden ocağının bulunduğu Gümüşhane, Anadolu’daki tek gümüş madeni konumuna sahipti. Ayrıca ihtiyaç duyulan bakır sikkelerin karşılandığı merkezlerdendi. İktisadi ehemmiyeti yanında özellikle seferler sırasında mevcut ihtiyaçların karşılanması için seferber edilen Gümüşhane mukataasının XVII. yüzyılda madenlerinin nitelikleri, madencilerin statüleri, mukataanın işletilmesi ve devletin sosyal ekonomik politikası, arşiv kayıtları esas alınarak ortaya konulmuştur.
KURTULUŞ SAVAŞI YILLARINDA, KENDİ İMZASINI TAŞIYAN BELGELER IŞIĞINDA, MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN ERMENİ SORUNUNA BAKIŞI
KURTULUŞ SAVAŞI YILLARINDA, KENDİ İMZASINI TAŞIYAN BELGELER IŞIĞINDA, MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN ERMENİ SORUNUNA BAKIŞI
Yazar: Uca, Alaattin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010
Anahtar kelimeler: KURTULUŞ SAVAŞI,YILLARINDA,KENDİ İMZASINI

Millî Mücadelede, Ermeni meselesi önemli bir problemdi. Atatürk bu problemle 1919 yılında ilgilenmeye başladı. O bu konuda Adana, Samsun, Havza, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara’da pek çok belgeye imza attı. Bu belgeler telgraflar, mektuplar, raporlar, bildiriler ve nutuklardır. O bu belgeleri bizzat kendisi imzaladı ve bu problemi çözdü.  Bu makalede, Atatürk’ün kendi imzasını taşıyan belgeler ışığında bu problemi nasıl çözdüğü ele alınacaktır.

The Armanian affairs were very important problem in Turkish war of independence. Atatürk becam to deal with this problem in 1919. He signed a lot of documents this subject in Adana, Samsun, Havza, Amasya, Erzurum, Sivas and Ankara. These documents were telegraphs, letters, reports, announcements and speechs. He signed these documents himself and solved this problem. In this article, it will be investigated that Atatürk and his documents and how he solved this problem.
ISPARTA’DA SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA ÇALIŞMALARI
ISPARTA’DA SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA ÇALIŞMALARI
Yazar: Balkaya, İhsan Sabri
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010
Anahtar kelimeler: Serbest Cumhuriyet Fırka, Isparta İl Teşkilâtı, İzzet Bey, Esnaf, Memur, Asker

12 Ağustos 1930’da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırka, tüm ülke genelinde örgütlenmiştir. Bu örgütlenme içerisinde yer alan önemli bir il de Isparta’dır.Isparta halkının ileri gelenleri başta olmak üzere, gelen yoğun istek üzerine SCF burada da il teşkilâtı kurma çalışmalarını başlatmıştır. Isparta’da kuruluş çalışmaları için, Ankaralı İzzet Bey görevlendirilmiştir.Bir haftalık bir çalışma sonunda sevilen ve tanınmış esnaf, emekli asker ve memurlardan bir yönetim oluşturulmuştur.

12 Ağustos 1930’da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırka, tüm ülke genelinde örgütlenmiştir. Bu örgütlenme içerisinde yer alan önemli bir il de Isparta’dır.Isparta halkının ileri gelenleri başta olmak üzere, gelen yoğun istek üzerine SCF burada da il teşkilâtı kurma çalışmalarını başlatmıştır. Isparta’da kuruluş çalışmaları için, Ankaralı İzzet Bey görevlendirilmiştir.Bir haftalık bir çalışma sonunda sevilen ve tanınmış esnaf, emekli asker ve memurlardan bir yönetim oluşturulmuştur.
19. YÜZYIL TÜRK VE ALMAN TOPLUMLARINDA SOSYAL BELİRLEMECİLİĞE KISA BİR BAKIŞ
19. YÜZYIL TÜRK VE ALMAN TOPLUMLARINDA SOSYAL BELİRLEMECİLİĞE KISA BİR BAKIŞ
Yazar: Küçükbatır, Tuncer; Küçükbatır, Tuncer
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 30, 2010

19. yüzyılda Avrupa toplumlarında sanayi alanında görülen yenileşme hareketleri, çağın düşünce alanında kaydettiği yeni oluşumlarla orantılı olarak tüm dünyayı ve toplumları etkilemiştir. Bu etkileşim toplumsal yapıya bağlı olarak gelişiminde ve yayılmasında birtakım sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu ortak etkileşim süreci toplumları, dış dünyayla bir polemiğe ve bir çatışmaya sürüklemiştir. Bu sorunsal sürtüşmeden ise sosyal yanı ağır basan bir Belirlemecilik’ten söz etmek yerinde ve kaçınılmaz olacaktır. Çalışmamızda sosyolojik bir yaklaşımla çağın insan figürlerinin sosyal toplumda özgün istekleri, yani sosyal belirlemeleri incelenmiştir.

19. yüzyılda Avrupa toplumlarında sanayi alanında görülen yenileşme hareketleri, çağın düşünce alanında kaydettiği yeni oluşumlarla orantılı olarak tüm dünyayı ve toplumları etkilemiştir. Bu etkileşim toplumsal yapıya bağlı olarak gelişiminde ve yayılmasında birtakım sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu ortak etkileşim süreci toplumları, dış dünyayla bir polemiğe ve bir çatışmaya sürüklemiştir. Bu sorunsal sürtüşmeden ise sosyal yanı ağır basan bir Belirlemecilik’ten söz etmek yerinde ve kaçınılmaz olacaktır. Çalışmamızda sosyolojik bir yaklaşımla çağın insan figürlerinin sosyal toplumda özgün istekleri, yani sosyal belirlemeleri incelenmiştir.
ATATÜRK’ÜN DOĞUMU VE ÇOCUKLUK YILLARI (1881-1893)
ATATÜRK’ÜN DOĞUMU VE ÇOCUKLUK YILLARI (1881-1893)
Yazar: Uca, Alaattin
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 31, 2010
Anahtar kelimeler: Atatürk, Atatürk’ün doğumu, Atatürk’ün çocukluk yılları

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Atatürk, 1881 yılında Selanik’te Kasımiye mahallesi, Islahhane caddesinde şimdi müze olan evde doğdu. Babası Ali Rıza Efendi ve annesi Zübeyde Hanım’dır. Atatürk çok kısa bir süre mahalle mektebine devam ettikten sonra, modern usullere göre eğitim veren Şemsi Efendi Okulu’nda okudu. Babasının ölümünden sonra O, annesiyle birlikte dayısının çalıştığı çiftliğe gitti. Sonra Selanik’teki teyzesinin yanına döndü. Bir süre sivil ortaokula devam ettikten sonra, 1893’de askeri okula girdi. Bu çalışmada Atatürk’ün doğumu, çocukluk yılları ve askeri okula girişine kadarki dönem üzerinde durulmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Atatürk, 1881 yılında Selanik’te Kasımiye mahallesi, Islahhane caddesinde şimdi müze olan evde doğdu. Babası Ali Rıza Efendi ve annesi Zübeyde Hanım’dır. Atatürk çok kısa bir süre mahalle mektebine devam ettikten sonra, modern usullere göre eğitim veren Şemsi Efendi Okulu’nda okudu. Babasının ölümünden sonra O, annesiyle birlikte dayısının çalıştığı çiftliğe gitti. Sonra Selanik’teki teyzesinin yanına döndü. Bir süre sivil ortaokula devam ettikten sonra, 1893’de askeri okula girdi. Bu çalışmada Atatürk’ün doğumu, çocukluk yılları ve askeri okula girişine kadarki dönem üzerinde durulmaktadır.
ATATÜRK - DİL VE KÜLTÜR
ATATÜRK - DİL VE KÜLTÜR
Yazar: Börekçi, Muhsine
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 31, 2010
Anahtar kelimeler: Atatürk, dil, kültür, dil-kültür bağlantısı, dil ve kültür politikası

Atatürk, millî mücadeleyi Türk milletinin “bağımsızlık karakteri”ne güvenerek başlattığı gibi Türkiye Cumhuriyetini de Türk milletinin devlet kurma ve onu yaşatma kültürüne dayandırmış; “yüksek Türk kültürü”nü bunun için Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli olarak belirlemiştir. Dilin kültürle ilişkisini ve bağımsızlık kültürünün oluşturulmasındaki önemini kavrayan Atatürk, devletin dil ve kültür politikalarını da bu doğrultuda oluşturmuştur. Bu çalışmada Atatürk’ün dil ve kültür politikalarını yönlendiren düşünceler değerlendirilmiştir.

Atatürk, millî mücadeleyi Türk milletinin “bağımsızlık karakteri”ne güvenerek başlattığı gibi Türkiye Cumhuriyetini de Türk milletinin devlet kurma ve onu yaşatma kültürüne dayandırmış; “yüksek Türk kültürü”nü bunun için Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli olarak belirlemiştir. Dilin kültürle ilişkisini ve bağımsızlık kültürünün oluşturulmasındaki önemini kavrayan Atatürk, devletin dil ve kültür politikalarını da bu doğrultuda oluşturmuştur. Bu çalışmada Atatürk’ün dil ve kültür politikalarını yönlendiren düşünceler değerlendirilmiştir.
MİLLÎ BİR LİDER OLARAK MOTİVASYON DEHASI ATATÜRK
MİLLÎ BİR LİDER OLARAK MOTİVASYON DEHASI ATATÜRK
Yazar: Sönmez, Selami
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 31, 2010
Anahtar kelimeler: Milli, Lider, Motivasyon (Güdüleme), Deha (Dahilik)

Bu çalışma, Türk Milli Lideri olan Atatürk’ün emir ve tavsiyeleri üzerinde bir incelemedir. Bu emir ve önerileri; Türk Gençliğine, Türk Kadınına, Türk Köylüsüne, Türk Askerine, Türk Öğretmenine, Türk Aydınına, Türk Sanatçısına, Türk Sporcusuna yöneliktir. Bu emir ve tavsiyeler Türk İnsanını cesaretlendirmek ve motive etmek için bağımsızlık, ülke, devlet, çalışma, medeniyet, bilim ve teknoloji hakkındadır.

Bu çalışma, Türk Milli Lideri olan Atatürk’ün emir ve tavsiyeleri üzerinde bir incelemedir. Bu emir ve önerileri; Türk Gençliğine, Türk Kadınına, Türk Köylüsüne, Türk Askerine, Türk Öğretmenine, Türk Aydınına, Türk Sanatçısına, Türk Sporcusuna yöneliktir. Bu emir ve tavsiyeler Türk İnsanını cesaretlendirmek ve motive etmek için bağımsızlık, ülke, devlet, çalışma, medeniyet, bilim ve teknoloji hakkındadır.
DOGMATİK YUNAN PARANOYASI "Anadolu'da Rum Soykırımı"
DOGMATİK YUNAN PARANOYASI "Anadolu'da Rum Soykırımı"
Yazar: Gökçen, Salim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 31, 2010
Anahtar kelimeler: Yunanistan, Doğu Karadeniz, Rum Soykırımı, Küçük Asya, Anı Günü

Yunanistan, Türkiye'nin birlik ve beraberliğine yönelik saldırıları arasında, tarihsel paranoyasını oluşturan Büyük Hayalini süsleyen konulara önem vermektedir. Son dönemde Doğu Karadeniz Bölgesine yönelik iddialarını da sözde bir "soykırım" konusu olarak uluslararası kuruluşlar nezdinde gündeme getirmeye çalışmaktadır. Bu amaçla kongre, kitap, makale, bildiri vb. eylemlerle Türklerin, Doğu Karadeniz Bölgesindeki 350 bin Ortodoks'a soykırım uyguladığı iddialarını yoğun bir şekilde işlemektedir. Tarihsel ve bilimsel gerçeklere rağmen, Türkiye ile gerginlik ve sürtüşmeyi millî politikası hâline getiren Yunanistan, 19 Mayıs gününü sözde "Pontus Soykırımını Anma Günü" olarak kabul eden bir yasa çıkarmıştır. 23 Şubat 1994 tarihinde Yunan Parlâmentosu'nda oybirliği ile kabul edilen bu yasa, 7 Mart 1994 tarihinde Yunanistan Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Temsilciler Meclisi de aynı yönde bir karar almıştır. Ayrıca, Yunanistan Parlâmentosu, 28 Eylül 1998 tarihinde, "14 Eylül Gününü Sözde Küçük Asya (Anadolu) Elenlerinin Türk Devleti Tarafından Soykırıma Uğratılmalarının Yıldönümü " olarak anılmasını öngören bir yasa tasarısını da oybirliği ile kabul etmiştir.

Yunanistan, Türkiye'nin birlik ve beraberliğine yönelik saldırıları arasında, tarihsel paranoyasını oluşturan Büyük Hayalini süsleyen konulara önem vermektedir. Son dönemde Doğu Karadeniz Bölgesine yönelik iddialarını da sözde bir "soykırım" konusu olarak uluslararası kuruluşlar nezdinde gündeme getirmeye çalışmaktadır. Bu amaçla kongre, kitap, makale, bildiri vb. eylemlerle Türklerin, Doğu Karadeniz Bölgesindeki 350 bin Ortodoks'a soykırım uyguladığı iddialarını yoğun bir şekilde işlemektedir. Tarihsel ve bilimsel gerçeklere rağmen, Türkiye ile gerginlik ve sürtüşmeyi millî politikası hâline getiren Yunanistan, 19 Mayıs gününü sözde "Pontus Soykırımını Anma Günü" olarak kabul eden bir yasa çıkarmıştır. 23 Şubat 1994 tarihinde Yunan Parlâmentosu'nda oybirliği ile kabul edilen bu yasa, 7 Mart 1994 tarihinde Yunanistan Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Temsilciler Meclisi de aynı yönde bir karar almıştır. Ayrıca, Yunanistan Parlâmentosu, 28 Eylül 1998 tarihinde, "14 Eylül Gününü Sözde Küçük Asya (Anadolu) Elenlerinin Türk Devleti Tarafından Soykırıma Uğratılmalarının Yıldönümü " olarak anılmasını öngören bir yasa tasarısını da oybirliği ile kabul etmiştir.
91. YILINDA SARIKAMIŞ TAARRUZU
91. YILINDA SARIKAMIŞ TAARRUZU
Yazar: Eyyüpoğlu, İsmail
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 31, 2010
Anahtar kelimeler: Sarıkamış, Taarruz, Enver Paşa, Osmanlı Devleti, Rusya

29 Ekim 1914 tarihi Osmanlı Devleti’nin Rusya’nın Karadeniz’deki limanlarını bombalayarak fiilen I.Dünya Savaşı’na girdiği tarihtir. Çarlık Rusya’sı da Osmanlı’nın bu saldırısına Kafkaslarda cevap verdi. Ancak bu hiçte beklenildiği gibi güçlü bir karşılık olmadı. Çünkü Rus ordusu ağırlıklı olarak Avrupa cephesinde savaşmakta idi. Kafkaslardaki askeri gücü oldukça azdı. Örneğin sadece Sarıkamış’ta iki tabur askeri bulunmakta idi. Başkomutan Vekili Enver Paşa, yıldırım taarruzla bölgedeki zayıf Rus varlığını ortadan kaldırmak istedi. Taarruz planı zamana karşı hazırlanmıştı. Sarıkamış’ın stratejik önemi o kadar da fazla değildi. Burada önemli olan Kars ve onun ötesi idi. Asıl amaç ilk etapta Hazar Denizi’ne kadar olan bölgeyi, Türk ordularının hakimiyeti altına almaktı. Taarruz planının adı “Sarıkamış ihata taarruzu” idi. Osmanlı ordusunun lojistik desteği ve ekipmanı iyi durumda değildi. Mevsim kış idi ve oldukça ağır geçmekte idi. İşte bu noktada zamana karşı verilecek mücadelenin önemi artmakta idi. Sarıkamış alınırsa Osmanlı Ordusu bir nebze olsun dinlendirilebilecekti. Bu taarruzu Osmanlı Devleti başarı ile tamamlayamadı. Savaş esnasında ölen askerler kadar ağır kış şartları karşısında da bir çok kayıp verildi. Bu taarruz günümüzde de birçok yönüyle tartışılmaktadır.

29 Ekim 1914 tarihi Osmanlı Devleti’nin Rusya’nın Karadeniz’deki limanlarını bombalayarak fiilen I.Dünya Savaşı’na girdiği tarihtir. Çarlık Rusya’sı da Osmanlı’nın bu saldırısına Kafkaslarda cevap verdi. Ancak bu hiçte beklenildiği gibi güçlü bir karşılık olmadı. Çünkü Rus ordusu ağırlıklı olarak Avrupa cephesinde savaşmakta idi. Kafkaslardaki askeri gücü oldukça azdı. Örneğin sadece Sarıkamış’ta iki tabur askeri bulunmakta idi. Başkomutan Vekili Enver Paşa, yıldırım taarruzla bölgedeki zayıf Rus varlığını ortadan kaldırmak istedi. Taarruz planı zamana karşı hazırlanmıştı. Sarıkamış’ın stratejik önemi o kadar da fazla değildi. Burada önemli olan Kars ve onun ötesi idi. Asıl amaç ilk etapta Hazar Denizi’ne kadar olan bölgeyi, Türk ordularının hakimiyeti altına almaktı. Taarruz planının adı “Sarıkamış ihata taarruzu” idi. Osmanlı ordusunun lojistik desteği ve ekipmanı iyi durumda değildi. Mevsim kış idi ve oldukça ağır geçmekte idi. İşte bu noktada zamana karşı verilecek mücadelenin önemi artmakta idi. Sarıkamış alınırsa Osmanlı Ordusu bir nebze olsun dinlendirilebilecekti. Bu taarruzu Osmanlı Devleti başarı ile tamamlayamadı. Savaş esnasında ölen askerler kadar ağır kış şartları karşısında da bir çok kayıp verildi. Bu taarruz günümüzde de birçok yönüyle tartışılmaktadır.