Nev^î’nin Siyâsetnâme Türündeki Eseri: Fezâ’ilü’l-Vüzerâ ve Hasâ’ilü’l-Ümerâ
Nev^î’s the Type of Work in Book of Politics: Fezâ’ilü’l-Vüzerâ ve Hasâ’ilü’l-Ümerâ
Yazar: Koyuncu, Fatih
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 17, 0
Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı,Siyâsetnâme,Nev'î,Fezâ’ilü’lvüzerâ ve Hasâ’ilü’l-ümerâ ; Classical Turkish Literature,Nev'î,Fezâ’ilü’l-vüzerâ ve Hasâ’ilü’l-ümerâ

Toplumun ihtiyaçlarına göre eser kaleme alan yazarlar,  ideal bir devlet yönetimi ile ilgili konulara da  değinmişlerdir. Ahlâk kitapları arasında ayrı bir tür haline  gelen siyâsetnâmeler, iyi bir yöneticinin nasıl olması  gerektiğini anlatan metinlerdir. Bu eserler sultanlarla ilgili,  vezirlerle ilgili ve siyâset sanatı dışında birçok ahlâkî  konunun işlendiği siyâsetnâmeler olarak üç grupta  incelenmiştir. Devlet yönetmiyle alakalı olan bu bahisler  âyet, hadis ve dinî-ahlâkî ölçülere göre izah edilmiştir.  Klasik Türk edebiyatında siyâsetnâme türünde telif ve  tercüme birçok kitap yazılmıştır. Bu konuda eser kaleme  alanlardan birisi de 16. asrın önemli şairlerinden Nev^î’dir.  Yazar, Fezâ’ilü’l-vüzerâ ve Hasâ’ilü’l-ümerâ isimli eserini  1596 yılında kısa bir süre vezirlik yapan Cigalazâde Yusuf  Sinan Paşa adına yazmıştır. Müellif bu eserinde vezirlerin  sultanlar ve devlet işlerinin idaresi için gerekli olduğunu  ifade eder. Vezirsiz sultanın sadece Allah olduğunu belirten  Nev^î; metinde âyet, hadis, kıssa, Arapça, Farsça ve Türkçe  şiirlere yer vermiştir. Yazar, hacimli olmayan bu eserinde  nâsirliğini göstermiş, sanatlı bir dil kullanmıştır. Nev^î,  metinde “haslet, faide, havass” gibi ara başlıklar kullanmış  ve tarihte vezirliğiyle ün yapmış kişileri örnek göstererek  konuyu anlatmıştır. Bu yazıda, siyâsetnâmelerle ilgili genel  bilgilere yer verilmiş; Fezâ’ilü’l-vüzerâ ve Hasâ’ilü’l-ümerâ  şekil ve muhteva bakımından incelendikten sonra eserin  metni sunulmuştur.

The authors, written work according to the needs of  society, have mentioned related topics about the state  government. Book of politics which occurred as a separate  type in morality books are text explaining how it should be  a good manager. Book of politics were examined in three  groups as mentioned sultans, viziers, and many ethical  issues beyond politics. The bets relating to the state government  was explained according to verse of the Koran hadiths  and religious-moral dimensions. The type of work in book  of politics has been written original and translated many  books in classical Turkish literature. One of the principal  authors of the work in this field, 16th century^s most  important poets, is Nev^î. He was written the work named  Fezâ’ilü’l-vüzerâ ve Hasâ’ilü’l-ümerâ in the name of Cigalazade  Yusuf Sinan Paşa, vizier short time in 1596. The  author implies that the vizier is essential to work of administration  of state and the sultans. Nev^î is pointed out that  Allah, who without help anybody, is Sultan and included  verses, hadith, story, Arabic, Persian and Turkish poetries  in the text. The author shows that as a prose writer yourself  in the short work and used artful language. Nev^î used  titles like that “haslet, faide, havass” and explained the  issues given examples person, famous a vizier in history.  In this paper provided general information about book  of politics, after, the work Fezâ’ilü’l-vüzerâ ve Hasâ’ilü’lümerâ  is examined in terms of form and content, presented  the text of the work.