Hitit Aile Hukukunda Evlilik, Boşanma, Kölelerin Durumu ve Yasaklanan Eylemler
Marriage, Divorce, the Status of Slaves, and Prohibited Acts in Hittite Family Law
Yazar: Tuncer, Hasan
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Law ; Aile Hukuku ; Old Anatolian History ; Eski Anadolu Tarihi ; Hitit aile hukuku,evlilik,boşanma,kölelik,yasaklanan eylemler. ; Hittite family law,marriage,divorce,slavery,prohibited actions.

MÖ ikinci binyılın kadim imparatorluğu Hititler, yaşadıkları döneme damgasını vurmuştur. Anadolu tarihinin en önemli medeniyetlerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Çevresindeki birçok kültürü etkileyen ve onlardan etkilenen, böylelikle önemli bir kültür mirası bırakmış olan Hititler ile ilgili bilgilere çivi yazılı metinler aracılığıyla ulaşılmaktadır. Siyasi, ekonomik, sosyo-kültürel ve dini birçok farklı konunun zikredildiği Hitit metinlerinde bahsi geçen konulardan birisi de, aile hukukudur. Aile hukuku ile ilgili bilgilere genel olarak Hitit yasaları aracılığıyla ulaşılabilir. Hitit yasalarında, sırasıyla, söz, nişan, evlilik, boşanma gibi konulardan söz edilmekte ve yine aile hukukunu ilgilendiren, iç güveyisi hususu, kız kaçırma, evlatlık alma, miras gibi hususlarda da çeşitli bilgiler verilmektedir. Bunlara ek olarak, kimi belgelerde, kısmen de olsa, kölelerin Hitit aile hukukundaki durumundan söz edilmiştir. Ancak aile hukuku ile alakalı kölelerden söz eden belgeler, hür insanlarınkine nazaran çok daha azdır. Hitit kanunlarında aldatma, ensest ilişki gibi aile hukukuna ters düşen ve yasaklanan durumlardan da söz edilmiştir. Sonuç olarak; bu makalede, Hititlerde aile hukuku, bu hukuk ve kurallar çerçevesinde evlilik ve boşanma süreçleri, tüm bunlara ek olarak da kölelerin aile hukukundaki yeri ve yasaklı eylemler hakkında bilgiler verilecektir.

The Hittites, an ancient empire of the second millennium BCE, left a significant mark on their era and are considered one of the most important civilizations in Anatolian history. Influencing and being influenced by many surrounding cultures, they contributed substantially to the region’s cultural heritage. Much of what is known about the Hittites comes from cuneiform texts, which offer insights into various aspects of political, economic, socio-cultural, and religious life. One of the topics addressed in these texts is family law. Information regarding family law is primarily derived from the Hittite laws. These laws include provisions related to engagement, betrothal, marriage, and divorce. Additionally, they contain various regulations concerning matters also pertinent to family law, such as uxorilocal marriage (marriage into the wife's household), abduction of women, adoption, and inheritance. Moreover, certain documents, albeit to a limited extent, mention the legal status of slaves within the framework of Hittite family law. However, sources discussing the family law as it pertains to slaves are significantly fewer compared to those concerning free individuals. Hittite laws also mention situations that are contrary to family law and prohibited, such as adultery and incest. Consequently, this article will provide information on family law among the Hittites, the processes of marriage and divorce within the framework of this law and these rules, and, in addition to all this, the place of slaves in family law and prohibited actions.