3-6 Yaş Çocuklarda Sosyal Yetkinlik ve Akran Zorbalığının Öğretmenlerin Disiplin Stratejilerine Göre İncelenmesi
EXAMINATION OF SOCIAL COMPETENCE AND PEER BULLYING IN 3-6 YEARS OLD CHILDREN ACCORDING TO TEACHERS' DISCIPLINARY STRATEGIES
Yazar: Aktaş, Zeynep Büşra; Pekdoğan, Serpil
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 26 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Early Childhood Education ; Okul Öncesi Eğitim ; Social Competence,Peer Bullying,Undesirable Behaviours,Discipline Models ; Sosyal yetkinlik,Akran zorbalığı,İstemeyen davranışlar,Disiplin modelleri

Bu çalışmada okul öncesi eğitime devam eden çocukların sosyal yetkinlik ve akran zorbalığı düzeylerinin okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetiminde istenmeyen davranışlara karşı kullandığı stratejilere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel (ilişkisel) araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 3 ila 6 yaş aralığında bulanan devlete bağlı okul öncesi kurumlarında eğitim gören 529 okul öncesi dönem çocuğu ve bu kurumlarda çalışan 41 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği, Okul Öncesi Akran Zorbalığı Ölçeği Öğretmen Formu ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetiminde İstenmeyen Davranışlara Karşı Kullandığı Stratejileri Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında kız çocuklarının erkek çocuklarına göre daha yüksek düzeyde sosyal yetkinlik puanlarına sahip oldukları, okul öncesi öğretmenlerin çocuklarda gözlemlediği sözel zorbalık puanları ile okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden biri olan gerçeklik terapisi modeli arasında orta düzeyde negatif yönde ilişki, sözel zorbalık puanları ile sosyal yetkinlik alt boyutlarından kızgınlık-saldırganlık arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu, okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden gerçeklik terapisi modeli ile sosyal disiplin modeli arasında orta düzeyde negatif yönlü ilişki, okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden güvengen modeli ile öğretmen etkililiği ve kounin modeli arasında orta düzeyde pozitif ilişki, okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden öğretmen etkililiği modeli ile kounin modeli ve davranış değiştirme modeli arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu ortaya çıkmıştır.

In this study, it was aimed to examine the social competence and peer bullying levels of children attending preschool education according to the strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours in classroom management. In the study, correlational research model, one of the quantitative research methods, was used. The sample of the study consisted of 529 pre-school children between the ages of 3 and 6 who were studying in state-affiliated pre-school institutions and 41 teachers working in these institutions. Personal information form prepared by the researcher, Social Competence and Behaviour Assessment-30 Scale, Preschool Peer Bullying Scale Teacher Form and Scale for Determining the Strategies Used by Preschool Teachers Against Undesirable Behaviours in Classroom Management were used as data collection tools. When the results of the study are examined, it is seen that girls have higher social competence scores than boys, there is a moderate negative relationship between verbal bullying scores observed by preschool teachers and reality therapy model, which is one of the discipline strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours, and there is a moderate positive relationship between verbal bullying scores and anger-aggression, one of the sub-dimensions of social competence, There is a moderate negative relationship between reality therapy model and social discipline model among the disciplinary strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours, a moderate positive relationship between trusting model and teacher effectiveness and kounin model among the disciplinary strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours, and a moderate positive relationship between teacher effectiveness model and kounin model and behaviour modification model among the disciplinary strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours.