Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Bazı Nohut (Cicer Arietinum L.) Çeşitlerinin Verim Ve Verim Unsurlarının Belirlenmesi
Determination of Yield and Yield Components of Some Chickpea (Cicer arietinum L.) Varieties Growed in the Şanlıurfa Ecological Conditions
Yazar: Demirci, Ömer; Bildirici, Numan
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 20, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Chickpea,Variety,Yield,Yield components ; Nohut,Verim,Çeşit,Verim özellikleri

Bu araştırma Türkiye’de tescili yapılmış ondört nohut çeşidi (Azkan, Gökçe, İnci, Tavas, Arda, Aksu, Çağatay, Canıtez, Diyar-95, Işık- 05, Yaşa-05, Çakır, Akça ve Hisar) ile Şanlıurfa ekolojik şartlarında verim ve verim unsurlarını belirlemek amacıyla 2017 yılında yapıldı. Deneme, Tesadüf Blokları Deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütüldü. Çalışmada çeşitlerin çiçeklenme süresi, fizyolojik olum, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, dal sayısı, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, yüz tane ağırlığı ve tane verimi parametrelerine bakıldı. Araştırma bulgularına göre çeşitlerin çiçeklenme süresi 47.33-53.67 gün (Arda-Azkan), fizyolojik olum 72-79.33 gün (Akça-Azkan), bitki boyu 39.08-48.39 cm (Çağatay-Hisar), ilk bakla yüksekliği 28.82-38.87 cm (Çakır-Hisar), dal sayısı 2-3.3 adet/bitki (Tavas-Arda), bakla sayısı 6.93-13.03 adet/bitki (Aksu-Çakır), baklada tane sayısı 0.96-1.26 adet/bakla (Arda-Çağatay), yüz tane ağırlığı 39.82-29.52 g (Işık 05-Diyar 95), tane verimi 140.66-398.70 kg/da (Diyar 95-Akça), aralıklarında belirlendi. Araştırma sonunda elde edilen veriler göre tane verimi yönünden en yüksek değere sahip olan Akça ve Yaşa 05 çeşitleri bölge için kültürü yapılması tavsiye edilebilir. Ancak daha sağlıklı karar verebilmek için ekim zamanı, bitki sıklığı ve gübreleme dayalı ayrıntılı bilimsel çalışmalarla desteklenmelidir.

This research registration made in Turkey fourteen chickpea varieties (Azkar, Gökçe, İnci, Tavas, Arda, Aksu, Çağatay, Canıtez, Diyar-95, Işık-05, Yaşa-05, Çakır, Akça and Hisar) with a yield of Sanliurfa ecological conditions and it was done in 2017 to determine efficiency factors. The experiment was carried out in three replications according to the Randomized Blocks Trial pattern. In the study, flowering time, physiological maturity, plant height, first pod height, number of branches, number of pods per plant, number of seeds per pod, hundred-grain weight and grain yield parameters were investigated. According to the research findings, the flowering period of the varieties is 47.3-53.6 days (Arda-Azkan), physiological maturity 72-79.3 days (Akça-Azkan), plant height 39.-48.3 cm (Çağatay-Hisar), first pod height 28.8-38.8 cm (Çakır -Hisar), the number of branches 2-3.3 pieces/plant (Tavas-Arda), the number of pods 6.9-13 pieces / plant (Aksu-Çakır), the number of seeds per pod is 0.9-1.2 pieces/pod (Arda-Çağatay), hundred grain weight the grain yield of 39.8-29.5 g (Işık 05-Diyar 95) was determined in the range of 140.6-398.7 kg/da (Diyar 95-Akça).  According to the data obtained at the end of the research, it can be recommended to culture the Akça and Yaşa 05 varieties, which have the highest value in terms of grain yield, for the region. However, in order to make a healthier decision, it should be supported with detailed scientific studies based on planting time, plant density and fertilization.