Rehber Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin Bazı Demografik Değişkenlere ve Faktörlere Göre İncelenmesi
Examination of Occupational Burnout Levels of School Counsellors According to Some Demographic Variables and Factors
Yazar: Öztabak, Muhammet Ü.
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 12, 2018
Anahtar kelimeler: Tükenmişlik,mesleki tükenmişlik,rehber öğretmen,psikolojik danışman,öğretmen ; Burnout,occupational burnout,school counsellor,psychological counsellor,teacher

Tükenmişlik; bir enerji, idealizm, perspektif ve amaç kaybıdır ve sürekli stres, umutsuzlukve çaresizlik duygularına neden olan fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme durumudur.Tükenmişlik kavramı insanlara yüz yüze hizmet veren ve insan merkezli meslekdallarında daha fazla görülmektedir. Bu mesleklerden birisi de rehber öğretmenlik/psikolojikdanışmanlıktır. Rehber öğretmenler eğitim kurumlarında yöneticiler, öğretmenler,öğrenciler ve ailelerle en çok iletişim halinde olan bireylerdir. Yoğun insan ilişkileriiçinde olan rehber öğretmenlerin tükenmişlik yaşama ihtimallerin diğer bireylere kıyasladaha fazla olduğu düşüncesine dayandırılan bu çalışmada devlet okullarında görev yapanrehber öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve buna etki eden faktörler farklı değişkenleregöre incelenecektir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ili Avrupa yakasında farklıokul kademelerinde çalışan 75 rehber öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileriMaslach Tükenmişlik Ölçeği’nin uygulanması ile elde edilen sonuçlar ile yöneltilen ikiadet açık uçlu soruların yanıtlarından elde edilmiştir. Verilerin nicel analizinde SPSS istatistikpaket programı, açık uçlu anket soruları için de içerik analizi tekniği kullanılmıştır.Rehber öğretmenlerin ölçeğin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutlarındadüşük, kişisel başarı alt boyutunda ise yüksek puan aldıkları saptanmıştır. Ayrıca rehberöğretmenlerin tükenmişlik düzeyini okulun fiziki durumu, rehber öğretmenlerin kişiselalgısı ve mesleki problemler olmak üzere üç alt boyutun etkilediği görülmektedir.

Burnout; a loss of energy, idealism, perspective and purpose, and a state of physical,emotional and mental exhaustion that causes feelings of constant stress, hopelessness, andhelplessness. The concept of burnout is more common in people-centred professions thatserve people face-to-face. One of these occupations is school counsellor / psychologicalcounselling. School counsellors are the people most in contact with the administrators,teachers, students and families in the educational institutions. In this study, which is basedon the assumption that guide teachers in intensive human relationships are more likely toexperience burnout than other individuals, burnout levels and affecting factors of schoolcounsellors working in public schools will be examined according to different variables.The sample of the research consists of 75 school counsellors working in different schoollevels in the province of Istanbul. The data of the study were obtained from the applicationof the Maslach Burnout Inventory and the responses from two open-ended questions.SPSS statistical package program was used for the quantitative analysis of the data andcontent analysis technique was used for the open-ended survey questions. It was foundthat the school counsellors had low scores in the emotional exhaustion and depersonalizationsubscales and high scores in the personal accomplishment subscale. In addition, it isobserved that the burnout level of the school counsellors affected the physical conditionof the school, personal perception of the school counsellors and professional problems.