OULİPO METİNLERİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİSİNİN OLANAKLARI: YAZIN DİZGESİNDE BOŞLUĞU DOLDURMA ARACI OLARAK DEYİŞ KAYDIRMALARI
OULİPO METİNLERİNİN TÜRKÇEYE ÇEVİRİSİNİN OLANAKLARI: YAZIN DİZGESİNDE BOŞLUĞU DOLDURMA ARACI OLARAK DEYİŞ KAYDIRMALARI
Yazar: Akdağ, Ayşe
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Vol. 2 No. 3, 2011
Anahtar kelimeler: Oulipo, Deyiş kaydırmaları, Raymond Queneau, Çevirmen kararları

Bu çalışma, Oulipo Teknikleri Çerçevesinde Bir Çeviri Çalışmasına Kültürel, Biçemsel Ve Söylemsel Yaklaşım adlı yüksek lisans tezimden hareketle hazırlanmıştır ve Oulipo metinlerinin çevirileri üzerine bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. İnceleme nesnesi olarak, birçok oulipiyen tekniği barındırması ve Oulipo grubunun amacı olan “edebiyat ve matematiği birleştirmesi” açısından Raymond Queneau’nun Exercices de Style isimli kitabı seçilmiştir. Kitap, 99 farklı biçem ve metin türü içerdiğinden Oulipo tekniklerinin bir temsilcisi niteliğindedir. Makalede, “Çevirmenin Oulipo metinleri karşısında aldığı kararlar nelerdir” sorusundan yola çıkılarak eserin erek kültür ortamındaki konumu ve olası etkileri üzerinde düşünülmüştür. Çalışmada, Anton Popoviç’in deyiş kaydırmaları kavramı ışığında, 2003 yılında Armağan Ekici tarafından Türkçeye çevrilen eser incelenmektedir. Bu bağlamda Biçem Alıştırmaları, Popoviç’in önerdiği bireysel, bünyesel, olumsuz, konusal ve türsel kaydırmalara göre incelenmiş ve izlenen çeviri stratejilerine ışık tutulmaya çalışılarak, bu stratejilerin Oulipo metinlerinin çevirisine katkıları tartışılmıştır. Yapılan incelemede, Türkiye’de yazın dizgesinde referans düzeyinde karşılığı olmayan oulipyen metinlerin çevirisinde çevirmenlerin temel bir aktarım sorunuyla karşı karşıya olduğu ve Biçem Alıştırmaları kitabında çevirmenin bu boşluğun farkında bağdaştırıcı çözümlere gittiği saptanmıştır.

Bu çalışma, Oulipo Teknikleri Çerçevesinde Bir Çeviri Çalışmasına Kültürel, Biçemsel Ve Söylemsel Yaklaşım adlı yüksek lisans tezimden hareketle hazırlanmıştır ve Oulipo metinlerinin çevirileri üzerine bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. İnceleme nesnesi olarak, birçok oulipiyen tekniği barındırması ve Oulipo grubunun amacı olan “edebiyat ve matematiği birleştirmesi” açısından Raymond Queneau’nun Exercices de Style isimli kitabı seçilmiştir. Kitap, 99 farklı biçem ve metin türü içerdiğinden Oulipo tekniklerinin bir temsilcisi niteliğindedir. Makalede, “Çevirmenin Oulipo metinleri karşısında aldığı kararlar nelerdir” sorusundan yola çıkılarak eserin erek kültür ortamındaki konumu ve olası etkileri üzerinde düşünülmüştür. Çalışmada, Anton Popoviç’in deyiş kaydırmaları kavramı ışığında, 2003 yılında Armağan Ekici tarafından Türkçeye çevrilen eser incelenmektedir. Bu bağlamda Biçem Alıştırmaları, Popoviç’in önerdiği bireysel, bünyesel, olumsuz, konusal ve türsel kaydırmalara göre incelenmiş ve izlenen çeviri stratejilerine ışık tutulmaya çalışılarak, bu stratejilerin Oulipo metinlerinin çevirisine katkıları tartışılmıştır. Yapılan incelemede, Türkiye’de yazın dizgesinde referans düzeyinde karşılığı olmayan oulipyen metinlerin çevirisinde çevirmenlerin temel bir aktarım sorunuyla karşı karşıya olduğu ve Biçem Alıştırmaları kitabında çevirmenin bu boşluğun farkında bağdaştırıcı çözümlere gittiği saptanmıştır.