hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ana muharebe tankının modellenmesi ve silah salınımlarının azaltılması için LQR kontrolör tasarımı
Ana muharebe tankının modellenmesi ve silah salınımlarının azaltılması için LQR kontrolör tasarımı
Yazar: Çakır, Muhammed Fatih; Bayraktar, Meral
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Ana Muharebe Tankının Modellenmesi,, APG Yol Profili

Ana muharebe tankları ülkelerin kara savunma güçlerinde önemli yere sahiptir. Zorlu arazi şartlarına karşı dayanıklı, hedefe hızlı ve doğru şekilde odaklanabilen silah sistemi bulunan ana muharebe tanklarına sahip ordular kara savaşlarında büyük üstünlük sağlamaktadırlar. Bu yüzden son yıllarda ana muharebe tanklarına yönelik akademik çalışmaların arttığı görülmektedir. Bu çalışma ana muharebe tankının modellemesi ve silah salınımlarının azaltılması için LQR kontrolör tasarımını içermektedir. Ana muharebe tankı gövde ve silah sistemi olarak ayrı ayrı ele alınmıştır. Gövde ana kütle ve alt kütlelerden oluşmaktadır. Silah sistemi yatay eksende hareketi sağlayan azimut dinamiği ve düşey eksende hareketi sağlayan yükseltme dinamiği olarak iki kısımda incelenmiştir. Yükseltme dinamiği analizinde kullanılan APG (Aberdeen Proven Ground) yol profili tanka bozucu giriş olarak uygulanmış, gövdeye ait ana kütle ve yükseltme dinamiği zaman cevapları incelenmiştir. Düşey düzlemde silah sisteminde salınımlar meydana geldiği görülmüştür. Bu salınımları önlemek amacıyla LQR kontrolör tasarlanmıştır. Aktif ve pasif durumlar karşılaştırıldığında salınımların büyük oranda azaltıldığı, namlunun hedeften sapmasının önlendiği görülmüştür. Ayrıca uygulanan kontrolör kuvvetlerinin uygulanabilir oranlarda oldukları belirlenmiştir.

Ana muharebe tankları ülkelerin kara savunma güçlerinde önemli yere sahiptir. Zorlu arazi şartlarına karşı dayanıklı, hedefe hızlı ve doğru şekilde odaklanabilen silah sistemi bulunan ana muharebe tanklarına sahip ordular kara savaşlarında büyük üstünlük sağlamaktadırlar. Bu yüzden son yıllarda ana muharebe tanklarına yönelik akademik çalışmaların arttığı görülmektedir. Bu çalışma ana muharebe tankının modellemesi ve silah salınımlarının azaltılması için LQR kontrolör tasarımını içermektedir. Ana muharebe tankı gövde ve silah sistemi olarak ayrı ayrı ele alınmıştır. Gövde ana kütle ve alt kütlelerden oluşmaktadır. Silah sistemi yatay eksende hareketi sağlayan azimut dinamiği ve düşey eksende hareketi sağlayan yükseltme dinamiği olarak iki kısımda incelenmiştir. Yükseltme dinamiği analizinde kullanılan APG (Aberdeen Proven Ground) yol profili tanka bozucu giriş olarak uygulanmış, gövdeye ait ana kütle ve yükseltme dinamiği zaman cevapları incelenmiştir. Düşey düzlemde silah sisteminde salınımlar meydana geldiği görülmüştür. Bu salınımları önlemek amacıyla LQR kontrolör tasarlanmıştır. Aktif ve pasif durumlar karşılaştırıldığında salınımların büyük oranda azaltıldığı, namlunun hedeften sapmasının önlendiği görülmüştür. Ayrıca uygulanan kontrolör kuvvetlerinin uygulanabilir oranlarda oldukları belirlenmiştir.
Değiştirilebilir konum süresine sahip takip cihazlarında kümeleme parametrelerinin tahmini ve anomali tespiti
Değiştirilebilir konum süresine sahip takip cihazlarında kümeleme parametrelerinin tahmini ve anomali tespiti
Yazar: Datlıca, Mustafa; Çakıt, Erman
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; İzleme cihazları,, kümeleme algoritmaları,ST-DBSCAN,makine öğrenmesi,anomali tespiti

Bu çalışmada, öncelikle takip cihazı ile konum ve zaman verileri toplanmış olup, takip edilen nesnelerin konum davranışlarındaki anomalileri tespit etmek amaçlanmıştır. Elde edilen veriler üzerinde ST-DBSCAN (Spatial-Temporal Density-Based Spatial Clustering of Applications with Noise) yoğunluk bazlı kümeleme algoritması uygulanarak takip edilen nesneye ait, hangi zaman aralıklarında nerede olduğuna dair haftalık örüntüler tespit edilmiştir. ST-DBSCAN algoritmasının girdi parametreleri, takip cihazından gelen verinin sıklığı ve toplam veri paketi sayısına göre değişiklik göstermektedir. Bu kapsamda ST-DBSCAN algoritmasında kullanılan parametreler ile veri gönderme sıklığı ve veri paketi sayısı, takip edilen nesnenin davranışlarına göre etiketlenmiştir. Etiketlenen bu veriler üzerinde doğrusal regresyon ve yapay sinir ağları yöntemleri karşılaştırılmış, kümeleme parametrelerinin tahminini yapabilecek bir model önerilmiştir. Haftalık örüntüler, takip edilen nesneye ait bilgiler kullanılarak geliştirilen yöntemler ile tespit edilmiş ve bu örüntüler takip edilen nesneye ait normal davranışlar olarak kabul edilmiştir. Anlık konumu elde edilen veri örüntüye aykırı ise anomali olarak tanımlanmıştır.

Bu çalışmada, öncelikle takip cihazı ile konum ve zaman verileri toplanmış olup, takip edilen nesnelerin konum davranışlarındaki anomalileri tespit etmek amaçlanmıştır. Elde edilen veriler üzerinde ST-DBSCAN (Spatial-Temporal Density-Based Spatial Clustering of Applications with Noise) yoğunluk bazlı kümeleme algoritması uygulanarak takip edilen nesneye ait, hangi zaman aralıklarında nerede olduğuna dair haftalık örüntüler tespit edilmiştir. ST-DBSCAN algoritmasının girdi parametreleri, takip cihazından gelen verinin sıklığı ve toplam veri paketi sayısına göre değişiklik göstermektedir. Bu kapsamda ST-DBSCAN algoritmasında kullanılan parametreler ile veri gönderme sıklığı ve veri paketi sayısı, takip edilen nesnenin davranışlarına göre etiketlenmiştir. Etiketlenen bu veriler üzerinde doğrusal regresyon ve yapay sinir ağları yöntemleri karşılaştırılmış, kümeleme parametrelerinin tahminini yapabilecek bir model önerilmiştir. Haftalık örüntüler, takip edilen nesneye ait bilgiler kullanılarak geliştirilen yöntemler ile tespit edilmiş ve bu örüntüler takip edilen nesneye ait normal davranışlar olarak kabul edilmiştir. Anlık konumu elde edilen veri örüntüye aykırı ise anomali olarak tanımlanmıştır.
Kötücül yazılımların tespitinde imza temelli ve dinamik analiz yöntemlerinin zayıflıkları: Örnek olay çalışması
The limitations of signature-based and dynamic analysis methods in detecting malwares: A case study
Yazar: Aygör, Derviş; Aktan, Ertuğrul
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Kötücül yazılım,antivirüs,imza temelli tespit,antivirüs atlatma teknikleri ; Malware,antivirus,signature-based detection,antivirus evasion techniques

Kötücül yazılımlar, süregelen evrimi nedeniyle günümüzde de birçok bilgisayarı etkilemeye devam etmektedir. Kötücül yazılımların amacı hedef sistemleri manipüle etmek olduğundan, bu amacın önündeki en büyük engellerden biri konumunda olan antivirüs yazılımlarının atlatılması için birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu çalışmada; kod enjeksiyonu, anti-dinamik modifikasyon ve şifreleme adımlarından oluşan deneysel metotla manipüle edilen masum bir programın, imza ve dinamik analiz temelli antivirüs yazılımlarını büyük ölçüde atlatabildiği gösterilmiştir. Masum bir program olarak Notepad++ metin editörü, kötücül kod üretmek için Metasploit zafiyet analiz ve test çatısı, anti-dinamik modifikasyon için Ollydbg hata ayıklayıcısı ve kötücül yazılım analizi için Virustotal platformu kullanılmıştır. Virustotal sonuçlarına bakıldığında; masum program içerisine enjekte edilmiş kötücül kod başlangıçta 30/67 adet antivirüs yazılımı tarafından tespit edilmiş, fakat anti-dinamik modifikasyon ve şifreleme uygulandıktan sonra bu değer, sırasıyla 9/67 ve 4/66 adede düşmüştür. Özetle birçok antivirüs yazılımının, farklı anti-tespit yöntemleri ile atlatılabildiği anlaşılmıştır. Bu sonuç, mevcut antivirüs çözümlerinin yanı sıra kum havuzu teknolojisi gibi farklı güvenlik yaklaşımlarına ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.

Malware continues to affect many computers even today owing to its ongoing evolution. Since the purpose of malware is to manipulate target systems, many methods have been developed to evade antiviruses, one of the major obstacles to this goal. In this study; it has been shown that an innocent program manipulated with the experimental method that consists of code injection, anti-dynamic modification and encryption, evades many antivirus solutions based on signature or dynamic analysis. As an innocent program, Notepad++ text editor; to generate malicious code, Metasploit vulnerability analysis and test framework; for anti-dynamic modification, Ollydbg debugger and for malware analysis, Virustotal platform were used. According to Virustotal results, the malicious code injected into an innocent program was initially detected by different 30/67 antivirus solutions, but after performing anti-dynamic modification and encryption, these results dropped to 9/67 and 4/66 respectively. In summary, it is seen that many antivirus solutions can be evaded by different anti-detection methods. This result reveals that different security approaches such as sandbox technology are needed besides current antivirus solutions.
Diş hekimliği uygulamalarında kullanılan Co-24,7Cr-5,4W-5Mo-Si alaşımının eklemeli imalat yöntemi ile üretilmesi ve karakterizasyonu
Characterization of Co-24,7Cr-5,4W-5 Mo-Si alloy used in dental applications Produce by additive manufacturing method
Yazar: Aygül, Ebuzer; Yalçınkaya, Senai; Şahin, Yusuf
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Co-Cr-Mo-alloy,Eklemeli İmalat,Biyomalzeme

Bu çalışmada eklemeli imalat üretim tekniği, Wolfram (W), Silisyum (Si), ve Molibden (Mo) katkılı Co-Cr biyomedikal alaşımını üretmek için tercih edilmiştir. Biyomedikal uygulamalada, Wolfram (W), Silisyum (Si), Molibden (Mo), Krom (Cr), ve Kobalt (Co) elementlerinden oluşan alaşım, iyi aşınma ve yüksek korozyon değeri ile bilinir. Eklemeli imalat üretim tekniklerinden Seçici Lazer Ergitme (SLM) yöntemi kullanılarak iki adet Co-Cr-Mo alaşımı üretilmiştir. Üretilen numunelerden bir adet daha sona ikincil bir ısıl tavlama işlemine tabi tutulmuştur. Üretilen alaşımların mikro yapıları X-Işını difraktometresi (XRD), Enerji yayıyımlı X-Işını analizi (EDX) ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak incelenmiştir. Daha sonra, alaşımlar elektrokimyasal korozyon testi, mikro sertlik testi ve Arşimet prensibi yoğunluk ölçümü ile mekanik özellikleri analiz edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen sonuçlar şunu göstermiştirki, eklemeli imalat üretim tekniği ile homojen mikroyapılı bir Co-Cr-Mo alaşımı üretilmiştir ve ikincil ısıl işlem, malzemenin mikro yapısı ve mekanik özellikleri üzerinde ciddi değişikliklere sebep olmuştur.

Bu çalışmada eklemeli imalat üretim tekniği, Wolfram (W), Silisyum (Si), ve Molibden (Mo) katkılı Co-Cr biyomedikal alaşımını üretmek için tercih edilmiştir. Biyomedikal uygulamalada, Wolfram (W), Silisyum (Si), Molibden (Mo), Krom (Cr), ve Kobalt (Co) elementlerinden oluşan alaşım, iyi aşınma ve yüksek korozyon değeri ile bilinir. Eklemeli imalat üretim tekniklerinden Seçici Lazer Ergitme (SLM) yöntemi kullanılarak iki adet Co-Cr-Mo alaşımı üretilmiştir. Üretilen numunelerden bir adet daha sona ikincil bir ısıl tavlama işlemine tabi tutulmuştur. Üretilen alaşımların mikro yapıları X-Işını difraktometresi (XRD), Enerji yayıyımlı X-Işını analizi (EDX) ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak incelenmiştir. Daha sonra, alaşımlar elektrokimyasal korozyon testi, mikro sertlik testi ve Arşimet prensibi yoğunluk ölçümü ile mekanik özellikleri analiz edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen sonuçlar şunu göstermiştirki, eklemeli imalat üretim tekniği ile homojen mikroyapılı bir Co-Cr-Mo alaşımı üretilmiştir ve ikincil ısıl işlem, malzemenin mikro yapısı ve mekanik özellikleri üzerinde ciddi değişikliklere sebep olmuştur.
İç mekan hijyen koşullarının arttırılmasında antibakteriyel duvar boyasının etkinliğinin değerlendirilmesi
İç mekan hijyen koşullarının arttırılmasında antibakteriyel duvar boyasının etkinliğinin değerlendirilmesi
Yazar: Bal, Seval; Şanlı, Nazmiye Özlem
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; antibakteriyel boya,koruyucu etki,SilQUAT,Staphylococcus aureus,Escherichia coli

İnsanların uzun vakit geçirdikleri kapalı olanlar olan okul, ev, hastane gibi iç mekanlarda mikroorganizmalar duvar, zemin gibi yüzeylerde kolonize olmaktadır. Yüzeylere temas mikroorganizmalar ile çapraz kontaminasyonlar oluşturmakta ve buna bağlı olarak enfeksiyonlar meydana gelmektedir. Enfeksiyonları önlemek için yüzeyler çeşitli yöntemlerle antibakteriyel hale getirilmektedir. Bu yöntemlerden biri de duvar yüzeylerinin antibakteriyel boyalar ile kaplanmasıdır. Ancak kullanılan bir çok antibakteriyel boya uzun süre maruziyette toksik etki oluşturabilecek gümüşoksit, titanyumoksit gibi kimyasallar içermektedir. Bu çalışmada, insan ve çevreye toksik olmadığı bilinin SilQUAT biyositinin Gram pozitif ve Gram negatif  temsilci bakterilerine karşı antibakteriyel etkisi araştırılmıştır. Bunun yanında biyositin kutu içerisinde koruyucu etkisi belirlenen bakteri, küf ve maya organizmalarına karşı da test edilmiştir. Deneylerin sonucunda biyositin güçlü antimikrobiyal etki gösterdiği belirlenmiştir.

İnsanların uzun vakit geçirdikleri kapalı olanlar olan okul, ev, hastane gibi iç mekanlarda mikroorganizmalar duvar, zemin gibi yüzeylerde kolonize olmaktadır. Yüzeylere temas mikroorganizmalar ile çapraz kontaminasyonlar oluşturmakta ve buna bağlı olarak enfeksiyonlar meydana gelmektedir. Enfeksiyonları önlemek için yüzeyler çeşitli yöntemlerle antibakteriyel hale getirilmektedir. Bu yöntemlerden biri de duvar yüzeylerinin antibakteriyel boyalar ile kaplanmasıdır. Ancak kullanılan bir çok antibakteriyel boya uzun süre maruziyette toksik etki oluşturabilecek gümüşoksit, titanyumoksit gibi kimyasallar içermektedir. Bu çalışmada, insan ve çevreye toksik olmadığı bilinin SilQUAT biyositinin Gram pozitif ve Gram negatif  temsilci bakterilerine karşı antibakteriyel etkisi araştırılmıştır. Bunun yanında biyositin kutu içerisinde koruyucu etkisi belirlenen bakteri, küf ve maya organizmalarına karşı da test edilmiştir. Deneylerin sonucunda biyositin güçlü antimikrobiyal etki gösterdiği belirlenmiştir.
Metal-kauçuk bileşenli kasnak parçasının mekanik davranışının tespit edilmesi, sonlu elemanlar yöntemi ile analizi ve testlerle doğrulanması
Metal-kauçuk bileşenli kasnak parçasının mekanik davranışının tespit edilmesi, sonlu elemanlar yöntemi ile analizi ve testlerle doğrulanması
Yazar: Uğuz, Agah; Penekli, Ufuk
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Sonlu elemanlar analizi,, kauçuk,mooney-rivlin,hiperelastik malzeme,kasnak

Bu çalışmada, triger kayışı vasıtasıyla motorda hareket aktarımını sağlayan kasnak parçasının mekanik davranışı sonlu elemanlar yöntemiyle incelenmiş ve deneylerle doğrulanmıştır. Kauçuk malzemelerin sonlu elemanlar yöntemiyle analizinde kullanılan hiperelastik malzeme modellerinin oluşturulabilmesi için tek eksenli çekme ve kayma deneyleri gerçekleştirilmiştir.  Bu deneylerden elde edilen sonuçlarla hiperelastik malzeme katsayıları hesaplanmıştır ve doğrulanmıştır.  Doğrulanan malzeme modeliyle kasnak geometrisi modellenmiş farklı burulma açıları altında yer değiştirmeler, gerilmeler ve burulmadan kaynaklanan momentler incelenmiştir.  Yapılan kasnak analizlerinin doğruluğunun teyit edilebilmesi için de kasnak burulma test cihazı tasarlanmış ve imal edilmiştir.  Kullanılan malzeme modeli ve analiz yöntemiyle elde edilen sonuçların deneylerle doğrulanmasından sonra kasnak geometrisi üzerinde geometrik iyileştirmeler yapılarak, aynı yükleme koşulları altında kauçuk malzeme üzerindeki gerilme mertebeleri düşürülmüş ve kasnak parçasının kullanım ömrü uzatılabilmiştir.

Bu çalışmada, triger kayışı vasıtasıyla motorda hareket aktarımını sağlayan kasnak parçasının mekanik davranışı sonlu elemanlar yöntemiyle incelenmiş ve deneylerle doğrulanmıştır. Kauçuk malzemelerin sonlu elemanlar yöntemiyle analizinde kullanılan hiperelastik malzeme modellerinin oluşturulabilmesi için tek eksenli çekme ve kayma deneyleri gerçekleştirilmiştir.  Bu deneylerden elde edilen sonuçlarla hiperelastik malzeme katsayıları hesaplanmıştır ve doğrulanmıştır.  Doğrulanan malzeme modeliyle kasnak geometrisi modellenmiş farklı burulma açıları altında yer değiştirmeler, gerilmeler ve burulmadan kaynaklanan momentler incelenmiştir.  Yapılan kasnak analizlerinin doğruluğunun teyit edilebilmesi için de kasnak burulma test cihazı tasarlanmış ve imal edilmiştir.  Kullanılan malzeme modeli ve analiz yöntemiyle elde edilen sonuçların deneylerle doğrulanmasından sonra kasnak geometrisi üzerinde geometrik iyileştirmeler yapılarak, aynı yükleme koşulları altında kauçuk malzeme üzerindeki gerilme mertebeleri düşürülmüş ve kasnak parçasının kullanım ömrü uzatılabilmiştir.
Keson yanaşma yapılarının dinamik davranışı
Keson yanaşma yapılarının dinamik davranışı
Yazar: Cihan, Hülya Karakuş; Cihan, Kubilay
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; keson,deprem,sürtünme katsayısı,stabilite,,yer değiştirme

Keson tip yanaşma yapılarının stabiliteleri (dayanımları) yer değiştirmeler göz önüne alınarak iki farklı durum için incelenmiştir: Birinci durumda, farklı frekanslara sahip döngüsel yükleme keson tip yanaşma yapısına uygulanmış ve yapı üzerindeki yatay deplasmanlar (hasar) ölçülmüştür sonrasında döngüsel yükleme  sonucunda oluşan hasar görmüş kesit her deneyden sonra onarılarak deneyler benzer şekilde gerçekleştirilmiştir;ikinci durumda, birinci durum için kullanılan döngüsel yükleme yapıya peş peşe ve yapı onarılmadan uygulanmış ve yapı üzerindeki yer değiştirmeler ölçülmüştür. Her iki durum için yapılan deneyler tamamlandıktan sonra, ölçülen yer değiştirmeler karşılaştırılmıştır. Deney sonuçlarına göre aynı döngüsel yükleme için ikinci durumdaki yer değiştirmelerin birinci durumda ki yer değiştirmelerden  daha az olduğu görülmüştür. Ayrıca, birinci durum için beton ve anroşman arasındaki anlık dinamik sürtünme katsayısı deney sonuçları kullanılarak hesaplanmıştır.  Anlık dinamik sürtünme katsayısı ile statik sürtünme katsayısı arasındaki oranın 1 değeri etrafında salındığı görülmüştür. Rölatif ivme değerlerinin iki kere integrasyonu ile hesaplanan yer değiştirmeler ve deneyler sırasında ölçülen yer değiştirmeler arasında iyi bir uyum bulunmaktadır.

Keson tip yanaşma yapılarının stabiliteleri (dayanımları) yer değiştirmeler göz önüne alınarak iki farklı durum için incelenmiştir: Birinci durumda, farklı frekanslara sahip döngüsel yükleme keson tip yanaşma yapısına uygulanmış ve yapı üzerindeki yatay deplasmanlar (hasar) ölçülmüştür sonrasında döngüsel yükleme  sonucunda oluşan hasar görmüş kesit her deneyden sonra onarılarak deneyler benzer şekilde gerçekleştirilmiştir;ikinci durumda, birinci durum için kullanılan döngüsel yükleme yapıya peş peşe ve yapı onarılmadan uygulanmış ve yapı üzerindeki yer değiştirmeler ölçülmüştür. Her iki durum için yapılan deneyler tamamlandıktan sonra, ölçülen yer değiştirmeler karşılaştırılmıştır. Deney sonuçlarına göre aynı döngüsel yükleme için ikinci durumdaki yer değiştirmelerin birinci durumda ki yer değiştirmelerden  daha az olduğu görülmüştür. Ayrıca, birinci durum için beton ve anroşman arasındaki anlık dinamik sürtünme katsayısı deney sonuçları kullanılarak hesaplanmıştır.  Anlık dinamik sürtünme katsayısı ile statik sürtünme katsayısı arasındaki oranın 1 değeri etrafında salındığı görülmüştür. Rölatif ivme değerlerinin iki kere integrasyonu ile hesaplanan yer değiştirmeler ve deneyler sırasında ölçülen yer değiştirmeler arasında iyi bir uyum bulunmaktadır.
Teknik kısıtlı 1,5 boyutlu kesme problemi için karma tamsayılı matematiksel modeller
MIX-INTEGER PROGRAMMING MODELS FOR 1.5 DIMENSIONAL CUTTING PROBLEM WITH TECHNICAL CONSTRAINTS
Yazar: Saraç, Tuğba; Sağır Özdemir, Müjgan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; 1.5 boyutlu kesme problemi,tamsayılı programlama

Kesme problemlerinin çözümünde genellikle önce kesme planları türetilip daha sonra bir matematiksel model yardımıyla hangi kesme planlarının kullanılacağı belirlenmektedir. Öte yandan tüm kesme planlarını türetmenin güçlüğü ve kesme planı sayısının genellikle çok fazla olması bu konuda karşılaşılan en temel problemlerdir. Bu çalışmada parça çeşidi ve şerit sayısı kısıtlı 1.5 boyutlu kesme problemi için kesme planlarını da türeten bütünleşik bir matematiksel model geliştirilmiştir. Doğrusal olmayan bu model, çözüm güçlüğünü ortadan kaldırmak üzere doğrusallaştırılmıştır. Rassal olarak türetilen test problemleri kullanılarak, önerilen her iki modelle elde edilen sonuçlar, kesme planlarının önceden türetildiği klasik modelle karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, kesme planlarını da kendisi türeten doğrusal modelin belirli büyüklüğe kadar makul sürede çözülebildiğini göstermiştir. Özellikle, problem için geliştirilen matematiksel modelin doğrusal yapıya kavuşturulmasının, literatür için önemli bir kazanım olacağı düşünülmektedir.

Kesme problemlerinin çözümünde genellikle önce kesme planları türetilip daha sonra bir matematiksel model yardımıyla hangi kesme planlarının kullanılacağı belirlenmektedir. Öte yandan tüm kesme planlarını türetmenin güçlüğü ve kesme planı sayısının genellikle çok fazla olması bu konuda karşılaşılan en temel problemlerdir. Bu çalışmada parça çeşidi ve şerit sayısı kısıtlı 1.5 boyutlu kesme problemi için kesme planlarını da türeten bütünleşik bir matematiksel model geliştirilmiştir. Doğrusal olmayan bu model, çözüm güçlüğünü ortadan kaldırmak üzere doğrusallaştırılmıştır. Rassal olarak türetilen test problemleri kullanılarak, önerilen her iki modelle elde edilen sonuçlar, kesme planlarının önceden türetildiği klasik modelle karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, kesme planlarını da kendisi türeten doğrusal modelin belirli büyüklüğe kadar makul sürede çözülebildiğini göstermiştir. Özellikle, problem için geliştirilen matematiksel modelin doğrusal yapıya kavuşturulmasının, literatür için önemli bir kazanım olacağı düşünülmektedir.