Vakf-ı Câizin Mahiyeti - Secâvendî’nin Eseri ve İlgili Ayetlerin Manası Çerçevesinde-
THE NATURE OF “AL-WAQF AL-CĀIZ” -Within the Framework of Secāwendī’s Work and the Meaning of Related Verses-
Yazar: Karagöz, Mustafa
Dergi: Bilimname, Vol. 2018 No. 35, 2018
Anahtar kelimeler: Tafsīr,al-Waqf al-Cāiz,Secāwend,Meaning ; Tefsir,Vakf-ı Câiz,Secâvend,Mana

Secâvendî İlelü’l-Vukûfadlı eserinde vakfı altı kategoriye ayırmıştır. Eserinin giriş kısmında bu altıkategorinin tanımını yapmış, tanımları örneklerle açıklamış ve bu kategorileriçin eserinde hangi rumuzları kullanacağını belirtmiştir.Secâvendî’nin yaptığıtasnifte yer alan kategorilerden birisi de “vakf-ı câiz” olarak adlandırdığı vakfçeşididir. Müellif bu kategori için “ج” harfini rumuz olarak kullanacağını belirtmiştir. Secâvendîvakf-ı caizi “Hem vakf yapmayı hem de geçiş yapmayı gerekli/mümkün kılansebepler bulunduğu için vakf yaparak durmanın da vakf yapmadan geçmenin de caizolduğu vakf” şeklinde tanımlamıştır.Özellikle günümüzdekonuyla ilgili bazı eserlerde ise vakf-ı caiz, “vakfın ve vaslın caiz olmasıylabirlikte vakf yapmanın daha evla olduğu” yer olarak tanımlanmaktadır. Yapılantanımların etkisiyle olsa gerek, vakf-ı caiz genelde böyle bilinmektedir. Oysa“vakfın ve vaslın caiz olmasıyla birlikte vakf yapmanın daha evla olduğu”şeklindeki tanım, Secâvendî’nin terminolojisiyle, eserinin muhtevasındakikullanımıyla ve ilgili ayetlerin tercihe şayan olan manasıyla birebirörtüşmemektedir. İlaveten, “vakf yapmanın daha evla olduğu” şeklindeki tanımagöre hareket edilip haddizatında vaslın evla olduğu ayetlerde vakf yapıldığıtakdirde, ilgili ayetlerin mana bütünlüğünün bozulma riski gündeme gelecek yada tercihe şayan manası gözden kaçmış olacaktır. Bu durum vakf-ı câizkategorisinin mahiyetinin; Secâvendî’nin tanım ve kullanımının yanı sıra,ayetlerin manasına uygun olarak tespit edilmesini gerektirmektedir. Buradanhareketle kaleme alınan bu makalede, Secâvendî’nin vakf-ı caiz kategorisininmahiyetinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.

ABSTRACTTHENATURE OF “AL-WAQF AL-CĀIZ”-Withinthe Framework of Secāwendī’s Work and the Meaning of Related Verses- Secāwendī, in his Ilelu'l-Vuqūf, hasdivided waqf into six categories. At the introduction of hiswork, Secāwendī has defined these six categories, has explained the definitionswith examples, and indicated which symbols would be used in his work for thesecategories.One of the categories in the classificationperformed by Secāwendī is the kind of waqf that he calls “al-waqfal-cāiz”. The author has indicated that he will use the letter “ج”as a symbol for this category. Secāwendī has defined “al-waqf al-cāiz” as “a waqfthat is both stopping (waqf) and transition (wasl) areappropriate, because there are necessary and possible reasons for makingstopping (waqf) and transition (wasl)”.Especially today, in some works related to thesubject, “al-waqf al-cāiz” is defined as “the place in where it is better tomake waqf although both stopping (waqf) and transition (wasl)were appropriate.” Perhaps by virtue of the definitions made, “al-waqf al-cāiz”is generally known as such. But to define of “al-waqf al-cāiz” as “the place inwhere it is better to make waqf although both stopping (waqf) andtransition (wasl) were appropriate” it does not coincide exactly withthe terminologyof Secāwendī. And also does not overlap the use in his work and theproper meaning of the related verses. In addition, moving according to with the definition that stoppingis more appropriate, will reveal the risk of deterioration of the semanticcompleteness of the relevant verses or missing their proper meaning. Thissituation requires to be determine the nature of “al-waqf al-cāiz” category ofSecāwendī in accordance with the definition and use of Secāwendī and themeaning of the verses. In this article, it is aimed at explaining the nature of"al-waqf al-cāiz" category of Secāwendī.