Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi
Evaluation of Metacognitive Reading and Reading Comprehension Skills of Secondary School 6th Grade Students
Yazar: Çiftçi, Yunus Emre; Bulut, İlhami
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Learning Theories ; Öğrenme Kuramları ; Reading comprehension,Metacognition,Reading,Metacognitive reading. ; Okuduğunu anlama,Üstbiliş,Okuma,Üstbilişsel okuma.

Bu araştırma ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modelinde nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Diyarbakır merkez Bağlar, Sur, Kayapınar ve Yenişehir ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaokullarda okuyan altıncı sınıf 672 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ve Okuduğunu Anlama Başarı Testi kullanılmıştır. Veri analizlerinde bağımsız örneklemler t testi, Anova, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin üstbilişsel okuma becerilerinin yüksek düzey olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin üstbilişsel okuma becerileri ile anne ve baba eğitim düzeyi, bir yılda okunan kitap sayısı, okumaya ayrılan günlük süre ve aile ile yapılan okuma saati değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri ile cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi ve bir yılda okunan kitap sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri ile okuduğunu anlama becerileri arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinin okuduğunu anlama becerilerini yordadığı tespit edilmiştir. Derslerde üstbilişsel okuma becerilerinin öğretimi okuduğunu anlama becerilerine katkı sağlayabilir.

This research used the quantitative research method in the relational screening model to determine the relationship between metacognitive reading and reading comprehension skills of sixth grade middle school students. The research was conducted with 672 sixth grade students studying in official middle schools affiliated to the Ministry of National Education in the Bağlar, Sur, Kayapınar and Yenişehir districts of Diyarbakır center in the 2023-2024 academic year. Reading Strategies Metacognitive Awareness Inventory and Reading Comprehension Achievement Test scales were used in the research. Independent samples t test, Anova, Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test, Pearson correlation test and regression analysis were used in data analyses. It was found that the students' metacognitive reading skills were high. It was found that the students' metacognitive reading skills showed significant differences according to the variables of mother and father's education status, the number of books read in a year, the daily time devoted to reading and reading hours with the family. It was found that the students’ reading comprehension skills showed significant differences according to the variables of gender, mother and father's education status and the number of books read in a year. It has been determined that there is a positive and significant relationship between the metacognitive reading skills and reading comprehension skills of 6th grade students. It has been determined that the metacognitive reading skills of 6th grade students predict their reading comprehension skills. Teaching metacognitive reading skills in classes can contribute to reading comprehension skills.