Boş Zaman Yapılandırma Becerisi Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması
Adaptation of the Leisure Crafting Scale into Turkish: A Validity and Reliability Study
Yazar: Vapur, Muhammet; Demirel, Mustafa Abdüssamed
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 89, 2025
Anahtar kelimeler: Recreation Sociology ; Boş Zaman Sosyolojisi ; Rekreasyon yönetimi,Boş zaman yapılandırma becerisi,Geçerlilik,Güvenirlik,Uyarlama ; Recreation management,Leisure crafting,Validity,Reliability,Adaptation

Araştırmanın amacı, Tsaur, Yen, Yang ve Yen (2023) tarafından geliştirilen Boş Zaman Yapılandırma Becerisi Ölçeği’nin (Leisure Crafting Scale) Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik özelliklerinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini İstanbul’da yaşayan yetişkin bireyler oluşturmakta olup, çalışma kapsamında kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 248 katılımcıdan veri toplanmıştır. Çeviri sürecinde anlam eşdeğerliği uzman görüşleriyle sağlanmış, elde edilen veriler üzerinde yapılan analizler sonucunda orijinal ölçekteki dört boyutlu yapının Türk örnekleminde de korunduğu belirlenmiştir. Maddelerin ilgili boyutlara tutarlı biçimde dağıldığı ve ölçeğin kavramsal bütünlüğünü sürdürdüğü görülmüştür. Güvenirlik analizleri, alt boyutların yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ortaya koymuş, böylece ölçeğin Türkçe formunun orijinal yapıyla güçlü bir uyum gösterdiği ve kültürlerarası geçerliliğinin sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Boş Zaman Yapılandırma Becerisi Ölçeği, bireylerin boş zamanlarını planlama, dönüştürme ve engelleri azaltma becerilerini ölçmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak değerlendirilmektedir. Elde edilen bulgular, boş zaman yapılandırma becerisinin farklı kültürlerde benzer biçimde işleyen evrensel bir psikolojik süreç olduğunu göstermekte; ölçek, boş zaman yönetimi, tükenmişlik, iş–boş zaman dengesi ve psikolojik iyi oluş alanlarında yapılacak araştırmalara kuramsal ve pratik düzeyde önemli katkılar sunmaktadır. Araştırma, İstanbul merkezli örneklemle sınırlı olduğundan, farklı sosyo-kültürel gruplarda yürütülecek yeni çalışmaların ölçeğin genellenebilirliğini güçlendireceği öngörülmektedir.

The aim of this study is to adapt the Leisure Crafting Scale, developed by Tsaur, Yen, Yang, and Yen (2023), into Turkish and to examine its validity and reliability. The study sample consists of adults living in Istanbul, and data were collected from 248 participants selected through convenience sampling. Semantic equivalence was ensured through expert evaluations during the translation process. The analyses conducted on the collected data revealed that the original four-factor structure of the scale was preserved in the Turkish sample. The items were consistently distributed across their respective dimensions, and the conceptual integrity of the scale was maintained. Reliability analyses indicated high internal consistency for all sub-dimensions, demonstrating strong alignment between the Turkish version and the original structure, as well as confirming its cross-cultural validity. The scale is considered a valid and reliable instrument for assessing individuals’ abilities to plan, transform, and reduce barriers in their leisure time. The findings suggest that leisure crafting operates as a universal psychological process across cultures and contributes to leisure management, burnout, work–leisure balance, and psychological well-being research. Since the study is limited to Istanbul, future research with diverse samples is recommended.