Sıcaklık Stresi ile İndüklenen Broilerde Farklı Oranlarda Uygulanan Bitkisel  Eksraktların Bazı Kan Parametrelerine Etkisinin İncelenmesi
Investigation of the Effect of Vegetable Exracts on Some Blood Parameters in Broiler  Exposed by Heat Stress
Yazar: Bayraktar, Bülent; Tekce, Emre
Dergi: Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Veterinary Sciences ; Veteriner Bilimleri ; Bitki ekstresi,Sıcaklık stresi,Broiler

Sıcaklık stresi, immunosupressif etkisi nedeniyle kanatlılarda büyüme vegelişme geriliği, metabolik problemlerden ölüme kadar varabilen sağlıksorunlarına yol açan önemli bir stres etmenidir. Bu çalışma, sıcaklıkstresine maruz kalan kanatlılarda bitkisel ekstre kullanımına bağlı olarakserumda fosfor düzeylerinin karşılaştırılmasının yanı sıra eş zamanlıolacak şekilde içme sularına ilave edilen stresinetkisini azaltılmasında antioksidan özelliklere sahip Eucalytus glabutus labii (ökaliptus), Tymusvulgaris (kekik), Cymbopogon nardus (sitronella) ve Syzgium aromaticum(karanfil) bitkilerinden oluşan karışımının (EOM) bazı kanparametreleri (Fosfor, Lipaz Na, Cl, UBİC, TBIC, % SAT)  düzeyi üzerine olan etkisi araştırılmıştır.Araştırmada her birinde 50 adet hayvan olacakşekilde 8 gruba ayrılmıştır.  Gruplar kendi içerisindeher bölmede 10 adet hayvan olacak şekilde 5 alt gruba dizayn edilmiştir. 22 oC gruplarda UIBC ve TIBC parametreleriüzerine kontrol grubuna kıyasla EOM karışımı verilen gruplarda artış olurken enfazla artışın 500 ml/1000 l gruplarda görülmüştür. 36 oC gruplardaise UIBC, TIBC ve Cl parametreleri üzerine kontrol grubuna kıyasla azalmaolduğu en fazla azalmanın da 500 ml/1000L gruplarda olduğu tespit edilmiştir(p<0,05). Deney sonucunda gruplara ait incelendiğinde sıcaklık stresine maruz kalan brolierlerin içme suyuna ilave edilen EOM’unklinik yönden serumda P, Lipaz Na, % SATdüzeyleri  üzerinde önemli bir etkisininolmadığı tespit edilmiştir (p>0.05).

Heat stress, growth and developmental retardation in poultry due to its immunosuppressive effect is an important stress factor leading to health problems ranging from metabolic problems to death. In this study, we compared the phosphorus levels in serum due to the use of herbal extracts in poultry subjected to temperature stress, as well as the effect of the stress added to drinking water simultaneously on the effect of antioxidant properties Eucalyptus glabutus labii (eucalyptus), Tymus vulgaris (thyme), Cymbopogon nardus (citronella) ve Syzgium aromaticum (clove) (EOM) of  some  blood  parameters  (phosphorus  (P),  lipase,  Sodium  (Na),  Chlorine  (Cl),  Unsaturated  Iron  Binding  Capacity (UBIC), Total Iron Binding Capacity (TIBC), Transfer Saturation (% SAT)) the effect on the level of was investigated. The study was divided into 8 groups with 50 animals each. The groups consist of 5 sub-groups with 10 animals in each compartment. In the 22 °C groups, there was an increase in UBIC and TIBC parameters in the groups given EOM mixture compared to the control group, while the maximum increase was seen in 500 ml/1000 l groups. UIBC and TIBC levels were the highest increase in the 500 ml / 1000 l groups in the 22 °C groups compared to the control group, while the highest decrease was observed in the 500 ml / 1000 l groups in the 36 °C groups (p <0,05). At the end of the experiment, it was found that EOM added to drinking water of brolier exposed to heat stress did not have a significant effect on serum P, Lipase, Na ,% SAT levels (p> 0,05).