TÜRKİYE’DE ASKERİ HARCAMALAR VE EKONOMİK BÜYÜME: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ
Military Expenditures and Economic Growth in Turkey: Cointegration and Causality Analysis
Yazar: Has, Banu; Çinar, Sinan
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Ekonomik Büyüme,Askeri Harcamalar,Gregory Hansen Eşbütünleşme,Toda Yamamoto Nedensellik ; Economic Growth,Military Expenditures,Gregory Hansen Cointegration,Toda Yamamoto Causality

Ulusal güvenliğini sağlamak amacı ile ülkeler için vazgeçilmez bir harcama kalemi olan askeri harcamalar, ülkelerin kamu harcamalarında yadsınamaz bir paya sahiptir. Dolayısıyla gerçekleştirilen askeri harcamalar ülkelerin ekonomilerini etkilemektedir. Bu bağlamda askeri harcama ve ekonomik büyüme ilişkisini tespit etmek önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı askeri harcamaların ekonomik büyüme üzerindeki etkisini kırılmaları ve döviz kurunu da göz önünde bulundurarak 1975-2019 yılları arasında yıllık veriler yardımıyla tespit etmektir. Kullanılan yöntem yapısal kırılmalı eşbütünleşme yöntemidir. Bağımlı değişken ekonomik büyüme oranı bağımsız değişkenler nominal döviz kuru ve askeri harcamalardır. Veriler Dünya Bankası ve EVDS sitesinden alınmıştır. Güncel verilerle kırılma tarihlerini de göz önünde bulundurarak analiz yapılması ve askeri harcamaların ekonomik büyüme üzerine etkisini döviz kurunu da göz önüne alarak analiz etmesi yönlerinden literatüre katkı sağlamaktadır. Yapılan analizlere göre ekonomik büyüme, askeri harcamalar ve nominal döviz kurunun eşbütünleşik bir ilişkiye sahip olduğu sonucu elde edilmiştir. Bununla birlikte; döviz kurundan askeri harcamalara doğru %1 anlamlılık düzeyinde tek yönlü kuvvetli ve askeri harcamalardan ekonomik büyümeye doğru %10’da tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre askeri harcamaların döviz kurundan etkilendiği ve askeri harcamaların da ekonomik büyümeyi etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Ulusal güvenliğini sağlamak amacı ile ülkeler için vazgeçilmez bir harcama kalemi olan askeri harcamalar, ülkelerin kamu harcamalarında yadsınamaz bir paya sahiptir. Dolayısıyla gerçekleştirilen askeri harcamalar ülkelerin ekonomilerini etkilemektedir. Bu bağlamda askeri harcama ve ekonomik büyüme ilişkisini tespit etmek önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı askeri harcamaların ekonomik büyüme üzerindeki etkisini kırılmaları ve döviz kurunu da göz önünde bulundurarak 1975-2019 yılları arasında yıllık veriler yardımıyla tespit etmektir. Kullanılan yöntem yapısal kırılmalı eşbütünleşme yöntemidir. Bağımlı değişken ekonomik büyüme oranı bağımsız değişkenler nominal döviz kuru ve askeri harcamalardır. Veriler Dünya Bankası ve EVDS sitesinden alınmıştır. Güncel verilerle kırılma tarihlerini de göz önünde bulundurarak analiz yapılması ve askeri harcamaların ekonomik büyüme üzerine etkisini döviz kurunu da göz önüne alarak analiz etmesi yönlerinden literatüre katkı sağlamaktadır. Yapılan analizlere göre ekonomik büyüme, askeri harcamalar ve nominal döviz kurunun eşbütünleşik bir ilişkiye sahip olduğu sonucu elde edilmiştir. Bununla birlikte; döviz kurundan askeri harcamalara doğru %1 anlamlılık düzeyinde tek yönlü kuvvetli ve askeri harcamalardan ekonomik büyümeye doğru %10’da tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre askeri harcamaların döviz kurundan etkilendiği ve askeri harcamaların da ekonomik büyümeyi etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır.