hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
‘Terceme-i Akrabâdîn’de terkipler ve adlandırılmaları
The naming of pharmaceutical forms in Sabuncuoğlu Serefeddin’s ‘Terceme-i akrâbâdîn’ (15th c.)
Yazar: Murad, Sibel
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 12 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Pharmaceutical terminology,Pharmacopea,history of pharmacy,Sabuncuo ğlu Şerefeddin,Terceme-i Akrabâdîn,Turkey ; Terkip adlandırmaları, Sabuncuoğlu Şerefeddin, Terceme-i Akrabâdîn, Eczacılık terminolojisi, Eczacılık tarihi

Anadolu Selçuklu Devleti zamanında Arapça ve Farsça eser veren müellifler, 14. yüzyıldan itibaren Anadolu Türkmen beylerinin talepleri doğrultusunda Türkçe eserler vermeye başlamışlardır. Bir yandan daha önce Arapça telif ettikleri eserleri Türkçe’ye aktarırken diğer taraftan da yeni eserler yazmışlardır. Anadolu Türk tıbbına kaynaklık eden Arapça ve Farsça eserlerden bir kısmı bu dönemde Türkçe’ye kazandırılmıştır. Böylelikle, Türkçe’nin, dönemin tıp terimlerini karşılayabilen yapısı gözler önüne serilmiştir. Bu çalışmada, 15. yüzyılın önemli tıp eserlerinden Terceme-i Akrabâdîn incelenecektir. Bu farmakoloji eseri, Sabuncuoğlu Şerefeddin tarafından Cürcânî’nin Zahîre-i Harzemşâhî adlı eserinin ‘Akrabâdîn’ bölümünün tercümesiyle oluşturulmuş ve Türkçe’nin tıp terimlerini ifade etmedeki yetkinliğini ortaya koyması bakımından önemlidir. Eser, çeşitli ilaç terkiplerinin hazırlanış ve kullanılış biçimleriyle, terkiplerin hangi hastalıkların tedavisinde kullanılabileceğini açıklamaktadır. Bu çalışmada, Terceme-i Akrabâdîn’deki terkipler hakkında bilgi verilecek ve bunların nasıl adlandırıldığı örneklerle açıklanacaktır.

The compilers of Arabic and Persian written works during the time ofAnatolian Seljuk dynasty, started to create Turkish written works by followingthe demands of Anatolian Turcoman governors from the 14th century on.Beside translating the Arabic treatises into Turkish, they also wrote new works.Some parts of Arabic and Persian written works, which were the sources ofAnatolian Turkish medicine, were translated into Turkish. The linguisticstructure of Turkish provided for the development of contemporary medicalterminology. In this study, one of the important pharmaceutical works of the 15thcentury, SabuncuoğluŞerefeddin’s Terceme-i Akrabâdîn, which is translatedfrom Zahîre-i Harzemşâhî by Cürcânî, will be reviewed. The significance of thistext derives both from its terminology and description of compounds. Themanuscript includes information about the preparation and usage of drugs andtheir indications. The terminology in this akrabâdîn (pharmacopaea) will beexamined and detailed information about the naming of compounds will bepresented.
Onyedinci yüzyılda kaleme alınmış bir tıp ve eczacılık sözlüğü: Lugât-ı müşkilât-ı eczâ
Lugât-ı mü şkilât-ı eczâ: A seventeenth century medical and pharmaceutical dictionary
Yazar: Doğan, Şaban
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 12 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Tıp sözlükleri, Eczacılık sözlükleri, Siyâhi Lârendevî, Lugât-ı Müşkilât-ı Eczâ, Eczacılık tarihi ; Medical dictionaries,Pharmaceutical dictionaries,Siyâhi Lârendevî,Lugât-ı Müşkilât-ı Eczâ,History of pharmacy

Yedinci yüzyıldan itibaren, Arapların antik Mısır ve Yunan medeniyetlerinin bilimsel mirasıyla karşılaşması ve kısa sürede antik dünyanın temel eserlerinin Süryanice ve Yunancadan Arapçaya çevrilmesi sonucunda İslâm tıbbında büyük bir atılım meydana gelmiştir. İslâm tıbbını kaynak alan Büyük Selçuklular ve Anadolu Selçukluları döneminde verilen eserlerin dili de Arapça ve Farsçadır. Anadolu’da ilk Türkçe yazılı ürünlerini ondördüncü yüzyılda vermeye başlayan Türk tıbbının kökleri onbirinci yüzyıla, Büyük Selçuklulara kadar uzanır. İslâm tıbbının Eski Yunan eserlerini tercümesiyle, Osmanlı tıbbının da bu geleneğin devamı niteliğindeki Selçuklu tıbbıyla ve tercümelerle başlamış olması, tıbbî eserlerde bol miktarda Arapça, Farsça ve hatta Grekçe terim kullanılması sonucunu doğurmuştur. Buna özel dillerin (meslek dilleri) zaman içerisinde bünyelerine yeni terimler katıp dönemlerinin standart dillerinden uzaklaşmaları da ilâve edilirse, Türk tıp dilinin zaman içerisinde terim ağırlıklı bir görünüm kazandığı ve bu sebeple de alan sözlüklerinin ihtiyaç hâlini aldığı söylenebilir. Bu ihtiyacın farkına varan müellif ve mütercimler, ihtiyacı karşılamak üzere terim sözlükleri telif/tercüme etmişlerdir. Terim sözlükleri mesleklere dayanan, belli grupların ve kesimlerin dilini yansıtan sözlüklerdir. Bu çalışmada onyedinci yüzyıl tıp sözlüklerinden olan, 1615 yılında Derviş Siyahî Lârendevî tarafından yazılmış Lugât-ı Müşkilât-ı Eczâ’nın şekil ve içerik bakımından tanıtılması amaçlanmıştır. Çalışmada eserin söz varlığı değerlendirilecek, Türkçe ve diğer dillere ait madde başı sözcük kullanım oranları sayısal verilerle ortaya konacaktır.

From 7th century on, a major breakthrough occurred in Islamic medicineas Muslims encountered the Egyptian and Greek medical knowledge, andtranslated the major medical works from Greek to Syriac and Arabic. Themedical works compiled under the rule of Great Seljuks and Anatolian Seljukswere written both in Arabic and Persian. The early medical works in Turkishthat were produced in Anatolia date back to the 14th century. As a result, greatamount of Arabic, Persian and even Greek terms were introduced in Ottomanmedical works. As new terms became incorporated in the Ottoman medicallanguage, the compilation of medical dictionaries became a necessity. Thus,medical glossaries were compiled or translated. The present article introducesthe Lugât-ı Müşkilât-ı Eczâ, (lit. Lexicon of pharmaceutical complexities)compiled by Dervish Siyâhi Lârendevi in 1615, examines its content and theprocess of its writing. This study will also evaluate its vocabulary and exposestatistically the utilization rates of terms given in Turkish and other languages.
Yirminci Yüzyıl Başında Türkiye’de Eczacılık Öğretiminde Kullanılmış Bir Kitap: Fenn-i İspençiyarî
Fenn-i İspençiyarî: A textbook for pharmacy education in early 20th century Turkey
Yazar: Mat, Afife
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 12 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Fenn-i İspençiyari,Ligor Taranakides,Mustafa Nevzat Pısak,Pharmaceutical technology,History of pharmacy ; Fenn-i İspençiyari, Ligor Taranakides, Mustafa Nevzat Pısak, Farmasötük teknoloji, Eczacılık tarihi

Cumhuriyet’in kurulduğu yıllarda Türkiye’de eczacılığın durumu, kullanılan ve yapılan ilaçlar, eczacıların yararlandığı kodeksler gibi birçok konuda ayrıntılı bilgiler veren Fenn-i İspençiyarî (eczacılık sanatı/tekniği) kitabının 2010 yılında Osmanlıca’dan günümüz Türkçesine çevrilmesi eczacılık tarihimiz açısından büyük bir önem taşımaktadır. Kitabın ikinci baskısının yapıldığı 1924 yılında, yazarlar (Ligor [Taranakides] ve Mustafa Nevzat [Pısak]), İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesine bağlı Eczacı Mektebi’nde ve Fen Fakültesi’nde, Fenn-i İspençiyarî ve Kimya derslerini vermektedir. Eser genel bilgiler bölümüyle başlamakta ve eczacılık tarihinin çok güzel bir özetinden sonra ‘Bizde Eczacılık’ başlığı altında dönemin eczacılık sorunları ele alınmaktadır. Takibeden bölümde ‘Hayvansal ve Bitkisel Droglar’ hakkında genel bilgiler verilmesi, Farmakognozi ve Galenik Farmasinin ne kadar iç içe olduğunu göstermektedir. Kitabın Galenik Farmasiye ayrılan ikinci bölümünde ise eczanede yapılan tüm eczacılık işlemleri ve galenik şekiller hakkında bilgi verilmektedir. O dönemde eczanede yapılan işlemlere ve hazırlanan preparatlara baktığımızda eczacılığın neden bir fenn (sanat/teknik) olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır. Fenn-i İspençiyarî kitabının günümüz Türkçesine kazandırılması eczacılık tarihimizin bir dönemine ışık tutarak bu alandaki araştırmacılar için önemli bir kaynak oluşturmaktadır.

The translation of the book Fenn-iİspençiyarî (lit. PharmaceuticalArt/Technique) from the Ottoman to modern Turkish in 2010, is a significantstep forward in terms of Turkish history of pharmacy due to detailedinformation the book provides about practices, medicines and pharmaceuticalliterature that pharmacists referred in Turkey during 1920s. The authors (Ligor[Taranakides] and Mustafa Nevzat [Pısak]) have been giving courses onpharmacy and chemistry at the Istanbul University’s School of Pharmacy andthe Faculty of Science when the second edition of the book came out in 1924.Fenn-iİspençiyarî starts by giving general information and a summary of thehistory of pharmacy, and then continues with the two sections entitled Pharmacy in our country”, and “Drugs of vegetal and animal origin”. Thesecond chapter is entirely devoted to galenic pharmacy, and accounts for allpharmaceutical practices of the time as well as different galenic forms. This alsoanswers why the pharmacy was called a fenn (art / technique). It is believed thatthis book, shedding light on many unknowns of Turkish history of pharmacy,will be a great resource for researchers in the field.
Rudolf Stetter’in Ankara Y.Z.E. Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve İspençiyari ders kılavuzları
Rudolf Stetter’s Pharmacology and Pharmaceutical Technology lessons at the Ankara Higher Institute of Agriculture Veterinary Faculty
Yazar: Etker, Şeref
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 12 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü, Veteriner eğitimi, Farmakoloji, Farmasötik teknoloji, Rudolf Stetter ; Ankara Higher Institute of Agriculture,Veterinary education,Pharmacology,Pharmaceutical technology,Rudolf Stetter

Dr.med.vet. Rudolf Stetter Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü’nün Veterinerlik Fakültesi’nde, 1934–1940 yılları arasında, önce Patoloji ve daha sonra İç Hastalıkları bölümlerinde Ordinaryüs Profesör olarak görev yapmıştır. Veteriner Fakültesi’nde bir dönem dekanlık yapan Prof. Stetter, Y.Z.E.’nde farmakoloji dersleri de vermiştir. Farmakoloji ve İspençiyari başlıklı ders notları, asistanı Nurettin Mazhar Öktel tarafından Türkçe’ye çevrilerek öğrenci ders kılavuzları olarak 1940 yılında yayımlanmıştır. Türkiye’de ilk farmakoloji doktora çalışması Ord.Prof.Dr. Rudolf Stetter’in rehberliğinde Dr. Nurettin M. Öktel tarafından Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü’nde yapılmıştır.

Prof.Dr.med.vet. Rudolf Stetter (1890–1950) from Munich Universitywas appointed in 1934 to the chair of General Pathology of the VeterinaryFaculty of the Ankara Higher Institute of Agriculture, Turkey. He was electedDean of Faculty in 1936, the year he transferred to the Department of InternalMedicine. Rudolf Stetter also lectured in veterinary pharmacology and pharmaceutical technology at the Institute. His lecture notes were translated toTurkish by Nurettin Mazhar Öktel, the recipient of the first Ph.D degree inpharmacology in Turkey. Rudolf Stetter returned to Germany in 1940.
Prof. Ömer Şevket Öncel’in Yayınlarına bir Ek: Kimya-yı Tahlili-yi Tavsifi Dersleri Birinci Basım (1336/1920)
Addendum to Prof. Ömer Şevket Öncel’s published works: The first (1920) edition of Lessons on Analytical Chemistry, Kimya-yı Tahlili-yi Tavsifi Dersleri
Yazar: Etker, Şeref
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 12 No. 2, 2011
Anahtar kelimeler: Ömer Şevket Öncel, Türkiye kimya tarihi, Analitik kimya, Kimya kitapları ; Ömer Şevket Öncel,History of chemistry,Turkey,Analytical chemistry,Chemistry textbooks

Bugüne kadar yapılan yayınlarda, Darülfünun Tıp Fakültesi Eczacılık Okulu‟nda analitik kimya derslerini veren Prof. Ömer Şevket Öncel (1880– 1950) ders notlarını içeren Kimya-yı Tahlili-yi Tavsifi Dersleri adlı kitabının ikinci (1924) ve üçüncü baskıları (1932) incelenmiş, fakat ilk baskısı görülmemiştir. Bu çalışmada, Muallim Kimyager Ömer Şevket Bey‟in öğrencileri tarafından derlenerek çoğaltılan Kimya-yı Tahlili-yi Tavsifi Dersleri‟nin birinci baskısı (1920) bulunarak tanıtılmıştır

Ömer Şevket Öncel (1880–1950) was the first professor of analyticalchemistry at the School of Pharmacy of the Istanbul University. His textbookentitled Lessons on Analytical Chemistry (Kimya-yı Tahlili-yi Tavsifi Dersleri)went through a number editions and are central to his publications. The firstedition of this text, compiled, edited and mimeographed by his students in 1920,has been recovered recently, completing Prof. Öncel‟s bibliography. Thesenotes allows us to date his academic work, and the expansion of its context tothe 1930s.
İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nin Tarihi Binasının Açılış Töreni, 19.12.2010
İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nin Tarihi Binasının Açılış Töreni, 19.12.2010
Yazar: Günergun, Feza; Mat, Afife
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 12 No. 2, 2011

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi mezunu olduğum ve doktoramıorada yaptığım için ben, Sayın Asuman Baytop'un lisans veya lisansüstüöğrencisi olmadım. Bu nedenle kendisi ile öğrencilik anılarım yok. AmaAnkara’da beni yetiştiren hocalarım Profesör Mekin Tanker ve özellikleProfesör Nevin Tanker o kadar çok sitayişle anlatırlardı ki, O’nu görmedentanımıştık. Asuman Hoca ile ilk karşılaştığım 1978 deki II. Bitkisel İlaçHammaddeleri Toplantısı’nda, O’nu çok önceden tanıyormuş gibiydim. Otoplantıda, O’nun mütevaziliği ve derin bilgisi ile öğretmeye açık hali, bitkileritanımaya meraklı biz gençleri hemen çevresine toplamıştı. Daha sonraevlenerek İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi AnabilimDalı’na geldiğimde ayrı binalarda oluşumuz, bilimsel araştırmalar için sık sıkyurt dışında uzun süreli gidişlerimiz ve yoğunlaşan akademik kariyerçalışmalarımız nedeniyle çok sık biraraya gelemedik. Emekli olduktan sonra,özellikle son yıllarda aramızda özel bir yakınlık oluştuğu için çok mutluyum.Ülkemizde eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve kız çocuklarının okulagidebilmesine yönelik projelerimizde hep destek verdi, destek olmayısürdürüyor. Sevgili Hocamın 90. yaşını kutluyor, sağlık ve esenlik dileklerimlesaygılarımı sunuyorum.

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi mezunu olduğum ve doktoramıorada yaptığım için ben, Sayın Asuman Baytop'un lisans veya lisansüstüöğrencisi olmadım. Bu nedenle kendisi ile öğrencilik anılarım yok. AmaAnkara’da beni yetiştiren hocalarım Profesör Mekin Tanker ve özellikleProfesör Nevin Tanker o kadar çok sitayişle anlatırlardı ki, O’nu görmedentanımıştık. Asuman Hoca ile ilk karşılaştığım 1978 deki II. Bitkisel İlaçHammaddeleri Toplantısı’nda, O’nu çok önceden tanıyormuş gibiydim. Otoplantıda, O’nun mütevaziliği ve derin bilgisi ile öğretmeye açık hali, bitkileritanımaya meraklı biz gençleri hemen çevresine toplamıştı. Daha sonraevlenerek İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi AnabilimDalı’na geldiğimde ayrı binalarda oluşumuz, bilimsel araştırmalar için sık sıkyurt dışında uzun süreli gidişlerimiz ve yoğunlaşan akademik kariyerçalışmalarımız nedeniyle çok sık biraraya gelemedik. Emekli olduktan sonra,özellikle son yıllarda aramızda özel bir yakınlık oluştuğu için çok mutluyum.Ülkemizde eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve kız çocuklarının okulagidebilmesine yönelik projelerimizde hep destek verdi, destek olmayısürdürüyor. Sevgili Hocamın 90. yaşını kutluyor, sağlık ve esenlik dileklerimlesaygılarımı sunuyorum.
Galiçya Cephesi’nde Osmanlı Birlikleri ve Sağlık Hizmetleri (1916-1917)
Ottoman Army Troops and Health Services at the Galicia Front (1916-1917)
Yazar: Macar, Oya
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 10 No. 2, 2009
Anahtar kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, Galiçya Cephesi, Avusturya-Macaristan hastaneleri, Hulusi Fuad Tugay ; First World War,Galicia,Austro-Hungarian Hospitals,Hulusi Fuad Tugay

Galicia was one of the Eastern European fronts where the Ottoman troops fought Russian forces in support of the Austro-Hungarian Empire during the First World War. Turkish soldiers, who were injured or fell ill, were dispatched to various hospitals in the Austro-Hungarian territory. Nevertheless, because the transfers were not well organised and regularly registered, information regarding their health status could be collected properly. To remedy this problem, the Ottoman General Staff appointed Lieutenant Dr. Hulusi Fuad (Tugay, 1890-1967) as ‘inspector to Austro-Hungarian hospitals’. Hulusi Fuad first set off for Vienna to identify the hospitals where the Ottoman soldiers were being treated. He prepared and sent a detailed report on their conditions to the Ottoman authority. This article, based on the said report, attempts to expose the mobilisation of the Ottoman 15th Army Corps to Galicia, the conditions of the wounded at Austro-Hungarian hospitals, the range of diseases they suffered from, and the various problems encountered in extending health services to the soldiers, as well as the conditions of the hospitals in the years 1916-17.

Galicia was one of the Eastern European fronts where the Ottoman troopsfought Russian forces in support of the Austro-Hungarian Empire during theFirst World War. Turkish soldiers, who were injured or fell ill, were dispatchedto various hospitals in the Austro-Hungarian territory. Nevertheless, because thetransfers were not well organised and regularly registered, informationregarding their health status could be collected properly. To remedy thisproblem, the Ottoman General Staff appointed Lieutenant Dr. Hulusi Fuad(Tugay, 1890-1967) as ‘inspector to Austro-Hungarian hospitals’. Hulusi Fuadfirst set off for Vienna to identify the hospitals where the Ottoman soldiers werebeing treated. He prepared and sent a detailed report on their conditions to theOttoman authority. This article, based on the said report, attempts to expose themobilisation of the Ottoman 15th Army Corps to Galicia, the conditions of thewounded at Austro-Hungarian hospitals, the range of diseases they sufferedfrom, and the various problems encountered in extending health services to thesoldiers, as well as the conditions of the hospitals in the years 1916-17.
Walter Sıehe’nin (1859-1928) Anadolu Bitkileri Koleksiyonu
The Anatolian plant collection of Walter Siehe (1859-1928)
Yazar: Baytop, Asuman
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 10 No. 2, 2009
Anahtar kelimeler: Türkiye florası, bitki toplamaları, toplayıcılar, Walter Siehe, botanik tarihi ; Turkish flora,botanical expeditions,collectors,Walter Siehe,history of botany

Walter Siehe (1859-1928) was a German engineer with a passion for plants, engaged in Adana in the construction of Anatolian Baghdad Railway. He purchased land in 1897 at Fındıkpınar (İçel), where he stayed about 25 years. He mainly planted fruit trees in his garden. He made excursions nearly every year in the regions of Adana, İçel, Konya, Niğde, Kayseri, Sivas and collected plant specimens which he sent to European herbaria. He especially gathered bulbous plants and exported them to European growers. The Flora of Turkey project has examined his Anatolian collection. In the Flora are cited 740 specimens of Siehe, where the great majority bear date and number in their citations. The earliest specimen is dated 1889 and the latest 1919. Basing on specimen numbers, the collection of Siehe from Anatolia may be approximatively evaluated to not less than 8000 specimens. They are distributed in 29 herbaria, one in U.S.A., one in Ankara (Turkey), the others in Europe. According to Flora of Turkey, Siehe has collected the type specimens of 66 new taxa. They come from the provinces of Adana, İçel, Niğde, Konya and Kayseri. Three of them were published by himself. In the naming of 14, he is a coauthor. 10 taxa bear his name as epithet. He has published at least 22 articles related to Turkish bulbs and trees between 1897 and 1929.

Walter Siehe (1859-1928) was a German engineer with a passion forplants, engaged in Adana in the construction of Anatolian Baghdad Railway. Hepurchased land in 1897 at Fındıkpınar (İçel), where he stayed about 25 years.He mainly planted fruit trees in his garden. He made excursions nearly everyyear in the regions of Adana, İçel, Konya, Niğde, Kayseri, Sivas and collectedplant specimens which he sent to European herbaria. He especially gatheredbulbous plants and exported them to European growers. The Flora of Turkeyproject has examined his Anatolian collection. In the Flora are cited 740specimens of Siehe, where the great majority bear date and number in theircitations. The earliest specimen is dated 1889 and the latest 1919. Basing on specimen numbers, the collection of Siehe from Anatolia may beapproximatively evaluated to not less than 8000 specimens. They are distributedin 29 herbaria, one in U.S.A., one in Ankara (Turkey), the others in Europe.According to Flora of Turkey, Siehe has collected the type specimens of 66 newtaxa. They come from the provinces of Adana, İçel, Niğde, Konya and Kayseri.Three of them were published by himself. In the naming of 14, he is a coauthor. 10 taxa bear his name as epithet. He has published at least 22 articlesrelated to Turkish bulbs and trees between 1897 and 1929.
Takiyüddin’in Pera’daki Gözlemevi
Taqi al-din’s Observatory at Péra
Yazar: Pulathaneli, Cem
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 10 No. 2, 2009
Anahtar kelimeler: Takiyüddin, İstanbul Rasathanesi, astronomi tarihi, Osmanlı İmparatorluğu ; Taqi al-din,Istanbul observatory,history of astronomy,Ottoman Empire

The last quarter of the 16th century saw the establishment of an observatory in Istanbul. The founder was the Ottoman astronomer Taqi-al-din (d. 1585) who started celestial observations with the aim of improving the astronomical tables (zij) of Ulugh Beg of Samarkand. The present text is the Turkish translation of “Das Observatorium des Taqi-ed-din zu Pera” published in Der Islam (Berlin) in 1923, by J.H. Mordtmann, German orientalist and diplomat. The article brings together the information found in European and Ottoman sources regarding the observatory and presents the licence given by Sultan Murad III to Taqi al-din, entrusting him with the foundation of the observatory.

The last quarter of the 16th century saw the establishment of anobservatory in Istanbul. The founder was the Ottoman astronomer Taqi-al-din(d. 1585) who started celestial observations with the aim of improving theastronomical tables (zij) of Ulugh Beg of Samarkand. The present text is theTurkish translation of “Das Observatorium des Taqi-ed-din zu Pera” publishedin Der Islam (Berlin) in 1923, by J.H. Mordtmann, German orientalist anddiplomat. The article brings together the information found in European andOttoman sources regarding the observatory and presents the licence given bySultan Murad III to Taqi al-din, entrusting him with the foundation of theobservatory.
Nevizade Ataî’nin Hadaikü’l-Hakaik’inden Takiyyüddin’in Biyografisi
Taqi al-din’s biography from Nevizade Atai’s Hadaikü’l–hakaik
Yazar: Şenel, Cahit
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 10 No. 2, 2009
Anahtar kelimeler: Takiyüddin, Nevizâde Ataî, Hadaikü’l–hakaik, İstanbul Rasathanesi, astronomi tarihi, Osmanlı İmparatorluğu ; Taqi al-din,Nevizâde Ataî,Hadaikü’l–hakaik,Istanbul observatory,history of astronomy,Ottoman Empire

Hadaikü’l–hakaik compiled by Nevizâde Ataî (1583-1635), an Ottoman kadi, is an appendix to the biographical work of Taşköprüzade’s (1495-1561) Eş-Şakayık un-numaniyye and collects the biographies of Ottoman sultans, vizirs, scholars and sheikhs who lived between 1558 and 1634. It also comprises the biography of the astronomer Taqi al-din (1521-1585), the founder of the observatory which operated in Istanbul between 1575 and 1580. This paper includes the transliteration of Taqi al-din’s biography that was published in the 1852 edition of Hadaikü’l–hakaik. A Turkish translation is appended to the transliterated text. Ataî, while giving biographical data on Taqi al-din provides relevant information about the location and the subsequent demolition of his observatory.

Hadaikü’l–hakaik compiled by Nevizâde Ataî (1583-1635), an Ottomankadi, is an appendix to the biographical work of Taşköprüzade’s (1495-1561)Eş-Şakayık un-numaniyye and collects the biographies of Ottoman sultans,vizirs, scholars and sheikhs who lived between 1558 and 1634. It also comprisesthe biography of the astronomer Taqi al-din (1521-1585), the founder of theobservatory which operated in Istanbul between 1575 and 1580. This paperincludes the transliteration of Taqi al-din’s biography that was published in the1852 edition of Hadaikü’l–hakaik. A Turkish translation is appended to thetransliterated text. Ataî, while giving biographical data on Taqi al-din providesrelevant information about the location and the subsequent demolition of hisobservatory.