Azotlu Gübrelemenin Bazı Tritikale Genotiplerinde Azot Kullanım Özelliklerine Etkisi
The Effect of Nitrogenous Fertilization on Nitrogen Use Properties  in Some Triticale Genotypes
Yazar: Bozkurt, Mehmet Ali; Cımrin, K. Mesut; Şekeroğlu, Nazım
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 07 No. 03, 2001
Anahtar kelimeler: Triticale, nitrogen, fertilizer, nitrogen use properties ; Tritikale, azot, gübre, azot kullan ı m özellikleri

Bu araşt ı rma Van koşulları nda artan azotlu gübre düzeylerinin  0, 4, 8, 12 ve 16 kg N/da  dört tritikale  genotipinde  X Triticosecale Wittmack  azot içeri ğ ine, azot al ı m ı na, azot kullan ı m etkinliğine ve azot hasat indeksine  etkilerini belirleyebilmek için yürütülmü ştür. Araştı rma sonuçları na göre, azotlu gübreleme ile sap ve tanede azot içeri ği ile  al ı m ı önemli düzeyde artarken, azot kullan ı m etkinliği ve azot hasat indeksi azotlu gübreleme ile azalm ışt ı r. Azot içeriği ve  al ı mı 12 kg N/da düzeyinde en yüksek de ğere ulaşm ışt ı r. Azotlu gübreleme ile azot kullan ı m etkinliği 46.4' ten, 37. 0' a,  azot hasat indeksi 76.0' dan 68.4' e gerilemi ştir. Tane azot içeri ği hariç, incelenen diğer özelliklere tritikale genotiplerinin  etkisi önemli bulunmam ışt ı r. En düşük tane azot içeriği 9 nolu tritikale genotipinde belirlenmi ştir. Azot kullan ı m etkinliği ile  tane verimi aras ı nda, kontrol ve orta düzeyde azot uygulamalar ı nda  4 ve 8 kg N/da  çok önemli ili şkiler belirlenmiş  ancak, bu ilişkinin derecesi yüksek azot dozları nda  12 ve 16 kg N/da  azalm ıştı r. Azotlu gübrenin artan dozlar ı nda azot  kullan ı m etkinliğinin düştüğü ve azot kullan ı m etkinliği ile tane verimi aras ı ndaki ilişkinin zayı fladığı belirlenmiştir. Bu  sonuçlar, tritikalede azot kullan ı m özelliklerinin azotlu gübreleme ile önemli düzeyde de ğiştiğini göstermektedir.

In this research, the effects of nitrogen fertilizer doses in four triticale genotypes  X Triticosecale  Wittmack  on nitrogen concentration, nitrogen uptake, nitrogen use efficiency and nitrogen harvest index were  determined in Van ecological conditions. According to experiment results, nitrogen use efficiency and nitrogen harvest  index decreased with nitrogen fertilization while nitrogen concentration, nitrogen uptake of straw and grain increased with  nitrogen fertilization. The highest nitrogen concentration and uptake were obtained at 12 kg N/da nitrogen dose. With  nitrogen fertilization, nitrogen use efficiency and nitrogen harvest index decreased from 46.4 to 37.0 and from 76.0 to  68.4, respectively. On the investigated all other characters, genotypes effect was not important except grain nitrogen  concentration. Grain nitrogen concentration was found the lowest at number 9 genotype. The relationships between  nitrogen use efficiency and grain yield were found very important at control  No  and middle level nitrogen doses  4 and 8  kg N/da  but degree of this relationship decreased at high level nitrogen doses  12 and 16 kg N/da . Nitrogen use  efficiency, and relationship between nitrogen use efficiency and grain yield decreased with increasing nitrogen doses.  This results suggest that nitrogen use properties of triticale can changed significantly with nitrogenous fertilization.