Farklı Boyutlarıyla Süreç Temelli Düşünceyi Anlamak
Farklı Boyutlarıyla Süreç Temelli Düşünceyi Anlamak
Yazar: Arı, Sevgi
Dergi: LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Süreç,Süreç temelli düşünce,Non-lineer zaman,Kontinyum,Uzam

 Öz: İçindengeçmekte olduğumuz çağda, rasyonaliteye ve determinizme dayalı bilimdeparadigmaların büyük oranda terk edildiğini görmek mümkündür. Günümüz düşüncesistemleri, değişen paradigmaların etkisiyle yeniden yapılandırılırken budönemde söz konusu yeni algı boyutlarının güncel sanat ve tasarım düşüncesinede yansıması kaçınılmazdır. Bu güncel dönüşümü, dünyanın sürece doğru evrilmesiolarak tanımlamak mümkündür. Bu çalışma, yerleşikhale gelmiş sonuç odaklı düşünceye süpheyle yaklaşarak her birimizin aslındabirer zaman yolcusu olduğumuz keşfini süreç temelli düşünce üzerindencevaplandırmayı amaçlayan bir başlangıçtır. Bu çalışmada süreç, çağıngetirdiği güncel algı biçimini karşılayan bir kavram olarak ele alınmış ve budüşüncenin temellerinin farklı ilişkiler üzerinden tanımlanması amaçlanmıştır.Süreç temelli düşünce, yerleşik olanı yıkarak bir yenilik yaratma çabasındanfarklı olarak; sistemin yapısal/tümel olarak dönüştürülmesiyle ilgilidir.Kavramların başına “neo”, “post” gibi ön ekler getirmeksizin bir alternatifoluşturan bu düşünce şeklinin çağdaşlarımız tarafından anlaşılması önemlidir.Diğer yandan zaman ve süreç kavramları, insanlığın grafik zekâsı ile yakındanilişkili olduğu için yaratıcılık ve zihinsel imgelem açısından da çokönemlidir. Çalışmada süreç temelli düşünce, zaman kavramı bağlamında metaforikuzantıları ve etimolojik kökenleriyle ele alınmış; ek olarak kontinyum ve uzamgibi kavramlarla ilişkisi üzerinden zenginleştirilmiştir. Çalışmadan öncelikli olarak lineer olmayan zamanalgısı ile süreç temelli düşünce arasında derin birilişki olduğu ortaya çıkmaktadır. Diğer yandan bu düşünce şeklinin sonuç odaklıdüşüncenin yerine geçmeksizin daha geniş bir düşünce ufku yarattığını görmekmümkündür. Süreç temelli düşünce tutucu veya yerleşik algıların yerinegeçebilecek kapsayıcı bir alternatif olarak değerlendirilmelidir. Farklıyönlerden statik olmayan bağlantılar kurmaya dayanan bu algı; sonuç odaklıdüşüncenin bize sunmadığı, bizim kendi kendimize kazanmamız gereken bir düşüncebiçimidir. Anahtar Kelimeler: Süreç, Süreç temelli düşünce, Non-lineerzaman, Kontinyum, Uzam

 Öz: İçindengeçmekte olduğumuz çağda, rasyonaliteye ve determinizme dayalı bilimdeparadigmaların büyük oranda terk edildiğini görmek mümkündür. Günümüz düşüncesistemleri, değişen paradigmaların etkisiyle yeniden yapılandırılırken budönemde söz konusu yeni algı boyutlarının güncel sanat ve tasarım düşüncesinede yansıması kaçınılmazdır. Bu güncel dönüşümü, dünyanın sürece doğru evrilmesiolarak tanımlamak mümkündür. Bu çalışma, yerleşikhale gelmiş sonuç odaklı düşünceye süpheyle yaklaşarak her birimizin aslındabirer zaman yolcusu olduğumuz keşfini süreç temelli düşünce üzerindencevaplandırmayı amaçlayan bir başlangıçtır. Bu çalışmada süreç, çağıngetirdiği güncel algı biçimini karşılayan bir kavram olarak ele alınmış ve budüşüncenin temellerinin farklı ilişkiler üzerinden tanımlanması amaçlanmıştır.Süreç temelli düşünce, yerleşik olanı yıkarak bir yenilik yaratma çabasındanfarklı olarak; sistemin yapısal/tümel olarak dönüştürülmesiyle ilgilidir.Kavramların başına “neo”, “post” gibi ön ekler getirmeksizin bir alternatifoluşturan bu düşünce şeklinin çağdaşlarımız tarafından anlaşılması önemlidir.Diğer yandan zaman ve süreç kavramları, insanlığın grafik zekâsı ile yakındanilişkili olduğu için yaratıcılık ve zihinsel imgelem açısından da çokönemlidir. Çalışmada süreç temelli düşünce, zaman kavramı bağlamında metaforikuzantıları ve etimolojik kökenleriyle ele alınmış; ek olarak kontinyum ve uzamgibi kavramlarla ilişkisi üzerinden zenginleştirilmiştir. Çalışmadan öncelikli olarak lineer olmayan zamanalgısı ile süreç temelli düşünce arasında derin birilişki olduğu ortaya çıkmaktadır. Diğer yandan bu düşünce şeklinin sonuç odaklıdüşüncenin yerine geçmeksizin daha geniş bir düşünce ufku yarattığını görmekmümkündür. Süreç temelli düşünce tutucu veya yerleşik algıların yerinegeçebilecek kapsayıcı bir alternatif olarak değerlendirilmelidir. Farklıyönlerden statik olmayan bağlantılar kurmaya dayanan bu algı; sonuç odaklıdüşüncenin bize sunmadığı, bizim kendi kendimize kazanmamız gereken bir düşüncebiçimidir. Anahtar Kelimeler: Süreç, Süreç temelli düşünce, Non-lineerzaman, Kontinyum, Uzam