Çine-Tepecik’in Kültürel Gelişiminde Kentleşme Sürecini Anlamak
Understanding the Urbanization Process in Çine-Tepecik’s Cultural Development
Yazar: Günel, Sevinç
Dergi: Anatolian Research, Vol. 0 No. 24, 2021
Anahtar kelimeler: Archaeology ; Arkeoloji ; Batı  Anadolu,Çine-Tepecik,yerleşim  süreci,sosyo-kültürel  yaşam,bölgelerarası iletişim ; Western Anatolia,Çine-Tepecik,settlement process,sociocultural life,interregional communication

Çine-Tepecik Büyük Menderes’in güneyinde Çine ovasındaki konumuyla, bölgenin erken  dönem  kültür  tarihine  ışık  tutan  bir  merkezdir.  Tepecik’in  en  erken  kültür  kalıntıları,  Kalkolitik  döneme  (Ege  kronolojisinde  Geç  Neolitik)  tarihlenmekte  ve  yerleşim  süreci,  Geç  Tunç  Çağı  sonuna  değin  takip  edilmektedir.  Bu  kronolojik  gelişimde,  seramik  geleneği,  tasvir  sanatı  ve  alet  teknolojisi,  Tepecik’te  yaşayan  toplumların  sosyal  yaşamının  belirlenmesinde  öne  çıkan  kanıtlardır.  Arkeolojik  veriler, Batı Anadolu ve Ege dünyasıyla bağlantılı bir kültürel ve kronolojik gelişimi göstermiştir.   Tepecik’in   bölgelerarası   iletişimindeki   bu   yakınlığı   ve   kültürel   hareketliliği, Kalkolitik dönemden itibaren kapların bezeme stilinde, figürinlerde ve hammadde  kaynaklarında  görmek  mümkündür.  Hammadde  kaynakları  arasında  obsidiyen  ve  çakmaktaşı  Kalkolitik,  Erken,  Orta  ve  Geç  Tunç  Çağı’nda  kullanım  görmüştür.  Obsidiyen,  Ege  adaları  ve  Orta  Anadolu’dan  temin  edilmiş  olup,  en  erken bölgelerarası ticari ilişkilere ışık tutmaktadır. Erken Tunç Çağı’nda, yerleşime ait  mimari  ve  ölü  gömme  geleneklerinin  anlaşılmasını  sağlayan  mezarlar,  belli  bir  sosyo-kültürel  düzeye  ulaşmış  toplumlara  ait  kanıtları  vermektedir.  Höyüğün  stratigrafik  ayrımına  göre,  MÖ  2.  Binyılında  savunma  sistemine  sahip  yerleşim  modeli, bir taraftan Çine-Tepecik’i bulunduğu coğrafyada güçlü bir kent olarak öne çıkarmakta  diğer  taraftan  ise,  Anadolu,  Ege  ve  Doğu  Akdeniz’e  değin  takip  edilen  kültürel  ve  ticari  faaliyetlerin  aktif  olduğunu  göstermektedir.  Bu  iletişimi,  Orta  ve  Geç  Tunç  Çağı’nda,  tasvir  sanatına  ait  eserler,  Miken  boya  bezeli  kaplar,  metal  eserler ve filolojik anlamda mühür baskıları yansıtmaktadır. Özellikle Geç Tunç Çağı yerleşmesinde  Miken  seramik  geleneği,  Ege  dünyasıyla  olan  kültürel  birlikteliğini  zengin   bir   buluntu   grubuyla   göstermektedir.   Öte   yandan   Hitit   İmparatorluk   dönemine  ait  Anadolu  hiyeroglif  yazılı  mühür  baskıları  ise,  Tepecik’in  Hititlerle  iletişimini resmi boyutlara taşımaktadır. Arkeolojik ve filolojik veriler ışığında Çine-Tepecik,  Batı  Anadolu’nun  tarihi  coğrafyasında  Arzawa/Mira  ülkesinin  güneyinde,  doğal   yollara   hakim,   güçlü   bir   merkez   konumuyla   bölge   arkeolojisine   katkı   sağlamaktadır.

With its location on the Çine plain south of the Greater Meander (Büyük Menderes), Çine-Tepecik is a settlement that sheds light on the region’s early cultural history. Its earliest cultural remains date to the Chalcolithic Period (Late Neolithic in the Aegean chronology), and the settlement process extends to the end of the Late Bronze Age. In this chronological development, the pottery tradition, the art of depiction, and chipped stone technology are prominent lines of evidence characterizing Tepecik’s social life. Archaeological data show cultural and chronological development associated with Western Anatolia and the Aegean world. This interregional communication and cultural dynamism can be followed through vessels’ decoration style, cult items, and raw material sources since the Chalcolithic Period. Among raw materials sources, obsidian and flint were used in Chalcolithic, Early, Middle, and Late Bronze Periods. Obsidian in Tepecik was obtained from the Aegean islands and Central Anatolia, thus shedding light on the earliest interregional trade relations. Architectural remains of the settlement and its graves, which provide understanding of the Early Bronze Age’s burial tradition, evidence a society that has reached a certain sociocultural level. According to the mound’s stratigraphy, the settlement model with a defense system in the 2nd millennium BC, on the one hand, highlights Çine-Tepecik as a strong city in its region, but on the other hand, shows that cultural and commercial activities with Anatolia, the Aegean, and the Eastern Mediterranean are active. This communication reflects the art of figurative depictions, Mycenaean painted vessels, metal artifacts, and philological evidence from seal impressions in the Middle and Late Bronze Ages. In the Late Bronze Age settlement, the Mycenaean painted pottery tradition, with a rich group of finds, demonstrates that Tepecik played an important role in the Aegean region’s cultural network. In contrast, seal impressions with Anatolian hieroglyphs belonging to the Hittite Empire Period carry communication of the Tepecik settlement with the Hittites to official dimensions. In light of archaeological data and philological evidence, Çine-Tepecik contributes to the region’s archaeology with its strong position dominating natural roads in the south of Arzawa/Mira Land in Western Anatolia’s historical geography