Osmanlı Döneminde Uşak Kazası Muharremşah Karyesi (15. - 19. Yüzyıllar)
Muharremshah Village of Uşak District During the Ottoman Era (15th-19th Centuries)
Yazar: Aksu Kılıç, Leyla
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 77, 2023
Anahtar kelimeler: History of Ottoman Socio-Economy ; Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi ; Osmanlı,Uşak Kazası,Muharremşah Karyesi,sosyo-ekonomik yapı,nüfus yapısı ; Ottoman Empire,Uşak District,Muharremshah Village,socio-economic structure,population structure

Osmanlı döneminde Uşak kazasına bağlı Muharremşah karyesinin sosyo-ekonomik durumu ve nüfus yapısının ortaya konulduğu bu çalışmada, Muharremşah karyesinin 15. yüzyıldan 19. yüzyılın sonuna kadarki süreci dikey boyutta ele alınarak karye sakinlerinin Osmanlı dönemindeki hane yapısı, kayıtlı nüfusun meslekleri, fizikî durumları, yaşları, gelir kaynakları, gelir düzeyleri ve vergi durumlarına dair panoramik bir görüntü yaratılmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada Osmanlı dönemi arşiv kaynaklarından 45 (1481-1512) ve 49 (1512) numaralı tahrir defterleri ve 438 numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri (1530) ile karyenin klasik dönemini, 2498 numaralı avarız defteri (1676) ile Muharremşah’ın zaman içindeki sosyo-ekonomik ve nüfus yapısındaki dönüşümünü görmek mümkündür. 19. yüzyıldaki 1645 numaralı nüfus defteri (1835-38) ve 9465 numaralı temettuat defteri (1844-45) temel alınarak karye sakinlerinin aile ve şahıs isimleri ve lakaplar, üretilen ürünler, kayıtlı erkek nüfus ve nüfusun fiziksel özellikleri, tarlaları, hayvanları (küçükbaş, büyükbaş, binek hayvanı) ve vergiler gibi birçok husus detaylandırılmıştır. Son olarak ise H.1316/M.1898-1899 ve H.1325/M.1907-1908 tarihli Hüdavendigar Vilayeti Salnameleri ile 1928 Tarihli Köylerimiz eserleri kullanılarak karyenin 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarındaki değişimine tanık olmak mümkün olmuştur.

In this study, in which the socio-economic and population structure of Muharremşah village of Uşak district in the Ottoman period is presented, the process of Muharremşah village from the 15th century to the end of the 19th century is examined panoramically and many issues such as the household structure of the inhabitants of the village, the occupations, physical conditions, ages, income sources, income levels and tax status of the registered population are tried to be detailed.In line with this purpose, this study witnesses the classical period of the village through Ottoman archival sources such as the Tahrir Registers numbered 45 (1481-1512) and 49 (1512) and the Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Register numbered 438 (1530), as well as its transformation through the Avarız Register numbered 2498 (1676). Based on the 19th-century Population Register numbered 1645 (1835-38) and the Temettuat Register numbered 9465 (1844-45), the family names and nicknames of the inhabitants of the village, the products produced, the names of individuals, the registered male population, the physical characteristics of the population, the fields, taxes, and so on are detailed. Finally, the yearbooks of Hüdavendigar Province dated AH.1316/AD.1898-1899 and AH.1325/AD.1907-1908 and the work titled Our Villages dated 1928 were used to witness the changes in the village at the end of the 19th century and the beginning of the 20th century.