hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tersine Lojistik Alanındaki Yayınların Bibliyometrik Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi
A Bibliometric Analysis of Publications Related to Reverse Logistics
Yazar: Alkan, Gamze; Yılmaz, Burcu; Oğuz, Suzan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Tersine Lojistik,Lojistik,Bibliyometrik Analiz

Günümüzde firmalar, giderek artan rekabet ortamında varlığını sürdürebilmek için maliyetlerini en düşük seviyeye indirmek, yasalara uyum sağlamak, çevre dostu üretim ve tüketimi sağlamak, sosyal sorumluluklarını yerine getirmek gibi amaçlarla tedarik zinciri yönetiminin en önemli parçalarından biri olan tersine lojistiğe daha fazla önem vermektedirler. Bu sebeple son yıllarda tersine lojistik konusuna olan ilgi de artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 2000-2019 yılları arasında Web of Science (WOS) veri tabanından alınan tersine lojistik ile ilgili 1850 makalenin bibliyometrik analiz yöntemi ile incelenmesi ve bu alanda yapılan çalışmaların seyrinin yıllar içerisinde nasıl değiştiğinin belirlenmesidir. Yapılan analizler sonucunda tersine lojistik alanında yapılan yayınlarda en yüksek atıf sayısının 2000 yılında gerçekleştiği, en sık kullanılan anahtar kelimenin yönetim (management) olduğu, tersine lojistik kavramının 2007 yılından sonra daha sık kullanıldığı, bu alanda en fazla makale yayınlayan derginin Journal of Cleaner Production olduğu, en fazla yayın yapan üniversitenin Tahran Üniversitesi olduğu, Kannan Govindan’ın bu alanda en fazla yayın yapan araştırmacı olduğu ve bu alanda en fazla çalışma yapan ülkenin ABD, en fazla işbirliği yapan ülkelerin ise ABD-Çin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Günümüzde firmalar, giderek artan rekabet ortamında varlığını sürdürebilmek için maliyetlerini en düşük seviyeye indirmek, yasalara uyum sağlamak, çevre dostu üretim ve tüketimi sağlamak, sosyal sorumluluklarını yerine getirmek gibi amaçlarla tedarik zinciri yönetiminin en önemli parçalarından biri olan tersine lojistiğe daha fazla önem vermektedirler. Bu sebeple son yıllarda tersine lojistik konusuna olan ilgi de artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 2000-2019 yılları arasında Web of Science (WOS) veri tabanından alınan tersine lojistik ile ilgili 1850 makalenin bibliyometrik analiz yöntemi ile incelenmesi ve bu alanda yapılan çalışmaların seyrinin yıllar içerisinde nasıl değiştiğinin belirlenmesidir. Yapılan analizler sonucunda tersine lojistik alanında yapılan yayınlarda en yüksek atıf sayısının 2000 yılında gerçekleştiği, en sık kullanılan anahtar kelimenin yönetim (management) olduğu, tersine lojistik kavramının 2007 yılından sonra daha sık kullanıldığı, bu alanda en fazla makale yayınlayan derginin Journal of Cleaner Production olduğu, en fazla yayın yapan üniversitenin Tahran Üniversitesi olduğu, Kannan Govindan’ın bu alanda en fazla yayın yapan araştırmacı olduğu ve bu alanda en fazla çalışma yapan ülkenin ABD, en fazla işbirliği yapan ülkelerin ise ABD-Çin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kamu Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Wagner Yasası’nın ve Keynesyen Hipotez’in Türkiye'de Geçerliliği Üzerine Bir İnceleme
The Effect of Public Expendıtures on Economic Growth: An Examination The Validity of Wagner’s Law and Keynesian Hypothesis in Turkey
Yazar: Atgür, Musa
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Kamu Harcamaları,Ekonomik Büyüme,Wagner Yasası,Keynesyen Hipotez

Bu çalışma, Türkiye'de 2006-2019 dönemi için kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki rolünü ve Wagner Yasası ile Kenyesyen Hipotezinin geçerliliğini incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla çalışmada, üçer aylık zaman serileri kullanılmış olup Phillips-Ouliaris eşbütünleşme ve hata düzeltme modeli Granger Nedensellik test yöntemleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye'de kamu harcamalarının reel gayri safi yurtiçi hasıla büyümesi üzerinde etkili olduğunu, hem Wagner Yasası'nın hem Keynesyen Hipotezin geçerli olduğunu göstermiştir. Phillips-Ouliaris Eşbütünleşme test sonuçları, kamu harcaması değişkenleri ile reel gayri safi yurtiçi hasıla değişkenlerinin uzun dönemde ilişkili olduklarını ortaya koymuştur. Hata düzeltme modeli Granger Nedensellik test sonuçları da, kamu harcaması değişkenleri ile reel gayri safi yurtiçi hasıla değişkenleri arasında nedensellik ilişkisinin var olduğunu göstermiştir.

Bu çalışma, Türkiye'de 2006-2019 dönemi için kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki rolünü ve Wagner Yasası ile Kenyesyen Hipotezinin geçerliliğini incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla çalışmada, üçer aylık zaman serileri kullanılmış olup Phillips-Ouliaris eşbütünleşme ve hata düzeltme modeli Granger Nedensellik test yöntemleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye'de kamu harcamalarının reel gayri safi yurtiçi hasıla büyümesi üzerinde etkili olduğunu, hem Wagner Yasası'nın hem Keynesyen Hipotezin geçerli olduğunu göstermiştir. Phillips-Ouliaris Eşbütünleşme test sonuçları, kamu harcaması değişkenleri ile reel gayri safi yurtiçi hasıla değişkenlerinin uzun dönemde ilişkili olduklarını ortaya koymuştur. Hata düzeltme modeli Granger Nedensellik test sonuçları da, kamu harcaması değişkenleri ile reel gayri safi yurtiçi hasıla değişkenleri arasında nedensellik ilişkisinin var olduğunu göstermiştir.
Küresel Tedarik Zinciri Ve Uluslararası Ticaret Yönetiminde Verimli Ödeme Sistemi Seçimi
Efficient Payment System Selection in Global Supply Chains and International Trade Management
Yazar: Talay, Işılay; Bayram, Orkun
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: küresel tedarik zincirleri,uluslararası ticaret,SWIFT,blok zincir ağı,ödeme sistemi ; global supply chains,international trade,SWIFT,block chain network,payment system

Bu çalışmada küresel tedarik zincirinde fon akışı için gerekli uluslararası ödemeleri gerçekleştirmek amacıyla kullanılabilecek iki ödeme sistemi olan SWIFT ağı ve blok zincir ağı tabanlı ödeme sistemlerinden hangisinin hangi koşullar altında seçilmesi gerektiği ile ilgili matematiksel modelleme yoluyla bir karar mekanizması oluşturulmuştur. Tedarik zincirlerinde ürün akışının yanında bilgi ve fon akışını da koordine edebilmek büyük önem taşımaktadır.  Tüm akışların gecikmeden ve sorunsuz yürütülmesi ile küresel tedarik zinciri ve uluslararası ticaretin yönetiminde yüksek performans elde edilebilir. Bu çalışmada fon akışının zamanında ve sıkıntısız gerçekleştirilmesi için verimli ödeme sistemi seçimi kararı incelenmiştir. Modelde, bu iki ödeme sistemine ait dinamikler, olasılık dağılımları ve diğer parametreler vasıtasıyla ifade edilmiştir. SWIFT ve blok zincir ağı ödeme sistemleri arasında, bu sistemlerin tedarik zinciri için oluşturacakları toplam maliyet ve risklerin beklenen değerlerine göre kıyaslama yapılmıştır. Modelde, toplam ödeme işlem ücreti ve ödeme tamamlanma süresi beklenen değerlerinin daha düşük olduğu sistemin seçilmesi yönelimi gözlenmiştir. Bununla beraber, ödeme sürecinde görev alacak ve alıcı ve satıcıyı temsil edenler harici aracı finansal kurumların sayısı arttıkça blok zincir ağına, ödemede karşı tarafa aktarılacak olan fon miktarı yükseldikçe SWIFT ağına yönelme eğilimi gözlenmiştir.

In this study, whether to make a cross-border payment in a global supply chain with SWIFT or block chain has been established via mathematical modeling. It is extremely important in supply chains to coordinate information and funds flow as well as physical flow of goods. It will be possible to achieve high performance in a global supply chain and international trade via timely and smooth execution of all flows. In this study we investigated the choice of the cross-border payment system based on the efficiency criteria to accomplish supply chain funds flow on time and without problems. In the model the dynamics of the two payment systems were expressed by means of probability distributions and other parameters. A comparison is then made according to the expected values of the total costs and risks generated by the two payment systems for the supply chain. It is recommended to choose the system with lower expected values of payment processing fee and total processing time. In addition, as the number of intermediary financial institutions taking part in the payment increases the decision mechanism favors block chain network, whereas it favors the SWIFT network as the total amount of funds to be transferred increases.
Teknoloji Yoğun Malların Sektörel İhracatı: Türkiye Örneği
The Sectoral Export of Technology Intensive Goods: Case of Turkey
Yazar: Bolkan, Enes; Kaplan, Fatih
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: REEL DÖVİZ KURU,TEKNOLOJİ YOĞUN MALLAR,MİLLİ GELİR

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin teknoloji yoğun mal ihracatına dış gelir ve döviz kurunun etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda teknoloji yoğunluğuna göre 26 sektörün mal ihracatı, reel döviz kuru ve AB’nin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) değişkenleri için 2003:I-2017:IV dönemlerini kapsayan üçer aylık veriler kullanılmıştır. Çalışmada zaman serisinin önsel testlerinden yapısal kırılmalı birim kök testleri ile yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi yapılmıştır. Teknoloji yoğunluğuna göre sınıflandırılan 26 sektörün ihracatına reel döviz kuru ve dış gelirin etkisi Tam Değiştirilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) ile tahmin edilmiştir. Yapılan ekonometrik analizlerden elde edilen sonuçlara göre yüksek ve orta-yüksek teknoloji ürünleri sektörleri ihracatının reel döviz kuru ve dış talep esnekliğinin, diğer sektörlerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin teknoloji yoğun mal ihracatına dış gelir ve döviz kurunun etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda teknoloji yoğunluğuna göre 26 sektörün mal ihracatı, reel döviz kuru ve AB’nin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) değişkenleri için 2003:I-2017:IV dönemlerini kapsayan üçer aylık veriler kullanılmıştır. Çalışmada zaman serisinin önsel testlerinden yapısal kırılmalı birim kök testleri ile yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi yapılmıştır. Teknoloji yoğunluğuna göre sınıflandırılan 26 sektörün ihracatına reel döviz kuru ve dış gelirin etkisi Tam Değiştirilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) ile tahmin edilmiştir. Yapılan ekonometrik analizlerden elde edilen sonuçlara göre yüksek ve orta-yüksek teknoloji ürünleri sektörleri ihracatının reel döviz kuru ve dış talep esnekliğinin, diğer sektörlerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Suriye İç Savaşında Yabancı Savaşçılar
Foreign Fighters in The Syrian Civil War
Yazar: Üstün, Mustafa Tayfun
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Foreign Fighters,Terrorism,War,Syria,International Law ; Yabancı Savaşçı,Terörizm,Savaş,Suriye,Uluslararası Hukuk

Bu çalışma Suriye iç savaşında bir aktör haline dönüşmüş olan yabancı savaşçılar hakkındadır. Üç kısımdan oluşan çalışmada ilk olarak yabancı savaşçı teriminin (indirgemecilik tuzağına düşmemek adına) literatürdeki kullanımları dikkate alınarak kavramsal analizi yapılacaktır. Hali hazırda farklı yazarlar yabancı savaşçı teriminin değişik taraflarını vurgulayarak kavramsallaştırma sürecine katkıda bulunmalarına karşın, üzerinde uzlaşılan ortak bir tanıma rastlamak mümkün değildir. Yabancı savaşçı kavramının belirleyici özellikleri ve uzlaşılan tanımın önündeki engeller bu kısımda üzerinde durulacak konular olacaktır. Çalışmanın ikinci kısımda ise yabancı savaşçıların bölgedeki faaliyetleri kapsamında istikrarı nasıl etkilediği tartışılarak, sonrasında uyruğu oldukları ülkelerde ne gibi problemler yarattığı ve bunlara karşı ülkelerin aldığı tedbirler üzerinde durulacaktır. Mevcut literatürden anlaşıldığı üzere yabancı savaşçı olgusu sadece savaştıkları bölgeyle ilgili sorun oluşturmamaktadır. Aksine uyruğu olduğu ülkelerdeki sosyal yapıyı ve bu ülkelerin diplomatik ilişkilerini de etkileyebilmektedir. Çalışmada, yabancı savaşçıların silahaltına alınmasının, bölgedeki faaliyetlerinin, gözetimlerinin, geri dönüşlerinin ve rehabilitasyonlarının güvenlik, istikrar ve uluslararası hukuk açısından yeni tartışmalar doğurduğu ve bu sorunlarla küresel düzeydeki iş birlikleriyle mücadele edilebileceği ileri sürülmektedir.

This paper is about foreign fighters becoming actors in the Syrian civil war. It consists of three sections. Firstly, the concept of foreign fighters will be analyzed by referring to various usage of the term in the literature in order to avoid reductionism. It is hard to come across a consensus on the term of foreign fighters even though some scholars contribute to the process of conceptualization by emphasizing different aspects. The deterministic features of the term and obstacles towards agreed definition will be discussed in this section. Secondly, it will be examined how foreign fighters affect security and stability in the region. Finally, possible causes and measurements that can be observed in the countries where foreign fighters have nationality will be elaborated. As understood from the literature, the phenomenon of foreign fighter causes problems not only in the region where they fight. Indeed, they can shape social structures of origin countries and their diplomatic relations. In this paper, it is argued that recruiting, activities, surveillance, return and rehabilitation of foreign fighters bring forth new debates in terms of security, stability and international law. Also, it is believed that these issues can be overcome by collaborations at the global level.
Sağlık Hizmetleri Tüketicisi Olarak Hastaların Özel Hastane Tercihini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Diyarbakır Örneği
Determınatıon of Factors Affectıng Patıents Prıvate Hospıtal Preference as a Health Care Consumer: Case of Diyarbakır
Yazar: Kayaoğlu, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Satın alma süreci,hastane tercihi,sağlık hizmetleri tüketicileri

Bu araştırmanın amacı, sağlık hizmetleri tüketicisi olarak hastaların özel hastane tercihini etkileyen faktörleri belirlemektir. Veriler kolayda örnekleme yoluyla Diyarbakır il merkezinde yaşayan 390 bireyden yüz yüze anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde açıklayıcı faktör analizi ve tanımlayıcı istatistik tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları, katılımcıların özel hastane tercihinde bulunurken; hizmet kalitesi, tecrübe ve başarı, maliyet, itibar, memnuniyet, erişim/ulaşım kolaylığı faktörlerini dikkate aldığını göstermekte, katılımcıların demografik değişkenlerine göre tercihleri arasında ise anlamlı düzeyde farklılıklar tespit edilmiştir. Katılımcıların farklı yaş gruplarına göre hizmet kalitesi ve itibar faktörlerine; farklı medeni durum ve eğitim seviyelerine göre itibar faktörüne; farklı gelir gruplarına göre hizmet kalitesi,  maliyet ve itibar faktörlerine; farklı sosyal güvence gruplarına göre ise hizmet kalitesi ve itibar faktörlerine ait puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmektedir. Cinsiyet değişkenine göre ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırma sonuçlarına göre katılımcılar en fazla hastanenin hizmet kalitesi ve itibarı faktörlerini göz önünde bulundurarak özel hastane tercihinde bulunmaktadır.

Bu araştırmanın amacı, sağlık hizmetleri tüketicisi olarak hastaların özel hastane tercihini etkileyen faktörleri belirlemektir. Veriler kolayda örnekleme yoluyla Diyarbakır il merkezinde yaşayan 390 bireyden yüz yüze anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde açıklayıcı faktör analizi ve tanımlayıcı istatistik tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları, katılımcıların özel hastane tercihinde bulunurken; hizmet kalitesi, tecrübe ve başarı, maliyet, itibar, memnuniyet, erişim/ulaşım kolaylığı faktörlerini dikkate aldığını göstermekte, katılımcıların demografik değişkenlerine göre tercihleri arasında ise anlamlı düzeyde farklılıklar tespit edilmiştir. Katılımcıların farklı yaş gruplarına göre hizmet kalitesi ve itibar faktörlerine; farklı medeni durum ve eğitim seviyelerine göre itibar faktörüne; farklı gelir gruplarına göre hizmet kalitesi,  maliyet ve itibar faktörlerine; farklı sosyal güvence gruplarına göre ise hizmet kalitesi ve itibar faktörlerine ait puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmektedir. Cinsiyet değişkenine göre ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırma sonuçlarına göre katılımcılar en fazla hastanenin hizmet kalitesi ve itibarı faktörlerini göz önünde bulundurarak özel hastane tercihinde bulunmaktadır.
Türkiye'de Kamu İç Borçlanmasının Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Asimetrik Etkisi
Türkiye'de Kamu İç Borçlanmasının Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Asimetrik Etkisi
Yazar: Çalcalı, Önder
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Kamu İç Borçlanması,Gelir Eşitsizliği,NARDL Uygulaması

Bu çalışmada Türkiye’de kamu iç borçlanmasının gelir eşitsizliği üzerindeki asimetrik etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla 1980-2015 dönemi yıllık verileri kullanılarak seriler arasındaki asimetrik etkilerin belirlenmesini sağlayan NARDL (Asimetrik Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif) modeli tercih edilmiştir. Ampirik analiz kapsamında bağımlı değişken olarak gelir eşitsizliği kullanılmış olup, temel açıklayıcı değişken kapsamında kamu iç borçlanması ve kontrol değişkenleri olarak ekonomik büyüme, doğrudan yabancı yatırımlar ve ticari dışa açıklık değişkenleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar gelir eşitsizliği ve kamu iç borçlanması arasında uzun dönemde asimetrik, kısa dönemde ise simetrik bir ilişki olduğunu göstermiştir. Uzun dönemde kamu iç borçlanmasında meydana gelen negatif bir şokun gelir eşitsizliğini istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönde etkilediği belirlenmiştir. Kısa dönemde de benzer şekilde kamu iç borçlanmasında ortaya çıkacak bir azalmanın gelir eşitsizliği üzerinde anlamlı ve negatif bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Kısacası ele alınan dönem itibariyle Türkiye’de kamu iç borçlanmasındaki azalmanın gelir eşitsizliğini azalttığı tespit edilmiştir.

Bu çalışmada Türkiye’de kamu iç borçlanmasının gelir eşitsizliği üzerindeki asimetrik etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla 1980-2015 dönemi yıllık verileri kullanılarak seriler arasındaki asimetrik etkilerin belirlenmesini sağlayan NARDL (Asimetrik Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif) modeli tercih edilmiştir. Ampirik analiz kapsamında bağımlı değişken olarak gelir eşitsizliği kullanılmış olup, temel açıklayıcı değişken kapsamında kamu iç borçlanması ve kontrol değişkenleri olarak ekonomik büyüme, doğrudan yabancı yatırımlar ve ticari dışa açıklık değişkenleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar gelir eşitsizliği ve kamu iç borçlanması arasında uzun dönemde asimetrik, kısa dönemde ise simetrik bir ilişki olduğunu göstermiştir. Uzun dönemde kamu iç borçlanmasında meydana gelen negatif bir şokun gelir eşitsizliğini istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönde etkilediği belirlenmiştir. Kısa dönemde de benzer şekilde kamu iç borçlanmasında ortaya çıkacak bir azalmanın gelir eşitsizliği üzerinde anlamlı ve negatif bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Kısacası ele alınan dönem itibariyle Türkiye’de kamu iç borçlanmasındaki azalmanın gelir eşitsizliğini azalttığı tespit edilmiştir.
OPEC Üyesi Orta Doğu Ülkelerinde CO2 Emisyonu, Enerji Tüketimi ve Ticari Açıklık: Panel ARDL Yaklaşımı
OPEC Üyesi Orta Doğu Ülkelerinde CO2 Emisyonu, Enerji Tüketimi ve Ticari Açıklık: Panel ARDL Yaklaşımı
Yazar: Akbulut Yıldız, Gizem
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: CO2 Emisyonu,Enerji Tüketimi,Ticari Açıklık,OPEC

Çalışmanın amacı 6 Orta doğu OPEC ülkesinde (İran, Irak, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt) karbondioksit emisyonu (CO2), enerji tüketimi ve ticari açıklık arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaçla CO2 emisyonunun, enerji tüketiminin ve ticari açıklığın hem uzun dönem hem de kısa dönem etkileri araştırılmıştır. Çalışmada 2003-2014 dönemine ait panel veriler kullanılmıştır. Analizde Panel ARDL-Havuzlanmış Ortalama Grup (PMG) tahmincisi kullanılmıştır. Ardından değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Panel Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) ile test edilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre i) enerji tüketimi katsayısı sadece uzun dönemde istatiksel olarak anlamlı ve pozitif, ticari açıklık katsayısı ise uzun dönemde istatiksel olarak anlamlı ve negatif iken kısa dönemde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif olarak tespit edilmiştir, ii) Kısa dönem nedensellik analizine göre ise sadece enerji tüketiminden CO2 emisyonuna tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Uzun dönemde ise CO2 emisyonundan ticari açıklık ve enerji tüketimine tek yönlü, enerji tüketimi ile ticari açıklık arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

Çalışmanın amacı 6 Orta doğu OPEC ülkesinde (İran, Irak, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt) karbondioksit emisyonu (CO2), enerji tüketimi ve ticari açıklık arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaçla CO2 emisyonunun, enerji tüketiminin ve ticari açıklığın hem uzun dönem hem de kısa dönem etkileri araştırılmıştır. Çalışmada 2003-2014 dönemine ait panel veriler kullanılmıştır. Analizde Panel ARDL-Havuzlanmış Ortalama Grup (PMG) tahmincisi kullanılmıştır. Ardından değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Panel Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) ile test edilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre i) enerji tüketimi katsayısı sadece uzun dönemde istatiksel olarak anlamlı ve pozitif, ticari açıklık katsayısı ise uzun dönemde istatiksel olarak anlamlı ve negatif iken kısa dönemde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif olarak tespit edilmiştir, ii) Kısa dönem nedensellik analizine göre ise sadece enerji tüketiminden CO2 emisyonuna tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Uzun dönemde ise CO2 emisyonundan ticari açıklık ve enerji tüketimine tek yönlü, enerji tüketimi ile ticari açıklık arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur.