Kamu Çerçeve Protokolünün Yerel Yönetimlerde Uygulanması
Implementation of the Public Framework Protocol in Local Governments
Yazar: Kandil, Muhammed Talha
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 14 No. 40, 2025
Anahtar kelimeler: Public Administration ; Kamu Yönetimi ; Labor Economics and Industrial Relations ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri ; Public framework protocol,local government,collective labor aggreement,transaction cost ; Kamu çerçeve protokolü,yerel yönetim,toplu iş sözleşmesi,işlem maliyeti

Kamu toplu iş sözleşmeleri çerçeve anlaşma protokolü, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na 2017 yılında eklenen bir düzenleme ile çalışma hayatına girmiştir. Kamu kesiminde çalışan işçilerin mali ve sosyal haklarını belirlemeyi amaçlayan bu protokol, uygulamada ve literatürde Kamu Çerçeve Protokolü (KÇP) olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kapsamında literatür ve ilgili mevzuat analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, yerel yönetimler ekseninde, toplu iş sözleşmesi pazarlık sürecinde görece zayıf konumda bulunan işçi tarafının asgari haklarını güvence altına alma potansiyeline sahip olan KÇP’nin sendikal mevzuattaki yerini ve taraflara sağladığı katkıları incelemektir. KÇP’de yer alan hükümlerin, geçerlilik süresi boyunca ilgili idareler ve taraf konfederasyonlara bağlı sendikalar açısından hukuki bağlayıcılık taşıdığı, ancak KÇP’yi düzenleyen kanun hükmünün bir kısmının 2023 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği görülmektedir. Buna rağmen, KÇP’nin yürürlükte olduğu 2017–2023 döneminde yerel yönetimlerde uygulanmadığı tespit edilmiştir. Bu makalede, KÇP’nin yerel yönetimlerde uygulanacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Analiz sonucunda, KÇP’nin yerel yönetimler ile diğer kamu kesiminde çalışan işçiler arasındaki ücret ve sosyal hak farklılıklarını azaltarak eşit işe eşit ücret ilkesinin hayata geçirilmesine katkı sağlayabileceği, toplu iş sözleşmesi sürecindeki işlem maliyetlerini düşürebileceği, iş barışının sağlanmasını kolaylaştırabileceği ve sendikaların toplu pazarlık sürecindeki rolünü güçlendirebileceği bulgularına ulaşılmıştır.

The public framework protocol for public collective labor agreements, introduced into labor law through an amendment to Law No. 6356 on Trade Unions and Collective Bargaining in 2017, regulates the financial and social rights of public sector workers. In practice and literature, it is commonly referred to as the Public Framework Protocol (PFP). This study employs document analysis, one of the qualitative research methods, to examine the relevant literature and legislation. The aim of the study is to analyze, within the context of local governments, the place of the PFP in trade union legislation and its contributions to the parties, particularly its potential to safeguard the minimum rights of the worker side, which is in a relatively weaker position in the collective bar-gaining process. The provisions of the PFP are legally binding for the relevant admin-istrations and the unions affiliated with the confederations during its validity. However, part of the legal regulation governing the PFP was annulled by the Constitutional Court in 2023. It was also observed that the PFP was not implemented in local governments during the 2017–2023 period. This article argues that the PFP should be revised to allow its application in local governments. The analysis indicates that the PFP can con-tribute to the implementation of the principle of equal pay for equal work by reducing wage and social benefit disparities among workers in local governments and other public sectors. Furthermore, it may reduce transaction costs in the collective bargaining process, facilitate the maintenance of industrial peace, and strengthen the role of trade unions in collective bargaining.