Sentetik Bilim Arayışı: Carl Heinrich Becker’in Almanya’da Üniversite Reformu ve Sosyolojinin Kurumsallaşması Üzerine Düşünceleri
The Quest for Synthetic Science: Carl Heinrich Becker’s Reflections on University Reform and the Institutionalization of Sociology in Germany
Yazar: Baş, Muhammed Fazıl
Dergi: İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, Vol. 42 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Sociology ; Sosyoloji ; Carl Heinrich Becker,University reform,Sociology in Germany,Institutionalization of sociology,Synthetic science ; Carl Heinrich Becker,Üniversite reformu,Almanya’da sosyoloji,Sosyolojinin kurumsallaşması,Sentetik bilim,Carl Heinrich Becker,University reform,Sociology in Germany,Institutionalization of sociology,Synthetic science ; Carl Heinrich Becker,Üniversite reformu,Almanya’da sosyoloji,Sosyolojinin kurumsallaşması,Sentetik bilim,Carl Heinrich Becker,University reform,Sociology in Germany,Institutionalization of sociology,Synthetic science

Alman oryantalist Carl Heinrich Becker, 1916-1930 yılları arasında Prusya Eğitim Bakanlığı’nda bürokrat ve bakan olarak üstlendiği rollerle ilgili dönemin en önemli kültür politikacısı olarak karşımıza çıkar. Özellikle 1918 yılı ile birlikte, Almanya’nın Birinci Dünya Savaşı’ndan yenik ayrılması ve Alman İmparatorluğu’nun yerini Weimar Cumhuriyeti’ne bırakması ile oluşan kriz karşısında, kültür meselesine dönmenin önemine işaret eder. Becker aynı zamanda 1880’lerden itibaren Almanya’nın yaşadığı iktisadi, sosyal ve politik dönüşümün gerilimleri ile de hesaplaşır. Becker bu çerçevede, öncelikle başta “Yüksek Öğretim Reformu Üzerine Düşünceler” (1919) metninde olmak üzere Alman yüksek öğretiminde karşılaşılan sıkıntıları ele almış ve Alman kültür hayatının en öncelikli sorununun siyasi ve toplumsal sahada görülen tikelcilik ve bireyselcilik olduğu tespitinde bulunmuştur. Becker’e göre birey, halk ve devlet arasında vatandaşlık düzeyinde bir bütünlüğün sağlanamamış olması, Alman milletini kültür düzeyinde zayıf kılmaktadır. Becker, bu problemin aşılması için ise üniversitelerde söz konusu sıkıntıları mesele edecek ve bunlara cevap niteliğinde bir zihniyetin oluşmasını sağlayacak sentezci, yani toplumsal ilişkileri parçalar değil bütün halinde kavrayacak ders ve bilimlerin geliştirilmesi gerektiğine işaret eder. Sosyoloji, söz konusu sentetik bilim anlayışının kristalleştiği en önemli saha olarak göze çarpar. Bu makale, Becker’in genel olarak kültür meselesi ve üniversite reformu, özelde sosyolojinin kurumsallaşma ihtiyacı hakkındaki düşüncelerine odaklanmaktadır.

German Orientalist Carl Heinrich Becker appeared as the most important cultural politician in the Prussian Ministry of Education in terms of his roles as civil servant and minister between 1916-1930. He noted the vital importance of returning to the question of culture, especially in the face of the crisis right after 1918 when Germany had been defeated in World War I and the German Empire had ceded its place to the Weimar Republic. Becker also processed the tensions of the economic, social, and political transformations Germany had experienced since the 1880s. In this context, Becker dealt primarily with the problems of German higher education, especially in his book Gedanken zur Hochschulreform [Reflections on Higher Education Reform] (1919), and stated the particularism and individualism in the political and social spheres to be the most important problems German cultural life faced. According to Becker, the lack of unity among the individual, the public, and the state at the level of civic understanding had weakened the German nation. In order to overcome this issue, university courses and sciences needed to be developed that would offer a mentality of synthesis, namely that they would grasp social, economic, and political issues as a whole, not in parts. In this framework, sociology stood out as the most important field in which the synthetic understanding of science had emerged. This article focuses on Becker’s approach to the issue of culture and university reform in general and the need to institutionalize sociology as a scientific discipline in particular.