Niyobyum ve Vanadyumun yüksek karbonlu çelik filmaşin ve soğuk çekilmiş çelik telin mekanik özellikleri ve mikroyapısı üzerindeki etkileri
Niyobyum ve Vanadyumun yüksek karbonlu çelik filmaşin ve soğuk çekilmiş çelik telin mekanik özellikleri ve mikroyapısı üzerindeki etkileri
Yazar: Meydan, Onur; Akçil, Mustafa
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Manufacturing Metallurgy ; Üretim Metalurjisi ; Tel Çubuk,mikro alaşımlı çelik,malzeme karakterizasyonu,tekstür yapısı değerlendirme,soğuk çekme

Niyobyum (Nb) ve Vanadyum (V) mikroalaşım elementleri, yüksek karbonlu çelik tel çubukların ve soğuk çekilmiş tellerin mekanik ve mikroyapısal özellikleri üzerinde belirgin bir etkiye sahiptir. Bu elementler, perlit lamel aralığını daraltarak tane incelmesini sağlar, karbür oluşumunu teşvik eder ve böylece hem çekme mukavemetini hem de sünekliği artırır. Bu çalışma, farklı Nb (0.010%–0.050%) ve V (0.010%–0.050%) seviyelerinin 13 mm tel çubuklar ve 5.25 mm soğuk çekilmiş teller üzerindeki etkilerini incelemiştir. Tel çubuklar, kütük üretimi sonrası geleneksel haddeleme yöntemiyle üretilmiş olup, mikroyapısal analizler Zeiss optik mikroskobu, Hitachi SU7000 SEM ve Oxford EBSD sistemi ile gerçekleştirilmiştir. EBSD kutup figürleri ve Ağırlıklı Burgers Vektörü (WBV) yöntemleri kullanılarak doku yoğunluğu ve dislokasyon davranışı değerlendirilmiştir. Mekanik testler ise ISO 6892-1 standartlarına uygun olarak Zwick 1600 kN cihazı ile yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, sementit lamel aralığının azaldığını, dislokasyon dağılımının daha homojen hale geldiğini ve kesit daralmasının arttığını göstermiştir. Bu bulgular, Nb ve V mikroalaşımlarının yüksek karbonlu çeliklerde mikroyapı iyileştirmesi ve mekanik performans artışı sağladığını doğrulamaktadır. Sonuç olarak, Nb–V mikroalaşımlı teller, yüksek dayanım ve süneklik gerektiren zorlu mühendislik uygulamaları için uygun bir malzeme seçeneğidir.

Niyobyum (Nb) ve Vanadyum (V) mikroalaşım elementleri, yüksek karbonlu çelik tel çubukların ve soğuk çekilmiş tellerin mekanik ve mikroyapısal özellikleri üzerinde belirgin bir etkiye sahiptir. Bu elementler, perlit lamel aralığını daraltarak tane incelmesini sağlar, karbür oluşumunu teşvik eder ve böylece hem çekme mukavemetini hem de sünekliği artırır. Bu çalışma, farklı Nb (0.010%–0.050%) ve V (0.010%–0.050%) seviyelerinin 13 mm tel çubuklar ve 5.25 mm soğuk çekilmiş teller üzerindeki etkilerini incelemiştir. Tel çubuklar, kütük üretimi sonrası geleneksel haddeleme yöntemiyle üretilmiş olup, mikroyapısal analizler Zeiss optik mikroskobu, Hitachi SU7000 SEM ve Oxford EBSD sistemi ile gerçekleştirilmiştir. EBSD kutup figürleri ve Ağırlıklı Burgers Vektörü (WBV) yöntemleri kullanılarak doku yoğunluğu ve dislokasyon davranışı değerlendirilmiştir. Mekanik testler ise ISO 6892-1 standartlarına uygun olarak Zwick 1600 kN cihazı ile yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, sementit lamel aralığının azaldığını, dislokasyon dağılımının daha homojen hale geldiğini ve kesit daralmasının arttığını göstermiştir. Bu bulgular, Nb ve V mikroalaşımlarının yüksek karbonlu çeliklerde mikroyapı iyileştirmesi ve mekanik performans artışı sağladığını doğrulamaktadır. Sonuç olarak, Nb–V mikroalaşımlı teller, yüksek dayanım ve süneklik gerektiren zorlu mühendislik uygulamaları için uygun bir malzeme seçeneğidir.