İBN-İ HALDUN VE ADAM SMITH’İN İŞBÖLÜMÜ KONUSUNDAKİ  GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
İBN-İ HALDUN VE ADAM SMITH’İN İŞBÖLÜMÜ KONUSUNDAKİ  GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Yazar: Bocutoğlu, Ersan
Dergi: Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Vol. 4 No. 8, 2015
Anahtar kelimeler: Great Gap, Division of Labor, Ibn Khaldun, Muqaddimah, Adam Smith ; Büyük Boşluk, İş Bölümü, İbn-i Haldun, Mukaddime, Adam Smith

1970’lerden beri, Piero Sraffa’nın ‘ölçeğe göre artan getiri’ kavramını tam rekabetçi genel denge teorisine dahil etme çabalarını başlattığı 1926 yılından yaklaşık elli yıl sonra, iktisat literatüründe işbölümü konusuna ilginin arttığı görülmektedir. Ölçeğe göre artan getiri kavramı işbölümü kavramından ayrı düşünülemeyeceği için, bu ilgi normal görülmelidir. İşbölümü kavramının batı iktisadi düşünce tarihi içindeki seyri incelenirken, geleneksel olarak, Eski Yunan’dan Merkantilizme, oradan da Adam Smith’e geçilmektedir. Mukaddime üzerinde yapılan araştırmalar, işbölümü kavramının İbn-i Haldun’un katkıları dikkate alınmaksızın hakkıyla anlaşılamayacağını göstermektedir. Batı literatüründe İbn-i Haldun’un işbölümü hakkındaki görüşleri üzerine bazı karşılaştırmalı çalışmalar yer almakla birlikte, Ulakbim verilerine göre (1 Aralık 2014) Türkiye’de bu konuda  herhangi bir spesifik çalışma bulunmamaktadır. Bu makalenin amacı bu boşluğu doldurmak üzere, İbn-i Haldun’un ‘Mukaddime’ adlı eseri ile Adam Smith’in ‘Milletlerin Serveti’ adlı eserinde yer alan işbölümü ile ilgili görüşlerini değerlendirmektir. Bu tür çalışmaların, Joseph Alois Schumpeter’in Büyük Boşluk dediği 774-1274 döneminde İslam düşünürlerinin Batı iktisadi düşüncesine yaptığı ve günümüze kadar ihmal edilen katkıların gün yüzüne çıkmasına yardımcı olması beklenir.  Anahtar Kelimeler: Büyük Boşluk, İş Bölümü, İbn-i Haldun, Mukaddime, Adam Smith, Milletlerin Serveti

There has been an increasing interest in division of labor in economics literature since 1970s, after almost fifty years from that Piero Sraffa started to embed ‘the increasing return to scale’ notion into the competitive general equilibrium framework in 1926. This interest is quite normal for the increasing return to scale is closely connected to division of labor. It is a well-accepted tradition in the Western history of economic thought that it starts from Ancient Greek and it reaches to Adam Smith via Merchantilism when economic concepts such as division of labor are concerned. The researches on Muqaddimah persuasively suggest that division of labor cannot be properly understood without the contributions of Ibn Khaldun. Although there are some comparative studies in Western literature on Ibn Khaldun’s views on division of labor, there is no such specific research in Turkish literature yet according to Ulakbim data (1 December 2014). The aim of this paper is to make an assessment upon the thoughts of Ibn Khaldun in ‘Muqaddimah’ and those of Adam Smith in ‘Wealth of Nation’ about division of labor so as to be able to fill in the gap on this domain. Such studies are hopefully expected to disclose the contributions that the Islamic thinkers made to Western economic thought, and have been ignored so far, during 774-1274 period called as Great Gap by Joseph Alois Schumpeter