ÂŞIK VEYSEL ŞİİRLERİNDEN HAREKETLE ÂŞIK TARZI ŞİİRDE SÖZ SANATLARININ KONUMU
The Posıtıon Of Art Of Speech In Ashık Style Poetry Based On Ashık Veysel's Poems
Yazar: Çandır, Muzaffer; Furan, Aydın
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 49 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Sociolinguistics ; Toplumsal Dilbilim ; Aşık Veysel,lyric arts,rhetoric,aşık style poetry ; Âşık Veysel,söz sanatları,belagat,âşık tarzı şiir.

Bu makale Âşık Veysel Şatıroğlu’nun şiirlerini söz sanatları yönüyle tahlil ederek onun edebi yönüne bir ölçüde ışık tutmayı amaçlamıştır. “Âşık Tarzı Şiirde Söz Sanatları Üzerine Âşık Veysel Örnekleminde Bir İnceleme” başlıklı yüksek lisans tezinde ulaşılan yeni ve özgün verilerin daha kolay erişebilir hale getirilip daha geniş bir sahaya yayılabilmesi amacıyla, söz konusu yüksek lisans tezi esas alınarak hazırlanmıştır. Âşık Veysel, söz sanatları, belagat, halk edebiyatı ve âşık şiiri konularındaki muhtelif eserlerin incelendiği metin merkezli bir çalışma olmasının yanında âşığın şiirlerini ürettiği dönem koşullarına ilişkin bazı eserlerin de göz önünde bulundurulup şiirlerin tahlil edilmesiyle bağlamsal bir yapıya, esas alınan yüksek lisans tezinin nicel verilerinin yorumlanmasıyla da kısmen nicel bir yapıya sahiptir. “Özet”, “Giriş”, “Sonuç”, “Kaynakça” bölümleri haricinde “Âşık Veysel Şiirinde Mecaza Bağlı Söz Sanatı Örnekleri”, “Âşık Veysel Şiirinde Manaya Bağlı Sanatı Örnekleri”, “Âşık Veysel Şiirinde Lafza Bağlı Sanatı Örnekleri” şeklinde üç ana bölümden oluşan bu makalede, Âşık Veysel’in 170 adet şiirinde tespit edilen 27 çeşit söz sanatı türüne ilişkin çeşitli örnekler sunulmuştur. Âşık Veysel şiirinin sıradan bir söyleyiş, halk konuşması seviyesinde bir örüntü olmayıp zengin bir söyleyiş kümesi olduğu sonucuna ve buradan hareketle âşık tarzı şiirin söz sanatlı bir cephesinin olduğu ön verisine ulaşılmıştır.

This article aims to shed some light on the literary aspect of Âşık Veysel Şatıroğlu by analyzing his poems in terms of figures of speech. Folkrder to make the new and original data obtained in the master's thesis titled “An Examination on Verbal Arts in Ashik Style Poetry in the Example of Ashik Veysel” more easily accessible and spread to a wider area, this study prepared on the basis of the said master's thesis; In addition to being a text-centered study in which various works on the subjects of Aşık Veysel, rhetoric, rhetoric, folk literature and âşık poetry are examined, it has a contextual structure by taking into account some works related to the conditions of the period in which the poet produced his poems and analyzing the poems, and a partially quantitative structure by interpreting the quantitative data of the master's thesis. In this article, which consists of three main sections such as “Examples of Figurative Art in Âşık Veysel Poetry”, “Examples of Figurative Art in Âşık Veysel Poetry”, “Examples of Figurative Art in Âşık Veysel Poetry”, “Examples of Figurative Art in Âşık Veysel Poetry”, “Examples of Figurative Art in Âşık Veysel Poetry”, except for the sections “Abstract”, “Introduction”, “Conclusion”, “Bibliography”, various examples of 27 types of figures of speech identified in 170 poems of Âşık Veysel are presented. It is concluded that Âşık Veysel's poetry is not an ordinary discourse, a pattern at the level of folk speech, but a rich set of discourse, and from this point of view, the preliminary data that âşık style poetry has a verbal artistic front has been reached.