TÜRKİYE’DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME ve CARİ İŞLEMLER AÇIĞI İLİŞKİSİNİN YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA
TÜRKİYE’DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME ve CARİ İŞLEMLER AÇIĞI İLİŞKİSİNİN YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA
Yazar: Hepaktan, C.erdem
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Enerji Tüketimi,GSYİH

Sanayidevriminin sonucu olarak, üretimde makinalar kullanılmaya başlanmıştır.Üretimde işgücü yerine makinaların tercih edilmesi ile birlikte, seri üretimegeçildi. Bu durumun sonucu olarak daha hızlı ve daha fazla üretimgerçekleştirilmiştir. Üretimin hızlı artması beraberinde sanayileşmeyigetirmiştir. Sanayileşme sonucu insanlar yerleşik hayata geçmiş, kentleşmesüreci hızlanmıştır. Bu durum enerjiye olan talebi arttırmıştır. Ayrıca,hammadde ve enerji kaynaklarına olan talepte artış gözlenmiştir. Sanayileşmesürecinde yaşanan refah artışı ile birlikte, üretim faaliyetlerinin artması,tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de enerjiye olan talepte (düşük cümle) artışgöstermiştir. Bu artışla ilgili olarak yapılan ulusal ve uluslararasıliteratürdeki çalışmalarda, genellikle toplam enerji tüketimi, cari işlemleraçığı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Çalışmada, literatürdekidiğer çalışmalardan farklı olarak, Türkiye’nin 1990-2017 döneminde enerji tüketimi, GSYİH’sı ve cari işlemleraçığı arasındaki ilişki, yapısal kırılma testleri ile analiz edilmektedir.Çalışmanın ekonometrik analiz kısmında, ilkolarak birim kök testleri uygulanmış ve serilerin birinci farklarında durağanoldukları gözlenmiştir. Daha sonra ise uygulanan Gregory-Hansen eşbütünleşmeanalizi ile seriler arasında uzun dönemde bir ilişki olmadığı sonucunaulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi ise, Toda-YamamotoNedensellik analizi aracılığıyla incelenmiştir. Sonuç olarak, enerji tüketimive cari işlemler açığından, GSYİH’ya doğru tek yönlü bir ilişki tespitedilmiştir. Ayrıca, enerji tüketimi ile cari işlemler açığı arasında çift yönlübir nedensellik ilişkisine rastlanmıştır

Sanayidevriminin sonucu olarak, üretimde makinalar kullanılmaya başlanmıştır.Üretimde işgücü yerine makinaların tercih edilmesi ile birlikte, seri üretimegeçildi. Bu durumun sonucu olarak daha hızlı ve daha fazla üretimgerçekleştirilmiştir. Üretimin hızlı artması beraberinde sanayileşmeyigetirmiştir. Sanayileşme sonucu insanlar yerleşik hayata geçmiş, kentleşmesüreci hızlanmıştır. Bu durum enerjiye olan talebi arttırmıştır. Ayrıca,hammadde ve enerji kaynaklarına olan talepte artış gözlenmiştir. Sanayileşmesürecinde yaşanan refah artışı ile birlikte, üretim faaliyetlerinin artması,tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de enerjiye olan talepte (düşük cümle) artışgöstermiştir. Bu artışla ilgili olarak yapılan ulusal ve uluslararasıliteratürdeki çalışmalarda, genellikle toplam enerji tüketimi, cari işlemleraçığı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Çalışmada, literatürdekidiğer çalışmalardan farklı olarak, Türkiye’nin 1990-2017 döneminde enerji tüketimi, GSYİH’sı ve cari işlemleraçığı arasındaki ilişki, yapısal kırılma testleri ile analiz edilmektedir.Çalışmanın ekonometrik analiz kısmında, ilkolarak birim kök testleri uygulanmış ve serilerin birinci farklarında durağanoldukları gözlenmiştir. Daha sonra ise uygulanan Gregory-Hansen eşbütünleşmeanalizi ile seriler arasında uzun dönemde bir ilişki olmadığı sonucunaulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi ise, Toda-YamamotoNedensellik analizi aracılığıyla incelenmiştir. Sonuç olarak, enerji tüketimive cari işlemler açığından, GSYİH’ya doğru tek yönlü bir ilişki tespitedilmiştir. Ayrıca, enerji tüketimi ile cari işlemler açığı arasında çift yönlübir nedensellik ilişkisine rastlanmıştır