Hastanede Yatan Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ve Fonksiyonel Durumun Değerlendirilmesi
Hastanede Yatan Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ve Fonksiyonel Durumun Değerlendirilmesi
Yazar: Tel Aydın, Hatice; Başer Akın, Esra
Dergi: Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Health Services and Systems (Other) ; Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer) ; yaşlılık,kırılganlık,fonksiyonel durum,hemşirelik

Giriş: Kırılganlık, yaşlı bireylerde sık görülen ve fonksiyonel yetersizliğe neden olan bir durumdur. Bu çalışma, dahiliye kliniklerinde yatan yaşlı bireylerin kırılganlık ve fonksiyonel durumlarını, kırılganlık ile fonksiyonel durum arasındaki ilişkiyi incelenmek amacıyla yapılmıştır.Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki çalışma bir üniversite hastanesinin dahiliye kliniklerinde tedavi alan 231 yaşlı bireyle yapılmıştır. Araştırma verileri Hasta Tanıtım Formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği(EKÖ),  Katz’ın Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (GYA) ve Lawton ve Brody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (EGYAİ) kullanılarak toplandı. Bulgular: Araştırmaya katılanların %55.4’ü kadın, %93.0’ü 65-84 yaş aralığında, %46.8’i okur yazar olmayan, %98.7’si kronik sağlık sorununa sahip bireylerdi. Katılımcıların EKÖ puan ortalaması 7.24±3.54 olup, yalnızca %26.0’sı kırılgan değildi. Katılımcıların %86.6’sının günlük yaşam aktivitelerinde, %56.3’ünün enstürümental günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız olduğu belirlendi. Kadınların ve 85 ve üzeri yaşta olanların kırılganlık ölçek puanlarının daha yüksek, GYA ve EGYA ölçek puanlarının daha düşük olduğu saptandı. Renal sistem ilişkili sağlık sorunlarına sahip olan yaşlıların kırılganlık puanları daha yüksek, EGYA puanları daha düşük bulundu. Kırılganlık ile GYA ve EGYA puanları arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Sonuç ve Öneri:  Çalışmada kadın, 85 yaş üzeri, eğitim düzeyi düşük olan bireylerin daha kırılgan oldukları, kırılganlığın fonksiyonel olarak daha bağımlı olma durumuyla ilişkili olduğu belirlendi. Yaşlı bireyleri kırılganlık düzeyinin ve fonksiyonel durumlarının hemşireler tarafından değerlendirmesi yaşlıların bütüncül bakım almaları, kırılganlıkla ilişikli olası sorunlardan korunmaları açısından önemlidir.

Giriş: Kırılganlık, yaşlı bireylerde sık görülen ve fonksiyonel yetersizliğe neden olan bir durumdur. Bu çalışma, dahiliye kliniklerinde yatan yaşlı bireylerin kırılganlık ve fonksiyonel durumlarını, kırılganlık ile fonksiyonel durum arasındaki ilişkiyi incelenmek amacıyla yapılmıştır.Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki çalışma bir üniversite hastanesinin dahiliye kliniklerinde tedavi alan 231 yaşlı bireyle yapılmıştır. Araştırma verileri Hasta Tanıtım Formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği(EKÖ),  Katz’ın Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (GYA) ve Lawton ve Brody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (EGYAİ) kullanılarak toplandı. Bulgular: Araştırmaya katılanların %55.4’ü kadın, %93.0’ü 65-84 yaş aralığında, %46.8’i okur yazar olmayan, %98.7’si kronik sağlık sorununa sahip bireylerdi. Katılımcıların EKÖ puan ortalaması 7.24±3.54 olup, yalnızca %26.0’sı kırılgan değildi. Katılımcıların %86.6’sının günlük yaşam aktivitelerinde, %56.3’ünün enstürümental günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız olduğu belirlendi. Kadınların ve 85 ve üzeri yaşta olanların kırılganlık ölçek puanlarının daha yüksek, GYA ve EGYA ölçek puanlarının daha düşük olduğu saptandı. Renal sistem ilişkili sağlık sorunlarına sahip olan yaşlıların kırılganlık puanları daha yüksek, EGYA puanları daha düşük bulundu. Kırılganlık ile GYA ve EGYA puanları arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Sonuç ve Öneri:  Çalışmada kadın, 85 yaş üzeri, eğitim düzeyi düşük olan bireylerin daha kırılgan oldukları, kırılganlığın fonksiyonel olarak daha bağımlı olma durumuyla ilişkili olduğu belirlendi. Yaşlı bireyleri kırılganlık düzeyinin ve fonksiyonel durumlarının hemşireler tarafından değerlendirmesi yaşlıların bütüncül bakım almaları, kırılganlıkla ilişikli olası sorunlardan korunmaları açısından önemlidir.