Dijital Estetik Ölçeği: Bireylerin Sosyal Medyada Kendini Sunma Biçimlerinin Değerlendirilmesi
Dijital Estetik Ölçeği: Bireylerin Sosyal Medyada Kendini Sunma Biçimlerinin Değerlendirilmesi
Yazar: Batmaz, Hasan
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 26 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: School Counseling ; Okul Psikolojik Danışmanlığı ; Geçerlik,güvenirlik,dijital estetik,fotoğraf düzenleme,sosyal medya

Dijital Estetik Ölçeği, bireylerin sosyal medya platformlarında fotoğraflarını ne ölçüde düzenlediklerini ve bu düzenleme davranışlarının arkasındaki motivasyonları değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Çalışmada, ölçeğin psikometrik özelliklerini değerlendirmek amacıyla açımlayıcı (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA), ölçüt bağıntılı geçerlik, Cronbach alfa iç tutarlılık ve testi yarılama güvenilirlik yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmaya katılanlar, 362 bireyden (186 kadın ve 176 erkek) oluşmaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 18-30 olup, yaş ortalamaları 21.21’dir. Ölçeğin yapı geçerliğini değerlendirmek için yapılan AFA sonucunda, toplam varyansın %52,53’ünü açıklayan, 12 maddeden oluşan tek faktörlü bir ölçek elde edilmiştir. Ölçeğin faktör yükleri 0,55 ile 0,80 arasında değişim göstermektedir. Tek faktörlü yapı, DFA ile test edilmiş ve yapının doğrulandığı tespit edilmiştir (Chi-Square = 166,674, DF= 51, Chi-Square/DF= 3,268, NFI = 0,93, CFI = 95, IFI = 0,95, RFI = 0,91 ve RMSEA = 0,079). Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik analizi sonucunda anlamlı ilişkiler ortaya çıkmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0,91 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğe ait madde toplam korelasyonu değerleri ise 0,48 ile 0,74 arasında değişmektedir. Elde edilen sonuçlar, Dijital Estetik Ölçeği’nin bireylerin sosyal medya üzerindeki estetik kaygılarını ve fotoğraf düzenleme davranışlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Dijital Estetik Ölçeği, bireylerin sosyal medya platformlarında fotoğraflarını ne ölçüde düzenlediklerini ve bu düzenleme davranışlarının arkasındaki motivasyonları değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Çalışmada, ölçeğin psikometrik özelliklerini değerlendirmek amacıyla açımlayıcı (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA), ölçüt bağıntılı geçerlik, Cronbach alfa iç tutarlılık ve testi yarılama güvenilirlik yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmaya katılanlar, 362 bireyden (186 kadın ve 176 erkek) oluşmaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 18-30 olup, yaş ortalamaları 21.21’dir. Ölçeğin yapı geçerliğini değerlendirmek için yapılan AFA sonucunda, toplam varyansın %52,53’ünü açıklayan, 12 maddeden oluşan tek faktörlü bir ölçek elde edilmiştir. Ölçeğin faktör yükleri 0,55 ile 0,80 arasında değişim göstermektedir. Tek faktörlü yapı, DFA ile test edilmiş ve yapının doğrulandığı tespit edilmiştir (Chi-Square = 166,674, DF= 51, Chi-Square/DF= 3,268, NFI = 0,93, CFI = 95, IFI = 0,95, RFI = 0,91 ve RMSEA = 0,079). Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik analizi sonucunda anlamlı ilişkiler ortaya çıkmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0,91 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğe ait madde toplam korelasyonu değerleri ise 0,48 ile 0,74 arasında değişmektedir. Elde edilen sonuçlar, Dijital Estetik Ölçeği’nin bireylerin sosyal medya üzerindeki estetik kaygılarını ve fotoğraf düzenleme davranışlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.