BİR ÖZ-ORYANTALİZM ELEŞTİRİSİ: FON SADRİŞTAYN’IN KARISI
A CRITIQUE OF SELF-ORIENTALISM: FON SADRİŞTAYN’IN KARISI (FON SADRİŞTAYN’S WIFE)
Yazar: Dündar, Faruk
Dergi: HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 25, 2024
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Self-orientalism,Nationalism,Westernization,Fon Sadriştayn’ın Karısı (Fon Sadriştayn’s Wife),Ömer Seyfettin. ; Öz-oryantalizm,Milliyetçilik,Batılılaşma,Fon Sadriştayn’ın Karısı,Ömer Seyfettin.

Bu çalışma, Ömer Seyfettin’in Fon Sadriştayn’ın Karısı adlı hikâyesini öz-oryantalizm bağlamında incelemektedir. Türk edebiyatının milliyetçi yazarlarından biri olan Ömer Seyfettin, bu hikâyesinde Batılılaşma sürecindeki Türk toplumunun içinde bulunduğu kimlik bunalımını ve Doğu-Batı çatışmasını ele almaktadır. Belge incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilen analizde, hikâyede fiziksel görünüm, kadın imajı, ekonomik anlayış, eğitim seviyesi, aile yapısı, sağlık anlayışı ve toplumsal cinsiyet rolleri gibi temalar üzerinden Batı’nın idealize edilmesi ve Türk toplumunun eleştirilmesi incelenmiştir. Bu çalışma, Ömer Seyfettin’in milliyetçi bir yazar olmasına rağmen, hikâyesinde yer alan Türk toplumuna yönelik eleştirilerinin altında yatan nedenleri tartışmaktadır. Sonuç olarak, yazarın amacının Türk toplumunun eksikliklerini vurgulayarak onu modernleşme ve gelişme yolunda teşvik etmek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, hikâyenin öz-oryantalizm eleştirisi olarak okunabileceği, yazarın Batı’yı körü körüne taklit etmenin getireceği kimlik kaybına dikkat çektiği ve kültürel değerlerin korunarak modernleşmenin gerekliliğini savunduğu ortaya konmuştur. Bu bağlamda, Fon Sadriştayn’ın Karısı hikâyesi, Ömer Seyfettin’in milliyetçi duruşuyla uyumlu bir şekilde, toplumunu eleştiren ve geliştirmeye yönelik bir perspektif sunan bir eserdir.

This study examines Ömer Seyfettin’s story titled Fon Sadriştayn’ın Karısı (Fon Sadriştayn’s Wife) in the context of self-orientalism. Ömer Seyfettin, one of the nationalist writers of Turkish literature, addresses in this story the identity crisis and the East-West conflict within Turkish society undergoing Westernization. In the analysis conducted using the document examination method, the idealization of the West and the criticism of Turkish society are examined through themes such as physical appearance, the image of women, economic understanding, education level, family structure, health perception, and gender roles presented in the story. This study discusses the underlying reasons for Ömer Seyfettin's criticism of Turkish society in his story, despite being a nationalist author. As a result, it has been determined that the author’s aim is to emphasize the deficiencies of Turkish society and to encourage it towards modernization and development. Additionally, it has been revealed that the story can be read as a critique of self-orientalism; the author draws attention to the identity loss that blind imitation of the West can bring and advocates for the necessity of modernization while preserving cultural values. In this context, the story Fon Sadriştayn’ın Karısı (Fon Sadriştayn’s Wife) is a literary work that, in alignment with Ömer Seyfettin’s nationalist stance, presents a perspective that critiques and aims to develop his society.