Atıksu arıtma çamurlarının yakılmasıyla oluşan küllerin yapı malzemesi olarak geri kazanımı
Recycling of sewage sludge incineration ashes as construction material
Yazar: Yiğit, Berna; Salihoğlu, Güray; Mardani-aghabaglou, Ali; Salihoğlu, Nezih Kamil; Özen, Süleyman
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Stabilizasyon/Solidifikasyon,Jeopolimerizasyon,Basınç Dayanımı,TCLP

Bursa ili kentsel atıksu arıtma tesislerindeoluşan arıtma çamurları, 2017 yılından itibaren Bursa Su ve Kanalizasyonİdaresi’ne bağlı 400 ton/gün kapasiteli bir akışkan yataklı yakma tesisindeyakılarak bertaraf edilmektedir. Yakma sürecinin sonunda her ay bertarafedilmeyi bekleyen ortalama 615 ton kül oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı çamuryakma sürecinin sonunda oluşan atık çamur küllerinin yapı malzemesi olarak gerikazanılıp kazanılamayacağını araştırmaktır. Bu amaçla çamur küllerine stabilizasyon/solidifikasyon(S/S) ve jeopolimerizasyon teknolojileri uygulanmıştır. Bağlayıcı malzemeolarak Portland çimentosu, termik santral uçucu külü ve mermer çamuru kullanılmıştır.S/S örnekleri su, jeopolimer örnekleri 8MNaOH ve NaSilNaOH çözeltileriyleaktive edilmiştir. Hazırlanan pasta örnekleri 28 günlük hava kürü sonunda basınçdayanımı ve ağır metal sızma testlerine tabi tutulmuştur.  Çamur külü kullanılarak hazırlanan S/Sörneklerinde 21,8 MPa, jeopolimer örneklerinde ise 50,0 MPa düzeylerine ulaşanbasınç dayanım değerleri elde edilmiştir. Atık çamur külü içeren bazıörneklerin basınç dayanım düzeylerinin, atık içermeyen kontrol örneklerininbasınç dayanım düzeylerinden yüksek olması dikkat çekmiştir. Sızma testisonucunda çamur külüyle hazırlanan örneklerin tehlike sınır değerlerininoldukça altında kaldığı görülmüştür. Gerek sızma testi gerekse basınç dayanımtesti sonuçları, çamur küllerinin, yapı malzemesi olarak değerlendirilmesigereken bir potansiyel vadettiğini göstermektedir.

Bursa ili kentsel atıksu arıtma tesislerindeoluşan arıtma çamurları, 2017 yılından itibaren Bursa Su ve Kanalizasyonİdaresi’ne bağlı 400 ton/gün kapasiteli bir akışkan yataklı yakma tesisindeyakılarak bertaraf edilmektedir. Yakma sürecinin sonunda her ay bertarafedilmeyi bekleyen ortalama 615 ton kül oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı çamuryakma sürecinin sonunda oluşan atık çamur küllerinin yapı malzemesi olarak gerikazanılıp kazanılamayacağını araştırmaktır. Bu amaçla çamur küllerine stabilizasyon/solidifikasyon(S/S) ve jeopolimerizasyon teknolojileri uygulanmıştır. Bağlayıcı malzemeolarak Portland çimentosu, termik santral uçucu külü ve mermer çamuru kullanılmıştır.S/S örnekleri su, jeopolimer örnekleri 8MNaOH ve NaSilNaOH çözeltileriyleaktive edilmiştir. Hazırlanan pasta örnekleri 28 günlük hava kürü sonunda basınçdayanımı ve ağır metal sızma testlerine tabi tutulmuştur.  Çamur külü kullanılarak hazırlanan S/Sörneklerinde 21,8 MPa, jeopolimer örneklerinde ise 50,0 MPa düzeylerine ulaşanbasınç dayanım değerleri elde edilmiştir. Atık çamur külü içeren bazıörneklerin basınç dayanım düzeylerinin, atık içermeyen kontrol örneklerininbasınç dayanım düzeylerinden yüksek olması dikkat çekmiştir. Sızma testisonucunda çamur külüyle hazırlanan örneklerin tehlike sınır değerlerininoldukça altında kaldığı görülmüştür. Gerek sızma testi gerekse basınç dayanımtesti sonuçları, çamur küllerinin, yapı malzemesi olarak değerlendirilmesigereken bir potansiyel vadettiğini göstermektedir.