Örtüaltı yetiştiriciliğinde bazı zararlılar üzerinde bor içeren bazı bileşiklerin insektisit özelliklerinin araştırılması
Investigation of insecticidal properties of some boron-containing compounds on some pests of greenhouse cultivation
Yazar: Civelek, Hasan; Dursun, Oktay
Dergi: Türkiye Entomoloji Bülteni, Vol. 3 No. 3, 2013
Anahtar kelimeler: Boricacide, tarimbor, parasitoid, greenhouse, tomatoes, pests ; Borikasit, Tarımbor, Parazitoid, Serada Domates Zararlıları

Bu çalışma 2009- 2011 yılları arasında Ortaca (Muğla) ilçesi sera koşullarında domates bitkisinin ana zararlılarının kontrolünde kullanılan sentetik pestisitlere alternatif olarak iki farklı borlu bileşiğin (Tarımbor, Borik asit) insektisit özelliğinin ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yararlı fauna ve verim üzerindeki etkileri de ortaya konulmuştur. Bu amaçla Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından belirlenen 40- 80 ppm arasındaki borlu bileşik oranların arasında kalan dozlar dikkate alınmıştır. TarımBor 20, 40 ve 80 ppm, borik asit ise 2, 5 ve 10 ppm dozlarında uygulanmıştır. Haftalık periyodik olarak uygulamalar ve sayımlar gerçekleştirilmiştir. Borlu bileşiklerin yararlı faunasına etkilerinin belirlenebilmesi amacıyla da serada her bir parsele sarı yapışkan tuzaklar asılmış ve sayımları yapılmıştır. Kullanılan borlu bileşiklerin bitkinin verimine olan etkisini belirlenebilmek amacıyla da üreticilerden sezonluk domates üretim miktarları da elde edilmiştir. Bu çalışmayla denemeye alınan diğer bileşiklere göre, TarımBor bileşiğinin 20 ppm dozunun hem pestisit hem de bitki besleme amacına daha çok hitap ettiği, yararlı organizmalar üzerinde ya hiç ya da çok düşük oranda olumsuz etkiye sahip olduğu ve verim artışına da katkıda bulunduğuna dair veriler bu çalışmayla ilk kez ortaya konulmuştur. Bu çalışma bu anlamda söz konusu verilerin literatüre kazandırılması açısından temel bir çalışma, ön çalışma niteliğinde olmuştur. TarımBor bileşiğinin, benzer bileşikler olan ve sektörde yoğun olarak kullanılan bakır ve kükürt gibi zararlı organizmalara sentetik pestisitlerin yerine sektörde kullanılıp kullanılamayacağına dair daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir. Bu çalışmanın sonuçlarının ileride yapılacak böylesi çalışmalara ışık tutması açısından anlamlı olduğu düşünülmektedir.

This study was carried out to show the insecticide features of two different boroun compounds (tarımbor and boric acid) so as to control main pesticides to tomato in greenhouses in the southern west  town Ortaca (Mugla), Turkey from 2009 to 2011. Besides, the effects  on fauna and the productivity was also shown in the study. When it comes the dose,  world Health Organization( WHO)  limits were essential. (tarımbor 20,40, 80 ppm boric acid 2, 5, 10). Weekly applications and controls were done periodically. To see  the beneficial fauna effects of boroun compounds, yellow sticky traps were set up  in every lot in every single greenhouse nad countings were done. Seasonal tomato productions were listed to see the productiviy effect of the compounds. According to this study results,TarımBor the dose of 20 ppm of the compound by other compounds were recorded as first time addressing that it has more effective as both a fertilizer and pesticidal effect, no or a very low a negative effect that it has got an yor very effect on beneficial organisms and also contribute to the increased yield on tomatoes. In this sense, this is a study of such data is essential to gain the literature, has been the nature of a preliminary study. Absolutely, there is necessary too much more and more experiments whether TarımBor compound, which is similar to the compounds used very frequently against harmful organisms in the pesticide industry, such as copper and sulfur used in the sector, can be able to be used or not. Results of this study are important for the future such to keep a light.