YAŞLI BİLGE ADAM ARKETİPİNİN BİR ÖRNEĞİ OLARAK TÛTÎ
YAŞLI BİLGE ADAM ARKETİPİNİN BİR ÖRNEĞİ OLARAK TÛTÎ
Yazar: Kasımoğlu, Seval
Dergi: Gazi Türkiyat No. 31, 2022
Anahtar kelimeler: Arketip,Carl Gustav Jung,Ruh,Tûtîname,Yaşlı Bilge Adam

Bu çalışmada Tûtîname’nin çerçeve masalının Carl Gustav Jung’un yaşlı bilge arketipi bağlamında ele alınması amaçlanmaktadır. Doğu edebiyatının çerçeve hikâye örneklerinin en önemlilerinden biri Tûtînamedir. Tûtîname, yaşlı bilge arketipinin doğrudan görünebildiği bir masallar silsilesidir. Bu masal silsilesinin en önemli vasıflarından biri de bu arketipin örneğinin oldukça nezih konuşan ve öğütleriyle kahramana büyük destek sağlayan bir papağan tarafından verilmesidir. Yaşlı birey arketipi, kolektif bilinçdışında yer eden bir arketiptir. Bu arketiple bireyin, karşılaştığı problemleri çözmek için kendi bilinçdışına dönüşünün akabindeki sezgisel yardım anlaşılmalıdır. Kahramanın problemi çözüme kavuşturabilmesi ya da masal dünyasındaki macerasını tamamlayabilmesi için benliğindeki yaşlı birey arketipini iyi tanıyıp, onunla uyum içinde olmalıdır. Bu çalışma çerçevesinde yapılan araştırma sonucunda Tûtîname’nin psikanalitik bir yöntemle ele alınmasının ne kadar önemli olduğu görülmüştür. Bu eserin diğer psikanalitik yöntemlerle incelenmesi de mümkün ve gereklidir. Jung psikolojisinde önemli bir yeri olan yaşlı birey arketipinin tûtî perspektifinde incelenmesi ise edebiyatta bu arketipin izdüşümlerini görmek adına önemli bir örnektir.Tûtîname, dünya edebiyatını derinden etkilemiş bir eserdir. Hem Türkiye’de bu eser üzerine yapılan çalışmalar son derece azdır. Bu çalışmaların hiçbirinde ise masalların salt psikanalitik bir inceleme yapılmamıştır. Bu makale Tûtîname üzerine psikanalitik bir inceleme yapılarak bu konuda bir ilk olma ve bu konuda önemli bir boşluğu doldurma özelliği göstermektedir. Böylece çalışma, Tûtîname üzerine yapılacak sonraki araştırmalar için de bir kaynak oma özelliği gösterecektir.

Bu çalışmada Tûtîname’nin çerçeve masalının Carl Gustav Jung’un yaşlı bilge arketipi bağlamında ele alınması amaçlanmaktadır. Doğu edebiyatının çerçeve hikâye örneklerinin en önemlilerinden biri Tûtînamedir. Tûtîname, yaşlı bilge arketipinin doğrudan görünebildiği bir masallar silsilesidir. Bu masal silsilesinin en önemli vasıflarından biri de bu arketipin örneğinin oldukça nezih konuşan ve öğütleriyle kahramana büyük destek sağlayan bir papağan tarafından verilmesidir. Yaşlı birey arketipi, kolektif bilinçdışında yer eden bir arketiptir. Bu arketiple bireyin, karşılaştığı problemleri çözmek için kendi bilinçdışına dönüşünün akabindeki sezgisel yardım anlaşılmalıdır. Kahramanın problemi çözüme kavuşturabilmesi ya da masal dünyasındaki macerasını tamamlayabilmesi için benliğindeki yaşlı birey arketipini iyi tanıyıp, onunla uyum içinde olmalıdır. Bu çalışma çerçevesinde yapılan araştırma sonucunda Tûtîname’nin psikanalitik bir yöntemle ele alınmasının ne kadar önemli olduğu görülmüştür. Bu eserin diğer psikanalitik yöntemlerle incelenmesi de mümkün ve gereklidir. Jung psikolojisinde önemli bir yeri olan yaşlı birey arketipinin tûtî perspektifinde incelenmesi ise edebiyatta bu arketipin izdüşümlerini görmek adına önemli bir örnektir.Tûtîname, dünya edebiyatını derinden etkilemiş bir eserdir. Hem Türkiye’de bu eser üzerine yapılan çalışmalar son derece azdır. Bu çalışmaların hiçbirinde ise masalların salt psikanalitik bir inceleme yapılmamıştır. Bu makale Tûtîname üzerine psikanalitik bir inceleme yapılarak bu konuda bir ilk olma ve bu konuda önemli bir boşluğu doldurma özelliği göstermektedir. Böylece çalışma, Tûtîname üzerine yapılacak sonraki araştırmalar için de bir kaynak oma özelliği gösterecektir.