hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Selanik'te 18.  Yüzyılın İlk Yarısında Para Vakıfları ve Kredi İşlemleri
Selanik'te 18.  Yüzyılın İlk Yarısında Para Vakıfları ve Kredi İşlemleri
Yazar: Aydın, Hacı Veli
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Thessaloniki, cash waqfs, credit, loans, finance ; lar: Selanik, Para vakıfları, kredi, borç, finans

Osmanlı İmparatorluğu’nda çok erken dönemlerde ortaya çıkan para vakıfları, 18. yüzyıla gelindiğinde, Anadolu ve Rumeli’deki kentlerinde oldukça yaygınlaşmış, hemen her kentte olağan birer küçük kredi kurumlarından biri haline gelmişlerdir. Bu yönüyle, bankacılık işlemlerinin henüz yeterince gelişmediği bir toplumda, gerek ticari işlemler gerekse, bireysel ve toplumsal nedenlerle ihtiyaç duyulan nakit kredi taleplerinin karşılanmasında önemli rol üstlenmişlerdir. Bu özellikleriyle, artan vergi borçları dolayısıyla tefecilerden yüksek faizle borçlanan köylülerle, küçük işletmecilere daha düşük faizle kredi sağlayarak önemli katkılar sağlamışlardır. Bu çerçevede, çalışmamız, 1696-1766 yılları arasında, Selanik Kadı Sicilleri koleksiyonunda yer alan dört adet para vakıfları tahrir defterinden yararlanarak, 18.yüzyılın ilk yarısında Selanik’te para vakıfların borç-kredi işlemlerindeki yeri ve rolü; vakıfların kurucuları, sermayeleri, kredi verdikleri kişiler ve uyguladıkları faiz oranları analiz edilerek, bu vakıfların Selanik kenti finans tarihindeki yerleri değerlendirilecektir

The Cash Waqfs and Credit Operations in the First Half of 18th Century at Thessaloniki The cash waqfs, which emerged in the early periods of the Ottoman Empire, were very widespread in the cities of Anatolia and Rumeli in the 18th century, and were usual credit institutions almost in all cities of the empire. In this aspect, the cash waqfs played an important role in the society where the banking operations have not yet develop to meet the demands of the needed commercial transactions and cash loans both by individuals and society. Because of these reasons, they helped to villagers and small entrepreneurs who borrowed loans from users with high interest rates because of their tax burdens by providing low interest credit. In this context, by using waqf registers between the years of 1696 and 1766 located in the collection of Judicial Records of Thessaloniki, we will try to map out the place and the role of the cash waqfs on the loan and credit transactions, and in the financial history of the city by analyzing the data including founders of the waqfs, their capitals, borrowers, and interest rates in the first half of 18th century
Bizans İmparatoru I.  Andronikos Komnenos’un Hayatı ve Devlet Teşkilatını  Yeniden Düzenlemeye Yönelik Reformları
Bizans İmparatoru I.  Andronikos Komnenos’un Hayatı ve Devlet Teşkilatını  Yeniden Düzenlemeye Yönelik Reformları
Yazar: Ayönü, Yusuf
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Bizans İmparatorluğu, I. Andronikos Komnenos, Bizans aristokrasisi, İstanbul

I. Andronikos Komnenos, imparatorluk makamında yalnızca iki yıl kalmasına rağmen Bizans tarihinin en önemli kişiliklerinden birisidir. Kısa süren iktidarı sırasında Bizans devlet teşkilatına yeniden çeki düzen vermek için yaptığı reformlar devlet içinde gözle görülür bir düzelmeye sebep olmuş ve pek çok aksaklığı ortadan kaldırmıştır. Bununla birlikte reformlarını gerçekleştirirken uyguladığı şiddet yöntemi ve daha önce sahip oldukları ayrıcalıklarını kaybeden Bizans aristokrasisinin muhalefeti, onun yönetimine karşı bir tepkinin oluşmasına sebep olmuş ve Bizans başkentinde çıkan bir ayaklanma sonucu trajik bir şekilde tahtını ve hayatını kaybetmiştir

Byzantine Emperor Andronicus I Comnenus and His Reforms to Rearrange of the Government Organization Andronicus I Comnenus, despite having only two years in the imperial throne, is one of the most prominent personalities in the Byzantine history. During his short reign, Andronicus I Comnenus reformed and re-organized the Byzantine management system. This led to a visible improvement in the management system and eliminated many disruptions. However his violent methods when performing these reforms and opposition of the Byzantine aristocracy, lost their privileges which they had previously, had caused a reaction against his administration and he had lost his throne and life tragically in a rebellion that broke out in the capital of the Byzantine Empire
Diyarbekir Eyaleti  Örneğinde XVIII. Yüzyıl Osmanlı Taşrasında Mukataalar Özelinde Üretim ve Ticaret
Diyarbekir Eyaleti  Örneğinde XVIII. Yüzyıl Osmanlı Taşrasında Mukataalar Özelinde Üretim ve Ticaret
Yazar: Başarır, Özlem
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Mukataa, Malikâne Sistemi, Diyarbakır

Mukataa adı verilen ve zengin bir çeşitlilik yelpazesine sahip vergi birimleri; XVIII. yüzyılda Osmanlı taşrasında yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Söz konusu dönemde, gelirlerin toplanması için tercih edilen iltizam sistemi yaygınlaşmış ve yanında yeni bir sistem olarak malikâne usulü uygulamaya konmuştur. Bahsedilen mukataalar, pek çok alt gelir kaynağını bünyesinde toplayarak, getirisi ve verimi yüksek bir seviyeye ulaşmışlardır. Böylece eyaletlerde, tarımsal üretim başta olmak üzere, ticaret ve imalat sektörünün önemli dalları, mukataaların konusu haline gelmiştir. Bu çalışma, mukataaları oluşturan alt gelir gruplarının belirlenmesinde ve işletilmesinde nasıl bir usul izlendiği merakından doğmuş olup; yerel düzeyde eyaletlerin ticaret ve üretim hayatlarından bir kesite odaklanmaktadır. Çalışmanın mekânını ise Diyarbekir eyaleti oluşturmaktadır

Manufacturing, Production and Trading in Ottoman Provinces in the 18th Century Related to Muqataas - in the case of Diyarbekir Province – The income units called as muqataa and had rich varieties started to become popular in Ottoman provinces in the XVIIIth century. In this era, iltizam was the common system for collecting tax incomes and besides as a new system, the government put malikâne into practice. These muqataas were working productively by incorporating low income groups. In this way, especially agricultural production and important sections of manufacturing and trading industry in provinces were become subjects for muqataas. This study was born from curiosity of methods which were used for specifying and managing low level income groups which create muqataas and it also focuses on a part of manufacturing and trading lives of local provinces. The location of the study constitutes Diyarbekir province
Kanuni Sultan  Süleyman’ın 1532 Tarihli Alman Seferi Ruznâmesi
Kanuni Sultan  Süleyman’ın 1532 Tarihli Alman Seferi Ruznâmesi
Yazar: Erdoğru, M. Akif
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ruzname, Kanuni Süleyman, İbrahim Paşa, Alman Seferi, Macaristan seferi

Bu makalede, Avusturya Milli Kütüphanesi’nde muhafaza edilen yazma nüshaya göre, Osmanlı tarihlerinde ‘Alman Seferi’ olarak bilinen, Kanuni Süleyman’ın 1532 yılında Avusturya kralı Ferdinand ile Alman imparatoru V. Karl’a karşı yaptığı askerî seferin günlüğü ve ayrıntıları anlatılmaktadır. Büyük olasılıkla bu yazma, İstanbul’da Osmanlı kroniklerinden birinden Hammer veya öğrencileri tarafından istinsah edilmiştir. Bu metin kısa bir değerlendirme ile ilk kez yayınlanmaktadır

An Agenda of Ottoman Army for Güns in 1532 by Suleiman the Magnificent In this article, it was mainly published an Ottoman manuscript, kept at the National Library of Austria in Vienna in Latin scripts, that it shows ‘military campaign for Güns’ by Suleiman the Magnificent, Ottoman Sultan, in 1532 against Ferdinand, king of Austria, and V. Charles, king of Germany of sixteenth century, because of the Magyar question. This Ottoman manuscript was possibly copied by Hammer or his students
Osmanlı Sosyo-Ekonomik  Yaşamında Su: 18. Yüzyıl Eyalet-i Rum Örneği
Osmanlı Sosyo-Ekonomik  Yaşamında Su: 18. Yüzyıl Eyalet-i Rum Örneği
Yazar: Karademir, Zafer
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Eyalet-i Rum, Sivas, Şikâyet, Sulama, Vakıf

“Hayatın kaynağı” ya da “varlığın özü” gibi en değerli sıfatları hak eden su, Osmanlı toplumu için vazgeçilmez öneme sahipti. Ağırlıklı olarak tarımsal bir ekonomiye sahip olan ve büyük oranda su kaynaklarının devamlılığına bağlı bir hayat yaşayan Eyalet-i Rum halkı için de su en değerli hazinelerdendi. İçmeden sulamaya, temizlikten işletmelerin çalışmasına kadar pek çok alanda su kullanımı söz konusuydu. Bu çalışmanın amacı Osmanlı coğrafyasının önemli bir bölgesi olan Rum eyaletinde Ahkâm (Şikâyet) Defterleri’ne yansıyan vakalar üzerinden suyun sosyal ve ekonomik yaşamdaki önemine dair çeşitli değerlendirmelerde bulunmaktır. Çalışmada on sekizinci yüzyılın ortalarına isabet eden beş Ahkâm Defteri incelenmiştir

Water in the Socio-Economic Life of the Ottoman: The 18th Century Rum Province Sample Water which deserves the most valuable adjectives like “the source of life” or “the core of existence” had indispensable importance for the Ottoman society. Water was also among the most valuable treasuries for the Rum Province people who had been living in a life that was depended on the continuity of the water sources. Water had been used in many fields from drinking to irrigation from cleaning to working of workshops. The aim of this study is to evaluate the importance of water in the social and economic life via the events recorded in the Ahkâm (Complaint) Registers in the Rum Province which was an important region of the Ottoman geography. Five Ahkâm Registers of the middle of the eighteenth century were investigated
Sultan Birinci  Mahmud’un Rusya’ya Verdiği 1739 Tarihli Ahidnâmenin  Diplomatik Açıdan Tahlili
Sultan Birinci  Mahmud’un Rusya’ya Verdiği 1739 Tarihli Ahidnâmenin  Diplomatik Açıdan Tahlili
Yazar: Kurtaran, Uğur
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ottoman Empire, Mahmud I, Russian Empire, diplomacy, pacts-ahidnâme, treaty ; Osmanlı Devleti, Birinci Mahmud, Rusya İmparatorluğu, diplomasi, ahidnâme, antlaşma

Osmanlı padişahları tarafından yabancı devletlere verilen ticarî imtiyazlar ya da sulh antlaşmaları ile bunlarla ilgili yeni durumları içeren resmî belgeler olan ahidnâmelerin kendilerine özgü iç ve dış özellikleri vardır. Dış özelliklerini paleografisi yani kullanılan kâğıdın türü ve nerde yapıldığı, belgelerin biçimi, tuğrası vs. gibi özellikleri oluşturur. İç özellikleri ise konularına, yapısal ve diplomatik özelliklerine göre şekillendirilebilir. Biz de bu çalışmamızda 1739 tarihinde Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Belgrad Antlaşması’na ait ahidnâme metinlerini iç özelliklerini dikkate alarak inceleyeceğiz. Temel amacımız siyasi ve askeri gelişmelere paralel olarak değişen diplomatik yapının, antlaşma metinleri üzerindeki yansımalarını ortaya koymaktır

The Evaluation and the Analyze of the Pact Given by Sultan Mahmud to Russia in 1739 in Terms of Diplomacy The pacts (ahidname), which were formal documents including commercial privileges given by the Ottoman sultans to foreign states or peace treaties and situations concerning them, have distinct internal and external specialities. The external specialities consist of paleography so that the specy of the paper and where it was produced, the type of the documents, seal ext. Internal specialities can be shaped according the issue and structural and diplomatic forms. In this study, we will examine the internal specialties of the pact texts of Beograd Treaty signed between Ottoman state and Russia in 1739. Our main goal is to reveal the reflects of the changing diplomatic structure in parallel with political an martial developments on the text of treaties
Ahmet Cevdet Paşa’nın Türk Eğitim Tarihi Açısından Önemi  Üzerine Bir İnceleme
Ahmet Cevdet Paşa’nın Türk Eğitim Tarihi Açısından Önemi  Üzerine Bir İnceleme
Yazar: Oklay, Erdem
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ahmet Cevdet Pasha, Ottoman Empire, Education, 19. Century, Tanzimat ; Ahmet Cevdet Paşa, Osmanlı Devleti, Eğitim, 19. Yüzyıl, Tanzimat

On dokuzuncu yüzyıl, Osmanlı Devleti için önemli gelişmelerin yaşandığı bir asır olmuştur. Özellikle Tanzimat Fermanı ile başlayan modernleşme çabaları her alanda olduğu gibi eğitim alanında da kendini göstermiştir. Genel olarak tarihçi ve hukukçu kimliğiyle tanınan Ahmet Cevdet Paşa, 19. yüzyıl’da Osmanlı Devleti’nde yetişmiş büyük devlet adamlarımızdan birisidir. Ancak devlet adamlığının yanı sıra çok yönlü bir âlim olan Ahmet Cevdet Paşa, özellikle 1845 yılından itibaren, eğitim alanında yapılan pek çok reformun doğrudan veya dolaylı olarak içerisinde bulunmuştur. Bu çalışmada Ahmet Cevdet Paşa’nın eğitim tarihimiz açısından önemi literatür ışığında incelenmiş ve yorumlanmıştır

A Review on the Importance of Ahmet Cevdet Pasha in the History of Turkish Education Nineteenth century was the period that important events had taken place for Ottoman Empire. As in all other fields, a modernization process, especially after the Tanzimat reform, was experienced in the field of education, too. Ahmet Cevdet Pasha, much known as a historian and a legal practitioner, was one of the greatest statesmen of Ottoman Empire. Apart from being a statesman, as an intellectual he also took part in the educational reforms directly or indirectly as of 1845. In this study, the importance of Ahmet Cevdet Pasha for the history of our education was reviewed and discussed
Fuâd Şükrü ve “Saltanat-ı Milliye Temelleri”
Fuâd Şükrü ve “Saltanat-ı Milliye Temelleri”
Yazar: Özdilli, Mesude Sezer
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Fuad Şükrü, Saltanat-ı Milliye, Uygulamalı Eğitim, Milis Teşkilatı, Karye Teşkilatı

Fuâd Şükrü, “Saltanat-ı Milliye Temelleri” adlı eserini 1923’te TBMM.’ye sunmuştur. Bu eserinde milletin refahı, mutluluğu ve egemenliğini bazı şartlara bağlar. Bu şartları; bütün milleti okutmak, zenginleştirmek ve vatan müdafaasına hazırlamak başlıkları altında toplar. Bu şartlar gerçekleştirilirken de kanun gücünün etkin kılınması ve halka maddî bir külfet getirilmemesi gerektiğini dile getirir. Aynı zamanda uygulamayı kolaylaştırmak ve hatta uygulanabilirliği sağlayabilmek için dinî hükümlerden de istifade edilmesi ve mahallî özelliklerin de dikkate alınması gerektiğini iddia eder. Fuâd Şükrü bu doğrultuda bir eğitim, ekonomi, askerlik ve yönetim politikası belirler. Bu çalışmamızda Fuâd Şükrü’nün “Saltanat-ı Milliye Temelleri” adlı eserinden hareketle milletin saltanatı için öngördüğü şartlar ele alınacaktır

Fuad Şükrü and "Fundamentals of the Reign of the Nation" Fuad Şükrü has presented to the Parliament his book that is named "Fundamentals of the Reign of the Nation". In this book he bonds in some circumstances to nation's well-being, happiness and sovereignty. He balls these circumstances under the headings of all the nation of educate, enrich and prepare for defending the homeland. He expresses should be efficient the power of the law and should not be installed a financially burden to the public while performing these circumstances. At the same time, he argues should be benefit from religious rules and should be taken into account the local characteristics for to facilitate the application and even to ensure the applicability. Along these lines Fuad Şükrü determines a policy of education, economy, military and management. In this study, will be transcript of Fuad Şükrü's book that is named "Fundamentals of the Reign of the Nation" and by moving this, will be dealt his conditions foreseen in for the reign of the nation
Batı Anadolu’nun Ulaşım Meselesinde Uşak-İzmir  Yolu Yapım Çalışmaları
Batı Anadolu’nun Ulaşım Meselesinde Uşak-İzmir  Yolu Yapım Çalışmaları
Yazar: Tutsak, Sadiye
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Usak, highway, railway, Izmir-Afyon, Western Anatolia ; Uşak, şose yol, demiryolu, İzmir, Afyonkarahisar, Batı Anadolu

Ulaşım şartları, bir yerleşim yerinin ekonomik ve sosyal yönden gelişimini olumlu yönde etkileyen bir unsurdur. Önceleri halı ve kilim imalatı ile dikkati çeken Uşak, Kütahya vilayetinin bir kazası konumunda olmasına rağmen, ticari potansiyeli yüksek bir şehir idi. İzmir limanı ile ticari bağlantısı olan Uşak’ın dış ülkelere ihraç edeceği malları bu limana taşıması, şose yolların yetersiz ve düzgün olmamasından dolayı çok meşakkatliydi. XIX. yüzyılın başlarında yabancı sermayenin Batı Anadolu’ya yerleşmeye başlaması, İngilizlerin 1838 Ticaret Antlaşması ile bölgenin içlerine doğru ilerleme isteği, Osmanlı Devleti’nin merkezi teşkilatı yerleştirmek çabası ve halkın şikâyetleri neticesinde yol yapım çalışmalarına devlet ağırlık vermiştir. Fakat mali sıkıntılar, görevlilerin işlerini aksatması gibi sebeplerden dolayı şose yol yapım çalışmalarında fazla bir sonuç alınamamıştır. Bu konudaki çabalar, ihtiyacı karşılamaya yönelik yol yapım arayışlarını beraberinde getirmiştir. Aşağıda ele aldığımız çalışmada, İzmir- Afyon güzergâhında Uşak’ın ticari öneminden dolayı, yol yapım çalışmalarının nasıl gerçekleştiğini ortaya koymak ve demiryolu hattının Uşak’tan geçerek Afyon’a ulaşmasının sağladığı faydaları dönemin kaynakları incelenerek ortaya koymayı hedeflemekteyiz

Uşak-Izmir Road Construction Works in the Western Anatolia Transportation Case Transportation conditions are one of the major factors which affect the economic and social development of a settlement. Uşak which has been highlighted for its production of carpets and rugs was a city with high trade potential, although it was a county of the Province of Kütahya. As the highways were not sufficient and smooth, it was a tough challenge to carry the export goods of Uşak to the Port of Izmir which it had commercial ties with. The state began to place bigger emphasis on the road construction as a consequence of the fact that foreign capital started to establish itself firmly in Western Anatolia, the English desire for penetrating into the region with 1838 Trade Agreement, the efforts the Ottoman State for maintaining the central organization and the complaints by the local people. However, the road construction attempts turned fruitless due to financial problems and officials delaying the works. The efforts for dealing with this issue came along with the search for road construction in order to meet the needs. The following work which you’ll read is targeted at stating how the road construction works were realized in parallel with the commercial importance of Uşak and the benefits provided by the railway line passing through Usak and reaching Afyon
Karşıyaka’nın Taş Çiçekleri
Karşıyaka’nın Taş Çiçekleri
Yazar: Çakmak, Ertan Daş - Şakir
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015

20 Nilgün Ustura - Refet Yalçın Balata, Bergama Müzesi Osmanlı Dönemi Mezar Taşları, Ankara  2009; Alpay Bizbirlik, “Manisa Müzesindeki XVIII. ve XIX. Yüzyıla Ait Osmanlı Mezar  Kitabeleri Üzerine Değerlendirmeler”, Tarih Araştırmaları Dergisi C. 26. S. 41 (2007), s. 9-22.  Murat Çerkez, “Yozgat Cevheri Ali Efendi Camii Haziresi Mezar Taşları”, Milli Folklor,  97(2013), s. 178-194.   Naci Bakırcı, Mevlevî Mezar Taşları, Konya 2005.  22 H. Necdet İşli, Yeniçeri Mezar Taşları, İstanbul 2009.   Burak Çetintaş, 1453’ten 1928’e Kadar İstanbul’da Gömülmüş Türk Denizcilerinin Mezar

20 Nilgün Ustura - Refet Yalçın Balata, Bergama Müzesi Osmanlı Dönemi Mezar Taşları, Ankara  2009; Alpay Bizbirlik, “Manisa Müzesindeki XVIII. ve XIX. Yüzyıla Ait Osmanlı Mezar  Kitabeleri Üzerine Değerlendirmeler”, Tarih Araştırmaları Dergisi C. 26. S. 41 (2007), s. 9-22.  Murat Çerkez, “Yozgat Cevheri Ali Efendi Camii Haziresi Mezar Taşları”, Milli Folklor,  97(2013), s. 178-194.   Naci Bakırcı, Mevlevî Mezar Taşları, Konya 2005.  22 H. Necdet İşli, Yeniçeri Mezar Taşları, İstanbul 2009.   Burak Çetintaş, 1453’ten 1928’e Kadar İstanbul’da Gömülmüş Türk Denizcilerinin Mezar
The Covenants  of the Prophet Muhammad with the Christians of the  World
The Covenants  of the Prophet Muhammad with the Christians of the  World
Yazar: Morrow, John Andrew
Dergi: Tarih İncelemeleri Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2015

came to build both an ever-expanding reach over the spiritual lives of the people, and a  network of allies and neighbors who bore him no animosity. Most important in these  pages are the covenants themselves, the promise of coexistence and tolerance that was  given out of respect for people’s differences and the need to honor each person’s  humanity. Dr. Morrow has done with this book as Martin Luther King Jr. did with his  “Letter from the Birmingham Jail,” called people to account for straying from what they  are purported to stand for. He is saying, “Here are the covenants. Read them Honor  them, and honor the intent of the Prophet.”

came to build both an ever-expanding reach over the spiritual lives of the people, and a  network of allies and neighbors who bore him no animosity. Most important in these  pages are the covenants themselves, the promise of coexistence and tolerance that was  given out of respect for people’s differences and the need to honor each person’s  humanity. Dr. Morrow has done with this book as Martin Luther King Jr. did with his  “Letter from the Birmingham Jail,” called people to account for straying from what they  are purported to stand for. He is saying, “Here are the covenants. Read them Honor  them, and honor the intent of the Prophet.”