Yüksek enerjili fotonlarda yüzey ve maksimum doz bölgesinin doz karakteristikleri
Surface and build-up region dose characteristics for high energy photons
Yazar: Bilge, Hatice; Küçücük, Halil; Yöndem, Serpil; Çakır, Aydın
Dergi: Türk Onkoloji Dergisi, Vol. 21 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Photons,Surface Properties,Radiotherapy Dosage,Radiation Oncology ; Maksimum doz bölgesi, yüksek enerjili fotonlar, yüzey dozlar›, radyoterapi dozu

AMAÇ Yüksek enerjili foton demetlerinin yüzey dozları, kullanılan cihazların dizaynlarına göre farklılıklar göstermektedir. Hasta tedavisinde kullanılan tedavi planlama sistemlerinde yüzey ve maksimum doz bölgesindeki dozların doğru tanımlanması, özellikle yüzey dozuna doğrudan etki eden bolus kullanımında çok önemlidir. Kullanılan her ışın demeti için ölçülmelidir. Bu çalışmada, İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü'nde kullanılmakta olan yüksek enerjili foton huzmelerinin yüzey ve maksimum doz bölgesindeki dozların, alan büyüklüğüne ve kaynak cilt mesafesine (SSD) bağlı doz değişikleri araştırıldı.  GEREÇ VE YÖNTEM Çalışmada Alcyon Co-60 tele terapi cihazı, Orion 4 (MV), Satürn 42 (6-15 MV) Yüksek enerjili X-ışınları veren lineer hızlandırıcılardan elde edilen foton ışın demetleri kullanıldı. Ölçümler, yüzey ve maksimum doz bölgesinde su eşdeğeri katı fantomda Markus tipi paralel plak iyon odası kullanılarak farklı alan büyüklüklerinde ve farklı SSD'lerde yapıldı. Ölçülen yüzey dozları, CMS XiO tedavi planlama sistemine yüklendi.  BULGULAR Yapılan çalışmanın sonucunda, beklendiği gibi yüzey dozu, alan boyutlarının artmasıyla yaklaşık lineer olarak artmış, maksimum doz derinliği 1-2 mm yüzeye doğru kaymıştır. 10 x 10 cm alan büyüklüğüne ait yüzey dozları Co-60, 4MV, 6MV ve 15 MV için sırasıyla %24.3, %17.4, %12.6 ,%10.2 dir. SSD'nin artmasıyla yüzey dozlarında azalma olduğu görüldü.  SONUÇ Farklı alan büyüklükleri için elde edilen yüzey dozları tedavi planlama sistemine yüklenerek doğru bilgilerin kullanılması sağlandı.

OBJECTIVES The surface doses of high energy photon beams show variability depending on the design of the treatment machine. Especially while using bolus that has a direct effect on surface and build-up region doses, defining correctly in the treatment planning system used for patient treatment is very important. It needs to be measured for each radiation beam used. In this study, the dose change of high energy beams surface and build-up region that were used in I.U. Oncology Institute according to the field size and the skin source distance were investigated.  METHODS Co-60 teletherapy equipment, Orion 4 (MV), Saturn 42 (6-15 MV) high energy x-rays were used. Measurements were made for different field sizes and source skin distances by using Marcus&#8211;type parallel plate ion chamber at water equivalent solid phantom, at surface and build-up region. Measured surface and build-up doses were installed to CMS XiO treatment planning system.  RESULTS As a result of this study, the surface dose increased linearly as the field size increased and the maximum dose point was moved toward the surface by 1-2 mm as predicted. Surface doses for a 10x10 cm field size are 24.3%, 17.4%, 12.6% and 10.2% respectively for Co-60, 4MV, 6MV and 15MV. With the increase in skin source distance, a decrease in surface doses is observed.  CONCLUSION The use of correct information is achieved by downloading surface doses measured for different field sizes to the treatment planning system.