hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk Dil Yapısında Cinsiyet
Gender in the Turkish language system
Yazar: Yüce, Beyza
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Dil Bilgisel Cinsiyet,Türk Dilinde Cinsiyet,Doğal Cinsiyet Eğilimleri ; Grammatical gender,Gender in Turkish Language,İnherent Gender Bias

Bu makale cinsiyet ayrımlarının dil bilgisel olarak cinsiyetsiz bir dil olan Türkçede nasıl kodlandığını incelemektedir. Cinsiyet ifade eden dilsel araçlar üç düzeyde tanımlanmıştır: (a) sözlüksel (kadın, erkek vb.), (b) morfolojik (örneğin -e eki gibi; memur-e), (c) söz dizimsel (bir cinsiyet ifadesinin (cinsiyet ifade eden bir kelimenin) başka sembolik biçimler ile kombinasyonları, örneğin kadın polis). Bu makalede, bu tür cinsiyet ifadelerinin ortaya çıkışını belirleyen faktörler tartışılmaktadır. Makale ayrıca, açık bir şekilde cinsiyet ifade etmeyen terimlerin, doğal cinsiyet eğilimlerini ve insanlığı (adam veya genç kelimelerinin kullanımında olduğu gibi) erkek cinsiyeti ile eşitleme meyline dikkat çekmektedir.

This article examines how gender distinctions are coded in Turkish, a grammatically genderless language. Linguistic means of expressing gender are described on three leves: (a) lexical (lexemes such as kadın, erkek), (b) morphological (suffiexs such as –e in memur-e), (c) syntatic (combinations of a gender lexeme with another nominal form, e.g. kadın polis). Factors determining the occurence of such gender expressions are discussed. The article also deals with inherent gender biases of terms without overt gender markers and the tendency to equate humaness with maleness (as in adam or bir genç).
Hungarian Book Collectors, their Activities and Bequests: Origin of the Turkish Manuscript Holdings of the Library of the Hungarian Academy of Sciences
Hungarian Book Collectors, their Activities and Bequests: Origin of the Turkish Manuscript Holdings of the Library of the Hungarian Academy of Sciences
Yazar: Kovács, Nándor Erik
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Ottoman-Turkish manuscript collections,Hungarian Turkology,Hungarian Academy of Sciences,Turkish-Hungarian cultural relations ; Macaristan’daki Türkçe yazma eser koleksiyonları,Türk-Macar kültürel ilişkileri,Macar Türkologlar,Macar Bilimler Akademisi

Macaristan’ın en büyük Türkçe el yazma koleksiyonu Macar Bilimler Akademisi’nin Kütüphanesi’nde muhafaza etmektedir. 800’e yakın eseri ihtiva eden bu zengin hazine çoğunlukla Osmanlı Macaristan’ın tarihi kalıntısı olarak değil, 19ncu yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı topraklarında bulunan Macar seyyahlar, bilim adamları, mültecilerin bağışı veya mirası olarak, taraflarından Macar Bilimler Akademisine bırakılmıştır. Bu makale sözkonusu olan koleksiyonların oluşmasını tarihini ve koleksiyonerlerinin faaliyetlerini ele alıp eserlerin kütüphanedeki bakımına, sınıflama ve provenans sorunlarına da değinerek çağdaş araştırmalara destek sunmak amaçlanmaktadır.

Macaristan’ın en büyük Türkçe el yazma koleksiyonu Macar Bilimler Akademisi’nin Kütüphanesi’nde muhafaza etmektedir. 800’e yakın eseri ihtiva eden bu zengin hazine çoğunlukla Osmanlı Macaristan’ın tarihi kalıntısı olarak değil, 19ncu yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı topraklarında bulunan Macar seyyahlar, bilim adamları, mültecilerin hediyesi veya mirası olarak, taraflarından Macar Bilimler Akademisine bırakılmıştır. Bu makale sözkonusu olan koleksiyonların oluşmasını tarihini ve koleksiyonerlerinin faaliyetlerini ele alıp eserlerin kütüphanedeki bakımına, sınıflama ve provenans sorunlarına da değinerek çağdaş araştırmalara destek sunmak amaçlanmaktadır.
Çağdaş Türk Lehçelerindeki -(A)wXk/-(A)vXk Eki Üzerine
On The –(A)wXk Suffix Used In Contemporary Turkish Dialects
Yazar: Kaplankıran, Dilek
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; -(A)wXk,-yXk,derivational suffix forming nouns from verbs ; -(A)wXk,-yXk,fiilden isim yapım eki

ÖZ:Dil çalışmaları açısından eklerin nasıl teşekkül ettiği, işlevlerinin neler olduğu ve hangi değişimlere uğradığının tespiti önem taşımaktadır. Ekler, dönemlere ve bulunulan coğrafyaya göre farklılık göstermekle birlikte bazen anlam ya da şekil değiştirerek karşımıza çıkabilmektedir. Çalışmada tarihi Türk lehçelerinde birkaç örnekte kendini gösteren; günümüz Türk lehçeleri yazı dilinde ise -Türkmen Türkçesi ile Kıpçak grubu lehçelerde- yaygın olarak kullanılan; Türkiye Türkçesi yazı dilinde bulunmayan ancak ağızlarda karşımıza çıkan -(A)wXk eki ele alınmaktadır.Sözlük ve dilbilgisi kaynaklarından yararlanılan bu çalışmayla Çağdaş Türk lehçelerindeki  -AwXk eki ile türetilen söz varlığı ortaya çıkarılmış; ekin hangi işlevlerde kullanıldığı, hangi yapılarla bir araya geldiği; türettiği kelimelerin hangi anlamları taşıdığı ele alınmış ve kullanım alanları tespit edilmiştir. Ekin, hayvan; bitki; hastalık; araç gereç (alet); yer ve mekân; organ ve vücuda özgü uzuv adları; soyut ve çeşitli somut adlar ile sıfat türettiği görülmektedir.

ABSTRACT: It is essential for linguistic studies to identify how suffixes have been formed, what are their functions and what changes they have gone through. Suffixes vary according to the periods and geographies they appear in, and their meanings and shapes may sometimes change. This study discusses the suffix -(A)wXk, which may be found in several examples of historical Turkish dialects, which is commonly used in the written language of current Turkish dialects – Turkmen Turkish and Kipchak group dialects – and which is not present in Turkey’s Turkish written language, but may be found in daily language.Utilizing dictionaries and grammar resources, this study unearthed the vocabulary formed by using the suffix -AwXk, discussed which functions this suffix is used for, which structures it comes together with and which meanings the words derived from it bear, and thereby identified its areas of use. It is seen that this suffix formed abstract and various concrete nouns as well as adjectives for animals, plants, diseases, tools, places and locations, organs, and bodily limbs.
Türkler ve Kurtlar
Turks and Wolves
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Türkler,kurt,böri,totem ; Turks,wolf,Böri,Asena,Achina

Türklerin en eski tarihleri hakkındaki kitaplarda, alışıldığı üzere, Türkler ve kurtlar arasında tarih öncesi bir akrabalık olduğuna, Türklerin atalarını dişi bir kurda götürdüklerine, en eski savaş sancak direklerinin üzerinde altın kurt başlarının bulunduğuna dair ifadeler vardır. Bunların hepsi ilkel Türklerin totemik inançlarının olduğunu ve kurdun onların totemi olduğunu gösterir. Eski Türk edebiyatında (terimi olabilecek en geniş anlamında kullanarak) bunu destekleyecek hiçbir şeyin bulunmaması bu ifadedeki en garip şeydir; bu iddia tamamen yabancı tanığa ve aşağıda tartışacağım, nispeten daha geç döneme ait bir metne dayanmaktadır. Türk dillerinde ‘kurt’a karşılık gelen iki sözcük bulunur, bunlardan bilinen en eski biçimler böri ve kurttur. Clauson, makalesinde dil verileri, efsaneler ve metinlerden yola çıkarak Türklerde kurt toteminin yerini tartışıyor.

Türklerin en eski tarihleri hakkındaki kitaplarda, alışıldığı üzere, Türkler ve kurtlar arasında tarih öncesi bir akrabalık olduğuna, Türklerin atalarını dişi bir kurda götürdüklerine, en eski savaş sancak direklerinin üzerinde altın kurt başlarının bulunduğuna dair ifadeler vardır. Bunların hepsi ilkel Türklerin totemik inançlarının olduğunu ve kurdun onların totemi olduğunu gösterir. Eski Türk edebiyatında (terimi olabilecek en geniş anlamında kullanarak) bunu destekleyecek hiçbir şeyin bulunmaması bu ifadedeki en garip şeydir; bu iddia tamamen yabancı tanığa ve aşağıda tartışacağım, nispeten daha geç döneme ait bir metne dayanmaktadır. Türk dillerinde ‘kurt’a karşılık gelen iki sözcük bulunur, bunlardan bilinen en eski biçimler böri ve kurttur. Clauson, makalesinde dil verileri, efsaneler ve metinlerden yola çıkarak Türklerde kurt toteminin yerini tartışıyor.
Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Ekmek Adları
Bread Names in Dîvânu Lugâti't-Turk
Yazar: Korkut, Gizem
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; Kaşgarlı Mahmud,Dîvânu Lugâti't-Türk,ekmek,sözvarlığı ; Kaşgarlı Mahmud,Dîvânu Lugâti't-Turk,bread,vocabulary

Bu çalışmada; Dîvânu Lugâti’t-Türk’te yer alan ekmek adlarının incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın giriş kısmında, Türk kültüründe ekmek ve ekmek üzerine yapılmış çalışmalardan bahsedilmiştir. Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün ilk kez Latin harfli çevirisini yapan Besim Atalay’ın 2018’de Türk Dil Kurumu’nda yayımlanmış yedinci baskısı ekmek adlarının tespit edilmesi için taranmıştır. Madde başı olarak Atalay verilmiş; Ahmet Bican Ercilasun ve Ziyat Akkoyunlu’nun, Robert Dankoff ve James Kelly’in yayını sıralanmıştır. Tespit edilen 26 ekmek sözvarlığına kökenbilgisi sözlüklerinde, Tarama Sözlüğü’nde, Derleme Sözlüğü’nde ve Türkçe Sözlük’te bakılarak tanıklama yapılmıştır. Sesbilgisel açıdan farklılık gösteren sözcükler incelenmiştir. Yapı bakımından türemiş sözcüklerin biçimbilimsel incelemesi yapılmıştır. Ekmek; pişirme yöntemine, tüketim şekline, hazırlama yöntemine göre değerlendirilmiştir. Türkiye Türkçesinde ve ağızlardaki anlam değişmeleri ve benzerlikler tespit edilmiştir. Sözcüklerin oluşum yollarına bakılmış ve büyük çoğunluğunun tek sözcükten oluştuğu tespit edilmiştir. Birleşik sözcük grubu şeklinde oluşan tek sözcük tespit edilmiştir. Sözcük grubundan oluşan 7 sözcüğün ise sıfat grubu şeklinde oluştuğu tespit edilmiştir. Sözcüklerin adlandırılmasında; pişiriliş şekli, pişirildiği yer ve ekmeği şeklinin adlandırmaya olan etkisine bakılmıştır.

In this study; It was aimed to examine the bread names in Dîvânu Lugâti't-Turk. In the introduction part of the study, studies on bread and bread in Turkish culture were mentioned. The seventh edition of Besim Atalay, who first translated Dîvânu Lugâti't-Turk in Latin letters, was published in 2018 by the Turkish Language Association, and was scanned to determine bread names. Atalay has been given as lexical entry; The publication of Ahmet Bican Ercilasun and Ziyat Akkoyunlu, Robert Dankoff and James Kelly is listed. The detected 26 bread vocabularies were witnessed by looking in the origin information dictionaries, the Screening Dictionary, the Compilation Dictionary and the Turkish Dictionary. Words that differ phonologically were examined. The morphological examination of the words derived in terms of structure has been done. Bread was evaluated according to its cooking method, consumption style and preparation method. The mean change in Turkey in the Turkish and mouth and similarities have been identified. The ways of formation of the words were examined and it was determined that the majority of them consisted of a single word. It has been determined that a word is formed as compound word group. It has been determined that 7 words consisting of word groups are formed as adjective groups. In the naming of the words, the effect of the way it is cooked, the place where it is cooked and the shape of the bread on naming are examined.
Calfa Sözlüğü’nde Türkçe Sözcüklerden Yabancı Eklerle Türetmeler
Derivations From Turkish Words With Foreign Affixes In Calfa Dictionary
Yazar: Bayrak, Ayhan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Calfa,Fransızca Osmanlı Türkçesi Sözlüğü,yabancı eklerle türemiş sözcükler ; Calfa,Dictionary of French Ottoman Turkish,words derived with foreign affixes

Orijinal adı Dictionnaire De Poche Français - Turc olan Calfa Sözlüğü Fransızcadan Osmanlı Türkçesine iki dilli bir sözlüktür. Eseri 1865 yılında bir Osmanlı Ermenisi olan Ambroise Calfa yazmıştır. Eserde 25000 civarında farklı Türkçe sözcük yer alır. Bunların büyük bir bölümü türemiş ve birleşik yapılıdır. Eserde Türkçenin belli başlı yapım ekleriyle türetilmiş çok sayıda sözcük bulunur. Bunların yanında Türkçe sözlerden yabancı eklerle türetilmiş bazı sözcüklerin de olduğu görülür. Bu tür sözcükler analoji yoluyla meydana gelmiştir. Eserde geçen böyle sözcüklerin bir kısmı Calfa’ya özgüdür. Calfa’ya özgü bu sözcükler Fransızca sözcüklere karşılık bulunamadığında, söz öbeği veya alıntı sözcükler kullanılmak istenmediğinde veyahut alıntı sözcüklere alternatif bir söz bulunmak istendiğinde türetilmiştir. Bu türetmeler eserde yerli sözcüklerin olabildiğince değerlendirilmeye çalışıldığını, aynı zamanda güçlü bir Türkçecilik düşüncesinin olduğunu göstermektedir.

Calfa Dictionary, originally called Dictionnaire De Poche Français - Turc is a bilingual dictionary from French to Ottoman Turkish. Ambroise Calfa, who was an Ottoman Armenian, wrote this work in 1865. There are around 25000 different Turkish words in the work. Most of them are derived and compound structured words. In the work, there are many words derived from the main derivational affixes of Turkish. In addition to these, it is seen that there are some words derived from Turkish words with foreign affixes. Such words came about by analogy. Some of such words in the work are specific to Calfa. Calfa-specific words are either derived when French words cannot be translated, when phrases or the use of quoted words are not desired or an alternative word to quoted words is desired. These derivations show that native words are tried to be evaluated as much as possible, moreover there is a strong idea of Turkishism in the work.
The Oxford Guide to the Transeurasian Languages / Transavrasya Dilleri Oxford Kılavuzu
The Oxford Guide to the Transeurasian Languages / Transavrasya Dilleri Oxford Kılavuzu
Yazar: Gençer Baloğlu, Zeynep
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Transeurasian,kitap,inceleme ; transeurasian,book,review

18. yüzyılda Ural-Altay dil birliği olarak ortaya çıkan, 19. yüzyılda Altay dilleri kuramı olarak devam eden Türk, Moğol ve Tunguz dillerine Japonca ve Korecenin de dahil edilmesiyle bu diller arasındaki genetik akrabalığı inceleyen kuram, 21. yüzyılda Transavrasya Dilleri olarak anılmaya başlanmıştır. Transavrasya Dilleri Teorisi’ni Altay Dilleri Teorisi’nden ayıran en önemli özelliği, zikredilen dillerin genetik akrabalığı konusunu fiil morfolojisi üzerinden tartışmaya sunmasıdır. Transavrasyacılar karşılaştırılan fiillerdeki ortaklığın genetik akrabalığa mı, toplumlar arası etkileşimden kaynaklı dil ilişkilerine mi yoksa şansa mı bağlı olduğunu tespit etmek için 2000’li yılların başından beri farklı ölçüm araçları kullanarak, yeni metotlar geliştirerek yoğun çalışmalar sürdürmektedir. İnceleme yazımıza konu olan bu eser, Türk, Moğol, Tunguz, Kore ve Japon dillerinden oluşan Transavrasya Dillerini inceleyen, kullanılan yöntem ve teknikler ile elde edilen verileri okura tanıtan bir başvuru kitabıdır.

18. yüzyılda Ural-Altay dil birliği olarak ortaya çıkan, 19. yüzyılda Altay dilleri kuramı olarak devam eden Türk, Moğol ve Tunguz dillerine Japonca ve Korecenin de dahil edilmesiyle bu diller arasındaki genetik akrabalığı inceleyen kuram, 21. yüzyılda Transavrasya Dilleri olarak anılmaya başlanmıştır. Transavrasya Dilleri Teorisi’ni Altay Dilleri Teorisi’nden ayıran en önemli özelliği, zikredilen dillerin genetik akrabalığı konusunu fiil morfolojisi üzerinden tartışmaya sunmasıdır. Transavrasyacılar karşılaştırılan fiillerdeki ortaklığın genetik akrabalığa mı, toplumlar arası etkileşimden kaynaklı dil ilişkilerine mi yoksa şansa mı bağlı olduğunu tespit etmek için 2000’li yılların başından beri farklı ölçüm araçları kullanarak, yeni metotlar geliştirerek yoğun çalışmalar sürdürmektedir. İnceleme yazımıza konu olan bu eser, Türk, Moğol, Tunguz, Kore ve Japon dillerinden oluşan Transavrasya Dillerini inceleyen, kullanılan yöntem ve teknikler ile elde edilen verileri okura tanıtan bir başvuru kitabıdır.
Bozkırın Tanıkları. Eski Türkçe Yazıtlar
Aydın, Erhan (2021). Bozkırın Tanıkları Eski Türkçe Yazıtlar, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yay., s.224, ISBN: 798-625-7201-37-7.
Yazar: Gürbüz, Emine
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Linguistics ; Dilbilim ; orhon inscriptions,Bozkırın tanıkları ve Eski Türkçe Yazıtlar,introduction and review article ; Orhon Yazıtları,Bozkırın Tanıkları Eski Türkçe Yazıtlar,Tanıtım ve İnceleme

Türklerin bilinen en eski yazılı kaynakları olan Orhon Yazıtları, Thomsen tarafından Türk runik alfabesinin çözümlenmesi ve Radloff tarafından ilk okumanın yapılması ile birlikte araştırmacılar tarafından üzerinde en çok durulan konulardan biri olmuştur. Önceki yıllarda hem yurt dışında hem de Türkiye’de yazıtlar üzerine pek çok yayım yapılmış ve yazıtlar ile ilgili sorunlu görülen yerlerde yeni okuma ve anlamlandırma önerilerinde bulunulmuştur. Çalışmaya konu olan bu eser ise yukarıda ismi geçen ve Moğolistan’daki eski Türk yazıtlarını konu alan eserlerden ziyade esas olarak Moğolistan’da bulunan eski Türk Yazıtları, Yenisey (Tuva ve Hakasya) Yazıtları, Dağlık Altay Cumhuriyeti Yazıtları, Kırgızistan Yazıtları ve Çin Halk Cumhuriyeti Yazıtları olmak üzere Türklere ait olan yazılı belgeleri bir arada toplayan ve bu yazıtlarla ilgili toplu bilgi verme amacını taşıyan bir eserdir. Çalışmada bu eserin ayrıntılı tanıtımı yapılmıştır.

The Orhon Inscriptions, which are the oldest known written sources of the Turks, have been one of the most emphasized topics by the researchers with the analysis of the Turkish runic alphabet by Thomsen and the first reading by Radloff. In previous years, I made many springs both in Turkey and abroad in places where inscriptions on troubled about the inscriptions were made in the new reading and interpretation suggestions. This work, which is the subject of the study, is not the works mentioned above and which are about the old Turkish inscriptions in Mongolia, but rather the old Turkish Inscriptions found mainly in Mongolia, Yenisei (Tuva and Khakasia) Inscriptions, Mountainous Altai Republic Inscriptions, Kyrgyzstan Inscriptions and People's Republic of China Inscriptions It is a work that collects the written documents belonging to the Turks together and aims to provide collective information about these inscriptions. This work has been introduced in detail in the study.
Farsçada Türkçenin En Eski İzleri
KIZILÖZEN, Cihangir (2019). Farsçada Türkçenin En Eski İzleri. Ankara: Akçağ Yayınları, 273 s., ISBN: 978-605-342-487-1.
Yazar: Baldane, Orhan
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; linguistic contacts,comparative linguistics,Turkish,Persian ; dil ilişkileri,karşılaştırmalı dilbilim,Türkçe,Farsça

Bu çalışmada, Cihangir Kızılözen'in 2019 yılında Akçağ Yayınları tarafından yayımlanan "Farsçada Türkçenin En Eski İzleri" adlı eseri konu ve içerik bakımından ele alınmıştır. Ayrıca, eserle ilgili değerlendirmelerden önce Türkiye'de, Azerbaycan'da, İran'da ve Batı'da Türkçe ve İranî diller arasındaki ilişkileri konu edinen önemli çalışmalardan kısaca bahsedilmiştir. Böylece hem alandaki çalışmaların günümüzde hangi aşamada olduğu gösterilmiş, hem de Kızılözen'in çalışmasını konuyla ilgili diğer araştırmalardan ayıran özellikler belirtilmiştir.

Bu çalışmada, Cihangir Kızılözen'in 2019 yılında Akçağ Yayınları tarafından yayımlanan "Farsçada Türkçenin En Eski İzleri" adlı eseri konu ve içerik bakımından ele alınmıştır. Ayrıca, eserle ilgili değerlendirmelerden önce Türkiye'de, Azerbaycan'da, İran'da ve Batı'da Türkçe ve İranî diller arasındaki ilişkileri konu edinen önemli çalışmalardan kısaca bahsedilmiştir. Böylece hem alandaki çalışmaların günümüzde hangi aşamada olduğu gösterilmiş, hem de Kızılözen'in çalışmasını konuyla ilgili diğer araştırmalardan ayıran özellikler belirtilmiştir.
Çağatay Türkçesi Yazım Kılavuzu: Kitāb-i ʻİlm-i İmlā
Chagatai Turkish Orthography Guide: Kitāb-i ʻİlm-i İmlā (1)
Yazar: Karasu, Muhammed
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 28, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Chagatai Turkish,orthography guide,Kitāb-i ʻİlm-i İmlā ; Çağatay Türkçesi,Yazım Kılavuzu,Kitāb-i ʻİlm-i İmlā

Bu çalışmada Çağatay Türkçesiyle yazılmış Kitāb-i ʻİlm-i İmlā adlı yazım kılavuzu tanıtılmıştır. Kitāb-i ʻİlm-i İmlā 1929 yılında, Kaşgar’da İsveç Misyoner Kilisesinin desteğiyle basılmıştır. Eser, İsveçli misyoner ve dilbilimci Gustaf Ahlbert tarafından Abdulkadir Ahund adlı bir Uygur Türkünün yardımıyla yazılmıştır.Bu çalışma, Çağatay Türkçesinin yazı geleneğinin anlaşılmasına katkı sağlamak amacıyla, eserin tanıtımı ve Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri’nin aktarmasını içermektedir. Eserin dış ve iç özellikleri tanıtıldıktan sonra, Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri yazıçevrim yöntemiyle yeniden kurulmuştur. 76 sayfadan oluşan eserde önsöz dışında yedi bölüm bulunmaktadır. Bazı bölümlerde, alt bölümler de bulunmaktadır.Yazıçevrimli metnini aktardığımız Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri’nde Doğu Türkistan mollalarının yazma usulleri anlatılmaktadır. Bu usuller, dönemin yazı dili olan Çağatay Türkçesinin yazım kurallarıdır. Bu kuralların nasıl uygulandığına dair beş kısa örnek metin Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri’nden sonra yer almaktadır. Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri’nin yazıçevrimli metniyle birlikte Türkiye Türkçesine aktarması da çalışmamızda yer almıştır. Örnek metinlerin ise yalnızca yazıçevrimleriyle yetinilmiştir.

In this study Chagatai Turkish orthography guide, Kitāb-i ʻİlm-i İmlā written in Chagatai Turkish has been introduced. The study inculudes the transcription of the chapter called Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri in order to contribute the tradition of Chagatai writing.Kitāb-i ʻİlm-i İmlā was written by Gustaf Ahlbert, a missionary and a linguist with the help of Abdulkadir Ahund, an Uyghur Turk. In 1929 it was published in Kashgar with the support of Swedish Missionary Church. The book is composed of 76 pages and 7 chapters. Some chapters is divided into some sub subjects. After each chapter/subject there are some short texts dealing with orthography. After introducing the internal and external features of the work, the transcription of Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri was restructured and translated into Turkey Turkish.In the transcription of Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri the writing styles of Eastern Turkistan mullahs are explained. These styles are writing rules of Chagatai Turkish, the writing language of that period. There are 5 short example after Ḥarf-i Sāzlıḳ Ḳāʻideleri to show how this rules work. The exaple texts were not translated into Turkey Turkish, they were kept in transcription form. The evaluation of the work was presented at the end of the article items.
Yazınsal Göstergebilim Bir Kuram Bir Uygulama Anlam Üretim Süreçleri
Yazınsal Göstergebilim Bir Kuram Bir Uygulama Anlam Üretim Süreçleri
Yazar: İnal, Ezgi; Selvi, Ceren
Dergi: Dil Araştırmaları, Vol. 15 No. 29, 2021
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; Greimas,Semiotics,Literary Semiotics ; Göstergebilim,Greimas,Yazınsal Göstergebilim

Seçkin Yayıncılık tarafından 2020 yılında ilk baskısı yapılan Yazınsal Göstergebilim, Bir Kuram Bir Uygulama, Anlam Üretim Süreçleri adlı eser Dr. Murat Kalelioğlu tarafından kaleme alınmıştır. Eser; Teşekkür (7-8), Önsöz (9-15), Çizelgeler Listesi (19), Şemalar Listesi (21), Kısaltmalar (23), Giriş (s. 25-30), 1. Bölüm-Göstergebilim Kuramı (31-54), 2. Bölüm-Gösterge’den Göstergebilim’e Anlamlama Yolculuğu (55-79), 3. Bölüm-Sabahattin Ali’nin Ayran Anlatısının Üç Boyutlu Yapısı ve Anlamlama Süreci (81-193), Sonuç (195-197), Ek (199-207), Kaynakça (209-212) ve Kavramlar Dizini (213-215) olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır.

Seçkin Yayıncılık tarafından 2020 yılında ilk baskısı yapılan Yazınsal Göstergebilim, Bir Kuram Bir Uygulama, Anlam Üretim Süreçleri adlı eser Dr. Murat Kalelioğlu tarafından kaleme alınmıştır. Eser; Teşekkür (7-8), Önsöz (9-15), Çizelgeler Listesi (19), Şemalar Listesi (21), Kısaltmalar (23), Giriş (s. 25-30), 1. Bölüm-Göstergebilim Kuramı (31-54), 2. Bölüm-Gösterge’den Göstergebilim’e Anlamlama Yolculuğu (55-79), 3. Bölüm-Sabahattin Ali’nin Ayran Anlatısının Üç Boyutlu Yapısı ve Anlamlama Süreci (81-193), Sonuç (195-197), Ek (199-207), Kaynakça (209-212) ve Kavramlar Dizini (213-215) olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır.