Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Ebeveynlerin Eğitsel Sorumluluklarına İlişkin Özel Eğitim Öğretmenlerinin Görüşleri
Special Education Teachers' Views on the Educational Responsibilities of Parents with Children with Special Needs
Yazar: Tümkaya, Gülşah Selin
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Special Education and Disability (Other) ; Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer) ; Parent,Educational responsibility,Child with special needs,Special education teacher. ; Ebeveyn,Eğitsel sorumluluk,Özel gereksinimli çocuk,Özel eğitim öğretmeni

Ebeveynlerin sorumluluklarını yerine getirmesi eğitim süreci içerisinde; özel gereksinimli çocukların yaşamsal becerilerini geliştirmesi ve mevcut potansiyelini en üst düzeye çıkartabilmesi için çok önemlidir. Bu nedenle araştırmada ilkokullarda görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin eğitsel sorumluluklarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan bu araştırmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Adana’daki ilkokullarda görev yapan 21 özel eğitim öğretmeni oluşturmuştur. Veriler yüz yüze, yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel yöntem ile analiz edilmiş ve öğretmenlerin görüşlerine ilişkin alıntılara da yer verilerek sunulmuştur. Araştırma sonucunda öğretmenler, özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin en çok yerine getirdiği sorumluluğu “çocuğun okula devamını sağlamak”, yerine getirmediği sorumluluğu ise “öğrencinin eğitimini evde desteklemek” olarak belirtmişlerdir. Ebeveynlerin sorumluluğunu yerine getirmeme nedeni olarak da en fazla “bilinçsiz olmaları” ifade edilmiştir. Öğretmenler, ebeveynlerin sorumluluklarını yerine getirmesi için çoğunlukla “rehberlik hizmetlerinin ve bilgilendirici aile eğitimlerinin verilmesi”, “psikolojik desteğin”, “bireysel görüşmelerin”, “aileye ekonomik desteğin”, “çocuk-aile etkinliklerinin arttırılması” önerilerinde bulunmuşlardır.

It is crucial for parents to fulfill their responsibilities during the educational process in order to help children with special needs develop life skills and maximize their potential. Thus, this study aims to explore the perspectives of special education teachers working in primary schools on the educational responsibilities of parents of children with special needs. This research, conducted using the qualitative research method, employed a case study design. The study group consisted of 21 special education teachers working in primary schools in Adana during the 2023-2024 academic year. Data were collected through face-to-face interviews using a structured interview form. The obtained data were analyzed using a descriptive method and presented with direct quotations from the teachers' views. As a result of the research, teachers stated that the most fulfilled responsibility by parents of children with special needs is "ensuring the child's attendance at school," while the most neglected responsibility is "supporting the child's education at home." The most frequently mentioned reason for parents not fulfilling their responsibilities was "lack of awareness." Teachers mostly suggested "providing guidance services and informative family education," "psychological support," "individual meetings," "economic support to the family," and "increasing child-family activities" to ensure that parents fulfill their responsibilities.