Dinamik eş zamanlı topla dağıt araç rotalama probleminin çözümü için matematiksel model ve sezgisel yaklaşım: Rassal iteratif yerel arama değişken komşu iniş algoritması
Dinamik eş zamanlı topla dağıt araç rotalama probleminin çözümü için matematiksel model ve sezgisel yaklaşım: Rassal iteratif yerel arama değişken komşu iniş algoritması
Yazar: Aydoğdu, Burak; Özyörük, Bahar
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Dinamik,eşzamanlı topla-dağıt,araç rotalama problemi,karma tam sayılı matematiksel modelleme,üst sezgisel,yerel arama,değişken komşu arama

Firmalarındağıtım ve toplama taleplerini karşılayacak en uygun rotaların bulunması içinAraç Rotalama Problemleri (ARP) sıkça kullanılmaktadır. Gerçek hayatta, güniçerisinde gelen yeni toplama taleplerinin dolaşımda olan araçlar tarafından karşılanmasıtaşıma maliyetlerini azaltacaktır. Bu bağlamda müşterilerden gelen yeni toplamataleplerinin dolaşımda olan araçlar tarafından karşılanabilmesi amacıyla DinamikEş Zamanlı Topla-Dağıt Araç Rotalama Problemi (DETD_ARP) için yeni birmatematiksel model geliştirilmiştir.  Geliştirilenmatematiksel modelin etkinliğini araştırmak için literatürde yer alan test problemlerikullanılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Matematiksel model ile elde edilensonuçlar değerlendirilmiş ve problem boyutu arttıkça çözüm süresinin üstelolarak arttığı görülmüştür. Bu çalışma kapsamında problemin kısa süredeçözebilmek için sezgisel algoritmalardan faydalanılmıştır. Rassal İteratifYerel Arama Değişken Komşu İniş (R – İYA – DKİ) algoritması adında yeni biralgoritma geliştirilmiştir.  R – İYA –DKİ’de üst(hyper) sezgiseller kullanılarak komşuluk yapılarının uygulama sırasıazalan permütasyon yöntemine göre sürekli olarak değiştirilmiştir. Geliştirilenalgoritmanın etkinliğini değerlendirmek için çalışma kapsamında matematikselmodel ile elde edilen sonuçlar kullanılmıştır. Sonuçlara bakıldığındageliştirilen sezgisel algoritmanın matematiksel model ile elde edilen sonuçlarayakın sonuçlar verdiği görülmüştür. Son olarak ve büyük boyutlu problemlerönerilen R – İYA – DKİ algoritması ile çözülmüş ve sonuçlar paylaşılmıştır.

Firmalarındağıtım ve toplama taleplerini karşılayacak en uygun rotaların bulunması içinAraç Rotalama Problemleri (ARP) sıkça kullanılmaktadır. Gerçek hayatta, güniçerisinde gelen yeni toplama taleplerinin dolaşımda olan araçlar tarafından karşılanmasıtaşıma maliyetlerini azaltacaktır. Bu bağlamda müşterilerden gelen yeni toplamataleplerinin dolaşımda olan araçlar tarafından karşılanabilmesi amacıyla DinamikEş Zamanlı Topla-Dağıt Araç Rotalama Problemi (DETD_ARP) için yeni birmatematiksel model geliştirilmiştir.  Geliştirilenmatematiksel modelin etkinliğini araştırmak için literatürde yer alan test problemlerikullanılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Matematiksel model ile elde edilensonuçlar değerlendirilmiş ve problem boyutu arttıkça çözüm süresinin üstelolarak arttığı görülmüştür. Bu çalışma kapsamında problemin kısa süredeçözebilmek için sezgisel algoritmalardan faydalanılmıştır. Rassal İteratifYerel Arama Değişken Komşu İniş (R – İYA – DKİ) algoritması adında yeni biralgoritma geliştirilmiştir.  R – İYA –DKİ’de üst(hyper) sezgiseller kullanılarak komşuluk yapılarının uygulama sırasıazalan permütasyon yöntemine göre sürekli olarak değiştirilmiştir. Geliştirilenalgoritmanın etkinliğini değerlendirmek için çalışma kapsamında matematikselmodel ile elde edilen sonuçlar kullanılmıştır. Sonuçlara bakıldığındageliştirilen sezgisel algoritmanın matematiksel model ile elde edilen sonuçlarayakın sonuçlar verdiği görülmüştür. Son olarak ve büyük boyutlu problemlerönerilen R – İYA – DKİ algoritması ile çözülmüş ve sonuçlar paylaşılmıştır.