Bir Kent Belleği Unsuru Olarak Yüzey Seramikleri ve Sao Bento Tren İstasyonu Örneği
Surface Ceramics as An Element of Urban Memory and The Example of Sao Bento Train Station in Porto
Yazar: Onur Erman, Deniz
Dergi: Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi No. 42, 2018
Anahtar kelimeler: Urban memory,city identity,surface ceramics,ceramic tile,azulejo,Sao Bento Train Station,Porto ; Urban memory,city identity,surface ceramics,ceramic tile,azulejo,Sao Bento Train Station,Porto

İnsanoğlu tarih boyunca kültürelbirikiminin bir göstergesi olarak mimari ve sanatsal yapılar oluşturmuş,kültürel varlığını sonraki nesillere aktarmanın türlü yollarını bulmuştur.İnsan için kimi zaman bu mekânlar geçmiş yaşantıları ile bağ kurmalarınısağlayan, geçmiş-gelecek entegrasyonu açısından önemli kültürel sembollerolabilmektedir. Hergün önünden geçilen bir postane binası, görkemli bir anıt,önünde buluşulan heykel, çocukluğumuza ve kendi çocuklarımızın çocukluğuna daşahit olan eski tiyatro binası, ayrılıkların ve kavuşmaların şahidi tarihi trengarı insanın köklerini, yaşadığı kentin derinlerine salmasına yardımcı olur.Sadece kendi geçmişine değil, yaşadığı tarihe, coğrafyaya saygıyla bağlanmasınave bu değerleri gelecek nesillere de aktarmak için çaba duymasını sağlar. Kentbelleği, kent sakinlerinin kültürel, sosyal, tarihsel deneyimleriyle birlikteinşa ettikleri bir kollektif bellektir. Kentleri zenginleştiren tarihi yapılaro toplumların kültürel ve sanatsal birikimlerinden doğmakta ve bu kültüreldonanım sonraki nesillere aktarılarak kültürel belleğin oluşumunusağlamaktadır. Seramik çağlar boyunca uygarlığın gelişimine ışık tutmuş, yer aldığıtoplumun ekonomik, siyasal ve kültürel gelişiminin bir göstergesi olmuştur.Tarih boyunca insanların seramiği mimari bir eleman olarak türlü şekillerdekullandıkları bilinmektedir. Mimari bir unsur olarak iç ve dış mekânlardayüzeyde kullanımı en sık karşılaşılan türüdür. Tarih boyunca alçak-yüksekrölyefler biçiminde, mozaik şeklinde, klasik veya modern panolar halinde,resimsel ögelerin yansıtılması şeklinde sırlı ve sırsız türlü biçimlerdeuygulama alanı bulmuştur. Dünyadan pek çok özgün örnekler ile desteklenecekolan bu konuda bir kent belleği unsuru olarak Porto Sao Bento merkez trenistasyonu fırça dekorlu sırlı seramik yüzey kaplamalarıyla ayrıcalıklı bir yeresahip olup, üzerinde durulması gereken, araştırılmaya değer önemli birörnektir.

Throughout history, humankind has devised various ways of conveying hiscultural heritage to oncoming generations, most commonly in the form ofartistic and architectural creations as examples of his cultural existence. Forthe residents of the city, these locations and buildings may in time becomeimportant cultural symbols, enabling them to connect with their past lives andto integrate the past and the future. The post office that one goes by everyday, a glorious monument, the statue before which people have rendezvous, theold theatre building that has witnessed our childhood as well as that of ourchildren, the train station where uncountable separations and reunions takeplace, all help inhabitants to form strong roots that go deep in the city. Thesedo not only assist in connecting with one’s past, but also in establishing arespectful attachment with the history and geography that he or she lives inand eventually lead to will and efforts to pass these values to futuregenerations. City memory is a collective memory that is made of the social,cultural and historical experiences of the residents. Historical buildings thatenrich cities are actually the products of the cultural and artistic backgroundof the society and this cultural heritage is passed on to form a collectivememory that spans multiple generations. Ceramics has always shed light on the development of civilization andhas been an indicator of the economic, political and cultural progress of thesociety. Throughout history, people have used ceramics as architecturalelements, among innumerable other uses. The most common practice is to useceramics on inner and outer surfaces of buildings. High and low reliefs,mosaics, classical or modern panels with or without glaze have been widely usedto depict decorative or illustrative forms. Porto Sao Bento Central TrainStation is a unique and magnificent example of a such structures. This is ahuge building, covered on the inside by massive brush-décor glazed ceramics andcertainly merits mention and study. Other prominent examples of buildings withsurface ceramics which have important roles in their corresponding urbanmemories will also be presented.