ARAP BAHARI SÜRECİNDE ORTADOĞU’DA GÜVENLİK VE DIŞ POLİTİKA: SUUDİ ARABİSTAN ÖRNEĞİ
ARAP BAHARI SÜRECİNDE ORTADOĞU’DA GÜVENLİK VE DIŞ POLİTİKA: SUUDİ ARABİSTAN ÖRNEĞİ
Yazar: Acar, Necmettin
Dergi: Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Rejim güvenliği,S. Arabistan dış politikası,Arap Baharı

Dışpolitikasını büyük oranda yumuşak güç unsurlarına dayandıran, bölgesel güçlerleaskeri karşıtlıklardan kaçınan, çatışan taraflar arasında arabuluculuğa öncelikveren, bölgesel bir güç tarafından tehdide maruz kaldığında tehdidin kaynağınıyatıştırmayı tercih eden, rejim güvenliği ve toprak bütünlüğünü ABD’ningüvenlik garantilerine dayandıran S. Arabistan’ın Arap Baharı sürecinde bu gelenekseldış politikasından radikal bir şekilde ayrıldığı gözlemlenmiştir. Irak işgalive Arap Baharı sürecinin Irak, Suriye ve Mısır gibi güçleri zayıflatması ileoluşan güç boşluğunu doldurmak için iddialı bir dış politika takip eden S.Arabistan bu süreçte Bahreyn ve Yemen’e doğrudan müdahale etmiş, devrimcidalgayı tersine çevirmek için MENA bölgesinde diplomatik ve ekonomik gücünükullanmış, güvenlik yapılanmasında çeşitliliğe giderek ABD dışındaki ülkelerdensilah alımları yapmış, Arap Ordusu ve Arap-İslam NATO’su kurma girişimleriylebölgesel liderlik rolüne soyunmuştur. S. Arabistanaçısından tehdit teşkil eden üç önemli gelişme; kaya gazı devrimi ile bölgekaynaklarına bağımlılıktan kurtulan, güvenlik ve dış politikasının odağınıOrtadoğu’dan Pasifik bölgesine kaydıran ABD ile ilişkilerin bozulması, bölgedeoluşan güç boşluğunu İran’ın doldurma girişimleri, Katar, Türkiye ve İhvanyönetimindeki Mısır’ın ittifakıyla şekillenecek Sünni eksenin S. Arabistan’ıbölge politikalarından marjinalleştirme ihtimalidir. Fırsatlar ise; Suudi ulusalgücünün nispi olarak artışı ve bu artışa dayanarak bölgedeki güç boşluklarınıdoldurma imkânlarının oluşmasıdır. S.Arabistan’ı yöneten İbn Suud ailesinin üç temel güvenlik ve dış politikaönceliği bulunmaktadır; rejim güvenliği, toprak bütünlüğü ve bölgesel güvenlik.Suudi dış ve güvenlik politikası bu üç temel önceliğe göre biçimlenmektedir.Arap Baharının bölge genelinde yarattığı tehditleri bertaraf etmek,fırsatlardan istifade edebilmek için ülkenin dış ve güvenlik politikası yenidenformüle edilmiştir.

Dışpolitikasını büyük oranda yumuşak güç unsurlarına dayandıran, bölgesel güçlerleaskeri karşıtlıklardan kaçınan, çatışan taraflar arasında arabuluculuğa öncelikveren, bölgesel bir güç tarafından tehdide maruz kaldığında tehdidin kaynağınıyatıştırmayı tercih eden, rejim güvenliği ve toprak bütünlüğünü ABD’ningüvenlik garantilerine dayandıran S. Arabistan’ın Arap Baharı sürecinde bu gelenekseldış politikasından radikal bir şekilde ayrıldığı gözlemlenmiştir. Irak işgalive Arap Baharı sürecinin Irak, Suriye ve Mısır gibi güçleri zayıflatması ileoluşan güç boşluğunu doldurmak için iddialı bir dış politika takip eden S.Arabistan bu süreçte Bahreyn ve Yemen’e doğrudan müdahale etmiş, devrimcidalgayı tersine çevirmek için MENA bölgesinde diplomatik ve ekonomik gücünükullanmış, güvenlik yapılanmasında çeşitliliğe giderek ABD dışındaki ülkelerdensilah alımları yapmış, Arap Ordusu ve Arap-İslam NATO’su kurma girişimleriylebölgesel liderlik rolüne soyunmuştur. S. Arabistanaçısından tehdit teşkil eden üç önemli gelişme; kaya gazı devrimi ile bölgekaynaklarına bağımlılıktan kurtulan, güvenlik ve dış politikasının odağınıOrtadoğu’dan Pasifik bölgesine kaydıran ABD ile ilişkilerin bozulması, bölgedeoluşan güç boşluğunu İran’ın doldurma girişimleri, Katar, Türkiye ve İhvanyönetimindeki Mısır’ın ittifakıyla şekillenecek Sünni eksenin S. Arabistan’ıbölge politikalarından marjinalleştirme ihtimalidir. Fırsatlar ise; Suudi ulusalgücünün nispi olarak artışı ve bu artışa dayanarak bölgedeki güç boşluklarınıdoldurma imkânlarının oluşmasıdır. S.Arabistan’ı yöneten İbn Suud ailesinin üç temel güvenlik ve dış politikaönceliği bulunmaktadır; rejim güvenliği, toprak bütünlüğü ve bölgesel güvenlik.Suudi dış ve güvenlik politikası bu üç temel önceliğe göre biçimlenmektedir.Arap Baharının bölge genelinde yarattığı tehditleri bertaraf etmek,fırsatlardan istifade edebilmek için ülkenin dış ve güvenlik politikası yenidenformüle edilmiştir.