Yapısalcılık ve Konstrüktivizm Bağlamında 20. Yüzyıl Müziği: Arnold Schoenberg ve Pierre Boulez’in Katkıları
20th-Century Music in the Context of Structuralism and Constructivism: The Contributions of Arnold Schoenberg and Pierre Boulez
Yazar: Uzunonat, Ezgi Nihan
Dergi: Konservatoryum, Vol. 12 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Composition in Western Classical Music ; Klasik Batı Müziğinde Kompozisyon ; Interpretation in Western Classical Music ; Klasik Batı Müziğinde Yorumculuk ; Music Cognition ; Müzik Algısı ; Music Education ; Müzik Eğitimi ; Music Performance ; Müzik Performansı ; Music Technology and Recording ; Müzik Teknolojisi ve Kayıt ; Theories of Music ; Müzik Teorileri ; Musicology and Ethnomusicology ; Müzikoloji ve Etnomüzikoloji ; Structualism,Constructivism,Arnold Schoenberg,Twelve-tone technique,Pierre Boulez,Total serialism ; Yapısalcılık,Konstrüktivizm,Arnold Schoenberg,12 ton tekniği,Pierre Boulez,Total Serializm

20. yüzyıl, düşünsel ve sanatsal paradigmaların köklü biçimde değiştiği bir dönem olmuş; bu değişim müzik alanında özellikle yapısalcılık, konstrüktivizm ve seriyalizm gibi hem estetik hem de teknik yaklaşımlar aracılığıyla belirginleşmiştir. Geleneksel estetik anlayışlardan uzaklaşan çağdaş müzik, sistematik, yapısal ve deneysel bir yönelim kazanmış; yapısalcı ve konstrüktivist düşünce ise özellikle bestecilik tekniklerinde belirleyici olmuştur. Bu bağlamda, Arnold Schoenberg’in geliştirdiği 12 ton tekniği, tonalitenin sınırlarını aşarak müzikte yeni bir yapı anlayışı oluşturmuştur. Bestecinin atonalite ve dizisel düşünceyle ortaya koyduğu estetik yönelim, yalnızca teknik bir devrim değil, aynı zamanda “disonansın özgürleşmesi” anlayışıyla beslenen ideolojik bir kopuştur. Onun ardından gelen Anton Webern ve Alban Berg gibi besteciler aracılığıyla farklı yönlerde gelişen bu anlayış, 20. yüzyıl ortasında Pierre Boulez’in öncülüğünde tüm müzikal parametrelere uygulanan total seriyalizme evrilmiştir. Bu bağlamda, yapı, kontrol ve estetik düzen kavramları etrafında şekillenen seriyalist düşünce; yalnızca bir kompozisyon yöntemi değil, aynı zamanda çağdaş müzik düşüncesinin yapısalcı bir ifadesi olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, seriyal tekniklerin tarihsel sürekliliğini ve estetik dönüşümünü değerlendirirken, bu yaklaşımın müzikteki yapısal düşünceyle ilişkisini sorgulamayı amaçlamaktadır.

The 20th century witnessed a profound transformation of intellectual and artistic paradigms, a shift that became particularly evident in the field of music through aesthetic and technical approaches such as structuralism, constructivism, and serialism. Moving away from traditional aesthetic frameworks, contemporary music adopted systematic, structural, and experimental orientations, with structuralist and constructivist thought playing a decisive role in the evolution of compositional techniques. In this context, Arnold Schoenberg’s twelve-tone technique redefined musical structure by transcending the boundaries of tonality. His aesthetic orientation, shaped by atonality and serial thinking, represented not only a technical revolution but also an ideological rupture rooted in the notion of the “emancipation of dissonance.” This approach, later developed in different directions by composers such as Anton Webern and Alban Berg, culminated in Pierre Boulez’s concept of total serialism, in which all musical parameters are subjected to serial control. Within this framework, the serialist approach, shaped around the concepts of structure, control, and aesthetic order, has been interpreted not merely as a compositional method, but also as a structuralist expression of contemporary musical thought. This study aims to examine the historical continuity and aesthetic transformation of serial techniques while exploring their relationship with structural thinking in music.