BAZI FRAGARIA CHILOENSIS GENOTİPLERİNİN DEĞİŞİK NaCl KONSANTRASYONLARINA IN VITRO ÇOĞALTMA SIRASINDAKİ TEPKİLERİ
RESPONSES OF SOME FRAGARIA CHILOENSIS GENOTYPES TO THE VARIOUS SALT (NaCl) CONCENTRATIONS DURING IN VITRO PROPAGATION
Yazar: Torun, Ayfer; Aka Kaçar, Yıldız; Kıllı, Onur; Erdem, Halil; Yardım, Pınar; Serçe, Sedat; İnan, Sezen
Dergi: Derim, Vol. 24 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Çilek, Doku kültürü, Fragaria ×ananassa, Stres, Tuz

Kültür çileği (Fragaria ×ananassa) Güney (F. chiloensis) ve Kuzey Amerika’dan (F. virginiana) iki ayrı türün doğal melezlemesiyle ortaya çıkmıştır. Genellikle ebeveyn türler kültür çileğine oranla daha geniş bir çeşitlilik göstermektedirler. Kültür çileği tuza hassas bitkiler arasında yer almaktayken, ebeveyn türlerden F. chiloensis’in tuza tepkisi daha önce bilinmemektedir. Bu nedenle tuza dayanıklı çilek genotiplerinin elde edilmesinde bu yabani türün tuza dayanıklılığının test edilmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada çilek çekirdek koleksiyonundan dört F. chiloensis’in (2 TAB 4B, CFRA 1267, HM1 ve Scotts Creek) in vitro koşullarda değişik NaCl konsantrasyonlarına (0, 25, 50, 75 ve 100 mM) tepkileri araştırılmıştır. 45 günlük deneme sonucunda çoğaltma katsayısı ve kuru ağırlık ile birlikte bazı besin elementlerinin (K, Ca, Mg, Na) bitkilerdeki konsantrasyonları belirlenmiştir. Deneme sonuçları, yüksek tuz konsantrasyonunun çoğaltma katsayısını azalttığı, kuru ağırlık, Ca, Na konsantrasyonlarını da etkilediği tespit edilmiştir. En yüksek bitki Na konsantrasyonları 75 ve 100 μM NaCl uygulamalarından, en yüksek Ca konsantrasyonu ise 0 ve 25 mM NaCl uygulamalarından elde edilmiştir. Genotiplerin kuru ağırlıklarında, K/Na ve Ca/Na oranlarında genelde NaCl konsantrasyonundaki artışa bağlı olarak bir azalma gözlemlense de, bu azalma en düşük olarak da HM1 genotipinde kaydedilmiştir. Denemede elde edilen sonuçlar doku kültürü yoluyla çilek genotiplerinin yüksek NaCl konsantrasyonlarına tepkilerinin, hızlı ve etkili bir şekilde belirlenebileceğini göstermektedir.

Cultivated strawberry (Fragaria ×ananassa) is the natural hybrid of two species from South (F. chiloensis) and North America (F. virginiana). The parental species usually have broader diversity when compared to the F. ×ananassa. Cultivated strawberry is known as a salt-sensitive species while the salt response of the F. chiloensis has not been tested experimentally. Therefore, it is important to test parental strawberry species F. chiloensis for salt tolerance to recover salt-tolerant strawberry genotypes. The response of four F. chiloensis (2 TAB 4B, CFRA 1267, HM1 and Scotts Creek) from super-core collection to the various NaCl concentrations (0, 25, 50, 75 and 100 mM) under in vitro conditions was tested. At the end of 45-day culture, several variables were collected including multiplication rate, dry weight and concentrations of some nutrient-elements (K, Ca, Mg, Na). The results indicated that high NaCl concentrations decrease the multiplication rate and affect dry weight and Ca and Na concentrations. The highest plant Na concentrations were obtained from 75 and 100 mM NaCl treatments, and the highest Ca concentrations were obtained from 0 and 25 mM NaCl treatments. In general, the dry weights of the genotypes, as well as K/Na and Ca/Na ratios decreased as the NaCl concentrations increased; the lowest decrease were observed in HM1. Our results indicated that tissue culture can be used as fast and efficient tool to screen responses of strawberry to the high salt concentrations.