SEDİMENT TAŞINIMININ YAĞIŞ YÜZEY AKIŞ EĞİTİM VE SEDİMENTLE İLİŞKİLERİ
SEDİMENT TAŞINIMININ YAĞIŞ YÜZEY AKIŞ EĞİTİM VE SEDİMENTLE İLİŞKİLERİ
Yazar: Karakaplan, Saim
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 10 No. 3-4, 2010

ÖZETBu araştırma; laboratuvarda kurulmuş olup, eğim dikfiği, egımınkonkavlık derecesi, akım nispeti, sediment tatbik nispeti, sediment iriliğive yağış yoğunluğunun sediment birikimi ve sediment verimi üzerine olanetkilerini incelemek iizere yapılmıştır.Sediment birikimi genel olarak, sedimenr tatbik nispetiarttıkça,. fakateğimin konkavIık derecesi, yatak sonundaki eğim dikliği, yağış yoğunluğu,akım nispeti ve sediment iriliği azaldıkça artml&sect;tır. Bazı testlerde sedimentbirikmediği gibi, düşük akım nispetinde birkaç testte ise, uygulanan sedimentinhemen hemen hepsi yatakta birikerek kalmıştır. Birikme şekli; akım nispeti,sediment tatbik nispeti ve yağış yoğunluğuna bağlı olarak testten teste çokdeğişme göstermişti/'. Yüksek aklın nispeti ve yağış kombinasyonu altındadaha az kanal/aşma olurken, diğer testlerde yatak boyunca ekstrem erozyonve birikme sahalarının oluştuğu görülmüştür. Birikmenin başladığı yerdekieğimin, yatağm konkavlığına ve yatak sonundaki eğime bağlı olmadığı saptcmml&sect;tlr.Sediment verimnispeti, sediment birikme nispeti ile ters orantıhdı,..Yani, birikme niseti arttıkça, sediment perim nispeti artmıştır. Bazı testlerde,sediment verim nespeti sediment tatbik 11ispetine yaklaşarak denge durumumeydana gelmiştir.Yatağa kum ianelerinin yapıştırılması tle elde edilen pürüzlü yatağuı.sediment taşınımını etkilemediği anlaşılmıştır.SUMMARYSediment Transport in Relation to Rainfall, Flow, Slope and Sediment properties.This reseacrh was coud ucted toinvestigate the effects of degree !Jf eurvature,flow rate., sediment applieationrate, sand sizt", rainfall intensity andslope on deposition and' sediment rus-.eharge rate.Deposition generally increased wıthinereasing sediment applicatioıı rate andradius of curvature, and deereasing theslope at the end of the bed, rainfallintensit)' , flow rate and sand size.There was no deposition on some ofthe tests. However, almost aLL of thesediment deposited on the bed for afew of the test of low flow rate. Thepattem of deposition was Quite differentfrom test to test,mostiy depending onnow tate, sediment application rate andtainfall intensitiy. High fow rate andraiafall resulted in less ehannallisation.In the other _cases, there were extremerosion and depositon areas along thebed. The slope where the depositionbegins was found to be independentof the degree of eurvatllıeand the slopeof the end of the bed.Sediment discharge Iate İs inverslyrelated to the rate of deposition. Withsome tests, sedimeilt disehaıge rate almostreaehed the sediment applieationrate.Roughning of thesurfaee of thebed with the sand glued to th&euro; surfacewas also found not to afeet the deposition.

ÖZETBu araştırma; laboratuvarda kurulmuş olup, eğim dikfiği, egımınkonkavlık derecesi, akım nispeti, sediment tatbik nispeti, sediment iriliğive yağış yoğunluğunun sediment birikimi ve sediment verimi üzerine olanetkilerini incelemek iizere yapılmıştır.Sediment birikimi genel olarak, sedimenr tatbik nispetiarttıkça,. fakateğimin konkavIık derecesi, yatak sonundaki eğim dikliği, yağış yoğunluğu,akım nispeti ve sediment iriliği azaldıkça artml&sect;tır. Bazı testlerde sedimentbirikmediği gibi, düşük akım nispetinde birkaç testte ise, uygulanan sedimentinhemen hemen hepsi yatakta birikerek kalmıştır. Birikme şekli; akım nispeti,sediment tatbik nispeti ve yağış yoğunluğuna bağlı olarak testten teste çokdeğişme göstermişti/'. Yüksek aklın nispeti ve yağış kombinasyonu altındadaha az kanal/aşma olurken, diğer testlerde yatak boyunca ekstrem erozyonve birikme sahalarının oluştuğu görülmüştür. Birikmenin başladığı yerdekieğimin, yatağm konkavlığına ve yatak sonundaki eğime bağlı olmadığı saptcmml&sect;tlr.Sediment verimnispeti, sediment birikme nispeti ile ters orantıhdı,..Yani, birikme niseti arttıkça, sediment perim nispeti artmıştır. Bazı testlerde,sediment verim nespeti sediment tatbik 11ispetine yaklaşarak denge durumumeydana gelmiştir.Yatağa kum ianelerinin yapıştırılması tle elde edilen pürüzlü yatağuı.sediment taşınımını etkilemediği anlaşılmıştır.SUMMARYSediment Transport in Relation to Rainfall, Flow, Slope and Sediment properties.This reseacrh was coud ucted toinvestigate the effects of degree !Jf eurvature,flow rate., sediment applieationrate, sand sizt", rainfall intensity andslope on deposition and' sediment rus-.eharge rate.Deposition generally increased wıthinereasing sediment applicatioıı rate andradius of curvature, and deereasing theslope at the end of the bed, rainfallintensit)' , flow rate and sand size.There was no deposition on some ofthe tests. However, almost aLL of thesediment deposited on the bed for afew of the test of low flow rate. Thepattem of deposition was Quite differentfrom test to test,mostiy depending onnow tate, sediment application rate andtainfall intensitiy. High fow rate andraiafall resulted in less ehannallisation.In the other _cases, there were extremerosion and depositon areas along thebed. The slope where the depositionbegins was found to be independentof the degree of eurvatllıeand the slopeof the end of the bed.Sediment discharge Iate İs inverslyrelated to the rate of deposition. Withsome tests, sedimeilt disehaıge rate almostreaehed the sediment applieationrate.Roughning of thesurfaee of thebed with the sand glued to th&euro; surfacewas also found not to afeet the deposition.