Bazı lale türlerine ait farklı popülasyonların doğal enfeksiyon koşullarında Botrytis yanıklığı hastalığına (Botrytis tulipae) karşı dayanıklılık durumlarının araştırılması
Evaluation of different populations of some tulip species for resistance to Botrytis blight disease (Botrytis tulipae) under natural infection conditions
Yazar: Deligöz, İlyas; İzgi, Yasemin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Plant Pathology ; Bitki Patolojisi ; Botany (Other) ; Bitki Bilimi (Diğer) ; Botrytis tulipae,Resistance,Disease severity,Tulip species ; Botrytis tulipae,Dayanıklılık,Hastalık şiddeti,Lale türleri

Botrytis tulipae’nin neden olduğu Botrytis yanıklığı hastalığı lalenin en önemli hastalıklarından bir tanesidir. Hastalığa karşı mücadelede dayanıklı çeşit kullanmak en etkili yollardan bir tanesidir. Bu çalışmada Türkiye’nin farklı illerinden toplanmış olan 12 türe ait 68 lale popülasyonunun Samsun ilinde doğal enfeksiyon koşullarında Botrytis yanıklığına karşı dayanıklılık durumları araştırılmıştır. Çalışma, 2015-2016 yetiştirme sezonunda dört tekerrürlü olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Hastalık belirtileri 0-4 skalası kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda popülasyonlar arasında hastalığa dayanıklılık açısından önemli varyasyonlar belirlenmiştir. Tulipa orphanidea türüne ait dört, T. sylvestris türüne ait iki, T. agenensis türüne ait ise bir popülasyon hastalığa karşı yüksek derecede dayanıklı olarak belirlenirken, T. foliosa türüne ait üç, T. orphanidea türüne ait sekiz ve T. julia türüne ait bir popülasyon ise dayanıklı olarak belirlenmiştir. Çalışmada 25 lale popülasyonunun ise hastalığa karşı hassas olduğu ortaya konulmuştur. Dayanıklı olarak belirlenen popülasyonlar lale ıslah çalışmalarında Botrytis yanıklığına dayanıklılık açısından ebeveyn olarak kullanılma potansiyeline sahiptir. Bu çalışma Türkiye’de lale türlerinin B. tulipae’ye karşı dayanıklılık durumlarının incelendiği ilk çalışmadır.

Botrytis tulipae, causal agent of Botrytis blight disease, is one of the most important diseases of tulips. One of the most effective methods for disease control is to use resistant cultivars. The resistance status of 68 tulip populations belonging to 12 species was collected from different provinces of Türkiye and investigated against Botrytis blight under natural infection conditions in Samsun province. The study was carried out in 2015-2016 growing season with four replications.Disease symptoms were evaluated according to the 0-4 scale. According to the results of this study, significant variations were identified among the populations for resistance to Botrytis blight. Four populations of T. orphanidea, two populations of T. sylvestris and one population of T. agenensis were found to be highly resistant to Botrytis blight whreas three populations of T. foliosa, eight populations of T. orphanidea and one population of T. julia were found to be resistant to the disease. Also, the study revealed that 25 tulip populations were susceptible to the disease. Resistant populations have the potential to be used as parents in tulip breeding programs. According to our knowledge, this is the first study on the resistance levels of Turkish tulip species to B. tulipae in Türkiye.