İşletmelerin Dijital Evrimi: Endüstri 5.0'ın Bibliyometrik Yansımaları
Digital Evolution of Businesses: Bibliometric Reflections of Industry 5.0
Yazar: Karafakıoğlu, Engin
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Bibliometric Analysis,Digitalisation,Digital Businesses,Industry 5.0 ; Bibliyometrik Analiz,Dijitalleşme,Dijital İşletmeler,Endüstri 5.0

Dijital işletmelerin evrimi: endüstri 5.0’ın bibliyometrik yansımaları konulu çalışmanın iki amacı bulunmaktadır. Birinci amaç dijitalleşen işletmelerde stratejik ve teknolojik bir üstünlük olarak görülen aynı zamanda geleceğe yön veren teknolojilerin sürdürülebilirlik kapsamında insan odaklı ve dayanıklı olmasını ifade eden “endüstri 5.0”,  iş yapış biçimleri dijitalleşen insan-makine işbirliğini model alan, endüstri 5.0 sistemine misyon ve vizyonunda yer veren “işletmeler” kavramı üzerine Social Sciences Citation Index, Science Citation Index Expanded, Emerging Sources Citation Index, Conference Proceedings Citation Index – Science, Conference Proceedings Citation Index – Social Science & Humanities, Book Citation Index – Science indekslerinde yer alan çalışmaları belirleyerek Türkçe yayınların niceliğini ve niteliğini değerlendirmektir. Çalışmanın ikinci amacı ise endüstri 5.0 sistemini iş modelleri olarak bünyesinde bulunduran işletmeler üzerine ilişkisel, etkileşimsel ve değerlendirici teknikte bibliyometrik bir analiz yapılarak literatürde yer alan boşlukların tespit edilmesi bu kapsamda yapılacak olan yeni çalışmalara önerilerde bulunmaktır. Çalışmada ortaya konulan değişkenler “Paydaş Teorisi” ile ilişkilendirilmiştir. Teori işletmelerin faaliyetleri ortaya konurken çevresel değişikliklerin izlenmesi ve işletme amaçlarının gerçekleştirilebilmesi için çevreyle uyumlu olması gerektiğini vurgulamaktadır. Endüstri 5.0’ın amacı doğrultusunda hareket eden dijital işletmeler paydaş teorisi kapsamında iç ve dış tüm çevre unsurlarını sürdürülebilirlik boyutunda ele alan bir anlayış ile faaliyetlerini yürütmektedir. Çalışmada Web Of Science veri tabanından alınan veriler R ile bibliyometrik yöntemi ile analiz edilmiştir. "Industry 5.0" ve "Business" kavramları taranarak ortaya çıkan sonuçlar yorumlanmıştır. Web of Science veri tabanında 2019–2024 yılları arasında bulunan 176 araştırmaya erişim sağlanmıştır. Yapılan analizde çalışma sayısının en fazla 94 eserle 2023 yılında olduğu, çalışmalara yapılan ortalama alıntı sayısı 11,283 düzeyinde olduğu görülmektedir. Türkiye merkezli sadece 5 adet makale bulunmaktadır. Endüstri 5.0 güncel bir kavram olup gerek ülkemizde gerekse uluslararası literatürde her geçen yıl daha fazla ele alınması işletmelerin dijitalleşsen geleceğinde önemli katkıları olacağı değerlendirilmektedir.

Digitalisation is important for efficiency and competitiveness in a rapidly changing business world. This study has two objectives. The first is to evaluate the quantity and quality of Turkish publications by determining the studies in Social Sciences Citation Index, Science Citation Index Expanded, Emerging Sources Citation Index, Conference Proceedings Citation Index - Conference Proceedings Citation Index - Conference Proceedings on the concept of "industry 5.0", which states that technologies in enterprises should be human-oriented and durable within the scope of sustainability, and "enterprises" that include the industry 5.0 system in their strategy. Citation Index - Book Citation Index to evaluate the quantity and quality of Turkish publications. The second aim of the study is to identify the gaps in the literature by conducting a bibliometric analysis in relational and interactional techniques on businesses that incorporate the Industry 5.0 system as a business model and to make suggestions for new studies to be conducted in this context. The variables put forward in the study are associated with the "Stakeholder Theory". Digital businesses, which act in line with the purpose of Industry 5.0, act in the dimension of sustainability within the scope of stakeholder theory. In the study, the data obtained from the Web Of Science database were analysed using the bibliometric method with R, and the results were interpreted by scanning the concepts of "Industry 5.0" and "Business". Access to 176 studies in the Web of Science database between 2019 and 2024 was provided. The analyses show that the highest number of studies was in 2023 with 94 works and the average number of citations was 11,283. There are 5 articles originating from Turkey. Industry 5.0 is a current concept and it is evaluated that it will be discussed more and more every year both in our country and in the international literature and will make significant contributions to the digitalised future of businesses.