TEKSTİL TASARIMINDA YARATICI SÜRECİN ARAŞTIRILMASI
TEKSTİL TASARIMINDA YARATICI SÜRECİN ARAŞTIRILMASI
Yazar: Gürcüm, Banu Hatice; Kartal, Semiha
Dergi: Akademik Sanat No. 26, 2025
Anahtar kelimeler: Textile and Fashion Design ; Tekstil ve Moda Tasarımı ; Tekstil tasarımı,yaratıcılık,fikir üretme,durum çalışması

Yenilikçi ve özgün tasarımlar için yaratıcılık en temel unsurdur. Yaratıcılık süreci, mantıksal akıl yürütme ve sezgi arasında bir denge bulmayı gerektiren, karmaşık ve bireysel bir deneyimdir. Tasarım süreci, tasarımcının hazır bulunuşluk durumu ve yaratıcılık seviyesiyle şekillendiği için yaratıcılığın anlaşılması tekstil tasarımının önemli dinamiklerinin anlaşılması anlamına gelmektedir. Bu araştırmanın amacı, tekstil tasarımcılarının yaratıcılık süreçlerini anlamak ve süreçteki düşünsel dinamikleri incelemektir. Araştırmada nitel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’de işletmelerde çalışan 10 baskı tasarımcısı çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmada, Tekstil tasarımcıları yaratıcılığı nasıl tanımlamaktadır? Tekstil tasarımcılarının fikir üretme aşamasında düşünceleri-düşünüş kalıpları nelerdir? Tekstil tasarımcılarını fikir üretme sürecinde kısıtlayıcı ve destekleyici faktörler nelerdir? sorularına yanıt aranmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaratılık kavramıyla ilgili tespit edilen kodlar, yeni fikir üretmek, farklı düşünmek, özgün olmak, sınırları zorlamak, içten gelen bir güç ve hayal gücüne dayalı olmadır. Katılımcıların fikir üretme sürecinde zihinsel imgelemenin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların bu süreçte stresli, mutlu ve heyecanlı hissettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca süreçte kendi kendine konuşma, ruh hali uygun olmalı, esin kaynakları araştırma kodlarına ulaşılmıştır. Fikir üretme sürecinde katılımcıları kısıtlayan faktörler, müşteri, satılabilirlik, maliyet, zaman ve kaynakla bağlantı kuramamaktır. Tasarım sürecinde katılımcıların zaman zaman tükenme durumu yaşadıkları tespit edilmiştir. Tükenme durumunda katılımcılar, araştırma, ara verme, ortam değiştirme, sosyal aktivite ve başka bir projeye geçme eylemlerini yapmaktadır. Katılımcıları fikir üretirken destekleyen en önemli yöntem ise esin kaynakları araştırmaktır.

Yenilikçi ve özgün tasarımlar için yaratıcılık en temel unsurdur. Yaratıcılık süreci, mantıksal akıl yürütme ve sezgi arasında bir denge bulmayı gerektiren, karmaşık ve bireysel bir deneyimdir. Tasarım süreci, tasarımcının hazır bulunuşluk durumu ve yaratıcılık seviyesiyle şekillendiği için yaratıcılığın anlaşılması tekstil tasarımının önemli dinamiklerinin anlaşılması anlamına gelmektedir. Bu araştırmanın amacı, tekstil tasarımcılarının yaratıcılık süreçlerini anlamak ve süreçteki düşünsel dinamikleri incelemektir. Araştırmada nitel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’de işletmelerde çalışan 10 baskı tasarımcısı çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmada, Tekstil tasarımcıları yaratıcılığı nasıl tanımlamaktadır? Tekstil tasarımcılarının fikir üretme aşamasında düşünceleri-düşünüş kalıpları nelerdir? Tekstil tasarımcılarını fikir üretme sürecinde kısıtlayıcı ve destekleyici faktörler nelerdir? sorularına yanıt aranmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaratılık kavramıyla ilgili tespit edilen kodlar, yeni fikir üretmek, farklı düşünmek, özgün olmak, sınırları zorlamak, içten gelen bir güç ve hayal gücüne dayalı olmadır. Katılımcıların fikir üretme sürecinde zihinsel imgelemenin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların bu süreçte stresli, mutlu ve heyecanlı hissettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca süreçte kendi kendine konuşma, ruh hali uygun olmalı, esin kaynakları araştırma kodlarına ulaşılmıştır. Fikir üretme sürecinde katılımcıları kısıtlayan faktörler, müşteri, satılabilirlik, maliyet, zaman ve kaynakla bağlantı kuramamaktır. Tasarım sürecinde katılımcıların zaman zaman tükenme durumu yaşadıkları tespit edilmiştir. Tükenme durumunda katılımcılar, araştırma, ara verme, ortam değiştirme, sosyal aktivite ve başka bir projeye geçme eylemlerini yapmaktadır. Katılımcıları fikir üretirken destekleyen en önemli yöntem ise esin kaynakları araştırmaktır.