Kültürel Miras Unsurları Bağlamında Fen Bilimleri Ders Kitaplarına Bir Bakış
An Overview of Science Textbooks in the Context of Cultural Heritage Elements
Yazar: Özdemir, Emre
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 15 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Science,textbook culture,cultural heritage ; fen bilimleri,ders kitabı,kültür,kültürel miras

Bu çalışmanın amacı 2022-2023 eğitim-öğretim yılında ortaokul kademesinde okutulmasına karar verilen 5, 6, 7 ve 8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarını kültürel miras bağlamında incelemektir. Eğitim Bilişim Ağı üzerinden ulaşılan farklı yayınevlerine ait her sınıf kademesinden eşit sayıda olmak üzere sekiz ders kitabı dahil edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma için geliştirilen “Kültürel Miras Unsurları İnceleme Formu” aracılığıyla ders kitapları incelenerek betimsel analiz yöntemi kullanılarak analizleri yapılmıştır. İnceleme sonucunda 5. sınıf ders kitabında kültürel miras unsur çeşidine en fazla rastlanılmıştır. Ders kitaplarında en fazla somut kültürel miras ögelerine yer verilirken gösteri sanatlarına dair unsurlara hiçbir ders kitabında yer almamıştır. En fazla kültürel miras ögesine sırasıyla 6 ve 5. sınıf ders kitabında yer verilmiştir. Özel yayınevlerine ait 5 ve 6. sınıf ders kitapları ile 7 ve 8. sınıf ders kitaplarının tamamında kültürel miras ögeleri sınırlı sayıda bulunmuştur. Kültürel miras unsurlarının nicelik açısından aynı kademede okutulan farklı yayınevlerine ait 5 ve 6. sınıf ders kitaplarında uyumsuzluk çok fazlayken 7 ve 8. sınıf ders kitaplarında ise birbirine yakın ve az sayıda yer verilmiştir. Kültürel miras ögelerinin görsel veya metin olarak veriliş biçimi açısından ders kitaplarının düzenli ve planlı olmadığı sonucuna varılmıştır.

The aim of this study is to examine the 5th, 6th, 7th and 8th grade science textbooks that were decided to be taught at the secondary school level in the 2022-2023 academic year in the context of cultural heritage. Eight textbooks belonging to different publishers accessed through the Education Informatics Network were included, with equal numbers from each grade level. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. Textbooks were examined through “The Cultural Heritage Elements Examination Form” developed for the research and analyzed using descriptive analysis method. As a result of the analysis, the most cultural heritage element types were found in the 5th grade textbook. While most of the elements of tangible cultural heritage were included in the textbooks, elements of performing arts were not included in any textbook. The most cultural heritage elements were included in the 6th and 5th grade textbooks, respectively. In all 5th and 6th grade textbooks and 7th and 8th grade textbooks of private publishers, cultural heritage elements were found in limited numbers. In terms of the quantity of cultural heritage elements, 5th and 6th grade textbooks belonging to different publishing houses, which are taught at the same level, are very inconsistent, while 7th and 8th grade textbooks are close to each other and have a small number of cultural heritage elements. It was concluded that the textbooks are not organized and planned in terms of the way cultural heritage elements are presented visually or textually.