Lise Öğrencilerinin Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Sosyal Kabul Düzeyleri
Social Acceptance Levels of High School Pupils Towards Individuals with Special Needs
Yazar: Fırat, Tahsin; Koyuncu, İlhan
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Guttman-type scale,Students with normal development,Individuals with special needs,Social acceptance,Social distance ; Guttman ölçekleme,Normal gelişim gösteren öğrenciler,Özel gereksinimli öğrenciler,Sosyal kabul,Sosyal mesafe

Bu çalışmanın amacı, normal gelişim gösteren liseöğrencilerinin özel gereksinimli bireylere yönelik sosyal mesafelerini veyakabul düzeylerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, psikolojik boyutüzerine maddeleri yerleştirme yaklaşımlarından olan ve denek tepkilerinedayanarak maddeleri ölçeklemeyi hedefleyen Guttman tipi bir ölçekoluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubu, Adıyaman ilindeki çeşitliokullarda okuyan lise öğrencilerinden tabakalı ve amaçlı örnekleme yoluylaseçilen 492 katılımcıdır. Tarama modelinde olan bu çalışmada, liseöğrencilerinin özel gereksinimli bireylerle aynı mahallede, okulda, sınıfta,grupta ve sırada bulunmaya ne düzeyde istekli oldukları belirlenmiştir. Tümözel gereksinim grupları için yeniden üretilebilirlik (>0,90) veölçeklenebilirlik (>0,60) katsayılarının önerilen ölçütleri karşıladığı veölçek maddelerinin önsel dizilimlerinin oldukça yerinde olduğu görülmüştür.Araştırma bulgularına göre, lise öğrencilerinin ortalama kabul düzeyleriaçısından, zihin engelli ve otizmli bireylerle aynı mahallede, okulda vesınıfta okumayı tercih ettikleri; aynı grupta çalışmayı veya sıra arkadaşıolmayı tercih etmedikleri görülmüştür. Öğrenme güçlüğü olan, işitme, görme vefiziksel engelli bireylerle aynı mahallede, okulda, sınıfta ve grupta çalışmayıtercih ettikleri ancak sıra arkadaşı olmayı tercih etmedikleri anlaşılmıştır. Üstünzekalı/yetenekli bireylerle ise sözü edilen tüm ortamlarla birlikte aynı sıradaoturmayı da tercih ettikleri görülmüştür. Lise öğrencilerinin sınıf düzeyleriaçısından engelli bireylere yaklaşım düzeyleri arasında anlamlı farklılıkbulunamamıştır (p>0.05). Araştırmada bulgular tartışılarak bazı önerilerdebulunulmuştur.

The purpose of this study is todetermine the social distances or acceptance levels of normally developing highschool students towards individuals with special needs. For this purpose, aGuttman-type scale was developed which aims scaling the items based on theresponses of the subjects and placing the items on the psychological dimension.The study group is 492 participants selected by stratified and purposefulsampling from students in different high schools in Adıyaman province. In thisdescriptive study, it was determined how high school students are willing to bein the same district, school, class, group and desk with individuals with specialneeds. The reproducibility (> 0.90) and the scalability (> 0.60)coefficients for all the special needs groups met the recommended criteria andthe predominant order of the scale items was found to be in place. According tothe findings, in terms of average acceptance levels of high school students,they preferred to be in the same district, school and classroom with mentallydisabled and autistic individuals; however, they did not prefer to work in thesame group or to be desk mate. It has been seen that they prefer to work in thesame district, school, class and group with individuals having learningdisabilities, hearing, sight and physical handicapped individuals, but they donot prefer to be desk mate. It was seen that high school students preferred tosit in the same desk with gifted individuals in addition to all the promisedenvironments. There was no statistically significant difference between thesocial distances of high school students towards special needy individuals interms of their class levels (p>0.05). Finally, the findings werediscussed and some suggestions were made.