HEMŞİRELİKTE KURAM GELİŞTİRME
HEMŞİRELİKTE KURAM GELİŞTİRME
Yazar: Altuğ Özsoy, Süheyla; Çetinkaya, Aynur
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Hemşirelik,Kuram,Kavram oluşturma

Başlık: HEMŞİRELİKTE KURAM GELİŞTİRMEÖzet:  Bu makalede kuram geliştirme ve hemşirelikle olanilgisini açıklanmaktadır.  Hemşirelik,felsefe, teori, uygulama ve araştırmaya dayalı bir sağlık disiplinidir.  Hemşirelik kuramı, hemşirelik modellerindenveya diğer disiplinlerden ve araştırma projelerinden elde edilen bir dizikavram, tanım, ilişki ve varsayım veya önermedir.  Hemşirelik kuramları, hemşirelik olgusunutanımlamayı, öngörmeyi ve açıklamayı amaçlamaktadır.  Kuram geliştirme, Nightingale'den beri modernhemşireliğin ayrılmaz bir parçasıdır ve hemşirelik uygulaması ile entegreedilmelidir. Hemşirelik kuramı geliştirme gizemli bilinmeyen aktivite değildir,sistematik olarak devam eden bilimsel bir çabadır. Hemşirelik kuramlarınıngelişimi, bilim olarak hemşireliğe özgü kuramsal bilgi birikimininoluşturulmasında esastır. Makalenin amacı, geniş tarihsel bir bağlamda var olanhemşirelik bilgisi ve kuramlarını tartışmak; olguları farklı açılardaninceleyebilen yaratıcı ve uyanık hemşire araştırmacıların önemine işaretetmektir.  Hemşirelik disiplinde kuramgeliştirme üç bölümde tartışılmıştır: (I) Hemşirelikte kuram geliştirmeyetarihsel bakış, (II) Hemşirelik kuramlarının kapsamı (soyutlama düzeyine göre)ve  (III) Kuram bileşenleri ve hemşirelikalanından örnekler (kurama katkıları ile). Sonuç olarak, mesleki bilgisinigeliştirmede çeşitli araştırma yöntemlerinin harmanlanması ve kullanılmasıhemşirelik biliminde olgunluk ve büyüme sağlayabilir. Hemşirelik bilimi,hemşirelik araştırmalarında engelleri ortadan kaldırmak ve kuram geliştirmedeçoklu yöntemlerin kabulünü ve entegrasyonunu teşvik etmek için çalışmalıdır.Anahtar kelimeler:   Hemşirelik, Kuram, Kavram oluşturma.Destekleyen kurumlar: YokKaynakça:AlligoodMR. Nursing Theory: Utilization & Application, 5th ed. St. Louis:Mosby- Elsevier; 2014. 5-75.AlligoodMR. Nursing Theorists and Their Work. 9th ed. Elseiver Inc; 2018. 2-44.Ay FA. KuramNedir? Hemşirelik İle İlgili Kuramlar ve Hemşire, (içinde) FA. Ay, Editör.Temel Hemşirelik Kavramlar İlkeler Uygulamalar, Gözden Geçirilmiş 2. baskı,İstanbul: Medikal Yayıncılık Ltd. Şti; 2009. 1-30, 44-45.Birol L.Hemşirelik Süreci Hemşirelik Bakımında Sistematik Yaklaşım. 3. Baskı, İzmir: EtkiMatbaacılık Yayıncılık Ltd. Şti; 1997. 8-47.Georges JM. An Emancipatory Theory of Compassionfor Nursing. Advances in Nursing Science 2013; 36 (1):2–9. HardinSR.  Theory Development Process (in)Nursing Theorists and Their Work. 9th ed, Alligood MR., Editor,  Elseiver Inc; 2018.  35-43.KiddP, Morrison EF. Comment. The progression of knowledge in nursing: A searchfor meaning. Image J Nurs Sch. 1988; 20(4):222-4.McEwen M,Wills EM. Theoretical Basis for Nursing, Seconded., Lippincott Williams/Wilkins;2006. 24-47, 71-85.Özkalp E. Sosyoloji. (editör) L. Kılıç, Anadolu ÜniversitesiAçıköğretim Fakültesi Ön Lisans Programı, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi YayınNo:606;1992. 1-31.Polit DF, BeckCT. Essentials of Nursing Research: Appraising Evidence for Nursing Practice.8th ed. Philadelphia:Lippincott Williams & Wilkins; 2014.Reed PG, Shearer NC, Nicoll LH. Perspectives on Nursing Theory,Fourth ed. Lippincott Williams & Wilkins; 2004.RizaAl-Makhzoumi E. Sosyal Psikolojiye Giriş, 1. Basım, İzmir: Anadolu Matbaacılık;1996. 1-64.Schim, S., Benkert, R., Bell, S. & et al. Social justice:Added metaparadigm concept for urban health nursing. Public Health Nursing,2007; 24 (1): 73-80SitzmanKL, Eichelberger LW. Understanding the Work of Nurse Theorists: A CreativeBeginning. Second ed. LLC:Jones and Bartlett Publishers; 2011. 10-12, 147-150.Türk Dil Kurumu TDK (2018). Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Adresi: www.tdk.gov.tr/TR/Genel/t.ashx?,Erişim Tarihi: 11.01.2018.Van sell  SL, KalofissudisIA. HemşirelikteKavramsal Model Kullanımı Çalıştayı, Çalıştay Notları. 18-19Aralık,  Antalya: Akdeniz ÜniversitesiAntalya Sağlık Yüksekokulu; 2009.Velioğlu P. Hemşirelikte Kavram ve Kuramlar. İstanbul: Alaş OfsetMatbaası; 1999. 1-120.

Başlık: HEMŞİRELİKTE KURAM GELİŞTİRMEÖzet:  Bu makalede kuram geliştirme ve hemşirelikle olanilgisini açıklanmaktadır.  Hemşirelik,felsefe, teori, uygulama ve araştırmaya dayalı bir sağlık disiplinidir.  Hemşirelik kuramı, hemşirelik modellerindenveya diğer disiplinlerden ve araştırma projelerinden elde edilen bir dizikavram, tanım, ilişki ve varsayım veya önermedir.  Hemşirelik kuramları, hemşirelik olgusunutanımlamayı, öngörmeyi ve açıklamayı amaçlamaktadır.  Kuram geliştirme, Nightingale'den beri modernhemşireliğin ayrılmaz bir parçasıdır ve hemşirelik uygulaması ile entegreedilmelidir. Hemşirelik kuramı geliştirme gizemli bilinmeyen aktivite değildir,sistematik olarak devam eden bilimsel bir çabadır. Hemşirelik kuramlarınıngelişimi, bilim olarak hemşireliğe özgü kuramsal bilgi birikimininoluşturulmasında esastır. Makalenin amacı, geniş tarihsel bir bağlamda var olanhemşirelik bilgisi ve kuramlarını tartışmak; olguları farklı açılardaninceleyebilen yaratıcı ve uyanık hemşire araştırmacıların önemine işaretetmektir.  Hemşirelik disiplinde kuramgeliştirme üç bölümde tartışılmıştır: (I) Hemşirelikte kuram geliştirmeyetarihsel bakış, (II) Hemşirelik kuramlarının kapsamı (soyutlama düzeyine göre)ve  (III) Kuram bileşenleri ve hemşirelikalanından örnekler (kurama katkıları ile). Sonuç olarak, mesleki bilgisinigeliştirmede çeşitli araştırma yöntemlerinin harmanlanması ve kullanılmasıhemşirelik biliminde olgunluk ve büyüme sağlayabilir. Hemşirelik bilimi,hemşirelik araştırmalarında engelleri ortadan kaldırmak ve kuram geliştirmedeçoklu yöntemlerin kabulünü ve entegrasyonunu teşvik etmek için çalışmalıdır.Anahtar kelimeler:   Hemşirelik, Kuram, Kavram oluşturma.Destekleyen kurumlar: YokKaynakça:AlligoodMR. Nursing Theory: Utilization & Application, 5th ed. St. Louis:Mosby- Elsevier; 2014. 5-75.AlligoodMR. Nursing Theorists and Their Work. 9th ed. Elseiver Inc; 2018. 2-44.Ay FA. KuramNedir? Hemşirelik İle İlgili Kuramlar ve Hemşire, (içinde) FA. Ay, Editör.Temel Hemşirelik Kavramlar İlkeler Uygulamalar, Gözden Geçirilmiş 2. baskı,İstanbul: Medikal Yayıncılık Ltd. Şti; 2009. 1-30, 44-45.Birol L.Hemşirelik Süreci Hemşirelik Bakımında Sistematik Yaklaşım. 3. Baskı, İzmir: EtkiMatbaacılık Yayıncılık Ltd. Şti; 1997. 8-47.Georges JM. An Emancipatory Theory of Compassionfor Nursing. Advances in Nursing Science 2013; 36 (1):2–9. HardinSR.  Theory Development Process (in)Nursing Theorists and Their Work. 9th ed, Alligood MR., Editor,  Elseiver Inc; 2018.  35-43.KiddP, Morrison EF. Comment. The progression of knowledge in nursing: A searchfor meaning. Image J Nurs Sch. 1988; 20(4):222-4.McEwen M,Wills EM. Theoretical Basis for Nursing, Seconded., Lippincott Williams/Wilkins;2006. 24-47, 71-85.Özkalp E. Sosyoloji. (editör) L. Kılıç, Anadolu ÜniversitesiAçıköğretim Fakültesi Ön Lisans Programı, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi YayınNo:606;1992. 1-31.Polit DF, BeckCT. Essentials of Nursing Research: Appraising Evidence for Nursing Practice.8th ed. Philadelphia:Lippincott Williams & Wilkins; 2014.Reed PG, Shearer NC, Nicoll LH. Perspectives on Nursing Theory,Fourth ed. Lippincott Williams & Wilkins; 2004.RizaAl-Makhzoumi E. Sosyal Psikolojiye Giriş, 1. Basım, İzmir: Anadolu Matbaacılık;1996. 1-64.Schim, S., Benkert, R., Bell, S. & et al. Social justice:Added metaparadigm concept for urban health nursing. Public Health Nursing,2007; 24 (1): 73-80SitzmanKL, Eichelberger LW. Understanding the Work of Nurse Theorists: A CreativeBeginning. Second ed. LLC:Jones and Bartlett Publishers; 2011. 10-12, 147-150.Türk Dil Kurumu TDK (2018). Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Adresi: www.tdk.gov.tr/TR/Genel/t.ashx?,Erişim Tarihi: 11.01.2018.Van sell  SL, KalofissudisIA. HemşirelikteKavramsal Model Kullanımı Çalıştayı, Çalıştay Notları. 18-19Aralık,  Antalya: Akdeniz ÜniversitesiAntalya Sağlık Yüksekokulu; 2009.Velioğlu P. Hemşirelikte Kavram ve Kuramlar. İstanbul: Alaş OfsetMatbaası; 1999. 1-120.