ADIYAMAN İLİ VE YÖRESİ AĞIZLARINDAN  DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKILAR: FİİL
CONTRIBUTIONS FROM ADIYAMAN DIALECT  TO THE DICTIONARY OF COMPILATION: VERB
Yazar: Telli, Burak; Bulduk, Türker Barış
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. 10, 2019
Anahtar kelimeler: Söz varlığı,Derleme Sözlüğü,Adıyaman ağzı,Adıyaman ; Vocabulary,Compilation Dictionary,Adıyaman dialect,Adıyaman

Dilin bütün unsurlarının tam anlamıylaortaya konması ağızların da etraflıca araştırılmasını gerekli kılar. Bubakımdan ağızlar dile ait fonetik ve morfolojik özelliklerin belirlenmesi vesöz varlığı unsurlarının eksiksiz olarak ortaya konmasında önemli birkaynaktır. Türkçenin tarihi dönemlerinde tespit edilen ancak bugün standartyazı dilinde bulunmayan bir ek ya da söz varlığı unsuru ağızlarda kullanılmayadevam edebilmektedir. Ağızlar bu yönüyle de dilin tarihi dönemleri ile çağdaşdönemi arasında bağlantı kurmada dil çalışmalarına katkı sunmaktadır. AğızlarınTürkolojinin her alanı için oldukça kıymetli olmasının yanında zamana yenikdüşmek gibi bir özelliği de bulunmakta. Bugünün hızla gelişen teknolojisi veiletişim araçları ile ağız özellikleri kaybolabilmektedir. Bu sebeple özellikleağızlarda yaşayan söz varlığı unsurlarımızın yok olmadan yazıya aktarılmasıgerekmektedir. Bu amaçla hazırlanmış Derleme Sözlüğü, ağız sözlükçülüğünoktasında en temel kaynaktır. Ancak bu durum ağızlarda yaşayan bütünsözcüklerin bu eserde bulunduğu anlamını taşımamaktadır. Bugün Anadoluağızlarında yaşayıp da Derleme Sözlüğü’ne girmemiş sözcükler bulunmaktadır.Derleme Sözlüğü’ne katkı çalışmaları bu eksikliği giderme anlamındayapılmaktadır.Adıyaman ili ve yöresi ağızlarından Derleme Sözlüğü’nde kayıtlı çok azsözcük bulunmaktadır. Yöre ağzı oldukça zengin bir söz varlığıbarındırmaktadır. Çalışmamızda bu söz varlığından Derleme Sözlüğü’ne katkıyapmak amaçlanmaktadır. Katkı yapılabilecek çok fazla sözcük bulunduğundan buçalışmada sadece fiil türünde sözcüklere yer verilmiştir.

The exact definition of all elements oflanguage requires a thorough exploration of dialects. In this respect, thedialects are an important source in determining the phonetic and morphologicalcharacteristics of the language and to reveal the vocabulary completely. An annex or vocabulary element which isdetermined in the historical periods of Turkish but not in the standard writtenlanguage today can continue to be used in the dialects. In this respect, thedialects contribute to language studies in establishing a connection betweenthe historical periods of the language and its contemporary period. In additionto being very valuable for all areas of Turkology, dialects have a specialfeature. With today's rapidly developing technology and communication tools,dialect features can be lost. For this reason oral vocabulary elements indialects must be transferred to the written language. Prepared for thispurpose, the Dictionary of compilation is the most basic resource for oraldictionary. However, this does not mean that all words living in the dialectsare found in this work. Today, there are words that do not live in theAnatolian dialects and have not entered the Dictionary of Compilation.Contribution to the Compilation Dictionary is done in terms of eliminating thisdeficiency.There are very few words registered inthe Dictionary of Compilation from the dialects of Adıyaman province andregion. The dialects in this region have a rich vocabulary. In our study, it isaimed to contribute to the compilation dictionary from this vocabulary. Sincethere are too many words to contribute, only verbs are included in this study.