Küçük Menderes Havzası’nda potansiyel erozyon riskinin arazi kullanımı/arazi örtüsü sınıflarına göre değerlendirilmesi
Assessment of potential erosion risk in Küçük Menderes basin according to land use/land cover classes
Yazar: Gökçe Gündüzoğlu, Hediye Arzu; Gündüzoğlu, Gökhan
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 26 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Ecology (Other) ; Ekoloji (Diğer) ; Toprak Erozyonu,CORINE,Arazi Kullanımı,Küçük Menderes Havzası ; Soil Erosion,CORINE,Land Use,Küçük Menderes Basin

Arazi kullanımı/Arazi örtüsünün (AK/AÖ) değişimi sonucunda meydana gelen ormansızlaşma ile erozyon duyarlılığı yüksek alanlar olumsuz olarak etkilenmektedir. Özellikle eğimli sahalarda orman örtüsünün tahrip edilerek tarımsal faaliyetlerin ön plana çıkması erozyon riskini arttırmaktadır. CORINE (Coordination of Information on the Environment)  yöntemi erozyon riskinin belirlenmesinde kullanılan modellerden biridir. Bu çalışmada Küçük Menderes Havzası (KMH)’nın potansiyel erozyon riski CORINE yöntemine göre belirlenmiş, belirlenen riskli grupları arazi kullanım türlerine göre değerlendirilmiştir. Potansiyel erozyon riskinin belirlenmesi için toprak aşınabilirliği, aşındırıcı güç ve eğim faktörleri kullanılmaktadır. Potansiyel erozyon riski incelendiğinde sahanın %43’ünün yüksek erozyon riski altında olduğu, bu alanların ise genellikle yüksek eğimli sahalarda dağılış gösterdiği görülmektedir. Düşük erozyon riski altında olan sahaların ise %37’lik oran ile havza tabanında dağılış gösterdiği tespit edilmiştir. Potansiyel erozyon riski, mevcut arazi kullanım verileri ile birlikte değerlendirildiğinde karışık tarım alanı olarak kullanılan alanların %11’inin yüksek erozyon riski altında olduğu görülmektedir. Bitki değişim alanlarının ise %9’luk kısmının yüksek erozyon riski altında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak çalışma alanında potansiyel erozyon riski yüksek olan eğimli sahalarda yapılan tarım faaliyetlerinin erozyon riskini tetiklediği, erozyon riski düşük olan eğimi az sahalarda ise tarımsal faaliyetlerin erozyon riskinin şiddetlenmesi açısından tehlike oluşturmadığı tespit edilmiştir.

Deforestation brought on by changes in land use and land cover (LU/LC) has a negative impact on areas that are highly susceptible to erosion. The destruction of forest cover on sloping lands and the emergence of agricultural activities increase erosion risk. The CORINE (Coordination of Information on the Environment) method is one of the models used to determine erosion risk. The CORINE approach was used in this study to establish the Küçük Menderes Basin's (KMB) potential erosion risk, and the risk categories that were discovered were assessed based on the forms of land use. Soil erodibility, erosive power, and slope factors are used to determine potential erosion risk. According to an analysis of the potential erosion risk, 43% of the land is at high risk for erosion, and these areas are typically found in places with high slopes. The areas under low erosion risk are distributed on the basin floor; it was determined that approximately 37% of the study area is under low erosion risk. When the potential erosion risk is evaluated with existing land use data, it is discovered that 11% of the areas used for heterogeneous agricultural purposes are at high erosion risk. It is concluded that 9% of the plant change areas are under high erosion risk. As a result, it was determined that agricultural activities in sloping areas with high potential erosion risk in the study area triggered erosion risk. In contrast, agricultural activities in sloping areas with low erosion risk did not threaten to exacerbate the erosion risk.