Zayıf Tarafın Korunması İlkesi Işığında Anayasa Mahkemesi’nin 05.11.2024 T. ve 2023/158 E., 2024/187 K. Sayılı İptal Kararına İlişkin Bir İnceleme
Zayıf Tarafın Korunması İlkesi Işığında Anayasa Mahkemesi’nin 05.11.2024 T. ve 2023/158 E., 2024/187 K. Sayılı İptal Kararına İlişkin Bir İnceleme
Yazar: Özel, Sibel; Öztürk Kayıklık, Ayşenur
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Conflict of Laws (Incl. Private International Law) ; Yasa Çatışmaları ; İş sözleşmeleri,Hukuk seçimi,Zayıf tarafın korunması,Asgari koruma,Daha sıkı ilişkili hukuk.

Anayasa Mahkemesi (AYM) 05.11.2024 T. ve 2023/158 E., 2024/187 K. sayılı kararında 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 27. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının Anayasa’ya aykırı olduğu iddialarını incelemiş ve 1. fıkrayı iptal etmiştir. AYM’nin iptal kararı, MÖHUK m. 27/1’in hukuk seçimi yapılmaması halinde işçinin sahip olacağı haklardan hukuk seçimi yapılması durumunda yararlanamaması sonucunu doğurduğundan bahisle işçi ve işveren arasında makul bir denge sağlamadığı ve devletin çalışanların korunmasına ilişkin pozitif yükümlülüğüyle bağdaşmadığı gerekçelerine dayanmaktadır. Karar, 10.09.2025 tarihinde yürürlüğe girecektir. Çalışmada AYM’nin anılan kararı incelenmiş ve iptal hükmünün sonuçları ele alınmıştır. Bu çerçevede öncelikle konunun AYM önüne taşınmasıyla sonuçlanan süreç özetlenmiştir. Devamında AYM’nin iptal kararı gerekçeleriyle birlikte incelenmiştir. Bu incelemede, iptal edilen hükmün amaç ve işlev bakımından zayıf tarafın korunması ilkesi ile ilişkisi ortaya konulmuş ve iptal kararı bu ilke ışığında analiz edilmiştir. Çalışmanın son kısmında iptal kararının sonuçları, MÖHUK m. 27/1 yerine yeni bir düzenleme yapılması yahut yapılmaması ihtimalleri açısından ayrı ayrı değerlendirilmiş ve yeni bir hüküm önerisi getirilmiştir. Son olarak ise 7550 sayılı Kanun ile getirilen ve 04.06.2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme incelenmiş ve hükmün ortaya çıkarabileceği olası sorunlara işaret edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi (AYM) 05.11.2024 T. ve 2023/158 E., 2024/187 K. sayılı kararında 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 27. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının Anayasa’ya aykırı olduğu iddialarını incelemiş ve 1. fıkrayı iptal etmiştir. AYM’nin iptal kararı, MÖHUK m. 27/1’in hukuk seçimi yapılmaması halinde işçinin sahip olacağı haklardan hukuk seçimi yapılması durumunda yararlanamaması sonucunu doğurduğundan bahisle işçi ve işveren arasında makul bir denge sağlamadığı ve devletin çalışanların korunmasına ilişkin pozitif yükümlülüğüyle bağdaşmadığı gerekçelerine dayanmaktadır. Karar, 10.09.2025 tarihinde yürürlüğe girecektir. Çalışmada AYM’nin anılan kararı incelenmiş ve iptal hükmünün sonuçları ele alınmıştır. Bu çerçevede öncelikle konunun AYM önüne taşınmasıyla sonuçlanan süreç özetlenmiştir. Devamında AYM’nin iptal kararı gerekçeleriyle birlikte incelenmiştir. Bu incelemede, iptal edilen hükmün amaç ve işlev bakımından zayıf tarafın korunması ilkesi ile ilişkisi ortaya konulmuş ve iptal kararı bu ilke ışığında analiz edilmiştir. Çalışmanın son kısmında iptal kararının sonuçları, MÖHUK m. 27/1 yerine yeni bir düzenleme yapılması yahut yapılmaması ihtimalleri açısından ayrı ayrı değerlendirilmiş ve yeni bir hüküm önerisi getirilmiştir. Son olarak ise 7550 sayılı Kanun ile getirilen ve 04.06.2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme incelenmiş ve hükmün ortaya çıkarabileceği olası sorunlara işaret edilmiştir.