NEOLİBERAL BELİRSİZLİK REJİMİ, GİRİŞİMCİ-İNSAN VE YENİ NİHİLİZM
NEOLIBERAL REGIME OF UNCERTAINTY, THE ENTREPRENEUR-HUMAN AND NEW NIHILISM
Yazar: Birdal, Serhat Celâl
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 79 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; Girişimci-insan,Neoliberalizm,Belirsizlik,Nihilizm,Kişisel Gelişim ; Neoliberalizm,Nihilism,Uncertainty,Self-Help,Entrpreneur-human

Bu çalışmada, öncelikle, bir belirsizlik rejimi olarak tanımlanacak olan neoliberalizmin nasıl bir “girişimci-insan” figürü üzerinde yükseldiğine ve bu figürün inşasında kişisel gelişim [self-help] ideolojisi ve psikoloji disiplininin nasıl kritik bir rol üstlendiğine odaklanılacaktır. Günümüzde girişimci-insanın piyasa rekabetinin dalgalanmalarına uyarlanabilecek bir “belirsizlik aktörü”ne dönüşümünde, neoliberal değerler ve hedeflerle uyumlu bir kişisel gelişim ideolojisinin nasıl bir zemin sağladığı ele alınacaktır. Daha sonra ise, kendisinin girişimcisi olmaya yönlendirilen ve mutlak performans ve haz alma buyruğunun gölgesinde sürekli kendini aşmaya çağırılan neoliberal öznenin, bu çağrıyı yerine getiremediğinde bir nihilist varoluşa sürüklendiğine dikkat çekilecektir. Beşeri anlam arayışının, kişisel gelişim ideolojisi aracılığıyla, nasıl bireyci ve temelde psikolojikleştirici bir mecraya hapsolduğu, “kendine yatırım yapma” düsturuyla şekillenen girişimcilik etiğinin, kolektif dayanışma ve eylem biçimleri yaratabilmenin nasıl önüne geçtiği ve nihayetinde söz konusu arayışın döngüsel olarak nasıl daha fazla kaygı ve depresyon ürettiği ortaya konulacaktır. Çalışmanın sonunda ise, özellikle sosyal medya ve internet teknolojileri üzerinden, anlamsızlığın kabulünün mizah, ironi ve parodileştirmeyle karakterize olan ve “yeni nihilist döngü” olarak adlandırdığımız bir durum yarattığı önerilecektir.

In this study, firstly, it will be focused on how neoliberalism which can be defined as an uncertainty regime, rises on an “entrepreneur-human” figure and how the self-help ideology and psychology discipline play a critical role in the construction of this figure. It will be discussed how a "personal development" ideology compatible with neoliberal values and goals provides a basis for the transformation of the entrepreneur-human into an "uncertainty actor" that can be adapted to the fluctuations of market competition today. Afterwards, it will be pointed out that the neoliberal subject, who has been guided to be an entrepreneur of himself/herself and is constantly called to surpass himself/herself in the shadow of the imperative of absolute performance and pleasure, is dragged into a nihilistic existence when he cannot fulfill this call. It will be shown how a humanely search for meaning is imprisoned in an individualistic and psychologizing medium through the ideology of personal development, how an entrepreneurial ethic shaped by the motto of "investing in yourself" prevents the creation of collective solidarity and forms of action, and how the search in question cyclically increases anxiety and depression. At the end of the study, it will be suggested that the acceptance of meaninglessness, especially through social media and internet technologies, creates a situation that we call the "new nihilistic cycle" characterized by humor, irony and parody.