İslam Ahlak Filozof ve Düşünürlerinde Üzüntüyle Başa Çıkma Yöntemleri
Methods of Coping with the Sadness in the Islamic Ethical Philosopher and Thinkers
Yazar: Taşçi Yıldırım, Emine; Atar, Armağan
Dergi: Bilimname No. 49, 2022
Anahtar kelimeler: İslam Felsefesi,Ahlak,Ruh Sağlığı,Üzüntü ; Islamic Philosophy,Ethic,Mental Health,Sadness

Hüzün, dert, keder ve gamı ifade etmek üzere kullanılan üzüntü, ruhsal bir acı olarak tarif edilmektedir. Üzüntü, ruh sağlığını konu edinen İslam ahlak felsefesi içerisinde ele alınmıştır. İslam ahlak filozofları üzüntüyü, ruhsal bir hastalık ve insanın mutluğunu engelleyici bir hal olarak görmüşlerdir. Gayesi insanı mutluluğa ulaştırmak olan İslam ahlak felsefesi, insanı mutsuz eden ve ruh sağlığını bozan sorunlara çare bulmayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla ruh sağlığını korumak için üzüntüden kurtulmak gerekmektedir. Tıbbu’r-ruhânî geleneği kapsamında üzüntüden kurtulma çareleri aranmıştır. Bu çalışmada İslam ahlak felsefesinde üzüntünün sebepleri ve üzüntüden kurtuluş çareleri incelenmiştir. Üzüntüye eserlerinde doğrudan yer veren İslam ahlak filozof ve düşünürlerin görüşleri dikkat alınmış ve ortaya koydukları çözümler değerlendirilmiştir. İlk olarak sebeplerin tespitinin doğru çözümün bulunması açısından önemine binaen üzüntünün sebepleri üzerinde durulmuştur. Daha sonrasında ise Kindî ve Râzî’nin üzüntüyle mücadelede belirledikleri iki yol dikkate alınmıştır. Bunlar, üzüntü başa gelmeden alınacak tedbirler ve geldikten sonra baş etme yöntemleri şeklinde sınıflandırılmıştır. Genel olarak ortaya konulan çözümlerde bilişsel yolla bir mücadele ön görülmüştür. İnsanda farkındalık oluşturmak, aklını kullanmasını sağlamak ile sahip olmaktan çok olmaya odaklanmakla, sabır ve metanetle üzüntüyle baş edilebileceği vurgulanmıştır. İslam ahlak filozoflarının üzüntüyle baş etmeye yönelik önerilerinin yansımalarını yas, acı ve depresyona yönelik uygulanan bilişsel terapi, grupla terapi, kabul ve kararlılık terapilerinde görmek mümkündür.

Sadness, which is used to express worry, grief and sorrow, is described as spiritual pain. Sadness has been handled within the Islamic moral philosophy, which deals with mental health. Islamic moral philosophers looked on sadness as a mental illness and a state that hinders human from happiness. Islamic moral philosophy, whose aim is to achieve happiness to people, aims to find solutions to problems that make people unhappy and disorder their mental health. Therefore, it is necessary to get rid of sadness in order to protect mental health. Within the scope of the Tībbu’r-Ruhanī tradition, remedies have been sought to get rid of sadness. In this study, the causes of sadness in Islamic moral philosophy and the remedies for getting rid of sadness are examined. The views of Islamic moral philosophers and thinkers, who directly included sadness in their works, were taken into account and their solutions were evaluated. First of all, due to the importance of determining the causes in terms of finding the right solution, the causes of sadness are emphasized. Afterwards, the two ways that Kindī and Razī determined in the fight against sadness were taken into account. These are classified as measures to be taken before sadness comes and coping methods after it comes. In general, a struggle with the cognitive way is foreseen in the solutions put forward. It has been emphasized that it is possible to cope with sadness with patience and fortitude, by raising awareness in people, enabling them to use their minds, focusing on being rather than possession. It is possible to see the reflections of the suggestions of Islamic moral philosophers to cope with sadness in cognitive therapy, group therapy, acceptain and determination therapies applied for grief, pain and depression.