hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
SİVASLI BİR DİVAN ŞAİRİ: RÛHÎ
SİVASLI BİR DİVAN ŞAİRİ: RÛHÎ
Yazar: Yekbaş, Hakan
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 39 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Şehir, Taşra, Sivas, XIX. YY., Rûhî, Divan.

Osmanlı kültürünü ve özellikle divan edebiyatını besleyen asıl merkez İstanbul’dur.  İstanbul dışındaki şehir vasfı kazanmış diğer mekânlar genellikle taşra olarak nitelendirilmiştir. Doğal olarak taşrada yetişen divan şairleri, İstanbuldakiler kadar itibar görmemiştir. Bu yüzden olsa gerek söz konusu şairlerden bazıları tezkire ve bibliyografya kitaplarında kendilerine yer bulamamıştır. Bu şairlerden biri de Rûhî’dir.Sivaslı olan Rûhî; XIX. yüzyılda yaşamış, esnaflık yaparak geçimini sağlamış bir şairdir. Bilinen tek eseri Divan’ıdır. Rûhî, özellikle kaside ve tarihlerinde Sivas’ın sosyal hayatına dair önemli bilgiler vermiştir. Birçok gazelinde Nâbî ekolünün tesirinde olduğu görülmektedir. Ayrıca divan şiiri geleneğine uygun bir şekilde devamlı olarak bahtından ve felekten şikâyet eden şair, sevgiliye kavuşamayan bir âşığın terennümlerini de dile getirmiştir.

Osmanlı kültürünü ve özellikle divan edebiyatını besleyen asıl merkez İstanbul’dur.  İstanbul dışındaki şehir vasfı kazanmış diğer mekânlar genellikle taşra olarak nitelendirilmiştir. Doğal olarak taşrada yetişen divan şairleri, İstanbuldakiler kadar itibar görmemiştir. Bu yüzden olsa gerek söz konusu şairlerden bazıları tezkire ve bibliyografya kitaplarında kendilerine yer bulamamıştır. Bu şairlerden biri de Rûhî’dir.Sivaslı olan Rûhî; XIX. yüzyılda yaşamış, esnaflık yaparak geçimini sağlamış bir şairdir. Bilinen tek eseri Divan’ıdır. Rûhî, özellikle kaside ve tarihlerinde Sivas’ın sosyal hayatına dair önemli bilgiler vermiştir. Birçok gazelinde Nâbî ekolünün tesirinde olduğu görülmektedir. Ayrıca divan şiiri geleneğine uygun bir şekilde devamlı olarak bahtından ve felekten şikâyet eden şair, sevgiliye kavuşamayan bir âşığın terennümlerini de dile getirmiştir.
İSTANBULLU ŞEYH MEHMED HAYRÎ VE YENİ MEVLİD-İ ŞERÎF TAKRÎR-İ ŞEHÂDETEYN VE TEZKÎR-İ HITÂBETEYN’İ
İSTANBULLU ŞEYH MEHMED HAYRÎ VE YENİ MEVLİD-İ ŞERÎF TAKRÎR-İ ŞEHÂDETEYN VE TEZKÎR-İ HITÂBETEYN’İ
Yazar: Çağlayan, Nagihan
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 39 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: İstanbullu Şeyh Mehmed Hayrî, Yeni Mevlid-i Şerîf Takrîr-i Şehâdeteyn ve Tezkîr-i Hıtâbeteyn, Mevlid, Süleyman Çelebi, Vesîletü’n-Necât, Türk-İslam Edebiyatı.

Sözlük manası itibariyle “doğum yeri ve zamanı” karşılığında kullanılan mevlid kelimesi, İslami Türk edebiyatında Hz. Peygamber’in dünyayı teşrifini, hayatını, mucizelerini, ahlakını ve diğer yönlerini konu alan eserlere terim olarak kullanılagelmiştir. Süleyman Çelebi’nin Vesîletü’n-Necât’ının kaleme alındığı XV. yy’dan günümüze değin pek çok şair, Hz. Peygamber’e olan derin saygı ve bağlılıklarının neticesi olarak mevlid türünde eserler kaleme almışlardır. Bu şairlerden birisi de XX. yy’ın ilk çeyreğinde kaleme aldığı Yeni Mevlid-i Şerîf Takrîr-i Şehâdeteyn ve Tezkîr-i Hıtâbeteyn’i ile İstanbullu Şeyh Mehmed Hayrî’dir. Çalışmamızda, ismi zikredilen şairimizin hayatı ve diğer eserleri hakkında kısaca bilgi verilmiş olup Yeni Mevlid-i Şerîf Takrîr-i Şehâdeteyn ve Tezkîr-i Hıtâbeteyn şekil ve muhteva açısından tahlil edilmiştir. Ayrıca eserin transkripsiyonlu metni çalışmanın sonuna ilave edilmiştir.

Sözlük manası itibariyle “doğum yeri ve zamanı” karşılığında kullanılan mevlid kelimesi, İslami Türk edebiyatında Hz. Peygamber’in dünyayı teşrifini, hayatını, mucizelerini, ahlakını ve diğer yönlerini konu alan eserlere terim olarak kullanılagelmiştir. Süleyman Çelebi’nin Vesîletü’n-Necât’ının kaleme alındığı XV. yy’dan günümüze değin pek çok şair, Hz. Peygamber’e olan derin saygı ve bağlılıklarının neticesi olarak mevlid türünde eserler kaleme almışlardır. Bu şairlerden birisi de XX. yy’ın ilk çeyreğinde kaleme aldığı Yeni Mevlid-i Şerîf Takrîr-i Şehâdeteyn ve Tezkîr-i Hıtâbeteyn’i ile İstanbullu Şeyh Mehmed Hayrî’dir. Çalışmamızda, ismi zikredilen şairimizin hayatı ve diğer eserleri hakkında kısaca bilgi verilmiş olup Yeni Mevlid-i Şerîf Takrîr-i Şehâdeteyn ve Tezkîr-i Hıtâbeteyn şekil ve muhteva açısından tahlil edilmiştir. Ayrıca eserin transkripsiyonlu metni çalışmanın sonuna ilave edilmiştir.
YAŞLILIKTA ZEKA ÖLÇÜMÜNE ELEŞTİREL BİR BAKIŞ
A Critical Outlook on Intelligence Measurement in Old Age
Yazar: Kütük, Bahtım
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: elderliness,intelligence,intelligence measurement in old age ; Yaşlılık,zeka,yaşlılıkta zeka ölçümü

Yaşlılık sürecinde engenel tanımıyla biyopsikososyal olarak tanımlanan insanoğlunda önemlideğişimler meydana gelmektedir. Biyopsikososyal değişimle paralel olarakyaşlılık döneminde önemli bir değişime uğradığı öne sürülen konulardan birizeka konusudur. Fakat “Zeka nedir?” sorusuna halen yanıt aranmaktadır ve biliminsanları tarafından bu kavramın tanımı hakkında bir konsensüs bulunmamaktadır.Kullanılan zeka testlerinin aslında neyi ölçtüğüne dair tartışmalar da davametmektedir. Genel anlamda zeka kavramının yanı sıra bu kavram yaşlılıklabirlikte kullanıldığında durum daha da karmaşık bir hal almaktadır. Bununlabirlikte, yaşlılara karşı olan olumsuz stereotipilerin de yaşlılıktaki zekakonusuna olumsuz etkileri olduğu söylenebilir. Bu yazıda odaklanılan nokta isesayısal açıdan yaşlılardan elde edilen zeka puanlarının var olan testlerle veyöntemlerle ne kadar objektif bir şekilde ölçülüp ölçülmediği ve elde edilenpuanlara ne kadar güvenilir olduğudur. Elde edilen veriler ne kadar sayısalveriler olsa da bu verilerin bağlamdan bağımsız olarak değerlendirilmemesigerektiği unutulmamalıdır.

Important changes occurin the human being defined as biopsychosocial in its most general definitionduring the aging process. In parallel with biopsychosocial change, one of thesubjects that has undergone a significant change in the old age is the subjectof intelligence.  However, the questionof "what is intelligence" is still sought and there is no consensuson the definition of this concept by scientists. There is also debate aboutwhat intelligence tests actually measure. In addition to the concept ofintelligence in general, when this concept is used together with old age, thesituation becomes more complicated. However, it can be said that negativestereotypes against the elderly also have negative effects on the subject ofintelligence in old age. The focus of this article is on how objectivelymeasured the intelligence scores obtained from the elderly in numerical termsby the existing tests and methods and how reliable they are to the scoresobtained. It should be noted that no matter how quantitative data are obtained,these data should not be evaluated independently of the context.
YAŞAR KEMAL’İN AL GÖZÜM SEYREYLE SALİH ROMANININ FRANSIZCA ÇEVİRİSİNDE SEVGİ VE ÖFKE SÖZCÜKLERİNİN KÜLTÜREL AKTARIMI
YAŞAR KEMAL’İN AL GÖZÜM SEYREYLE SALİH ROMANININ FRANSIZCA ÇEVİRİSİNDE SEVGİ VE ÖFKE SÖZCÜKLERİNİN KÜLTÜREL AKTARIMI
Yazar: Özkaya, Emel
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Yaşar Kemal,Al Gözüm Seyreyle Salih,Çeviri eşdeğerliği

Toplum ve insan gerçekliğini derinlemesine araştıranYaşar Kemal, romanlarında Türk kültürünün elçisi olarak görülür. Yazar,yaşadığı ve tanıklık ettiği olaylardan hareketle Çukurova’yı ve Çukurovainsanını anlatır. Al Gözüm Seyreyle Salih,konusunu Çukurova’dan almayan, az sayıda romanlarından biridir. Yaşar Kemal buromanında, 1970’li yılların sahil kasabasında yaşayan balıkçıların, bez dokuyankadınların ve kanadı kırık bir martıya yardım etmeye çalışan on iki yaşında birçocuk olan Salih’in dünyasından bahseder. Yazarın bu eserini Fransızcayaçeviren Münevver Andaç, Türk toplumu ve Fransız toplumu arasında, kültürel birköprü oluşturur.Bu çalışmamızda, Münevver Andaç tarafından Salih L’émerveillé olarak çevrilen, YaşarKemal’in Al Gözüm Seyreyle Salihromanındaki sevgi ve öfke sözcüklerinin kültürel aktarımlarının nasıl yapıldığıele alınacaktır. Karadeniz sahil kasabasında yaşayan insanların sevgi ve öfkesözcükleri, Danica Seleskovitch ve Marianne Lederer tarafından geliştirilenYorumlayıcı Anlam Kuramına göre incelenecek, Türk kültüründeki bu sevgi ve öfkesözcüklerinin kültürel anlamıyla hedef kültüre nasıl aktarıldığıtartışılacaktır.

Toplum ve insan gerçekliğini derinlemesine araştıranYaşar Kemal, romanlarında Türk kültürünün elçisi olarak görülür. Yazar,yaşadığı ve tanıklık ettiği olaylardan hareketle Çukurova’yı ve Çukurovainsanını anlatır. Al Gözüm Seyreyle Salih,konusunu Çukurova’dan almayan, az sayıda romanlarından biridir. Yaşar Kemal buromanında, 1970’li yılların sahil kasabasında yaşayan balıkçıların, bez dokuyankadınların ve kanadı kırık bir martıya yardım etmeye çalışan on iki yaşında birçocuk olan Salih’in dünyasından bahseder. Yazarın bu eserini Fransızcayaçeviren Münevver Andaç, Türk toplumu ve Fransız toplumu arasında, kültürel birköprü oluşturur.Bu çalışmamızda, Münevver Andaç tarafından Salih L’émerveillé olarak çevrilen, YaşarKemal’in Al Gözüm Seyreyle Salihromanındaki sevgi ve öfke sözcüklerinin kültürel aktarımlarının nasıl yapıldığıele alınacaktır. Karadeniz sahil kasabasında yaşayan insanların sevgi ve öfkesözcükleri, Danica Seleskovitch ve Marianne Lederer tarafından geliştirilenYorumlayıcı Anlam Kuramına göre incelenecek, Türk kültüründeki bu sevgi ve öfkesözcüklerinin kültürel anlamıyla hedef kültüre nasıl aktarıldığıtartışılacaktır.
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU BELİRTİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU BELİRTİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Kısacık, Esra; Kalaycıoğlu, Canan
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: DEHB,Üniversite öğrencileri

Buaraştırmada üniversite öğrencilerinin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) belirti düzeyleri cinsiyet, yaş ve fakülte açısındanincelenmiştir.  Çalışma, 18-30 yaşlarıarasında 409 kadın, 385 erkek toplam 794 üniversite öğrencisiylegerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan,Turgay (1995) tarafından geliştirilen,Günay ve arkadaşları (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan “Erişkin Dikkat Eksikliği Bozukluğu/Dikkat EksikliğiHiperaktivite Bozukluğu Ölçeği”doldurmaları istenmiştir. Çalışmada fakülte ve cinsiyet etkileşim etkisibulunmuştur. Buna göre kadınların DEHB belirti düzeyleri açısından fakültelerarası fark bulunmazken erkeklerde Tıp Fakültesi öğrencilerinin DEHB-Dikkat Eksikliğipuanının, Edebiyat Fakültesi öğrencilerinden yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıcatüm grupta ve erkeklerde DEHB-Aşırı Hareketlilik puanı ile yaş arasında ve tümgrupta DEHB toplam puanı ve yaş arasında anlamlı negatif ilişki bulunmuştur.Bulgular alan yazınla ilişkilendirilerek tartışılmıştır.

Buaraştırmada üniversite öğrencilerinin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) belirti düzeyleri cinsiyet, yaş ve fakülte açısındanincelenmiştir.  Çalışma, 18-30 yaşlarıarasında 409 kadın, 385 erkek toplam 794 üniversite öğrencisiylegerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan,Turgay (1995) tarafından geliştirilen,Günay ve arkadaşları (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan “Erişkin Dikkat Eksikliği Bozukluğu/Dikkat EksikliğiHiperaktivite Bozukluğu Ölçeği”doldurmaları istenmiştir. Çalışmada fakülte ve cinsiyet etkileşim etkisibulunmuştur. Buna göre kadınların DEHB belirti düzeyleri açısından fakültelerarası fark bulunmazken erkeklerde Tıp Fakültesi öğrencilerinin DEHB-Dikkat Eksikliğipuanının, Edebiyat Fakültesi öğrencilerinden yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıcatüm grupta ve erkeklerde DEHB-Aşırı Hareketlilik puanı ile yaş arasında ve tümgrupta DEHB toplam puanı ve yaş arasında anlamlı negatif ilişki bulunmuştur.Bulgular alan yazınla ilişkilendirilerek tartışılmıştır.
LEGG-CALVE-PERTHES HASTALIĞI: PALEOPATOLOJİK BİR BAKIŞ
LEGG-CALVE-PERTHES HASTALIĞI: PALEOPATOLOJİK BİR BAKIŞ
Yazar: Gözlük Kırmızıoğlu, Pınar; Açıkkol Yıldırım, Ayşen
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Paleopatoloji,Ortopedi

Legg-Calve-Perthes (LCP)hastalığı, çocukluk döneminde ortaya çıkan, etiyolojisi bilinmeyen, femurbaşını besleyen kan akımının tıkanması ile oluşan bir dolaşım bozukluğuhastalığıdır. Erkeklerde kızlardan daha sık oluşur ve genellikle tek tarafıtutar. Hastalık süresince büyüme geriliği görülür ama ataklar bittikten sonrabüyüme devam eder. Paleopatoloji literatüründe bu hastalığa ait sadece 15 vakamevcuttur ve bunların 4’ü Türkiye’de bulunmuştur. Afrika ve Okyanusya’daherhangi bir kayda rastlanmamıştır. Paleopatoloji örnekleri, cinsiyet, coğrafyave hastalığın tek tarafı etkilemesi açısından güncel LCP hastalığı örüntüsü iletamamen örtüşür.

Legg-Calve-Perthes (LCP)hastalığı, çocukluk döneminde ortaya çıkan, etiyolojisi bilinmeyen, femurbaşını besleyen kan akımının tıkanması ile oluşan bir dolaşım bozukluğuhastalığıdır. Erkeklerde kızlardan daha sık oluşur ve genellikle tek tarafıtutar. Hastalık süresince büyüme geriliği görülür ama ataklar bittikten sonrabüyüme devam eder. Paleopatoloji literatüründe bu hastalığa ait sadece 15 vakamevcuttur ve bunların 4’ü Türkiye’de bulunmuştur. Afrika ve Okyanusya’daherhangi bir kayda rastlanmamıştır. Paleopatoloji örnekleri, cinsiyet, coğrafyave hastalığın tek tarafı etkilemesi açısından güncel LCP hastalığı örüntüsü iletamamen örtüşür.
YAŞAM KALİTESİNİN YALNIZLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ANTALYA 60+ TAZELENME ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ
YAŞAM KALİTESİNİN YALNIZLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ANTALYA 60+ TAZELENME ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ
Yazar: Ay, Faruk; Akkaya, Deniz; Özgün Başıbüyük, Gülüşan
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Yaşam kalitesi,yalnızlık,işyeri yalnızlığı

Yaşam kalitesi ve yalnızlık arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğuve yaşam kalitesi boyutlarından ölmek ve ölüm boyutunun yalnızlığı pozitif veanlamlı etkilediği saptanmıştır. Araştırma sonucunda yaşam kalitesiboyutlarından ölmek ve ölüm kaygısında bir artış görülmesi, yalnızlıkta da birartışa neden olduğu belirlenmiştir. Yaşam kalitesi arttıkça yalnızlığınazaldığı belirlenmiştir.Araştırma bulgularında genel olarak katılımcıların yaşam kalitesi düzeyi “ortaderecede”, yalnızlık düzeyi ise “Ben bu durumu nadiren yaşarım” düzeyinde olduğu saptanmıştır. Dünya nüfusunun ve özellikle yaşlı nüfusun oranınıngünümüzde giderek artması, yaşlıların her türlü ihtiyaçlarına yönelikplanlamaları ve araştırmaları daha önemli hale getirmiştir. Bu çalışmanın amacı,Antalya 60+ Tazelenme Üniversitesi’nde eğitim gören öğrencilerin yaşam kalitesi veyalnızlık düzeylerinin belirlenmesi ve yaşam kalitesininyalnızlık üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Bu amaçla 11-15 Mart 2019 tarihleri arasındaderslere katılan 298 kişiden 171 kişiye anket uygulanmıştır. Verilerindeğerlendirilmesinde ortalamalar, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır.

Yaşam kalitesi ve yalnızlık arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğuve yaşam kalitesi boyutlarından ölmek ve ölüm boyutunun yalnızlığı pozitif veanlamlı etkilediği saptanmıştır. Araştırma sonucunda yaşam kalitesiboyutlarından ölmek ve ölüm kaygısında bir artış görülmesi, yalnızlıkta da birartışa neden olduğu belirlenmiştir. Yaşam kalitesi arttıkça yalnızlığınazaldığı belirlenmiştir.Araştırma bulgularında genel olarak katılımcıların yaşam kalitesi düzeyi “ortaderecede”, yalnızlık düzeyi ise “Ben bu durumu nadiren yaşarım” düzeyinde olduğu saptanmıştır. Dünya nüfusunun ve özellikle yaşlı nüfusun oranınıngünümüzde giderek artması, yaşlıların her türlü ihtiyaçlarına yönelikplanlamaları ve araştırmaları daha önemli hale getirmiştir. Bu çalışmanın amacı,Antalya 60+ Tazelenme Üniversitesi’nde eğitim gören öğrencilerin yaşam kalitesi veyalnızlık düzeylerinin belirlenmesi ve yaşam kalitesininyalnızlık üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Bu amaçla 11-15 Mart 2019 tarihleri arasındaderslere katılan 298 kişiden 171 kişiye anket uygulanmıştır. Verilerindeğerlendirilmesinde ortalamalar, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır.
HATTATLARA VEFA: KETEBE DUASI
HATTATLARA VEFA: KETEBE DUASI
Yazar: Kemikli, Bera
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Sanat Tarihi,İslam Sanatları,Hattat,İlaveli Hutbe Mecmuası,Ketebe Duası

İlmî gelenekte yazılıdua metinlerine rastlamaktayız. İlmî metinlere duayla başlanması ile kulun acizoluşu anlatılmak istenmektedir. Nitekim icra edilen sanatın, yapılan ilminAllah’ın Sâni ve Bedî sıfatlarını idrâk etme amacı vardır. Bu bakımdan, eslâfduanın üzerinde durmuş; ehemmiyet göstermiştir. Biz hüsn-i hat sanatında ise,icazetnâmelerde kısa bir şekilde yazılı olan duaları ve yine icâzetmerasimlerinde okunan duayı bilmekteyiz. Ayrıca yazma eserlerin ketebe kısmındada kısa dua cümlelerin yazıldığı da malumumuzdur. Müstakil bir metin olarakise, pek çok hattatın isminin geçtiği bir dua metnine daha önce rastlanmadığınıfark ettik.Bu makale, 1913 yılınaait matbu bir eserde yer alan Ketebe Duası metninin incelenmesinden müteşekkildir.Elimizdeki metinde 27 tane hattatın adı zikredilmektedir. Metinde adı geçen herbir hattat, hüsn-i hat ekollerinin önde gelen isimlerinden veya yaşadıklarıdönemde mâhir addedilen hattatlardır. Bazı hattatların eserleri günümüze kadargelemese de veya az sayıda eserlerine ulaşabilsek de hattatların hemen hepsininvelûd olduğu malûmatını kaynaklardan öğrenmekteyiz. Yazarın özellikle yirmiyedi tane hattattan bahsetmesi bu sebeplerdendir. Alanında bir benzerine dahakarşılaşmadığımızı düşündüğümüz bu metinde zarif ve sade bir dilkullanılmıştır.

İlmî gelenekte yazılıdua metinlerine rastlamaktayız. İlmî metinlere duayla başlanması ile kulun acizoluşu anlatılmak istenmektedir. Nitekim icra edilen sanatın, yapılan ilminAllah’ın Sâni ve Bedî sıfatlarını idrâk etme amacı vardır. Bu bakımdan, eslâfduanın üzerinde durmuş; ehemmiyet göstermiştir. Biz hüsn-i hat sanatında ise,icazetnâmelerde kısa bir şekilde yazılı olan duaları ve yine icâzetmerasimlerinde okunan duayı bilmekteyiz. Ayrıca yazma eserlerin ketebe kısmındada kısa dua cümlelerin yazıldığı da malumumuzdur. Müstakil bir metin olarakise, pek çok hattatın isminin geçtiği bir dua metnine daha önce rastlanmadığınıfark ettik.Bu makale, 1913 yılınaait matbu bir eserde yer alan Ketebe Duası metninin incelenmesinden müteşekkildir.Elimizdeki metinde 27 tane hattatın adı zikredilmektedir. Metinde adı geçen herbir hattat, hüsn-i hat ekollerinin önde gelen isimlerinden veya yaşadıklarıdönemde mâhir addedilen hattatlardır. Bazı hattatların eserleri günümüze kadargelemese de veya az sayıda eserlerine ulaşabilsek de hattatların hemen hepsininvelûd olduğu malûmatını kaynaklardan öğrenmekteyiz. Yazarın özellikle yirmiyedi tane hattattan bahsetmesi bu sebeplerdendir. Alanında bir benzerine dahakarşılaşmadığımızı düşündüğümüz bu metinde zarif ve sade bir dilkullanılmıştır.
TEVFİK FİKRET’İN ŞİİRİNDE AİLE
TEVFİK FİKRET’İN ŞİİRİNDE AİLE
Yazar: Eken, Cengiz
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Tevfik Fikret,Halûk

İlk gençlik yıllarında mutlu,neşeli bir insan olarak sunulan Tevfik Fikret oğlu Halûk’un dünyaya geleceğihaberini aldığı andan itibaren dikkatini sosyal çevreye yöneltmeye başlamış,II. Abdülhamit Dönemi’nin siyasî ve sosyal koşulları karşısında derin birümitsizliğe kapılan şair, uzun süre kötümser bir ruh haline bürünmüş ve yavaşyavaş varoluşsal değerlerini kaybetmeye başlamıştır. “Gayyâ-yı Vücûd” adlımanzumede de görüldüğü gibi yaşamla bağını iyice gevşeyen şair, oğluna olansevgisi ve babalık mes'uliyeti sayesinde kendisini bir süreliğine hapsettiği ‘gayya’kuyusundan çıkaracak yaşam enerjisine kavuşmuş ve Batılı değerlerden oluşan birgelecek tasarımı inşa etmeye başlamıştır. Yani Halûk şair için ‘boşluğu farkediş’ ve ‘diriliş’ olmuştur.

İlk gençlik yıllarında mutlu,neşeli bir insan olarak sunulan Tevfik Fikret oğlu Halûk’un dünyaya geleceğihaberini aldığı andan itibaren dikkatini sosyal çevreye yöneltmeye başlamış,II. Abdülhamit Dönemi’nin siyasî ve sosyal koşulları karşısında derin birümitsizliğe kapılan şair, uzun süre kötümser bir ruh haline bürünmüş ve yavaşyavaş varoluşsal değerlerini kaybetmeye başlamıştır. “Gayyâ-yı Vücûd” adlımanzumede de görüldüğü gibi yaşamla bağını iyice gevşeyen şair, oğluna olansevgisi ve babalık mes'uliyeti sayesinde kendisini bir süreliğine hapsettiği ‘gayya’kuyusundan çıkaracak yaşam enerjisine kavuşmuş ve Batılı değerlerden oluşan birgelecek tasarımı inşa etmeye başlamıştır. Yani Halûk şair için ‘boşluğu farkediş’ ve ‘diriliş’ olmuştur.
XIX. YÜZYILA AİT BİR CÖNK ÖRNEĞİ
XIX. YÜZYILA AİT BİR CÖNK ÖRNEĞİ
Yazar: Yıldız, Abdurrahim
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Cönk,Halk şiiri

Halk edebiyatının yazılı kaynakları arasında en ön sırada gelen cönkler şairlerin eserlerini kayıt altına aldığı mühim vesikalar olarak görülmektedir. Bu makale kapsamında cönklerin şekil ve muhteva özellikleri ile Türk halk edebiyatındaki yeri üzerinde fikir sahibi olunarak 19. yüzyıla ait olduğunu tahmin ettiğimiz Prof. Dr. M. Fatih Köksal’ın şahsi kütüphanesinde yer alan elli beş numaralı cönkün Latin harflerine aktarımı gerçekleştirilecektir. İçerisinde birden fazla şairin şiirlerini taşıması sebebiyle ayrı bir öneme sahip olan cönk; farklı edebi eğilimlerin, manzum ve mensur eserlerin, Türk edebiyatının farklı dönemlerinin ve zaman zaman edebiyat dışına çıkan bilgilerle zengin içerikli pek çok içeriğin buluşma noktası özelliği taşımaktadır. Elimizde bulunan ve incelemeye tabi tutulan cönk bu yönüyle oldukça çeşitli ve zengin bir muhtevaya sahiptir.

Halk edebiyatının yazılı kaynakları arasında en ön sırada gelen cönkler şairlerin eserlerini kayıt altına aldığı mühim vesikalar olarak görülmektedir. Bu makale kapsamında cönklerin şekil ve muhteva özellikleri ile Türk halk edebiyatındaki yeri üzerinde fikir sahibi olunarak 19. yüzyıla ait olduğunu tahmin ettiğimiz Prof. Dr. M. Fatih Köksal’ın şahsi kütüphanesinde yer alan elli beş numaralı cönkün Latin harflerine aktarımı gerçekleştirilecektir. İçerisinde birden fazla şairin şiirlerini taşıması sebebiyle ayrı bir öneme sahip olan cönk; farklı edebi eğilimlerin, manzum ve mensur eserlerin, Türk edebiyatının farklı dönemlerinin ve zaman zaman edebiyat dışına çıkan bilgilerle zengin içerikli pek çok içeriğin buluşma noktası özelliği taşımaktadır. Elimizde bulunan ve incelemeye tabi tutulan cönk bu yönüyle oldukça çeşitli ve zengin bir muhtevaya sahiptir.