Çatı Bahçesi Kavramı ve Terim Kullanımı Üzerine Bir Değerlendirme
Çatı Bahçesi Kavramı ve Terim Kullanımı Üzerine Bir Değerlendirme
Yazar: Ekşi, Mert
Dergi: Avrasya Terim Dergisi, Vol. 2 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Roof garden, green roof, vegetated roof, landscape architecture, term, literature research ; Çatı bahçesi, yeşil çatı, bitkilendirilmiş çatı, peyzaj mimarlığı, terim, kaynak araştırması

Türkiye’de Son 20 yılda gittikçe gelişen ve günümüzde tüm meslek grupları tarafından tanınır hale gelen “çatı bahçesi” kavramı, zaman içerisindeki çevresel eğilimlerin de etkisiyle bir değişim geçirmiştir. Peyzaj mimarlığı mesleği açısından oldukça önemli bir konu olan çatı bahçeleriyle igili zaman içerisinde  gerçekleşen değişimler, bu bileşenleri estetik öğeler olmaktan çıkarmış, kentsel ekolojinin bir bileşeni haline getirmiştir. Bunun sonucunda günümüzde “yeşil çatı” ya da bitkilendirilmiş çatı” “yaşayan çatılar” gibi farklı terim kullanımları söz konusudur. Bu noktada, konuyla ilgili terim kullanımı ve Türkçede süregelen kavramsal farklılıklar çalışma kapsamında incelenmiştir. Aynı zamanda terim araştırmalarında bu bileşenlerin farklı uygulama biçimleri de araştırma kapsamına alınmıştır. Çalışma sırasında konuyla ilgili Türkçe akademik çalışmalar (kitap, makale, bildiri, araştırma projesi) YÖK Ulusal Tez Merkezi, TÜBITAK Ulakbim Ağı, Google Scholar veri tabanı, üniversite kütüphaneleri ve sempozyum bildirileri ölçeğinde taranmıştır. Tespit edilen toplam 42 adet araştırma içerisinde, uluslararası kaynaklar da dikkate alınarak, konuyla ilgili terim kullanımı, bu terimlerin araştırma tiplerine göre dağılımı ve yıllar içerisindeki değişimler belirlenmiştir. Çatı bahçesi terimi mevzuatta da yer alan yerleşik bir terim olarak karşımıza çıkmakla birlikte, değişen eğilimler sonucu yeşil çatı ve bitkilendirilmiş çatı terimlerinin de gittikçe artan bir kullanım oranına sahip olduğu görülmektedir. Çalışma kapsamında önerilen terimler genel bir öneri amacı taşımakta, kesin ya da değiştirilemez bir sonuca varmayı hedeflememektedir.Anahtar kelimeler Çatı bahçesi, yeşil çatı, bitkilendirilmiş çatı, peyzaj mimarlığı, terim, kaynak araştırması

“Roof garden” term which have been gradually developed and widely known by all related professions in last 20 years, have been transformed under influece of environmental trends in Turkey. Roof gardens are very important subject in terms of Landscape architecture profession and changes in time transformed those structures from aesthetical objects to important components of urban ecology. As a result, there are several terms that are being used to define those structures such as “green roof”, “vegetated roof” or “living roofs”. At this point, this study focused on terminology related with roof gardens and on-going conceptual differences in Turkish language. In addition, during terminological research, various application types of those structures were added in scope of the study. Academic publications in Turkish language about this subject (books, articles, proceedings, research projects) have been browsed in YOK National Dissertation Center (YÖK Ulusal Tez Merkezi), TUBITAK Ulakbim Network, Google Scholar(R) database, university libraries and symposium proceedings. Terms usage, term distribution according to publication type and change in term usage in time were analyzed in 42 detected publications. Roof garden appears as an entrenched term in legislation. However it was found that usage rate of “green roof” and “vegetated roof” terms have increased in recent years due to changing trends. Proposed terms in this study are not certain or unchangeable terms and they contain advisory purpose.