hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Osmanlı’nın Köy Korucuları Sistemi Teşebbüsü: Manastır Vilayetinde Fahri Zaptiyelerin İstihdam Edilmesi
Village Guards System of the Ottoman Empire: Employment of Honorary Zaptiyes in Monastir Province
Yazar: Köseoğlu, Mehmet
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Late Modern Ottoman History ; Yakınçağ Osmanlı Tarihi ; Macedonia,Bitola,Security Commissions,Honorary Zaptiyes,Gangs ; Makedonya,Manastır,Emniyet Komisyonları,Fahri Zaptiyeler,Çeteler

Berlin Antlaşması’ndan (1878) sonra özellikle de Selanik, Manastır ve Kosova vilayetlerini kapsayan Makedonya coğrafyası Yunanistan, Bulgaristan ve Sırbistan tarafından sınırlarına dahil edilmek istenmiştir. Makedonya vilayetlerinde ikamet eden Rum, Sırp ve Bulgarlar bağlı oldukları kilise ve destekledikleri Balkan ülkelerinin menfaati için birbirleri ile çatışmaya başlamışlardır. Mücadeleler, kimi zaman kendilerine ait kilise ve mektep açma rekabeti ile kimi zaman ise teşkil ettikleri çetelerin terör faaliyetleri ile devam ettirilmiştir. Osmanlı Hükümeti, Makedonya kentlerine hâkim olan terör faaliyetlerini bertaraf etmek amacıyla yoğun gayretler sarfetmiştir. Hükümet, bu amaçla ekonomik, askeri, siyasi ve dini alanlarda çeşitli tedbirler almaktan geri durmamıştır. Osmanlı’nın çeteler ile mücadelede özellikle de askeri alanda ortaya koymuş olduğu tedbirler araştırmaya değer niteliktedir. Çalışmamızda Osmanlı idarecileri tarafından çeteler ile mücadelede asayişi sağlama hususunda Manastır Vilayeti’nde uygulamaya sokulan tedbirlerden biri olarak Emniyet Komisyonlarının teşkil edilmesi ve Fahri Zaptiyelerinin istihdam edilmesinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla kaynak olarak daha çok Osmanlı Arşiv belgelerinden faydalanılmakla birlikte araştırma eserler, İngiliz konsolosluk raporları ve salnamelere de başvurulmuştur

After the Treaty of Berlin (1878), the geography of Macedonia, including the provinces of Thessaloniki, Bitola and Kosovo, was wanted to be included in the borders of Greece, Bulgaria and Serbia. Greeks, Serbs and Bulgarians residing in the Macedonian provinces began to fight with each other for the benefit of the churches they were affiliated with and the Balkan countries they supported. The struggles continued sometimes with the competition to open their own churches and schools, and sometimes with the terrorist activities of the gangs they formed. The Ottoman Government made great efforts to eliminate the terrorist activities that dominated the cities of Macedonia. To this end, the government did not refrain from taking various measures in the economic, military, political and religious fields. The measures taken by the Ottoman Empire in the fight against gangs, especially in the military field, are worth researching. In our study, it was aimed to investigate the establishment of Security Commissions and the employment of Honorary Zaptiyes as one of the measures implemented by the Ottoman administrators in the Manastır province to ensure public order in the fight against gangs. For this purpose, although Ottoman Archive documents were mostly used as sources, research works, British consulate reports and yearbooks were also used
Kadınhanı (Konya) Ağzında Kalıp Sözler
Formulaic Expressions in Kadınhanı (Konya) Dialect
Yazar: Kılıç, Fatma
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Linguistic Structures (Incl. Phonology, Morphology and Syntax) ; Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil) ; Vocabulary,Formulaic Expressions,Anatolian dialects,Kadınhanı dialect ; söz varlığı,kalıp sözler,Anadolu ağızları,Kadınhanı ağzı

Söz varlığı içerisinde kalıp söz, deyim, atasözü gibi yapılara sıkça rastlanır. Zamanla tekrar ede ede birer kalıp hâlini alan bu yapılar kuşaktan kuşağa aktarılır. Ölçünlü dilde kullanılan kalıp sözler dışında Anadolu ağızlarında kullanılan kalıp sözler de çeşitliliğiyle dile zenginlik katar. Nesilden nesile sözlü miras yoluyla aktarılan bu yapıların yazılı olarak kayıt altına alınması Türk dilinin tarihî seyri açısından büyük önem taşımaktadır. Tıpkı atasözleri ve deyimler gibi kültürel zenginliğin birer yansıması olan kalıp sözler üzerine çalışmalar çoğalmakla birlikte konuyu detaylı olarak ele alan kapsamlı çalışmalara duyulan ihtiyaç devam etmektedir Bu çalışma “Kadınhanı ağzı” adlı yüksek lisans tezinde bulunan kalıp sözlerin tasnifi üzerine oluşturulmuştur. Kadınhanı ağzında tespit edilen kalıp sözler anlamlarına göre kavram alanı esas alınarak ayrılık, vedalaşma bildirenler, dini inançları bildirenler, duygusal tepkileri bildirenler, eleştiri ve uyarı bildirenler, karşılama bildirenler, halk inanışlarını bildirenler, hatır sorma bildirenler vb. şeklinde on beş başlık altında incelenmiştir. Toplamda 113 kalıp sözün tepit edildiği bu çalışma dil çalışmalarına katkı sağlayacaktır.

Structures such as formulaic words, idioms, and proverbs are frequently encountered in the vocabulary. These structures, which become patterns over time through repetition, are passed down from generation to generation. Apart from the formulaic words used in the standard language, the formulaic words used in Anatolian dialects also enrich the language with their diversity. Recording these structures, which are passed down from generation to generation through oral heritage, in written form is of great importance in terms of the historical course of the Turkish language. While studies on formulaic words, which are a reflection of cultural richness just like proverbs and idioms, are increasing, the need for comprehensive studies that address the subject in detail continues. This study was based on the classification of formulaic words found in the master's thesis titled "Kadınhanı Dialect". Formulaic words identified in the Kadınhanı Dialect were examined under fifteen headings based on their meanings, such as those indicating separation, farewell, those indicating religious beliefs, those indicating emotional reactions, those indicating criticism and warning, those indicating welcome, those indicating folk beliefs, those indicating asking after someone's well-being, etc. This study, in which a total of 113 formulaic words were identified, will contribute to language studies.
Marka Değeri ve Firma Değeri İlişkisi Üzerine Bir Araştırma : Türkiye Örneği
A Study on the Relationship Between Brand Value and Firm Value: The Case of Turkey
Yazar: Arık, Ecem; Yavuzalp Marangoz, Aslıhan
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Financial Economy ; Finansal Ekonomi ; Product and Brand Management ; Ürün ve Marka Yönetimi ; Brand value,Firm value,Granger causality analysis ; Marka değeri,Firma değeri,Granger nedensellik analizi

Hızla değişen ve gelişen piyasalarda firmaların pazarda güçlü konuma sahip olması üzerinde birçok faktör bulunmaktadır. Bunlardan biri de marka değeridir. Marka değeri en temel anlamda bir markanın ekonomik ve sosyal anlamdaki toplam değeri olmakla birlikte markanın finansal gücünü gösteren bir değerdir. Dolayısıyla, firmalar yüksek marka değeri yaratmayı arzulamaktadır. Firmalar bu şekilde piyasadaki konumunu, rekabet stratejisini, finansal performansını güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Çünkü yüksek marka değerine sahip firmalar tüketici güveni, farklılaşma, itibar, fiyatlandırma gücü, müşteri sadakati, pazar payını genişletme, yeni piyasalara girebilme, firma değeri arttırma ve daha fazla yatırımcıya ulaşma konularında rakiplerine göre daha avantajlı konumdadır. Bu bağlamda bu çalışmada 2019-2023 dönemleri arasında Türkiye’nin en yüksek marka değerine sahip firmalarının sıralandığı Brand Finance 100 listesinde yer alan ve Borsa İstanbul 100 (BİST 100)’de işlem gören 49 firmanın marka değerleri ile firma değerleri arasındaki ilişki panel Granger nedensellik testi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda, marka değerinden firma değerine tek yönlü nedensellik olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç, yatırımcıların firmaların marka değerlerini kullanarak firma değerlerini daha iyi öngörebilecekleri anlamına gelmektedir.

In rapidly changing and developing markets, there are many factors that help companies to have a strong position in the market. One of these is brand equity. In the most basic sense, brand equity is the total value of a brand in economic and social terms, as well as a value that shows the financial strength of the relevant brand. Therefore, firms aspire to create high brand equity, thereby strengthening their market position, competitive strategy and financial performance. Because firms with high brand equity have an advantage compared to their competitors in terms of consumer trust, differentiation, reputation, pricing power, customer loyalty, expanding market share, entering new markets, increasing firm value and access to more investors.  In this context, in this study, the relationship between brand value and firm value of 49 firms listed in the Brand Finance 100 list, which ranks the firms with the highest brand value in Turkey between 2019 and 2023, and traded on the Borsa Istanbul 100 (BIST 100) is analyzed with the panel Granger causality test. The analysis reveals that there is unidirectional causality from brand equity to firm value. This finding shows that investors can better predict firm values by using the brand values of firms.
Sessiz İstifa Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Turkish Validity and Reliability Study of the Quiet Quitting Scale
Yazar: Ağargün, Asiye Yüksel; Taştan, Seçil
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Labor Psychology ; Çalışma Psikolojisi ; sessiz istifa,ölçek uyarlama,sağlık çalışanları ; Quiet quitting,scale adaptation,health workers

Sessiz istifa kavramı son yıllarda giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Ancak literatürde, bu kavramı ölçmeye yönelik Türkçe ölçme araçlarının yetersiz olduğu görülmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın temel amacı Guedes ve arkadaşları (2022) tarafından geliştirilen Sessiz İstifa Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmasıdır. Çalışmanın ilk aşamasında, ölçek 113 sağlık çalışanına iki hafta arayla iki kez uygulanmış ve ölçeğin iç tutarlılığı ile test-tekrar test güvenirliği değerlendirilmiştir. İkinci aşamada, ölçek 373 sağlık çalışanına uygulanmış ve yapı geçerliğini test etmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda, orijinal ölçekteki duygusal ve davranışsal boyutlara ek olarak bilişsel bir boyut ortaya çıkmıştır. Düşük faktör yüklerine sahip iki madde çıkartılmış ve ölçek 11 maddeyle son halini almıştır. Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile orijinal iki faktörlü yapı ve AFA sonucunda elde edilen üç faktörlü model karşılaştırılmış; üç faktörlü modelin daha iyi uyum indeksleri sunduğu belirlenmiştir. Bulgular, genel olarak ölçeğin güçlü yapı geçerliği ve yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Sessiz İstifa Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymaktadır.

The concept of quiet quitting has attracted increasing attention in recent years. However, the existing literature shows a lack of Turkish instruments designed to measure this construct. Therefore, the main purpose of this study is to adapt the Quiet Quitting Scale, developed by Guedes et al. (2022), into Turkish. In the first phase of the study, the scale was administered twice to 113 healthcare professionals with a two-week interval, and its internal consistency and test-retest reliability were evaluated. In the second phase, the scale was applied to 373 healthcare professionals, and Exploratory Factor Analysis (EFA) was conducted to assess construct validity. EFA revealed an additional cognitive factor alongside the original emotional and behavioral dimensions. Two low-loading items were removed, resulting in an 11-item scale. Subsequently, Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted to compare the original two-factor structure with the three-factor model identified in EFA, and the results demonstrated that the three-factor model provided better fit indices. Overall, the findings showed high levels of construct validity and internal consistency. Consequently, this study indicates that the Turkish adaptation of the Quiet Quitting Scale is a valid and reliable measurement instrument.
Turizm Endüstrisinde Personel Sorunu: Kim Ne İstiyor?
The Personnel Question in the Tourism Industry: Who Wants What?
Yazar: Ağbay, Nurulah Cihan
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 36 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Tourism Sociology ; Turizm Sosyolojisi ; Personnel Question,Tourism Businesses,Human Resources Management,Wage,Content Analysis ; Personel Sorunu,Turizm İşletmeleri,İnsan Kaynakları Yönetimi,Ücret,İçerik Analizi

Bu çalışmada temel amaç turizm endüstrisinde dile getirilen personel sorunu söyleminin ne ifade ettiğini ve aktörlerin ne istediğini araştırmaktır. Nitel yaklaşımın esas alındığı çalışmada, personel sorununa yer veren internet haberleri ve bu haberlere yapılan okuyucu yorumları karşılıklı incelenmiştir. Araştırma verisi Google Haberler üzerinden arama yapılarak toplanmıştır. Maksimum çeşitlilik örneklemesi kapsamında, farklı yıllara ait ve en çok yorum içeren haber içerikleri analiz birimi olarak belirlenmiş, bu verilere içerik analizi uygulanarak temalar geliştirilmiştir. Çalışmada iki temel sonuç ortaya çıkmıştır: (i) İşverenler turizmde personel sorununu sayısal yetersizlik ve nitelikli personel eksiği bağlamında işletme dışı faktörlerle ilişkilendirmektedirler. Çözüm için yabancı personel istihdamı ve devlet desteği talep edilmektedir. (ii) Haber yorumlarında personel sorununun, düşük ücret, kayırmacılık, düzensiz saatler, özlük hakları, mevsimsellik ve ek olanaklar gibi işletme içi faktörlerden kaynaklandığı vurgulanmaktadır. Yorumlarda, çalışanların köle olarak ifade edilmesi ve yeni kuşağın (Z kuşağı) hakkını daha fazla arayacağı beklentisi, araştırmanın diğer alt sonuçlarıdır. Turizmdeki personel sorununun hem haber içerikleri hem de kamusal yorumlarla karşılıklı olarak değerlendirilmesi araştırmanın özgünlüğüdür.

This study aims to examine the meaning of the personnel problem discourse in the tourism industry and the expectations of involved actors. Based on a qualitative approach, the research examines online news articles highlighting personnel shortages in tourism together with the reader comments attached to them. The research data were collected through searches conducted on Google News. Within the framework of maximum variation sampling, the most-commented news items from different years were selected as units of analysis, and content analysis was applied to generate themes. The study produced two major findings. First, employers frame the personnel problem as an external issue, associating it with numerical labor shortages and the lack of qualified staff, and propose solutions through the employment of foreign workers and greater state support. Second, reader comments highlight internal organizational causes, such as low wages, nepotism, irregular working hours, labor rights violations, seasonality, and inadequate employee benefits. Comments portraying employees as ‘slaves’ and anticipating Generation Z’s stronger pursuit of rights constitute additional sub-findings of the study. The originality of this study lies in the reciprocal evaluation of the personnel problem in tourism through both news content and public commentaries.
Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi Özellikleri Taşıyan Bir Geçiş Dönemi Metni: İblis Nasihati
A Transitional Text Reflecting Characteristics of Old Anatolian Turkish and Ottoman Turkish: İblis Nasihati
Yazar: Karaca, Hasan
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Linguistic Structures (Incl. Phonology, Morphology and Syntax) ; Dilsel Yapılar (Fonoloji, Morfoloji ve Sözdizimi dahil) ; İblis Nasihati,Ottoman Turkish,Old Anatolian Turkish,manuscript ; İblis Nasihati,Osmanlı Türkçesi,Eski Anadolu Türkçesi,yazma eser

İblis Nasihati, Hz. Muhammed ile İblis arasında gerçekleştiği rivayet edilen soru ve cevaba dayalı görüşmeyi anlatır. Hikâyenin kaynağı İbn Abbas’dan rivayet edilen bir hadistir. Buna göre Allah, Hz. Muhammed’in meclisine sorulacaklara doğru cevap vermesi emriyle İblis’i gönderir. Hz. Muhammed, genel olarak İblis’in sevip sevmediği kişi, ibadet ve davranışlarla ilgili 52 soru sorar. Soru ve cevaplar Müslümanlara doğru ve yanlışı gösterecek niteliktedir. Türk edebiyatında değişik adlarla bu kıssayı anlatan yazma metinler vardır. Bunların bir kısmı müstakil eser şeklinde olup bir kısmı da mecmualar bünyesindedir. Bu çalışmaya konu olan İblis Nasihati beş eserden oluşan ve tek kalemden çıkmış 98 varaklık bir mecmuanın ilk eseridir. Yazma, Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu’nda 06 Mil Yz A 3907/1 katalog bilgisiyle kayıtlıdır. Harekeli nesihle yazılmıştır. Eserin içerik veya katalog kaydında herhangi bir yazılış tarihi, müellif veya müstensih bilgisi yoktur. Metin, hem Eski Anadolu Türkçesi hem 17 ve 18. yüzyıl Osmanlı Türkçesi özelliklerini barındırmaktadır. Bu çalışmada söz konusu yazmanın metni transkribe edilmiş, tür, yazım ve dil özellikleriyle değerlendirilip tanıtılmıştır.

İblis Nasihati narrates a dialogue in the form of questions and answers, reportedly taking place between the Prophet Muhammad and Iblis. The story originates from a hadith narrated by Ibn Abbas. According to this account, Allah commands Iblis to attend the Prophet Muhammad's assembly and respond correctly to the questions posed to him. The Prophet asks 52 questions, mainly regarding the individuals, acts of worship, and behaviors that Iblis either favors or despises. The focus of this study is the work titled İblis Nasihati, which is the first of five texts compiled within a single manuscript consisting of 98 folios. It is cataloged in the Manuscripts Collection of the National Library under the reference 06 Mil Yz A 3907/1. The text is written in vocalized naskh script, with each page containing 15 lines and a total of 10 folios. However, the manuscript does not include information about the date of composition, the author, or the scribe. Linguistically, the text exhibits features of both Old Anatolian Turkish and 17th- and 18th-century Ottoman Turkish. In this study, the manuscript is transcribed, analyzed in terms of its genre, writing style, and linguistic features, and presented in detail.
Nazım Payam’ın Şiirlerinde Modernliğin Eleştirisi ve Yalnızlık
Criticism of Modernity and Loneliness in Nazım Payam’s Poems
Yazar: Yıldırım, Gökşen
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Modernist/Postmodernist Literature ; Modern ve Postmodern Edebiyat ; Nazım Payam,criticism of modernity,loneliness ; Nazım Payam,modernlik eleştirisi,yalnızlık

Nazım Payam, Elazığ’ın yetiştirdiği önemli şair ve yazarlardandır; Sonrası Güldür Açar (1994), Ben Kendimi Dağ Bilirim (2004), Ateş Islağı (2014), Yalnızlık Risalesi (2018) ve Ölü Kırlangıçlar (2024) olmak üzere beş şiir kitabı vardır. Şiirlerinde yer yer kapalı bir anlatıma başvuran ve çoğunlukla metaforik söyleyişlere yer veren şair, Türkçenin imkânlarından yararlanarak kendine özgü bir şiir dili kurmayı başarır. Onun üslubundaki ayırt edici taraf, söyleyişindeki rahatlık ve kelime seçişindeki özendir. Şiiri bir söz düellosu ya da sözcük çığırtkanlığı olarak görmeyen şair, şiirinin anlamını sükûnetle kurar. İnsanın merkeze alındığı şiirlerde yalnızlık, yabancılaşma, huzursuzluk ve eski-yeni çatışması gibi temler öne çıkarken modernlik eleştirisi bu temlerin dekorunu oluşturur. Yalnızlık ve geçmişe duyulan özlem, hem modern insanın hem de Nazım Payam şiirinin trajiğidir. Payam’ın şiirlerinde yalnızlık, varoluşsal kaygılarla desteklenen bir tem olmasının yanı sıra daha çok modernizmin olumsuz sonuçlarından biri -toplumsal ölçekli bir tem- olarak değerlendirilmekte ve bu bağlamda modernlik eleştirisi de eksiklik, belirsizlik, geçicilik ve güvensizlik yönünden temellendirilmektedir. Bu çalışmada bahsi geçen şiir kitaplarında yer alan şiirler incelenerek şairin kavram dünyası irdelenmiş ve modernlik eleştirisi yalnızlık temi üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Nazım Payam is one of the important poets and writers raised by Elazığ. He has five poetry books, including Sonrası Güldür Açar (1994), Ben Kendimi Dağ Bilirim (2004), Ateş Islağı (2014), Yalnızlık Risalesi (2018) and Ölü Kırlangıçlar (2024). The poet, who sometimes uses a closed narrative and mostly metaphorical expressions in his poems, establishes a unique poetic language by utilizing the possibilities of Turkish. The distinctive side of his style is the ease with which he speaks and the care in his choice of words. The poet, who does not see poetry as a duel of words establishes the meaning of his poetry with tranquility. While themes such as loneliness, alienation, restlessness and the old-new conflict come to the fore in poems where human beings are at the center, the criticism of modernity forms the setting for these themes. Loneliness and longing for the past are the tragedy of both modern man and Nazım Payam’s poetry. In Payam’s poems, loneliness is a theme supported by existential concerns, but it is mostly evaluated as one of the negative consequences of modernism and in this context, the criticism of modernity is grounded in incompleteness, uncertainty, transience and insecurity. In this study, Nazım Payam’s poems are analyzed and his criticism of modernity is evaluated through the theme of loneliness.