Çalışanların İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyetlerinde Bireysel Farklılıkların Etkisi: Demiryolu Çalışanları Üzerine Bir Araştırma
The Effect of Individual Differences on Employee Job Satisfaction and Intent to Leave: A Study on Railway Employees
Yazar: Şahin Arslan, Ayşenur; Zorlutuna, Şebnem
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Econometric and Statistical Methods ; Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler ; İş Tatmini,İşten Ayrılma Niyeti,Demiryolu Sektörü ; Job Satisfaction,Turnover Intention,Railway Sector

Bu araştırma Türkiye’de demiryolu sektöründe imalat ve onarım faaliyetleri yürüten bir Kamu İktisadi Teşekkülü (KİT) çalışanlarının sahip olduğu bireysel faktörlerin, iş doyumu ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tanımlayıcı ve sonuç çıkarıcı istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı kesitsel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmada literatürde sıkça ele alınan iki kavramsal yapı için, Likert tipi ölçek yöntemleri kullanılmıştır. Çalışanların iş doyumu algılarını ölçmeye yönelik “Minnesota İş Tatmini Ölçeği” ve “İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği”nden yararlanılmıştır. Söz konusu ölçüm araçları 3 farklı kadroda çalışan 307 kişiye uygulanmış, 300 adet anket değerlendirmeye alınarak istatistikî analizler yapılmıştır. Araştırma kapsamında yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, memleket, eğitim düzeyi, çalışma şekli, çalışma süresi, önceki çalışma deneyimi, önceki çalışma sektörü, çalışma hayatına başlama yaşı, ailede başka işçi/memur olması, ücret skalası ve gelecekteki çalışma koşulları hakkındaki beklenti değişkenleriyle iş tatmini ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Analiz sonucunda çalışanların tatmin ve işten ayrılma düzeyinin çeşitli bireysel faktörlerden etkilenerek değiştiği belirlenmiştir. Özellikle farklı kadro türlerinde çalışan bireylerin, eğitim düzeyleri, yaş grupları ve geleceğe yönelik beklentileri dikkate alındığında iş tatmini ve işten ayrılma niyetinin önemli ölçüde değiştiği görülmüştür. Analiz sonuçları, iş tatmini düzeyi arttıkça çalışanların işten ayrılma eğilimlerinin anlamlı biçimde azaldığını ortaya koymuştur. Bu ilişki, genel tatminin yanı sıra alt boyutlarda da gözlemlenmiştir.

This research investigates the impact of employee-level variables on job satisfaction and turnover intentions within a Public Economic Organization (KİT) responsible for manufacturing and maintenance in Turkey’s railway industry. A cross-sectional approach was adopted, with data analyzed using a combination of descriptive statistics and inferential tests to examine group differences and associations. Two conceptual constructs identified from the literature were measured using Likert-type scales tailored to the study’s context. The “Minnesota Job Satisfaction Scale” and the “Job Separation Intention Scale” were used to measure employees' perceptions of job satisfaction. Out of 307 individuals surveyed across three occupational categories, 300 completed questionnaires were deemed suitable for statistical analysis. The study explored how job satisfaction and intention to leave were associated with key variables such as age, gender, marital status, number of children, place of origin, education level, work type, work duration, previous work experience, previous work sector, age of entry into the workforce, presence of other workers/civil servants in the family, salary scale, and expectations regarding future working conditions. Findings indicated that changes in job satisfaction and the tendency to leave were influenced by several personal characteristics among the employees surveyed. In particular, it was observed that job satisfaction and intention to leave the job varied significantly among individuals working in different types of positions, taking into account their educational levels, age groups, and future expectations. Results from the correlation analysis demonstrated that as overall job satisfaction and its sub-components increased, employees' intentions to leave the organization significantly decreased, indicating a strong inverse relationship.