Disiplinler Arası Hiyerarşik Yapı Metotları Kullanılarak Covid-19 Pandemisi Öncesi, Dönemi ve Sonrası Otomotiv Sektörünün Analizi
Analysis of the Automotive Sector Before, During and After the Covid-19 Pandemic Using Interdisciplinary Hierarchical Structure Methods
Yazar: Coskun, Nevfel Yunus; Kantar, Ersin
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Classical Physics (Other) ; Klasik Fizik (Diğer) ; •Vehicle technologies,•production technologies,•Econophysics,•hierarchical structure,energy ; •Taşıt teknolojileri,•üretim teknolojileri,•ekonofizik,•hiyerarşik yapı,enerji

2019 yılının sonlarında Çin'in Wuhan şehrinde ortaya çıkan Covid-19 salgını, kısa sürede tüm dünyaya yayılmış ve milyonlarca insanın enfekte olup, birçok kişi de yaşamını yitirmiştir. Covid-19 salgını, aynı zamanda ülkelerin ekonomilerinde ciddi etkilere de sebep olmuştur. Otomotiv sektörü hem üretim hem de talep açısından ciddi düşüşler yaşamış ve küresel bir ekonomik kriz ortaya çıkmıştır. Otomotiv endüstrisi, dünya ekonomisinde önemli bir role sahip olması ve pek çok ülkede önemli bir istihdam kaynağı olması sebebiyle, üretim ve satışlarda yaşanan büyük gerilemeler sonucunda ekonomik durgunlukla karşı karşıya kalmıştır. Salgın süresince otomotiv sektörünün aldığı önlemler ve verdiği tepkiler, sektörün gelecekteki yapısını şekillendirecek önemde olmuştur. Bu çalışmada, yirmi beş Avrupa ülkesi için pandemi öncesi (2018-2019), pandemi süreci (2020-2021) ve pandemi sonrası (2022-2023) için otomotiv sektörünün   Covid-19 salgınının etkilerinin otomotiv sektörü özelinde hiyerarşik yapı metotlarından en küçük örten ağaç (EÖA) ve Hiyerarşik Ağaçlar (HA) kullanılarak incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca elde edilen EÖA’larda bağlantıların güvenirliğini incelemek için Bootstrap metodundan faydalanılmıştır. Sonuç olarak, EÖA ve HA’lar incelendiğinde salgın öncesi dönemde belirgin olan ülke kümelerinin salgın ve sonrası dönemlerde açık şekilde görülmemiştir. Bununla birlikte beklenildiği gibi Avrupa ülkelerinde Covid-19 döneminde trafik kazalarında bir azalma meydana gelmiş ve bu ülkeler kendi aralarında bir küme oluşturmuşlardır.

The Covid-19 outbreak, which emerged in Wuhan, China in late 2019, spread all over the world in a short time and millions of people were infected and many people lost their lives. The Covid-19 outbreak also caused serious effects on the economies of countries. The automotive industry has experienced serious declines in terms of both production and demand, and a global economic crisis has emerged. As the automotive industry has an important role in the world economy and is an important source of employment in many countries, it has faced economic stagnation as a result of major declines in production and sales. The measures taken and reactions of the automotive industry during the pandemic have been important in shaping the future structure of the industry. In this study, the effects of the Covid-19 pandemic on the automotive sector for pre-pandemic (2018-2019), pandemic process (2020-2021) and post-pandemic (2022-2023) for twenty-five European countries have been examined using the least spanning tree (LST) and Hierarchical Trees (HT), which are hierarchical structure methods specific to the automotive sector. In addition, Bootstrap method was used to examine the reliability of the connections in the obtained LSTs. As a result, when the LST and HTs are analysed, the country clusters that were evident in the pre-pandemic period were not clearly observed in the pandemic and post-pandemic periods. However, as expected, there was a decrease in traffic accidents in European countries during the Covid-19 period and these countries formed a cluster among themselves.