SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA İÇİN MESLEKİ EĞİTİM VE ÜRETİMİN BÜTÜNLEŞTİRİLMESİ
THE INTEGRATION OF VOCATIONAL TRAINING AND PRODUCTION FOR SUSTAINABLE DEVELOPMENT
Yazar: Toros, Hüseyin; Önder, Mehmet; Salt, Mekin Merter
Dergi: Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), Vol. 15 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Higher Education Policies ; Yükseköğretim Politikaları ; Higher Education Systems ; Yükseköğretim Sistemleri ; Higher Education Management ; Yükseköğretim Yönetimi ; Mesleki eğitim,üretim temelli öğrenme,okul-sanayi iş birliği,dijital dönüşüm,Ahilik kültürü ; Vocational education,production-based learning,school-industry cooperation,digital transformation,Ahilik culture

Sanayi 4.0’dan Sanayi 5.0’a geçiş süreci, mesleki ve teknik eğitimi bilgi aktarımının ötesine taşıyarak üretim, yenilikçilik ve sürdürülebilirliği bütüncül bir yaklaşımla ele almayı gerektirmektedir. Bu çalışma, eğitim ve üretim bütünlüğünün nitelikli iş gücü, toplumsal refah ve ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmada, Ahilik kültürünün dijital dönüşümle harmanlandığı saha merkezli bir model ele alınmış; Türkiye’de döner sermaye işletmeleri, okul-sanayi iş birlikleri ve İstanbul Teknik Üniversitesi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi (İTÜ MTAL) örneği üzerinden uygulamalı stratejiler değerlendirilmiştir. Nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı analizlerde, müfredatın sektörle eş zamanlı güncellenmesinin, 6+2 gibi iş başı eğitim modellerinin ve paydaş iş birliklerinin istihdam edilebilirliği artırdığı belirlenmiştir. Erken yetenek tanınması, oyunlaştırılmış akran öğrenmesi ve sigortalı staj uygulamaları, öğrencinin pasif öğrenici konumundan aktif üretici profile geçişini hızlandırmaktadır. Elde edilen sonuçlar, eğitim sistemlerinin diploma odaklı yapıdan üretim-değer merkezli yapıya dönüşmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada önerilen politika adımları arasında bölgesel kalkınma planlarıyla entegre proje takımları, düzenli hami toplantıları ve kaynak kullanım analitiği yer almaktadır. Bu bütünleşme, bireysel başarının yanı sıra sürdürülebilir kalkınma ve küresel rekabet gücünü de desteklemektedir.

The transition from Industry 4.0 to Industry 5.0 requires a holistic approach to production, innovation and sustainability, taking vocational and technical education beyond mere knowledge transfer. This study examines the effects of the integration of education and production on skilled labour, social welfare and economic development. It focuses on a field-centred model that blends Ahilik culture with digital transformation, evaluating practical strategies through revolving capital enterprises, school–industry partnerships, and the case of Istanbul Technical University Vocational and Technical Anatolian High School (ITU MTAL). Analyses based on both qualitative and quantitative data indicate that aligning curricula with industry needs, implementing on-the-job training models (e.g., the 6+2 system), and strengthening stakeholder collaboration increase employability. Early talent recognition, gamified peer learning, and insured internship programmes accelerate the transition of students from passive learners to active producers. The findings reveal that education systems need to shift from a diploma-focused structure to a production- and value-centred model. The policy steps proposed in the study include project teams integrated with regional development plans, regular mentor meetings, and resource utilisation analytics. This integration supports not only individual success but also sustainable development and global competitiveness.