SİVİL TOPLUM PERSPEKTİFİNDEN GÖÇMEN VE SIĞINMACILARA YÖNELİK AYRIMCILIK VE SOSYAL DIŞLANMA: NİTEL BİR ARAŞTIRMADAN YANSIYANLAR
DISCRIMINATION AND SOCIAL EXCLUSION AGAINST MIGRANTS AND ASYLUM SEEKERS FROM CIVIL SOCIETY PERSPECTIVE: REFLECTIONS FROM A QUALITATIVE RESEARCH
Yazar: Güldalı, Olcay; Atasu Topcuoglu, Reyhan
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology (Other) ; Sosyoloji (Diğer) ; Sivil Toplum,Göçmen ve Sığınmacılar,Ayrımcılık,Sosyal Dışlanma,Sosyal Hizmetin Temel İlkeleri ; Civil Society,Migrant and Asylum-seekers,Discrimination,Social Exclusion,Basic Principles of Social Work

Bu araştırma, sivil toplum perspektifinden göçmen ve sığınmacılara yönelik ayrımcılık ve sosyal dışlanma olgusunu sosyal hizmet disiplininin temel ilkeleri bağlamında değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma, fenomenolojik yaklaşımı temel alan bir nitel araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırma, Ağustos-Ekim 2021 tarihleri arasında İzmir’de yürütülmüştür. Araştırma kapsamında İzmir’de göçmen ve sığınmacılara yönelik faaliyet yürüten 14 sivil toplum kuruluşundan 21 kişiyle çevrimiçi derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, “sivil toplum çalışanlarının göçmen ve sığınmacıları konumlandırma biçimleri”, “sivil toplum perspektifinden göçmen ve sığınmacılara yönelik ayrımcılık ve sosyal dışlanma” ve “sivil toplum çalışanlarının göçmen ve sığınmacıların ayrımcılık ve sosyal dışlanmaya yönelik baş etme stratejilerine dair tespitleri” olmak üzere üç ana tema bağlamında analiz edilerek yorumlanmıştır. Araştırma bulgularına göre hak temelli sivil toplum söylemine ve sığınma hakkına yapılan vurguya rağmen bazı sivil toplum çalışanları tarafından göçmen ve sığınmacıların sorun, tehdit, mağdur ve muhtaç olarak görülerek olumsuz şekilde konumlandırıldığı ve kategorize edildiği dikkat çekmiştir. Bazı sivil toplum çalışanlarının İzmir’de yerel halkın genel olarak göçmen ve sığınmacılara yönelik mesafeli olduğunu ve onları istemediğini vurguladığı görülmüştür. Araştırma kapsamında göçmen ve sığınmacıların çeşitli ayrımcılık ve sosyal dışlanma biçimlerine maruz kaldığı dikkate değer bir husus olarak ortaya çıkmıştır. Ayrımcılık ve sosyal dışlanma karşısında göçmen ve sığınmacıların görünmez olma, kimliğini gizleme, kabullenme gibi çeşitli olumsuz baş etme stratejilerine başvurdukları dikkat çekmiştir. Ayrımcılık ve sosyal dışlanmanın göçmen ve sığınmacıların toplumsal yaşama katılımı ve entegrasyonunu olumsuz etkilediği görülmüştür.

This research was conducted to evaluate the phenomenon of discrimination and social exclusion against migrants and asylum seekers from the perspective of civil society in the context of the basic principles of social work discipline. This research is designed as a qualitative research based on the phenomenological approach. The research was conducted in Izmir between August and October 2021. Within the scope of the research, online in-depth interviews were conducted with 21 people from 14 civil society organisations working for migrants and asylum seekers in Izmir. The research findings were analysed and interpreted in the context of three main themes: ‘how civil society workers position migrants and asylum-seekers’, ‘discrimination and social exclusion against migrants and asylum-seekers from the perspective of civil society’ and ‘determinations of civil society workers on the coping strategies of migrants and asylum-seekers against discrimination and social exclusion’. According to the research findings, despite the rights-based civil society discourse and the emphasis on the right to asylum, it is noteworthy that some civil society workers negatively position and categorise migrants and asylum seekers as problems, threats, victims and needy. It was observed that some civil society workers emphasised that local people in Izmir are generally distant towards migrants and asylum seekers and do not want them. Within the scope of the research, it is noteworthy that migrants and asylum seekers are exposed to various forms of discrimination and social exclusion. In the face of discrimination and social exclusion, it is noteworthy that migrants and asylum-seekers resort to various negative coping strategies such as being invisible, hiding their identity and acceptance. It has been observed that discrimination and social exclusion negatively affect the participation and integration of migrants and asylum-seekers in social life.