Kültürel Miras Olarak Tokat’ta Bakırcılık ve Gelenekte Bir Kadın Usta: Halime Küçük
Coppersmithing in Tokat as Cultural Heritage and a Woman Copper Master in Tradition: Halime Küçük
Yazar: Avşar, Muhammed
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 31, 2024
Anahtar kelimeler: Turkish Folklore in the Türkiye Field ; Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi ; folklor,kültürel miras,Tokat,bakırcılık,Halime Küçük ; folklore,cultural heritage,Tokat,coppersmithing,Halime Küçük

Kültür, bir milletin kolektif hafızasında yer edinmiş olan ve o milleti bir arada tutan değerlerin tamamıdır. Anadolu’da bazı şehirler; tarihî, coğrafi, kültürel, sosyal ve ekonomik yapılarıyla zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Bu şehirlerden biri de tarih boyunca kültürlerin ve ticaret yollarının kavşağı konumundaki Tokat’tır. Tokat, Anadolu’daki Türk tarihinin kültürel hafıza mekânlarından biridir ve özellikle de geleneksel el sanatları açısından zengin bir şehirdir. Bu sanatlardan biri de bakırcılık olup Tokat’ta hâlâ mesleği icra eden zanaatkârlar mevcuttur. Bunlardan biri de eşiyle birlikte 30 yıldır geleneği yaşatan Halime Küçük’tür. Halime Küçük bakırcılığı eşinden öğrenmiştir ve yaklaşık otuz yıldır mesleği icra etmektedir. 2023 yılında Kültür Bakanlığı’ndan aldığı sanatçı belgesiyle bakır işleme ustası unvanını kazanmıştır. Bakırın işlenmesi, dövülmesi, toplanması, harlanması ve kalaylanması dâhil bütün işlemleri yapabilmektedir. Bir kadın olarak mesleği icra etmesi ve geleneksel yöntemleri kendine has tasarımlarla zenginleştirmesi onu özgün kılan faktörlerdir.Bu çalışmada genel olarak Tokat’ta bakırcılık geleneğinden ve Tokat’ın tek kadın bakır ustası olan Halime Küçük’ten söz edilmiştir. Çalışma; bakır ustası Halime Küçük’ü tanıtmayı, onun Tokat’taki bakırcılık geleneği içerisindeki yerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada literatür taraması, gözlem ve görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Bu doğrultuda makale, seyahatname, kitap, tez vb. kaynaklardan yararlanılmıştır. Saha çalışması yapılacağı için Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Araştırmaları Etik Kurulundan onay alınmıştır. Halime Küçük ve ustası Mehmet Küçük’le görüşmeler gerçekleştirilmiş ve icra ortamında gözlemler yapılmıştır.

Culture is all the values that have taken place in the collective memory of a nation and keep that nation together. Some cities in Anatolia have a rich cultural heritage with their historical, geographical, cultural, social and economic structures. One of these cities is Tokat, which has been the crossroads of cultures and trade routes throughout history. Tokat is one of the cultural memory places of Turkish history in Anatolia and is a city rich in traditional handicrafts. One of these crafts is coppersmithing and there are still artisans in Tokat. One of them is Halime Küçük, who has been keeping the tradition alive with her husband for 30 years. Halime Küçük learnt coppersmithing from her husband and has been practising the profession for about thirty years. In 2023, with the artist certificate she received from the Ministry of Culture, she gained the title of copper processing master. She is able to perform all processes including processing, beating, collecting, firing and tinning of copper. Performing the profession as a woman and enriching traditional methods with her own designs are the factors that make her unique.In this study, the tradition of coppersmithing in Tokat and Halime Küçük, the only woman coppersmith of Tokat, are mentioned in general. The study aims to introduce the coppersmith Halime Küçük and to reveal her place in the coppersmithing tradition in Tokat. Literature review, observation and interview methods were used in the study. In this direction, sources such as articles, travelogues, books, theses, etc. were used. Approval was obtained from Tokat Gaziosmanpaşa University Social and Human Research Ethics Committee for the field research. Interviews were conducted with Halime Küçük and her master Mehmet Küçük, and observations were made in the performance environment.