hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Sezgisel bulanık çok uzmanlı & çok ölçütlü karar verme metodolojisi: sağlık sektöründe bir uygulama
Intuitionistic fuzzy multi-expert & multi-criteria decision making methodology: an application in healthcare industry
Yazar: Otay, İrem
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Intuitionistic fuzzy numbers,interval-valued fuzzy numbers,AHP,TOPSIS,fuzzy multi-criteria decision making ; Sezgisel bulanık sayılar,aralık değerli bulanık sayılar,AHY,TOPSIS,bulanık çok ölçütlü karar verme

Bulanık küme uzantıları son yıllarda çok sayıda araştırmada kullanılan, belirsizliği ele alma araçlarından biridir. Fakat bu uzantılar arasındaki ilişkilerin ve geçişlerin yazında yeteri kadar tartışılmadığı da bir gerçektir. 1990’lı yıllardan itibaren bulanık karar verme teorisi yazında en çok araştırılan konulardan biri olmuştur. Özellikle son yıllarda çok sayıda bulanık karar verme modeli yeni bulanık küme uzantıları kullanılarak önerilmiştir. Çok ölçütlü karar verme modelleri, bu uzantıların sıkça kullanıldığı bir araştırma alanı olmuştur. Bu çalışmada, üçgensel sezgisel bulanık kümeler kullanılarak tanımlanmış bir bütünleşik AHY-TOPSIS metodolojisi, aralık değerli üçgensel bulanık sayıların kullanılabileceği bir metodolojiye dönüştürülmüştür. Uygulama alanı olarak, İstanbul’da faaliyet gösteren bir hastaneler grubunun yeni açacağı hastane için ameliyat robotu değerlendirme ve seçim problemi incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, farklı bulanık küme uzantı tabanlı veri kümelerinin birbirlerine dönüştürülerek aynı metodolojide başarıyla kullanılabileceğini göstermiştir. Bu çalışmada ayrıca karşılaştırma ve duyarlılık analizleri yapılmış ve önerilen modelin sonuçlarının oldukça gürbüz ve tutarlı olduğu gözlemlenmiştir.

Fuzzy set extensions have been one of the uncertainty handling tools used in many studies in recent years. However, it is a fact that the relations and transformations between these extensions have not been discussed sufficiently in the literature. Since the 1990s, fuzzy decision making theory has been one of the most studied topics in the literature. Specifically in recent years, many fuzzy decision making models have been proposed by using new fuzzy set extensions. Multi-criteria decision making models have been a research area where these extensions are frequently used. In this study, an integrated AHP-TOPSIS methodology employing triangular intuitionistic fuzzy numbers has been transformed into a methodology in which interval-valued triangular fuzzy numbers can be used. As an application, a surgery robot evaluation and selection problem for a newly founded private hospital to be a part of a hospital chain in Istanbul, has been analyzed. The obtained results showed that different fuzzy set extension based datasets can be successfully used in the same methodology by converting them to each other. In this study, comparison and sensitivity analyses are also performed and it has been observed that the results of the proposed model are quite robust and consistent.
Malatya İli ulaşım ağı kavşak noktalarının merkezlilik analizi
Centrality Analysis of Malatya City Transportation Network Intersection Points
Yazar: Öztemiz, Furkan; Karci, Ali
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Graph Theory,Centrality Algorithm,Intersection Dominance,Transportation Intersection Network ; Çizge Teorisi,Merkezlilik Algoritmaları,Kavşak Baskınlık,Ulaşım Kavşak Ağı

Ulaşım ağlarının en kilit bölgeleri yolların kesişim noktalarını oluşturan kavşaklardır. Kavşakların konumu ve bağlandığı yollar trafik akışını etkileyen en önemli etmenlerden birisidir. Bu çalışmada Malatya ili kent merkezi içerisinde bulunan caddeler ve bulvarlar üzerinde bulunan kavşak noktalarının ulaşım sistemi içerisindeki önemi belirlenecektir. Kentin imar planına göre nüfus bilgileri hesaplanmıştır. Nüfusun yüzde 90’ından fazlasına hizmet veren kavşak noktaları seçilmiştir. Malatya kent merkezi için yapılan graf modellemesi 151 kavşak noktası ve bu kavşak noktalarını birleştiren 258 yoldan oluşmaktadır. Graf modellemesine yolların gerçek mesafe uzunlukları metre cinsinden dâhil edilmiştir. Oluşturulan ağırlıklı graf üzerinde Pagerank, Eigenvector centrality, Closeness Centrality, Betweenness Centrality algoritmaları uygulanmıştır. Her algoritmanın kendisine ait özellikleri ve sonuçları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu 4 algoritmanın kendine özgü özelliklerinin tamamını barındıran homojen birleştirici bir yaklaşım uygulanmış ve başarılı sonuçlar alınmıştır. Bütün algoritmaların sonuçlarına göre kavşak noktalarının merkezlilik değerleri ve en etkili kavşak noktası graf üzerinde gösterilmiştir. Bütün analiz ve görsel işlemleri için R programlama dili kullanılmıştır.

The most key areas of transportation networks are the intersections that form the intersection points of the roads. The location of the intersections and the roads that they connect to are one of the most important factors affecting the traffic flow. In this study, the importance of the intersection points on the streets and boulevards in the downtown of Malatya province in the transportation system will be determined. Population information has been calculated according to the city's land use plan. Intersection serving more than 90 percent of the population have been selected. Graph modeling made for Malatya downtown consists of 151 intersection points and 258 roads connecting these intersection points. The actual distance lengths of the roads are included in the graph modeling in meters. Pagerank, Eigenvector centrality, Closeness Centrality, Betweenness Centrality algorithms were applied on the weighted graph created. The properties and results of each algorithm are examined in detail. A homogeneous combining approach that contains all the unique features of these 4 algorithms has been applied and successful results have been obtained. The centrality values of the intersection points and the most effective intersection point are shown on the graph according to the results of all algorithms. R programming language was used for all analysis and visual operations.
Hiperspektral görüntüler için değiştirilmiş SLIC tabanlı süperpiksel bölütleme
A modified SLIC-based superpixel segmentation for hyperspectral images
Yazar: Sığırcı, İbrahim Onur; Bılgın, Gokhan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Superpixel segmentation,, hiperspektral sınıflandırma,Hyper-SLIC,spectral-spatial,image quality index ; Süperpiksel bölütleme,hiperspektral sınıflandırma,, Hyper-SLIC,spektral-uzamsal,görüntü kalite indeksi

Basit doğrusal iteratif kümeleme (SLIC) süperpiksel algoritması, bölütleme için verimli ve hızlı bir algoritmadır. Bu algoritma doğası gereği üç bantlı renkli görüntüler için tasarlanmıştır. Uzaktan algılamada yeni bir teknoloji olan hiperspektral görüntüleme, zengin spektral ve uzamsal bilgi taşıyan yüzlerce bant içermektedir. Bu çalışmada, SLIC algoritması hiperspektral görüntülerin yapısına göre değiştirilmiştir. Buna ek olarak, benzer süperpikseller DBSCAN (gürültülü uygulamaların yoğunluk tabanlı uzamsal kümelenmesi) algoritması ile birleştirilmiştir. Esinlenen yeni bir yaklaşımla süperpikseller arasındaki spektral benzerlik indeksi, evrensel görüntü kalitesi indeksine göre hesaplanmıştır. Elde edilen bölütleme haritalarının sınıflandırma performansına katkısı karşılaştırılmalı olarak sunulmuştur.

The SLIC (simple linear iterative clustering) superpixel algorithm is an efficient and fast algorithm for segmentation. The algorithm is inherently designed on three band color images. Hyperspectral imaging, which is a relatively new remote sensing technology, contains hundreds of bands which carry rich spectral and spatial information. In this study, the SLIC algorithm is modified according to the structure of hyperspectral images. In addition to that, the similar superpixels are merged with the DBSCAN (density-based spatial clustering of applications with noise) algorithm.  As a novel inspired approach, the spectral similarity index between the superpixels are computed based on the universal image quality index. The contribution of the obtained segmentation maps to the classification performance is presented comparatively.
Yük frekans kontrolünde kullanılan ikincil denetleyicilerin optimizasyonuna yönelik yeni bir hedef fonksiyonu tasarımı
Yük frekans kontrolünde kullanılan ikincil denetleyicilerin optimizasyonuna yönelik yeni bir hedef fonksiyonu tasarımı
Yazar: Yenen Yılmaz, Zümre; Bal, Güngör; Çelik, Emre; Ozturk, Nihat; Güvenç, Uğur; Arya, Yogendra
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Yük frekans kontrolü,PID denetleyici,Hedef fonksiyonu,İki bölgeli termal güç sistemi,Çok kaynaklı güç sistemi

Bu çalışmada, iki bölgeli ara-ısıtmasız termal güç sistemi ile çok kaynaklı güç sistemlerinin yük frekans kontrolü (YFK) ele alınmıştır. Bu sistemlerde ikincil denetleyici olarak basit yapılı PID denetleyicisi tercih edilmiştir. Denetleyici performansını artırmak amacıyla yeni bir hedef fonksiyonu tasarlanmış ve bu hedef fonksiyonunun değeri simbiyotik organizmalar arama algoritması (SOAA) ile azaltılarak PID denetleyici parametreleri elde edilmiştir. Benzetimi gerçekleştirilen tüm elektrik güç sistemleri MATLAB/Simulink ortamında modellenmiş, optimizasyon tekniği ise MATLAB/M-file ortamında kodlanmıştır. Çalışmanın literatüre katkısının ispatı için her bir güç sisteminden elde edilen sonuçlar iyi dergilerdeki popüler sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonuçlarına göre önerilen hedef fonksiyonu ile ayarlanan SOAA:PID denetleyicinin, basit yapısına rağmen, frekans ve bağlantı hattı güç değişim eğrilerindeki salınım (oscillation), oturma zamanı (settling time), maksimum pozitif aşım (maximum overshoot) ve maksimum negatif aşım (maximum undershoot) zaman alanı göstergeleri bakımından diğer yaklaşımlardan daha iyi performans sergilediği gözlenmiştir.

Bu çalışmada, iki bölgeli ara-ısıtmasız termal güç sistemi ile çok kaynaklı güç sistemlerinin yük frekans kontrolü (YFK) ele alınmıştır. Bu sistemlerde ikincil denetleyici olarak basit yapılı PID denetleyicisi tercih edilmiştir. Denetleyici performansını artırmak amacıyla yeni bir hedef fonksiyonu tasarlanmış ve bu hedef fonksiyonunun değeri simbiyotik organizmalar arama algoritması (SOAA) ile azaltılarak PID denetleyici parametreleri elde edilmiştir. Benzetimi gerçekleştirilen tüm elektrik güç sistemleri MATLAB/Simulink ortamında modellenmiş, optimizasyon tekniği ise MATLAB/M-file ortamında kodlanmıştır. Çalışmanın literatüre katkısının ispatı için her bir güç sisteminden elde edilen sonuçlar iyi dergilerdeki popüler sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonuçlarına göre önerilen hedef fonksiyonu ile ayarlanan SOAA:PID denetleyicinin, basit yapısına rağmen, frekans ve bağlantı hattı güç değişim eğrilerindeki salınım (oscillation), oturma zamanı (settling time), maksimum pozitif aşım (maximum overshoot) ve maksimum negatif aşım (maximum undershoot) zaman alanı göstergeleri bakımından diğer yaklaşımlardan daha iyi performans sergilediği gözlenmiştir.
Atık çınar yaprakları ve plastik bardakların birlikte pirolizinden üretilen piroliz çarının bitümün viskozitesi ve yüksek sıcaklık performans sınıfı üzerine etkisi
Atık çınar yaprakları ve plastik bardakların birlikte pirolizinden üretilen piroliz çarının bitümün viskozitesi ve yüksek sıcaklık performans sınıfı üzerine etkisi
Yazar: Atasağun, Neslihan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Bitüm modifikasyonu,Birlikte piroliz,Çar,Katkı maddesi

Bu çalışmada, atık çınar ağacı yaprakları ve plastik bardakların birlikte pirolizinden üretilen piroliz çarının bitümün viskozitesi ve yüksek sıcaklık performans sınıfı üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, 50/70 penetrasyon bitüm, üretilen piroliz çarı ile %6 ve %12 oranlarında modifiye edilmiştir. Modifiye bitümler ve saf bitüm numuneleri üzerine yumuşama noktası deneyi, penetrasyon deneyi, dinamik kesme reometresi (DSR) deneyi ve dönel viskozite (RV) deneyi yapılmış, ayrıca PI değerleri belirlenerek katkı maddesinin bitümün sıcaklık hassasiyetine etkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, %6 ve %12 oranında katkı maddesi olarak kullanılan piroliz çarının saf bitümün viskozitesini 135°C de yaklaşık sırasıyla %33 ve %83 oranlarında arttırdığı, 70°C de tekerlek izi direncini sırasıyla %46 ve %24 oranında arttırdığı ve saf bitümün yüksek sıcaklık PG sınıfını arttırdığı tespit edilmiştir.

Bu çalışmada, atık çınar ağacı yaprakları ve plastik bardakların birlikte pirolizinden üretilen piroliz çarının bitümün viskozitesi ve yüksek sıcaklık performans sınıfı üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, 50/70 penetrasyon bitüm, üretilen piroliz çarı ile %6 ve %12 oranlarında modifiye edilmiştir. Modifiye bitümler ve saf bitüm numuneleri üzerine yumuşama noktası deneyi, penetrasyon deneyi, dinamik kesme reometresi (DSR) deneyi ve dönel viskozite (RV) deneyi yapılmış, ayrıca PI değerleri belirlenerek katkı maddesinin bitümün sıcaklık hassasiyetine etkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, %6 ve %12 oranında katkı maddesi olarak kullanılan piroliz çarının saf bitümün viskozitesini 135°C de yaklaşık sırasıyla %33 ve %83 oranlarında arttırdığı, 70°C de tekerlek izi direncini sırasıyla %46 ve %24 oranında arttırdığı ve saf bitümün yüksek sıcaklık PG sınıfını arttırdığı tespit edilmiştir.
Döküman dili tanıma için içerik bağımsız yeni bir yaklaşım: Açı Örüntüler
A new content-free approach to identification of document language: Angle Patterns
Yazar: Noyan, Tuba; Kuncan, Fatma; Tekin, Ramazan; Kaya, Yılmaz
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Text-based language identification,Natural language processing,Angle patterns,Feature extraction ; Metin tabanlı dil tanıma,Doğal dil işleme,Açı örüntüler,Öznitelik çıkarma

Metin madenciliğinde dil tanıma (DT), bir belgenin veya bir kısmının yazıldığı doğal dili algılama çalışmasıdır. Bu çalışmada, karakterlerin UTF-8 değerleri arasında kalan açı bilgisini kullanan metinden yeni bir dil tanıma yaklaşımı önerilmiştir. Önerilen açı yöntemi metinlerden öznitelik çıkarımı için kullanılmıştır. Açı örüntüler yöntemi istatistiksel bir yaklaşımdır. Önerilen yaklaşımı test etmek amacıyla çeşitli şekillerde oluşturulan dört veri setinin kullanılması kararlaştırılmıştır. Elde edilen öznitelikler Rastsal Orman (RO, RF, Random Forest), Destek Vektör Makinesi (DVM, SVM, Support Vector Machine), Liner Diskriminant Analiz (LDA, Linear Discriminant Analysis), Naive Bayes (NB) ve k-en yakın komşu (Knn, k-nearest neighbors) olmak üzere farklı sınıflandırma yöntemleri kullanılmıştır. Dört farklı veri seti kümesinden belirlenen DT başarım sonuçları sırası ile %96,81, %99,39, %93,31 ve %98,60 olarak gözlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda ulaşılan başarım sonuçlarına göre önerilen açı örüntüler yönteminin DT uygulamasında önemli ayırt edici bilgiler verdiği belirlenmiştir.

Language identification (LI) in text mining is the study of natural language perception in which a document or a part of it is written. In this study, a new language identification approach from text using the angle information between the UTF-8 values of the characters is proposed. The proposed angle method is used for feature extraction from texts. Angle patterns method is a statistical approach. It was decided to use four data sets created in various ways to test the proposed approach. The obtained features are used with different classification methods such as RF( Random Forest), SVM (Support Vector Machine), LDA (Linear Discriminant Analysis), NB (Naive Bayes) and Knn (k-nearest neighbor). LI performance results determined from four different data set sets were observed as 96.81%, 99.39%, 93.31% and 98.60%, respectively. According to the success results obtained as a result of the study, it was determined that the proposed angle patterns method gave important distinctive information in LI application.
Atık sulardan metilen mavisi gideriminde polianilin/ceviz kabuğu atığı kompozitlerinin kullanımı
Atık sulardan metilen mavisi gideriminde polianilin/ceviz kabuğu atığı kompozitlerinin kullanımı
Yazar: Cerit, Alaaddin
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 36 No. 4, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; polianilin,ceviz kabuğu atığı,metilen mavisi,adsorpsiyon,kompozit

Sentetik boyaların atık sularda yarattığı kirlilik önemli bir sorun haline gelmiştir. Bilhassa selülozik malzemelerin boyanmasında kullanılan metilen mavisinin atık sulardan giderimi önemi artan bir konudur. Bu çalışmada, Polianilin/Ceviz kabuğu atığı kompozitleri düşük maliyetli ve kullanışlı adsorbanlar olarak sunulmuştur. Kompozitler farklı karışım oranlarında hazırlanmıştır.  Adsorbanların kimyasal yapıları Fourier Dönüşümü Kızılötesi Spektroskopisi ile ve yüzey morfolojileri Taramalı Elektron Mikroskobu ile araştırılmıştır. pH, adsorban miktarı, başlangıç boyarmadde konsantrasyonu, zaman ve sıcaklığın, Metilen Mavisi adsorpsiyonu üzerine etkisi incelenmiştir. Çeşitli sıcaklıklarda kinetik ve izoterm çalışmaları yapılmıştır. Adsorpsiyon davranışı, üç ana izoterm modeli yardımıyla incelenmiştir. Elde edilen izoterm verilerinin Freundlich izoterminden ziyade Langmuir izotermiyle daha çok eşleştiği görülmüştür. Kompozit adsorbanın adsorpsiyon kapasitesinin 105 mg/g olduğu bulunmuştur. En yüksek adsorpsiyon verimlilik değeri %98,93 olarak tesbit edilmiştir. Reaksiyon kinetiğinin sözde ikinci derece kinetik model ile eşleştiği görülmüştür.

Sentetik boyaların atık sularda yarattığı kirlilik önemli bir sorun haline gelmiştir. Bilhassa selülozik malzemelerin boyanmasında kullanılan metilen mavisinin atık sulardan giderimi önemi artan bir konudur. Bu çalışmada, Polianilin/Ceviz kabuğu atığı kompozitleri düşük maliyetli ve kullanışlı adsorbanlar olarak sunulmuştur. Kompozitler farklı karışım oranlarında hazırlanmıştır.  Adsorbanların kimyasal yapıları Fourier Dönüşümü Kızılötesi Spektroskopisi ile ve yüzey morfolojileri Taramalı Elektron Mikroskobu ile araştırılmıştır. pH, adsorban miktarı, başlangıç boyarmadde konsantrasyonu, zaman ve sıcaklığın, Metilen Mavisi adsorpsiyonu üzerine etkisi incelenmiştir. Çeşitli sıcaklıklarda kinetik ve izoterm çalışmaları yapılmıştır. Adsorpsiyon davranışı, üç ana izoterm modeli yardımıyla incelenmiştir. Elde edilen izoterm verilerinin Freundlich izoterminden ziyade Langmuir izotermiyle daha çok eşleştiği görülmüştür. Kompozit adsorbanın adsorpsiyon kapasitesinin 105 mg/g olduğu bulunmuştur. En yüksek adsorpsiyon verimlilik değeri %98,93 olarak tesbit edilmiştir. Reaksiyon kinetiğinin sözde ikinci derece kinetik model ile eşleştiği görülmüştür.
Çembersel küçük bir ilkel kusura sahip düzgün yayılı düşey yük etkisindeki ankastre mesnetli kirişlerin vurgu burkulması ve burkulma sonrası analizleri
Snap-buckling and post-buckling analyses of fixed supported beams having initially small circular imperfection under the effect of uniformly distributed vertical load
Yazar: Tekin Atacan, Ayfer; Yükseler, R. Faruk
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 37 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Vurgu burkulması,ilkel kusurlu kiriş,doğrusal olmayan denklemler,sonlu farklar yöntemi,yer değiştirme kontrollü Newton-Raphson yöntemi ; Snap-buckling,initially imperfect beam,nonlinear equations,finite difference method,displacement-controlled Newton-Raphson method

Bu çalışmada; düzgün yayılı düşey yük etkisindeki, başlangıçta küçük bir çembersel kusura sahip ankastre mesnetli kirişlerde, vurgu stabilitesi ve burkulma sonrası davranışlar incelenmektedir. İlkel kusurlu kirişin geometrisi ile ilgili bir parametrenin, burkulma değerleri ve burkulma sonrası davranış üzerindeki etkisinin yanı sıra ilkel kusurlu kirişin şekil değiştirmiş geometrisi, mesnet tepkileri ve iç kuvvetler üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Euler-Bernoulli kiriş teorisi çerçevesinde elde edilen doğrusal olmayan yönetici diferansiyel denklemlerin sayısal çözümü için sonlu farklar yöntemi ve yer değiştirme kontrollü Newton-Raphson yöntemi kullanılmıştır. Geometrik parametrenin; burkulma değerleri, ilkel kusurlu kirişin şekil değiştirmiş geometrisi, mesnet tepkileri ve iç kuvvetleri üzerinde önemli bir etkisi olduğu gözlenmiştir.

In this study, snap-buckling and post-buckling behaviors of fixed beams having initially small circular imperfection subjected to uniformly distributed vertical loads are examined. The effect of a parameter related to the geometry of the initially imperfect beam on the buckling values as well as the deformed shapes of the initially imperfect beam, support reactions and internal forces are investigated. The finite difference method and the displacement-controlled Newton-Raphson method are used for the numerical solution of the nonlinear governing differential equations obtained within the framework of the Euler-Bernoulli beam theory. It is observed that the concerning geometric parameter significantly effects the buckling values, deformed shapes of the initially imperfect beam, support reactions and internal forces.