Türk Siyasal Yaşamında Dönemsel Olarak Parti Sistemleri
Periodically Party Systems in Turkish Political Life
Yazar: Erbaş, Ahmet
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 24 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Political party,Party system,Turkish political life ; Siyasal parti,Parti sistemi,Türk siyasal yaşamı

Siyasi partilerin yapıları doğdukları koşullara, bulundukları ülkenin toplumsal yapısına göre heterojenlik gösterebilmektedir. Eylem, program ve yöntem açısından değerlendirildiğinde bunların benzer işlevleri yerine getirmekle birlikte aralarında farklılıklar söz konusudur. Kurucuların, temsilcilerin, seçmenlerin, örgütsel yapıların, ideolojilerin bu farklılaşmayı oluşturduğu söylenebilir. Dolayısıyla siyasal partiler her toplumda farklı biçim ve koşullarda bir arada bulunmaktadırlar. Sosyal, ekonomik, politik ve kültürel etkenlere bağlı olarak partilerin sayıları, etkileri, önemleri, birbirleri arasındaki ilişkiler ve iktidar stratejileri bir toplumdan diğer topluma göre farklılık göstermektedir. Bu bağlamda her siyasal rejimde kendi yapılarına özgü parti sistemlerinden bahsedilebilir. Bir toplumda siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel koşullara bağlı olarak değişebilen parti sistemi, siyasal sistemlerin işleyişini biçimlendiren, siyasal partilerin birbirleri arasında ve kendi içlerinde karmaşık ve karşılıklı ilişkiler ağını açıklayan bir bütün şeklinde açıklanmaktadır.Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti devletinin kuruluşundan günümüze kadar siyasal yaşamında ortaya çıkan parti sistemleri göz önüne alınarak, dönemsel olarak bir ayrıma tutulmuş ve bu dönemlerdeki parti sistemlerinin oluşumu, nedenleri ve etkileri siyasal, toplumsal ve kültürel bakımlardan incelenmiştir.

The structures of political parties can show heterogeneity according to the conditions in which they were born and the social structure of the country in which they are located. When evaluated in terms of action, program and method, although they perform similar functions, there are differences between them. It can be said that the founders, representatives, voters, organizational structures and ideologies constitute this differentiation. Therefore, political parties coexist in different forms and conditions in every society. Depending on social, economic, political and cultural factors, the number of parties, their influence, importance, relations between each other and power strategies differ from one society to another.In this context, party systems specific to their own structures can be mentioned in each political regime. The party system, which can change depending on the political, social, economic and cultural conditions in a society, is explained as a whole that shapes the functioning of political systems and explains the complex and mutual relations network between political parties and within themselves.In this study, considering the party systems that have emerged in the political life of the Republic of Turkey from the foundation of the state to the present, it has been separated periodically and the formation, causes and effects of the party systems in these periods have been examined in terms of political, social and cultural aspects.