Küçük Ekranların Büyük Etkileri: Çocuklar ve Dijital Dünyanın Etkileşimi
Bıg Impacts Of Small Screens: Chıldren And The Interactıon Wıth The Dıgıtal World
Yazar: Ünal Tokpunar, Şükriye; Koçak, Hüseyin
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; PARENT,CHİLD,DİJİTAL TECHNOLOGY,DİGİTAL RİSKS ; ÇOCUK,EBEVEYN,DİJİTAL TEKNOLOJİ,DİJİTAL RİSKLER

Dijital teknolojiler, günümüz yaşamının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. İnternet, mobil cihazlar ve dijital platformlar aracılığıyla bireylerin iletişim biçimleri, çalışma yöntemleri ve günlük yaşamları büyük ölçüde değişmektedir. Yetişkinler bu teknolojilerin fayda ve risklerini değerlendirebilirken, çocuklar gelişimsel olarak bu farkındalığa sahip değildir. Bu nedenle çocukların dijital dünyayla sağlıklı bir ilişki kurmaları için risklerin en aza indirilmesi önemlidir. Dijital teknolojiler çocuklara eğitsel içeriklere kolay erişim, iletişim becerilerinde gelişim ve dünyayı farklı açılardan tanıma fırsatı sunar. Ancak ekranların uzun süreli kullanımı dikkat dağınıklığı, uyku sorunları ve fiziksel hareketsizlik gibi olumsuz etkilere yol açabilmektedir. Ayrıca şiddet ve uygunsuz içeriklere maruz kalma riski de artmaktadır. Bu makalenin amacı, dijital çağda çocukların medya kullanımına yönelik ebeveyn görüşlerini incelemektir. Ebeveynlerin bu konudaki gözlemleri, deneyimleri, tutumları ve endişeleri ele alınmıştır. Ayrıca dijital ortamın çocukların gelişimine etkileri, ebeveyn bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Bu amaçla, ebeveynlerin çocuklarını dijital medya kullanımında nasıl yönlendirdikleri ve karşılaştıkları sorunlara karşı ne tür önlemler aldıkları araştırılmıştır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüştür. Fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veriler elde edilmiştir. 10-13 yaş aralığında çocuğu olan 24 ebeveynle görüşme yapılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, ebeveynlerin dijital medya kullanımının çocukların gelişimi üzerindeki etkilerine dair ciddi endişeler taşıdığı ve bu süreci yönetmekte çeşitli stratejiler geliştirdikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca, ebeveynlerin dijital içeriklere yönelik eleştirel yaklaşımlar sergilediği, çocuklarını koruma amacıyla denetim, sınırlama ve rehberlik gibi yöntemlere başvurdukları görülmüştür. Ancak bu çabanın, dijital dünyanın hızlı değişimi karşısında zaman zaman yetersiz kaldığı gözlemlenmiştir.

Digital technologies have become an indispensable part of modern life. Through the internet, mobile devices, and digital platforms, individuals' communication styles, work methods, and daily lives are changing significantly. While adults can assess the benefits and risks of these technologies, children do not have this awareness due to their developmental stage. Therefore, it is important to minimize risks in order for children to establish a healthy relationship with the digital world. Digital technologies offer children easy access to educational content, opportunities to develop communication skills, and the chance to explore the world from different perspectives. However, prolonged use of screens can lead to negative effects such as distraction, sleep problems, and physical inactivity. In addition, the risk of exposure to violence and inappropriate content is also increasing. The purpose of this article is to examine parents' views on children's media use in the digital age. Parents' observations, experiences, attitudes, and concerns on this subject were addressed. Furthermore, the effects of the digital environment on children's development were evaluated from the parents' perspective. To this end, the study investigated how parents guide their children in their use of digital media and what measures they take to address the problems they encounter. The study was conducted using a qualitative research approach. A phenomenological research design was used. Data were collected using a semi-structured interview form. Interviews were conducted with parents of children aged 10-13. The results of this study revealed that parents have serious concerns about the effects of digital media use on children's development and have developed various strategies to manage this process. In addition, parents have been observed to take a critical approach to digital content and to resort to methods such as monitoring, restriction, and guidance in order to protect their children. However, it has been observed that these efforts are sometimes insufficient in the face of the rapid changes in the digital world.