KÂDİYÂNÎLİK VE HATM-İ NÜBÜVVET ELEŞTİRİSİ
KÂDİYÂNÎLİK VE HATM-İ NÜBÜVVET ELEŞTİRİSİ
Yazar: Fidanboy, Ömer
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 6, 2019
Anahtar kelimeler: Kâdiyânîlik,Mirza Gulâm Ahmed,Nübüvvet,Hatm-i nübüvvet,Mehdilik

Kâdiyânîlik, XIX. yüzyılın sonlarına doğru İslam dünyasının Batı karşısındaağır yenilgiler yaşadığı dönemde Mirza GulâmAhmed (v. 1908) tarafından Hindistan’ın Kâdiyân şehrinde ortaya çıkmış siyasîve dinî karakterli bir akımdır.Gulam Ahmed’in görüşleri genel itibariyle İslam geleneğinde yer alanMesihlik, Mehdilik ve peygamberlik üzerine şekillenmiştir. Bu konularda kendinehas yorumlara sahiptir. Gulâm Ahmed, Müceddidlik ile başlayan iddialarınıMesîhlik ve Mehdîlikle devam ettirmiştir. Nitekim 1891 yılında açık bir şekilde Hz. Peygamber’e inen ayetler gibi kendisine deayetler indiği ilan ederek maksadını ortaya koymuştur. Öte yandan Şiîlerle olan diyaloglarında kendisininHz. Ali olduğunu iddia etmiştir. Bununla sınırlı kalmayıp zaman zamankendisinin ahir zamanda gelecek olan Krişna olduğunu hatta daha daileriye giderek Allah’ın kendisine; “Sen benim oğlumsun” dediğini önesürmüştür.Gulâm Ahmed’in liderliğini yaptığı Kadiyaniler, bir takım temelkonularda Müslümanların genel inanç esaslarına muhalefet etmişlerdir. Muhalefetettikleri hususlardan biri de nübüvvet meselesidir. Nübüvvet meselesinin enönemli ve tartışmalı konusu ise hatm-inübüvvet’tir. Zira Kadiyanileregöre Peygamberlik sona ermeyip kıyamete kadar insanların ihtiyaçlarına binaendevam edecek müdavim bir müessesedir. Hatm-i nübüvvet ile ilgili ortaya atılan bugörüşler, İslam’ın inanç bütünlüğü bakımından oldukça sıkıntılıdır. Ziraİslam’ın birlik ve bütünlüğünü sağlayan en önemli ana unsurlardan biri hatm-i nübüvvet meselesidir. Ehl-i sünnet, Mu’tezile, Şîa ve Hâricî düşünürler hatm-i nübüvvet hususunda genel olarakfikir birliği içerisindedir. Bu inanç, özellikle Hz. Peygamber sonrasıpeygamberlik iddiasında bulunacakların iddialarını boşa çıkarmak adına oldukçaönemlidir. 

Kâdiyânîlik, XIX. yüzyılın sonlarına doğru İslam dünyasının Batı karşısındaağır yenilgiler yaşadığı dönemde Mirza GulâmAhmed (v. 1908) tarafından Hindistan’ın Kâdiyân şehrinde ortaya çıkmış siyasîve dinî karakterli bir akımdır.Gulam Ahmed’in görüşleri genel itibariyle İslam geleneğinde yer alanMesihlik, Mehdilik ve peygamberlik üzerine şekillenmiştir. Bu konularda kendinehas yorumlara sahiptir. Gulâm Ahmed, Müceddidlik ile başlayan iddialarınıMesîhlik ve Mehdîlikle devam ettirmiştir. Nitekim 1891 yılında açık bir şekilde Hz. Peygamber’e inen ayetler gibi kendisine deayetler indiği ilan ederek maksadını ortaya koymuştur. Öte yandan Şiîlerle olan diyaloglarında kendisininHz. Ali olduğunu iddia etmiştir. Bununla sınırlı kalmayıp zaman zamankendisinin ahir zamanda gelecek olan Krişna olduğunu hatta daha daileriye giderek Allah’ın kendisine; “Sen benim oğlumsun” dediğini önesürmüştür.Gulâm Ahmed’in liderliğini yaptığı Kadiyaniler, bir takım temelkonularda Müslümanların genel inanç esaslarına muhalefet etmişlerdir. Muhalefetettikleri hususlardan biri de nübüvvet meselesidir. Nübüvvet meselesinin enönemli ve tartışmalı konusu ise hatm-inübüvvet’tir. Zira Kadiyanileregöre Peygamberlik sona ermeyip kıyamete kadar insanların ihtiyaçlarına binaendevam edecek müdavim bir müessesedir. Hatm-i nübüvvet ile ilgili ortaya atılan bugörüşler, İslam’ın inanç bütünlüğü bakımından oldukça sıkıntılıdır. Ziraİslam’ın birlik ve bütünlüğünü sağlayan en önemli ana unsurlardan biri hatm-i nübüvvet meselesidir. Ehl-i sünnet, Mu’tezile, Şîa ve Hâricî düşünürler hatm-i nübüvvet hususunda genel olarakfikir birliği içerisindedir. Bu inanç, özellikle Hz. Peygamber sonrasıpeygamberlik iddiasında bulunacakların iddialarını boşa çıkarmak adına oldukçaönemlidir.