hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Arap Dilinde Eş Anlamlı Sözcükler ve Ortaya Çıkaran Nedenler
Synonyms in the Arabic Language and Their Reasons That Emerge
Yazar: Şentürk, Nurullah
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 41, 2022
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Creative Arts and Writing ; Sanat ve Edebiyat ; Synonym,Partial synonym,Complete synonym,Homonym,Cognitive synonym ; Arap dili,Eş anlam,Yakın anlam,Tam eş anlam,Yarı eşanlam,Bilişsel eş anlam

Arap dili, bünyesinden Kur’ân-ı Kerîm gibi kutsal bir metni çıkardığı için öncülleri olan diğer Sami dillerinden ayrılmıştır. Çağdaşı olan diğer diller günden güne kan kaybederken Arapça, İslam Medeniyetinin doğmasına, serpilip büyümesine ve en nihayetinde çöküşüne tanıklık etmiştir. Bu süreçlere paralel olarak Arap dili gelişip serpilmiş ve bir dönem dünyanın bilim ve kültür dili olmuştur. Buna bağlı olarak müfredât ve ifade kabiliyeti artmış, lafızları işlendikçe anlam kapasitesi her daim yenilenmiştir. Lafızları tasnif etmenin doğal bir sonucu olarak, benzeşen ve benzeşmeyen olmak üzere önce ikiye ayrılmış, benzeşen lafızlar da kendi arasında anlamı benzeşenler, sesi benzeşenler olmak üzere tekrar ikiye ayrılmıştır. Benzeşmeyenler, mütebâyin, sesi benzeşen veya aynı olan ancak anlamı benzeşmeyenler, müşterek ve anlamı benzeşip lafızları benzeşmeyenler ise müterâdif veya mürâdif adı ile kavramlaştırılmıştır. Araştırmamızın konusunu, müterâdif lafızlar oluşturmaktadır. Müterâdif lafızlar, anlamları aynı veya çok yakın, fakat aynı kökten türemedikleri için lafızları farklı olan söz ve söz öbekleri için kullanılan bir dil bilimi terimidir. Bu çalışmada başta Türkçe kaynaklar olmak üzere konu hakkında yazılmış klasik eserlerden yaralanmak suretiyle Arap dilinde eş anlamlı kelimenin tanımı, eş anlam, yakın anlam farkları, batı dünyasında eş anlamlı lafızlar ile neyin hedeflendiği ve günümüz Arap dünyasında eş anlamlı lafızdan ne anlaşıldığı inceleme konusu yapılmıştır.

Arabic language developed and flourished and for a period of time became the language of science and culture in the world. Accordingly, the fields of science and the ability to express them have increased, with the capacity for meaning having always been renewed as words are processed. As a natural consequence of classifying words, expressions were first divided in two: those with similar and those with dissimilar meanings. Similar expressions were also divided in two: those with similar meaning and those with similar pronunciation. Dissimilar words are called mutabayin. Words that sound similar or the same are called mushtarak [homonym]. Words with the same or similar meanings were conceptualized as mutradif [synonym] and are the subject of our research. Synonyms are a linguistic term used for words and phrases that have the same or very similar meanings but are derived from different roots. Our study provides answers to such topics as how synonyms are defined in classical Arabic sources, the different types of synonyms and their meanings, synonyms in the West, and synonyms in modern Arabic. To do this, the study uses sources written in Turkish.
ŞEZERÂTÜ'Z-ZEHEB FÎ AHBÂR MEN ZEHEB , İBN 'İMÂD EL-HANBELÎ
ŞEZERÂTÜ'Z-ZEHEB FÎ AHBÂR MEN ZEHEB , İBN 'İMÂD EL-HANBELÎ
Yazar: Abdullah Kızılcık, Tercüme:
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 8, 2011
Anahtar kelimeler: ŞEZERÂTÜ'Z,ZEHEB,FÎ AHBÂR,MEN ZEHEB

İbnü'l-İmâd adıyla tanınan Ebu'l-Feth 'Abdulhay b. Ahmed b. Muhammed b. el- 'Akerî' ed-Dımaşkî es-Sâlihî el-Hanbelî bir edebiyatçı, bir fıkıh alimi ve bir tarihçidir. İbnü'l-İmâd h. 1032 senesinde Şam'ın Sâlihiye kazâsında dünyaya geldi, bu devir Osmanlı İmparatorluğu idarecilerininin, Avrupa'nın güçlü devletlerini sarstıkları dönemdir. Sınırları Atlas Okyanusu'ndan İran'a oradan da istanbul'a uzanan bu dönem, bilindiği üzere aşırı sömürgeci devletlerin yıkılmasından hemen önceki devreye rastlamaktadır. İbnü'l-'İmâd çoçukluk devresini Şam'da geçirdi. Aralarında Eyyüb2 el-Halvetî'nin de bulunduğu devrin ileri gelen hocalarından büyük gayretlerle çeşitli sahalarda dersler aldı. Fıkıh ilmini semâ ve kırâat yöntemiyle hanbelî mezhebinden olan devrin Şam müftüsü İbn Fakîh Fussa3 ve bir diğer âlim Şemseddin el-Belban'dan4 aldı. Müellif daha sonra eğitimini Kâhire'de sürdürmek üzere seyahata çıkmış

İbnü'l-İmâd adıyla tanınan Ebu'l-Feth 'Abdulhay b. Ahmed b. Muhammed b. el- 'Akerî' ed-Dımaşkî es-Sâlihî el-Hanbelî bir edebiyatçı, bir fıkıh alimi ve bir tarihçidir. İbnü'l-İmâd h. 1032 senesinde Şam'ın Sâlihiye kazâsında dünyaya geldi, bu devir Osmanlı İmparatorluğu idarecilerininin, Avrupa'nın güçlü devletlerini sarstıkları dönemdir. Sınırları Atlas Okyanusu'ndan İran'a oradan da istanbul'a uzanan bu dönem, bilindiği üzere aşırı sömürgeci devletlerin yıkılmasından hemen önceki devreye rastlamaktadır. İbnü'l-'İmâd çoçukluk devresini Şam'da geçirdi. Aralarında Eyyüb2 el-Halvetî'nin de bulunduğu devrin ileri gelen hocalarından büyük gayretlerle çeşitli sahalarda dersler aldı. Fıkıh ilmini semâ ve kırâat yöntemiyle hanbelî mezhebinden olan devrin Şam müftüsü İbn Fakîh Fussa3 ve bir diğer âlim Şemseddin el-Belban'dan4 aldı. Müellif daha sonra eğitimini Kâhire'de sürdürmek üzere seyahata çıkmış
19. YÜZYIL ARAP NAHDA HAREKETİNDE KADIN YAZARLARIN ROLÜ VE ZEYNEP FEVVÂZ
19. YÜZYIL ARAP NAHDA HAREKETİNDE KADIN YAZARLARIN ROLÜ VE ZEYNEP FEVVÂZ
Yazar: İshakoğlu, Ömer
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 21, 2012
Anahtar kelimeler: 19. Yüzyıl, Nahda, Kadın Yazarlar, Zeynep Fevvâz

Genelde toplumsal reformlar, özelde ise kadının özgürlüğü konusu sadece erkek yazarlar tarafından değil, aynı zamanda - sayıları az da olsa çeşitli kadın yazarlar tarafından da yoğun bir şekilde ele alınmıştır. Ancak ne yazık ki kadın yazarların bu çabası, hem yaşadıkları dönemde hem de daha sonraki dönemlerde hak ettiği karşılığı bulamamıştır. Nahda dönemini ele alan eserlerde genellikle erkek yazarların çalışmalarına yer verilmiş ve kadın yazarların çalışmaları görmezden gelinmiştir. Oysa dil, edebiyat, düşünce, toplumsal yapı ve politika alanında birçok kadın aydının varlığı ve ortaya koydukları çalışmalar yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. İşte bu makalede bazı önemli yazarların şahsında nahda hareketinde kadının rolü ele alınmaya çalışılmıştır.

Genelde toplumsal reformlar, özelde ise kadının özgürlüğü konusu sadece erkek yazarlar tarafından değil, aynı zamanda - sayıları az da olsa çeşitli kadın yazarlar tarafından da yoğun bir şekilde ele alınmıştır. Ancak ne yazık ki kadın yazarların bu çabası, hem yaşadıkları dönemde hem de daha sonraki dönemlerde hak ettiği karşılığı bulamamıştır. Nahda dönemini ele alan eserlerde genellikle erkek yazarların çalışmalarına yer verilmiş ve kadın yazarların çalışmaları görmezden gelinmiştir. Oysa dil, edebiyat, düşünce, toplumsal yapı ve politika alanında birçok kadın aydının varlığı ve ortaya koydukları çalışmalar yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. İşte bu makalede bazı önemli yazarların şahsında nahda hareketinde kadının rolü ele alınmaya çalışılmıştır.
İKİNCİ DÜNYA HARBİ SONUNA KADAR İRAN BASINI VE MECELLE-İ RÛZİGÂR-I NEV
İKİNCİ DÜNYA HARBİ SONUNA KADAR İRAN BASINI VE MECELLE-İ RÛZİGÂR-I NEV
Yazar: Nuhoğlu, Güller
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 21, 2012
Anahtar kelimeler: Gazete, Dergi, Mecelle-i Rûzigâr-ı Nev

İran toplumunda Batılılaşma hareketleri Feth Ali Şah Kaçar (Salt. 1797– 1834) zamanında başladı. İlk matbaa onun zamanında İran’a girdi. Nâsırüddin Şah zamanında ise ilk Darü’l-fünun ve Batıdaki tarzda okullar açıldı ve ilk gazete yayına başladı. Farsça gazetecilik modernleşmenin en etkili gücü oldu. Çünkü aydınların zihin ürünü olan ilmî ve edebî konuların çoğu, özellikle gazete ve dergi sayfalarına yansıdı. Bu zihnî ürünlerden beslenen halk dünyadaki gelişmelerden haberdar olarak fikrî yönden uyandı. Modernleşme yolunda mücadele vererek toplumun geleneksel yapısını değiştirdi. Daha da önemlisi siyasî ve sosyal gelişmeler yanında gazetelerin en büyük etkisi dil ve edebiyata oldu. Edebiyat modernleşti ve dil sadeleşti.

İran toplumunda Batılılaşma hareketleri Feth Ali Şah Kaçar (Salt. 1797– 1834) zamanında başladı. İlk matbaa onun zamanında İran’a girdi. Nâsırüddin Şah zamanında ise ilk Darü’l-fünun ve Batıdaki tarzda okullar açıldı ve ilk gazete yayına başladı. Farsça gazetecilik modernleşmenin en etkili gücü oldu. Çünkü aydınların zihin ürünü olan ilmî ve edebî konuların çoğu, özellikle gazete ve dergi sayfalarına yansıdı. Bu zihnî ürünlerden beslenen halk dünyadaki gelişmelerden haberdar olarak fikrî yönden uyandı. Modernleşme yolunda mücadele vererek toplumun geleneksel yapısını değiştirdi. Daha da önemlisi siyasî ve sosyal gelişmeler yanında gazetelerin en büyük etkisi dil ve edebiyata oldu. Edebiyat modernleşti ve dil sadeleşti.
AŞİNA ZHONG’UN MEZARI HAKKINDA KISA BİR İNCELEME
AŞİNA ZHONG’UN MEZARI HAKKINDA KISA BİR İNCELEME
Yazar: Sarıtaş, Eyüp
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 21, 2012

Çin sınırların içinde Göktürk dönemine ait mezarların sayısı şimdilik oldukça sınırlıdır. Taht mücadeleleri ve diğer tarihi sebepler nedeniyle vatanlarını terk edip dönemin Çin başkenti Chang’an’da yaşamak zorunda kalan Göktürk kağanlık sülalesine mensup tarihi şahsiyetlerin sayısının hiç de az olmadığı anlaşılmaktadır. Çin’de keşfedilen Göktürk dönemine ait ilk mezar Aşina soyuna mensup Aşina Zhong’a aittir. 20 yüzyılın 70’li yılların ilk yıllarında açılan söz konusu mezardan çıkarılan kalıntılar ağırlıklı olarak Çin etkilerini taşımaktadır. Oldukça geniş olarak inşa edilen Aşina Zhong’un mezar odalarının büyük bir kısmı, Göktürk tarzında giyinmiş resimler çizilmiştir. Ayrıca mezarın içinde bulunan mezar taşı da Çin karakterleri ile oldukça sanatkarane bir şekilde yazılmıştır ki, bu tür mezar taşlarının benzerlerini, günümüzde Xi’an’daki Yazıtlar Müzesi’nde bol miktarda bulunmaktadır. Çin kaynakları bize Aşina Zhong’un Çin hükümdarının yönetimi altına girdiğini ve ömrünün büyük bir kısmını Çin’de geçirdiğini bildirmektedir. Bu makalede Aşina Zhong ve onun Çin’in Tang dönemindeki başkenti Chan’an’a yaklaşık 20 km uzaklıktaki Xianyang şehri yakınlarında ortaya çıkarılan mezarında bulunan kalıntılar hakkında bir değerlendirme yapılmaya çalışılacaktır.

Çin sınırların içinde Göktürk dönemine ait mezarların sayısı şimdilik oldukça sınırlıdır. Taht mücadeleleri ve diğer tarihi sebepler nedeniyle vatanlarını terk edip dönemin Çin başkenti Chang’an’da yaşamak zorunda kalan Göktürk kağanlık sülalesine mensup tarihi şahsiyetlerin sayısının hiç de az olmadığı anlaşılmaktadır. Çin’de keşfedilen Göktürk dönemine ait ilk mezar Aşina soyuna mensup Aşina Zhong’a aittir. 20 yüzyılın 70’li yılların ilk yıllarında açılan söz konusu mezardan çıkarılan kalıntılar ağırlıklı olarak Çin etkilerini taşımaktadır. Oldukça geniş olarak inşa edilen Aşina Zhong’un mezar odalarının büyük bir kısmı, Göktürk tarzında giyinmiş resimler çizilmiştir. Ayrıca mezarın içinde bulunan mezar taşı da Çin karakterleri ile oldukça sanatkarane bir şekilde yazılmıştır ki, bu tür mezar taşlarının benzerlerini, günümüzde Xi’an’daki Yazıtlar Müzesi’nde bol miktarda bulunmaktadır. Çin kaynakları bize Aşina Zhong’un Çin hükümdarının yönetimi altına girdiğini ve ömrünün büyük bir kısmını Çin’de geçirdiğini bildirmektedir. Bu makalede Aşina Zhong ve onun Çin’in Tang dönemindeki başkenti Chan’an’a yaklaşık 20 km uzaklıktaki Xianyang şehri yakınlarında ortaya çıkarılan mezarında bulunan kalıntılar hakkında bir değerlendirme yapılmaya çalışılacaktır.
YİRMİNCİ YÜZYILDA FARSÇA DİLBİLİM
YİRMİNCİ YÜZYILDA FARSÇA DİLBİLİM
Yazar: Turgut, Kadir; Taleghani, Azita H.; Turgut, Kadir
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 21, 2012
Anahtar kelimeler: Farsça, Dilbilim

Bu makale, dilbilgisi ve morfolojiye vurgu yapmakla birlikte genel olarak yirminci yüzyıldaki Farsça dilbilim çalışmalarına odaklanmaktadır. Bu yazıda İran gramer çalışmaları tarihine genel bir bakıştan sonra, diakronik ve senkronik dilbilimdeki son yaklaşımları tartışılmıştır. Genel/diakronik Farsça dilbiliminde daha çok eski metinlerin okunup çözülmesine odaklanıldığı görülmektedir. Senkronik çalışmalarda ise üç ana yapı var: 1) geleneksel dilbilim, 2) yapısal dilbilim ve 3) kuralcı veya üretimci dilbilim. Makalede, bu aşamalardan hangisinin yirminci yüzyıl Fars dilbilimi üzerinde etkili olduğu gösterilmektedir. Sonuç olarak makalemi Fars dilbiliminin hali hazırdaki durumunu gözden geçirilerek geleceğe ilişkin öngörüler belirtilecektir.

Bu makale, dilbilgisi ve morfolojiye vurgu yapmakla birlikte genel olarak yirminci yüzyıldaki Farsça dilbilim çalışmalarına odaklanmaktadır. Bu yazıda İran gramer çalışmaları tarihine genel bir bakıştan sonra, diakronik ve senkronik dilbilimdeki son yaklaşımları tartışılmıştır. Genel/diakronik Farsça dilbiliminde daha çok eski metinlerin okunup çözülmesine odaklanıldığı görülmektedir. Senkronik çalışmalarda ise üç ana yapı var: 1) geleneksel dilbilim, 2) yapısal dilbilim ve 3) kuralcı veya üretimci dilbilim. Makalede, bu aşamalardan hangisinin yirminci yüzyıl Fars dilbilimi üzerinde etkili olduğu gösterilmektedir. Sonuç olarak makalemi Fars dilbiliminin hali hazırdaki durumunu gözden geçirilerek geleceğe ilişkin öngörüler belirtilecektir.
Hind Alt Kıtası Düşünce ve Tefsir Ekolleri
Hind Alt Kıtası Düşünce ve Tefsir Ekolleri
Yazar: Bulgur, Durmuş
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 21, 2012
Anahtar kelimeler: Abdulhamit BİRIŞIK,Hind Alt Kıtası,Tefsir Ekolleri

Hind alt kıtası İslâmiyet’in başlangıcından günümüze değin İslâm coğrafyasının ayrılmaz bir parçası olarak önemini sürdürmüştür. Bu önem gerek bölgede hızlı bir biçimde artan Müslüman nüfus, gerekse bölgedeki Müslümanlarca ortaya konan bilimsel çalışmalarla daha da artmıştır. Hintli Müslümanlar bir yandan yerli kültür ve medeniyeti özümserken öte yandan İslâm’ın ilk beşiği olan bölge ile irtibat halinde Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam, Tasavvuf gibi İslâmî ilimlerin gelişmesine katkıda bulunmuşlar ve kurdukları eğitim müesseselerinde dinî eğitim vermişlerdir. Bu ilim adamlarının azımsanamayacak bir bölümü de Orta Asya menşelidir

Hind alt kıtası İslâmiyet’in başlangıcından günümüze değin İslâm coğrafyasının ayrılmaz bir parçası olarak önemini sürdürmüştür. Bu önem gerek bölgede hızlı bir biçimde artan Müslüman nüfus, gerekse bölgedeki Müslümanlarca ortaya konan bilimsel çalışmalarla daha da artmıştır. Hintli Müslümanlar bir yandan yerli kültür ve medeniyeti özümserken öte yandan İslâm’ın ilk beşiği olan bölge ile irtibat halinde Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam, Tasavvuf gibi İslâmî ilimlerin gelişmesine katkıda bulunmuşlar ve kurdukları eğitim müesseselerinde dinî eğitim vermişlerdir. Bu ilim adamlarının azımsanamayacak bir bölümü de Orta Asya menşelidir
CİBRAN HALİL CİBRAN’IN ESERLERİNDE BEŞERÎ VE EVRENSEL SEVGİ
CİBRAN HALİL CİBRAN’IN ESERLERİNDE BEŞERÎ VE EVRENSEL SEVGİ
Yazar: Şimşek, Sultan
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 21, 2012
Anahtar kelimeler: Cibrân Halîl Cibrân, Sevgi, Tanrı, Beşerî, Evrensel, Süreç

Cibrân, eserlerinde işlediği en temel konulardan olan sevgi kavramını, dinî ve felsefî bir içerikle ele almıştır. Cibrân’a göre sevgi; insanı bu dünyada mutlak gerçeğe ulaştıracak olan aydınlık yollardan biri olup kökleri derinde olan engin bir kavramdır. Beşeri sevgi evrensel sevginin bir parçasıdır. Bu çalışmamızda, Cibrân Halîl Cibrân’ın sevgi kavramına yüklediği anlamlar, sevgi tanımları ve sevgi anlayışında geçirdiği süreçler üzerinde durulacaktır

Cibrân, eserlerinde işlediği en temel konulardan olan sevgi kavramını, dinî ve felsefî bir içerikle ele almıştır. Cibrân’a göre sevgi; insanı bu dünyada mutlak gerçeğe ulaştıracak olan aydınlık yollardan biri olup kökleri derinde olan engin bir kavramdır. Beşeri sevgi evrensel sevginin bir parçasıdır. Bu çalışmamızda, Cibrân Halîl Cibrân’ın sevgi kavramına yüklediği anlamlar, sevgi tanımları ve sevgi anlayışında geçirdiği süreçler üzerinde durulacaktır
Feyz Ahmed Feyz Ve Nazım Hikmet Ran (Karşılaştırmalı İnceleme)
Feyz Ahmed Feyz Ve Nazım Hikmet Ran (Karşılaştırmalı İnceleme)
Yazar: Bulgur, Durmuş
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 19, 2012
Anahtar kelimeler: Feyz Ahmed Feyz, Nazım Hikmet Ran

Farklı coğrafyalarda aynı asırda yaşayıp da hayatı, felsefesi, düşüncesi, sanatı, mücadelesi ve kaderi birbiriyle aynı olan şair dünyada az bulunur. İşte bunlardan biri Türkiye’den Nazım Hikmet Ran, diğeri ise Pakistan’dan Feyz Ahmed Feyz’dir. Nazım Hikmet Ran oyun yazarı, romancı ve Türk dilinin meşhur şair ve aydınlarından biridir. O, lirik ifade tarzıyl büyük beğeni kazanmış, “romantik komünist” ve “romantik devrimci” olarak tanımlanmıştır. Nazım Hikmet, Pablo Picasso, Paul Robeson, Wanda Jakubowska ve Pablo Neruda ile birlikte Uluslararası Barış Ödülünü alanlardan biridir. O, siyasi düşüncelerinden ötürü defalarca tutuklanmış ve hayatının büyük bir kısmını hapiste veya sürgünde geçirmiştir. Onun şiirleri birçok dile tercüme edilmiştir. Diğer şair Feyz Ahmed Feyz ise Pakistanlı bir aydın ve Urdu Dilinin meşhur şairlerinden biridir. Feyz Hindistan İlerici Yazarlar Derneği üyesi meşhur bir Marksist idi. Sovyetler Birliği tarafından 1962 yılında Lenin Barış Ödülü ile ödüllendirilmiştir. Feyz Ahmed Feyz’in şiirleri Güney Asya sufi geleneğinden esinlenmiş olmasına rağmen onun şiirleri ateizm suçlamasıyla yerilmiştir. Hâlbuki Feyz kendisini bir ateist olarak asla tanıtmamıştır. Bu makalede önce Nazım Hikmet’in hayat hikâyesi kısaca verilmekte ve sonra da Nazım Hikmet ile Feyz Ahmed Feyz’in benzer yönleriyle karşılaştırması sunulmaktadır.

Farklı coğrafyalarda aynı asırda yaşayıp da hayatı, felsefesi, düşüncesi, sanatı, mücadelesi ve kaderi birbiriyle aynı olan şair dünyada az bulunur. İşte bunlardan biri Türkiye’den Nazım Hikmet Ran, diğeri ise Pakistan’dan Feyz Ahmed Feyz’dir. Nazım Hikmet Ran oyun yazarı, romancı ve Türk dilinin meşhur şair ve aydınlarından biridir. O, lirik ifade tarzıyl büyük beğeni kazanmış, “romantik komünist” ve “romantik devrimci” olarak tanımlanmıştır. Nazım Hikmet, Pablo Picasso, Paul Robeson, Wanda Jakubowska ve Pablo Neruda ile birlikte Uluslararası Barış Ödülünü alanlardan biridir. O, siyasi düşüncelerinden ötürü defalarca tutuklanmış ve hayatının büyük bir kısmını hapiste veya sürgünde geçirmiştir. Onun şiirleri birçok dile tercüme edilmiştir. Diğer şair Feyz Ahmed Feyz ise Pakistanlı bir aydın ve Urdu Dilinin meşhur şairlerinden biridir. Feyz Hindistan İlerici Yazarlar Derneği üyesi meşhur bir Marksist idi. Sovyetler Birliği tarafından 1962 yılında Lenin Barış Ödülü ile ödüllendirilmiştir. Feyz Ahmed Feyz’in şiirleri Güney Asya sufi geleneğinden esinlenmiş olmasına rağmen onun şiirleri ateizm suçlamasıyla yerilmiştir. Hâlbuki Feyz kendisini bir ateist olarak asla tanıtmamıştır. Bu makalede önce Nazım Hikmet’in hayat hikâyesi kısaca verilmekte ve sonra da Nazım Hikmet ile Feyz Ahmed Feyz’in benzer yönleriyle karşılaştırması sunulmaktadır.
EDWARD SAID: YERSİZ YURTSUZ BİR KİMLİK ARKASINDAKİ SÜRGÜN
EDWARD SAID: YERSİZ YURTSUZ BİR KİMLİK ARKASINDAKİ SÜRGÜN
Yazar: Eren, Gül
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 19, 2012
Anahtar kelimeler: yersiz yurtsuz, oryantalizm, kimlik, entelektüel, sürgün, yabancı

Edward Said’in otobiyografik eser mahiyetindeki Yersiz Yurtsuz adlı kitabı, büyük ölçüde yitik ya da unutulmuş bir dünyanın çetelesinden hareketle, çatışan kültürlerin arasında kalan kimliksel belirsizlikleri, yersiz yurtsuzlaşma ile özdeşleştirdiği önemli eserlerinden biridir. Avrupalılaştırılmış bir Doğulu Hıristiyan olarak Arap olan bir kökeni temsil eden Edward Said, Yersiz Yurtsuzda, her gün katlanmak zorunda oldukları, kaderini değiştirmeye gücü yetmeyen bir iç benlik ile şehirden şehre durmaksızın sürüklenmelerine neden olan sürgünlükleri bir ait olamama duygusundan hareketle sorunsallaştırır. Çalışmanın amacı, kimlikler çatışmasında baskın olan hissi, yersiz yurtsuzluğu, kültürlerin köksüzleştirildiği kapitalizm eleştirisine karşı entelektüelin çizgisini belli edecek şekilde, Yersiz Yurtsuz ekseninde ve oryantalist söylemden hareketle incelemektir.

Edward Said’in otobiyografik eser mahiyetindeki Yersiz Yurtsuz adlı kitabı, büyük ölçüde yitik ya da unutulmuş bir dünyanın çetelesinden hareketle, çatışan kültürlerin arasında kalan kimliksel belirsizlikleri, yersiz yurtsuzlaşma ile özdeşleştirdiği önemli eserlerinden biridir. Avrupalılaştırılmış bir Doğulu Hıristiyan olarak Arap olan bir kökeni temsil eden Edward Said, Yersiz Yurtsuzda, her gün katlanmak zorunda oldukları, kaderini değiştirmeye gücü yetmeyen bir iç benlik ile şehirden şehre durmaksızın sürüklenmelerine neden olan sürgünlükleri bir ait olamama duygusundan hareketle sorunsallaştırır. Çalışmanın amacı, kimlikler çatışmasında baskın olan hissi, yersiz yurtsuzluğu, kültürlerin köksüzleştirildiği kapitalizm eleştirisine karşı entelektüelin çizgisini belli edecek şekilde, Yersiz Yurtsuz ekseninde ve oryantalist söylemden hareketle incelemektir.
ÖMER HAYYAM'IN ESERLERİNE BİR BAKIŞ
ÖMER HAYYAM'IN ESERLERİNE BİR BAKIŞ
Yazar: Güzelyüz, Ali
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 19, 2012
Anahtar kelimeler: Ömer Hayyam, matematik, cebir, geometri, fizik, müzik, metafizik, felsefe

Ömer Hayyam’ın Rubaileri dışında cebir, geometri, fizik, müzik, metafizik ve felsefe alanlarında kaleme aldığı çeşitli eserlerinin elyazmaları, dünyanın çeşitli kütüphanelerinde bulunmaktadır. Matematik alanında çok önemli bulguları olan Ömer Hayyam; cebir, paralel çizgiler teorisi, orantı ve sayılar teorisinde kendisinden önceki matematikçileri geride bırakarak harf ve işaretlere dayalı teoriler geliştirmiş- tir. Birinci, ikinci ve üçüncü derece denklemleri sınıflandıran ilk kişi de Hayyam’dır. Ömer Hayyam ayrıca Gregoryen takviminden çok daha az hata veren Celali takvimini hazırlamıştır. Bu makalede, Ömer Hayyam’ın tespit edilen bütün eserleri kısaca tanıtılacaktır

Ömer Hayyam’ın Rubaileri dışında cebir, geometri, fizik, müzik, metafizik ve felsefe alanlarında kaleme aldığı çeşitli eserlerinin elyazmaları, dünyanın çeşitli kütüphanelerinde bulunmaktadır. Matematik alanında çok önemli bulguları olan Ömer Hayyam; cebir, paralel çizgiler teorisi, orantı ve sayılar teorisinde kendisinden önceki matematikçileri geride bırakarak harf ve işaretlere dayalı teoriler geliştirmiş- tir. Birinci, ikinci ve üçüncü derece denklemleri sınıflandıran ilk kişi de Hayyam’dır. Ömer Hayyam ayrıca Gregoryen takviminden çok daha az hata veren Celali takvimini hazırlamıştır. Bu makalede, Ömer Hayyam’ın tespit edilen bütün eserleri kısaca tanıtılacaktır
EBU’S-SENÂ’ EL-ÂLÛSî’NİN İSTANBUL SEYAHATİ VE İZLENİMLERİ
EBU’S-SENÂ’ EL-ÂLÛSî’NİN İSTANBUL SEYAHATİ VE İZLENİMLERİ
Yazar: Şaban, İbrahim
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 19, 2012
Anahtar kelimeler: Ebu’s-Senâ’ Şihâbuddîn el-Âlûsî, İstanbul, Seyahat

Ebu’s-Senâ’ Şihâbuddîn el-Âlûsî, 1267/1851 yılında tefsirini vesile kılarak, içinde bulunduğu durumu anlatmak üzere, İstanbul’a gelmiş ve burada yaklaşık olarak 21 ay kalmıştır. Bu seyahati sayesinde önemli birçok şahsiyetle bir araya gelmiş ve bu seyahat sonucunda “Neşvetu’ş-şemûl fi’s-seferi ilâ İslâmbûl”, “Neşvetu’l-mudâm fi’l-‘avdi ilâ Dâri’s-selâm” ve “Garâibu’l-iğtirâb ve nüzhetü’l-elbâb fi’l-zehâbi ve’l-ikâmeti ve’l-iyâb” olmak üzere üç kıymetli eser kaleme almıştır. Bu eserlerden birincisini Bağdat’tan İstanbul’a giderken, ikincisini İstanbul’dan Bağdat’a dönerken ve üçüncüsünü de Bağdat’ta kaleme almıştır. Bu eserlerinde İstanbul’a yolculuğunda uğradığı Musul, Cizre, Diyarbakır, Erzurum, Sivas, Tokat, Samsun ve özellikle İstanbul ile ilgili izlenimlerine, buralarda bir araya geldiği önemli şahsiyetlerin biyografilerine ve bazı dini meselelerle ilgili soru ve cevaplara yer vermiştir.

Ebu’s-Senâ’ Şihâbuddîn el-Âlûsî, 1267/1851 yılında tefsirini vesile kılarak, içinde bulunduğu durumu anlatmak üzere, İstanbul’a gelmiş ve burada yaklaşık olarak 21 ay kalmıştır. Bu seyahati sayesinde önemli birçok şahsiyetle bir araya gelmiş ve bu seyahat sonucunda “Neşvetu’ş-şemûl fi’s-seferi ilâ İslâmbûl”, “Neşvetu’l-mudâm fi’l-‘avdi ilâ Dâri’s-selâm” ve “Garâibu’l-iğtirâb ve nüzhetü’l-elbâb fi’l-zehâbi ve’l-ikâmeti ve’l-iyâb” olmak üzere üç kıymetli eser kaleme almıştır. Bu eserlerden birincisini Bağdat’tan İstanbul’a giderken, ikincisini İstanbul’dan Bağdat’a dönerken ve üçüncüsünü de Bağdat’ta kaleme almıştır. Bu eserlerinde İstanbul’a yolculuğunda uğradığı Musul, Cizre, Diyarbakır, Erzurum, Sivas, Tokat, Samsun ve özellikle İstanbul ile ilgili izlenimlerine, buralarda bir araya geldiği önemli şahsiyetlerin biyografilerine ve bazı dini meselelerle ilgili soru ve cevaplara yer vermiştir.