Öğretmen Adaylarının Üst Düzey Düşünme Becerilerini Geliştirecek Soru Etkinliklerinde Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımına Yönelik SWOT Analizleri
SWOT Analyses for the Use of Artificial Intelligence Tools in Question Activities to Develop Higher Order Thinking Skills of Pre-Service Teachers
Yazar: Orhan Göksün, Derya
Dergi: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Educational Technology and Computing ; Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem ; Yapay zekâ,üst düzey soru oluşturma,SWOT,öğretmen eğitimi ; Artificial intelligence,creating meta-cognitive questions,SWOT,teacher education

Bu çalışmada, öğretmen adaylarının üst düzey düşünme becerilerini geliştirecek soru etkinliklerinde yapay zekâ araçlarının kullanımına yönelik SWOT analizi ele alınmaktadır. Araştırmada, öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ araçları ile soru üretme süreçleri ve bu süreçlere yönelik görüşleri incelenmektedir. Eğitimde yapay zekâ araçlarının kullanımına yönelik ders almış 58 öğretmen adayı çalışmaya katılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde desenlenen bu araştırmada alınan görüşler tümevarımsal analiz ve SWOT ile analiz edilmiştir. Analizler önce uzman görüşleri ile sonra katılımcı onayları ile doğrulanmıştır. Çalışmada, öğretmen adaylarının yapay zekâ araçları ile oluşturdukları soruların nitelikleri, kullanım kolaylığı, ekonomikliği, verimliliği gibi olumlu bağlamda; etik kaygılar, kısıtlamalar, tekrara düşme gibi olumsuz bağlamda görüşler bildirdikleri görülmüştür. Ayrıca, yapay zekâ araçlarının güçlü ve zayıf yönleri, sundukları fırsatlar ve oluşturdukları tehditler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, yapay zekâ araçlarının öğretim süreçlerinde etkin bir şekilde kullanılabileceğini, ancak etik ve güvenilirlik konularında dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir. Öğretmen adaylarının yapay zekâ araçları ile soru üretme süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar ve bu araçların eğitimdeki potansiyel faydaları detaylı bir şekilde tartışılmıştır.

This study deals with pre-service teachers' SWOT analyses on the use of artificial intelligence tools in question activities that will develop their students’ higher-order thinking skills. The study examines pre-service teachers' processes of generating questions with generative artificial intelligence tools and their views on these processes. Fifty-eight pre-service teachers who have taken a course on the use of artificial intelligence tools in education participated in the study. The opinions received in this study, which was designed within the framework of a qualitative research approach, were evaluated by inductive analysis and SWOT analysis. The analyses were verified first with expert opinions and then with participant approvals. In the study, it was observed that pre-service teachers expressed opinions in positive contexts such as the qualities of the questions they created with artificial intelligence tools, ease of use, economy, efficiency, and in negative contexts such as ethical concerns, limitations, and repetition. In addition, the strengths and weaknesses of artificial intelligence tools, the opportunities they offer and the threats they pose were analyzed. The results of the research show that artificial intelligence tools can be used effectively in teaching processes, but care should be taken in terms of ethics and reliability.