TÜRKİYE’DE ENFLASYON HEDEFLEMESİ: TEORİDEN UYGULAMAYA YAŞANAN AŞINMA
INFLATION TARGETING IN TURKEY: FROM THEORY TO PRACTICE AND THE CHALLENGES OF IMPLEMENTATION
Yazar: Talas, Mustafa; Abukalloub, Abdallah; Kutluay Tutar, Filiz; Güngör, Ayşe
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 51, 2025
Anahtar kelimeler: Economic Demography ; Ekonomik Demografi ; Enflasyon,Merkez Bankası,Fiyat İstikrarı,Para Politikası,Türkiye ; Inflation,Central Bank,Price Stability,Monetary Policy,Turkey

Bu çalışma, Türkiye'de 2006 yılında resmen benimsenen enflasyon hedeflemesi stratejisinin etkinliğini, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kurumsal bağımsızlığı, iletişim politikaları ve dışsal ekonomik şoklar bağlamında tarihsel ve analitik bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Araştırma, enflasyon hedeflemesi stratejisinin ilk yıllarında (2006-2012) enflasyonun tek haneli seviyelere düşürülmesi gibi başarılar elde edildiğini; ancak 2013 sonrası dönemde Amerikan Merkez Bankası'nın genişletici politikalarından çıkış süreci, siyasi baskılar (örneğin, 2018 Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Merkez Bankası'nın araç bağımsızlığının sınırlandırılması) ve döviz kuru-enflasyon etkileşiminin yönetilememesi gibi faktörler nedeniyle stratejinin kredibilitesinin zayıfladığını ortaya koymaktadır. Nitel analiz yöntemiyle yürütülen çalışmada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın faiz kararları, enflasyon raporları ve Türkiye İstatistik Kurumu verileri kronolojik olarak incelenmiş; stratejinin başarısızlığında kurumsal özerkliğin siyasi müdahalelerle aşınması, döviz kuru dinamiklerinin fiyat istikrarı üzerindeki baskıları ve politika iletişimindeki tutarsızlıklar temel sorunlar olarak belirlenmiştir. Bulgular, fiyat istikrarının sağlanması için Merkez Bankası'nın operasyonel bağımsızlığının hukuki güvence altına alınması, enflasyon beklentilerini yönetmek amacıyla şeffaf ve tutarlı bir iletişim stratejisi geliştirilmesi ve para politikası kararlarının makroekonomik dengelerle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Çalışma, Türkiye özelinde enflasyon hedeflemesi stratejisinin siyasi ve yapısal engellerle olan ilişkisini sistematik bir şekilde ele alan kapsamlı bir analiz sunarak literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

This study evaluates the effectiveness of the inflation targeting strategy officially adopted by Turkey in 2006, using a historical and analytical approach that considers the institutional independence of the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT), its communication policies, and external economic shocks. The analysis reveals that the strategy initially succeeded in reducing inflation to single-digit levels between 2006 and 2012. However, its credibility weakened after 2013 due to factors such as the U.S. Federal Reserve’s policy shift, increasing political interference—particularly the 2018 Presidential Decrees limiting the CBRT’s autonomy—and the inability to manage the exchange rate–inflation nexus. Through a qualitative analysis of CBRT interest rate decisions, inflation reports, and data from the Turkish Statistical Institute, the study identifies political erosion of institutional independence, exchange rate pressures on price stability, and inconsistent communication as major obstacles. The findings underscore the need to legally safeguard the CBRT’s operational independence, establish a transparent and coherent communication strategy, and ensure that monetary policy decisions align with macroeconomic fundamentals to restore the credibility of inflation targeting in Turkey.