hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
BÂKÎ’NİN “ANCAK” REDİFLİ GAZELİNE YAZILAN TAHMİS VE TESDİSLER / “Tahmis” And “Tesdis” Written To Bâkî's Ghazal Ending In The Redif Of “Ancak”
BÂKÎ’NİN “ANCAK” REDİFLİ GAZELİNE YAZILAN TAHMİS VE TESDİSLER / “Tahmis” And “Tesdis” Written To Bâkî's Ghazal Ending In The Redif Of “Ancak”
Yazar: Sevgi, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Bâkî, gazel, ancak, redif, tahmis, tesdis

ÖZB&acirc;k&icirc;, 16. yüzyılda klasik Türk şiirini &ldquo;şekil&rdquo; yönünden mükemmeliyete taşımanın yanında ona muhteva zenginliği de kazandırmıştır. Şiirlerine yer yer sosyal hayatı hatta insanlar arasındaki eşitsizlikleri de taşıyan B&acirc;k&icirc;, kendinden sonra gelen şairleri büyük ölçüde etkilemeyi başarmıştır. Biz bu makalemizde onun &ldquo;ancak&rdquo; redifli gazeline yazılan tahmis ve tesdisleri sunuyoruz.Anahtar kelimeler: B&acirc;k&icirc;, gazel, ancak, redif, tahmis, tesdis. ABSTRACTB&acirc;k&icirc; added a rich content to classical Turkish poetry in the 16th century besides bringing it to perfection in terms o &ldquo;form&rdquo;. Occasionally including social life and even inequalities among humans in his poems, B&acirc;k&icirc; greatly influenced poets who succeeded him. In this paper, we present tahmis and tesdis written to his ghazal ending in the redif of &ldquo;ancak&rdquo;.Keywords: B&acirc;k&icirc;, ghazal, ancak, (providing) redif, tahmis, tesdis.

ÖZB&acirc;k&icirc;, 16. yüzyılda klasik Türk şiirini &ldquo;şekil&rdquo; yönünden mükemmeliyete taşımanın yanında ona muhteva zenginliği de kazandırmıştır. Şiirlerine yer yer sosyal hayatı hatta insanlar arasındaki eşitsizlikleri de taşıyan B&acirc;k&icirc;, kendinden sonra gelen şairleri büyük ölçüde etkilemeyi başarmıştır. Biz bu makalemizde onun &ldquo;ancak&rdquo; redifli gazeline yazılan tahmis ve tesdisleri sunuyoruz.Anahtar kelimeler: B&acirc;k&icirc;, gazel, ancak, redif, tahmis, tesdis. ABSTRACTB&acirc;k&icirc; added a rich content to classical Turkish poetry in the 16th century besides bringing it to perfection in terms o &ldquo;form&rdquo;. Occasionally including social life and even inequalities among humans in his poems, B&acirc;k&icirc; greatly influenced poets who succeeded him. In this paper, we present tahmis and tesdis written to his ghazal ending in the redif of &ldquo;ancak&rdquo;.Keywords: B&acirc;k&icirc;, ghazal, ancak, (providing) redif, tahmis, tesdis.
HATIRALARI IŞIĞINDA NİYÂZÎ-İ MISRÎ
HATIRALARI IŞIĞINDA NİYÂZÎ-İ MISRÎ
Yazar: Kavruk, Hasan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Niyazî-i Mısrî, hatırat, tasavvuf, Limni, XVII. yüzyıl

Niyazî-i Mısrî, tasavufî Türk edebiyatının XVII. yüzyıldaki önemli temsilcilerindendir. Malatyalı olmasına rağmen bir süre Mısır’da yaşadığı için Mısrî mahlasını kullanmıştır. Şair, başta divanı olmak üzere birçok eserin sahibidir. Bu arada hatıralarını kaleme alan çok az sanatçıdan biridir. Hatırat türü eserlerin, sanatkârın yaşadığı dönemi, gelenek göreneği, duyuş düşünüş tarzını, hayata bakış açısını, kısacası yaşanan hayatı anlamada önemli bir yeri vardır. İşte Niyazî-i Mısrî’nin “Mecmua-i Kelimât-ı Kudsiyye-i Hazret-i Mısrî” adını taşıyan ve hayatının uzun bir döneminde yaşadıklarını aksettiren eseri, bu özelliği itibariyle oldukça önemlidir. Bu çalışmada, sözü edilen hatırat çerçevesinde Mısrî’nin bilinenden çok farklı olarak 18 yıllık sürgün hayatında başından geçenler, yaşadıkları, olaylara, hayata bakış tarzı, kendisine yapılanlar karşısındaki düşünceleri, tavır ve davranışları, kendi ifadelerinden hareketle anlatılmaktadır. Hatıraları sayesinde şairin bazı şiirlerinin hangi ortamlarda, hangi duygu yoğunluğu ve düşünce atmosferinde yazıldığını, hangi olayların şiirlerin yazılmasında etkili olduğunu da anlamak mümkün olmaktadır.

Niyazî-i Mısrî, tasavufî Türk edebiyatının XVII. yüzyıldaki önemli temsilcilerindendir. Malatyalı olmasına rağmen bir süre Mısır’da yaşadığı için Mısrî mahlasını kullanmıştır. Şair, başta divanı olmak üzere birçok eserin sahibidir. Bu arada hatıralarını kaleme alan çok az sanatçıdan biridir. Hatırat türü eserlerin, sanatkârın yaşadığı dönemi, gelenek göreneği, duyuş düşünüş tarzını, hayata bakış açısını, kısacası yaşanan hayatı anlamada önemli bir yeri vardır. İşte Niyazî-i Mısrî’nin “Mecmua-i Kelimât-ı Kudsiyye-i Hazret-i Mısrî” adını taşıyan ve hayatının uzun bir döneminde yaşadıklarını aksettiren eseri, bu özelliği itibariyle oldukça önemlidir. Bu çalışmada, sözü edilen hatırat çerçevesinde Mısrî’nin bilinenden çok farklı olarak 18 yıllık sürgün hayatında başından geçenler, yaşadıkları, olaylara, hayata bakış tarzı, kendisine yapılanlar karşısındaki düşünceleri, tavır ve davranışları, kendi ifadelerinden hareketle anlatılmaktadır. Hatıraları sayesinde şairin bazı şiirlerinin hangi ortamlarda, hangi duygu yoğunluğu ve düşünce atmosferinde yazıldığını, hangi olayların şiirlerin yazılmasında etkili olduğunu da anlamak mümkün olmaktadır.
DÜNDEN BUGÜNE ‘TÜRK SÖZEL EDEBİYATI’: DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM
DÜNDEN BUGÜNE ‘TÜRK SÖZEL EDEBİYATI’: DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM
Yazar: Görkem, İsmail
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Sözlü / yazılı / elektronik kültür, sözel edebiyat, sözlü gelenek, kültürel odaklar, kültürel değişim

Milletler kültürlerini sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında şekillendirir. Bu üç ortamda üretilen ürünlerin ortaya konulmaları ve yaşatılmaları ile ilgili uygulamalar bir birinden farklıdır. Türk kültürü ve dolayısıyla edebiyatı da bu üç aşamadan geçmiş veya geçmektedir. Türk Sözel Edebiyatı (Türk Halk Edebiyatı) ortaya çıkış itibarıyla sözel özellikler taşıdığı için Türk Edebiyatı’nın sözlü aşamasını yansıtmaktadır. Çalışmamızda Türk Sözel Edebiyatı’nın üç ortamda nasıl şekillendiği ve kendisini nasıl devam ettirdiği hakkında bilgi verilecektir. Ayrıca folklorun işlevlerinin ve özelliklerinin halk edebiyatı ürünlerinin ortaya konulması ve incelenmesi üzerindeki etkileri de değerlendirilecektir.

Milletler kültürlerini sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında şekillendirir. Bu üç ortamda üretilen ürünlerin ortaya konulmaları ve yaşatılmaları ile ilgili uygulamalar bir birinden farklıdır. Türk kültürü ve dolayısıyla edebiyatı da bu üç aşamadan geçmiş veya geçmektedir. Türk Sözel Edebiyatı (Türk Halk Edebiyatı) ortaya çıkış itibarıyla sözel özellikler taşıdığı için Türk Edebiyatı’nın sözlü aşamasını yansıtmaktadır. Çalışmamızda Türk Sözel Edebiyatı’nın üç ortamda nasıl şekillendiği ve kendisini nasıl devam ettirdiği hakkında bilgi verilecektir. Ayrıca folklorun işlevlerinin ve özelliklerinin halk edebiyatı ürünlerinin ortaya konulması ve incelenmesi üzerindeki etkileri de değerlendirilecektir.
NÂ’İLÎ’NİN BİR GAZELİNİN ŞERHİNİ OKURKEN
NÂ’İLÎ’NİN BİR GAZELİNİN ŞERHİNİ OKURKEN
Yazar: Aypay, A. İrfan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Naili, gazel, şerh, Klasik Türk Edebiyatı

Klasik Türk edebiyatını anlayabilmek bu edebiyatı oluşturan kültürel ve edebi malzemeyi tanımakla mümkündür. Bu noktada şiir şerhlerinin önemli katkılarının olduğun muhakkaktır. Nâ’ilî’nin bir gazeli üzerinde yapılmış tasavvufî bir şerhi incelememizdeki maksat bu doğrultuda atılmış bir adım olarak nitelenmelidir. Şerh-i Gazel-i Nâ’ilî adlı eser, Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 1868’da kayıtlı bir mecmuanın 14b-18b varakları arasındadır. Çalışmamız bu şerhin yeni harflere aktarımı ve bazı kısımlarının sadeleştirilmesinden ibarettir.

Klasik Türk edebiyatını anlayabilmek bu edebiyatı oluşturan kültürel ve edebi malzemeyi tanımakla mümkündür. Bu noktada şiir şerhlerinin önemli katkılarının olduğun muhakkaktır. Nâ’ilî’nin bir gazeli üzerinde yapılmış tasavvufî bir şerhi incelememizdeki maksat bu doğrultuda atılmış bir adım olarak nitelenmelidir. Şerh-i Gazel-i Nâ’ilî adlı eser, Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 1868’da kayıtlı bir mecmuanın 14b-18b varakları arasındadır. Çalışmamız bu şerhin yeni harflere aktarımı ve bazı kısımlarının sadeleştirilmesinden ibarettir.
POETİK DÜŞÜNÜŞÜN KLASİK ŞİİRDE DİLE GETİRİLİŞİ: BÂKÎ DİVANI ÖRNEĞİ / Poetics Mentality to Express In The Classical Poetry: To Example Baki’s Divan
POETİK DÜŞÜNÜŞÜN KLASİK ŞİİRDE DİLE GETİRİLİŞİ: BÂKÎ DİVANI ÖRNEĞİ / Poetics Mentality to Express In The Classical Poetry: To Example Baki’s Divan
Yazar: Karataş, Turan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Baki Divanı, Divan şiiri, poetika, poetik tavır

ÖZBugün edebiyat ortamlarının önemli tabirlerinden biri de &ldquo;poetik tavır&rdquo;dır. Şairler kendileriyle yapılan söyleşilerde, yazılarında sıkça poetik tutumlarından, şiir anlayışlarından bahsederler.Bu makalede, B&acirc;k&icirc; Divanı&rsquo;ndaki şiire ilişkin duygu ve düşünüşü ortaya koymaya, şairin şiirlerinden bugünkü poetik birikimle ne anladığımızı / anlayabileceğimizi ifade etmeye çalıştık.Anahtar Sözcükler: Baki Divanı, Divan şiiri, poetika, poetik tavır ABSTRACTThe &ldquo;poetic manner&rdquo; is literatür environment of one important of concept. The poets, mentioned own from poetic manner and poetry opinion at the interwievs and writting today.In this article, we studied related to poetry sensation and mentality to Baki Divanı, from poetry&rsquo;s of poets of today with poetics accumulation that what we understand/ we can understand.Keywords: Baki&rsquo;s Divan, Divan Poetry, poetics, poetic manner.

ÖZBugün edebiyat ortamlarının önemli tabirlerinden biri de &ldquo;poetik tavır&rdquo;dır. Şairler kendileriyle yapılan söyleşilerde, yazılarında sıkça poetik tutumlarından, şiir anlayışlarından bahsederler.Bu makalede, B&acirc;k&icirc; Divanı&rsquo;ndaki şiire ilişkin duygu ve düşünüşü ortaya koymaya, şairin şiirlerinden bugünkü poetik birikimle ne anladığımızı / anlayabileceğimizi ifade etmeye çalıştık.Anahtar Sözcükler: Baki Divanı, Divan şiiri, poetika, poetik tavır ABSTRACTThe &ldquo;poetic manner&rdquo; is literatür environment of one important of concept. The poets, mentioned own from poetic manner and poetry opinion at the interwievs and writting today.In this article, we studied related to poetry sensation and mentality to Baki Divanı, from poetry&rsquo;s of poets of today with poetics accumulation that what we understand/ we can understand.Keywords: Baki&rsquo;s Divan, Divan Poetry, poetics, poetic manner.
NESİMİ’NİN MİLLİ MENSUBİYETİ MESELESİ (Tarihi ve Çağdaş Bakışlar Açısından Karşılaştırmalı Tahlil)
NESİMİ’NİN MİLLİ MENSUBİYETİ MESELESİ (Tarihi ve Çağdaş Bakışlar Açısından Karşılaştırmalı Tahlil)
Yazar: Şıhıyeva, Seadet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Nesimi, orta çağ kaynakları, nispe, milli köken

Makalede ilk defa olarak büyük Azerbaycan şairi Seyid İmadeddin Nesimi’nin (1360-1417) millî mensubiyeti hususundaki kanıtlar, sübjektif mülahaza ve tartışmalar söz konusu edilmiştir. Temel kaynaklar ve araştırmalarda Nesimi çeşitli milletlere (“Türkman”, “Türk”, “Fars”, “Arap”, “Türkmen”, “Azeri”, “Azerbaycanlı”) mensup düşünür olarak takdim edilmiştir. Yazarların ihtimali üç esas kanaat üzerinde temelleşmiştir: 1) Seyyid sıfatının şairin kökenine göre Muhammed Peygamberin neslinden gelmesinin göstergesi sayılması; 2) şaire ait olunan değişik nispeler (doğum yeri); 3) onun Türkçe divanın dil açısından özelikleri. Nesimi’nin çağdaşları - Arap tarihçisi İbn Hacer el-Askalani ve mürşidi Fazlullah Neimi’nin ona Tebrizi nispesini ait etmesinden hareketle şaire ait olunan doğum yeri ve çeşitli millî mensubiyetleri içerisinde Tebrizli ve Azerbaycan Türkü olmasının tarihi gerçeğe daha uygunluğu ispatlanmıştır. Temel kaynaklarda ve şairin kendi şiirinde onun millî mensubiyeti “Türkman” olarak geçmektedir. Şairin doğum yeri ve bu Türkman aşiretlerinin Afrika ve Asya’da, aynı zamanda Azerbaycan’da geniş arazilerde meskunlaştığı gerçeğine ait tarihî dayanakları göz önünde bulundurarak böyle bir sonunca vardık ki, çağında “Türkman” adlandırılan Nesimi’nin dolaysız olarak varisleri Azerbaycan Türkleridir.

Makalede ilk defa olarak büyük Azerbaycan şairi Seyid İmadeddin Nesimi’nin (1360-1417) millî mensubiyeti hususundaki kanıtlar, sübjektif mülahaza ve tartışmalar söz konusu edilmiştir. Temel kaynaklar ve araştırmalarda Nesimi çeşitli milletlere (“Türkman”, “Türk”, “Fars”, “Arap”, “Türkmen”, “Azeri”, “Azerbaycanlı”) mensup düşünür olarak takdim edilmiştir. Yazarların ihtimali üç esas kanaat üzerinde temelleşmiştir: 1) Seyyid sıfatının şairin kökenine göre Muhammed Peygamberin neslinden gelmesinin göstergesi sayılması; 2) şaire ait olunan değişik nispeler (doğum yeri); 3) onun Türkçe divanın dil açısından özelikleri. Nesimi’nin çağdaşları - Arap tarihçisi İbn Hacer el-Askalani ve mürşidi Fazlullah Neimi’nin ona Tebrizi nispesini ait etmesinden hareketle şaire ait olunan doğum yeri ve çeşitli millî mensubiyetleri içerisinde Tebrizli ve Azerbaycan Türkü olmasının tarihi gerçeğe daha uygunluğu ispatlanmıştır. Temel kaynaklarda ve şairin kendi şiirinde onun millî mensubiyeti “Türkman” olarak geçmektedir. Şairin doğum yeri ve bu Türkman aşiretlerinin Afrika ve Asya’da, aynı zamanda Azerbaycan’da geniş arazilerde meskunlaştığı gerçeğine ait tarihî dayanakları göz önünde bulundurarak böyle bir sonunca vardık ki, çağında “Türkman” adlandırılan Nesimi’nin dolaysız olarak varisleri Azerbaycan Türkleridir.
ŞEHİR ŞİİRLERİ VE ŞEYHÜLİSLÂM YAHYÂ’NIN EDİRNE GAZELLERİ
ŞEHİR ŞİİRLERİ VE ŞEYHÜLİSLÂM YAHYÂ’NIN EDİRNE GAZELLERİ
Yazar: Batislam, H. Dilek
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Şehir, Gazel, Edirne, Şeyhülislâm Yahyâ

Divan edebiyatında şehirleri ve şehirlerin özelliklerini anlatan çeşitli nazım şekilleriyle yazılmış eserler bulunmaktadır. Bu tür eserlerin en bilinenleri şehrengîzlerdir. Şehrengîzler dışında, divanlarda redifi şehir adı olan gazeller de vardır. Söz konusu gazeller, şehir şiirleri içerisinde değerlendirilebilecek örneklerdir. Makalemizde, şehirlerin tarihine ve kültürüne dair bazı bilgiler elde edilmesini sağlaması bakımından önemli olan şehir şiirlerinin çeşitli örnekleri hakkında bilgi verdikten sonra Şeyhülislâm Yahyâ ve Edirne şiirleri üzerinde duracağız. Yahyâ’nın Edirne redifli iki gazelinden yola çıkarak, şairin şiirlerinde Edirne’nin hangi özelliklerine değindiğini tespit edeceğiz. Edirne’yi anlatan başka gazellerden de yararlanarak Yahyâ’nın gazelleriyle diğer örnekler arasındaki benzerlik ve farklılıkları göstermeye çalışacağız.

Divan edebiyatında şehirleri ve şehirlerin özelliklerini anlatan çeşitli nazım şekilleriyle yazılmış eserler bulunmaktadır. Bu tür eserlerin en bilinenleri şehrengîzlerdir. Şehrengîzler dışında, divanlarda redifi şehir adı olan gazeller de vardır. Söz konusu gazeller, şehir şiirleri içerisinde değerlendirilebilecek örneklerdir. Makalemizde, şehirlerin tarihine ve kültürüne dair bazı bilgiler elde edilmesini sağlaması bakımından önemli olan şehir şiirlerinin çeşitli örnekleri hakkında bilgi verdikten sonra Şeyhülislâm Yahyâ ve Edirne şiirleri üzerinde duracağız. Yahyâ’nın Edirne redifli iki gazelinden yola çıkarak, şairin şiirlerinde Edirne’nin hangi özelliklerine değindiğini tespit edeceğiz. Edirne’yi anlatan başka gazellerden de yararlanarak Yahyâ’nın gazelleriyle diğer örnekler arasındaki benzerlik ve farklılıkları göstermeye çalışacağız.
NESİMİ VE VAHDET-İ VÜCUD
NESİMİ VE VAHDET-İ VÜCUD
Yazar: Ünver, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Nesimi, vahdet-i vücud, panteizm, İbn-i Arabî, Hurufilik

Bu çalışma, Hurufilik akımının büyük önderlerinden ünlü divan şairi Nesimi’nin şiirlerinde vahdet-i vücud düşüncesini nasıl işlediğini, hangi simgesel figürlerle ele aldığını ortaya koymaya çalışmaktadır. Öncelikle İslami gelenekte Kur’an, sünnet, akaid, tasavvuf ve felsefe açısından yoğun bir şekilde yargılamalara, trajik idamlara, tekfirlere, ilmi tartışmalara konu olmuş vahdet-i vücud düşüncesinin ne olduğu üzerinde fazla detaylara da girilmeden durulmaktadır. Ardından da Nesimi’nin şiirlerinde vahdet-i vücud düşüncesini ve onun orijinal simgelerini büyük bir ustalıkla nasıl kullanarak savunduğu incelenmektedir.

Bu çalışma, Hurufilik akımının büyük önderlerinden ünlü divan şairi Nesimi’nin şiirlerinde vahdet-i vücud düşüncesini nasıl işlediğini, hangi simgesel figürlerle ele aldığını ortaya koymaya çalışmaktadır. Öncelikle İslami gelenekte Kur’an, sünnet, akaid, tasavvuf ve felsefe açısından yoğun bir şekilde yargılamalara, trajik idamlara, tekfirlere, ilmi tartışmalara konu olmuş vahdet-i vücud düşüncesinin ne olduğu üzerinde fazla detaylara da girilmeden durulmaktadır. Ardından da Nesimi’nin şiirlerinde vahdet-i vücud düşüncesini ve onun orijinal simgelerini büyük bir ustalıkla nasıl kullanarak savunduğu incelenmektedir.
RUZ U ŞEB REDİFLİ ÜÇ NA‘T / Ruz u Şeb Rhymed Three Eulogies
RUZ U ŞEB REDİFLİ ÜÇ NA‘T / Ruz u Şeb Rhymed Three Eulogies
Yazar: Güler, Zülfi
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: divan şiiri, nazire, kaside, na‘t, Fehîm-i Kadîm

ÖZFeh&icirc;m-i Kad&icirc;m&rsquo;in &ldquo;r&ucirc;z u şeb&rdquo; redifli, na&lsquo;tı ile ona Neş&acirc;t&icirc; ve Şeyh Galib tarafından yazılan nazireler şekil, konu ve konuyu işleyiş bakımından karşılaştırıldı. Bu üç kaside arasındaki ortak ve ayrı yönler ortaya konularak, nazire yazmanın divan şiiri geleneğindeki yeri ve önemi gösterilmeğe çalışıldı. Ayrıca bu üç şairin söyleyiş ve üslup bakımından etkileşimleri, duyuş, düşünüş, ifade ediş bakımından birbirlerine benzer ve üstün tarafları incelendi.Anahtar sözcükler: divan şiiri, nazire, kaside, na&lsquo;t, Feh&icirc;m-i Kad&icirc;m, Neş&acirc;t&icirc;, Şeyh Galib ABSTRACTFehmi Kadim&rsquo;s rhymed poem entitled &ldquo;Ruz u Şeb&rdquo; praising Prophet Mohammed was compared with the pastiches written for it by Neşati and Şeyh Galib with respect to the shape, the subject and the way of dealing with the subject. By looking over the similarities and differences among these three eulogies, it has been tried to show the place and importance of writing pastiche in the tradition of Divan Poetry. And also, the interactions among these three poets regarding the narration and style and their similarities and superiorities regarding the hearing, thinking and expressing have been studied.Keywords: Divan poetry, pastiche, eulogy, Feh&icirc;m-i Kadim, Neş&acirc;t&icirc;, Şeyh Galib

ÖZFeh&icirc;m-i Kad&icirc;m&rsquo;in &ldquo;r&ucirc;z u şeb&rdquo; redifli, na&lsquo;tı ile ona Neş&acirc;t&icirc; ve Şeyh Galib tarafından yazılan nazireler şekil, konu ve konuyu işleyiş bakımından karşılaştırıldı. Bu üç kaside arasındaki ortak ve ayrı yönler ortaya konularak, nazire yazmanın divan şiiri geleneğindeki yeri ve önemi gösterilmeğe çalışıldı. Ayrıca bu üç şairin söyleyiş ve üslup bakımından etkileşimleri, duyuş, düşünüş, ifade ediş bakımından birbirlerine benzer ve üstün tarafları incelendi.Anahtar sözcükler: divan şiiri, nazire, kaside, na&lsquo;t, Feh&icirc;m-i Kad&icirc;m, Neş&acirc;t&icirc;, Şeyh Galib ABSTRACTFehmi Kadim&rsquo;s rhymed poem entitled &ldquo;Ruz u Şeb&rdquo; praising Prophet Mohammed was compared with the pastiches written for it by Neşati and Şeyh Galib with respect to the shape, the subject and the way of dealing with the subject. By looking over the similarities and differences among these three eulogies, it has been tried to show the place and importance of writing pastiche in the tradition of Divan Poetry. And also, the interactions among these three poets regarding the narration and style and their similarities and superiorities regarding the hearing, thinking and expressing have been studied.Keywords: Divan poetry, pastiche, eulogy, Feh&icirc;m-i Kadim, Neş&acirc;t&icirc;, Şeyh Galib
MÛSIKÎ VE ŞİİR İKLÎMİMİZDE “DERD, DERMAN, TABİB” OLGUSU
In The World Of Our Music And Poem, The Phenomena Of “Trouble, Remedy And Physician”
Yazar: Çıpan, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Poem,music,trouble,remedy and physician,wound,ointment,cure ; Şiir, mûsıkî, dert, derman, tabip, yara, merhem,şifâ

Muhtevaca zengin olan ve devamlılık arz eden kültürümüzün, mûsıkî eserlerimize güfte teşkil eden, “şiir” unsuru Dünya şiir tarihinde önemli bir yere sahiptir. Şâirlerimiz insana âit beşerî-tasavvufî bütün duygu, düşünce ve nitelikleri akıllara durgunluk verecek bir güzellik, estetik ve zarafetle ifade etmesini bilmişlerdir. Bilindiği üzere mûsıkîmiz, genel anlamda güfteye, güftede ne anlatılmak istenildiğine önem veren bir sözlü mûsıkîdir. Bu itibarla mûsıkîmizin yürüdüğü iki ayrı kolu ifade eden türkü ve şarkı formlarında milletimizin fikir vehissiyatı, bir medeniyet tecrübesi olarak ifade edilmiştir. Bu makalede, romanımız olan şarkılarımızda ve bütün dertlerimizi “bir âh”ta özetlediğimiz türkülerimizde derd, derman, tabib olgusu ile ilgili tespitler değerlendirilmiştir. Osmanlı Cihan Devleti’nin padişahı -Muhibbî mahlasıyla şiirler söyleyen- Kânûnî Sultan Süleyman’ın, hemen herkesin hafızasında yer etmiş olan meşhur beytini ilk ve önemli bir misal olarak zikredelim: Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gib

Providing lyrics for our pieces of music, the element of poem in our culture, which has a rich context and continuity, occupies an important place in the history of world poetry. Our poets have displayed their ability to express all the humanly-mystic feelings, thoughts and qualities belonging to man in stunning beauty, aesthetics and elegance. As is known, our music is a verbal music which gives importance to lyrics and to what is intended to be told in lyrics. In this respect, the thoughts and feelings of our nation have found their expression as an experience of civilization through the two branches of our music, folk songs and songs. In this article, the phenomenon of trouble, remedy and physician is evaluated in songs, which are our novels, and in folk songs, in which we sum up all our troubles in one single ‘sigh’.We can give the famous couplet of one of the rulers of the Ottoman State of the World, Suleiman the Magnificent, who recited poems under the pseudonym of Muhibbi, as the first and important example: No respected entity exists among people like state Let it not be a state in the world like health of one breath
ASKERÎ MUHAMMED-GÜLABOĞLU-DÎVÂNI’NDA GEÇEN ÂYETLER
ASKERÎ MUHAMMED-GÜLABOĞLU-DÎVÂNI’NDA GEÇEN ÂYETLER
Yazar: Sarı, Mehmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 15 No. 39, 2010
Anahtar kelimeler: Muhammed, Gülaboğlu, Askerî, Kütahya, halvetî, dîvân, âyet

Asıl adı Muhammed, lâkabı Gülaboğlu, mahlası Askerî’dir. Kütahya’nın Altıntaş İlçesi’ne Bağlı Zemme Köyünde 1621’de doğdu. Eğitim ve görev gereği Kütahya, Antalya, İstanbul ve Afyonkarahisar’da bulundu. Uzun yıllar Halveti şeyhi olarak görev yaptı. 1693’te Afyonkarahisar’da vefat etti. Mutasavvıf dîvân şâiridir. 4000 beyitlik dîvânında aruz ve hece ölçüleriyle yazdığı şiirlerde dinî ve ahlakî konuları işledi. Bu arada âyetlerden ve hadislerden faydalandı. 280 civarındaki beyitte 59 âyete yer verdi. Askerî bu âyetlerle şiirlerdeki fikrini ve düşüncesini kuvvetlendirmiştir.

Asıl adı Muhammed, lâkabı Gülaboğlu, mahlası Askerî’dir. Kütahya’nın Altıntaş İlçesi’ne Bağlı Zemme Köyünde 1621’de doğdu. Eğitim ve görev gereği Kütahya, Antalya, İstanbul ve Afyonkarahisar’da bulundu. Uzun yıllar Halveti şeyhi olarak görev yaptı. 1693’te Afyonkarahisar’da vefat etti. Mutasavvıf dîvân şâiridir. 4000 beyitlik dîvânında aruz ve hece ölçüleriyle yazdığı şiirlerde dinî ve ahlakî konuları işledi. Bu arada âyetlerden ve hadislerden faydalandı. 280 civarındaki beyitte 59 âyete yer verdi. Askerî bu âyetlerle şiirlerdeki fikrini ve düşüncesini kuvvetlendirmiştir.