İŞLETME DÜZEYİNDE ÇEVRE MUHASEBESİ: BİR UYGULAMA
ENVIRONMENTAL ACCOUNTING AT BUSINESS LEVEL: A CASE STUDY
Yazar: Okutmuş, Ercüment
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 31, 2019
Anahtar kelimeler: Environmental Costs,Environmental Accounting ; Çevre Maliyetleri,çevre muhasebesi

20. yüzyılın son çeyreğinden itibarenkitle iletişimi, ulaşım ve üretim alanlarında görülen teknolojik gelişmeler,insanoğlunun refahının artmasını sağlayan bir ortam oluşturmakla birlikte nüfusunaşırı artışı üretimin boyutlarını değiştirmiş dolayısı ile üretim sonucu oluşanzararlı atıklar kirlilik etkisi oluşturmuştur. Bu etki özellikle son yıllardadünyanın ekolojik dengesini bozacak boyutlara ulaşmıştır. Dolayısıyla işletmelerçevresel faktörlere dikkat ederek üretimlerini devam ettirirken normal üretimmaliyetleri ile birlikte çevre odaklı önleme kullanma ve zarar gibi birtakım ekmaliyetlere de katlanmaları gerekmektedir. Konunun önemi gereği çevreselmaliyetlerin işletme düzeyinde tekdüzen muhasebe sistemine entegrasyonu ileilgili çalışmalar son dönemlerde literatüre yeni girmeye başlamıştır. Özellikletekdüzen muhasebe sisteminde çevre maliyetlerinin muhasebe sistemi içinde nasılyer alacağı, nasıl sınıflanacağı, üretim maliyetlerine nasıl yükleneceğihususları araştırmacılar ve uygulamacılar için önem arz etmektedir. Bu çalışmada çevre maliyetleri kısacatanıtılarak çevre maliyetlerinin muhasebe sisteminde nasıl yer alması gerektiğive nasıl muhasebeleştirildiği anlatılmıştır. Çalışmanın uygulaması, kurşun,sülfürik asit ve plastik gibi çevre kirliliği unsurlarını yoğun olarak içerenbir sektör olan akümülatör sektöründen TO-RO-NA Endüstri Limited Şirketi’ndeyapılmıştır. İşletmede çevre maliyetleriyle ilgili bir tasnif işlemi yapılarakişletmenin gerçek değerleri ile çevre maliyetleri muhasebeleştirilmiştir. Genelüretim giderleri dağıtılırken çevre gider yeri açılması ile dağıtımlar tamamlandığındaişletmenin genel üretim giderleri kapsamında ne kadar çevresel maliyetekatlandığı tespit edilmiş olur. Genel üretim giderleri, dağıtım öncesi genelüretim giderleri olarak gider çeşitlerine göre klasik olarakmuhasebeleştirilir.

Since the last quarter of the 20thcentury, mass communication, technological advances in the fields oftransportation and production has created environment of welfare for people asthe rapid population growth has changed the dimensions of production, thuscreated an environment of toxic waste as a result of production. This effect,especially in last years, has come to point of destroying the ecologicalbalance. As the companies continue their productions taking environmentalmeasures in account, on top of regular production costs, they now have to faceup to additional environment-friendly, or environment damaging costs as well.Due to the importance of this matter, researches on integration ofenvironmental costs to regular accounting systems, has recently took place inliterature. Especially the topics such as how these costs take place inaccounting system, how they are classified, how they are added up to productioncosts pose importance to researchers and appliers. In this article, environmentalcosts are briefly introduced, and explained how they should take place inaccounting system, and how they should be applied to the system. Application ofthe research has been practiced at TO-RO-NA Industry LTD, a company inaccumulator sector, which is highly involved with environment pollutingmaterials such as lead, sulphiric acid, and plastic. In the company,environmental costs are classified, and the actual value is recognized with theenvironmental costs. While sorting general production expenses, with adding anew slot for environmental costs, after the sorting, how much an establishmentundergoes environmental costs in the aspect of general production expenses canbe obtained. General production expenses are recognized classically as pre-sortinggeneral production expenses based on the sort of expense