hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Örgütsel Erdemlilik Algısının Orta Düzey Yöneticilerin İş Akış Deneyimleri Üzerindeki Etkisi: İnegöl Mobilya Sektöründe Bir Araştırma
The Impact of Organizational Virtuousness Perception on the Flow Experiences of Middle-Level Managers: A Study in the İnegöl Furniture Industry
Yazar: Cıranoğlu, Mehmet
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; örgütsel erdemlilik,iş akış deneyimi,pozitif örgütsel davranış,orta düzey yöneticiler,yapısal eşitlik modellemesi ; organizational virtuousness,flow experience,positive organizational behavior,midd-le-level managers,structural equation modeling

Bu çalışma, örgütsel erdemliliğin iş akış deneyimi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Pozitif örgütsel davranış kuramı çerçevesinde değerlendirilen bu iki kavram arasındaki ilişkinin, çalışanların örgütsel bağlılıklarını, motivasyonlarını ve psikolojik iyi oluşlarını anlamada önemli ipuçları sunduğu düşünülmektedir. Araştırma, Bursa ili İnegöl ilçesindeki mobilya üretimi sektöründe görev yapan 447 orta düzey yönetici ile yürütülmüştür. Veriler, SPSS ve AMOS programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına göre, örgütsel erdemlilik, iş akış deneyimi üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahiptir (β = 0.53, p < 0.01). Bulgular, erdemli bir örgüt ikliminin yöneticilerin işle bütünleşme düzeylerini artırdığını ve içsel motivasyonu destekleyerek akış deneyimini güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda örgütlere, yönetici pozisyonunda çalışanlarına yalnızca maddi kaynaklar sağlamakla kalmayıp aynı zamanda etik, destekleyici ve anlam odaklı bir çalışma ortamı sunmaları önerilmektedir. Böylece yöneticilerin verimliliğinin ve psikolojik iyi oluşunun artacağı değerlendirilmektedir.

This study aims to examine the impact of organizational virtuousness on workflow experience. The relationship between these two concepts, evaluated within the framework of positive organizational behavior theory, is believed to offer important insights into employees' organizational commitment, motivation, and psychological well-being. The study was conducted with 447 midlevel managers working in the furniture manufacturing sector in the İnegöl district of Bursa. Data were analyzed using SPSS and AMOS. According to structural equation modeling results, organizational virtuousness has a significant and positive impact on workflow experience (β = 0.53, p < 0.01). The findings re-veal that a virtuous organizational climate increases managers' level of work engagement and strengt-hens the flow experience by supporting intrinsic motivation. Therefore, organizations are advised to provide not only material resources to their employees in managerial positions but also an ethical, supportive, and meaning-oriented work environment. This is expected to increase managers' productivity and psychological well-being.
Aile Ekonomisinin Tarihsel Gelişimi ve Türkiye’de Aile Planlaması
The Role of Family Economy and Family Planning in Türkiye’s Development Process
Yazar: Birvural, Ali
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Economic Sociology ; İktisat Sosyolojisi ; Aile ekonomisi,ekonomik kalkınma,tarihsel gelişim,hane halkı refahı. ; Family economy,economic development,historical evolution,household welfare.

Bu çalışma, Türkiye’de aile ekonomisinin kalkınma sürecindeki rolünü ve özellikle aile planlaması politikalarının ekonomik ve sosyal yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel bir yaklaşım benimsenmiş, tarihsel ve karşılaştırmalı yöntemle ulusal ve uluslararası veriler değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelikle aile ekonomisinin üretim, tüketim, tasarruf ve yatırım süreçlerindeki işlevi açıklanmış, ardından aile planlaması politikalarının sağlık harcamaları, anne-çocuk ölümleri, kadınların işgücüne katılımı ve eğitim yatırımları üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, aile planlaması hizmetlerinin yaygınlaşmasının hem sağlık sisteminde maliyetleri azalttığını hem de kadınların toplumsal ve ekonomik yaşama daha etkin katılımını sağladığını göstermektedir. Ayrıca doğurganlığın azalmasıyla birlikte hanelerin çocuk başına eğitim yatırımı artmakta, bu durum uzun vadede insan sermayesi birikimine katkı sunmaktadır. Sonuç olarak, aile planlamasının yalnızca bir sağlık hizmeti değil, aynı zamanda kalkınmayı hızlandıran stratejik bir araç olduğu ortaya çıkmıştır. Türkiye örneği, dengeli nüfus politikalarının hem ekonomik büyüme hem de toplumsal refah açısından kritik önem taşıdığını göstermektedir.

This study aims to examine the role of the family economy in Turkey’s development process, with a particular focus on the economic and social implications of family planning policies. A qualitative approach was adopted, using a historical and comparative method to analyze both national and international data. The research first explains the functions of the family economy in production, consumption, savings, and investment, and then evaluates the effects of family planning policies on health expenditures, maternal and child mortality, women’s labor force participation, and educational investments. The findings indicate that the expansion of family planning services not only reduces costs in the health system but also enables women to participate more actively in social and economic life. In addition, declining fertility allows households to increase per-child educational investment, which contributes to the accumulation of human capital in the long term. In conclusion, family planning emerges not only as a health service but also as a strategic tool that accelerates development. The case of Turkey demonstrates that balanced population policies are of critical importance for both economic growth and social welfare.
Türkiye’de Sosyal Harcamaların Evlilik ve Boşanma Kararı Üzerindeki Etkisinin Ampirik Olarak İncelenmesi
Empirical Analysis of The Impact of Social Expenditures on Marriage and Divorce Decisions in Türkiye
Yazar: Işık, Serkan
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Public Finance ; Kamu Maliyesi ; Family,Social Expenditures,Marriage,Divorce,ADL Cointegration Test ; Aile,Sosyal Harcamalar,Evlilik,Boşanma,ADL Eşbütünleşme Testi.

Tüm dünyada toplumsal yapıda ve aile kurumuna yaklaşımda önemli değişimler yaşandığı bilinmektedir. Özellikle son yirmi yılda evlilik sayılarında düşme, boşanma sayılarında artış ve doğum oranlarında azalış gibi verilerde önemli sonuçları olan değişimler yaşanmaktadır. Kamu mali dengesi açısından oldukça önemli olan bir harcama türü olan sosyal harcamalar ise aynı dönemde ciddi ölçüde artış göstermiştir. Söz konusu değişim trendi Türkiye için de geçerli olduğundan, konuya dikkat çekilmesi bakımından 2025 yılı “Aile Yılı” olarak ilan edilmiştir. Bu çerçevede çalışmada, ülkemizde sosyal harcamaların evlilik ve boşanma üzerindeki etkisinin ampirik kanıtlarla gösterilmesi amaçlanmıştır. 2001-2024 dönemi yıllık verileriyle yapılan analizlerde Fourier fonksiyonuyla genişletilmiş Otoregresif Gecikmesi Dağıtılmış (ADL) eşbütünleşme yöntemiyle tahminler yapılmış; Türkiye’de sosyal harcamalarla evlilik ve boşanma arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Sosyal harcamaların evlilik üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkiye, yine sosyal harcamaların boşanma üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

It is well-known that significant changes have occurred globally in societal structures and approaches to the institution of family. Particularly in the last two decades, notable changes have been observed, such as a decline in marriage rates, an increase in divorce rates, and a decrease in birth rates, with significant implications. During the same period, social expenditures, which are a crucial type of expenditure in terms of public financial balance, have also increased substantially. As this trend of change is also relevant for Türkiye, the year 2025 has been declared the “Year of the Family” to draw attention to the issue. Within this context, this study aims to empirically demonstrate the impact of social expenditures on marriage and divorce in Türkiye. Using annual data from the period 2001–2024, analyses were conducted with estimations based on the Autoregressive Distributed Lag (ADL) cointegration method extended with the Fourier function. It was found that there is a long-term cointegration relationship between social expenditures, marriage, and divorce in Türkiye. The results indicate that social expenditures have a positive and significant effect on marriage, while they have a negative and significant effect on divorce.
Akademisyen Annelerin Doğum İzni Sonrası İşe Dönüş Deneyimleri Üzerine Bir Çalışma
A Study on Academic Mother’s Experiences of Returning to Work After Maternity Leave
Yazar: Kırmızı Koç, Canan; Soylu, Şerife
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Women's Studies ; Kadın Araştırmaları ; Business Administration ; İşletme ; Doğum İzni Sonrası İşe Dönüş,Akademisyen Anne,Kadın Çalışanlar,Nitel Araştırma ; Returning to Work After Maternity Leave,Academic Mother,Women Worker,Qualitative Research.

Doğum, kadınların hem fiziksel hem de ruhsal değişimler yaşayarak anneliğe adım attığı önemli bir geçiş sürecini içermektedir. Çalışan kadınlar bu süreçte işlerinden bir süre uzaklaşmakta ve annelik rolüyle birlikte değişen yeni yaşamlarına adapte olmaya çalışmaktadır. Bu geçiş süreçlerinde pek çok zorlukla karşılaşan annelerin en çok zorlandığı dönemlerden biri de doğum izni sonrasında işe dönüş olmaktadır. İşe yeniden dönen anneler hem çocuklarının bakımları ile ilgilenmekte hem de ara verdikleri işlerinde performans göstermeye gayret etmektedirler. Sorumluluk artışının yanısıra anne olmak kadınların duygusal dünyasını da farklılaştırmakta ve bu durum çalışma hayatı üzerinde de etkili olmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı akademisyen olarak çalışan kadınların doğum sonrası işe dönüşte yaşadıkları deneyimleri derinlemesine inceleyerek bu süreçte neler deneyimlediklerini araştırmaktır. Nitel araştırma şeklinde tasarlanan çalışmada fenomenoloji deseni kullanılmış olup 12 akademisyen anne ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA 20 programından yararlanılarak içerik analizine tabi tutulmuş ve belirlenen tema-kategori-kodlar aktarılarak akademisyen annelerin deneyimlerine ilişkin sonuçlar yorumlanmıştır.

Childbirth involves an important transition process in which women step into motherhood by experiencing both physical and psychological changes. During this process, working women take a break from their jobs for a while and try to adapt to their new lives that change with the role of motherhood. One of the most difficult periods for mothers who face many difficulties during this transition process is returning to work after maternity leave. Mothers who return to work, both take care of their children and try to perform in their jobs that they took a break from. In addition to increased responsibility, becoming a mother also changes emotional world of women, and this situation also affects their working life. In this context, the aim of the study is to deeply examine the experiences of women working as academicians when returning to work after childbirth and to investigate what they experience during this process. The study, designed as a qualitative research, used a phenomenological design and semi-structured interviews were conducted with 12 academician mothers. The data obtained from these interviews were subjected to content analysis using the MAXQDA 20 program, and the results regarding the experiences of academician mothers were interpreted by transferring the determined themes-categories-codes.
Necip Fazıl Kısakürek’in Şiirinde Aile ve Anne
Family and Mother in Necip Fazıl Kısakürek’s Poetry
Yazar: Ay, Ferudun
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Language and Literature (Other) ; Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer) ; Türk Edebiyatı,Türk Şiiri,Necip Fazıl Kısakürek,Aile,Anne ; Turkish Literature,Turkish Poetry,Necip Fazıl Kısakürek,Family,Mother

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının güçlü ve müstesna şairi ve aksiyon adamı Necip Fazıl, sanatkârane mizacı, üslubu, mücadelelerindeki azmi ve Türkçeye katkılarıyla sadece şiirleriyle değil kendine mahsus günlük gazete ve dergi yazılarıyla da bugün dahi Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Şiirleriyle edebiyatımıza yeni bir duygu ve ses getiren Necip Fazıl’ın alışılmışın dışına çıkan şiirleri ölülere, anılara, anlara, fikirlere, uçlarda yaşanan hislere, heyecanlara, fezada aklın dahi ulaşamayacağı noktalara ulaşmayı amaçlamaktadır. Tüm bu temaların yanı sıra Necip Fazıl, kendine özgü şiir anlayışında aile ve anne kavramlarına da oldukça önem vermiş, aile ve anne kavramlarını farklı cepheleriyle, hayat ve şahsiyetinde belirleyici rol oynayan yanlarıyla ele almış ve çeşitli şiirlerinde bu iki kavrama yer vermiştir.Bu çalışmamızda Necip Fazıl Kısakürek’in şiirlerinde aile ve anne imgesinin kullanımları tespit edilerek incelenmiş ve toplumun temel yapı taşı aile ve anne kavramlarından hareketle Necip Fazıl’ın medeniyet tasavvuruna ilişkin ipuçları sunulmuştur. Türk edebiyatında özel bir yeri olan Necip Fazıl’ın portresini çizme ve şiirini anlama konusunda katkıda bulunacaktır.

Necip Fazıl, one of the powerful and exceptional poets and men of action of Republican-era Turkish literature, holds an important place even today not only with his poems but also with his uniquely styled newspaper and magazine writings. Thanks to his artistic temperament, distinctive style, perseverance in his struggles, and contributions to the Turkish language, he has a lasting presence in Turkish literature. Bringing a new emotion and voice to our literature with his poetry, Necip Fazıl’s unconventional works aim to reach the dead, memories, moments, ideas, emotions experienced at the extremes, excitements, and even points in the cosmos that the mind cannot grasp.Alongside all these themes, Necip Fazıl also attached great importance to the concepts of family and mother within his unique poetic vision. He approached them from different angles, recognizing their decisive roles in his life and personality, and reflected these two concepts in various poems.In this study, the uses of the family and mother imagery in Necip Fazıl Kısakürek’s poems have been identified and examined, and clues have been offered about his vision of civilization through the lens of these foundational elements of society. This will contribute to drawing the portrait of Necip Fazıl, who holds a special place in Turkish literature, and to understanding his poetry.
Aile Dinamikleri ve Suçun Sosyolojik Temelleri
Family Dynamics and the Sociological Foundations of Crime
Yazar: Çelik, Abdullah; Akıncıoğlu, Niyazi Umut; Demirbaş, Mehmet
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Aile,Suç,Sosyal Kontrol,Çocuk Suçluluğu,Kuşaklararası Suç Aktarımı ; Family,Crime,Social Control,Juvenile Delinquency,Intergenerational Transmission of Crime

Bu makale, aile yapısı ve işlevlerinin suç davranışının oluşumundaki rolünü kriminolojik ve sosyolojik perspektiflerden incelemektedir. Aile; sosyal kontrol, öğrenme, damgalanma ve gerilim teorileri çerçevesinde suçun hem kaynağı hem de önleyici unsuru olarak ele alınmıştır. Çalışmada, parçalanmış aileler, ebeveyn kaybı, aile içi şiddet, ihmal ve istismar gibi faktörlerin çocuk ve gençlerde suç riskini nasıl artırdığı tartışılmıştır. Ayrıca, yoksulluk, işsizlik ve göç gibi sosyoekonomik dezavantajların aile işlevselliğini zayıflatarak suçla ilişkili süreçleri güçlendirdiği vurgulanmıştır. Kuşaklararası suç aktarımı mekanizmaları da değerlendirilmiş, ebeveynin suç geçmişinin çocuk üzerindeki kalıcı etkileri gösterilmiştir. Bulgular, ailenin hem risk üretici hem de koruyucu bir kurum olabileceğini ortaya koymaktadır. Makale, suçun önlenmesinde aileyi güçlendirmeye yönelik eğitim, destek ve erken müdahale programlarının, toplumsal güvenlik politikalarının merkezine alınması gerektiğini savunmaktadır.

This article examines the role of family structure and functions in the emergence of criminal behavior from criminological and sociological perspectives. Within the frameworks of social control, learning, labeling, and strain theories, the family is analyzed as both a source of risk and a protective factor. The study discusses how factors such as fragmented families, parental loss, domestic violence, neglect, and abuse increase the likelihood of delinquency among children and adolescents. It also emphasizes how socioeconomic disadvantages including poverty, unemployment, and migration undermine family functioning and reinforce crime-related processes. Mechanisms of intergenerational transmission of crime are evaluated, highlighting the lasting impact of parental criminal history on children. Findings reveal that the family can serve both as a generator of risk and as a preventive institution. The article argues that strengthening families through parenting education, holistic support, and early intervention programs should be central to crime prevention and public security policies.
Çağdaş Aile Problemleri Ve Çözüm Önerileri: İslam Perspektifinden Bir Değerlendirme
Contemporary Family Problems And Solutions: An Evaluation From An Islamic Perspective
Yazar: Özkan, Hakan
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Din eğitimi,aile,islam,sosyoloji,iletişim. ; Religious Education,Family,Islam,Sociology,Communication.

Din, eğitim ve aile, insanla birlikte yaşayan olgulardır. Günümüzde toplumsal yapının temeli olan aile kurumu, düşünce ve sosyo ekonomik hayat pratiklerindeki değişime bağlı olarak hızla dönüşmektedir. Modern dönemde yaşanan aile sorunlarının neler olduğu ve İslam’ın aile yapısına dair sunduğu ilkesel ve değer temelli yaklaşımlarla, söz konusu krizlerin çözümünde nasıl bir alternatif oluşturabildiği, çalışmanın temel problemini oluşturmaktadır. Bu çalışma, modern dönemin aileye yüklediği sorun alanlarını tespit ederek, İslam’ın aileyi yeniden inşa etmeye yönelik sunduğu ilkeler çerçevesinde alternatif bir bakış açısı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, İslami perspektifin aile krizlerine çözüm üretme potansiyelini ortaya koyarken, aynı zamanda modern dünyada maneviyat eksenli bir aile vizyonu inşa etmenin imkanlarını da tartışmaya açmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizinin kullanıldığı çalışmanın bulguları, İslam’ın aile kurumuna yönelik sunduğu değer temelli çözüm önerilerinin, modern dünyada aile bağlarını güçlendirmek için önemli bir rehber olabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, aile politikalarına yönelik dinî ve kültürel perspektifleri dikkate alan yeni yaklaşımlar geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Religion, education, and family are phenomena that coexist with humanity. Today, the family institution, which forms the basis of social structure, is rapidly transforming in line with changes in thought and socio-economic practices. The core problem of this study is to identify the family issues experienced in the modern era and to explore how Islam's value-based approach to family structure can offer an alternative solution to these crises. This study aims to identify the problem areas imposed on the family in the modern era and develop an alternative perspective within the framework of the principles offered by Islam for rebuilding the family. While revealing the potential of the Islamic perspective to produce solutions to family crises, the research also explores the possibilities of constructing a spirituality-centered family vision in the modern world. The findings of this study, which uses document analysis as a qualitative research method, show that the value-based solutions offered by Islam for the institution of the family can serve as an important guide for strengthening family ties in the modern world. In this context, the study will contribute to the development of new approaches that take into account religious and cultural perspectives on family policies.
Ailede Eşlerin Hak ve Yükümlülükleri: Hukuki ve Sosyolojik Perspektiften Bir Değerlendirme
Ailede Eşlerin Hak ve Yükümlülükleri: Hukuki ve Sosyolojik Perspektiften Bir Değerlendirme
Yazar: Cebecioğlu, Gülçin
Dergi: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 12 No. Aile Özel Sayısı, 2025
Anahtar kelimeler: Family Law ; Aile Hukuku ; Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; aile,hak ve yükümlülükler,toplumsal cinsiyet rolleri,eşlik ilişkileri,sosyoloji ; family,rights and obligations,gender roles,spousal relations,sociology

Toplumun temel birimi olarak aile bireylerin sosyal, ekonomik ve duygusal gereksinimlerini karşılayan en köklü kurumlardan biridir. Evlilik birliği içinde eşlerin sahip olduğu hak ve yükümlülükler, hem hukuki hem de sosyolojik açıdan büyük önem taşımaktadır. Tarih boyunca ailenin temelinin erkeklerin kadınlar üzerinde ayrıcalıklara sahip olmalarına olanak sağlayacak yapısal eşitsizliklere dayandığı görüşüne dayanmıştır. Bu noktada kültürel ve yasal düzenlemeler de kocanın hakları ve ayrıcalıkları üzerine kurulduğundan aile içinde erkekler kadınları kontrol altında tutmuş ve erkeklerin kadınlar üzerinde sahip olduğu bu güç erkek egemen ideoloji tarafından üretilen yasalar ve hukuk düzeni tarafından desteklenmiştir. Ne var ki kadınların toplumsal hayata katılımında görülen artış onların karşı karşıya kaldıkları bu eşitsizlikler noktasında bilinçlenmelerini sağlamıştır. Bu durum toplumsal ve hukuki bağlamda kadın ve erkeklerin aile içindeki hak ve yükümlülüklerinde bir değişim ve dönüşümü de beraberinde getirmiştir. Bu çalışma ile eşlerin hak ve yükümlülüklerinde meydana gelen değişim ve dönüşüm incelenirken hukuki çerçeve ve sosyolojik perspektif birleştirilerek toplumsal cinsiyet rolleri, eşlik ilişkileri ve toplumsal yapının evlilik üzerindeki etkisinin ortaya çıkarılması hedeflenmektedir.

The family, as the fundamental unit of society, constitutes one of the most established institutions through which individuals’ social, economic, and emotional needs are met. Within the framework of marriage, the rights and obligations of spouses hold considerable importance from both legal and sociological standpoints. Historically, the foundation of the family has been grounded in structural inequalities that granted men privileges over women. In this context, cultural norms and legal regulations have predominantly been structured around the rights and authority of the husband, thereby enabling male dominance within the familial sphere. The power asymmetry favoring men has been reinforced by legal systems and legislations shaped by patriarchal ideologies. However, the increasing participation of women in public and social life has led to a growing awareness of these inequalities. Consequently, this awareness has brought about significant changes and transformations in the distribution of rights and responsibilities between spouses in both legal and social contexts. This study seeks to analyze these shifts by integrating a legal framework with a sociological perspective, aiming to uncover the influence of gender roles, spousal dynamics, and broader social structures on the institution of marriage.