Rüya Formundaki İstihare Yaşantısının Din Psikolojisi Bağlamında İncelenmesi
A Research on the Life of Istikhara as the Form of Dream in the Context of Psychology of Religion
Yazar: Hafız, Hafsa; Göcen, Gülüşan
Dergi: Bilimname No. 45, 2021
Anahtar kelimeler: Din Psikolojisi,Dini Tecrübe,Dini Başa Çıkma,Allah Tasavvuru,Psikolojik İyi Oluş,Tevekkül ; Psychology of Religion,Religious Experience,Religious Coping,Imagination of God,Psychological Well-Being,Tawakkul

Bu makalenin amacı, istiharenin bu tecrübeyi yaşayanlar için ne anlama geldiğini açıklamak ve bu tecrübenin onların dinî ve psikolojik yaşamlarına olan etkilerini tespit etmektir. Bu sebeple istiharenin dinî tecrübe, psikolojik iyi oluş, dinî başa çıkma ve Allah tasavvuru ile ilişkisi ele alınmıştır. Durum deseninde hazırlanan bir nitel saha araştırma içerisinde, ölçüt ve kartopu örnekleme ile seçilmiş, 21-68 yaş aralığında (ort. 44,5), 16’sı kadın, 4’ü erkek toplam 20 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. 18 yaşından büyük, birden fazla kez istihare tecrübesi yaşamış, istihareye bir yaşam biçimi olarak hayatlarında yer açan Müslüman kişiler tercih edilmiştir. Betimsel analiz kullanılan araştırmada bulgular iki üst tema ve altı alt tema halinde sunulmuştur. Buradan elde edilen bulgulara göre, birçok uygulama biçimi olan istiharenin daha çok rüya yoluyla Allah’tan işaret beklemek şeklinde deneyimlendiği görülmekle birlikte istihare yaşantısının en önemli unsurunun dua etme yoluyla Allah’a sığınmak olduğu belirlenmiştir. İstiharenin (i) kişileri derinden etkileyen bir dinî tecrübe olarak yaşandığı, (ii) psikolojik iyi oluş ve (iii) dinî başa çıkma ile olumlu ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, (v) Olumlu Allah Tasavvuru olan kişilerin, istihareye yöneldiği ve istiharenin, bu tasavvuru daha da güçlendirdiği ve (vi) tevekkül teslimiyet veya kabullenme ve kader yaklaşımları üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.

The purpose of this article is to explain what istikhara means for those who experience it and to determine the effects of this experience on their religious and psychological lives. In this regard the relationship of istikhara with religious experience, psychological well-being, religious coping and the imagination of God is discussed. In a qualitative field study prepared in the case design, semi-structured interviews were made with a total of 20 people, 16 females and 4 males, between the ages of 21-68 (mean 44.5) selected by criteria and snowball sampling. Muslim individuals over the age of 18, who experienced through istikhara more than once, and who have placed it in their lives as a way of life, were preferred.  In the research using descriptive analysis, the findings were presented in two meta-themes and six sub-themes. According to the findings obtained here, although it is seen that istikhara, which has many forms of practice, is experienced as waiting for a sign from Allah through dreams, it has been determined that the most important element of istikhara experience is taking refuge in Allah through prayer. It has been found that istikhara (ı) emerges as a religious experience that deeply affects people, (ıı) has a positive relationship with psychological well-being and religious coping. In addition, it has been determined that (ııı) people with a positive imagination of Allah tend towards istikhara and that it further strengthens this imagination and (ıv) has an effect on their approaches of tawakkul, acquiescency, acceptance, and destiny.