Yeraltı Suyu Kirliliğini Önlemeye Dönük Bariyer Tasarımı
Yeraltı Suyu Kirliliğini Önlemeye Dönük Bariyer Tasarımı
Yazar: Gökalp, Zeki; Taş, İsmail; Uzun, Oğuzhan; Şahan, Serkan; Kaplan, Sema; Başaran, Mustafa
Dergi: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 34 No. Ek Sayı, 2017
Anahtar kelimeler: Bentonit,bariyer,ponza,su kirliliği,yeraltı suyu

Bu çalışmada atık depolama sahaları, doğal arıtma sistemleri (yapay sula kalanlar) havuzları ve hayvancılık işletmelerinde gübre idaresi amaçlı kullanılan havuzların (lagun) tabanından meydana gelen sızmalarla ortaya çıkabilecek yer altı suyu kirliliğini önlemeye yönelik bir bariyer tasarımı ortaya konmuştur. Bu amaçla belirli bir tane büyüklüğü aralığına sahip (1.00 – 0.50 mm) ve belirli bir oranda bentonit ile karıştırılmış kum ve ponza (%30) kullanılmıştır. Optimum nem içeriğinde ve maksimum kuru birim ağırlıkta sıkıştırılmış numunelerle gerçekleştirilen permeabilite testlerinde numuneleri doygun hale getirmek için farklı konsantrasyonlarda hazırlanmış nitrat, fosfor (25, 50, 100, 150 ve 200 ppm) ve ağır metal (Cd, Ni, Pb, Cr ve Cu) çözeltileri (10, 20, 30, 40 ve 50 ppm) kullanılmıştır. Çıkan süzüklerde gerçekleştirilen analizlerle bariyer malzemesinin adsorpsiyon-desorpsiyon kabiliyeti tespit edilmiştir. Ağır metal adsorpsiyon kapasitesi açısından en iyi performansı bentonit sergilemiştir. Kum ve ponza ise kurşun ve kadmiyum metallerinde birbirine yakın değerler sergilerken, krom, bakır ve nikel adsorpsiyonunda ponza kuma oranla çok daha iyi performans sergilemiştir. Nitrat adsorpsiyonu bakımından kum-bentonit ve ponza-bentonit karışımları benzer özellikler sergilerken fosfor adsorpsiyonunda ponza-bentonit karışımları çok daha başarılı bulunmuştur. Malzeme karışımlarında yüksek düzeyde makro-mikro gözenek içermesi ve daha fazla adsorpsiyon yüzeyine sahip olmasından dolayı ponzanın kuma alternatif olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Bu çalışmada atık depolama sahaları, doğal arıtma sistemleri (yapay sula kalanlar) havuzları ve hayvancılık işletmelerinde gübre idaresi amaçlı kullanılan havuzların (lagun) tabanından meydana gelen sızmalarla ortaya çıkabilecek yer altı suyu kirliliğini önlemeye yönelik bir bariyer tasarımı ortaya konmuştur. Bu amaçla belirli bir tane büyüklüğü aralığına sahip (1.00 – 0.50 mm) ve belirli bir oranda bentonit ile karıştırılmış kum ve ponza (%30) kullanılmıştır. Optimum nem içeriğinde ve maksimum kuru birim ağırlıkta sıkıştırılmış numunelerle gerçekleştirilen permeabilite testlerinde numuneleri doygun hale getirmek için farklı konsantrasyonlarda hazırlanmış nitrat, fosfor (25, 50, 100, 150 ve 200 ppm) ve ağır metal (Cd, Ni, Pb, Cr ve Cu) çözeltileri (10, 20, 30, 40 ve 50 ppm) kullanılmıştır. Çıkan süzüklerde gerçekleştirilen analizlerle bariyer malzemesinin adsorpsiyon-desorpsiyon kabiliyeti tespit edilmiştir. Ağır metal adsorpsiyon kapasitesi açısından en iyi performansı bentonit sergilemiştir. Kum ve ponza ise kurşun ve kadmiyum metallerinde birbirine yakın değerler sergilerken, krom, bakır ve nikel adsorpsiyonunda ponza kuma oranla çok daha iyi performans sergilemiştir. Nitrat adsorpsiyonu bakımından kum-bentonit ve ponza-bentonit karışımları benzer özellikler sergilerken fosfor adsorpsiyonunda ponza-bentonit karışımları çok daha başarılı bulunmuştur. Malzeme karışımlarında yüksek düzeyde makro-mikro gözenek içermesi ve daha fazla adsorpsiyon yüzeyine sahip olmasından dolayı ponzanın kuma alternatif olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.