ÇOK BOYUTLU MİZAH DUYGUSU ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GÜNCELLENMESİ VE YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
ÇOK BOYUTLU MİZAH DUYGUSU ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GÜNCELLENMESİ VE YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yazar: Özdoğru, Asil Ali
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Mizah duygusu,ölçek,güvenirlik

                Mizah, çağlar boyuncafelsefe, edebiyat, eğitim ve psikoloji gibi birçok farklı alanda inceleniptartışılmış bir kavramdır. Psikolojik açıdan mizah, psikanalitik kuramdanpozitif psikolojiye kadar birçok bakış açısı ve alt alanda incelenmiştir. Birkişilik özelliği olarak görülen mizah duygusu, bireylerin mizah algılarını,üretimlerini ve kullanımlarını kapsayan bir kavramdır. Mizah duygusu ile ilgilialanyazında farklı kavramsallaştırma ve ölçüm araçları mevcuttur. Çok BoyutluMizah Duygusu Ölçeği (ÇBMDÖ), Thorson ve Powell tarafından 1993 yılındageliştirilen beşli Likert tipinde 24 maddelik bir özbildirim ölçeğidir. Aslanve arkadaşları tarafından 1999 yılında Türkçe’ye uyarlanan ve toplam puanıkullanılması önerilen ölçeğin mizah üretme, mizah kullanarak başa çıkma, mizahüreten kişilere karşı tutum ve mizahı değerlendirme adlarında dört alt boyutuvardır. Ölçeğin uyarlandığı zamandan bu yana araştırmalarda kullanımına pekrastlanılmazken iki maddesinde ve derecelendirme etiketlerinde farklılık tespitedilmiştir. Bu çalışmada, ÇBMDÖ maddeleri ve faktör yapısı daha büyük birörneklem kullanılarak güncellenmiştir. Ölçeğin maddelerinin yenilenerek 566üniversite öğrencisine uygulanmasıyla elde edilen veri güvenirlik ve geçerlikaçısından incelenmiştir. Bulgular güncellenen ölçeğin orjinal ve uyarlamaölçeğindeki gibi dört faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ve ölçeğin psikometriközelliklerinin güçlendiğini göstermektedir. Bu çalışma ÇBMDÖ’yü yetişkinlerinmizah duygusunu çok boyutlu bir şekilde ölçmede kullanılabilecek güvenilir vegeçerli bir ölçüm aracı olarak araştırmacı ve uygulamacıların dikkatinesunmaktadır.

                Mizah, çağlar boyuncafelsefe, edebiyat, eğitim ve psikoloji gibi birçok farklı alanda inceleniptartışılmış bir kavramdır. Psikolojik açıdan mizah, psikanalitik kuramdanpozitif psikolojiye kadar birçok bakış açısı ve alt alanda incelenmiştir. Birkişilik özelliği olarak görülen mizah duygusu, bireylerin mizah algılarını,üretimlerini ve kullanımlarını kapsayan bir kavramdır. Mizah duygusu ile ilgilialanyazında farklı kavramsallaştırma ve ölçüm araçları mevcuttur. Çok BoyutluMizah Duygusu Ölçeği (ÇBMDÖ), Thorson ve Powell tarafından 1993 yılındageliştirilen beşli Likert tipinde 24 maddelik bir özbildirim ölçeğidir. Aslanve arkadaşları tarafından 1999 yılında Türkçe’ye uyarlanan ve toplam puanıkullanılması önerilen ölçeğin mizah üretme, mizah kullanarak başa çıkma, mizahüreten kişilere karşı tutum ve mizahı değerlendirme adlarında dört alt boyutuvardır. Ölçeğin uyarlandığı zamandan bu yana araştırmalarda kullanımına pekrastlanılmazken iki maddesinde ve derecelendirme etiketlerinde farklılık tespitedilmiştir. Bu çalışmada, ÇBMDÖ maddeleri ve faktör yapısı daha büyük birörneklem kullanılarak güncellenmiştir. Ölçeğin maddelerinin yenilenerek 566üniversite öğrencisine uygulanmasıyla elde edilen veri güvenirlik ve geçerlikaçısından incelenmiştir. Bulgular güncellenen ölçeğin orjinal ve uyarlamaölçeğindeki gibi dört faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ve ölçeğin psikometriközelliklerinin güçlendiğini göstermektedir. Bu çalışma ÇBMDÖ’yü yetişkinlerinmizah duygusunu çok boyutlu bir şekilde ölçmede kullanılabilecek güvenilir vegeçerli bir ölçüm aracı olarak araştırmacı ve uygulamacıların dikkatinesunmaktadır.