BİR 150’LİĞİN SAVUNMASI ÜZERİNE: MİRALAY (MEHMED) SADIK’TAN OSMANLICA BİR BEYANNAME (1933)
ON THE DEFENSE OF A 150: A BROCHURE BY COLONEL (MEHMED) SADIK (1933)
Yazar: Sagun, Çağıl
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 10 No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Miralay Sadık,II. Meşrutiyet,Mütareke,Millî Mücadele,150’likler. ; Miralay Sadık,II. Constitutional Monarchy,Armistice,National Struggle,150

Türk siyasal hayatında derin iz bırakmış kişilerden biri olan Miralay Sadık Bey, İttihat ve Terakki Fırkasıyla adını duyurmaya başlamış, Hürriyet ve İtilaf Fırkasıyla birlikte dikkatleri üzerine çekmiştir. Miralay Sadık Bey, İttihatçıların 1913’te gerçekleştirdiği hükümet darbesi sonrası ilk sürgün hayatına başlamıştır. 1913 sonrası Kahire’ye gitmiş ve mütarekeye kadar da burada kalmıştır. Miralay Sadık, Kahire’de İttihatçılara olan muhalefetine devam etmekle birlikte İngilizlerle de sıkı bir ilişki içine girmiş, İngilizlerle geliştirildiği bu yakın ilişki sonraki siyasi hayatında da belirleyici olmuştur. Nitekim Sadık Bey, Millî Mücadele Döneminde İngiliz yanlısı politikanın baş savunucularından biri haline gelmiştir. Ancak Millî Mücadelenin başarıya ulaşmasıyla birlikte İstanbul’daki İngiliz elçiliğine sığmak zorunda kalan Sadık Bey için ikinci sürgün hayatı başlamıştır. Bu sefer sürgün edildiği yer ise eski bir Osmanlı toprağı olan Hırsova (Hîrșova/Hârşova) olmuştur. Sadık Bey’in sürgün yılları zorluk ve acılarla geçmiş, Türk siyasi hayatından uzak kalsa da kendisini ilgilendiren konularda cevap hakkını her zaman kullanmış, kalemi güçlü bir siyasetçi olmuştur. Bu çalışmada Miralay Sadık Bey’in, öncelikle affı ile ilgili daha sonra da kendisine yöneltilen suçlamalara cevap verme ihtiyacı nedeniyle kaleme aldığı bir broşür konu edilmiştir. Araştırmada EGM arşiv belgeleri, TBMM zabıtları, Düstur, telif ve hatırat türü eserlerden yararlanılmıştır

Miralay Sadık, one of the people who left a deep mark in Turkish politics, started to make a name for himself with the Committee of Union and Progress and attracted attention with the Freedom and Entente Party. Miralay Sadık Bey started his first exile life after the coup d'etat carried out by the Unionists in 1913. He went to Cairo after 1913 and stayed here until the armistice. While continuing his opposition to the Unionists in Cairo, Miralay Sadik also entered into a close relationship with the British, and this close relationship he developed with the British played also a decisive part in his later political life. As a matter of fact, Sadık Bey became one of the main defenders of the pro-British policy during the National Struggle Period. However, with the success of the National Struggle, Sadık Bey, who had to take refuge in the British embassy in Istanbul, began his second exile life. This time, the place where he was exiled was Hırsova (Hîrșova/Hârşova), an old Ottoman land. Although Sadik Bey was away from Turkish political life during his exile years, he always used his right of reply on matters that concern him, and was  a powerful politician. In this study, a brochure written by Miralay Sadık Bey, firstly about his pardon and then because of the need to respond to the accusations against him, is the subject. In the research, EGM archive documents, TBMM official reports, Dustur, copyright and memoirs were used.