Çoruh Havzası Taban Akışının İngiliz Hidroloji Enstitüsü Yuvarlatılmış Minimumlar Yöntemi ile Belirlenmesi
Determination of the Baseflow of Coruh Basin by the Smoothed Minima Technique of the British Institute of Hydrology
Yazar: Şenocak, Serkan; Taşci, Sait
Dergi: Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çoruh Havzası,Taban Akışı,Yuvarlatılmış Minimumlar Yöntemi ; Çoruh Basin,Baseflow,Smoothed Minima Technique

Türkiye’nin büyük akarsuhavzalarından biri olan Çoruh havzasında yapılacak taşkın tesisleri, su tutmayapıları ve suyun kullanıma sunulması amacıyla tasarlanacak bütün yapılar içinakarsu debisinin ve bu debiyi oluşturan en büyük etmenlerden biri olan tabanakış değerinin bilinmesi gerekmektedir. Taban akışı, havzaya yağan yağışa,akarsu ağı toplam uzunluğuna, drenaj yoğunluğuna, engebeliliğe vb. diğerfaktörlere bağlı olduğundan gecikmeli bir akış olarak gerçekleşir ve yazmevsiminde akarsu akışının önemli bir bölümünü, bazen ise tamamını karşılamaktadır.Çalışmada İngiliz Hidroloji Enstitüsü Yuvarlatılmış Minimumlar (İHEY) yöntemikullanılarak Çoruh havzası üzerinde bulunan 10 adet Akım Gözlem İstasyonundan(AGİ) elde edilen günlük ortalama akarsu debileri yardımıyla akarsu debileri5’erli gruplara ayrılmış, elde edilen bu gruplar içerisindeki en küçük debideğerleri minimum değerler olarak kabul edilmiştir. Daha sonra dönümnoktalarının kendinden önceki ve sonraki grubun minimum değerinin 0,9 katındanküçük olması durumunda bu değer dönüm noktası olarak kabul edilmiş ve dönümnoktaları arasında kalan boşluklar doğrusal enterpolasyon yöntemi iledoldurularak akarsuya ait günlük taban akışı değerleri elde edilmiştir. Havzada yapılan çalışma sonucunda havzadaki taban akışindeksinin havza genelinde ortalama olarak 0,80 oranında olduğu belirlenmiş veözellikle yaz aylarındaki akımın büyük çoğunluğunun taban akışındankaynaklandığı gözlemlenmiştir..

In order to be able to build flood prevention facilities, water retainingstructures and water utilization edifices in Çoruh basin, (one of the major streambasins of Turkey), the streamflow and its most significant contributing factor,the baseflow values should be known. Because the baseflow depends on theprecipitation in basin, the total length of the stream system, the drainagedensity, the ruggedness and other factors, it occurs as a delayed flow andmeets a significant part of the streamflow in summer and sometimes the whole. In this study, the flow rates of the streamflowwere divided into five groups with the aid of daily average streamflowrates obtained from ten Current Observation Stations on the Coruh basin byusing the Smoothed Minima Technique of the British Institute of Hydrology andthe smallest flow rates within these groups were considered as minimum values.Then, if the turning point is less than 0.9 the minimum value of the previousand next group, this value was accepted as a turning point and the gaps betweenthe turning points were obtained the daily streamflow values of thestream by filling with linear interpolation method. As a result of conducted the study inthe basin, the baseflow index in the basin was found as 0.80on the avarege in all across basin and it was observed that the majority of theflow in the summer months was mainly observed due to the baseflow.