KORKU FİLMİ İZLEME NEDENLERİNE İLİŞKİN AMPİRİK ÇALIŞMALARIN SİSTEMATİK BİR ANALİZİ
KORKU FİLMİ İZLEME NEDENLERİNE İLİŞKİN AMPİRİK ÇALIŞMALARIN SİSTEMATİK BİR ANALİZİ
Yazar: Aker, Hacer
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 90, 2022
Anahtar kelimeler: Korku,Korku filmleri,Literatür taraması,Sistematik analiz.

Bu çalışmada, korku filmi izleme nedenlerini/deneyimlerini sorunsallaştıran alanyazına odaklanılmış ve mevcut yazın üzerinden sistematik bir analiz amaçlanmıştır. Bununiçin de Google Scholar ve PsycInfo veri tabanlarında ‘horror films’ kelimesi taratılarakelde edilen verilerden yararlanılmıştır. Verilere erişilirken iki dâhil etme kriteri belirlenmiştir: Çalışmanın İngilizce dilinde ve hakemli dergilerde yayınlanmış olması ve başlığının ‘horror films”i içermesi. Korku türü dışındaki film türlerine maruz kalmayı ölçençalışmalar ise araştırmadan dışlanmıştır. Mevcut kriterler üzerinden toplam 42 çalışmaanalize dâhil edilmiş; temel bulgular, korku filmi izlemeyi neden sevdiğimiz, korkununneden çekici geldiği, korku filmi tercihi ve bundan alınan zevk ile kişilik tipleri, cinsiyetfarklılıkları ve diğer bireysel farklılıklar arasında ilişki olup olmadığı, korku filmi izler-ken korku duygumuzun nasıl geliştiği, açığa çıkan bu duyguyla nasıl başa çıktığımız,korku filmi izlemenin psikolojik ve duygusal sonuçlarının neler olduğu ve korku filminemaruz kalmakla ileri derecede meraklı olmak arasında bir ilişkiden söz etmenin mümkünolup olmadığı sorularına yanıt sunması bakımından on bir parametre üzerinden katego-rize edilmiştir: Kaosu kontrol etmek, benlik saygısı ve şaşırtıcı çözümler, cinsellik ve cezakonusundaki tutumlar, duygulanım ihtiyacı, hayal kurma eğilimi, maruz kalma stratejisi,bitiş türü tercihi, spoiler etkisi, cinsiyet değişkeni, film bitiminde yaşanan kalıcı hasarlar. Genel olarak değerlendirildiğinde korku filmi izleme psikolojisi üzerine yürütülenampirik çalışmaların yalnızca psikoloji, psikoterapi, iletişim çalışmaları, geliştirme çalışmaları, klinik psikoloji ve medya çalışmalarıyla ilişkili olarak değil, aynı zamanda budisiplinler arasında kurulan eklektik bağla geliştirildiği söylenebilir. Konuyla ilgili sınırlıaraştırma göz önüne alındığında bu analiz, mevcut bilgi durumunu özetlemenin ve gelecekteki araştırmalar için yönergeler geliştirmenin bir yolu olarak görülebilir.

Bu çalışmada, korku filmi izleme nedenlerini/deneyimlerini sorunsallaştıran alanyazına odaklanılmış ve mevcut yazın üzerinden sistematik bir analiz amaçlanmıştır. Bununiçin de Google Scholar ve PsycInfo veri tabanlarında ‘horror films’ kelimesi taratılarakelde edilen verilerden yararlanılmıştır. Verilere erişilirken iki dâhil etme kriteri belirlenmiştir: Çalışmanın İngilizce dilinde ve hakemli dergilerde yayınlanmış olması ve başlığının ‘horror films”i içermesi. Korku türü dışındaki film türlerine maruz kalmayı ölçençalışmalar ise araştırmadan dışlanmıştır. Mevcut kriterler üzerinden toplam 42 çalışmaanalize dâhil edilmiş; temel bulgular, korku filmi izlemeyi neden sevdiğimiz, korkununneden çekici geldiği, korku filmi tercihi ve bundan alınan zevk ile kişilik tipleri, cinsiyetfarklılıkları ve diğer bireysel farklılıklar arasında ilişki olup olmadığı, korku filmi izler-ken korku duygumuzun nasıl geliştiği, açığa çıkan bu duyguyla nasıl başa çıktığımız,korku filmi izlemenin psikolojik ve duygusal sonuçlarının neler olduğu ve korku filminemaruz kalmakla ileri derecede meraklı olmak arasında bir ilişkiden söz etmenin mümkünolup olmadığı sorularına yanıt sunması bakımından on bir parametre üzerinden katego-rize edilmiştir: Kaosu kontrol etmek, benlik saygısı ve şaşırtıcı çözümler, cinsellik ve cezakonusundaki tutumlar, duygulanım ihtiyacı, hayal kurma eğilimi, maruz kalma stratejisi,bitiş türü tercihi, spoiler etkisi, cinsiyet değişkeni, film bitiminde yaşanan kalıcı hasarlar. Genel olarak değerlendirildiğinde korku filmi izleme psikolojisi üzerine yürütülenampirik çalışmaların yalnızca psikoloji, psikoterapi, iletişim çalışmaları, geliştirme çalışmaları, klinik psikoloji ve medya çalışmalarıyla ilişkili olarak değil, aynı zamanda budisiplinler arasında kurulan eklektik bağla geliştirildiği söylenebilir. Konuyla ilgili sınırlıaraştırma göz önüne alındığında bu analiz, mevcut bilgi durumunu özetlemenin ve gelecekteki araştırmalar için yönergeler geliştirmenin bir yolu olarak görülebilir.