BAZI TÜRK LİNYİTLERİNİN TERMAL ANALİZ YÖNTEMİYLE KİNETİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
KINETIC EVALUATION OF SOME TURKISH LIGNITES BY THERMAL ANALYSIS METHOD
Yazar: Toptaş, Yeliz; Aksoğan Korkmaz, Aydan
Dergi: International Journal of Pure and Applied Sciences, Vol. 10 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Chemical and Thermal Processes in Energy and Combustion ; Enerji ve Yakmada Kimyasal ve Termal Süreçler ; Aktivasyon enerjisi,Arrhenius,Coats-Redfern,kinetik analiz,linyit ; Activation energy,Arrhenius,Coats-Redfern,kinetic analysis,lignite

Bu çalışmada Türkiye’nin; Malatya-Arguvan, Sivas-Kangal, Kahramanmaraş-Elbistan ve Konya-Ermenek linyitlerinin piroliz özellikleri termal analiz yöntemleri ile belirlenmiştir. DTA ve TGA deneyleri, 25 ile 1000°C sıcaklık aralığına kadar, 10 ml dk-1 N2 gazı akış hızında, yaklaşık 10 mg numune kullanılarak gerçekleştirilmiştir. TG/DTG termogramları incelendiğinde nem kaybı, uçucu madde çıkışı ve mineral madde bozunmasına bağlı olarak üç farklı bölge olduğu belir-lenmiştir. Kinetik parametreleri hesaplamak için Arrhenius ve Coats-Redfern mod-elleri kullanılmıştır. Kullanılan bu kinetik modeller yardımıyla Arrhenius sabitleri ve görünür aktivasyon enerjileri hesaplanmıştır. Sonuçlar karşılaştırmalı olarak değer-lendirilmiştir. Her iki kinetik modele göre de en yüksek aktivasyon enerjisi değerleri 3. bölgede hesaplanmıştır. Arrhenius kinetik modeline göre, Konya-Ermenek linyit-inin en yüksek aktivasyon enerjisi ve R2’ye, Coats-Redfern kinetik modeline göre ise, Sivas-Kangal linyitinin en yüksek aktivasyon enerjisine sahip olduğu belirlenmiştir. Ağırlık kaybı, düşük sıcaklık bölgesinde difüzyon kontrollü, daha yüksek sıcaklık bölgesinde ise kimyasal olarak kontrol edilmiştir. Düşük sıcaklık bölgesinde akti-vasyon enerjileri yakınken, daha yüksek sıcaklık bölgesi için enerjiler önemli ölçüde farklılık göstermiştir.

In this study, Turkey's; pyrolysis properties of Malatya-Arguvan, Sivas-Kangal, Kahramanmaraş-Elbistan, and Konya-Ermenek lignites were determined by thermal analysis methods. The pyrolysis properties of the samples were determined by thermal analysis methods (DTA and TGA). DTA and TGA experiments were performed using approximately 10 mg of the sample at a flow rate of 10 ml min-1 N2 gas up to a tem-perature range of 25 to 1000°C. When the TG/DTG thermograms were examined, it was determined that there were three different regions depending on moisture loss, volatile matter release and mineral matter degradation. Arrhenius and Coats-Redfern models were used to calculate kinetic parameters. With the help of these kinetic models, Arrhenius constants and apparent activation energies were calculated. The results were evaluated comparatively. According to both kinetic models, the highest activation energy values were calculated in the 3rd region. It was determined that the Arrhenius kinetic model has the highest activation energy and R2 for Konya-Ermenek lignite. According to the Coats-Redfern kinetic model, Sivas-Kangal lignite has the highest activation energy. Weight loss was diffusion-controlled in the low tempera-ture region and chemically controlled in the higher temperature region. While the activation energies were close in the low temperature region, the energies for the higher temperature region differed significantly.