EDEBÎ METİNLERDE DİPNOTLARIN İŞLEVİ VE ÖNEMİ
The Functions and Importance of Footnotes in Literary Texts
Yazar: Darweesh, Samah
Dergi: Gazi Türkiyat No. 35, 2024
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Turkish Language and Literature (Other) ; Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer) ; Footnote,fiction,literature,scientific,author. ; Dipnot,kurgu,edebiyat,bilimsel,yazar.

Bir kitap veya makale okurken metnin sonunda veya sayfanın altında yer alan küçük sayılar dikkat çeker. Bu sayılar, dipnotlara işaret eder. Dipnotlar, okunan yazının veya araştırmanın kaynakları hakkında bilgi sunarak ya da okurların bir konuyu daha derinlemesine anlamalarına yardımcı olacak ek ayrıntılar sağlayarak çalışmalara önemli bir katkı sunar. Bilimsel metinlerde uzun bir geçmişe sahip olan dipnotlar, bilgi doğrulama ve referans verme amacıyla yaygın olarak kullanılmıştır. Ancak, edebî metinlerde dipnotların kullanımı genellikle göz ardı edilir. Dipnotlar, göndergesel ve marjinal nitelikleri sayesinde eleştirel ve edebî çalışmalarda farklı işlevler üstlenirler. Bilimsel dipnotlar, metnin iddialarını destekleyerek ve sınırlandırarak metni güçlendirir. Bu tür dipnotlar, okurların metnin güvenilirliğini ve doğruluğunu değerlendirmesine yardımcı olur. Öte yandan, kurmaca eserlerde kullanılan dipnotlar, eserin kurgusal bağlamını genişletir ve metinsel otoriteyi artırır. Bu sayede yazar, okuru eserin dünyasına daha derinlemesine çekebilir ve kurgusal gerçekliğin sınırlarını genişletebilir. Bu makalede, dipnotların tarihçesi, türleri ve edebî metinlerdeki işlevleri ele alınacaktır. Özellikle Türk edebiyatında dipnot kullanımıyla ilgili örnekler incelenecek ve bu örnekler üzerinden dipnotların edebî eserlerde nasıl bir rol oynadığı tartışılacaktır. Dipnotların edebî metinlerdeki işlevleri, okuyucunun metni anlama ve yorumlama süreçlerine kattığı değer bağlamında değerlendirilecektir.

When reading a book or article, the small numbers that are at the end of the text or the bottom of the page often catch the eye. These numbers refer to footnotes, which play a crucial role in academic studies by providing information about the sources referenced or offering additional details that help readers gain a deeper understanding of the subject. Footnotes have a long-standing tradition in scientific texts, where they are commonly used for verifying information and providing references. However, their use in literary texts is often neglected. In critical and literary studies, footnotes serve various functions due to their referential and marginal characteristics. In scientific writing, footnotes enhance the text by supporting and defining its claims, thereby aiding readers in assessing the text’s reliability and accuracy. Contrary, in fictional works, footnotes can enrich the fictional universe and bolster the textual authority, allowing the author to draw the reader more deeply into the narrative and extend the boundaries of the fictional reality. This article will explore the history, types, and functions of footnotes in literary texts. It will examine examples of footnote usage, particularly in Turkish literature, to discuss the role footnotes play in literary works. The evaluation will focus on how footnotes contribute to the reader’s understanding and interpretation of the text, highlighting the power they add to the literary experience.