Tarihselcilik Perspektifleri Bakımından Karl Popper ve Jean-François Lyortard  -Karşılaştırmalı Bir Analiz-
Karl Popper and Jean-François Lyortard in terms of Historicism Perspectives -A Comparative Analysis-
Yazar: Tekin, Mehmet Fatih
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Political Theory and Political Philosophy ; Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi ; Karl Popper,Lyortard,Tarihselcilik,Yanlışlamacılık,Büyük Anlatılar ; Karl Popper,Lyortard,Historicism,Falsificationism,Grand Narratives

Bu çalışmada Avusturyalı bilim ve toplum felsefecisi Karl Popper ile edebiyat kuramcısı ve postmodern felsefenin öncülerinden Fransız düşünürü Jean-François Lyortard’ın tarihselcilik düşüncesi bakımından karşılaştırılması hedeflenmektedir. Popper, yirminci yüzyılın bilim felsefesinde bilimin rasyonelliği ve yanlışlanabilirliği hususunda ortaya koyduğu bakış açısıyla öne çıkmış bir düşünürdür. Popper’ın bilim felsefesine olan yadsınamaz katkılarının yanında, tarihselcilik düşüncesine dair görüşleri ve eleştirileri de oldukça dikkat çekicidir. Tarihselciliğin Sefaleti adlı eserini temel aldığımız bu çalışma ile Popper’ın, tarihçilik ve tarihsellik kavramının derinliklerine inmek suretiyle bu tezi nasıl çürüttüğü ortaya konacaktır. Bununla birlikte Popper, hem tabiatçılığı savunan hem de ona karşıt düşüncelere antitez üreterek fikirlerini ortaya koyan bir düşünürdür. Bu minvalde tarihselciliği özellikle Comte ve Mill’in görüşleri açısından incelediğini ifade etmek mümkündür. Ayrıca bireyi merkeze alan Popper’ın tarihselcilik antitezini Platon, Aristoteles, Marx ve Hegel gibi sistematik bağlamla da ilişkilendirerek, bütüncül yaklaşımlara eleştiriler geliştirdiğini ifade edebiliriz. Lyortard ise postmodernizm düşüncesiyle birlikte yaşanılan yenidünya düzeni ve toplumla ilgili bağımsız, yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Wittgeisten’ın dil oyunları düşüncesinden hareketle tarihselcilik, modern bilim gibi mutlaklık sunan büyük anlatıların yerine bütün söylemlerin kendi içerisinde aynı ölçüde geçerli ve değerli olduğunu iddia etmektedir. Tarihselcilik, modern bilimin mutlaklığı ve geçerliliği fikrini modern düşüncede dil oyunu açısından diğer dil oyunlarına baskın çıkmasının bir sonucu olarak açıklamaktadır.

It is aimed to compare Karl Popper, this influential Austrian philosopher of science and society, and Jean-François Lyortard, a literary theorist and French thinker who is considered one of the pioneers of postmodern philosophy, in terms of historicism. Karl Popper is a thinker who came to the fore with his perspective that revealed the positivity and fallibility of science in the science formula of the twentieth century. In addition to the thinker's undeniable contributions to scientific chemistry, his pioneering and criticism of the ideas of modernism are also quite remarkable. The main success of Karl Popper's The Poverty of Historicism is that this study aims to explain how to refute this thesis by delving into the depths of historicity and the history of historicity. However, Popper emerges in his work by producing antitheses to both the ideas that defend naturalism and those that oppose it. In this regard, it is possible to say that financialism is examined in terms of what Comte and Mill examined. In addition, Popper's antithesis of financialism, which centers on individuals, can be stored in a systematic context such as Plato, Aristotle, Marx and Hegel, and can express criticisms of holistic approaches. Lyortard, on the other hand, offers an independent, new perspective on the new world order and society experienced with the idea of postmodernism. Based on Wittgeisten's idea of language games, globalism claims that all discourses are equally valid and valuable in themselves, instead of grand narratives that offer absolutes, such as modern science. Historicism, the absoluteness and presentation of modern science are explained as a result of the spread to other language games in terms of language game in modern thought.