Lise Öğrencilerinde Siber Zorbalık ve Dijital Ebeveynlik: Aile İlişkilerinin Dijital Dünyadaki Rolü
Cyberbullying and Digital Parenting in High School Students: The Role of Family Relationships in the Digital World
Yazar: Mete Bakır, Esra; Kayar, Zülal; Özen, Deniz
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management) ; Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç) ; Siber Zorbalık,Dijital,Ebeveynlik,Lise Öğrencileri ; Cyberbullying,Digital,Parenting,Highschool Students

Bu araştırma, lise öğrencileri arasında yaygınlaşan siber zorbalık deneyimini ve ebeveynlerin dijital dünyada çocuklarıyla olan ilişkilerini yönlendiren dijital ebeveynlik uygulamalarının, bu tür olgular üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Manap ve Durmuş’un (2020) geliştirdiği “Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği (DEFÖ)” Hinduja ile Patchin’in (2009) oluşturduğu ve Özdemir ile Akar tarafından Türk kültürüne uyarlanan “Siber Zorbalık ve İnternet Saldırganlığını Tarama Ölçeği (SZISTÖ)” birlikte kullanılmıştır. Ebeveynlere ve öğrencilerine anket uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini 14-17 yaş arası 175 lise öğrencisi ve bu öğrencilerin ebeveynleri oluşturmaktadır. Örneklemde 350 kişi ile anket uygulaması yapılmıştır. Veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirmelerde Frekans Dağılımı,  Korelasyon Analizi, Normallik testleri, T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Schefee Testi analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda dijital ebeveynlik düzeyinin siber zorbalık durumunu etkilediği görülmüştür. Anne ve babaların, dijital ebeveynlik farkındalıkları orta düzey bulunmuştur. Ebeveynlerin yaşları ile dijital ebeveynlik pratikleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Daha genç ebeveynler, teknolojiyi çocuklarıyla daha verimli kullanırken, daha yaşlı ebeveynlerin riskleri koruma oranları daha yüksektir. Öğrencilerin büyük kısmının hayatlarında en az bir defa siber zorbalığa uğradığı veya tanık olduğu görülmüştür.

This study aims to examine the experience of cyberbullying, which has become widespread among high school students, and the effects of digital parenting practices that guide parents' relationships with their children in the digital world on such phenomena. The research is a descriptive and relational screening model study from quantitative research designs. In the study, Personal Information Form, ‘Digital Parenting Awareness Scale (DPSAS)’ developed by Manap and Durmuş (2020) were used as data collection tools. The ‘Screening Scale for Cyberbullying and Internet Aggression (SZISTÖ)’ created by Hinduja and Patchin (2009) and adapted to Turkish culture by Özdemir and Akar was used together. Questionnaires were applied to parents and students. The sample of the study consisted of 175 high school students aged 14-17 and their parents. A survey was conducted with 350 people in the sample. The data were analysed with SPSS programme. Frequency Distribution, Correlation Analysis, Normality tests, T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Schefee Test analyses were used in statistical evaluations. As a result of the study, it was seen that the level of digital parenting affected the cyberbullying situation. The digital parenting awareness of mothers and fathers was found to be medium level. Significant relationships were found between parents' ages and digital parenting practices. Younger parents use technology more efficiently with their children, while older parents have higher risk protection rates. It was observed that most of the students had experienced or witnessed cyberbullying at least once in their lives.