Katı-Sıvı Ekstraksiyonunda Kullanılan Modern Teknikler ve Bu Teknikler Arasında Ultrason Yardımlı Ekstraksiyonun Yeri
Modern Techniques Used in Solid-Liquid Extraction and the Place of Ultrasound Assisted Extraction Among These Techniques
Yazar: Şengül, Memnune; Topdaş, Elif Feyza
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 50 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Ekstraksiyon,Ultrason,Ultrason yardımlı ekstraksiyon,Biyomolekül ; Extraction,Ultrasound,Ultrasound assisted extraction,Biomolecule

Son yıllarda biyomoleküller nutrasötik potansiyellerinedeniyle ilgi çekmekte ve bu bileşenlerin çeşitli doğal kaynaklardanektraksiyonunda kullanılan tekniklerin geliştirilmesi yönünde yapılançalışmalar artmaktadır. Bitki hücre duvarında bulunan hemiselüloz, nişasta vepektin gibi polisakkaritlerin varlığı klasik ekstraksiyon tekniklerininetkinliğini azaltmaktadır. Ayrıca klasik teknikler; uzun ekstraksiyon süreleri,fazla miktarda çözgen ihtiyacı, düşük ekstraksiyon seçiciliği, yüksek maliyetve fazla miktarlarda çözgenin buharlaştırılma zorunluluğu gibi olumsuz yönlere desahiptir. Bu nedenle, biyomoleküllerin etkin şekilde kazanımı için yeşil ve yeniekstraksiyon tekniklerinin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Günümüzde yaygınolarak kullanılan ultrason uygulaması ile oluşan mikron ebatındaki oyukcuklarhücre duvarında bozunmaya ve parçacık boyutlarında küçülmeye neden olmakta veböylece kütle transferini hızlandırarak ekstraksiyon oranlarının artmasınısağlamaktadır. Ultrason yardımlı ekstraksiyon, işlem süresini kısalmaklabirlikte daha yüksek saflıkta ürün eldesi sağlamakta, enerji sarfiyatınıazaltmakta ve daha az çözgen kullanımı ile çevreci bir teknoloji olarakkarşımıza çıkmaktadır. Buderlemede modern ekstraksiyon teknikleri bütünsel bir bakış açısı ile elealınmakta ve bu teknikler içerinde ultrason yardımlı ekstraksiyonun yeridetaylı olarak ifade edilmektedir.

Inrecent years, biomolecules have attracted attention due to their nutraceuticalpotentials and studies on development of techniques for the extraction of thesecomponents from various natural sources are increasing. The presence ofpolysaccharides such as hemicelluloses, starch, pectin inside the plant cellwall, reduces the extraction efficiency of conventional extraction techniques.Also, conventional techniques has negative aspects namely,  long extraction times, large amount ofsolvent, low extraction selectivity, high cost and the necessity of solventevaporation in excess amounts. Therefore, there is a need for the development ofgreen and new extraction techniques for the efficient recovery of biomolecules.By ultrasound application which is a modern extraction technique, micron sizedcavites cause degradation in the cell wall and a decrease in particle size andso it accelerates mass transfer and increase the extraction rates. Ultrasonicextraction shortens the processing time and provides a higher product purity,reduces energy consumption and results in an environmentally friendlytechnology with less solvent usage. In this review, modern extractiontechniques are considered from a holistic point of view and the location of theultrasonic extraction among these techniques is expressed in detail.