MASADAKİ MEKTUPLAR: YAHYA KEMAL PARİS’TE YAŞIYOR
THE LETTERS ON THE TABLE: YAHYA KEMAL IS LIVING IN PARIS
Yazar: Demiryürek, Meral
Dergi: Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi No. Prof. Dr. M. Orhan Okay Özel Sayısı, 2020
Anahtar kelimeler: Melih Cevdet Anday,Abidin Dino,Güzin Dino,Taha Toros,La Closerie des Lilas,kafe ; Melih Cevdet Anday,Abidin Dino,Guzin Dino,Taha Toros,La Closerie des Lilas,cafe

Sanatçının kişiliğinin oluşmasında mekânın büyük önem taşıdığı kabul edilen bir gerçektir. Hele ki gençlik çağlarında yaşanılan yerden etkilenmelerin çok daha köklü ve yön belirleyici olacağı aşikârdır. Bu bağlamda, modern Türk şiirinin tartışmasız en kalıcı isimlerinden biri olan Yahya Kemal’in Batılı düşünce ve sanat anlayışlarını yerinde ve sıcağı sıcağına etüt edip yetişmesinde Paris yıllarının önemli rol oynadığı herkesçe bilinir. Şair, 1903 yılında henüz on dokuz yaşındayken ailesinden gizlice gittiği Fransa’da her bakımdan çok farklı etkiler altında kalır. Yahya Kemal’in Paris’teki ilk günleri parasızlığına rağmen Avrupaî yaşayışın maddi tarafıyla bağlantılı bir eğlence âlemi içinde geçer. Ancak bu durum çok kısa sürer ve hayatında Batının ilmini özümseyeceği uzun, verimli bir dönem başlar. Gündelik yaşamın getirdiği birikimlerin yanı sıra bilinçli bir öğrenci olarak tarih ve edebiyat alanlarında kendini geleceğe hazırlar. Sorbonne Üniversitesindeki siyaset bilimi derslerinin yanı sıra şehrin kültürel altyapısının öne çıkan yerlerinden olan kafeler, onun için ikinci bir okul görevi görür. Nitekim 1912 yılında Fransa’dan ayrılıp “mektepten memlekete” döndükten sonra İstanbul’da da kafe/kahvehane alışkanlığını sürdürür. Yahya Kemal hakkındaki yayınlarda, Paris’teyken sık sık uğradığı kafelerden birinde adının yazılı olduğu bir masadan bahsedilir. Hâlen Montparnasse Bulvarındaki aynı adresinde hizmet veren “La Closerie des Lilas” adlı kafede, Ernest Hemingway, Pablo Picasso, Andre Gide gibi isimlerle birlikte Yahya Kemal Beyatlı ismi de yaşamaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı; Melih Cevdet Anday, Abidin Dino, Güzin Dino ve Taha Toros’un Yahya Kemal ismini Paris’te “La Closerie des Lilas” adlı kafenin bir masasına yazdırma çabalarını, dolayısıyla Yahya Kemal ile birlikte Türk edebiyatını yurt dışında tanıtma mücadelelerini mektuplarından yararlanarak dikkatlere sunmaktır.

The place where the writers lived has a great importance in the formation of the artist’s personality. Especially, the impact of the living area is enormous in the youth period. Observations and experiences are the root of the following years. Yahya Kemal went to Paris at the age of 19 and dedicated himself to knowing French culture. In the first stage, he learned French. Secondly, he studied political science at Sorbonne University, but he couldn’t get a diploma. However, Yahya Kemal did not fail in France. He met a lot of poets and writers by attending literary conversations and meetings. He knew and followed the French poetry closely. There were many cafes in Paris in the first part of 20th century. Yahya Kemal came across very famous literary names in these cafes. Especially, La Closerie des Lilas was very important in his personal and literary life, because a lot of poets and writers took place in its tables. As the names of distinguished literary persons visited in that cafe afterwards, the Yahya Kemal’s name was also written on one of the above mentioned cafe’s tables.The aim of this study is to reveal the process of writing the Yahya Kemal’s name on a table in the aforesaid cafe in Paris. Thus, the efforts by Melih Cevdet Anday, Guzin-Abidin Dino, Taha Toros and some Turkish intellectuals on this issue and their accomplishment will be attempted to analyse through their letters.