HASTANE İLAÇ STOKLARININ ABC, VED VE ABC-VED YÖNTEMLERİ İLE ANALİZİ
HASTANE İLAÇ STOKLARININ ABC, VED VE ABC-VED YÖNTEMLERİ İLE ANALİZİ
Yazar: Işıkçelik, Ferda; Özkan, Okan; Ağırbaş, İsmail
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 22 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: ABC Analizi,ABC-VED Analizi,VED Analizi,Stok Kontrol,Stok Yönetimi

Hastanelerin toplam harcamaları içinde ilaç ve tıbbi malzeme harcamalarının büyük bir paya sahip olması stok kontrolünü gerekli kılmaktadır. Stok kontrolü ile stok maliyetleri minimize edilerek istenilen malzemenin istenilen durumda hazır bulundurulması sağlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir hastanenin yıllık ilaç stoklarını ABC, VED ve ABC-VED stok kontrol yöntemleriyle analiz etmektir. Bu kapsamda hastanenin 2017 yılında 355 kalem farklı ilaç tükettiği ve yıllık toplam ilaç harcamasının 1.041.023,44 TL olduğu saptanmıştır. İlaç stoklarının %12,39’u A, %18,31’i B, %69,30’u ise C; toplam ilaç harcamasının %70,46’sı A, %20.12’si B, %9,42’si ise C grubu ilaçlardan oluşmaktadır. İlaç stoklarının %36,34’ü V, %45,35’i E ve %18,31’inin D; toplam ilaç harcamasının %36,90’ı V, %50,77’si E ve %12,33’ü D grubu ilaçlardan oluşmaktadır. ABC-VED matrisinin alt kategorileri arasında toplam ilaç harcamaları içindeki payı en fazla olandan az olana doğru sıralama yapıldığında AE (391.375,55 TL), AV (279.457,38 TL), BE (99.309,45 TL), BV (65.173,82 TL), AD (62.629,13 TL), BD (44.971,28 TL), CV (39.538,33 TL), CE (37.821,58 TL), CD (20.746,92 TL); stok miktarı açısından sıralama yapıldığında ise CE (106), CV (93), CD (47), BE (33), AE (22), BV (20), AV (16), BD (12), AD (6) olduğu görülmektedir. Toplam stok miktarı içinde I. Kategorideki ilaçların payı %44,23, II. Kategorideki ilaçların payı %42,53 ve üçüncü kategorideki ilaçların payı %13,24’tür. Toplam stok değeri yüzdesi içinde I. Kategorideki ilaçların %80,52; II. Kategorideki ilaçların %17,49 ve III. Kategorideki ilaçların %1,99 paya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. ABC yöntemiyle hastanenin ilaç stoklarının maddi açıdan önemleri, VED yöntemiyle hastanenin ilaç stoklarının hayati önem açısından konumları belirlenmiş ve ABC-VED yöntemiyle hastanenin ilaç stoklarının hem maddi hem de hayati önem açısından kombinasyonu sağlanmıştır. Hastanenin stok kontrolünde bu analiz sonuçlarını göz önünde bulundurması önerilmektedir.

Hastanelerin toplam harcamaları içinde ilaç ve tıbbi malzeme harcamalarının büyük bir paya sahip olması stok kontrolünü gerekli kılmaktadır. Stok kontrolü ile stok maliyetleri minimize edilerek istenilen malzemenin istenilen durumda hazır bulundurulması sağlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir hastanenin yıllık ilaç stoklarını ABC, VED ve ABC-VED stok kontrol yöntemleriyle analiz etmektir. Bu kapsamda hastanenin 2017 yılında 355 kalem farklı ilaç tükettiği ve yıllık toplam ilaç harcamasının 1.041.023,44 TL olduğu saptanmıştır. İlaç stoklarının %12,39’u A, %18,31’i B, %69,30’u ise C; toplam ilaç harcamasının %70,46’sı A, %20.12’si B, %9,42’si ise C grubu ilaçlardan oluşmaktadır. İlaç stoklarının %36,34’ü V, %45,35’i E ve %18,31’inin D; toplam ilaç harcamasının %36,90’ı V, %50,77’si E ve %12,33’ü D grubu ilaçlardan oluşmaktadır. ABC-VED matrisinin alt kategorileri arasında toplam ilaç harcamaları içindeki payı en fazla olandan az olana doğru sıralama yapıldığında AE (391.375,55 TL), AV (279.457,38 TL), BE (99.309,45 TL), BV (65.173,82 TL), AD (62.629,13 TL), BD (44.971,28 TL), CV (39.538,33 TL), CE (37.821,58 TL), CD (20.746,92 TL); stok miktarı açısından sıralama yapıldığında ise CE (106), CV (93), CD (47), BE (33), AE (22), BV (20), AV (16), BD (12), AD (6) olduğu görülmektedir. Toplam stok miktarı içinde I. Kategorideki ilaçların payı %44,23, II. Kategorideki ilaçların payı %42,53 ve üçüncü kategorideki ilaçların payı %13,24’tür. Toplam stok değeri yüzdesi içinde I. Kategorideki ilaçların %80,52; II. Kategorideki ilaçların %17,49 ve III. Kategorideki ilaçların %1,99 paya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. ABC yöntemiyle hastanenin ilaç stoklarının maddi açıdan önemleri, VED yöntemiyle hastanenin ilaç stoklarının hayati önem açısından konumları belirlenmiş ve ABC-VED yöntemiyle hastanenin ilaç stoklarının hem maddi hem de hayati önem açısından kombinasyonu sağlanmıştır. Hastanenin stok kontrolünde bu analiz sonuçlarını göz önünde bulundurması önerilmektedir.