hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Bilimsel Tefsir Ekolünde Klasik ve Modern Dönem Metot ve Argümanlarının Mukayesesi ve Yaklaşım Farklılıkları
Comparison and Differences in Approach of Classical and Modern Period Methods and Arguments in the School of Scientific Tafseer
Yazar: Ünal, Serkan
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 21, 2022
Anahtar kelimeler: Kur’ân,bilimsel tefsir,klasik,modern,metodoloji ; Qur’an,science,tafseer,methodology

Kur’ân-ı Kerîm, temelde insanların hidayetini hedeflemiş olsa da bu hedef içinkullandığı bazı argümanlar bilimsel olgularla ilişkilidir. Hatta bunlardan bazıları, kimi ilimadamlarınca ilmî iʻcâz olarak ifade edilen bilimsel mucizeler de içermektedir. Kur’an’ınbu nitelikte ayetleri modern dönemde “bilimsel tefsir” adı verilen bir tefsir türünü ortayaçıkarmış gerek klasik gerekse modern dönemde bu alanda çeşitli eserler yazılmıştır. Buzamana kadar bilimsel tefsir alanında yazılmış eserler genel olarak ayetlerin bilimleirtibatlarının yanında, bilimsel tefsiri destekleyenler ve karşıtlarının ele alındığı, bunlarınkabul ve red açısından gerekçelerini sunar mahiyettedir. Bizim çalışmamızda ise buiki grup arasındaki karşıtlıktan ziyade, bazı örneklerden hareketle Klasik ve ModernDönemde kevnî âyetlerin tefsiri için kullanılan argümanlar ve metodolojinin tespitiiçin gayret edilmiştir. Ayrıca bir genel kabul olarak Gazzâlî ile başlatılan bilimsel tefsirekolünün, ondan önceki nüvelerinin ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır.

Qur’an basically Aims to guide human beings. Besides, some of the argumentsQur’an used for this goal are related to the scientific facts. A few of them even contain thescientific miracles, which are referred as iʻjaz al-ilmi (scientific iʻjaz) by some scholars.The verses of the Qur’an of this nature have given rise to a type of tafseer called“scientific tafseer” in the modern period, and various works have been written in thisfield both in the classical and modern periods. So far, the works in the field of scientifictafseer have predominantly focused on exploring the relationship between Quranic versesand scientific concepts. These works also discuss the proponents and critics of scientifictafseer, presenting the reasons for both its acceptance and rejection. In our study, ratherthan the contrast between these two groups, an effort has been made to determine thearguments and methodology used for the interpretation of the kawnî (cosmic) verses inthe Classical and Modern Period, based on some examples. In addition, as a generalacceptance, an attempt has been made to reveal the scientific school of tafseer initiated byal-Ghazālī and its predecessors
Duygu Düzenleme Güçlükleri ile Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkide İlkel Savunmaların Aracı Rolü
The Mediating Role of Primitive Defenses in the Relationship Between Emotion Regulation Difficulties and Dark Triad Personality Traits in a Non-Clinical Adult Sample
Yazar: Başer, İbrahim Gökşin; Astar, Melek; Saltukoğlu, Gaye
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 21, 2023
Anahtar kelimeler: Educational Psychology ; Eğitim Psikolojisi ; Duygu düzenleme güçlükleri,savunma mekanizmaları,karanlıküçlü kişilik özellikleri,tanı-ötesi yaklaşım ; Emotion dysregulation,defense mechanisms,dark triad personality traits,transdiagnostic approach

Bu çalışmada, psikiyatrik tanı almamış yetişkin bireylerde duygu düzenleme güçlükleriile karanlık üçlü kişilik özellikleri arasındaki ilişkide ilkel savunma mekanizmalarınınaracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 18-65 yaş arasındaki 1301katılımcıya Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği (DDZÖ), Savunma Biçimleri Testi(SBT-40) ve Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği (SD3-T) uygulanmıştır. Elde edilen bulgularagöre, ilkel savunma mekanizmaları tanı almamış kişilerde duygu düzenleme güçlükleri ile Makyavelizm ve psikopati arasındaki ilişkide tam aracılık rolü, duygu düzenlemegüçlükleri ile narsisizm arasındaki ilişkide ise kısmi aracılık oynadığı gözlenmiştir.

This study aims to examine the mediating role of primitive defense mechanisms inthe relationship between emotion regulation difficulties and dark triad personality traitsin adults without a psychiatric diagnosis. For this purpose, 1301 participants between theages of 18-65 were administered the Emotion Regulation Difficulties Scale (DERS), theDefense Style Questionnaire (DSQ-40), and the Short Dark Triad Scale (SD3-T). Accordingto the findings, it was observed that primitive defense mechanisms played a partialmediating role in the relationship between emotion regulation difficulties and Machiavellianismand psychopathy, and a full mediating role in the relationship between emotionregulation difficulties and narcissism in undiagnosed adults. The obtained findings arecompatible with the recent findings in literature.
Okul Öncesi Dönem Çocukların Mekânda Konumla İlgili Kavramları Kullanma Düzeylerinin İncelenmesi
An Investigation of Preschool Children’s Usage Level of Concepts Related to Position-in-Space
Yazar: Mart, Mehmet; Alisinanoğlu, Fatma; Kesicioğlu, Oğuz Serdar; Erşan, Şule
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 21, 2023
Anahtar kelimeler: Mekânda konum,okul öncesi,kavram,geometri ; Position-in-space,preschool,concept,geometry

Çocuklar için mekânda konum kavramlarının kazanımı erken yıllarda başlayarak,okul öncesi dönemde eğitimin etkisi ile hızlı bir ilerleme kaydetmektedir. Bu çalışmada,okul öncesi eğitime devam eden 83 çocuğun mekânda konum kavramlarını kullanımlarıincelenmek için örnek bir resim kullanılmıştır. Çalışmaya dört farklı ilde eğitim gören43 kız ve 40 erkek çocuk katılmış olup, resimde görülen dokuz farklı kişinin yerleri tarifedilerek, alınan cevaplar kaydedilip, daha sonra araştırmacıların analizleri sonucu, her birkişi için dört farklı (mekanda konum ifadeleri kullanarak tarif edenler, mekanda konum ifadelerini kullanmadan doğru tarif edenler, mekanda konum ifadelerini kullanarak yanlıştarif edenler ve mekanda konum ifadelerini kullanmadan yanlış tarif edenler) başlık ortayaçıkarak, bu başlıklara göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, çocuklar mekândakonum ifadelerini kullanarak doğru tarif edenler olduğu kadar mekânda konum ifadelerinikullanmadan doğru tarif eden cevaplar da olduğu görülerek, genel olarak çocuklarındoğru cevabı bildikleri fakat kavramsal gelişimlerin yeterli olmadığı görülmüştür.

The acquisition of spatial location concepts for children starts in the early years andhas significant progress with the impact of education in the early years. In this study, asample picture was used to examine the usage of the concept of location in space for 83children attending preschool education. 43 girls and 40 boys attending preschools in fourdifferent cities participated in this research. In the sample picture, the locations of ninedifferent people were described, and the answers were recorded. Then, four differentcategories (those who described using location concepts, those who described correctlywithout using location concepts, those who failed to describe using location concepts, andthose who failed to describe without using location concepts) were determined for eachperson as a result of the researchers’ analysis. Children’s responses for each person wereevaluated according to these categories. As a result of the research, some answers describethe children correctly using location concepts as well as those that describe them correctlywithout using location expressions. Thus children generally know the correct answer, buttheir conceptual development may not be sufficient to describe using conceptual words.
Marek Stachowski, Podstawy Turkologii Dla Bałkanistów
Marek Stachowski, Podstawy Turkologii Dla Bałkanistów
Yazar: Altun, Hilal Oytun
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 21, 2023
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Yayın değerlendirme,Marek Stachowski,Podstawy Turkologii Dla Bałkanistów

Hâlihazırda Jagiellon Üniversitesi Slav Dilleri Enstitüsünde öğretim üyesiolarak görev yapan ve Türkoloji alanındaki çalışmalarıyla tanınan dil bilimciOrd. Prof. Dr. Marek Stachowski, 2023 yılının Şubat ayında Podstawy turkologiidla bałkanistów (PTB - Basics of Turkology for Balkanists – Balkan bilimcileriçin temel Türkoloji) adlı son kitabını yayımladı. Eserde, Balkan dillerinin Türkçeile olan ilişkileri bir disiplin olarak “Rumeli çalışmaları” (Lehçe: Rumelistyka,İngilizce: Rumelian studies) başlığı altında toplanmakta ve “alanın temel problemleriele alınırken, konuya ilişkin literatürün bir bütün olarak değerlendirilmesineyönelik bir bakış açısı”1 ortaya konmaktadır. PTB, atıfta bulunduğu Türkçekaynaklar aracılığıyla da, Türkolojinin Balkan biliminin meselelerine dair müktesebatınıTürkçe bilmeyen araştırmacıların dikkatine sunmaktadır.

Hâlihazırda Jagiellon Üniversitesi Slav Dilleri Enstitüsünde öğretim üyesiolarak görev yapan ve Türkoloji alanındaki çalışmalarıyla tanınan dil bilimciOrd. Prof. Dr. Marek Stachowski, 2023 yılının Şubat ayında Podstawy turkologiidla bałkanistów (PTB - Basics of Turkology for Balkanists – Balkan bilimcileriçin temel Türkoloji) adlı son kitabını yayımladı. Eserde, Balkan dillerinin Türkçeile olan ilişkileri bir disiplin olarak “Rumeli çalışmaları” (Lehçe: Rumelistyka,İngilizce: Rumelian studies) başlığı altında toplanmakta ve “alanın temel problemleriele alınırken, konuya ilişkin literatürün bir bütün olarak değerlendirilmesineyönelik bir bakış açısı”1 ortaya konmaktadır. PTB, atıfta bulunduğu Türkçekaynaklar aracılığıyla da, Türkolojinin Balkan biliminin meselelerine dair müktesebatınıTürkçe bilmeyen araştırmacıların dikkatine sunmaktadır.
Tracey A. Sowerby ve Christopher Markiewicz (ed.), Diplomatic Cultures at the Ottoman Court, c.1500–1630
Tracey A. Sowerby ve Christopher Markiewicz (ed.), Diplomatic Cultures at the Ottoman Court, c.1500–1630
Yazar: Kılıç, Ayşe
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 21, 2023
Anahtar kelimeler: Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; Yayın değerlendirme,Tracey A. Sowerby,Christopher Markiewicz,Diplomatic Cultures at the Ottoman Court,c.1500–1630

Routledge Yeniçağ Tarihi Araştırmaları Serisi’nin 2021 yılında yayımlananson kitabı, Diplomatic Cultures at the Ottoman Court, c.1500–1630 ismini taşımaktadır.Bu kitabın editörlüğünü, Oxford Üniversitesi’nden Tracey A. Sowerbyile Birmingham Üniversitesi’nden Christopher Markiewicz beraber üstlenmişlerdir.Editörler önsözde, kitap serisinin yayımlanmasına vesile olanlarla birlikte,kitabın taslak halini okuyarak katkı sağlayanlara teşekkür etmişlerdir. Daha sonra,bu kitapta yer alan makale sahibi yazarlar hakkında bilgi verilmiştir.

Routledge Yeniçağ Tarihi Araştırmaları Serisi’nin 2021 yılında yayımlananson kitabı, Diplomatic Cultures at the Ottoman Court, c.1500–1630 ismini taşımaktadır.Bu kitabın editörlüğünü, Oxford Üniversitesi’nden Tracey A. Sowerbyile Birmingham Üniversitesi’nden Christopher Markiewicz beraber üstlenmişlerdir.Editörler önsözde, kitap serisinin yayımlanmasına vesile olanlarla birlikte,kitabın taslak halini okuyarak katkı sağlayanlara teşekkür etmişlerdir. Daha sonra,bu kitapta yer alan makale sahibi yazarlar hakkında bilgi verilmiştir.
Yeni Osmanlılar ve Jön Türkler’de Meşveret Kavramı (Hürriyet ve Meşveret Gazeteleri Bağlamında)
The Concept of Consultation in the New Ottomans and Young Turks (In the Context of Hürriyet and Meşveret Newspapers)
Yazar: Kadıoğlu, Büşra
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; Meşveret,danışma,Yeni Osmanlılar,Jön Türkler,kavramlartarihi ; Consultation,New Ottomans,Young Turks,conceptual history

Meşveret kavramı Osmanlı siyasal düşüncesi ve söyleminde etkin bir yere sahiptir.Gelenek içerisinde danışma meclisleri, istişare etme manalarını kapsayacak biçimde yeralan kavram bilhassa Yeni Osmanlılar Cemiyeti ile politik yeni bir anlam kazanmaktadır.Sonrasında kavramın manasının Jön Türkler vasıtasıyla siyasallığı keskinleşmekte venihayetinde ise meşrutiyete uzanmaktadır. Mevcut çalışmalarda Yeni Osmanlı ve Jön Türkdüşüncesi incelenmektedir ancak bu hareketlerin meşveret kavramı yorumunun özelindebir kavramlar tarihi tetkiki bulunmamaktadır. Makalemizde söz konusu noksanlığıgidermek amacıyla meşveret kavramının Yeni Osmanlı ve Jön Türk düşüncesindekigelişimi incelenmektedir. Yapılan inceleme Yeni Osmanlılar için Hürriyet, Jön Türkleriçin ise Meşveret gazeteleri bağlamında gerçekleştirilmektedir. Tetkik nihayetinde isemeşveretin Yeni Osmanlılar tarafından siyasal söyleme dahil edildiği ve Jön Türklertarafından politik niteliğinin kalıcı hale getirildiği sonucuna ulaşılmaktadır.

The concept of consultation has an important place in Ottoman political thoughtand discourse. The concept, which is traditionally included in the meaning of advisorycouncils and consultation, gains a political new meaning, especially with the NewOttomans Society. Later, the meaning of the concept is sharpened by the Young Turks andfinally extends to constitutionalism. In the current studies, New Ottoman and Young Turkthought are examined, but there is no historical examination of concepts specific to thesesocieties’ interpretation of the concept of consultation. In our article, the developmentof the concept of consultation in New Ottoman and Young Turk thought is examinedin order to eliminate this deficiency. The study is carried out in the context of Hürriyetnewspapers for the New Ottomans, Meşveret newspapers for the Young Turks. In the end,it is concluded that the consultation was included in the political discourse by the NewOttomans and that its political character was made permanent by the Young Turks.
Ruus Defterlerine Göre XVII. Yüzyılda Taşra Müftülerinin Görev Yaptığı Medreseler
Ruus Defterlerine Göre XVII. Yüzyılda Taşra Müftülerinin Görev Yaptığı Medreseler
Yazar: Köse, Ömer Faruk
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; Taşra Müftüsü,medrese,ruus defteri,vakıf ; Provincial Mufti,madrasa,ruus register,foundation

Bu makale, 17. yüzyıl boyunca Osmanlı taşrasında müftülük yapmış âlimlerin görevyaptıkları medreselere odaklanmaktadır. Osmanlı merkezi tarafından resmi olarak müftüve müderrislik pozisyonlarına atanan âlimlerin atama kayıtları ruus defterlerinde yeralmaktadır. Bu kayıtlardan yola çıkarak müftülerin vazife yaptıkları medreseler tespitedilmiş ve Osmanlı medrese tarihi açısından incelemeye tabi tutulmuştur. Osmanlıöncesi ve sonrası farklı dönemlerde ve farklı kişiler tarafından Anadolu, Rumeli ve Arapcoğrafyasında inşa ettirilen bu medreseler vâkıflarının şartlarına göre hizmet veriyorlardı.Zengin vakıf gelirleri, banilerinin önemli şahsiyetler olmaları ve müderrislerine sunduğuimkânlarla bulundukları şehirlerdeki diğer medreselerden ayrılıyorlardı. Osmanlı merkezibu medreseleri müftülere tahsis ederek mütevellileri tarafından vakfiye şartlarına göreidare edilen medreselerin yönetimine ortak olmuş oldu.

This article focuses on the madrasas, where scholars served as mufti in the Ottomanprovince during the 17th century. The appointment records of the scholars who wereofficially appointed to the positions of mufti and mudarris by the Ottoman center areincluded in the ruus registers. Based on these records, the madrasas where muftis servedwere determined and examined in terms of Ottoman madrasa history. These madrasas,built by different people in different periods in Anatolia, Rumelia, and Arabian geographybefore and after the Ottoman Empire, served according to the conditions of theirfoundations. They were distinguished from other madrasas in the cities with their richfoundation income, their benefactors being essential personalities, and the opportunitiesthey offered to their professors. By allocating these madrasas to muftis, the Ottomancenter became a partner in managing them, which their trustees administered accordingto the endowment conditions.
XVI. Yüzyıl Osmanlı Döneminde Kudüs Şeriat Mahkemesi Kadısı ve Mescid-i Aksa -(69) No’lu Sicil Kaynağı-
The Qadi of the Jerusalem Sharia Court and Al-Aqsa Mosque during the Ottoman Period in the 16th Century: Registry Source (No. 69)
Yazar: Steih, Abdalqader; Rabaia, İbrahim
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Historical Studies (Other) ; Tarihsel Çalışmalar (Diğer) ; Kadı,Kudüs Şeriat Mahkemesi,memurlar,Mescid-i Aksa,maliödenekler ; Judge,Shari’a Court of Jerusalem,officials,Al-Aqsa Mosque,financialallocations

Şam bölgesi, Kudüs şehri de dâhil olmak üzere 1516 yılında Osmanlı hâkimiyetinegirmiştir. Osmanlı’nın burada tesis ettiği nizam gereği İstanbul’dan atanan kadılar; yargıyetkisi, vakıflara nezaret ve diğer meselelerle birlikte şehrin düzeni için oldukça önemlikişiler haline gelmiştir.Bu çalışma, hicri 996-998 / miladi 1588-1590 yıllarını kapsayan 69 no’lu şerʻisicil kaydından hareketle Mescid-i Aksa’da görev yapan kadının, çoğunluğu yerel olanmemur ve çalışanların maaşlarıyla cami giderlerini ödemek için ayrılan mallar üzerindekiyetkisini detaylandırmaya çalışmaktadır. Aynı zamanda Osmanlı Devleti’nin; Mescid-iAksa’nın işleriyle ilgilenilmesi, burada çalışan memurların mali ödeneklerinin ve içindecereyan eden olayların denetlenmesi gibi işleri kadıya emanet ettiği sonucuna varmıştır.Kadıya tanınan bu geniş yetki üzerinden Osmanlı Devleti, Kudüs ve Mescid-i Aksaüzerinde doğrudan bir denetim erki elde etmiştir.

The Levant, including the city of Jerusalem, came under Ottoman rule in the year 1516AD. Subsequently, the Al-Aqsa Mosque fell under the jurisdiction of a qadi appointed inthe capital, Istanbul. This raised questions about the judge’s authority over the Al-AqsaMosque.This study, based on the legal record no. 69 covering the years 996-998 AH / 1588-1590 AD, aims to elaborate on the authority of the qadi in Al-Aqsa Mosque over thesalaries of the officials and employees of al-Aqsa Mosque, the majority of whom werelocal residents, as well as the funds allocated for covering the mosque’s expenses.Drawing from the study, it becomes apparent that the Ottoman Empire entrusted the qadiwith overseeing the affairs of Al-Aqsa Mosque, including the financial remuneration ofofficials and the supervision of events within it. This broad authority granted to the qadifacilitated the Ottoman state’s direct control over Jerusalem and Al-Aqsa Mosque.
İsmail Yaşar Şâdî’nin Yayınlanmamış Şiirleri
Unpublished Poems of İsmail Yaşar Şâdi
Yazar: Atik, Necmi
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Klasik Türk Edebiyatı,İsmail Yaşar Şadi,Elmalılı MuhammedHamdi Yazır,aruz,şiir,gazel ; Classical Turkish Literature,İsmail Yaşar Şadi,Elmalılı MuhammedHamdi Yazır,aruz,poetry,ghazel

İbnülemin Mahmud Kemal, İsmail Yaşar Şâdi için; “Tahsili noksan ise de tabiatımüsait olduğundan “Gam seni terk eylemez sen eyle terk-i gam biraz” şarkısı gibi güzelmanzumeler yazmıştır, Yahya Kemal’in şiirlerine tehziller ve hicviyeleriyle tanınır”demektedir. Bu ifadeler ışığında Yaşar Şadi’nin yazdığı birçok şiirinin bulunduğukanaatine varılmaktadır. Nitekim tespitlerimize göre onun, İbnülemin’e gönderdiği üçşiiri dışında, Beyânü’l-Hak ve Mahfil dergilerinde de yayınlanmış şiirleri bulunmaktadır.Ayrıca Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ın metrukâtında da şiirleri yer almaktadır.Ahmed Süheyl Ünver’de bulunan bir mektubunda Yaşar Şâdi, Elmalılı MuhammedHamdi Yazır’ı her cuma günü ziyaret ettiğini ifade etmektedir. Onun bu ziyaretlerisırasında Elmalılı’ya yazdığı şiirlerden takdim ettiği anlaşılmaktadır. Elmalılı’nın daDivançe’sinde, “Yaşar Şadi Oğlumuza” başlığıyla ona atfettiği bir gazeli bulunmaktadır.Çalışmamızın konusu, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ın metrukâtında tespit ettiğimizYaşar Şâdi’ye âit olan ve ilk defa yayınlanacak yedi şiiri üzerinedir ve çalışmamız İsmailYaşar Şâdî’nin şiirleri üzerine yapılan ilk çalışmadır. Bu çalışmamız ile klasik Türkedebiyatı tarihine şairin 5 gazeli, 1 mersiyesi ve 1 koşmadan oluşan toplamda yedi şiiridaha kazandırılmış olunacaktır.

Ibnülemin Mahmud Kemal says about İsmail Yaşar Şâdi: “Although his educationwas incomplete, he wrote beautiful poems such as the song “grief does not leave you,you should abandon grief a little”, and he is known for his compositions and satires onYahya Kemal’s poems”. In the light of these statements, it is concluded that Yaşar Şadiwrote many poems. As a matter of fact, according to our findings, apart from the threepoems he sent to İbnülemin, he also had poems published in Beyânü’l-Hak and Mahfilmagazines. In addition, his poems are also included in Elmalılı Muhammed HamdiYazır’s collection. In a letter kept by Ahmed Süheyl Ünver, Yaşar Şâdi states that hevisited Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır every Friday. It is understood that he presentedpoems he wrote to Elmalılı during these visits. Elmalılı also has a ghazal in his Divançe,which he attributed to him with the title “Yaşar Şadi Oğlumuza”. The subject of ourstudy is on the seven poems of Yaşar Şâdi, which we have identified in the manuscriptsof Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır and which will be published for the first time, andour study is the first study on İsmail Yaşar Şâdî’s poems. With this study, a total of sevenmore poems of the poet, consisting of 5 ghazals, 1 mersiyesi and 1 kosma, will be addedto the history of classical Turkish literature.
Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Mutluluk ve Üzüntü Metaforları
Metaphors of Happiness and Sadness in Evliya Çelebi’s Seyahatname
Yazar: Yener, Zehra Sağ
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Literary Studies (Other) ; Edebi Çalışmalar (Diğer) ; Evliya Çelebi,Seyahatname,kavramsal metafor teorisi,mutlulukmetaforları,üzüntü metaforları ; conceptual metaphor theory,metaphors ofhappiness,metaphors of sadness

Kavramsal metafor teorisine göre metafor, bir kavramı başka bir kavram üzerindenanlamak ve deneyimlemektir. Diğer bir deyişle bir deneyim alanını (genellikle soyut olan),bir başkası (genellikle somut olan) açısından anlamaktır. Bu çalışmada Evliya ÇelebiSeyahatnamesinde mutluluk ve üzüntü metaforları kavramsal metafor teorisi kapsamındaincelenmiştir. Elde edilen metafor örnekleri yapısal, yönelim ve varlık metaforları olmaküzere türlerine göre tasnif ve tahlil edilmiştir. Sonuç olarak dillerde duygular gibi soyutalanların (hedef alan), kendilerine göre daha somut alanlar (kaynak alan) üzerindenalgılandığı ve deneyimlendiği görülmüştür. Modern bir kuram olan kavramsal metaforteorisinin diller üzerindeki evrensel bu yaklaşımı 17. yüzyılda yazılmış bir eser üzerindeincelemeye tabi tutulmuş ve kuramı destekleyici sonuçlar elde edilmiştir.

According to conceptual metaphor theory, metaphor is understanding andexperiencing a concept through another concept. In other words, it is understanding onefield of experience (usually abstract) in terms of another (usually concrete). In this study,metaphors of happiness and sadness in Evliya Çelebi’s Seyahatname were examinedwithin the scope of conceptual metaphor theory. The obtained metaphor exampleswere classified and analyzed according to their types as structural, orientational andontological. As a result, it was observed that abstract domains such as emotions (targetdomain) in languages are perceived and experienced through more concrete domains(source domain). This universal approach of conceptual metaphor theory, which is amodern theory, on languages was analyzed on a work written in the 17th century andresults supporting the theory were obtained.