DİJİTAL MEDYA PLATFORMLARDA MİZAH YOLUYLA HABERCİLİĞİN DÖNÜŞÜMÜ ELEŞTİREL SÖYLEM, ESTETİK ANLATI VE ALGORİTMİK YAYILIM
DIGITAL THE TRANSFORMATION OF JOURNALISM THROUGH HUMOR ON MEDIA PLATFORMS: CRITICAL DISCOURSE, AESTHETIC NARRATIVE AND ALGORITHMIC DIFFUSION
Yazar: Yalman, Ayşen
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Vol. 14 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Communication Studies ; İletişim Çalışmaları ; Yeni Medya,Mizah,Mizahi Haber,Dijital Habercilik,Reels Haber. ; New Media,Humor,Humorous News,Digital Journalism,Reels News.

Bu çalışma, dijital medya ortamlarında haber sunumunun biçimsel ve içeriksel dönüşümünü, mizah temelli anlatı pratikleri üzerinden ele almaktadır. Özellikle Instagram Reels gibi kısa video formatlarına dayalı sosyal medya platformlarında, haber içeriklerinin parodi, ironi, absürd mizah ve sarkazm gibi söylemsel stratejiler aracılığıyla nasıl yeniden üretildiği ve dolaşıma sokulduğu incelenmiştir. Araştırmada, Türkiye’de en yüksek kullanıcı sayısına sahip dijital mecralardan biri olan Instagram üzerinde faaliyet gösteren ve mizahi haber anlatılarıyla öne çıkan Cezmikalorifer ve 1incicaps adlı hesaplar örneklem olarak seçilmiştir. Nitel içerik analizi yöntemiyle yürütülen çalışmada, söz konusu hesaplarda yayınlanan 14 kısa video, özel olarak geliştirilen bir kodlama cetveli çerçevesinde çok boyutlu olarak değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında, haber içeriklerinin mizah türleri, tematik yönelimleri, anlatım tonları, görsel-işitsel ögeleri ve izleyici etkileşimi bakımından taşıdığı özellikler incelenmiştir. Bulgular, mizahın dijital habercilikte yalnızca estetik bir süsleme değil, aynı zamanda eleştirel söylemin üretiminde işlevsel bir araç olarak konumlandığını ortaya koymaktadır. Parodi ve absürd mizahın özellikle politik, kültürel ve gündelik temalarda yoğunlaştığı; izleyiciyle duygusal ve bilişsel bağ kurmada etkin bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Çalışma, dijital medya platformlarının algoritmik yapılarının da etkisiyle, mizahi haber içeriklerinin yüksek etkileşim düzeylerine ulaştığını ve bu içeriklerin toplumsal normlar ile kültürel pratikler üzerine alternatif söylemler inşa etme kapasitesine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, mizah temelli haber anlatılarının, geleneksel habercilik normlarını aşındırarak, postmodern medya anlatısının dinamikleri doğrultusunda yeniden şekillendiği ve dijital medya kullanıcıları nezdinde güçlü bir toplumsal etkileşim aracı olarak işlev gördüğü sonucuna ulaşılmıştır.

This study examines the formal and contextual transformation of news presentation in digital media environments through humor-based narrative practices. It examines how news content is reproduced and circulated through discursive strategies such as parody, irony, absurd humor and sarcasm, especially on social media platforms based on short video formats such as Instagram Reels. In the study, Cezmikalorifer and 1incicaps, which operate on Instagram, one of the digital media platforms with the highest number of users in Turkey and stand out with their humorous news narratives, were selected as the sample. In this qualitative content analysis study, 14 short videos published on these accounts were evaluated multidimensionally within the framework of a specially developed coding chart. Within the scope of the analysis, the characteristics of the news content in terms of humor types, thematic orientations, narrative tones, audiovisual elements and audience interaction were examined. The findings reveal that humor is positioned in digital journalism not only as an aesthetic embellishment but also as a functional tool in the production of critical discourse. Parody and absurd humor are especially concentrated on political, cultural and everyday themes and play an active role in establishing an emotional and cognitive bond with the audience. The study reveals that humorous news content reaches high levels of interaction and has the capacity to construct alternative discourses on social norms and cultural practices due to the algorithmic structures of digital media platforms. As a result, it is concluded that humor-based news narratives are reshaped in line with the dynamics of postmodern media narrative by eroding traditional journalistic norms and function as a powerful social interaction tool for digital media users.