KAZIMKARABEKİR İLÇESİ KASABA TAŞ EVLERİ, KARAMAN
KAZIMKARABEKİR İLÇESİ KASABA TAŞ EVLERİ, KARAMAN
Yazar: Çetin, Kerim
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 6 No. 7, 2019
Anahtar kelimeler: Kasaba,Taş Ev,Kasaba Taşı,Kazımkarabekir,Karaman

Karaman’ınKazımkarabekir ilçesi, namıdiğer “Kasaba”,”Gaferyad”, “Kafirabad”, isimleriyle,XVI. yüzyıldan beri bilinen önemli bir yerleşim yeri olmuştur. XVII. yüzyılda,Evliya Çelebi, Karaman eyaletine bağlı “Gafirbad”a gelmiş ve kasabanın adını “Kâfirâbâd”olarak seyahatnamesine yazmıştır. Kale mimarisinin kerpiç kalıplar gibikesilmiş beyaz yassı ince taşlardan yapıldığını, duvarlarının kalın ve sağlam olduğunuve kılıçla kesilmiş gibi düz ve ustalıkla yapılmış bir yapıda olduğundanbahsetmiştir. Buna benzer, beyaz taştan yapılmış titiz bir yapıyı, hiçbirmemlekette görmediğini belirtmiştir.  Kazımkarabekirilçesi, Konya Karaman yolu üzerinde bulunmakta ve 2018 yılı nüfusu 4.407kişidir. Karaman’a 25 km mesafede, Konya’ya 94 km mesafe uzaklıktadır. İlçeninkendine has özgün bir yapıya sahip olan, doğal taş cinsi bulunmakta ve taşocaklarından yaklaşık yerin 1 metre altından çıkarılmaya başlanmaktadır. Toprakaltında tabaka tabaka olarak 32 kat sayılabilen düz yassı katmanlar halindebulunan, ak renge sahip kalkerli bir taş cinsidir. Bölgede bu taşa ‘‘kasabataşı” denmektedir. Toprak altında yumuşak ve kırılgan yapıya sahip olan taşhavayla temas edince sertleşmekte ve daha sert bir hal almaktadır. Bu taştamamen yöreye özgü bir oluşum olup ülke genelindeki diğer say taşı örneklerinepek benzememektedir. İlçenin sivil mimarı dokusunu oluşturan bu taş, hemenhemen tüm yapılarda, sokaklarda, duvarlarda, evlerde ana malzeme olarakkullanılmıştır. Halen ilçenin ‘taşlık” mevkiinde taş ocaklarından bu taşsökülerek çıkarılmakta evlerin duvarlarında kullanılmakta ve dekoratif amaçlı olarakda modern binalarda kullanılmaktadır. Yörede taş binaların/mimarinin en güzelörnekleri Büyük Cami, Nalbastı Cami, Söğütaltı Cami’nde görülmektedir. Uygulamada,balık sırtı, basık sırtlı kemer, pencere üstü yuvarlak kemer, kuş evi, köşe silmeprofil, Türk üçgeni benzeri sıra sıra taş süsleme elemanları sıklıklakullanılmıştır. Farklı sivil mimari örnekleri olsa da geleneksel taş evler,genellikle, bitişik iki oda bir aralıktan(sofadan/mabeynden) oluşmaktadır. Değişikmimari planlara sahip “kara örtü” altındaki evler kalın taş duvarlarla “YerEvi, Yukarı Ev, Dolma Ev, Dörtlü Ev, Tüfengine Ev” planı biçiminde yapılmıştır.Meskenler “seki altı, baş köşe, yüklük, çağ ve aralık” denilen odalardanoluşmaktadır. Buçalışma, ilçenin adını aldığı Kazım Karabekir Paşa’nın ata yurdu olmasının yanısıra, “Kasaba Taş Evleri” nin unutulmaması, özgün bir taşa ve taş mimari yapıyasahip ilçenin gelişmesi, taş süsleme örneklerinin ortaya konması ve tarihidokunun korunması adına gelecek nesillere tarihi ve kültürel bir katkısağlayacak ve yol gösterici olacaktır.

Karaman’ınKazımkarabekir ilçesi, namıdiğer “Kasaba”,”Gaferyad”, “Kafirabad”, isimleriyle,XVI. yüzyıldan beri bilinen önemli bir yerleşim yeri olmuştur. XVII. yüzyılda,Evliya Çelebi, Karaman eyaletine bağlı “Gafirbad”a gelmiş ve kasabanın adını “Kâfirâbâd”olarak seyahatnamesine yazmıştır. Kale mimarisinin kerpiç kalıplar gibikesilmiş beyaz yassı ince taşlardan yapıldığını, duvarlarının kalın ve sağlam olduğunuve kılıçla kesilmiş gibi düz ve ustalıkla yapılmış bir yapıda olduğundanbahsetmiştir. Buna benzer, beyaz taştan yapılmış titiz bir yapıyı, hiçbirmemlekette görmediğini belirtmiştir.  Kazımkarabekirilçesi, Konya Karaman yolu üzerinde bulunmakta ve 2018 yılı nüfusu 4.407kişidir. Karaman’a 25 km mesafede, Konya’ya 94 km mesafe uzaklıktadır. İlçeninkendine has özgün bir yapıya sahip olan, doğal taş cinsi bulunmakta ve taşocaklarından yaklaşık yerin 1 metre altından çıkarılmaya başlanmaktadır. Toprakaltında tabaka tabaka olarak 32 kat sayılabilen düz yassı katmanlar halindebulunan, ak renge sahip kalkerli bir taş cinsidir. Bölgede bu taşa ‘‘kasabataşı” denmektedir. Toprak altında yumuşak ve kırılgan yapıya sahip olan taşhavayla temas edince sertleşmekte ve daha sert bir hal almaktadır. Bu taştamamen yöreye özgü bir oluşum olup ülke genelindeki diğer say taşı örneklerinepek benzememektedir. İlçenin sivil mimarı dokusunu oluşturan bu taş, hemenhemen tüm yapılarda, sokaklarda, duvarlarda, evlerde ana malzeme olarakkullanılmıştır. Halen ilçenin ‘taşlık” mevkiinde taş ocaklarından bu taşsökülerek çıkarılmakta evlerin duvarlarında kullanılmakta ve dekoratif amaçlı olarakda modern binalarda kullanılmaktadır. Yörede taş binaların/mimarinin en güzelörnekleri Büyük Cami, Nalbastı Cami, Söğütaltı Cami’nde görülmektedir. Uygulamada,balık sırtı, basık sırtlı kemer, pencere üstü yuvarlak kemer, kuş evi, köşe silmeprofil, Türk üçgeni benzeri sıra sıra taş süsleme elemanları sıklıklakullanılmıştır. Farklı sivil mimari örnekleri olsa da geleneksel taş evler,genellikle, bitişik iki oda bir aralıktan(sofadan/mabeynden) oluşmaktadır. Değişikmimari planlara sahip “kara örtü” altındaki evler kalın taş duvarlarla “YerEvi, Yukarı Ev, Dolma Ev, Dörtlü Ev, Tüfengine Ev” planı biçiminde yapılmıştır.Meskenler “seki altı, baş köşe, yüklük, çağ ve aralık” denilen odalardanoluşmaktadır. Buçalışma, ilçenin adını aldığı Kazım Karabekir Paşa’nın ata yurdu olmasının yanısıra, “Kasaba Taş Evleri” nin unutulmaması, özgün bir taşa ve taş mimari yapıyasahip ilçenin gelişmesi, taş süsleme örneklerinin ortaya konması ve tarihidokunun korunması adına gelecek nesillere tarihi ve kültürel bir katkısağlayacak ve yol gösterici olacaktır.