TÜRKİYE’DE GIDA ÜRÜNLERİ FİYATLARINDAKİ OYNAKLIK :BİR EKONOMETRİ UYGULAMA
TÜRKİYE’DE GIDA ÜRÜNLERİ FİYATLARINDAKİ OYNAKLIK :BİR EKONOMETRİ UYGULAMA
Yazar: Şengül, Seda; Lopcu, Kenan
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 27 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Fiyat Oynaklığı,Et,Süt,ARCH,GARCH,Türkiye

Az gelişmiş vegelişmekte olan ülkelerdeki düşük gelirli tüketiciler öngörülemeyen aşırı fiyatartışlarından en fazla etkilenen kesimi oluşturmaktadır. Tarım sektörü diğersektörlere oranla daha fazla fiyat değişkenliğine sahiptir. Tarım ürünlerindekifiyat dalgalanmaları 2008 ve 2011 yıllarında en üst düzeye yükselmiştir vetarımsal ürünler yüksek düzeyde fiyat değişkenliği ile karakterize edilmiştir.Bu durum dört ana faktör ile açıklanabilmektedir: Bunlar verimliliğin iklim vehastalık gibi nedenlerden dolayı dönemden döneme değişiklik göstermesi, tarımürünleri fiyat esnekliğini, tarımda üretimin ciddi zaman alması nedeniyle dahadüşük olması ve gelişmekte olan ülkelerde artan nüfus ve gelirdir. Tarımsalürün fiyatlarındaki değişkenlik küresel bir olgu olarak tanınmakla birlikteaçlık ve yetersiz beslenme ile mücadele, gıda üretimini arttırma, tüketici gıdafiyatlarını istikrarlı kılma ve küçük çiftçilerin üretimini arttırma önünde detemel bir engel olarak görülmektedir. Gıda fiyatlarındaki oynaklığının yoksulkesimler üzerindeki etkisi  çok dahaşiddetlidir. Öte yandan, gıda fiyatları şu an için Türkiye'de enflasyonunkontrol edilememesinin ana sebeplerinden biri olarak gösterilmektedir. Buaraştırmada, gıda fiyatlarındaki oynaklık et ve süt ürünleri için üretici vetüketici boyutlarında ayrı ayrı incelenerek, üretici ve tüketici fiyatlarındakioynaklık GARCH modelleriyle 1995-2015 dönemine ait veriler kullanılarak analizedilmiştir. 

Az gelişmiş vegelişmekte olan ülkelerdeki düşük gelirli tüketiciler öngörülemeyen aşırı fiyatartışlarından en fazla etkilenen kesimi oluşturmaktadır. Tarım sektörü diğersektörlere oranla daha fazla fiyat değişkenliğine sahiptir. Tarım ürünlerindekifiyat dalgalanmaları 2008 ve 2011 yıllarında en üst düzeye yükselmiştir vetarımsal ürünler yüksek düzeyde fiyat değişkenliği ile karakterize edilmiştir.Bu durum dört ana faktör ile açıklanabilmektedir: Bunlar verimliliğin iklim vehastalık gibi nedenlerden dolayı dönemden döneme değişiklik göstermesi, tarımürünleri fiyat esnekliğini, tarımda üretimin ciddi zaman alması nedeniyle dahadüşük olması ve gelişmekte olan ülkelerde artan nüfus ve gelirdir. Tarımsalürün fiyatlarındaki değişkenlik küresel bir olgu olarak tanınmakla birlikteaçlık ve yetersiz beslenme ile mücadele, gıda üretimini arttırma, tüketici gıdafiyatlarını istikrarlı kılma ve küçük çiftçilerin üretimini arttırma önünde detemel bir engel olarak görülmektedir. Gıda fiyatlarındaki oynaklığının yoksulkesimler üzerindeki etkisi  çok dahaşiddetlidir. Öte yandan, gıda fiyatları şu an için Türkiye'de enflasyonunkontrol edilememesinin ana sebeplerinden biri olarak gösterilmektedir. Buaraştırmada, gıda fiyatlarındaki oynaklık et ve süt ürünleri için üretici vetüketici boyutlarında ayrı ayrı incelenerek, üretici ve tüketici fiyatlarındakioynaklık GARCH modelleriyle 1995-2015 dönemine ait veriler kullanılarak analizedilmiştir.