Hatay ve çevresi altındaki yerkabuğuna ait üç boyutlu sismik hız yapısının belirlenmesi
Hatay ve çevresi altındaki yerkabuğuna ait üç boyutlu sismik hız yapısının belirlenmesi
Yazar: Özer, Çağlar
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 34 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Sismik hız yapısı,yerel deprem tomografisi,jeotermal

Bu çalışmanın temel amacı, Hatay veçevresinin ilk defa üç-boyutlu (3-B) sismik hız yapısının araştırılmasıdır. Bumotivasyonla, 2007-2017 yılları arasında Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD)tarafından işletilen 17 adet geniş-band sismometre tarafından kayıt edilen 4892yerel deprem analiz edilmiştir. İlksel katalog içinden en az 6 P- faz okumasıyapılan ve RMS değeri 0,20’den küçük olan 1856 depreme ait toplam 9907 P- ve7536 S-fazı tomografik hesaplamalar için kullanılmıştır. Sentetik testlerışığında güvenilir derinlik olarak kabul edilen 30 km derinliğe kadar, hızları3.5 km/sn’den 7.5 km/sn’ye kadar değişen 3 katmanlı sismik hız yapısı Hatay veçevresi için belirlenmiştir. P- hızları ve Vp/Vs düşey sismik kesitleribirlikte yorumlanarak litolojik ve petrolojik bulgulara ulaşılmıştır. İlksismik tabaka içinde derinliği 5 km’ye kadar uzanan çanak şeklindeki çok düşükP- hızlarına sahip (Vp < 3.5 km/sn) hızlar jeotermal alanlar ileilişkilidir. Avsuyu köyü ve Kırıkhan’ın Kuzeyi çevresindeki düşük P- hızlarınaeşlik eden düşük Vp/Vs oranları bu alanlarda henüz keşfedilmemiş CO2, jeotermalgazlar ya da bunların karışımı olan potansiyel jeotermal alanlar ile ilgiliolabileceği düşünülmektedir. Olası potansiyel gazlar Hacıpaşa ve Karasu fayıboyunca taşınmakta ve jeotermal akışkan açısından yüksek potansiyelgöstermektedir. Ayrıca Reyhanlı ve çevresinde gözlenen düşük P- hızları veyüksek Vp/Vs oranı, henüz keşfedilmemiş potansiyel jeotermal akışkanlara işaretetmektedir. Kabuk-Manto geçişi (Moho süreksizliği) yaklaşık 38 km’degözlenmiştir. Bölgenin Vp/Vs karakteri nispeten homojen olup, çoğunlukla1.75-1.85 arasında değişmektedir.

Bu çalışmanın temel amacı, Hatay veçevresinin ilk defa üç-boyutlu (3-B) sismik hız yapısının araştırılmasıdır. Bumotivasyonla, 2007-2017 yılları arasında Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD)tarafından işletilen 17 adet geniş-band sismometre tarafından kayıt edilen 4892yerel deprem analiz edilmiştir. İlksel katalog içinden en az 6 P- faz okumasıyapılan ve RMS değeri 0,20’den küçük olan 1856 depreme ait toplam 9907 P- ve7536 S-fazı tomografik hesaplamalar için kullanılmıştır. Sentetik testlerışığında güvenilir derinlik olarak kabul edilen 30 km derinliğe kadar, hızları3.5 km/sn’den 7.5 km/sn’ye kadar değişen 3 katmanlı sismik hız yapısı Hatay veçevresi için belirlenmiştir. P- hızları ve Vp/Vs düşey sismik kesitleribirlikte yorumlanarak litolojik ve petrolojik bulgulara ulaşılmıştır. İlksismik tabaka içinde derinliği 5 km’ye kadar uzanan çanak şeklindeki çok düşükP- hızlarına sahip (Vp < 3.5 km/sn) hızlar jeotermal alanlar ileilişkilidir. Avsuyu köyü ve Kırıkhan’ın Kuzeyi çevresindeki düşük P- hızlarınaeşlik eden düşük Vp/Vs oranları bu alanlarda henüz keşfedilmemiş CO2, jeotermalgazlar ya da bunların karışımı olan potansiyel jeotermal alanlar ile ilgiliolabileceği düşünülmektedir. Olası potansiyel gazlar Hacıpaşa ve Karasu fayıboyunca taşınmakta ve jeotermal akışkan açısından yüksek potansiyelgöstermektedir. Ayrıca Reyhanlı ve çevresinde gözlenen düşük P- hızları veyüksek Vp/Vs oranı, henüz keşfedilmemiş potansiyel jeotermal akışkanlara işaretetmektedir. Kabuk-Manto geçişi (Moho süreksizliği) yaklaşık 38 km’degözlenmiştir. Bölgenin Vp/Vs karakteri nispeten homojen olup, çoğunlukla1.75-1.85 arasında değişmektedir.