Kahramanmaraş Kentinde Tarihsel Konutlar ve Turizm
Historical Residences and Tourism in Kahramanmaras City
Yazar: Karademir, Nadire
Dergi: Erdem, Vol. 0 No. 81, 2021
Anahtar kelimeler: Tourism,cultural tourism,cultural heritage,historicalresidence,kahramanmaras ; Turizm,kültür turizm,kültürel miras,tarihi konut,Kahramanmaraş

ÖZBelirli bir topluluğa ait olan ve o toplumun değer yargılarını taşıyanmaddi ve manevi ögeler kültürü oluşturmaktadır. Bu kültür ögeleriönceki nesillerden günümüz nesline somut ve soyut miras olarak aktarılır.Somut kültürel mirasın en önemlilerinden birisi de tarihi yapılardır.Günümüzde kültürel mirasın önemsenip, korunması ve tanıtılmasıkonusu büyük önem taşımaktadır. Çünkü kültürel değerleregerekli özen gösterilmediğinde yerel halkın sahip olduğu tüm ögelerde değersiz bir hale gelecektir. Ayrıca kültürel ögeler bölgesel olduğukadar ülke ve dünya bazında da sosyo-ekonomik anlamda çok büyükpotansiyele sahiptir. Kültürel miras değerleri ile şehirler kendi özgünkimliklerini koruyabilmekte, gençler geçmişten günümüze bir bağ kurabilmekteve sahiplenme duygusunu yaşayabilmektedir. Bu nedenlebir yörenin kültürel miras değerlerinin zenginliği o yörenin hem ekonomikhem sosyal yapısını değiştirecek hem de bu bağlamda turizmigeliştirecektir. Kahramanmaraş gibi kadim bir şehrin bu mirası iyi değerlendirmesikaçınılmaz olmalıdır.Kahramanmaraş’ta şehrin geleneksel mimarisini oluşturan ve günümüzekadar ulaşan tarihi konutların önemli bir bölümü özellikleOsmanlı’nın son döneminde, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısındanitibaren yapılmaya başlanmıştır. Bu konutlar yarı kâgir- yarı ahşapve karma sistem olarak inşa edilmiştir. Şehirdeki tarihi konutlar eskiyerleşmeler olan Onikişubat ilçesi Mağralı ve Yörükselim mahalleleriile Dulkadiroğlu ilçesine bağlı Kayabaşı, Kurtuluş, Ekmekçi, Gazipaşa,Divanlı, İsa Divanlı, Turan ve Fevzi Paşa mahallelerinde yoğunolarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışma üç bölgenin kavşak noktasındagerek tarihi gerekse coğrafi anlamda birçok medeniyete ev sahipliğiyapmış tarihi kent dokusu içindeki Kahramanmaraş’ta yürütülmüştür.Kentte yer alan tarihi konutların geçmişi ve mimari yapısı ile turizmesunulması ve çekici bir öge olarak kullanılması kentin turizm cazibesiniarttıracaktır. Dolayısıyla çalışma kentteki tarihi konutların kültürturizmi anlamında günümüzdeki mevcut durumlarını ortaya koymakve tarihi konutların kültürel miras turizmi açısından yerel halkın algıve tutumları çerçevesinde değerlendirilmesi üzerine bir bakış açısıoluşturmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarakaraştırmacı tarafından geliştirilen bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir.Bölgedeki kültürel değerlere bağlı olarak Kahramanmaraş’tayer alan belli başlı konutların belirgin özellikleri incelenmiştir. Yerelhalkla birebir mülakatlar yapılmıştır.Çalışmaya katılan yerel halk tarihi konutların turizm amaçlı tanıtılmasınıngerekliliği konusunda olumlu görüşe sahiptir. Konutlarınrestorasyon yapılarak kullanılması, özellikle de konut şeklinde değilotel, kafe ya da müze tarzında kullanılması gerektiğini belirtmiştir.Dolayısıyla hem kültürel değerlerin korunması hem de bu değerlerdenekonomik girdi sağlanması konusuna önem verilmektedir.Kahramanmaraş’ın çok eski bir yerleşim olması vasfıyla birçok tarihikonutun bulunduğu ve yerel halkın tarihi konutların turizm amaçlıkullanılabilmesi konusunda oldukça duyarlı oldukları sonucuna ulaşılmıştır.Kentte tarihi konutlar örnekleminden diğer kültürel ögelerinkorunup turizme kazandırılması konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Material and spiritual elements belonging to a certain communityand bearing the values of that society constitute the culture. Thesecultural elements are transferred from previous generations to today’sgeneration as concrete and intangible heritage. One of the mostimportant concrete cultural heritage is historical buildings. Today,the issue of caring, protecting and promoting cultural heritage is ofgreat importance. Because if the cultural values are not taken due care,all the items owned by the local people will become worthless. Inaddition, cultural elements have a great potential in socio-economicterms on a regional basis, as well as on a country and world basis.Cities can preserve their unique identity with cultural heritage values,young people can establish a bond from past to present and experiencea sense of ownership. For this reason, the richness of a region’scultural heritage values will change both the economic and socialstructure of that region and develop tourism in this context. It shouldbe inevitable for an ancient city like Kahramanmaras to make gooduse of this heritage. An important part of the historical residences thatconstitute the traditional architecture of the city in Kahramanmarasand have survived to the present day, especially in the last periodof the Ottoman Empire, started to be built from the second half ofthe nineteenth century. These houses were built as half masonry,half timber and mixed system. The historical residences in the cityare frequently encountered in Onikişubat district and especially inKayabaşı, Kurtuluş, Ekmekçi, Gazipaşa, Divanlı, İsa Divanlı, Turan,Fevzi Paşa and Yörük Yükselim districts, which are the old settlementsof Dulkadiroğlu district.The study was carried out in Kahramanmaras within the texture of thehistorical city, which has hosted many civilizations both historicallyand geographically, at the crossroads of three regions. Presentingthe historical residences in the city to tourism with their past andarchitectural structure and using them as an attractive item will increasethe tourism attraction of the city. Therefore, the study was carried outin order to reveal the current situation of the historical residences inthe city in terms of cultural tourism and to create a perspective onthe evaluation of historical residences in terms of cultural heritagetourism within the framework of the perceptions and attitudes of thelocal people. In the study, a questionnaire application developed bythe researcher was used as a data collection tool. Depending on thecultural values in the region, the characteristics of the main housesin Kahramanmaras have been examined. One-on-one interviews wereconducted with local people.Local people participating in the study have a positive opinion aboutthe necessity of promoting the residences for tourism purposes. Shestated that the houses should be used by restoration, especially inthe style of a hotel, cafe or museum, not as a residence. Therefore,importance is attached to both the protection of cultural valuesand the provision of economic input from these values. It has beenconcluded that, as Kahramanmaras is a very old settlement, there aremany historical residences and local people are very sensitive aboutthe use of historical residences for tourism purposes. In the sampleof historical residences in the city, suggestions were made on theprotection of other cultural elements and bring them into tourism.