Özel Yetenekli Öğrencilerin Biyomimetik Tasarım Entegrasyonuna Dayanan Mühendislik Tasarım Defterlerinin Değerlendirilmesi
Evaluation of Engineering Design Notebooks of Gifted Students Based on Biomimetic Design Integration
Yazar: İleri, Yunus Emre; Selvi, Mahmut
Dergi: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 27 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Science Education ; Fen Bilgisi Eğitimi ; STEM Education ; STEM Eğitimi ; Science and Mathematics Education (Other) ; Fen ve Matematik Alanları Eğitimi (Diğer) ; Biomimicry,Biomimetic Design,Specially Gifted Students,Engineering Design Process,Engineering Design Notebook ; Biyomimikri,Biyomimetik Tasarım,Özel Yetenekli Öğrenciler,Mühendislik Tasarım Süreci,Mühendislik Tasarım Defteri

Mühendislik Tasarım Süreci (MTS), öğrencilerin fen eğitiminde gelişim sürecinde önemli bir yere sahiptir. Araştırmada MTS, biyomimikri teması kapsamında gerçekleştirilmiştir. Fen eğitiminde MTS’de öğrencilerin eğitim çalışmalarının değerlendirilmesi, büyük bir öneme sahiptir. Mühendislik Tasarım Defterleri (MTD), öğrencilerin öğrenme biçimlerini, aktif ve deneyimsel öğrenme ilkelerini somutlaştırarak ortaya koyan bir araçtır. MTD’nin eğitim sürecindeki bu önemli ve olumlu yanları nedeniyle özel yetenekli öğrencilerin süreç içerisindeki gelişimlerinin izlenmesi ve bunların değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, özel yetenekli öğrencilerin biyomimetik tasarım entegrasyonuna dayanan mühendislik tasarım defterlerinin değerlendirilmesidir. Araştırma Ankara ilindeki bir bilim ve sanat merkezinde gerçekleştirilmiş olup 15 özel yetenekli öğrencinin katılımı ile sürdürülmüştür. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan gömülü durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. MTD’lerin değerlendirilmesinde “Biyomimetik Tasarım Entegrasyonuna Dayanan Mühendislik Tasarım Defteri Rubriği” kullanılmıştır. Rubrik, araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler doğrultusunda MTD özelinde özel yetenekli öğrencilerin biyomimetik tasarım yaklaşımında zorlandıkları görülmüştür. Ayrıca özel yetenekli öğrencilerin planlama-1, planlama-2 ve test etme kriterlerinde diğer kriterlere nazaran daha düşük performans gösterdikleri sonucuna ulaşılmaktadır. Araştırmanın sınırlılıkları ise tek bir BİLSEM’de yürütülmesi, sürecin uzun olması nedeniyle öğrencilerde yorgunluk etkisinin oluşmasıdır.

The Engineering Design Process (EDP) plays a significant role in the development of students' science education. In this study, the EDP was implemented within the theme of biomimicry. Evaluating students' educational work in the EDP is of great importance in science education. Engineering Design Notebooks (EDNs) are a tool that concretely reveals students' learning styles and active and experiential learning principles. Due to these important and positive aspects of EDNs in the educational process, it is necessary to monitor and evaluate the development of gifted students within the process. The purpose of this study is to evaluate the engineering design notebooks of gifted students based on biomimetic design integration. The study was conducted at a science and art center in Ankara with the participation of 15 gifted students. The study was conducted using the embedded case study design, one of the qualitative research methods. The “Engineering Design Notebook Rubric Based on Biomimetic Design Integration” was used to evaluate the EDNs. The rubric was developed by the researchers. The data obtained in the study revealed that gifted students struggled with the biomimetic design approach, particularly in MTDs. Furthermore, it was concluded that gifted students performed lower in the planning-1, planning-2, and testing criteria compared to other criteria. The limitations of the study include its execution in a single BİLSEM and the fatigue effect on students due to the lengthy process.