Tip 1 Diyabetes Mellituslu Çocuklarda Çölyak Hastalığının Sıklığı
Tip 1 Diyabetes Mellituslu Çocuklarda Çölyak Hastalığının Sıklığı
Yazar: Aydın, Mehmet Sıddık; Unal, Edip
Dergi: Dicle Tıp Dergisi, Vol. 51 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Medical Education ; Tıp Eğitimi ; Tip 1 DM,çölyak hastalığı,çocuklar

Giriş: Tip 1 diyabetes mellituslu (T1DM) hastalarda otoimmün hastalık sıklığı artmıştır. Literatürde T1DM'li çocuk hastalarda çölyak hastalık (ÇH) prevalansının %1-16,6 arasında değiştiği raporlanmıştır. Bu çalışmada T1DM tanısı ile izlenen hastalarda, ÇH sıklığının belirlenmesi ve ÇH’nın büyüme ve metabolik kontrol üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Yöntemler: Çalışmaya 424 çocuk hasta alındı. Hastaların başvuru yaşı, cinsiyeti, ortalama HbA1C düzeyler, T1DM tanı esnasında ve son başvurudaki antropometrik ölçümleri hesaplandı. Anti-doku transglutaminaz IgA (anti-DTG IgA) düzeyi pozitif saptanan hastaların biyopsi sonuçları kaydedildi. Ayrıca anti-DTG IgA düzeyi kendiliğinden düzelen olgular da kaydedildi.Bulgular: Olguların %52,4’i erkek, yaş ortalaması 13,99 ± 4,9 ve ortalama DM süresi 4,63 ± 3 yıl idi. Anti-DTG IgA düzeyi olguların %14,8’inde pozitif saptandı. Seroloji pozitifliği hastaların %68’inde T1DM tanı esnasında, %30’unda T1DM tanısından sonraki beş yıl içinde saptandı. Seroloji pozitifliği saptanan olguların %44’ü kendiliğinden düzeldi. Diyabetli olguların %4,1’ine biyopsi ile kanıtlanmış ÇH (BKÇH) tanısı konuldu. Çölyak negatif olan grup ile BKÇH olan grubun DM tanı esnasında ve son başvurudaki antropometrik ölçümleri arasında anlamlı fark saptanmadı BKÇH olan grubun tanıda ve son başvurudaki antropometrik ölçümleri arasında anlamlı fark yoktu.Sonuç: T1DM’li hastalarda ÇH için antikor pozitiflik oranı %15,8 iken, %4,1’inde BKÇH tespit edilmiştir. Antikor pozitifliğinin %98’i DM tanısı esnasında ya da tanıdan sonraki beş yıl içinde saptanmıştır. Antikor pozitifliği saptanan olguların %44’ü yaklaşık iki yıl içinde glüten tüketimine rağmen kendiliğinden normale geldiği tespit edilmiştir. Bu nedenle her çölyak antikor pozitifliği saptanan hastalara acil barsak biyopsisi veya glutensiz diyet tedavisi verilmesi yerine serolojik takip yapılmasını önermekteyiz.

Giriş: Tip 1 diyabetes mellituslu (T1DM) hastalarda otoimmün hastalık sıklığı artmıştır. Literatürde T1DM'li çocuk hastalarda çölyak hastalık (ÇH) prevalansının %1-16,6 arasında değiştiği raporlanmıştır. Bu çalışmada T1DM tanısı ile izlenen hastalarda, ÇH sıklığının belirlenmesi ve ÇH’nın büyüme ve metabolik kontrol üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Yöntemler: Çalışmaya 424 çocuk hasta alındı. Hastaların başvuru yaşı, cinsiyeti, ortalama HbA1C düzeyler, T1DM tanı esnasında ve son başvurudaki antropometrik ölçümleri hesaplandı. Anti-doku transglutaminaz IgA (anti-DTG IgA) düzeyi pozitif saptanan hastaların biyopsi sonuçları kaydedildi. Ayrıca anti-DTG IgA düzeyi kendiliğinden düzelen olgular da kaydedildi.Bulgular: Olguların %52,4’i erkek, yaş ortalaması 13,99 ± 4,9 ve ortalama DM süresi 4,63 ± 3 yıl idi. Anti-DTG IgA düzeyi olguların %14,8’inde pozitif saptandı. Seroloji pozitifliği hastaların %68’inde T1DM tanı esnasında, %30’unda T1DM tanısından sonraki beş yıl içinde saptandı. Seroloji pozitifliği saptanan olguların %44’ü kendiliğinden düzeldi. Diyabetli olguların %4,1’ine biyopsi ile kanıtlanmış ÇH (BKÇH) tanısı konuldu. Çölyak negatif olan grup ile BKÇH olan grubun DM tanı esnasında ve son başvurudaki antropometrik ölçümleri arasında anlamlı fark saptanmadı BKÇH olan grubun tanıda ve son başvurudaki antropometrik ölçümleri arasında anlamlı fark yoktu.Sonuç: T1DM’li hastalarda ÇH için antikor pozitiflik oranı %15,8 iken, %4,1’inde BKÇH tespit edilmiştir. Antikor pozitifliğinin %98’i DM tanısı esnasında ya da tanıdan sonraki beş yıl içinde saptanmıştır. Antikor pozitifliği saptanan olguların %44’ü yaklaşık iki yıl içinde glüten tüketimine rağmen kendiliğinden normale geldiği tespit edilmiştir. Bu nedenle her çölyak antikor pozitifliği saptanan hastalara acil barsak biyopsisi veya glutensiz diyet tedavisi verilmesi yerine serolojik takip yapılmasını önermekteyiz.