Türkiye’de Ortaokul Düzeyinde Öğrenim Gören Suriyeli Arap Öğrencilerin Türkçe Dikte Becerisinin İncelenmesi
Türkiye’de Ortaokul Düzeyinde Öğrenim Gören Suriyeli Arap Öğrencilerin Türkçe Dikte Becerisinin İncelenmesi
Yazar: Şen, Muhammet; Kara, Mehmet
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 11 No. 31, 2021
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; İkici Dil Olarak Türkçe Öğretimi,Suriyeli Arap Öğrenciler,Dikte

Bu araştırmada ortaokul düzeyinde öğrenim gören Suriyeli Arap öğrencilerin, sınıf düzeyleri ve cinsiyet durumlarına göre, temel olarak yaptığı Türkçe dikte (söyleneni yazma) hatalarını tespit etmek ve bu hataların düzeltilmesine yönelik önerilerdebulunmak amaçlanmıştır. Metinsellik ölçütlerine göre seçilen ve alan uzmanlarınıngörüşleri doğrultusunda kısaltılan “Uzayın İlk Ziyaretçileri” adlı metin, Suriyeli Arapöğrencilere dikte çalışmasıyla yazdırılmış ve öğrencilerin çalışma kâğıtları uygulamasonunda toplanarak doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Suriyeli Arap öğrenciler, en çok dikte hatasını harf karışmasında yapmıştır. Bu hatayı sırasıyla büyükharfleri yanlış kullanma, birleşik yazma, harf atlama, noktalama işaretleri hatası, heceatlama, ayrı yazma, harf ekleme, hece ekleme, kelime ekleme ve kelime atlama hatalarıtakip etmiştir. Araştırmada Suriyeli Arap öğrencilerin, Türkçede olup Arapçada olmayan ve şekil olarak birbirine benzeyen harflerde harf karışması hataları; dikkatsizlikten, metni yetiştirememe kaygısından, yan yana bulunan aynı ünsüzden birini yazmadan geçerek, sayıları yazarken ve zorlandıkları harf, hece veya kelimelerde atlamahataları; zorlandıkları kelimelerde, kısaltma ve sayıları yazarken ve virgül işaretininokunuşunu yazarak ekleme hataları; başlığı ve özel adları küçük harfle yazarak, cümleye küçük harfle başlayarak ve belli başlı harfleri metin içinde sadece büyük harfleyazarak büyük harfleri yanlış kullanma hataları; harf, hece veya bitişik yazılan birleşik kelimeleri ayrı yazarak ayrı yazma hataları; kelimeler arasında boşluk bırakmayarak,ayrı yazılması gereken kelimeler ile sayı ve bağlaçları bitişik yazarak birleşik yazma hataları; virgül işaretini Arapçadaki biçimiyle kullanarak, virgül işaretinin okunuşunuyazarak, dört ve dörtten çok rakamlı sayılarda uygun yerde nokta işareti kullanmayarak, özel ada getirilen çekim ekini kesme işaretiyle ayırmayarak ve satıra sığmayankelimeleri bölerken kısa çizgiyi aşağıdaki satırda kullanarak noktalama işaretleri hataları yaptığı tespit edilmiştir. Suriyeli Arap öğrencilerin; hedef dildeki alfabenin farklıolması, Türkçe kelimeleri tanımadaki yetersizlikleri, Türkçenin yazım ve noktalamakurallarını kavrayamamaları ve ana dillerinden olumsuz aktarım yapmaları sebebiyledikte hataları yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu araştırmada ortaokul düzeyinde öğrenim gören Suriyeli Arap öğrencilerin, sınıf düzeyleri ve cinsiyet durumlarına göre, temel olarak yaptığı Türkçe dikte (söyleneni yazma) hatalarını tespit etmek ve bu hataların düzeltilmesine yönelik önerilerdebulunmak amaçlanmıştır. Metinsellik ölçütlerine göre seçilen ve alan uzmanlarınıngörüşleri doğrultusunda kısaltılan “Uzayın İlk Ziyaretçileri” adlı metin, Suriyeli Arapöğrencilere dikte çalışmasıyla yazdırılmış ve öğrencilerin çalışma kâğıtları uygulamasonunda toplanarak doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Suriyeli Arap öğrenciler, en çok dikte hatasını harf karışmasında yapmıştır. Bu hatayı sırasıyla büyükharfleri yanlış kullanma, birleşik yazma, harf atlama, noktalama işaretleri hatası, heceatlama, ayrı yazma, harf ekleme, hece ekleme, kelime ekleme ve kelime atlama hatalarıtakip etmiştir. Araştırmada Suriyeli Arap öğrencilerin, Türkçede olup Arapçada olmayan ve şekil olarak birbirine benzeyen harflerde harf karışması hataları; dikkatsizlikten, metni yetiştirememe kaygısından, yan yana bulunan aynı ünsüzden birini yazmadan geçerek, sayıları yazarken ve zorlandıkları harf, hece veya kelimelerde atlamahataları; zorlandıkları kelimelerde, kısaltma ve sayıları yazarken ve virgül işaretininokunuşunu yazarak ekleme hataları; başlığı ve özel adları küçük harfle yazarak, cümleye küçük harfle başlayarak ve belli başlı harfleri metin içinde sadece büyük harfleyazarak büyük harfleri yanlış kullanma hataları; harf, hece veya bitişik yazılan birleşik kelimeleri ayrı yazarak ayrı yazma hataları; kelimeler arasında boşluk bırakmayarak,ayrı yazılması gereken kelimeler ile sayı ve bağlaçları bitişik yazarak birleşik yazma hataları; virgül işaretini Arapçadaki biçimiyle kullanarak, virgül işaretinin okunuşunuyazarak, dört ve dörtten çok rakamlı sayılarda uygun yerde nokta işareti kullanmayarak, özel ada getirilen çekim ekini kesme işaretiyle ayırmayarak ve satıra sığmayankelimeleri bölerken kısa çizgiyi aşağıdaki satırda kullanarak noktalama işaretleri hataları yaptığı tespit edilmiştir. Suriyeli Arap öğrencilerin; hedef dildeki alfabenin farklıolması, Türkçe kelimeleri tanımadaki yetersizlikleri, Türkçenin yazım ve noktalamakurallarını kavrayamamaları ve ana dillerinden olumsuz aktarım yapmaları sebebiyledikte hataları yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.