GEBELİĞİ ÖNLEYİCİ YÖNTEM KULLANIMI: BİR GÖMÜLÜ KURAM ÇALIŞMASI
CONTRACEPTIVE USE:A GROUNDED THEORY STUDY
Yazar: Çetinkaya, Aynur; Zsoy, Süheyla Ö
Dergi: Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 32 No. 1, 0
Anahtar kelimeler: Nursing, Qualitative research, Family Planning Services, Fertility, Grounded Theory,  Decision-making. ; Hemşirelik,nitel araştırma,aile planlaması,doğurganlık,gömülü kuram,karar verme

Amaç: Gömülü kuram yaklaşımını kullanarak gebeliği önleyici yöntem kullanımı konusunda kavramsal bir model oluşturmaktır.Gereç ve Yöntem: Araştırma gömülü kuram tasarımıyla yürütülmüştür. Veriler doygunluk oluşuncaya kadar 13 kadın ve 11 erkek ile yapılan görüşmelerin ile saha notlarının, açık, eksenel ve seçici kodlama yöntemleri ve sürekli karşılaştırmalı analizi yapılarak çözümlenmiştir. Verilerin oluşturulması, 2010-2012 yılları arasında 16 ayda ses kaydına alınmış bireysel yarı yapılandırılmış görüşmeler ile gerçekleşmiştir.Bulgular: Kadın ve erkeklerin gebeliği önleyici yöntem kullanımı sürecini açıklayan model "karar verme", "kullanma" ve "sürdürme" odak kategorileri ile oluşmuş üç aşamalı bir süreç tanımlanmıştır. "Gebeliği önleyici yöntem kullanımına karar verme" bireylerin gebeliği önleme isteği, ilişki dinamikleri, en uygun yöntemi bulması ve inanç sistemi ile ilişkilidir. "Gebeliği önleyici yöntem kullanma" davranışlarında bireyin yönteme yüklediği anlam, yöntemden memnuniyet algısı, yöntemin yan etkileri belirleyicidir. "Gebeliği önleyici yöntem kullanımını sürdürme" odak kategorisi ise sürdürme niyeti ve bırakma-değiştirme faktörleri ile açıklanmıştır.Sonuç: Araştırma sonucunda geliştirilen süreç modelinin her aşaması, bireyin özellikleri, yöntemin özellikleri, ilişkisel ve bağlamsal faktörler arasında olan zamana ve deneyime göre değişen karmaşık bir yapıdan etkilenmektedir. Yeni modelin temel sağlık hizmetlerinde çalışan hemşirelerin danışmanlık hizmetlerinde ve yöntem kullanımı üzerinde yararları olabilir

Objective: To attempt to generate a conceptual model of contraceptive use through grounded theory methods.Methods: The research study was conducted through the grounded theory design. Interviews with 13 women a nd i 1 men, field notes, a nd m em os were analyzed using constant comparative analysis. The formulation of data was realized through individual, semi-structured interviews voicerecorded in 16 months between 2010 a n d 2012.Results: A three-stage process was defined with the core categories that describe the process of contraceptive use a m o n g women a nd men, namely "decision-making", "using" a nd "continuing use". "Decision-m aking on contraceptive use" is associated with the will o f individuals to prevent pregnancy, relationship dynamics, the identification o f the most appropriate method a nd the prominent belief system. Behaviors o f "contraceptive use" are determined through the m eaning attributed by the individual to the method concerned, the perception o f satisfaction with the method a nd its side effects. "Continuing of contraceptive use" is explained by the intention to continue with the method and disuse-change factors in the core category.Conclusion: Each stage of the process model developed as a result of the research study is influenced by a complex structure. The new model h ad a positive im pact on the contraceptive use a nd consultant services o f primary health nurses