İstiklâl Marşı Beste Yarışmaları Ve Beste Sayıları
Composition Contests and Number of Compositions for the İstiklâl Marşı
Yazar: Çakıroğlu, İdris
Dergi: Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Vol. 27 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; National Anthem,Composition Competitions,Number of National Anthem Compositions,Composers ; İstiklâl Marşı,Beste Yarışmaları,Beste Sayıları,Bestecileri

İstiklâl Marşı’nın Mehmet Âkif Ersoy tarafından yazılan güftesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 12 Mart 1921 tarihinde “ekseriyet-i azime” ile resmî olarak kabul edildikten sonra, bestelenmesi için 13 Mart 1921 tarihinde bir yarışma düzenlenmesine karar verilmiştir. Ancak devam eden savaş koşulları ve yarışmaya katılan bazı kişilerin aynı zamanda jüri üyesi olabilecek nitelikte olmaları gibi çeşitli nedenlerle bu yarışma sonuçlandırılamamıştır. Yaklaşık iki yıl sonra, Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi 19 Temmuz 1923 tarihinde tercih edilmiş; ancak bu beste çeşitli gerekçelerle kalıcı olarak benimsenmemiş ve 19 Mayıs 1924 tarihinde yeni bir beste yarışması daha açılmıştır. 1930 yılına gelindiğinde ise resmî olarak Osman Zeki Üngör’ün bestesi kabul edilmiş ve yayımlanan bir genelge ile tüm resmî kurumlara iletilmiştir. 13 Mart 1921 ve 1930 yılları arasındaki süreçte, İstiklâl Marşı’nın bestelenmesine ilişkin gelişmelerin önemli bir kısmı, bazı soruların yanıtsız kalmasına yol açmıştır. Bunlardan özellikle ikisi dikkat çekmektedir: İstiklâl Marşı bestesi için kaç yarışma düzenlenmiştir ve bu yarışmalara kaç beste gönderilmiştir? Bu çalışma, söz konusu iki soruya cevap bulmak amacıyla yapılmıştır. Devletin ve milletin bağımsızlığını simgeleyen bir unsur olan İstiklâl Marşı’nın tarihsel sürecinde yer alan bu sorulara açıklık getirilmesinin, konuya ve literatüre anlamlı bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma, “durum çalışması” deseninde nitel yönteme göre yapılandırılmış, veriler belge tarama yöntemi ile toplanarak ve betimsel analiz yöntemine göre analiz edilmiştir. Arşiv belgeleri ışığında resmî olarak biri 1921’de diğeri 1924’te olmak üzere iki defa beste yarışması düzenlendiği tespit edilmiştir. Literatürde 1922 ve 1923 tarihlerinde açılan yarışmalardan da bahsedilmekle birlikte bu yarışmalara dair arşiv belgelerine ulaşılamamıştır. Yine arşiv belgeleri ışığında yarışmalara toplamda 85 adet bestenin gönderildiği tespit edilmiştir.

After the lyrics of the National Anthem, written by Mehmet Akif Ersoy, were officially accepted by the Grand National Assembly of Turkey on March 12, 1921 with a “majority”, it was decided to organize a competition on March 13, 1921 for its composition. However, this competition could not be finalized due to various reasons such as ongoing war conditions and the fact that some of the participants in the competition were also qualified to be jury members. Approximately two years later, on July 19, 1923, Ali Rıfat Çağatay’s composition was prefferred; however, this composition was not adopted permanently for various reasons and a new composition competition was opened on May 19, 1924. In 1930, Osman Zeki Üngör’s composition was officially accepted and communicated to all official institutions with a circular. Between March 13, 1921 and 1930, a significant part of the developments regarding the composition of the National Anthem left some questions unanswerd. Two of these are particularly noteworthy: How many competitions were organized for the composition of the National Anthem and how many compositions were submitted to these competitions? This study aims to answer these two questions. It is thought that clarifying these questions in the historical process of the National Anthem, which symbolizes the independence of the state and the nation, will make a meaningful contribution to the subject and the literature. The research was structured acoording to the qualitative method in the “case study” design, the data were collected by document analysis method and analyzed according to the descriptive analysis method. Archival documents reveal that two composition competitions were official held, one in 1921 and the other in 1924. Although literature mentions competitions held in 1922 and 1923, no archival documents regarding these competitions have been found. Again, based on archival documents, it has been determined that a total of 85 compositions were submitted to the competitions.