Türkiye’de Sert Çekirdekli Meyvelerin Üretimi ve İhracatta Rekabet Gücünün Değerlendirilmesi
Production of Stone Fruit in Turkey and Evaluation of Competitiveness Power on Export
Yazar: Duru, Sinan; Hayran, Seyit; Gül, Aykut
Dergi: Bahçe, Vol. 51 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Agricultural Policy ; Tarım Politikaları ; İhracat,rekabet gücü,sert çekirdekli meyveler,Türkiye ; Export,competition power,stone fruits,Turkey

Meyve, besin değeri açısından yüksek ve glisemik indeksi düşük olduğundan tercih edilen besinlerin başında gelmektedir. Türkiye’de meyvecilik sektörü, iklim koşulları sayesinde üretim ve ihracat açısından dünyada önde gelen ülkelerden biridir. Meyve çeşitleri yumuşak çekirdekli, sert çekirdekli, sert kabuklu, üzümsü ile turunçgil ve diğer meyve türleri olmak üzere beşe ayrılmaktadır. Bu çalışmada, literatürde sert çekirdekli meyve kategorisinde bulunan kiraz, vişne, kayısı, erik ve şeftali-nektarin meyvelerinin Türkiye’de üretim, ihracat ve uluslararası rekabet gücü ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma döneminde şeftali-nektarin dışındaki bütün sert çekirdekli meyvelerde üretim artışı dünya ortalamasının üzerinde gerçekleşmiştir. İhracatta ise, artış oranı bütün sert çekirdekli meyvelerde miktar bazında dünya ortalamasının üzerinde gerçekleşirken, değer bazında ise sadece kiraz dünya ortalamanın altında kalmıştır. Bu meyvelerin, uluslararası rekabet gücü analizinde ise Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ), Açıklanmış Simetrik Karşılaştırmalı Üstünlükler (ASKÜ) ve Göreli İhracat Avantajı (RXA) indekslerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, dönem başında en yüksek rekabet indeks değerine sahip kiraz iken, dönem sonunda kayısı en yüksek rekabet indeks değerine sahip olup, vişne dışındaki sert çekirdekli meyveler yüksek rekabet gücüne sahiptir. Elde edilen sonuçlar, sert çekirdekli meyvelerin üretim ve ihracatındaki artışın devam edeceğini ve ihracattaki artış oranının, dünya ortalamasının üzerinde seyrederek rekabet gücünün artacağını ortaya koymuştur.

Fruit is the first of preferred foods because of its high in terms of nutritional value and of low glycemic index. The fruit growing sector in Turkey is one of the leading countries in the world in terms of production and export thanks to the climatic conditions. Fruit varieties are divided into five as soft pome, hard stone, hard skin, berry fruits, citrus and other fruit types. In this study, the production, export and international competitiveness in Turkey of cherry, sour cherry, apricot, plum and peach-nectarine fruits, which are in the stone fruit category in the literature, were tried to be revealed. During the research period, the production increase in all stone fruits except peach-nectarine was above the world average. In exports, the rate of increase was above the world average for all stone fruits on quantity basis, while only cherries were below the world average on value basis. In the international competitiveness power analysis of these fruits, Revealed Comparative Advantages (RCA), Revealed Symmetric Comparative Advantages (RSCA) and Relative Export Advantage (RXA) indexes were used. As a result of the analysis, at the beginning of the period while cherry with of the highest competitiveness index value, apricot has the highest competitiveness index value at the end of the period whether, and stone fruits other than sour cherry have high competitiveness. The results obtained, revealed that the increase in the production and export of stone fruits will continue and the rate of increase in export will be watching over the world average, and the competitiveness power will increase.