Sulu Çözeltilerden Krom İyonlarının Sürekli Akış Koşullarında Membran Kapasitif Deiyonizasyon Yöntemiyle Gideriminin İncelenmesi
Investigation of Chromium Ion Removal from Aqueous Solutions under Continuous Flow Conditions Using the Membrane Capacitive Deionization Method
Yazar: Polat, Sevgi; Sevci, Zeynep; Kılıç, Yusuf Kaan
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Chemical Engineering (Other) ; Kimya Mühendisliği (Diğer) ; Adsorption,Electrochemical separation,Chromium removal,Isotherms,Thermodynamics ; Adsorpsiyon,Elektrokimyasal ayırma,Krom giderimi,İzoterm,Termodinamik

Su, canlı yaşamı için temel bir kaynak olmasına rağmen, artan endüstriyel faaliyetler sonucu ciddi şekilde kirlenmektedir. Su kirliliğinin başlıca nedenlerinden biri olan ağır metaller, çevre ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Özellikle çimento, deri, metalürji ve boya sanayilerinde yaygın olarak kullanılan krom iyonu, bu kirleticiler arasında ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada, sulu çözeltilerden krom iyonlarının giderimi ve geri kazanımı amacıyla membran kapasitif deiyonizasyon (MCDI) yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla, aktif karbon temelli elektrotlar hazırlanarak karakterize edilmiş ve elektrokimyasal akış hücresi tasarlanarak sürekli akış koşullarında deneyler yapılmıştır. Adsorpsiyon–desorpsiyon süreçleri, en az beş döngü olacak şekilde uygulanmıştır. Farklı akış hızları (1,0–5,0 mL/dak), farklı voltajlar (0,8–1,2 V) ve krom iyonu konsantrasyonlarında (10–30 ppm) yapılan deneylerde, en yüksek verim; 1,0 mL/dak akış hızı, 1,0 V potansiyel ve 10 ppm krom iyonu konsantrasyonunda elde edilmiştir. Bu koşullarda adsorpsiyon ve desorpsiyon verimleri sırasıyla %90,8 ve %90,2 olarak belirlenmiştir. Sürekli akış koşullarında adsorpsiyon mekanizmasının belirlenmesine yönelik yapılan izoterm ve termodinamik analizler sonucunda, krom iyonlarının elektrot yüzeylerine adsorpsiyonunun Freundlich izoterm modeline uyduğu, sürecin endotermik ve çok tabakalı yapıda gerçekleştiği tespit edilmiştir. SEM-EDS analizi ise elektrot yüzeyinde krom iyonlarının tutunduğunu ve işlemin geri dönüşümlü olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, MCDI yönteminin krom gideriminde etkili ve sürdürülebilir bir teknoloji olduğunu ortaya koymuştur.

Water is a fundamental resource for all living organisms; however, it has been increasingly polluted due to the expansion of industrial activities. One of the main causes of water pollution is heavy metals, which negatively impact both the environment and human health. Among these pollutants, chromium ions—which are widely used in the cement, leather, metallurgy, and paint industries—are particularly notable. In this study, membrane capacitive deionization (MCDI) was used to remove and recover chromium ions from aqueous solutions. Activated carbon-based electrodes were prepared and characterized, and an electrochemical flow cell was designed for continuous-flow experiments. The adsorption–desorption cycles were repeated at least five times. In the experiments conducted at various flow rates (1.0–5.0 mL/min), voltages (0.8–1.2 V), and chromium ion concentrations (10–30 ppm), the highest removal efficiency was obtained at a flow rate of 1.0 mL/min, an applied potential of 1.0 V, and a chromium ion concentration of 10 ppm. Under these conditions, adsorption and desorption efficiencies were 90.8% and 90.2%, respectively. Isotherm and thermodynamic analyses performed under continuous-flow conditions revealed that chromium ion adsorption onto the electrode surfaces followed the Freundlich isotherm, indicating an endothermic, multilayer adsorption process. SEM-EDS analyses confirmed chromium ion adsorption on the electrode surface and demonstrated the reversibility of the process. These results showed that the MCDI method is an effective and sustainable approach for removing chromium from aqueous media.