Türk Bankacılık Sektöründe Uluslararası Fonlama Kaynağı Olarak Sendikasyon Kredileri: Yapısı, Süreci, Belirleyicileri
Türk Bankacılık Sektöründe Uluslararası Fonlama Kaynağı Olarak Sendikasyon Kredileri: Yapısı, Süreci, Belirleyicileri
Yazar: Güzel, Adnan
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 19 No. Özel Sayı, 2021
Anahtar kelimeler: Bankacılık,Sendikasyon Kredisi,Sendikasyon Süreci

Türk Bankacılık sektörü kaynak yapısı içinde en önemli fonlama kaynağı mevduatlardır. Ancak, Türk bankacılık sistemi içinde mevduatın ortalama vadesinin düşük olması, uzun vadeli kredi taleplerinin finansmanı amacıyla bankaları uluslararası piyasalardan kredi arayışına yöneltmektedir. Bankalar uluslararası piyasalardan farklı şekillerde fon sağlamakla birlikte, sendikasyon kredileri bankaların mevduattan sonra başvurdukları en önemli finansman kaynaklarıdır. Sendikasyon kredisi, bir bankaya bir grup banka veya finansal kurum tarafından konsorsiyum oluşturularak, ortak bir doküman ve aynı şartlarla kredi riskini paylaşma amacıyla sabit veya değişken faizli olarak kullandırılan, bir lider banka tarafından diğer borç verenler ile kredi talep eden banka arasında iletişimin ve nakit akışlarının sağlandığı uzun vadeli ve yüksek tutarlı bir kredi türüdür. Sendikasyon kredileri özellikle 2000’li yıllardan sonra Türk Bankacılık sisteminde kaynak vadesinin uzatılması, fonlama maliyetinin düşürülmesi ve vade riskinin yönetimi amacıyla başvurulan bir uluslararası finansman kaynağıdır. Bankalar yurtiçi kaynaklarının yanı sıra uluslararası piyasalardan uzun vadeli ve düşük maliyetli kaynak sağlayarak yurtiçinde genellikle de  büyük ölçekli kredilerin finansmanı özkaynaklarının güçlendirilmesi amacıyla sermaye benzeri kredi kredi olarak kullanılmaktadır. Bankaların uluslararası piyasalardan sağladığı fon kaynakları sendikasyon kredileri, ikili krediler, tahvil ihracı ve varlıkların/alacakların menkul kıymetleştirilmesi yoluyla sağlanan seküritizasyon kredileridir. Bu çalışmada bankaların bu en önemli uluslararası fonlama kaynağı olan sendikasyon kredilerinin tanımı özellikleri ve gelişimi hakkında bilgi verilmiş, sendikasyon kredisi işleminin tarafları, süreci yönetimi açıklanmış ve Türk Bankacılık sektörünün 2003:Q1-2021:Q1 dönemini kapsayan veri seti ve ARDL Sınır testi yaklaşımı kullanılarak, bankacılık sektörünün geleneksel kredi yerine sendikasyon kredisi kullanma isteğini belirleyen faktörler incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda; Sendikasyon kredileri ile sermaye yeterlilik rasyosu, toplam kredi ve alacakların toplam varlıklara oranı ve faiz oranları arasında negatif yönlü, özkaynak kârlılığı, kredi mevduat oranı ve döviz kuru arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüş,  sendikasyon kredileri ile riskli likit varlıklar arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Türk Bankacılık sektörü kaynak yapısı içinde en önemli fonlama kaynağı mevduatlardır. Ancak, Türk bankacılık sistemi içinde mevduatın ortalama vadesinin düşük olması, uzun vadeli kredi taleplerinin finansmanı amacıyla bankaları uluslararası piyasalardan kredi arayışına yöneltmektedir. Bankalar uluslararası piyasalardan farklı şekillerde fon sağlamakla birlikte, sendikasyon kredileri bankaların mevduattan sonra başvurdukları en önemli finansman kaynaklarıdır. Sendikasyon kredisi, bir bankaya bir grup banka veya finansal kurum tarafından konsorsiyum oluşturularak, ortak bir doküman ve aynı şartlarla kredi riskini paylaşma amacıyla sabit veya değişken faizli olarak kullandırılan, bir lider banka tarafından diğer borç verenler ile kredi talep eden banka arasında iletişimin ve nakit akışlarının sağlandığı uzun vadeli ve yüksek tutarlı bir kredi türüdür. Sendikasyon kredileri özellikle 2000’li yıllardan sonra Türk Bankacılık sisteminde kaynak vadesinin uzatılması, fonlama maliyetinin düşürülmesi ve vade riskinin yönetimi amacıyla başvurulan bir uluslararası finansman kaynağıdır. Bankalar yurtiçi kaynaklarının yanı sıra uluslararası piyasalardan uzun vadeli ve düşük maliyetli kaynak sağlayarak yurtiçinde genellikle de  büyük ölçekli kredilerin finansmanı özkaynaklarının güçlendirilmesi amacıyla sermaye benzeri kredi kredi olarak kullanılmaktadır. Bankaların uluslararası piyasalardan sağladığı fon kaynakları sendikasyon kredileri, ikili krediler, tahvil ihracı ve varlıkların/alacakların menkul kıymetleştirilmesi yoluyla sağlanan seküritizasyon kredileridir. Bu çalışmada bankaların bu en önemli uluslararası fonlama kaynağı olan sendikasyon kredilerinin tanımı özellikleri ve gelişimi hakkında bilgi verilmiş, sendikasyon kredisi işleminin tarafları, süreci yönetimi açıklanmış ve Türk Bankacılık sektörünün 2003:Q1-2021:Q1 dönemini kapsayan veri seti ve ARDL Sınır testi yaklaşımı kullanılarak, bankacılık sektörünün geleneksel kredi yerine sendikasyon kredisi kullanma isteğini belirleyen faktörler incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda; Sendikasyon kredileri ile sermaye yeterlilik rasyosu, toplam kredi ve alacakların toplam varlıklara oranı ve faiz oranları arasında negatif yönlü, özkaynak kârlılığı, kredi mevduat oranı ve döviz kuru arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüş,  sendikasyon kredileri ile riskli likit varlıklar arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.