Şeyh Muhammed Mazhar el-Ohînî’nin Mektûbât’ındaki Talâk Fetvalarının Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi
Evaluation of Divorce Fatwas in the Maktubat of Sheikh Muhammad Mazhar al-Okhini from  Terms of Fiqh
Yazar: Kılıç, Halil
Dergi: Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 13 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Islamic Studies (Other) ; İslam Araştırmaları (Diğer) ; Islamic Law,Sheikh Muhammad Mazhar,al-Maktubat al-Mazhariyya,Fatwa,Divorce ; İslam Hukuku,Şeyh Muhammed Mazhar,el-Mektûbâtü’l-Mazhariyye,Fetvâ,Talâk

Muhammed Mazhar (Ayte) el-Ohînî (ö. 1989), Bitlis’teki Ohin (Koyunlu) medresesi ve dergahının önemli simalarından biridir. İlmî ve tasavvufî yönüyle şöhret bulmuş bir aileye mensuptur. Ömrünü tedris ve tebliğ faaliyetlerine adamış ve birçok talebe yetiştirmiştir. Başta Bitlis ve çevresi olmak üzere ülkemizin birçok bölgesinde görüşlerine değer verilmiştir. İslâmî ilimlerin birçok alanında eserler telif etmiştir. Bunlardan biri de kendisine ait mektupları ihtiva eden el-Mektûbâtü’l-Maẓhariyye adlı eseridir. Tasavvuf ve fıkıh ağırlıklı içeriğe sahip eserde yer alan mektuplar, yazıldığı dönemde olduğu gibi günümüzde de güncelliğini koruyan konuları ihtiva eder. Fıkhın çeşitli konularıyla ilgili mektuplar, bölgede yaşanmış güncel olaylara ve meselelere verdiği fetvalara dairdir. Dolayısıyla bu mektuplar yazıldığı dönemin ve bölgenin sosyal yaşamının izlerini de taşımaktadır. Bu çalışmada eserdeki İslam boşama (talâk) hukukuyla alakalı fetvaları, Şâfiî fetvâ usulü ekseninde incelenmektedir. “Muhammed Mazhar Efendi’nin fetva verirken dikkat ettiği usul ve esaslar nelerdir?” sorusunun cevabının arandığı makalede onun fıkıh anlayışı ortaya konmaktadır. Çalışmada onun kısa biyografisine, eserin içerik tahliline, fetva vermede takip ettiği yöntemin faydalarına ve günümüze hitap eden yönlerine değinilmektedir. Çalışmada kaynak tarama ve tahlil yöntemlerinden faydalanılmaktadır.

Muhammad Mazhar (Ayte) al-Okhini (d. 1989) was one of the prominent figures of the Okhin (Koyunlu) madrasa and dargah. He belonged to a family renowned for its scholarly and Sufi traditions. He dedicated his life to teaching and preaching, educating numerous students. His views were respected in many regions of Turkey, particularly in and around Bitlis. He authored works in various fields of Islamic sciences, one of which is al-Maktubat al-Mazhariyya, a collection of his personal letters. These letters, with a focus on Sufism and jurisprudence, address topics that remain relevant both in the time they were written and today. The letters concerning different issues of jurisprudence also contain fatwas he issued in response to contemporary events and problems in the region. As such, these letters reflect the social life of the period and region in which they were written. This study examines the fatwas related to Islamic family law within the work, focusing on the Shafi'i fatwa methodology. The article seeks to answer the question, “What are the principles and methods Muhammad Mazhar Efendi adhered to when issuing fatwas?” By doing so, it reveals his understanding of jurisprudence. Consequently, the study discusses his short biography, an analysis of the content of the work, the benefits of the method he followed in writing fatwas, and its relevance to the modern day. The research employs methods such as literature review, comparison, analysis, and examination.