Bireylerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Tutum ve Davranışlarının İstatistiksel Yöntemlerle İncelenmesi: Afyonkarahisar İli Örneği
Analysis of the Attitudes and Behavior of Individuals on Oral and Dental Health by Statistical Methods: Sample of Afyonkarahisar Province
Yazar: Atalay, Fatma; Saraçlı, Sinan
Dergi: Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Dental health survey,attitude,behavior,statistical model ; Diş sağlığı taramaları,tutum,davranış,istatistiksel model

Amaç: Bu çalışmada,bireylerin ağız ve diş sağlığı konusundaki bilgiye ve korkuya dayalı tutum vedavranışlarının incelenerek, tutumlarının davranışları üzerindeki etkilerininbelirlenmesi amaçlanmıştır.Gereç veYöntemler: Buamaçla Afyonkarahisar il merkezinde faaliyet göstermekte olan özel dişkliniklerine, 2019 yılı Nisan-Mayıs aylarında tedavi amaçlı gelen toplam 350hastaya uygulanan anket aracılığı ile ilgili veriler toplanmıştır. Toplananverilere, betimleyici istatistiksel analizlerin dışında açıklayıcı faktöranalizi, doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi uygulanarakbireylerin bilgiye ve korkuya dayalı tutum ve davranış boyutları belirlenerekağız ve dış sağlığı konusundaki davranışları üzerinde etkili olan tutumlarıbelirlenmiştir.Bulgular: Açıklayıcıfaktör analizi sonucunda bireylerin ağız ve diş sağlığı konusundakitutumlarının alt boyutları: Korkuya dayalı Tutum (KT) ve Bilgiye dayalı Tutum(BT) olarak, davranışlarının alt boyutları ise Korkuya dayalı Davranış (KD),Bilgiye dayalı Davranış (BD) olarak belirlenmiştir. Faktör analizi bulgularınagöre bireylerin korkuya dayalı tutumları üzerinde, en çok anestezik iğneningörüntüsünün endişelendirdiği, Korkuya dayalı davranışları üzerinde en çokkullanılan aletlerin seslerinin rahatsız ettiği için müzik dinlemeleri etkilibulunmuş, Bilgiye dayalı tutumları üzerinde Ağız ve diş sağlığı genel vücutsağlığı ile etkileşim içinde olduğu, bilgiye bağlı davranışları üzerinde iseDişlerimi düzenli şekilde günde 2 defa fırçalamaları etkili olarak bulunmuştur.Sonuç: Yapısal eşitlikmodellemesi sonucunda elde bulgulara göre, korkuya dayalı davranışları üzerindekorkuya dayalı tutumları en etkili faktör olarak belirlenirken, bilgiye dayalıdavranışları üzerinde ise bilgiye dayalı tutumları en etkili faktör olarakbelirlenmiştir.

Aim:In this study, it was aimed to determine the effects of attitudes on behaviorsof individuals by examining their attitudes and behaviors based on informationand fear on oral and dental health. Materialand Methods: For this purpose, data was collected from a total of350 patients who were treated for treatment in April-May 2019 in private dentalclinics in Afyonkarahisar. In addition to the descriptive statistical analysis,descriptive factor analysis, confirmatory factor analysis and structuralequation modeling were applied to the collected data. Attitudes and behaviorsof individuals based on knowledge and fear were determined and their attitudeswhich had an effect on oral and dental health behaviors were determined. Results:As the results of the explanatory factor analysis, subfactors of individuals’ attitudes and behaviors towards oral and dental healthis determined as fear-based attitudes (KT) and knowledge based attitudes (BT)and fear-based behaviors (KD) and knowledge based behaviors (BD). According tothese findings, while fear of the view of anesthetic injection is the mosteffective on fear-based attitudes of the individuals, listening music becauseof the disturbance of the voices of the devices has the greatest effect on theirfear-based behaviors. Besides, while Interaction between general health withoral and dental health is found effective on their knowledge based attitudes,brushing teeth twice a day regularly is found effective on their knowledgebased behaviors.Conclusion: Accordingto the results of the structural equation modeling, fear-based attitudes weredetermined as the most effective factor on the behaviors based on fear, whereasknowledge-based attitudes were determined as the most effective factor onknowledge-based behaviors.