Seben (Bolu) Elma Bahçelerinde Belirlenen Zararlı, Yararlı Türler ve Biyoekolojileri
Bioecologies of Pests, Natural Enemies in apple orchards of Seben (Bolu)
Yazar: Kaçar, Gülay
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Apple,natural enemies,pests,Seben,Bolu ; Elma,doğal düşmanlar,zararlılar,Seben,Bolu

Bolu ilinin en önemli elmaüreticisi Seben ilçesi olup uzun yıllardan beri üretim gerçekleştirilmektedir.Seben merkez ve köylerinde elma bahçelerinde zararlı ve faydalı türleribelirlemek amacıyla 2015-2016 yılları arasında bir sörvey çalışması yürütülmüştür.Seçilen her bahçeden 25 ağacın gövde ve her bir ağacın dört yönünde birerdalında örnekleme yapılmıştır. Çalışma süresince elma bahçelerinde bulunanağaçlarının kök boğazları, gövdeleri, dalları, yaprakları, tomurcukları,çiçekleri ve meyveleri incelenmiştir. Ağaç üzerinde bulunan az hareketli böcektürleri elle, diğerleri Steiner hunisi ile toplanmıştır. Ayrıca zararlı ilebulaşık örnekler ergin yapmak için laboratuvara getirilip kültüre alınmıştır.Bu çalışma sonucunda yedi takıma bağlı 23 familyadan 37 zararlı tür, üçtakımdan üç familyaya bağlı üç faydalı tür belirlenmiştir. Seben ilçesi elmabahçelerinde Cydia pomonella L. (Lepidoptera: Tortricidae) (Elma içkurdu)’ninana zararlı konumunda olduğu, bunun yanı sıra yaprakbitleri Aphis pomi Deg., Dysaphisplantaginea Pass. (Hem.: Aphididae) ve Elma pasakarı Aculus schlechtendali Nal.(Acarina: Eriophyidae)’ın da elmalarda zarara yol açtığı belirlenmiştir. Bazıbahçelerde Tetranychus urticae Koch. ve Panonychus ulmi Koch. (Acarina:Tetranychidae) zaman zaman önemli zararlı türler olarak ortaya çıkmıştır.Chrysoperla carneae (Stephens) (Neuroptera: Chrysopidae) ve Coccinellasemptempunctata L. (Coleoptera: Coccinellidae) elma bahçelerinde en yaygınpredatör türler olarak belirlenmiştir.

Seben is themost important apple producer and has been producing in Bolu province for manyyears. A survey was conducted to determine harmful and useful species in appleorchards in center and villages of Seben between 2015 and 2016. The selected 25trees from each orchard were sampled in four cardinal branche. The main stem,branches, shoots, leaves, buds, flowers and fruits of each apple tree werecarefully examined troughout the study, Some insect species from trees werecollected by hand, while others were collected by a Steiner funnel. Inaddition, harmful species were brought from field and cultured for rearingadults in the laboratory. At the end of this study 37 harmful species from 23families of seven orders and three beneficial species from three families weredetermined in the apple orchards of Seben. Cydiapomonella L. (Lepidoptera: Tortricidae) (Codling moth) was found as themain pest. In addition Dysaphisplantaginea Pass. (Hem.: Aphididae) and Aculusschlechtendali Nal. (Acarina: Eriophyidae) (Apple rust mite) were cause thedamage on the apples. In some orchardss, Tetranychusurticae Koch. and Panonychus ulmiKoch. (Acarina: Tetranychidae) occasionally emerged as important harmfulspecies. Chrysoperla carneae(Stephens) (Neuroptera: Chrysopidae) and Coccinellasemptempunctata L. (Coleoptera: Coccinellidae) were the most commonpredator species in Seben apple trees.