Abdülkerîm es-Semmân’ın “en-Nefehâtü’l-ilâhiyye” Adlı Eseri Bağlamında Tasavvufî Görüşleri
The Sūfī Views of ‘Abd al-Karīm al-Sammān in the Context of his work “al-Nafahāt al-ilāhiyya”
Yazar: Akdoğan, Ömer; Yalçın, İsa
Dergi: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Sufism ; Tasavvuf ; Tasavvuf,es-Semmân,en-Nefehât,Tevbe,Zikir,Bey‘at ; Sufism,al-Samman,al-Nafahāt,Repentance,Dhikr,Bay‘ah

Abdülkerîm es-Semmân (ö. 1189/1776), Halvetiyye tarikatının önemli bir temsilcisidir. Tasavvufî eğitimini Mustafa Kemâleddin el-Bekrî’den almış, ardından Nakşibendiyye, Kâdiriyye ve Şâzeliyye gibi diğer tasavvuf yollarının öğretilerini de benimseyerek Semmâniyye adında yeni bir tarikat kurmuştur. Semmân, yaşamı boyunca hem Medine’de hem de diğer İslâm beldelerinde büyük bir saygı görmüş, irşad faaliyetlerinde bulunmuş ve geniş bir mürid kitlesine sahip olmuştur. Semmân’ın tasavvuf anlayışı, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) hem zahirî hem de batınî yönleri örnek alınarak şekillenmiştir. Müellifimizin genel düşüncesi tevbe, zikir, halvet ve mürşid-mürid ilişkisi gibi tasavvufun temel öğretilerine dayanmaktadır. Velûd bir müellif olan Semmân, tasavvufî alanda pek çok eser kaleme almıştır. Semmân’ın önemli eserlerinden biri de en-Nefehâtü’l-ilâhiyye fî keyfiyyeti sülûki’t-tarîkati’l-Muhammediyye’dir. Eser, tasavvuf yolunda ilerlemek isteyen müridlerin izlemesi gereken adımları detaylıca açıklayan bir rehber niteliğindedir. Bu çalışmada Semmân’ın hayatı, eserleri ve tarikatı hakkında bilgiler verilmekte, en-Nefehâtü’l-ilâhiyye’de ele aldığı kavramlar çerçevesinde tasavvufî düşüncesi incelenmektedir. Semmân’ın hayatı ve en-Nefehâtü’l-ilâhiyye eseri, şeriat ve tarikat bütünlüğüne dair zengin örnekler sunmakta, bugüne uzanan tasavvuf mirasına da ilham vermeyi sürdürmektedir.

‘Abd al-Karīm al-Sammān (d. 1189/1776) was an important representative of the Halvatiyya order. He received his Sūfi education from Mustafa Kamāl al-Dīn al-Bakrī and then founded a new order called Sammāniyya by adopting the teachings of other Sūfī paths such as Naqshbandiyya, Qādiriyya and Shāzeliyya. Throughout his life, al-Sammān was highly respected both in Medina and in other Islamic cities, engaged in the guidance activities, and had a large following of disciples. Sammān’s understanding of Sufism was shaped by taking both the outward (ẓāhir) and inward (bāṭin) aspects of the Prophet Muhammad (peace be upon him) as an example. His general thought is based on the basic teachings of Sūfism such as repentance, dhikr, khalwat, and the relationship between murshid and disciple. A prolific author, al-Sammān wrote many works in the field of Sūfism. One of his important works is al-Nafahāt al-ilāhiyya fī kayfiyyat al-sulūki al-tarīqat al-Muhammadiyya. The work is a guide that explains in detail the steps to be followed by the disciples who want to progress on the path of Sūfism. This study provides information about al-Sammān’s life, works, and tariqa, and analyzes his Sūfi thought within the framework of the concepts he discusses in al-Nafahāt al-ilāhiyya. al-Sammān’s life and his work al-Nafahāt al-ilāhiyya provide rich examples of the unity of sharī'ah and tariqa, and continue to inspire the Sūfi heritage that continues to this day.