EK DERS SOYGUNU ve AKADEMİK TEŞVİK KOLLAMA Yükseköğretim Kurumlarında Daha Fazla Ek Ders Ücreti Almaya ve  Akademik Teşvik Desteği Sağlamaya Yönelik Manipülasyonlar ve Suistimaller
EK DERS SOYGUNU ve AKADEMİK TEŞVİK KOLLAMA Yükseköğretim Kurumlarında Daha Fazla Ek Ders Ücreti Almaya ve  Akademik Teşvik Desteği Sağlamaya Yönelik Manipülasyonlar ve Suistimaller
Yazar: Aktan, Coşkun Can
Dergi: Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Law and Economy ; Hukuk ve İktisat ; Ek ders ücreti,Akademik teşvik,Kamu zararı,Yükseköğretim Kurumları

Türk yükseköğretim kurumlarında yasal ve/veya yasal olmayan yol ve yöntemlerle daha fazla ek ders ücreti elde etme ve akademik teşvik desteği sağlamaya yönelik davranış ve eylemler yaygın olmasına rağmen bu konular maalesef yeterince inceleme konusu yapılmış değildir. Sözkonusu davranış ve eylemler esasen iki ayrı çerçevede ortaya çıkmakta ve gelişmektedir. Birincisi doğrudan yasalara aykırılık teşkil etmeyen fakat ahlaki açıdan uygun olmayan manipülasyon ve suistimallerdir. İkincisi ise bilerek ve/veya bilmeyerek ya da kurumların ihmali neticesinde ortaya çıkan usulsüzlükler, yolsuzluklar ve kamu zararıdır. Konunun bu iki boyutu dışında sözkonusu etik dışı davranış ve eylemlerin aktörünün de bir değil iki olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Akademik teşvik kollama doğrudan öğretim elemanının çabaları neticesinde ortaya çıktığında bu tek aktörlü bir eylemdir. Eğer olayda akademik teşvik başvurularını değerlendiren komisyonların kusur ve ihmali de sözkonusu ise iki aktörlü bir eylem gerçekleşmiş olur. Benzer şekilde makama ve/veya yüksek unvana sahip olan bir akademisyen daha fazla ek ders alma çabası içinde olduğunda bu tek aktörlü bir eylemdir. Oysa bölüm kurullarının aktif girişimi neticesinde olay gerçekleşmişse eylemi kurumsal bir hale dönüşmüş olur.Araştırmamızın ana amacı akademik rant kollama eğilimlerine örnek teşkil eden bu iki olayın anlaşılmasına ve çözümüne katkı sunmaktan ibarettir. İlk olarak akademik rant kollama kavramını tanımlamaya çalışacağız. Daha sonra daha fazla ek ders ücreti almaya ve akademik teşvik desteği sağlamaya yönelik manipülasyon ve suistimallerin nasıl ortaya çıktığını anlatmaya çalışacağız.

Türk yükseköğretim kurumlarında yasal ve/veya yasal olmayan yol ve yöntemlerle daha fazla ek ders ücreti elde etme ve akademik teşvik desteği sağlamaya yönelik davranış ve eylemler yaygın olmasına rağmen bu konular maalesef yeterince inceleme konusu yapılmış değildir. Sözkonusu davranış ve eylemler esasen iki ayrı çerçevede ortaya çıkmakta ve gelişmektedir. Birincisi doğrudan yasalara aykırılık teşkil etmeyen fakat ahlaki açıdan uygun olmayan manipülasyon ve suistimallerdir. İkincisi ise bilerek ve/veya bilmeyerek ya da kurumların ihmali neticesinde ortaya çıkan usulsüzlükler, yolsuzluklar ve kamu zararıdır. Konunun bu iki boyutu dışında sözkonusu etik dışı davranış ve eylemlerin aktörünün de bir değil iki olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Akademik teşvik kollama doğrudan öğretim elemanının çabaları neticesinde ortaya çıktığında bu tek aktörlü bir eylemdir. Eğer olayda akademik teşvik başvurularını değerlendiren komisyonların kusur ve ihmali de sözkonusu ise iki aktörlü bir eylem gerçekleşmiş olur. Benzer şekilde makama ve/veya yüksek unvana sahip olan bir akademisyen daha fazla ek ders alma çabası içinde olduğunda bu tek aktörlü bir eylemdir. Oysa bölüm kurullarının aktif girişimi neticesinde olay gerçekleşmişse eylemi kurumsal bir hale dönüşmüş olur.Araştırmamızın ana amacı akademik rant kollama eğilimlerine örnek teşkil eden bu iki olayın anlaşılmasına ve çözümüne katkı sunmaktan ibarettir. İlk olarak akademik rant kollama kavramını tanımlamaya çalışacağız. Daha sonra daha fazla ek ders ücreti almaya ve akademik teşvik desteği sağlamaya yönelik manipülasyon ve suistimallerin nasıl ortaya çıktığını anlatmaya çalışacağız.