Muhammad Yusuf’un Şiirlerinde Millî Kimlik İnşası
The Construction Of National Identity In Muhammad Yusuf's Poetry
Yazar: Arslan, Mustafa Said
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: South-East (Latest Uyghur/Uzbek) Turkic Dialects and Literatures ; Güney-Doğu (Yeni Uygur/Özbek) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ; Millî Kimlik,Özbek,Muhammad Yusuf,Şiir,Vatan ; National Identity,Uzbek,Muhammad Yusuf,Poetry,Homeland

İnsanoğlu, var olduğu günden itibaren bir kimlik arayışı içinde olmuştur. Başlangıçta bireysel düzeyde gerçekleşen kimlik edinme süreci, zamanla yakın çevreden uzak çevreye doğru genişleyen bir yapıya bürünmüştür. Kişinin anadili, dini, yaşadığı coğrafya, gelenek ve görenekleri gibi unsurlar çerçevesinde şekillenen kimlik, bireyin ait olduğu toplulukla özdeşleşmesini sağlayan millî kimliği meydana getirir. Millî kimlik, toplumları bir arada tutan en önemli unsurlardan biri olup, bireylerin ortak bir kültürel ve tarihsel bağlam içinde varlık göstermelerine olanak tanır. Bu bağlamda millî kimlik, tarih boyunca çeşitli sosyolojik ve kültürel dönüşümlere uğramış, farklı dönemlerde değişen siyasi ve toplumsal koşullara bağlı olarak yeniden şekillenmiştir.Millî kimliğin inşa sürecinde edebiyatın ve sanatın önemli bir rolü bulunmaktadır. Edebiyat, toplumsal bilinç ve kimlik algısının şekillenmesinde etkili bir araç olup, yazar ve şairler bu süreçte başat aktörler arasında yer almaktadır. Şairler ve yazarlar, eserlerinde işledikleri temalar ve üslup aracılığıyla millî kimlik unsurlarını pekiştirmekte ve toplumsal hafızanın oluşumuna katkıda bulunmaktadır. Özbek edebiyatında önemli bir yere sahip olan şair Muhammad Yusuf, şiirlerinde işlediği millî kimlik unsurlarıyla Özbek toplumunun kültürel değerlerini yansıtmış ve halkın duyarlılıklarını dile getirmiştir.Bu çalışmada, Muhammad Yusuf’un şiirlerinden hareketle Özbek millî kimliğinin inşa sürecindeki rolü değerlendirilecek ve şairin eserlerinde millî kimlik bilincini nasıl işlediği incelenecektir.

Since the dawn of humanity, individuals have been in pursuit of identity. Initially a personal endeavor, the process of identity formation gradually expanded from the individual to encompass broader social circles. Shaped by native language, religion, geography, and cultural traditions, identity evolves into a national identity that allows the individual to identify with a specific community. National identity is one of the most significant factors that bind societies, enabling individuals to exist within a shared cultural and historical context. In this regard, national identity has undergone various sociological and cultural transformations throughout history and has been reshaped according to changing political and social conditions in different periods.Literature and the arts play a vital role in constructing national identity. Literature is an effective medium for shaping social consciousness and identity perception, and writers and poets are among the primary agents in this process. Through the themes they explore and their stylistic choices, poets and writers reinforce elements of national identity and contribute to the formation of collective memory. Muhammad Yusuf, a prominent figure in Uzbek literature, reflected the cultural values of Uzbek society and expressed the people's sensitivities through the national identity elements featured in his poetry.This study aims to evaluate the role of Muhammad Yusuf's poetry in the construction of Uzbek national identity and to examine how the poet addresses national identity awareness in his works.