OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNDE ÖZ-YETERLİK ALGILARI VE HİZMETİÇİ EĞİTİM GEREKSİNİMLERİ: BİR KARMA YÖNTEM ÇALIŞMASI
OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNDE ÖZ-YETERLİK ALGILARI VE HİZMETİÇİ EĞİTİM GEREKSİNİMLERİ: BİR KARMA YÖNTEM ÇALIŞMASI
Yazar: Sönmez, Nesrin; Alptekin, Serpil; Bıçak, Bayram
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 18 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Öz-yeterlik,okul öncesi eğitimi öğretmenliği,kaynaştırma,hizmetiçi eğitim gereksinimi

Karma yöntemledesenlenmiş bu çalışmada okul öncesi eğitim öğretmenlerinin (OÖEÖ), kaynaştırma eğitiminde öz-yeterlik algılarıile kaynaştırma eğitimi öz-yeterlikleri ve hizmetiçi eğitim gereksinimlerineyönelik görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Buaraştırmada veriler yakınsayan paralel desen (NİC+NİT)  kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın nicel boyutukatılımcılarını, Antalya’dagörevli 478 OÖEÖ; nitel boyutu katılımcılarını amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş17 OÖEÖoluşturmuştur. Araştırmanın nicel verileri “Katılımcı BilgiFormu” ve “Özel Gereksinimli Çocukların KaynaştırılmasınaYönelik Öğretmen Yeterliği (ÖGÇKÖY)” ölçeği ile toplanmıştır. Nitel verileriçin ise “Katılımcı Bilgi Formu” ve“Okul Öncesi Kaynaştırma Eğitimi Odak Grup Görüşmesi Formu” kullanılmıştır. Araştırmanın nicel olarak toplananverileri istatistiksel olarak, nitel olarak toplanan veriler betimsel analizyoluyla analiz edilmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS, nitel yöntemletoplanan verilerin analizi için Nvivo nitel veri analiz yazılımı kullanılmıştır. Çalışma sonunda öğretmenler, ÖGÇKÖY ölçeğinin “özel gereksinimliçocuklara yönelik bilgi” boyutunda en yüksek düzeyde (X̄=3,997) yeterli bulurken, “özel gereksinimli çocuklara öğretimsunma konusu güven” boyutunda en düşük düzeyde (X̄=3,175) kendilerini yeterli bulmuşlardır. OÖEÖ’nin kaynaştırma eğitimindeyeterliklerine ilişkin odak grup görüşmesi verilerine bakıldığında, bilgi,planlama, uygulama ve öz nitelikler olmak üzere yeterlik alanlarının 4 temaaltında toplandığı ve öğretmenlerin kaynaştırma eğitiminde kendilerini yetersizolarak değerlendirdikleri bulunmuştur. Hizmetiçi eğitim gereksinimlerine ilişkin olarak görüşlerinin, engel türleri ve özellikleri, program hazırlama, etkinlik planlama, sınıfyönetimi, sosyal kabulü sağlama, engelli çocuğa beceri kazandırma, 2013Programı eki ve aile ile iletişim olmak üzere 8 alt temadan oluştuğugörülmüştür. Araştırma sonuçları diğer araştırmaların sonuçları ile birliktetartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Karma yöntemledesenlenmiş bu çalışmada okul öncesi eğitim öğretmenlerinin (OÖEÖ), kaynaştırma eğitiminde öz-yeterlik algılarıile kaynaştırma eğitimi öz-yeterlikleri ve hizmetiçi eğitim gereksinimlerineyönelik görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Buaraştırmada veriler yakınsayan paralel desen (NİC+NİT)  kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın nicel boyutukatılımcılarını, Antalya’dagörevli 478 OÖEÖ; nitel boyutu katılımcılarını amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş17 OÖEÖoluşturmuştur. Araştırmanın nicel verileri “Katılımcı BilgiFormu” ve “Özel Gereksinimli Çocukların KaynaştırılmasınaYönelik Öğretmen Yeterliği (ÖGÇKÖY)” ölçeği ile toplanmıştır. Nitel verileriçin ise “Katılımcı Bilgi Formu” ve“Okul Öncesi Kaynaştırma Eğitimi Odak Grup Görüşmesi Formu” kullanılmıştır. Araştırmanın nicel olarak toplananverileri istatistiksel olarak, nitel olarak toplanan veriler betimsel analizyoluyla analiz edilmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS, nitel yöntemletoplanan verilerin analizi için Nvivo nitel veri analiz yazılımı kullanılmıştır. Çalışma sonunda öğretmenler, ÖGÇKÖY ölçeğinin “özel gereksinimliçocuklara yönelik bilgi” boyutunda en yüksek düzeyde (X̄=3,997) yeterli bulurken, “özel gereksinimli çocuklara öğretimsunma konusu güven” boyutunda en düşük düzeyde (X̄=3,175) kendilerini yeterli bulmuşlardır. OÖEÖ’nin kaynaştırma eğitimindeyeterliklerine ilişkin odak grup görüşmesi verilerine bakıldığında, bilgi,planlama, uygulama ve öz nitelikler olmak üzere yeterlik alanlarının 4 temaaltında toplandığı ve öğretmenlerin kaynaştırma eğitiminde kendilerini yetersizolarak değerlendirdikleri bulunmuştur. Hizmetiçi eğitim gereksinimlerine ilişkin olarak görüşlerinin, engel türleri ve özellikleri, program hazırlama, etkinlik planlama, sınıfyönetimi, sosyal kabulü sağlama, engelli çocuğa beceri kazandırma, 2013Programı eki ve aile ile iletişim olmak üzere 8 alt temadan oluştuğugörülmüştür. Araştırma sonuçları diğer araştırmaların sonuçları ile birliktetartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.