hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Afetlerde Güvenlik
Security in Disasters
Yazar: Yıldız, Yasin; Yıldız, Büşra
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Human security,security in disasters,personal security ; İnsani güvenlik,afetlerde güvenlik,kişisel güvenlik

Devleti merkeze alan güvenlik yaklaşımlarına getirilen eleştiriler sonucunda ortaya çıkan güvenlik yaklaşımlarından birisi “İnsani Güvenlik” yaklaşımıdır. İlk kez 1994 yılında Birleşmiş Milletler’in İnsani Gelişim Raporu’nda ifadesini bulan bu yaklaşım, başlangıçta fiziki şiddete karşı insanın güvenliğine ağırlık vermiştir. Günümüzde, afetlerde güvenlik konusu da insani güvenlik içinde kabul edilmektedir. Afetlerde güvenliğe yönelik tehditlerin değerlendirilmesi sonucunda İnsani Gelişim Raporu’nda insani güvenlik; ekonomik güvenlik, gıda güvenliği, sağlık güvenliği, çevresel güvenlik, kişisel güvenlik, toplumsal güvenlik ve politik güvenlik şeklinde yedi başlık altında ele alınmaktadır. Bu başlıkların her birinde güvenliğin sağlanması sonucunda; afetlerin derinden etkilediği insanların yaşamlarını güven içinde devam ettirmesi sağlanmış olacaktır. Bu nedenle afetlere hazırlık aşamasında güvenlik en önemli başlıklardan birisidir.

One of the security approaches that emerged as a result of the criticisms brought to the security approaches that put the state at the center is the "Human Security" approach. This approach, which was first expressed in the United Nations' Human Development Report in 1994, initially focused on the safety of people against physical violence. Today, the issue of security in disasters is also accepted as human security. As a result of the evaluation of threats to security in disasters, human security is discussed under seven headings in the Human Development Report: economic security, food security, health security, environmental security, personal security, community security and political security. As a result of ensuring security in each of these titles; It will be ensured that people who are deeply affected by disasters can continue their lives safely. For this reason, safety is one of the most important topics in disaster preparedness.
Sosyoloji Afetleri Nasıl Görür? Afet Sosyolojisi Bağlamında Bir Değerlendirme
How Does Sociology See Disasters? An Evaluation in the Context of Sociology of Disaster
Yazar: Kolay Çepni, Şükran; Varlıklar Demirkazık, Çiçek Nilsu
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Disaster,sociology,resilience,nongovernmental organizations ; Afet,sosyoloji,dirençlilik,sivil toplum kuruluşları

Çoğunlukla jeoloji ve çevre bilimi gibi doğa bilimlerinin konusu olan afetlerin, sosyolojik incelemelere konu olması yakın zamanda gerçekleşmiştir. Afetlerin toplumsal yapıda yarattığı kırılmaları, değişimleri, dönüşümleri ve afet öncesi, sırası ve sonrası süreçte toplumsal yapılanmanın etkilerini inceleyen bir sosyal bilimler alt dalı doğmuştur. Bu makalenin temel amacı, afet sosyolojisini genel bağlamında tanıtmaktır. Öncelikle afet sosyolojisinin dünya ve Türkiye’deki tarihi özetlenmiş, ardından sosyolojinin temel kuramlarından çatışmacı kuram, işlevselci kuram ve sembolik etkileşimci kuramın afet sosyolojisinin üzerindeki etkilerine değinilmiştir. Afet çalışmalarında sıklıkla kullanılan risk toplumu, dirençlilik, kırılganlık, algı, sivil toplum ve dayanışma gibi kavramlar ise örneklendirilerek açıklanmıştır. Afetlere yönelik koruyucu politikaların geliştirilmesi ya da afet yönetimi planlarının oluşturulması gibi uygulamalar, teorik temelleri kuvvetli olmadığında farklı sorunlar barındırabilmektedir. Bu eksikliği kapatmak için afet sosyolojisi bilim dünyasına, toplumsal yapının dinamiklerini anlama ve bu bağlamda afetlerin nedenlerini ve sonuçlarını değerlendirme fırsatı sunmaktadır.

Disasters, which are mostly the subject of natural sciences such as geology and environmental science, have recently become the subject of sociological studies. A sub-branch of social sciences has emerged that examines the ruptures, changes, and transformations created by disasters in the social structure and the effects of social restructuring in the pre-disaster, during the disaster and post-disaster period. The main purpose of this article is to introduce disaster sociology in its general context. Firstly, the history of disaster sociology in the world and in Turkey is summarized, then the effects of conflict theory, functionalist theory, and symbolic interactionist theory, which are among the basic theories of sociology, on disaster sociology are mentioned. Concepts such as risk society, resilience, vulnerability, perception, civil society, and solidarity, which are frequently used in disaster studies, are explained with examples. Implementations such as the development of protective policies for disasters or the creation of disaster management plans may have different problems if their theoretical foundations are not strong. To close this gap, sociology of disaster offers to the scientific world an opportunity to understand the dynamics of social structure and to evaluate the causes and consequences of disasters in this context.
Toksikolojik Afetler
Toxicological Disasters
Yazar: Polat, Muhammet Fevzi
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Disaster,toxicology,chemical agents. ; Toksikoloj,Afet,Kimyasal ajanlar

Savaş veya terör amaçlı ya da ihmal sonucu gerçekleşen insan kaynaklı toksikolojik afetler canlı varlıklar açısından bireysel kayıplar yanında büyüklükleriyle orantılı olarak kitlesel veya çevresel kayıplara neden olmaktadır. Toksikolojik afetler ve teknolojik gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan multi-toksikolojik afetler ölümler yanında ekonomik kayıplara, sosyal ve psikolojik yıkımlara neden olmaktadır. Son yıllarda etken maddesi tespit edilemeyen kimyasal maddelerin kullanıldığı ve etken maddesi bilinen bir takım toksik maddelerin ise farklı işlemlerle daha farklı bir kimyasal maddeye dönüştürülerek toksik etkisinin arttırıldığı veya daha uzun bir süre sonra etkisini gösterecek bir maddeye dönüştürüldüğü belirlenmiştir. Bu çalışmada toksikolojik afetler tüm yönleriyle ele alarak değerlendirilmiştir.

Human-made toxicological disasters that occur as a result of war or terrorism or negligence cause mass or environmental losses in proportion to their size as well as individual losses in terms of living beings. Toxicological disasters and multi-toxicological disasters that occur in parallel with technological developments cause economic losses, social and psychological destruction as well as deaths. In recent years, it has been determined that chemical substances whose active substance cannot be determined have been used and some toxic substances whose active substance is known are transformed into a different chemical substance with different processes, increasing their toxic effect or turning them into a substance that will show its effect after a longer period of time. In this study, toxicological disasters were evaluated in all aspects.
6 Şubat 2023 Depreminin Afet Yönetim ve Deprem Lojistiği Açısından Değerlendirilmesi
Evaluation of 6 February 2023 Earthquake in Terms of Disaster Management and Earthquake Logistics
Yazar: Şipal, Yusuf Ziya
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Earthquake,disaster management,logistics. ; Deprem,Afet Yönetimi,Lojistik

Afetler sadece insanı değil tüm canlıları ve toplumsal unsurları etkileyen olağanüstü olaylardır. Kelime, köken itibariyle Arapça olup Büyük Felaket anlamına gelmektedir. Bu felaketlerin de içinde neden olduğu zararlar bakımından en büyüğü depremlerdir. Uluslararası tüm otoriteler tarafından depremler en fazla can ve mal kaybına neden olan felaketler olarak tanımlanmaktadır. Ülkemiz 6 Şubat 2023 tarihinde sadece kendi özelinde değil tüm dünya ölçeğinde en büyük deprem felaketlerinden birini yaşamıştır. Bu depremi farklı kılan arka arkaya, ardışık şekilde cereyan etmesi, gerçekleştiği saat ve mevsimsel özellikler ile çok geniş bir hinterlanda yayılmış olmasıdır. Bazı kaynaklar bu depremin ilk etapta, ülke milli gelirinin yaklaşık %12 si kadar bir ekonomik zarara sebep olduğunu kaydetmektedir. On binlerce yurttaşımız ise hayatını kaybetmiştir. Bu çalışma, deprem sonrası sürecin henüz devam ettiği bir aşamada afet yönetimi ve lojistiği açısından bir değerlendirme sunmaktadır.

Disasters are extraordinary events that affect not only people but also all living things and social elements. The word is Arabic in origin and means Great Disaster. Earthquakes are the biggest in terms of damage caused by these disasters. Earthquakes are defined by all international authorities as the disasters that cause the most loss of life and property. On February 6, 2023, our country has experienced one of the biggest earthquake disasters not only in itself but also in the whole world. What makes this earthquake different is that it occurred one after the other, sequentially, and spread over a very wide hinterland with its time of occurrence and seasonal characteristics. Some sources note that this earthquake caused an economic loss of approximately 12% of the national income of the country in the first place. Tens of thousands of our citizens lost their lives. This study presents an evaluation in terms of disaster management and logistics at a stage where the post-earthquake process is still ongoing.
Mevsimlik Tarımda Çalışan Çocuklara Yönelik Afetlerde Sosyal Hizmet Müdahalesi
Social Work Intervention in Disasters for Children Working in Seasonal Agriculture
Yazar: Erim, Ferman
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Seasonal agriculture,disaster,vulnerability,social capital,social work intervention ; Mevsimlik tarım,afet,kırılganlık,sosyal sermaye,sosyal hizmet müdahalesi

Mevsimlik gezici tarımda çocuk işçiliği, küresel boyutta çocuk işçiliğinin en yoğun olarak görüldüğü alandır. Ülkemizde de pamuk, tütün, şekerpancarı gibi ürünlerin üretiminde yoğunlaşan ve kendine has çalışma ve barınma koşulları içeren bu işkolu, aileleri ile birlikte yaşadıkları kentten tarım alanlarına göçen çocuklar için önemli fiziksel, bilişsel, sosyal sorun alanları yarattığı gibi sağlık, eğitim, hijyen ve barınma gibi çocukların gelişimini etkileyecek dezavantajlar barındırmaktadır. Çocukların içinde bulundukları bu kırılgan konum “afet” gibi fiziki ve sosyal alanda yıkıma neden olan deneyimlerle birleştiğinde özel müdahale araçlarını gerektirmektedir. Bu çalışma, mevsimlik tarımda çalışan çocuklar ve aileleri için, afet dönemlerinde ortaya çıkabilecek özel ihtiyaçları görünür kılmayı ve çocukların kırılgan konumlarına uygun mesleki müdahalelerin tartışılmasını amaçlamaktadır. Mevsimlik gezici tarımda çalışan çocuklara yönelik sosyal hizmet müdahalesi; koruyucu önleyici müdahaleler, temel ihtiyaçların karşılanması, özel ihtiyaç gruplarına yönelik hizmetler ve afet sonrası psikososyal destek konuları bağlamında değerlendirilmelidir.

Working in seasonal migratory agriculture is the most common globally form of child labor. In our country, it concentrates on the production of cotton, tobacco and sugar beet. It has its own working and accommodation conditions. Children who migrated from the city where they live with their families to agricultural areas, struggle with significant physical, cognitive and social problems. It has disadvantages such as health, education, hygiene and shelter that will affect the development of children. This vulnerable position of children requires special intervention tools for experiences that cause physical and social destruction such as “disaster”. This study aimed to highlight the specific needs that may emerge following a disaster periods for affecting children working in seasonal agriculture and their families, and to discuss appropriate professional interventions for the vulnerable position of children. For the development of social work intervention for children working in seasonal migratory agriculture; Protective and preventive interventions, meeting basic needs, services for special needs groups and post-disaster psychosocial support should be evaluated within disaster management.
Felaket Kurbanlarının Kimliklendirilmesi
Disaster Victims’ Identification
Yazar: Ağır, Müge; Hancı, Hamit
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Forensic science,identification,disaster victims,interpol. ; Adli bilimler,kimliklendirme,felaket kurbanları,interpol.

İnsanların kimliklendirilmesi ölümün doğrulanması için kişisel, toplumsal, hukuki ve insani olarak yapılması gereken temel bir zorunluluktur. Geniş kapsamlı felaketlerde kurbanların kimliklendirilmesi süreci birçok faktörün bileşimi ile bağlantılıdır. Dünya çapında DVI işlemleri esas olarak INTERPOL DVI Kılavuzunu takip eder. INTERPOL DVI Kılavuzu, toplu ölüm olaylarını yönetmek için bir çerçeve sağlar, ancak özellikle çok sayıda parçalanmış insan kalıntısı olan olaylarla ilgili sorunları ele almaz. Ciddi şekilde parçalanmış, yanmış veya birbirine karışmış insan kalıntılarının bulunduğu olaylar, DVI operasyonunu uzatabilecek ve hatta bazı bireylerin tanımlanmasını tamamen engelleyebilecek karmaşık lojistik, pratik ve etik zorluklar ortaya koymaktadır. Bu derleme makalede felaket kurbanlarının kimliklendirilmesi alanında literatür incelenmiş, kurbanların kimliklendirilmesi sürecini zorlaştıracak sorunların çözümü için çözüm yolları ve Çok fazla parçalanmış insan kalıntılarının olduğu olaylarda arama kurtarma ve kimliklendirme çalışmalarında izlenecek aşamalar araştırılmıştır. Her felaketin doğası farklı olduğu için bir dvi operasyonunda katı kurallara bağlı kalmadan esnek ve olayın doğasına uygun bir plan geliştirilmesi gerekmektedir.

Identification of people is a fundamental necessity that must be done personally, socially, legally, and humanely for the verification of death. The process of identifying victims in far-reaching disasters is linked to the combination of a variety of factors. Worldwide DVI operations mainly follow the INTERPOL DVI Guide. The INTERPOL DVI Guide provides a framework for managing mass death events, however, does not specifically address issues related to events with a large number of fragmented human remains. Events involving severely fragmented, burned, or mixed human remains present complex logistical, practical and ethical challenges that can extend the DVI operation and even completely prevent the identification of some individuals. The stages to be followed in search, rescue, and identification studies have been investigated in events with a lot of fragmented human remains. Since the nature of each disaster is different, a flexible and appropriate plan should be developed in a DVI operation without adhering to strict rules.
Besinlerdeki Gizli Düşman: Metilglioksal
Hidden Enemy In Foods: Methylglyoxal
Yazar: Akol, Melisa; Taşkıran, Dilek
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Metilglioksal,besinler,ileri glikasyon son ürünleri,oksidatifstres ; Methylglyoxal,nutrients,advanced glycation end products,oxidativestress.

Toksik bir α-dikarbonil bileşiği olan metilglioksal (MG) endojen olarak çeşitli yolaklarda üretilebildiği gibi çeşitli yiyecek ve içeceklerle de vücuda alınması söz konusudur. Hücrelerde metabolik reaksiyonlar sonucu oluşumu kaçınılmazken, organizmada birikimini önleyen detoksifikasyon sistemleri mevcuttur. Bunlardan en önemlisi antioksidan bir savunma sistemi olan glutatyon bağımlı glikoksalaz enzim sistemidir. Hiperglisemik koşullarda ve yüksek enerjili beslenmede MG üretiminin artması veya detoksifikasyonun yetersiz kalması nedeniyle hücrelerde birikebilir. Aşırı birikimi sonucunda MG, DNA ile çapraz bağlar kurarak epigenetik değişikliklere ve hasarlara sebep olabilir. Hücrelerde serbest radikal üretimini arttırarak mitokondriyal disfonksiyona ve apoptoza neden olabilir. MG, ileri glikasyon son ürünlerini (AGE) oluşturmak üzere proteinler, lipidler ve nükleik asitlerle kolaylıkla reaksiyona girer. Bu ileri glikasyon ürünleri, diyabetik komplikasyonlar, yaşlanma ve nörodejeneratif bozukluklar gibi çeşitli patofizyolojik mekanizmalarla ilişkilidir. Tüketilen besinlere ek olarak, besinlerin pişirme ve depolama yöntemleri de MG içeriğini etkilemektedir. Bu derlemenin amacı, metilglioksalin sağlık üzerine etkilerini ve bu etkileri azaltma yöntemlerini tartışmaktır.

Methylglyoxal (MG), a toxic α-dicarbonyl compound, can be produced endogenously through various pathways. Furthermore, exogenous exposure of MG may also occur due to daily intake of several foods and beverages. Although its formation in cells is inevitable, there are some detoxification systems that prevent its accumulation in cells. The most important of the protective mechanisms against MG toxicity is the glutathione-dependent glyoxalase system, which is an antioxidant defense mechanism. In hyperglycemic conditions and high energy diet, MG may accumulate in cells due to increased production or insufficient detoxification. As a result of its excessive accumulation, MG can cross-link with DNA and cause epigenetic changes and cellular damage. It can cause mitochondrial dysfunctions and apoptosis in different cells by increasing free radical production. MG readily reacts with proteins, lipids, and nucleic acids to form advanced glycation end products (AGEs). These advanced glycation products are associated with various pathophysiological mechanisms such as diabetic complications, aging and neurodegenerative disorders. In addition to the diet, the cooking and storage methods of the foods also affect the MG content. The aim of this review is to discuss the effects of methylglyoxal on health and the ways to reduce these effects.
Hemşirelerin Tıbbi Hatalara Yönelik Tutumları ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi
Determination of Nurses' Attitudes Towards Malpractice and Affecting Factors
Yazar: Sevinç Akın, H Yağmur; Şahin, Ayşe; Akın, Barış; Tülüce, Derya
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Malpractice,nurse,attitude. ; Tıbbi hata,hemşire,tutum.

Amaç: Bu araştırma, klinikte çalışan hemşirelerin tıbbi hatalara yönelik tutum düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma verileri, Mart-Temmuz 2022 tarihleri arasında Türkiye’de klinikte çalışan 275 hemşireden online form aracılığıyla toplandı. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve “Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği” kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25 programı kullanıldı. İstatistiksel değerlendirmede; tanımlayıcı istatistiksel analizler, t testi ve ANOVA kullanıldı. Gruplar arasındaki farkın belirlenmesinde Bonferroni korelasyonu kulanıldı. Tüm analizlerde p

Objective: This research was carried out to determine the attitudes of nurses working in the clinic towards malpractice and the factors affecting them. Material and Method: Research data were collected from 275 nurses working in clinics in Turkey between March and July 2022 via an online form. Personal information form and “Attitude Scale in Malpractice” were used to collect data. SPSS 25 analysis program was used to analyze the data. Descriptive statistical analyses, t-test and ANOVA were used in statistical evaluation. Bonferroni correction was used to determine the difference between the groups. In all analyses, p
Sağlık Kuruluşlarında Hemşireler İçin Yeşil Bir Uygulama: Geri Dönüşüm
A Green Practice for Nurses in Health Facilities: Recycling
Yazar: Gürgen Şimşek, Hatice; Özsoy, Süheyla Altuğ
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Environment,recycling,nurse,health facilities,green practice ; Çevre,geri dönüşüm,hemşire,sağlık kurumları,yeşil uygulama

Sağlık kuruluşlarının varlık nedeni, toplumun sağlığını korumak ve geliştirmektir. Bu hizmetleri verirken çevre üzerinde istenmeyen bazı olumsuz etkileri de bulunmaktadır. Bunlara radyasyon, tıbbı atıkların yakılmasıyla oluşan sera gazları sonucu iklim değişikliği ve çevre kirliliği vb. örnek verilebilir. Günümüzde sağlık kuruluşlarında tek kullanımlık malzemelerin yaygın olarak kullanılması sonucu atık miktarları belirgin bir şekilde artış göstermektedir. Sağlık kuruluşlarında üretilen atıkların çevresel ve ekonomik açıdan bir değeri bulunmaktadır. Dünya genelinde sağlık çalışanları içinde büyük bir orana sahip olan ve tıbbi malzemeleri en fazla kullanan hemşireler, sağlık sunumu sırasında oluşan geri dönüştürülebilir atıkların farkına vararak ve bu atıkları kaynağında ayırarak bu ekonomik değere dönüştürülmesine katkı sağlayabilirler. Bunun yanı sıra çevreye duyarlı hemşirelik uygulamalarını benimseyerek ve yürüterek de diğer mesleklere rol model olabilirler. Bu derlemede sağlık kuruluşlarında geri dönüşümün faydaları, geri dönüştürülebilecek tıbbi malzemeler, başarılı uygulama örnekleri, geri dönüşüm uygulamalarında engeller ve çözüm önerileri (yaklaşımları), geri dönüşüm uygulamalarında hemşirenin sorumlulukları incelenmiştir.

The reason for existence of health institutions is to protect and improve the health of the society.While providing these services, some undesirable negative effects on the environment. These include radiation, climate change and environmental pollution as a result of greenhouse gases produced by burning medical waste, etc. can be given as an example. “the result of greenhouse gases are climate change and environmental pollution from medical waste disposal and radiation cause some of these” Today, as a result of the widespread use of disposable materials in health institutions, the amount of waste increases significantly. The wastes produced in health institutions have an environmental and economic value. Nurses, who constitute a large proportion of healthcare professionals worldwide and use medical supplies the most, can contribute to transforming this waste into economic value by becoming aware of the recyclable wastes generated during healthcare and separating them at their source. In addition, they can be role models for other professions by adopting and executing environmentally sensitive nursing practices. In this review, the benefits of recycling in health institutions, recyclable medical materials, examples of successful applications, obstacles and solution suggestions in recycling applications, nurses' responsibilities in recycling applications are examined.