İş sağlığı ve güvenliği okuryazarlığının iş performansı üzerine etkisi: Türkiye ana metal sanayi üzerine bir vaka çalışması
İş sağlığı ve güvenliği okuryazarlığının iş performansı üzerine etkisi: Türkiye ana metal sanayi üzerine bir vaka çalışması
Yazar: Tatlıcan, Mustafa; Selim, Hasan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 4, 2024
Anahtar kelimeler: Industrial Engineering ; Endüstri Mühendisliği ; Ergonomi and Human Factors Management ; Ergonomi ve İnsan Faktörleri Yönetimi ; İş sağlığı ve güvenliği okuryazarlığı,iş performansı,iş sağlığı ve güvenliği,ana metal sanayi,Türkiye

Türkiye'de, 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'ndan sonra Temmuz 2012-Eylül 2024 tarihleri arasında iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle 22.324 kişinin hayatını kaybettiği görülmektedir. 2023 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, Türkiye’de Metal Sektörü’nde 103.680 iş yeri ve 1.510.698 çalışan bulunmaktadır. Metal sektöründe her 100 bin çalışandan 9.671'i iş kazası geçirmekte olup iş kazası sonucu ölüm oranı 100 binde 13,6'dır. Literatür incelendiğinde, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) okuryazarlığı konusunda çeşitli ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmaları yapıldığı görülmektedir. Ancak, Ana Metal Sektöründe istihdam edilen mavi yaka çalışanların İSG okuryazarlığı düzeyleri ve bu düzeylerin iş performanslarına etkisi konusunda oldukça sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu çalışma, bu boşluğu doldurmayı amaçlamakta olup bu amaç doğrultusunda Ana Metal Sektöründe çalışan sayısı bakımından Türkiye’nin ikinci büyük kenti olan İzmir ele alınmıştır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılarak nicel araştırma yöntemleri çerçevesinde genel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırma sonuçları; Türkiye’de Ana Metal Sektörü’nde İSG okuryazarlığının yüksek düzeyde olduğunu ve yüksek düzeydeki İSG okuryazarlığının iş performansına pozitif yönde önemli bir etki yaptığını göstermiştir.

Türkiye'de, 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'ndan sonra Temmuz 2012-Eylül 2024 tarihleri arasında iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle 22.324 kişinin hayatını kaybettiği görülmektedir. 2023 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, Türkiye’de Metal Sektörü’nde 103.680 iş yeri ve 1.510.698 çalışan bulunmaktadır. Metal sektöründe her 100 bin çalışandan 9.671'i iş kazası geçirmekte olup iş kazası sonucu ölüm oranı 100 binde 13,6'dır. Literatür incelendiğinde, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) okuryazarlığı konusunda çeşitli ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmaları yapıldığı görülmektedir. Ancak, Ana Metal Sektöründe istihdam edilen mavi yaka çalışanların İSG okuryazarlığı düzeyleri ve bu düzeylerin iş performanslarına etkisi konusunda oldukça sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu çalışma, bu boşluğu doldurmayı amaçlamakta olup bu amaç doğrultusunda Ana Metal Sektöründe çalışan sayısı bakımından Türkiye’nin ikinci büyük kenti olan İzmir ele alınmıştır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılarak nicel araştırma yöntemleri çerçevesinde genel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırma sonuçları; Türkiye’de Ana Metal Sektörü’nde İSG okuryazarlığının yüksek düzeyde olduğunu ve yüksek düzeydeki İSG okuryazarlığının iş performansına pozitif yönde önemli bir etki yaptığını göstermiştir.