DOMATES SALÇASI ARTIKLARININ (KURU DOMATES POSASi) KABA YEM OLARAK KULLANILMA OLANAĞI ÜZERİNDE BİR ÇALIŞMA
DOMATES SALÇASI ARTIKLARININ (KURU DOMATES POSASi) KABA YEM OLARAK KULLANILMA OLANAĞI ÜZERİNDE BİR ÇALIŞMA
Yazar: Haşimoğlu, Sümer; Çakır, Ahmet; Aksoy, Ayhan; Özen, Nihat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 10 No. 1-2, 2010

ÖZETInsan yiyeceğine paralelolarak hayııan yem/erinin de yeterlidüzeydeüretilememesi hem ülkemizde hem de' tüm dünyada, kar.şımıza çıkanen ömemli bir sorundur. Dünya Ile ülkemizde hızlı nüfus artışı .bu s.orunudöha da ağırlaştırmakta4,lr. Yem Ile yiyecek açığı şimdiden büyükboyutlara ulaşmıştır.Bu çok önemli sorunun çozUmü bilinen mevcut yem üretimlerininartırılmasının yanı sıra yeni yem ııeya yiyecek kaynaklarınm&middot;bf!Junma&middot;,sına bağlıdır.Kuru domates pos.asmın kaba yem olarak kul/anı/ıp kullanılamayacağınıtesbit amacı ife yapıltın bu çalışmqda bu ürünün in lıilıO Ile in lIitr.oolarak sindirim düzeyleri tayin edilmiş makrf! ve mikro besin maddeleri..analizleri yapılmıştır.-Protein düzeyi (% 17,7) kepeğinkinden daha yüksek; protein sintirimiise iyi kalite kuru çayır otunkine denk olar4k bulunmuştur.Koyunlarla yapılan bu sindirim çalışmasından elde edilen Ileri/erve analiz sonuçlaiı, bunda.n sonra yapılacak çalışmalara ı&sect;ık tuıabili'.Burada elde edilen sonuçların bu ürünün ruminant hayvanlar için kabayem kaynağı olarak kullanılabileceği izlenimini vermektedir. Bunuilerde. yapılacak geniş .kapsamJr çalışmalar belirleyecektir.The Possibilities of Using Tomato Pomace as Roughage in Ruminant RationsSUMMARYA digestion trial was eonductedin order to determine the feed valueof tomato pomace in lamb rations. Thesamples of tomato pomace were analyzed,revea1:ed that on a dry matter.basis, tomato pomaee contain morecrude protein (17,47 %) 'and as muchor more mineral matter as good'qualitypastüre hay.The digestibility and nitrogen retentionwere determined usİng twolambs for eacb ration: The rationswere fed to two 1ambs each werealotted randomly to the cages. Eaehlaınb was fed 1300 gr. ration daily.The' rations were: ı. BOO gr. goodquality pasture hay 2. 1000 gr. goodquality pasture hay plus 300 gr. barleyand 3. JOOO gr. tomato pomace p1us. 300 gr. barley. The difference methodwas used ın the detel1mination of thedigestibiiity of barley.Dry matter digestion of tomatopomace ration (59,46 %) was 1ess thanthe good quality pasture hay ration(59,99' %). Organie matter digestion ofgood quality pasture of hay was 3,2% higher than the tomato pomace 171vitro dry matter digestion of goodquality pasture hay (5Q,75 %) andtomato pomace (53,09 %) gave paral&middot;lel results to in vivo organic matterdigestions . of good quality pasturehayand .tomato pomace.The nitrogen retention of thegood quality pasture hay ration lambs(+ 1,57 N/day)'was less than the tomatopomace ration lambs (+ 10,27gr. N/day) which was due to the highcrude protein content of the tomatopomace. However the crude proteindigestion 1ev.els were 58,48 % for thegood quality pasture hay ration and56,64 %for the tomato pomace rationrespectively.The results obtained from the experimentand analyses revealed that. the tomato pomace could be used asroughage or roughage portion in ruminantrations but this preliminaryresults need further investigations.

ÖZETInsan yiyeceğine paralelolarak hayııan yem/erinin de yeterlidüzeydeüretilememesi hem ülkemizde hem de' tüm dünyada, kar.şımıza çıkanen ömemli bir sorundur. Dünya Ile ülkemizde hızlı nüfus artışı .bu s.orunudöha da ağırlaştırmakta4,lr. Yem Ile yiyecek açığı şimdiden büyükboyutlara ulaşmıştır.Bu çok önemli sorunun çozUmü bilinen mevcut yem üretimlerininartırılmasının yanı sıra yeni yem ııeya yiyecek kaynaklarınm&middot;bf!Junma&middot;,sına bağlıdır.Kuru domates pos.asmın kaba yem olarak kul/anı/ıp kullanılamayacağınıtesbit amacı ife yapıltın bu çalışmqda bu ürünün in lıilıO Ile in lIitr.oolarak sindirim düzeyleri tayin edilmiş makrf! ve mikro besin maddeleri..analizleri yapılmıştır.-Protein düzeyi (% 17,7) kepeğinkinden daha yüksek; protein sintirimiise iyi kalite kuru çayır otunkine denk olar4k bulunmuştur.Koyunlarla yapılan bu sindirim çalışmasından elde edilen Ileri/erve analiz sonuçlaiı, bunda.n sonra yapılacak çalışmalara ı&sect;ık tuıabili'.Burada elde edilen sonuçların bu ürünün ruminant hayvanlar için kabayem kaynağı olarak kullanılabileceği izlenimini vermektedir. Bunuilerde. yapılacak geniş .kapsamJr çalışmalar belirleyecektir.The Possibilities of Using Tomato Pomace as Roughage in Ruminant RationsSUMMARYA digestion trial was eonductedin order to determine the feed valueof tomato pomace in lamb rations. Thesamples of tomato pomace were analyzed,revea1:ed that on a dry matter.basis, tomato pomaee contain morecrude protein (17,47 %) 'and as muchor more mineral matter as good'qualitypastüre hay.The digestibility and nitrogen retentionwere determined usİng twolambs for eacb ration: The rationswere fed to two 1ambs each werealotted randomly to the cages. Eaehlaınb was fed 1300 gr. ration daily.The' rations were: ı. BOO gr. goodquality pasture hay 2. 1000 gr. goodquality pasture hay plus 300 gr. barleyand 3. JOOO gr. tomato pomace p1us. 300 gr. barley. The difference methodwas used ın the detel1mination of thedigestibiiity of barley.Dry matter digestion of tomatopomace ration (59,46 %) was 1ess thanthe good quality pasture hay ration(59,99' %). Organie matter digestion ofgood quality pasture of hay was 3,2% higher than the tomato pomace 171vitro dry matter digestion of goodquality pasture hay (5Q,75 %) andtomato pomace (53,09 %) gave paral&middot;lel results to in vivo organic matterdigestions . of good quality pasturehayand .tomato pomace.The nitrogen retention of thegood quality pasture hay ration lambs(+ 1,57 N/day)'was less than the tomatopomace ration lambs (+ 10,27gr. N/day) which was due to the highcrude protein content of the tomatopomace. However the crude proteindigestion 1ev.els were 58,48 % for thegood quality pasture hay ration and56,64 %for the tomato pomace rationrespectively.The results obtained from the experimentand analyses revealed that. the tomato pomace could be used asroughage or roughage portion in ruminantrations but this preliminaryresults need further investigations.