FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ
DIFFERENTIATION AND SUSTAINABLE PROCUREMENT POLICIES: MEDIATION ROLE OF ENVIRONMENTAL UNCERTAINTY
Yazar: Arslan, Onur; Can, Esin
Dergi: Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 47 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Differentiation Strategy,Sustainable Procurement Policies,Environmental Uncertainty,Demand Uncertainty,Supply Uncertainty,Technological Uncertainty,Competitive Strategies ; Farklılaştırma Stratejisi,Sürdürülebilir Satın Alma Politikaları,Çevresel Belirsizlik,Talep Belirsizliği,Tedarik Belirsizliği,Teknolojik Belirsizlik,Rekabet Stratejileri

Bu makale, farklılaştırma stratejilerinin sürdürülebilir satın alma politikaları üzerindeki etkisini ve çevresel belirsizliğin bu ilişkideki aracı rolünü incelemektedir. Çevresel belirsizlik, teknoloji, talep ve tedarik belirsizliği olmak üzere üç alt boyut üzerinden ele alınmıştır. Araştırma, Türkiye İhracatçılar Meclisi’ne üye ilk 1000 ihracatçı firmanın 257 orta ve üst düzey satın alma ve tedarik zinciri yöneticisine uygulanan anket verilerine dayanmaktadır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 27.0 ve AMOS 26.0 programları kullanılmış, hipotez testlerinde ise DFA ve YEM yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, farklılaştırma stratejisindeki artışların sürdürülebilir satın alma politikalarını olumlu yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, talep ve teknolojik belirsizliklerin farklılaştırma stratejisi ile sürdürülebilir satın alma politikaları arasındaki ilişkide aracılık etkisi göstermediği belirlenmiştir. Ancak, tedarik belirsizliğinin hem farklılaştırma stratejisi hem de sürdürülebilir satın alma politikaları ile anlamlı ilişkiler kurarak bu süreçte aracı bir rol üstlenebileceği saptanmıştır. Bu çalışma, orta ve üst düzey satın alma profesyonelleriyle sınırlı olup 2022 yılına ait kesitsel veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Uygulamalı bulgular, işletmelerin rekabet stratejilerini sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu hale getirmesi gerektiğini ve bu sayede uzun vadeli avantajlar elde edebileceğini göstermektedir. Araştırma, farklılaştırma stratejilerinin sürdürülebilir satın alma politikaları ile ilişkisinde çevresel belirsizliğin ve alt boyutlarının aracı rolünü inceleyerek literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

This study examines the impact of differentiation strategies on sustainable procurement policies and the mediating role of environmental uncertainty in this relationship. Environmental uncertainty is addressed through three dimensions: technological, demand, and supply uncertainty. The research is based on survey data collected from 257 mid and senior level procurement and supply chain managers from the top 1000 exporters listed by the Turkish Exporters Assembly. Data analysis and hypothesis testing were conducted using SPSS 27.0 and AMOS 26.0 by using CFA and SEM methods. The findings reveal that increases in differentiation strategies positively influence sustainable procurement policies. However, no mediating effect was identified for demand and technological uncertainties in the relationship between differentiation strategies and sustainable procurement policies. Conversely, supply uncertainty demonstrated significant relationships with both differentiation strategies and sustainable procurement policies, supporting its mediating role. This study is limited to mid and senior level procurement professionals and utilizes cross-sectional data from 2022. Practical insights emphasize the need for businesses to align competitive strategies with sustainability goals to achieve long-term advantages. By investigating the mediating role of environmental uncertainty and its subdimensions in the relationship between differentiation strategies and sustainable procurement policies, this research provides a unique contribution to the literature.