SOSYAL SERMAYENİN ÖLÇÜMÜ: Türkiye Deneyimi
SOSYAL SERMAYENİN ÖLÇÜMÜ: Türkiye Deneyimi
Yazar: Eşki Uğuz, Hülya; Örselli, Erhan; Sipahi, Esra
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 6 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Sosyal ağlar, Etkileşim, Sosyal adanmışlık, İşbirliği, Güven, Katılım ; Social networks,Interaction,Social engagement,Cooperation,Trust,Participation

Sosyal sermaye teorisinin önemli isimleri bazı noktalarda birbirlerinden farklı düşünseler de, aslında aynı şeye -sosyal ilişkilerin önemine- vurgu yapmaktadırlar. Bu çalışmada da aynı vurgu üzerinden, yani ilişkilerin ve birlikteliklerin veyahut da bağlantıların ve ağların hem bireyler hem de toplum açısından bir sermaye değeri taşıdığı önkabulünden hareket edilecektir. Öyle ki, söz konusu sermayenin varlığı, bireysel düzlemde insanları daha başarılı, daha mutlu ve daha sağlıklı kılarken; toplumsal düzeydeyse daha güvenli, daha sağlıklı, daha kültürlü, daha iyi yönetilen ve genelde daha az “sosyal sermaye stokuna sahip olanlar”dan daha mutlu toplumlar yaratma vaadini içinde barındırmaktadır. Sosyal sermayenin söz konusu vaatleri, onu hem daha cazip bir hale getirmekte, hem de böylesi faydaların varlığı sosyal sermayenin daha ayrıntılı bir biçimde incelenmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Ne var ki, yabancı yazında sosyal sermaye üzerine yazılan eserlerin ve kamu kurumlarınca yürütülen araştırmaların çokluğuna rağmen, aynı şeyi Türkiye açısından söylemek mümkün değildir. Türkçe yazında sosyal sermayeye ilişkin mevcut çalışmalar hem niteliksel hem de niceliksel açıdan eksiklikler taşımaktadır. Varolan çalışmalar hem çok boyutlu bir kavram olan sosyal sermayeyi “katılım” ya da “güven” gibi tek bir boyuta indirgediği için içerik açısından, hem de sayı olarak Türkiye'nin sosyal sermaye profilini çıkarmaya yeterli olamamaktadır. Sosyal sermayenin hem devletin işlevlerini yerine getirmesinde ona yardımcı olacak bir mekanizma, hem kalkınmayı kolaylaştıran ve mümkün kılan bir araç, hem toplumu bir arada tutan bir sosyal yapıştırıcı, hem de yoksullukla mücadele programlarında kullanılan yeni bir strateji olduğu düşünüldüğünde sosyal sermaye ile ilgili yapılacak çalışmalara duyulan ihtiyaç da ortaya çıkmaktadır. Bu gerekçelerden hareketle bu çalışma toplumun ağ özelliklerini (ağ kurma davranışları, ağ alanları, ağdaki farklılaşma ve yoğunlaşma dereceleri) analiz ederek Türk toplumunun sosyal sermaye profilini ve Türkiye'nin sosyal sermaye stoğunu ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

Although the important names of the social capital theory think differently from several aspects, actually they emphasize the sane thing -importance of the social relations. In this study we will start out with the same emphasize, i.e. the postulate that the relations or associations, or contacts and networks bear a capital value from the aspect of both the individual and the society. So much so that, while presence of the said capital makes people more successful, happier and healthier on individual platform, on social level, it incorporates the promise of creating such societies which are more confident, healthier, more cultured, better governed, and generally happier than “those having less capital stock”. Both the said promises of the social capital makes it more engaging, and presence of such benefits establishes the necessity of examining the social capital more extensively. Nevertheless, despite the plenty of the works authored and researches conducted on social capital in foreign literature, this is not applicable for Turkey. The existing studies on social capital in Turkish literature bear deficiencies in both qualitative an quantitative terms. The existing studies do not suffice to develop the social capital profile of Turkey both in terms of content as they degrade the social capital which is a multidimensional concept to a single dimension such as “participation” or “confidence”, and in terms of quantity. When considered that the social capital is mechanism to assist the state in fulfilling its functions, an instrument facilitating and enabling development, a social adhesive holding the society together, and new strategy used in the programs of strive against poverty, the need to the studies to be conducted on social capital comes into view. Starting out on these grounds, this study aims to reveal the social capital profile and Turkey's social capital stock by analyzing the network characteristics (networking behaviors, network fields, and differentiation and concentration degrees in the network) of Turkish society.