hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İMAMİYYE ŞÎASI’NIN MUT’A NİKAHI UYGULAMASINA KARŞI AHMET FEYZİ’NİN ELEŞTİRİLERİ
İMAMİYYE ŞÎASI’NIN MUT’A NİKAHI UYGULAMASINA KARŞI AHMET FEYZİ’NİN ELEŞTİRİLERİ
Yazar: Dalkıran, Sayın
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: İmâmiyye Şîası, Mut’a, Mut’a Nikahı, Ahmet Feyzi

Bir câhiliye adeti olarak mut’a İslâm’ın ilk yıllarında tatbik edilmekte idi. Bu âdet Hz. Peygamber tarafından Hayber’de yasaklandı ve bu yasak birkaç defa duyurulmak durumunda kalındı. Hz. Ömer ise bu yasağa uymayanları sert bir dille uyardı. Ehl-i Sünnet tarafından yasaklandığı bilinen mut’a, İmâmiyye Şîası tarafından helal olarak kabul görmekte ve icra edilmektedir. Ahmet Feyzi de, Şii görüşleri dillendiren Hüsniye adlı esere reddiye olarak ele aldığı kitabında bu konuya temas etmektedir. Bu çalışmada ise Ahmet Feyzi’nin görüşleri doğrultusunda mut’a nikahı değerlendirilmektedir.

Bir câhiliye adeti olarak mut’a İslâm’ın ilk yıllarında tatbik edilmekte idi. Bu âdet Hz. Peygamber tarafından Hayber’de yasaklandı ve bu yasak birkaç defa duyurulmak durumunda kalındı. Hz. Ömer ise bu yasağa uymayanları sert bir dille uyardı. Ehl-i Sünnet tarafından yasaklandığı bilinen mut’a, İmâmiyye Şîası tarafından helal olarak kabul görmekte ve icra edilmektedir. Ahmet Feyzi de, Şii görüşleri dillendiren Hüsniye adlı esere reddiye olarak ele aldığı kitabında bu konuya temas etmektedir. Bu çalışmada ise Ahmet Feyzi’nin görüşleri doğrultusunda mut’a nikahı değerlendirilmektedir.
ORGAN BAĞIŞININ DİNİMİZDEKİ YERİ
ORGAN BAĞIŞININ DİNİMİZDEKİ YERİ
Yazar: Acar, H. İbrahim
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Organ Bağışı, Organ Nakli, Kadavra

Organ bağışının bir sonucu olan organ nakli, bir çok yönüyle yeni bir meseledir. İslam, evrensel bir din olması hasebiyle insanların karşılaşabilecekleri bütün problemlerde onlara çıkış yolları gösterecek bir yapıya sahiptir. Yaşam boyu kullandığımız bizi yaşatan organlarımızın, hiçbir menfaat gözetilmeden tanımadığımız birinin hayatını kurtarmak için kullanılması gerçek bir bağış olduğu gibi aynı zamanda hatırı sayılır bir iyiliktir. Kur’an-ı Kerim, bir kişinin hayatını kurtarmanın bütün insanların hayatını kurtarmak gibi büyük bir iyilik olduğunu belirtmekte ve muhtaçlara yardım etmeyi emretmektedir. Bu makale organ bağışında bulunmanın şartlar el verdiği zaman yerine getirilmesi gereken ulvi bir görev olduğunu vurgulamayı amaçlamaktadır.

Organ bağışının bir sonucu olan organ nakli, bir çok yönüyle yeni bir meseledir. İslam, evrensel bir din olması hasebiyle insanların karşılaşabilecekleri bütün problemlerde onlara çıkış yolları gösterecek bir yapıya sahiptir. Yaşam boyu kullandığımız bizi yaşatan organlarımızın, hiçbir menfaat gözetilmeden tanımadığımız birinin hayatını kurtarmak için kullanılması gerçek bir bağış olduğu gibi aynı zamanda hatırı sayılır bir iyiliktir. Kur’an-ı Kerim, bir kişinin hayatını kurtarmanın bütün insanların hayatını kurtarmak gibi büyük bir iyilik olduğunu belirtmekte ve muhtaçlara yardım etmeyi emretmektedir. Bu makale organ bağışında bulunmanın şartlar el verdiği zaman yerine getirilmesi gereken ulvi bir görev olduğunu vurgulamayı amaçlamaktadır.
CAHİLİYE DÖNEMİ VE İSLAM’IN İLK YILLARINDA OKUMA-YAZMA FAALİYETLERİ
CAHİLİYE DÖNEMİ VE İSLAM’IN İLK YILLARINDA OKUMA-YAZMA FAALİYETLERİ
Yazar: Palabıyık, M. Hanefi
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Okuryazarlık, okuma-yazma, Cahiliyye, Hz. Peygamber, katip, yazı

Bu makalede önce İslam öncesi Cahiliye döneminde okur-yazarlık ve okuma yazma faaliyetlerine temas edilmektedir. Bu dönem aslında zannedildiği gibi okuma-yazmanın çok az sayıda kişiyle sınırlandığı bir dönem değildir. Ancak yazıya duyulan ihtiyacın azlığı da kabul edilmelidir. Ayrıca yazı, sadece ezbere yardımcı olması için hatırlatıcı mahiyetteki notlar konumundadır. Hz. Peygamber okuma-yazmayı yaygınlaştırmıştır. Öyle ki, çok kısa sürede okur-yazar oranında büyük bir patlama olmuştur. İlkel yazı malzemesi, bu okumayazma iştiyakına sınır getirememiştir. Resulullah okuma-yazmayı teşvik ettiği gibi, birçok alanda da yazı faaliyeti oluşmuştur. Bu durum çok sayıda katip ve katiplik kurumunu ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu faaliyetlerin en önemlisi Kur’ân’ın yazıya geçirilmesidir. Ayrıca hadisler, antlaşma metinleri, her türlü mektup, emânnâme, ıktânâme, alışveriş evrakları, talimatnâmeler, vasiyetnâme vb. metinler ve vesikaların yazımı da bu faaliyetler arasındadır

Bu makalede önce İslam öncesi Cahiliye döneminde okur-yazarlık ve okuma yazma faaliyetlerine temas edilmektedir. Bu dönem aslında zannedildiği gibi okuma-yazmanın çok az sayıda kişiyle sınırlandığı bir dönem değildir. Ancak yazıya duyulan ihtiyacın azlığı da kabul edilmelidir. Ayrıca yazı, sadece ezbere yardımcı olması için hatırlatıcı mahiyetteki notlar konumundadır. Hz. Peygamber okuma-yazmayı yaygınlaştırmıştır. Öyle ki, çok kısa sürede okur-yazar oranında büyük bir patlama olmuştur. İlkel yazı malzemesi, bu okumayazma iştiyakına sınır getirememiştir. Resulullah okuma-yazmayı teşvik ettiği gibi, birçok alanda da yazı faaliyeti oluşmuştur. Bu durum çok sayıda katip ve katiplik kurumunu ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu faaliyetlerin en önemlisi Kur’ân’ın yazıya geçirilmesidir. Ayrıca hadisler, antlaşma metinleri, her türlü mektup, emânnâme, ıktânâme, alışveriş evrakları, talimatnâmeler, vasiyetnâme vb. metinler ve vesikaların yazımı da bu faaliyetler arasındadır
ŞÎ'A'NIN KUR'ÂN YORUMU VE EHL-İ SÜNNET'LE ŞÎ'A ARASINDA YAKINLAŞMA ÇABALARI
ŞÎ'A'NIN KUR'ÂN YORUMU VE EHL-İ SÜNNET'LE ŞÎ'A ARASINDA YAKINLAŞMA ÇABALARI
Yazar: Çelik, Ahmet
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Yorum, Yaklaştırma, Ehl-i Sünnet, Ehl-i Şî'a, Ekol

Günümüzde Ehl-i Sünnet ve Şî'a mezhepleri birçok sıkıntı ve yıkımla karşılaştıktan sonra her zamankinden daha fazla diyalog ve mezhepler arası hoşgörüden söz etmektedirler. Biz bu konuda çok geç kalındığı kanaatindeyiz. Bundan dolayı şu sorular sorulabilir: Bundan önce neredeydiler? Yeni mi akılları başlarına geldi? Yoksa on dört asırdır süren uykularından şimdi mi uyandılar? Düşmanlar çok basit sebeplerden dolayı fitne tohumlarını ektikten sonra mı? Veya Meşhur deyimle "Basra harap olduktan sonra mı? Hatta Irak'ın tamamı çöktükten sonra mı? Neden bu duruma gelindi? Bunun sorumluları kimlerdir.? Bu çıkmazlardan nasıl kurtulunabilir? Bunlar, başta akademisyenler olmak üzere bu ümmetin aydınları tarafından cevaplanması beklenen sorulardır.  Biz bu çekişme ve anlaşmazlıkların büyük bir kısmının Kur'ân ayetlerine yüklenilen temelsiz ve geçersiz yorumlardan kaynaklandığını düşünüyoruz. Bundan dolayı burada şu soruyu yöneltmek sitiyoruz: Şî'a tarih boyunca eskilerden tevarüs ettiği ve mezhepler arasındaki yakınlaşmaya engel teşkil eden yorumlardan taviz verecek mi? Yoksa önceden olduğu gibi bu yakınlaşma çabaları kâğıt üzerinde kalıp, boşa mı gidecek?

Günümüzde Ehl-i Sünnet ve Şî'a mezhepleri birçok sıkıntı ve yıkımla karşılaştıktan sonra her zamankinden daha fazla diyalog ve mezhepler arası hoşgörüden söz etmektedirler. Biz bu konuda çok geç kalındığı kanaatindeyiz. Bundan dolayı şu sorular sorulabilir: Bundan önce neredeydiler? Yeni mi akılları başlarına geldi? Yoksa on dört asırdır süren uykularından şimdi mi uyandılar? Düşmanlar çok basit sebeplerden dolayı fitne tohumlarını ektikten sonra mı? Veya Meşhur deyimle "Basra harap olduktan sonra mı? Hatta Irak'ın tamamı çöktükten sonra mı? Neden bu duruma gelindi? Bunun sorumluları kimlerdir.? Bu çıkmazlardan nasıl kurtulunabilir? Bunlar, başta akademisyenler olmak üzere bu ümmetin aydınları tarafından cevaplanması beklenen sorulardır.  Biz bu çekişme ve anlaşmazlıkların büyük bir kısmının Kur'ân ayetlerine yüklenilen temelsiz ve geçersiz yorumlardan kaynaklandığını düşünüyoruz. Bundan dolayı burada şu soruyu yöneltmek sitiyoruz: Şî'a tarih boyunca eskilerden tevarüs ettiği ve mezhepler arasındaki yakınlaşmaya engel teşkil eden yorumlardan taviz verecek mi? Yoksa önceden olduğu gibi bu yakınlaşma çabaları kâğıt üzerinde kalıp, boşa mı gidecek?
HZ. PEYGAMBER’İN MESCİDDE YAPTIĞI SOHBETLER
HZ. PEYGAMBER’İN MESCİDDE YAPTIĞI SOHBETLER
Yazar: Ağırman, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Hicret, Medine, Mescid, Suffa, Sohbet

Hz. Peygamber Mekke’den Medine’ye hicret ettikten sonra ilk iş olarak Medine Mescidi’ni yaptırmıştır. Kalacağı evi ve öğrencilerin barınacağı Suffa’yı da hemen Mescid’in yanına yaptırmıştı. Hz. Peygamber günde beş vakit namaz kıldırdığı bu mescitte sahabelerine de sohbetler ve dersler yapmıştır. Sahabe nesli işte bu ortamda yetişmiştir. Bo sohbetler düzenli ve gerektiğinde yapılanlar olmak üzere iki türlüydü. Düzenli sohbetler Cuma günleri ve bir de sabah namazlarından sonra yapılmaktaydı. Hz. Peygamber sohbetlerinde çeşitli sorular sorar ve sorulara da cevaplar verirdi.

Hz. Peygamber Mekke’den Medine’ye hicret ettikten sonra ilk iş olarak Medine Mescidi’ni yaptırmıştır. Kalacağı evi ve öğrencilerin barınacağı Suffa’yı da hemen Mescid’in yanına yaptırmıştı. Hz. Peygamber günde beş vakit namaz kıldırdığı bu mescitte sahabelerine de sohbetler ve dersler yapmıştır. Sahabe nesli işte bu ortamda yetişmiştir. Bo sohbetler düzenli ve gerektiğinde yapılanlar olmak üzere iki türlüydü. Düzenli sohbetler Cuma günleri ve bir de sabah namazlarından sonra yapılmaktaydı. Hz. Peygamber sohbetlerinde çeşitli sorular sorar ve sorulara da cevaplar verirdi.
HATIRALARLA SIBYAN MEKTEPLERİ
HATIRALARLA SIBYAN MEKTEPLERİ
Yazar: Çelik, Abbas
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Sıbyan Mektebi, eğitim-öğretim, disiplin, mektebe başlama

“Sıbyan Mektepleri” geleneksel öğretim kurumlarımızdan biridir. Bu kurumlar, başta dini bilgiler olmak üzere temel eğitim veren yerlerdir. Çocuk buraya giderek imân, ibadet ve ahlâk bilgilerini alır. Bu okulların gelenekselleşmiş bir öğretim şekli vardır. Okula başlama, dersler ve okul disiplini gibi hususlar bu kurumlarda benzer uygulamalara sahiptir. Bütün yapılanlara bakıldığında bu uygulamaların bir eğitim değerine sahip olduğu görülür.

“Sıbyan Mektepleri” geleneksel öğretim kurumlarımızdan biridir. Bu kurumlar, başta dini bilgiler olmak üzere temel eğitim veren yerlerdir. Çocuk buraya giderek imân, ibadet ve ahlâk bilgilerini alır. Bu okulların gelenekselleşmiş bir öğretim şekli vardır. Okula başlama, dersler ve okul disiplini gibi hususlar bu kurumlarda benzer uygulamalara sahiptir. Bütün yapılanlara bakıldığında bu uygulamaların bir eğitim değerine sahip olduğu görülür.
TİLÂVET ÂDÂBI
TİLÂVET ÂDÂBI
Yazar: Yılmaz, Ali
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Kur’ân, Sünnet, Tilâvet, Âdâb Kuralları, Anlamak

Kur’ân-ı Kerîm’in tilâveti, onun inmesiyle başlamıştır. Öteden beri bu, İslâm dünyasında, dini bir emir ve Allah’a yaklaşmak amacıyla nafile bir ibadet olarak yapılır. Ayrıca, onu okumak, Kur’ân’ı anlamak için de ilk adım sayılır. Bu sebeple, onu okumak için bir takım adap kuralları belirlenmiş ve bunlara riayet edilmesi gerekli görülmüştür. Bu kurallar, hem Kur’ân’dan hem de sünnetten tespit edilmiş ve tümüne ‘Tilâvet Âdâbı’ denilmiştir.

Kur’ân-ı Kerîm’in tilâveti, onun inmesiyle başlamıştır. Öteden beri bu, İslâm dünyasında, dini bir emir ve Allah’a yaklaşmak amacıyla nafile bir ibadet olarak yapılır. Ayrıca, onu okumak, Kur’ân’ı anlamak için de ilk adım sayılır. Bu sebeple, onu okumak için bir takım adap kuralları belirlenmiş ve bunlara riayet edilmesi gerekli görülmüştür. Bu kurallar, hem Kur’ân’dan hem de sünnetten tespit edilmiş ve tümüne ‘Tilâvet Âdâbı’ denilmiştir.
KUR’AN ve HADİSLERDE BELÂ KAVRAMININ ANLAM ALANI ÜZERİNE SEMANTİK BİR İNCELEME
KUR’AN ve HADİSLERDE BELÂ KAVRAMININ ANLAM ALANI ÜZERİNE SEMANTİK BİR İNCELEME
Yazar: Çelik, Yusuf
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Belâ, Cezâ, Fitne, Musibet, Azab, Dil, Kültür

Bu çalışmamızda dilimizde çok kullandığımız ve Kur’an’da sık geçen “belâ, cezâ, fitne, musibet ve azab” kelimeleri üzerinde durduk. Bu kelimeler arasında anlamsal benzerliklerin yanı sıra, kullanımda bazı farklılıkların da olduğunu tespit ettik. Sözünü ettiğimiz kelimeler dilimize kök saldıklarından, Türkçe’deki anlamlarını verdikten sonra Arapça anlamlarını verdik. Daha sonra sözü edilen kelimeleri ayet ve hadisler ışığında incelemeye devam ettik. Böyle bir çalışma ayrıca, dil kültürümüzün İslam kültüründen ne derece etkilendiğini göstermesi bakımından da anlamlı olacaktır.

Bu çalışmamızda dilimizde çok kullandığımız ve Kur’an’da sık geçen “belâ, cezâ, fitne, musibet ve azab” kelimeleri üzerinde durduk. Bu kelimeler arasında anlamsal benzerliklerin yanı sıra, kullanımda bazı farklılıkların da olduğunu tespit ettik. Sözünü ettiğimiz kelimeler dilimize kök saldıklarından, Türkçe’deki anlamlarını verdikten sonra Arapça anlamlarını verdik. Daha sonra sözü edilen kelimeleri ayet ve hadisler ışığında incelemeye devam ettik. Böyle bir çalışma ayrıca, dil kültürümüzün İslam kültüründen ne derece etkilendiğini göstermesi bakımından da anlamlı olacaktır.
HADİSLERDE LAFIZ İHTİLAFINA FARKLI YAKLAŞIMLAR VE ÇÖZÜM METODLARI ÜZERİNE
HADİSLERDE LAFIZ İHTİLAFINA FARKLI YAKLAŞIMLAR VE ÇÖZÜM METODLARI ÜZERİNE
Yazar: Özçelik, Harun
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Mana ile Rivayet, Lafız İhtilafı, Cem, Tercih

Hadislerin farklı değerlendirilmesinin sebep olan unsurlardan biri de onların rivayet durumlarıyla ilgili görüş farklılıklarıdır. Şöyle ki, alimlerin çoğuna göre hadislerin az bir kısmı manen rivayet edilmiş olup, sika ve zayıf ravilerin mana ile rivayet sebebiyle hatalı rivayet ettikleri hadisler, muhaddisler tarafından tasnif dönemi sonuna kadar tesbit edilerek sahih olan rivayetlerden büyük ölçüde ayırt edilmişlerdir. Tasnif dönemi muhaddislerinin farkına varamadıkları hatalı rivayetler ise müteahhir alimler tarafından tesbit edilmiştir. Çağdaş bazı alimler ise, hadislerin çoğunun manen rivayet edildiğini, ravilerin, Hz. Peygamber’in ifadesinden tamamen farklı ifadeler kullandıklarını ve bu sebeple hadislerin büyük zarar gördüğünü iddia etmişlerdir. Hadisleri doğru anlamada, rivayetlerin aynı veya farklı hadisler olduğunu tesbit etmek ve aynı hadisin rivayetleri arasındaki lafız farklılıklarının nasıl yorumlanacağını bilmek önemlidir. Bu sebeple biz bu makalede, alimlerin çoğunluğunun lafız ihtilaflarını çözüm metodlarını belirtmeye ve bazı iddiaları değerlendirmeye çalıştık

Hadislerin farklı değerlendirilmesinin sebep olan unsurlardan biri de onların rivayet durumlarıyla ilgili görüş farklılıklarıdır. Şöyle ki, alimlerin çoğuna göre hadislerin az bir kısmı manen rivayet edilmiş olup, sika ve zayıf ravilerin mana ile rivayet sebebiyle hatalı rivayet ettikleri hadisler, muhaddisler tarafından tasnif dönemi sonuna kadar tesbit edilerek sahih olan rivayetlerden büyük ölçüde ayırt edilmişlerdir. Tasnif dönemi muhaddislerinin farkına varamadıkları hatalı rivayetler ise müteahhir alimler tarafından tesbit edilmiştir. Çağdaş bazı alimler ise, hadislerin çoğunun manen rivayet edildiğini, ravilerin, Hz. Peygamber’in ifadesinden tamamen farklı ifadeler kullandıklarını ve bu sebeple hadislerin büyük zarar gördüğünü iddia etmişlerdir. Hadisleri doğru anlamada, rivayetlerin aynı veya farklı hadisler olduğunu tesbit etmek ve aynı hadisin rivayetleri arasındaki lafız farklılıklarının nasıl yorumlanacağını bilmek önemlidir. Bu sebeple biz bu makalede, alimlerin çoğunluğunun lafız ihtilaflarını çözüm metodlarını belirtmeye ve bazı iddiaları değerlendirmeye çalıştık
KUR’ÂN-I KERÎM’İN TEMEL MUHTEVASI ÜZERİNE
KUR’ÂN-I KERÎM’İN TEMEL MUHTEVASI ÜZERİNE
Yazar: Yılmaz, Hasan
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Kur’ân, Tefsîr, Ana Konular, Tâlî Konular, Allah, İnsan

Bu makalede, Kur’ân’ın muhtevasının eşsiz zenginlik ve genişlikte olduğunu ortaya koyacak; bu tasnifleri analiz ederek, temel konular sıralaması yapacağız. Bazı tasniflerde, “Kur’ân’ın Temel Muhtevası” birkaç ana başlık altında toplanırken, bazılarında ise daha çok müstakil konu sıralanır. Bazı müellifler, Kur’ân’ın muhtevasını “Tevhid, Haberler ve Diyânât”; “İbâdetler, Emir ve Nehiyler, Va’d ve Vaîdler”; “Ulûhiyyet, Nübüvvet, Meâd ve Kaza - Kader”; “İtikâd, İbâdetler, Tezkîr, Ahlak, İnsan, Yaratılış ve Varlıklar, Çeşitli Kıssalar ve Muâmelât” olarak tasnif etmişlerdir.

Bu makalede, Kur’ân’ın muhtevasının eşsiz zenginlik ve genişlikte olduğunu ortaya koyacak; bu tasnifleri analiz ederek, temel konular sıralaması yapacağız. Bazı tasniflerde, “Kur’ân’ın Temel Muhtevası” birkaç ana başlık altında toplanırken, bazılarında ise daha çok müstakil konu sıralanır. Bazı müellifler, Kur’ân’ın muhtevasını “Tevhid, Haberler ve Diyânât”; “İbâdetler, Emir ve Nehiyler, Va’d ve Vaîdler”; “Ulûhiyyet, Nübüvvet, Meâd ve Kaza - Kader”; “İtikâd, İbâdetler, Tezkîr, Ahlak, İnsan, Yaratılış ve Varlıklar, Çeşitli Kıssalar ve Muâmelât” olarak tasnif etmişlerdir.
GELİŞİM VE EĞİTİME KUR’ÂN MERKEZLİ BİR YAKLAŞIM
GELİŞİM VE EĞİTİME KUR’ÂN MERKEZLİ BİR YAKLAŞIM
Yazar: Kalın, Faiz
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Kur’ân, Öğretim, Eğitim, Değişim, Kalkınma, Gelişim

Kur’ân dikkatle tetkik edildiğinde varlığın, kozmik ötesinden sonrasına oradan da öteler ötesine kadar sürekli olarak eğitilip gelişim sağlama istidadında yaratıldığı fark edilir. Kâinatın kendisine hizmet amaçlı yaratılmış olduğu mücerrep ve müseccel olan insanın bu atmosferde statik olarak yaratıldığı düşünülemez. Tarihi seyri içerisinde insanın daima eğitimle gelişim gösterdiği bir vakıadır. Kur’ân terbiyesi ile donanan toplumların, geçmişten günümüze insanlığı gıpta ettirecek gelişimlere imza attığı bilinmektedir. Modeller iyi okunur ve gelişen şartlara göre uygulamaya konulursa, değişimin pozitif çehresi öne çıkacaktır. Eğitimin amacı, insanı toplumun yararlı bir üyesi yapmak, onu yaşama hazırlamak, yaşanabilir, güvenli bir toplum oluşturmak değil midir? Bu, aslında içinde bulunulan toplumun, ülkenin genel amacıdır. Bu amaç, evrensel değerleri içermekle birlikte ulusaldır. İdeal insan ve ideal toplum tipini tarif eder. O nedenle her toplumun bünyesine göre sorunlarının çözümünü bulacağı bir gelişime hazırlayacak eğitime kavuşması insanlığın ortak paydası olarak düşünülmelidir.

Kur’ân dikkatle tetkik edildiğinde varlığın, kozmik ötesinden sonrasına oradan da öteler ötesine kadar sürekli olarak eğitilip gelişim sağlama istidadında yaratıldığı fark edilir. Kâinatın kendisine hizmet amaçlı yaratılmış olduğu mücerrep ve müseccel olan insanın bu atmosferde statik olarak yaratıldığı düşünülemez. Tarihi seyri içerisinde insanın daima eğitimle gelişim gösterdiği bir vakıadır. Kur’ân terbiyesi ile donanan toplumların, geçmişten günümüze insanlığı gıpta ettirecek gelişimlere imza attığı bilinmektedir. Modeller iyi okunur ve gelişen şartlara göre uygulamaya konulursa, değişimin pozitif çehresi öne çıkacaktır. Eğitimin amacı, insanı toplumun yararlı bir üyesi yapmak, onu yaşama hazırlamak, yaşanabilir, güvenli bir toplum oluşturmak değil midir? Bu, aslında içinde bulunulan toplumun, ülkenin genel amacıdır. Bu amaç, evrensel değerleri içermekle birlikte ulusaldır. İdeal insan ve ideal toplum tipini tarif eder. O nedenle her toplumun bünyesine göre sorunlarının çözümünü bulacağı bir gelişime hazırlayacak eğitime kavuşması insanlığın ortak paydası olarak düşünülmelidir.
TÂRÎHÎ BİR YANLIŞIN DÜZELTİLMESİ
TÂRÎHÎ BİR YANLIŞIN DÜZELTİLMESİ
Yazar: Ağırman, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Zemzem, Abdulmuttalib, Haris, kur’a, Abdullah

Hz. Peygamberin dedesi Abdulmuttalib, yıllardan beri kayıp olan zemzem suyunu bulmuştur. Bu kuyunun bulunması için çalışırken tek oğlu vardı. Biricik oğlu Haris ile çalışırken: “Benim on oğlum olursa, bunlardan birini Allah adına kurban edeceğim” dedi. Ve derken kendisinin on oğlu oldu. Oğulları arasında kur’a çekti ve kur’a Abdullah’a çıktı. Abdulmuttalib Abdullah’ın yerine yüz deve adadı ve oğlunu kurtardı. Kaynaklar bu olay olduğu zaman Abdullah’ın en küçük oğul olduğunu söylüyorlar. Oysa yaptığımız araştırmalara göre bu bilginin doğru olmadığı sonucuna vardık.

Hz. Peygamberin dedesi Abdulmuttalib, yıllardan beri kayıp olan zemzem suyunu bulmuştur. Bu kuyunun bulunması için çalışırken tek oğlu vardı. Biricik oğlu Haris ile çalışırken: “Benim on oğlum olursa, bunlardan birini Allah adına kurban edeceğim” dedi. Ve derken kendisinin on oğlu oldu. Oğulları arasında kur’a çekti ve kur’a Abdullah’a çıktı. Abdulmuttalib Abdullah’ın yerine yüz deve adadı ve oğlunu kurtardı. Kaynaklar bu olay olduğu zaman Abdullah’ın en küçük oğul olduğunu söylüyorlar. Oysa yaptığımız araştırmalara göre bu bilginin doğru olmadığı sonucuna vardık.
OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA SAVUNMA SİSTEMİ OLARAK TABYA MİMARİSİ
OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA SAVUNMA SİSTEMİ OLARAK TABYA MİMARİSİ
Yazar: Ülkü, Osman
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: Askeri mimari, tabya, savunma sistemleri, tabyalı tahkimat

Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu mimarisinde, önemli bir yere sahip askeri yapılardan “tabyalı tahkimatlar” incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken önce Osmanlı savunma sistemleri ile ilgili kısa bir bilgi verilmiş, daha sonra tabya terimi açıklanmıştır. Tabyalı tahkimatın tanıtımı, ortaya çıkışı ve gelişimiyle beraber inşa ediliş amaçları ve Türk topraklarında bulunan Osmanlı Tabyalarının inşaatı, plan ve mimari özellikleri hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu mimarisinde, önemli bir yere sahip askeri yapılardan “tabyalı tahkimatlar” incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken önce Osmanlı savunma sistemleri ile ilgili kısa bir bilgi verilmiş, daha sonra tabya terimi açıklanmıştır. Tabyalı tahkimatın tanıtımı, ortaya çıkışı ve gelişimiyle beraber inşa ediliş amaçları ve Türk topraklarında bulunan Osmanlı Tabyalarının inşaatı, plan ve mimari özellikleri hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.
ORTA ÇAĞIN HRİSTİYANLIK ÖĞRETİSİNDE MERYEM ANA YÜCELTMESİ
ORTA ÇAĞIN HRİSTİYANLIK ÖĞRETİSİNDE MERYEM ANA YÜCELTMESİ
Yazar: Akalın, Kürşat Haldun
Dergi: Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Vol. 0 No. 27, 2010
Anahtar kelimeler: İsa, Meryem Ana, Teslis, Kutsal Ruh, Âlihe, Tanrı

Hıristiyan geleneğinde Meryem için ilahe veya tanrıça ifadeleri kullanılmasa da, bakire halde çocuk sahibi olması nedeniyle, ayrıca tanrı addedilen İsa’nın annesi olması itibariyle o da, tanrı seviyesinde bir varlık olarak görülmüştür. Akdeniz yöresinde kadına saygı duyma, şefkat ve merhametine sığınma geleneği ve kadın ilâhelerin yaygınlığı da bu anlayışta etkili olmuştur. Böylece III. asırdan itibaren oğlu İsa gibi o da tanrılaştırılan insanlar sınıfına sokulmuştur.

Hıristiyan geleneğinde Meryem için ilahe veya tanrıça ifadeleri kullanılmasa da, bakire halde çocuk sahibi olması nedeniyle, ayrıca tanrı addedilen İsa’nın annesi olması itibariyle o da, tanrı seviyesinde bir varlık olarak görülmüştür. Akdeniz yöresinde kadına saygı duyma, şefkat ve merhametine sığınma geleneği ve kadın ilâhelerin yaygınlığı da bu anlayışta etkili olmuştur. Böylece III. asırdan itibaren oğlu İsa gibi o da tanrılaştırılan insanlar sınıfına sokulmuştur.