Bir üniversite hastanesinde yatan, digoksin ile tedavi edilen hastalarda omeprazol kullanımı: 2011-2015 yılları arasındaki veri analizi
USE OF OMEPRAZOLE IN PATIENTS HOSPITALİZED IN A UNIVERSITY HOSPITAL AND TREATED WITH DIGOXİN: DATA ANALYSIS BETWEEN 2011-2015
Yazar: Öncü, Şeyma; Gelal, Ayşe; Aslan, Özgür; Uçku, Reyhan
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Aşırı İlaç Kullanımı,Proton-Pompa İnhibitörleri,İlaç-İlaç Etkileşimi,omeprazol ; drug overuse,proton pump inhibitors,drug-drug interaction,omeprazole

Giriş: Proton pompa inhibitörleri(PPİ) Türkiye’de en çok reçetelenen ilaçların başında gelmektedir. Güvenli birilaç olarak kabul edilmesi, bu kadar fazla reçetelenmesinde en büyük etkendir.Ancak bu ilaç grubu içerisinde yer alan omeprazol birçok ilaç ile etkileşimgösterebildiği için ilaç-ilaç etkileşimi açısından önem taşımaktadır. Buçalışmada digoksin kullanan olgulardan oluşan bir veri tabanında omeprazolkullanım sıklığının, kullanım uygunluğunun ve hastaların kullandığı diğerilaçlar ile etkileşim olasılığının araştırılması planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Üniversite hastanesielektronik hasta kayıtlarının incelendiği tanımlayıcı ve kesitsel türde birçalışmadır. Ocak 2011- Aralık 2015 tarihleri arasında kardiyoloji servisindeyatan, oral yol digoksin ile tedavi edilen hastaların verileri tanımlayıcıistatistik, ki-kare ve t-testi ile değerlendirildi. Omeprazolkullanım endikasyon uygunluğu literatür kriterlerine göre belirlendi. Omeprazolile etkileşim olasılığı olan ilaç listesi Micromedex® İlaç Bilgi Kaynağındanelde edildi. Kanıt düzeyi çok iyi ve iyi düzeyde olan orta ve ciddi düzeydeetkileşime neden olabilecek ilaçlar değerlendirmeye alındı.Bulgu:Toplam1580 hastanın %69,4’ünde omeprazol kullanılmaktaydı. Bu hastaların yaşortalaması kullanılmayan gruba göre daha yüksekti (p<0,001). Omeprazol kullanım endikasyonu, hastaların %67,4’ündeuygun bulundu. Omeprazol kullanım sıklığı 2014 yılında en azdı (%48,9). Ancakendikasyon olmadan kullanım sıklığının bu yılda en fazla (%50,6) olduğugörüldü. Seçilen örneklem nedeniyle omeprazol kullanan hastaların hepsidigoksin ile tedavi edilmekte olan hastalardı. Omeprazol ile digoksininbirlikte kullanımı için orta düzeyde etkileşim tanımlanmıştır. Orta düzeydeetkileşime neden olabilecek diğer ilaçlar arasında en çok kullanılan (%41,5)varfarin idi. Ciddi etkileşime girebilecek ilaçlar arasında ise en çokkullanılan ilacın klopidogrel (%27) olduğu bulundu.Sonuçlar: Digoksin kullanan kardiyoloji servishastalarında omeprazol kullanımı oldukça sıktır. Omeprazol kullanım endikasyonubu hasta grubunun çoğunda uygun olsa da ilaç-ilaç etkileşimi açısından dikkatliolunması ve etkileşim riski daha düşük olan diğer PPİ’lerinin seçilmesiönerilir.

Objective: Proton pump inhibitors (PPI) are among the most frequently prescribeddrugs in Turkey. The main reason for the frequent prescription of this drug isthat it is regarded to be safe. However, omeprazole, which is in this group, isimportant for drug-drug interactions as it can interact with many drugs. Weplanned to investigate the frequency and appropriateness of omeprazole usage aswell as its probable interactions with other drugs in a data setting of digoxinusers.  Material andMethod: This is a descriptive and cross sectionalstudy in which electronic patient data in a university hospital were reviewed.The data of the patients hospitalized between January2011-December 2015 in the cardiology service and treated with oral digoxin wereevaluated in accordance with literature criteria. Data were analyzed usingdescriptive statistics, chi-squareand t-test. The drugs with potentialinteraction risk with omeprazole were selected from the Micromedex® Pharmaceutical Knowledge. Major and moderate interactions with excellent and goodevidence were evaluated. Results: Omeprazole was used in 69.4% of the total of 1580patients. Mean age of patients who used omeprazole was higher than those whodid not (p<0.001). In 67.4% of thepatients, omeprazole was used on appropriate indication. It was found that in 2014 the frequency of omeprazole use was lowest(48.9%); whereas its use without indication was highest (50.6%). All ofthe patients using omeprazole were being treated with digoxin due to selectedsample of patients. Moderate interaction is defined for the combined use ofomeprazole and digoxin. Among the other drugs that may cause moderateinteractions, the most commonly used one was warfarin (41.5%). Among the drugsthat could cause major interaction, the most frequently used drug wasclopidogrel (27%).Conclusion: Use of omeprazole was frequent in cardiology inpatients takingdigoxin. Although omeprazole was used with appropriateindication in the majority of this group, one shouldbeware of drug-drug interactions and prefer other PPIs with lower risk ofinteraction.