TÜRK ROMANINDA KENT ÜTOPYASI: PEYAMİ SAFA’NIN SİMERANYA’SI ÜZERİNE BİR İNCELEME
URBAN UTOPIA IN TURKISH FICTION:  AN INVESTIGATION OF SIMERANYA BY PEYAMI SAFA
Yazar: Şakacı, Bilge Kağan
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 5 No. 10, 2018
Anahtar kelimeler: Ütopya,Simeranya,Safa,Eğitim ; Utopia,Simeranya,Safa,Education

Ütopya"hem hiçbir yerdir (outopia) hem de iyi bir yerdir (eutopia)".Ütopyanın kelime anlamıyla özü "mümkün olmayan, ancak insanın bulunmakiçin heves ettiği bir dünyada yaşamak"tır. Peyami Safa 1899-1961 yıllarıarasında yaşamış yazar, öğretmen ve gazetecidir. Tereddüt ve şüphe kavramlarıarasında yakın ilişki kurar ve şüphe, zekânın aydınlatıcısı olur. Yeni İstanbulgazetesinde tefrika edildikten sonra 1951 yılında kitap olarak yayımlananYalnızız romanın içinde bir ütopya benzeri hikâye daha vardır. Yalnızızromanının başkişisi Samim’dir ve Simeranya’yı o kurar. Gerçek hayatta yaşadığısorunların çözümünün nasıl olacağını Simeranya’da yazar. Çalışmanın amacıSimeranya’nın bir kent ütopyası olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu bağlamdaçalışmada ütopya kavramının özellikleri ile Simeranya’nın özelliklerinikarşılaştırarak analiz edilecektir. Özetle; -Eserin roman içinde hikâye formuile bilimkurgu olarak yazılması- Bir ada şeklinde olduğu düşünülen, tahminedilen Simeranya’nın farklı bir yerde olması. -Simeranya’ya rüyada veyahuthayal kurarak gitmesi. -Mekânın içe kapanık olması- Somut gerçek bir yerdeymişgibi az da olsa iç ve dış mekânın tasvir edilmesi. -Eğitim konusuna çok önemverilmesi ve bunun sistemi üreten ve yeniden üreten bir kurum gibi görülmesi. -Geleceğin tahmin edilebilir olması. Yukarıda sayılanlar gibi ütopik eğilimlerolmakla beraber klasik ve modern ütopyanın birçok özelliğini bünyesindetaşımamaktadır.

Utopia isboth “no place (outopia)” and “a good place (eutopia)”. The meaning of utopia refersto “living in a world that is not possible, but one desires to live in”. PeyamiSafa was a writer, teacher and journalist who lived between 1899-1961. Heestablished a close relationship between the concepts of hesitation and doubtand suspicion became elucidator of the intelligence. There is a utopia-like storyin his novel “Yalnızız” which was published as a book in 1951 after serializedin Yeni İstanbul newspaper. Samim is the protagonist of the novel and thefounder of Simeranya. Safa wrote how he solved the problems that he experiencedin real life in Simeranya. The purpose of this study is to find out whether“Simeranya” is a city utopia or not. In this context, the study will analyzethe characteristics of the concept of utopia and the essential features of“Simeranya” by comparing them. In summary the results can be presented asfollows; -the work was written as science fiction in the form of story in thenovel. - Simeranya is thought to be in the form of an island, being locatedelsewhere. -One can go to Simeranya by dreaming or while in a dream. -The spaceis introverted. -The interior and exterior space were described as if it were areal place.- The subject of education was given a particular importance and itwas regarded as an institution that produces and reproduces the system.-Thefuture is predictable. Although there are utopian tendencies such as thosementioned above, the novel does not carry many features of classical and modernutopia.