Psikolojik İstismarın Mutluluğun Dışsallığı ile Bağlantısı: Gelecek Kaygısı ve Psikolojik Kırılganlığın Aracı Rolleri
The Link between Psychological Maltreatment and Externality of Happiness: The Mediating Roles of Future Anxiety and Psychological Vulnerability
Yazar: Okur, Sinan
Dergi: Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 62 No. 62, 2025
Anahtar kelimeler: Psychological Counseling and Guidance (Other) ; Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer) ; Psikolojik İstismar,Gelecek Kaygısı,Psikolojik Kırılganlık,Mutluluğun Dışsallığı ; Psychological Maltreatment,Future Anxiety,Psychological Vulnerability,Externality of Happiness

Erken gelişim dönemlerinde yaşanan psikolojik istismar gibi olumsuz deneyimler, bireyin dünyaya ve kendine yönelik temel inançlarını şekillendirerek yaşam boyu sürebilecek psikolojik sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilmektedir. Bu psikolojik sorunlar arasında gelecek kaygısı, psikolojik kırılganlık ve mutluluğun dışsallığı gibi işlevsel olmayan bilişsel eğilimler yer alabilir. Bu bağlamda, mevcut çalışmada psikolojik istismar ile mutluluğun dışsallığı arasındaki ilişkide gelecek kaygısı ve psikolojik kırılganlığın aracı rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, 272’si kadın (%58.1) ve 196’sı erkek (%41.9) olmak üzere 468 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş aralığı 18 ile 45 arasındadır ve yaş ortalaması 21.763’tür (SS = 3.639). Elde edilen veriler analiz için uygun hale getirildikten sonra, öncelikle değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon analizi yapılmış, ardından değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkileri test etmek üzere yapısal eşitlik modellemesi gerçekleştirilmiş ve aracı değişkenlerin anlamlılığını değerlendirmek için bootstrapping yöntemi kullanılmıştır. Analizler sonucunda değişkenler arasındaki ilişkilerin pozitif ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapısal eşitlik modellemesi ve bootstrapping yöntemi sonucunda iki temel bulguya ulaşılmıştır. İlki, psikolojik kırılganlığın psikolojik istismar ile mutluluğun dışsallığı arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol oynadığı şeklindedir. İkincisi ise, psikolojik istismarın gelecek kaygısı ve psikolojik kırılganlık aracılığıyla mutluluğun dışsallığını yordadığıdır. Elde edilen sonuçlar, erken dönemde deneyimlenen psikolojik istismarın bireylerin mutluluk algısı üzerindeki dolaylı etkilerine dikkat çekmekte ve psikolojik istismarın uzun vadeli sonuçlarına ilişkin alanyazına önemli katkılar sunmaktadır.

Adverse experiences such as psychological maltreatment during early developmental periods can shape an individual's fundamental beliefs about the self and the world, thereby laying the groundwork for long-term psychological difficulties. Among these difficulties, dysfunctional cognitive tendencies such as future anxiety, psychological vulnerability, and externality of happiness may emerge. Accordingly, the present study aimed to investigate the mediating roles of future anxiety and psychological vulnerability in the relationship between psychological maltreatment and externality of happiness. The study was conducted with a total of 468 participants, including 272 female (58.1%) and 196 male (41.9%). The participants’ ages ranged from 18 to 45 years, with a mean age of 21.763 (SD = 3.639). After the preliminary data analysis, a correlation analysis was first conducted to examine the relationships among the variables. Subsequently, structural equation modelling was applied to test the direct and indirect effects between the variables, and the bootstrapping method was used to determine the significance of the mediating variables. The analyses revealed that the relationships among the variables were positive and statistically significant. Besides, two main findings emerged from the structural equation modelling and bootstrapping analyses. First, psychological vulnerability was found to have a significant mediating role in the relationship between psychological maltreatment and externality of happiness. Second, psychological maltreatment predicted externality of happiness through the serially mediating effects of future anxiety and psychological vulnerability. These findings emphasize the indirect influence of early psychological maltreatment on individuals’ perceptions of happiness and provide important contributions to the literature regarding the long-term consequences of psychological maltreatment.