KÜLTÜR MERKEZLERİNİN ERİŞİLEBİLİRLİĞİ; ANKARA’DA BİR ARAŞTIRMA
KÜLTÜR MERKEZLERİNİN ERİŞİLEBİLİRLİĞİ; ANKARA’DA BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Tan, Merve Şahika; Tunçbilek Karakaya, Ayşe Gülce
Dergi: Akademik Sanat No. 18, 2022
Anahtar kelimeler: Evrensel tasarım,Kültür merkezi,Kültür mekanları,Erişilebilirlik,Herkes için tasarım.

Toplumsal gelişmenin temeli olan kültür ve buna bağlı olarak kültür mekanları; toplumsal hayatın işleyişinin açıkça gözlemlenebildiği, çeşitli kültürel ve sanatsal faaliyetlerin gerçekleştirildiği, entelektüel birikimin artmasını destekleyici etkinliklere ev sahipliği yapan mekanlardır. Bu anlamda bu alanların, toplumun tüm fertlerinin eşit bir şekilde kullanabildiği, herkesin erişimine uygun, farklı fiziksel gereksinimlere sahip bireylerin ihtiyaçlarına cevap verebilen mekanlar olarak tasarlanmaları gerekmektedir. 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunda belirtildiği üzere; engellilerin kendi seçimlerini yapma özgürlüğünü ve bağımsızlığını kapsayacak şekilde bireysel özerkliğine saygı gösterilmesi, tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması ile topluma tam ve etkin katılımları için erişilebilirliğin sağlanması esastır.  Diğer yandan, dünya çapında önemli bir yeri olan Evrensel Tasarım Merkezi’nde tasarım ve sağlık alanlarından uzmanlarla “Evrensel Tasarımın 7 Prensibi” belirlenmiştir. Bu prensipler; eşit kullanım, esnek kullanım, basit ve sezgisel kullanım, algılanabilir bilgi, hataları düzeltebilme, düşük fiziksel çaba, yaklaşmak ve kullanım için boyut ve alan olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda Ankara ilinde halka açık kültür merkezlerinden bir kısmı, engelli erişilebilirlikleri açısından incelenmiş ve hem “Engelliler Hakkında Kanun” hem de evrensel tasarım prensipleri açısından değerlendirilmiştir.

Toplumsal gelişmenin temeli olan kültür ve buna bağlı olarak kültür mekanları; toplumsal hayatın işleyişinin açıkça gözlemlenebildiği, çeşitli kültürel ve sanatsal faaliyetlerin gerçekleştirildiği, entelektüel birikimin artmasını destekleyici etkinliklere ev sahipliği yapan mekanlardır. Bu anlamda bu alanların, toplumun tüm fertlerinin eşit bir şekilde kullanabildiği, herkesin erişimine uygun, farklı fiziksel gereksinimlere sahip bireylerin ihtiyaçlarına cevap verebilen mekanlar olarak tasarlanmaları gerekmektedir. 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunda belirtildiği üzere; engellilerin kendi seçimlerini yapma özgürlüğünü ve bağımsızlığını kapsayacak şekilde bireysel özerkliğine saygı gösterilmesi, tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması ile topluma tam ve etkin katılımları için erişilebilirliğin sağlanması esastır.  Diğer yandan, dünya çapında önemli bir yeri olan Evrensel Tasarım Merkezi’nde tasarım ve sağlık alanlarından uzmanlarla “Evrensel Tasarımın 7 Prensibi” belirlenmiştir. Bu prensipler; eşit kullanım, esnek kullanım, basit ve sezgisel kullanım, algılanabilir bilgi, hataları düzeltebilme, düşük fiziksel çaba, yaklaşmak ve kullanım için boyut ve alan olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda Ankara ilinde halka açık kültür merkezlerinden bir kısmı, engelli erişilebilirlikleri açısından incelenmiş ve hem “Engelliler Hakkında Kanun” hem de evrensel tasarım prensipleri açısından değerlendirilmiştir.