6 ŞUBAT DEPREMİNİN YAŞANDIĞI BÖLGEDE FAALİYET GÖSTEREN TEKSTİL VE HAZIR GİYİM FİRMALARININ ETKİNLİK ANALİZİ
EFFECTIVENESS ANALYSIS OF TEXTILE AND READY TO WEAR COMPANIES OPERATING IN THE AREA WHERE THE 6TH FEBRUARY EARTHQUAKE EXPERIENCED
Yazar: Yalnız, Zehra; Büyükakın, Figen
Dergi: Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, Vol. 18 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Macroeconomics (Other) ; Makro İktisat (Diğer) ; Earthquake Zone,Malmquist Total Factor Productivity Index,Data Envelopment Analysis,Textile and Ready to Wear Industry. ; Tekstil ve Hazır Giyim Sektörü,Veri Zarflama Analizi,Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi,Deprem Bölgesi.

Türkiye’deki tekstil ve hazır giyim sektörünün hem dünya ticaretinde hem de ülke olarak kendi mal ticareti içinde oldukça önemli bir payı bulunmaktadır. Ülkede tekstil ve hazır giyim üretiminin önemli bir kısmı, Akdeniz, Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinden sağlanmaktadır. 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen ve 17 ili etkileyen büyük deprem, diğer alanlarda olduğu gibi bu alanda faaliyet gösteren pek çok işletme ve kurumun da zarar görmesine neden olmuştur. Ancak bölgenin sektörel bağlamda önemli olması dolayısıyla sektörün deprem öncesi durumunun belirlenmesinin önemi büyüktür. Ele alınan çalışmada, deprem bölgesinde faaliyet gösteren tekstil ve hazır giyim firmalarının etkinliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, veri zarflama analizi (VZA) ve Malmquist toplam faktör verimliliği endeksi (TFP) kullanılmaktadır. Analiz için, bölgede faaliyet gösteren ve İstanbul Sanayi Odası’nın belirlediği ilk 500 ve ikinci 500 büyük firma arasına girebilen 27 adet tekstil ve hazır giyim firması dikkate alınmıştır. Çalışmada söz konusu 27 firmanın 2020 ve 2021 yıllarına ait verileri, üç girdi (özkaynaklar, aktif toplamı ve çalışan sayısı) ve iki çıktı (net satışlar ve ihracat miktarı) ile analize tabi tutulmuştur. Yapılan CCR (Charnes-Cooper-Rhodes) girdi yönlü VZA analizinde, 2020 yılında 27 firmadan 6 tanesinin etkin, 19 tanesinin yetersiz; 2021 yılında ise 4 tanesinin etkin 23 tanesinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Ardından yapılan Malmquist endeksi ile de söz konusu firmaların 2020 ve 2021 yıllarındaki etkinlik değişimleri incelenmiş, 27 firmadan 18 tanesinin etkinlik değişimleri 1 değerinin üzerinde olduğu için yeterli bulunmuştur. Çalışmada son olarak 2020 ve 2021 yıllarında bölgenin sektörel önemi tespit edilerek çeşitli politika önerilerinde bulunulmuştur.

Turkiye's textile and ready-to-wear industries play a significant role in both domestic and international trade in goods. The Mediterranean, Eastern, Southeastern, and Central Anatolian regions contribute significantly to the nation's manufacturing of textiles and ready-to wear clothing. Numerous companies and organizations involved in this industry as well as those in other fields suffered damage from the massive earthquake that struck on February 6, 2023, and struck 17 provinces. Determining the sector's pre-earthquake state is crucial, though, because the region is significant in the sectoral context. The study's objective is to assess the operations of ready-to-wear and textile businesses in the earthquake zone. For this purpose, data envelopment analysis (DEA) and Malmquist total factor productivity index (TFP) are used. 27 textile and ready-to-wear businesses that are based in the area and rank in the top 500 and second-largest 500 according to the Istanbul Chamber of Industry were included in the analysis. In the study, three inputs (owner’s equity, total assets, and number of employees) and two outputs (net sales and export amount) were used to examine the data of the 27 organizations under investigation for the years 2020 and 2021. Six of the 27 companies in the CCR (Charnes-Cooper-Rhodes) input-oriented DEA examination were effective in 2020, while the remaining 19 were deemed insufficient. As of 2021, four of them were found to be effective and twenty-three to be insufficient. The Malmquist index was then used to analyze the efficiency changes of the questioned companies in 2020 and 2021. Because the efficiency changes of 18 out of 27 enterprises were greater than 1, the results were deemed sufficient. Ultimately, the analysis established the region's sectoral significance for 2020 and 2021 and offered a number of policy suggestions.