Çeşitli Branştaki Öğretmenlerin Değer Öncelikleriyle İlgili Yapılmış Akademik Çalışmalar Üzerine Bir İnceleme
Çeşitli Branştaki Öğretmenlerin Değer Öncelikleriyle İlgili Yapılmış Akademik Çalışmalar Üzerine Bir İnceleme
Yazar: Toker, Oğuzhan; Sever, Ramazan
Dergi: İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 20, 2023
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Değer,Değer Eğitimi,Öğretmenlerin değer öncelikleri ; Değer Değer eğitimiÖğretmenlerin değer öncelikleri

Bu çalışmanın amacı, çeşitli branştaki öğretmenlerin sahip oldukları değerlerin önceliklerinin belirlenmesidir. Bu amaçla, kapsamlı bir alanyazın taraması yapılarak akademik çalışmalara ulaşılmaya çalışılmıştır. Ulaşılan çalışmalarda genel olarak öğretmenlerin değer öncelikleri tespit edilmiş; branş bazında sınıf öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sosyal bilgiler öğretmenleri ve diğer branş öğretmenlerinin değer öncelikleri belirlenmeye çalışılmıştır.  Çalışma, nitel araştırma yaklaşımında, doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın verileri, doküman incelemesi sonucunda elde edilen verilerin içerik analizine tabi tutulmasıyla elde edilmiştir. Bu çalışma için, öğretmenlerin değer önceliklerinin belirlenmeye çalışıldığı 4 doktora tezi, 14 yüksek lisans tezi ve 33 bilimsel makale incelenmiştir. Bu çalışmalara erişme aşamasında YÖK Ulusal Tez Merkezi, dergipark, Google Scholar ve üniversitelerin web merkezli veri tabanları kullanılmıştır. Araştırmada sınıf ve okul öncesi öğretmenlerinin en fazla saygı değerine; sosyal bilgiler ve diğer branş öğretmenlerinin de dürüstlük değerine öncelik verdikleri belirlenmiştir. İncelenen çalışmaların önerileri ise, öğretmenlere yönelik öneriler, programa yönelik öneriler, değer öğretiminin uygulanmasına yönelik öneriler, değer eğitiminin çevre unsurlarıyla ilgili öneriler ve araştırmacılara öneriler kodlarından oluşmuştur. Araştırmanın bulgularından ulaşılan sonuçlardan hareketle, öğretmenlerin en fazla saygı değerine öncelik verdikleri görülmüştür. Öğretmenler ikinci olarak sevgi değerini öncelikli değerleri olarak görürlerken, dürüstlük değerini de üçüncü öncelik verdikleri değer olarak belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin sorumluluk değerini dördüncü öncelikli,  adalet değerini de beşinci öncelikli değer olarak gördüklerine araştırmanın bir diğer sonucu olarak ulaşılmıştır. Öğretmenler en az paylaşma, özgürlük, sabır, özdenetim ve eşitlik değerlerine öncelik vermişlerdir. Öğretmenlerin değer önceliklerinin branş değişkenine göre incelenmesi sonucunda elde edilen bulgulardan sınıf öğretmenlerinin en fazla dürüstlük değerine öncelik verdikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çalışmanın amacı, çeşitli branştaki öğretmenlerin sahip oldukları değerlerin önceliklerinin belirlenmesidir. Bu amaçla, kapsamlı bir alanyazın taraması yapılarak akademik çalışmalara ulaşılmaya çalışılmıştır. Ulaşılan çalışmalarda genel olarak öğretmenlerin değer öncelikleri tespit edilmiş; branş bazında sınıf öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sosyal bilgiler öğretmenleri ve diğer branş öğretmenlerinin değer öncelikleri belirlenmeye çalışılmıştır.  Çalışma, nitel araştırma yaklaşımında, doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın verileri, doküman incelemesi sonucunda elde edilen verilerin içerik analizine tabi tutulmasıyla elde edilmiştir. Bu çalışma için, öğretmenlerin değer önceliklerinin belirlenmeye çalışıldığı 4 doktora tezi, 14 yüksek lisans tezi ve 33 bilimsel makale incelenmiştir. Bu çalışmalara erişme aşamasında YÖK Ulusal Tez Merkezi, dergipark, Google Scholar ve üniversitelerin web merkezli veri tabanları kullanılmıştır. Araştırmada sınıf ve okul öncesi öğretmenlerinin en fazla saygı değerine; sosyal bilgiler ve diğer branş öğretmenlerinin de dürüstlük değerine öncelik verdikleri belirlenmiştir. İncelenen çalışmaların önerileri ise, öğretmenlere yönelik öneriler, programa yönelik öneriler, değer öğretiminin uygulanmasına yönelik öneriler, değer eğitiminin çevre unsurlarıyla ilgili öneriler ve araştırmacılara öneriler kodlarından oluşmuştur. Araştırmanın bulgularından ulaşılan sonuçlardan hareketle, öğretmenlerin en fazla saygı değerine öncelik verdikleri görülmüştür. Öğretmenler ikinci olarak sevgi değerini öncelikli değerleri olarak görürlerken, dürüstlük değerini de üçüncü öncelik verdikleri değer olarak belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin sorumluluk değerini dördüncü öncelikli,  adalet değerini de beşinci öncelikli değer olarak gördüklerine araştırmanın bir diğer sonucu olarak ulaşılmıştır. Öğretmenler en az paylaşma, özgürlük, sabır, özdenetim ve eşitlik değerlerine öncelik vermişlerdir. Öğretmenlerin değer önceliklerinin branş değişkenine göre incelenmesi sonucunda elde edilen bulgulardan sınıf öğretmenlerinin en fazla dürüstlük değerine öncelik verdikleri sonucuna ulaşılmıştır.