HERKESİN HERKESİ GÖZETLEDİĞİ TOPLUM: SİBERUZAMDA ALTTAN GÖZETİMİN FARKLI İNŞASI OLARAK SİBER ZORBALIK
HERKESİN HERKESİ GÖZETLEDİĞİ TOPLUM: SİBERUZAMDA ALTTAN GÖZETİMİN FARKLI İNŞASI OLARAK SİBER ZORBALIK
Yazar: Deniz Anamur, Didem; Topsakal, Taybe
Dergi: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), Vol. 4 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Siber Zorbalık,Panoptikon,Katoptikon,Alttan Gözetim

Günümüzdeteknolojik ürünlerinin gelişmesi ile gözetim farklı biçimlerde ve adlardakendini göstermektedir. Artık tek taraflı bir gözetim yerine iktidarın panoptikgözetimini denetleyen, iktidarı sınırlayan yeni araçlar ve düşünce yapılarıortaya çıkmıştır. Alttan gözetim, anti-gözetim, katoptikon gibi farklıkavramlarla toplumun da iktidarı gözetleyebildiği daha eşitlikçi ve demokratiktoplum modelleri tartışılmaya başlanmıştır. Ancak toplumun bu farklı gözetimanlayışını nasıl kullandığı oldukça önemli bir sorunsaldır. Toplumun her şeyigözetleyebildiği alttan gözetimin demokrasiye sağladığı katkı kadar; toplumuntoplumdaki diğer bireyleri denetlediği, yönlendirdiği ya da cezalandırdığı yenibir didaktik gözetleme türü de ortaya çıkabilmektedir. Çoğu zaman siberzorbalıkla karşımıza çıkan bu gözetleme türünde bireyler internetteknolojilerini kullanarak daha eşitlikçi ve demokratik bir toplum yaratmakyerine ticari kaygılar ya da popülerliği tercih edebilmektedir. Bu çalışma 28Kasım 2018 tarihinde trafik polisi ile tartışma yaşayan bir kadınıngörüntülerinin instagram üzerinden yayınlanmasından sonra sosyal medyada olayınnasıl algılandığını gözetim ve zorbalık temaları üzerinden araştırmayıamaçlamaktadır. Araştırmada amaca yönelik örnekleme uygun olarak seçileneksisozluk.com sitesi incelenmiştir. Sitede konuyla ilgili açılan 11 başlık ve1511 entry nitel veri analiz yöntemlerinden biri olan betimsel analiz yöntemiile açıklanıp yorumlanmıştır. Araştırmanın bulguları doğrultusunda toplumdadaha eşitlikçi ve demokratik bir yapı için kullanılan alttan gözetimin henüzbenimsenmediği, bununla beraber gözetimin siber zorbalığa varan sonuçlara nedenolduğu gözlemlenmektedir.

Günümüzdeteknolojik ürünlerinin gelişmesi ile gözetim farklı biçimlerde ve adlardakendini göstermektedir. Artık tek taraflı bir gözetim yerine iktidarın panoptikgözetimini denetleyen, iktidarı sınırlayan yeni araçlar ve düşünce yapılarıortaya çıkmıştır. Alttan gözetim, anti-gözetim, katoptikon gibi farklıkavramlarla toplumun da iktidarı gözetleyebildiği daha eşitlikçi ve demokratiktoplum modelleri tartışılmaya başlanmıştır. Ancak toplumun bu farklı gözetimanlayışını nasıl kullandığı oldukça önemli bir sorunsaldır. Toplumun her şeyigözetleyebildiği alttan gözetimin demokrasiye sağladığı katkı kadar; toplumuntoplumdaki diğer bireyleri denetlediği, yönlendirdiği ya da cezalandırdığı yenibir didaktik gözetleme türü de ortaya çıkabilmektedir. Çoğu zaman siberzorbalıkla karşımıza çıkan bu gözetleme türünde bireyler internetteknolojilerini kullanarak daha eşitlikçi ve demokratik bir toplum yaratmakyerine ticari kaygılar ya da popülerliği tercih edebilmektedir. Bu çalışma 28Kasım 2018 tarihinde trafik polisi ile tartışma yaşayan bir kadınıngörüntülerinin instagram üzerinden yayınlanmasından sonra sosyal medyada olayınnasıl algılandığını gözetim ve zorbalık temaları üzerinden araştırmayıamaçlamaktadır. Araştırmada amaca yönelik örnekleme uygun olarak seçileneksisozluk.com sitesi incelenmiştir. Sitede konuyla ilgili açılan 11 başlık ve1511 entry nitel veri analiz yöntemlerinden biri olan betimsel analiz yöntemiile açıklanıp yorumlanmıştır. Araştırmanın bulguları doğrultusunda toplumdadaha eşitlikçi ve demokratik bir yapı için kullanılan alttan gözetimin henüzbenimsenmediği, bununla beraber gözetimin siber zorbalığa varan sonuçlara nedenolduğu gözlemlenmektedir.