VERGİLEME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE VE SEÇİLİ GELİŞMİŞ ÜLKELER İÇİN BİR ANALİZ
RELATIONSHIP BETWEEN TAXATION AND ECONOMIC GROWTH: AN ANALYSIS FOR TÜRKİYE AND SELECTED COUNTRIES
Yazar: Akgöl, Gamze Asena; Gök, Musa
Dergi: Yönetim Bilimleri Dergisi, Vol. 23 No. 57, 2024
Anahtar kelimeler: Econometric and Statistical Methods ; Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler ; Panel Data Analysis ; Panel Veri Analizi ; Public Economics - Taxation and Revenue ; Kamu Ekonomisi - Vergilendirme ve Gelir ; Taxation,Tax Policy,Economic Growth,Bootstrap Causality Test ; Vergileme,Vergi Politikası,Ekonomik Büyüme,Bootstrap Nedensellik Testi

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan itibaren yaşadığı siyasi, ekonomik ve sosyal değişimler, vergi yapısını şekillendirmiş ve uygulanacak vergi politikalarına yön vermiştir. Vergi yapısındaki değişimlerin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri, farklı iktisadi yaklaşımlar ve bilimsel yöntemlerle incelenmiştir. Bu bağlamda, Solow’un (1956) Neoklasik büyüme modelleri ile Romer’in (1986) öncülük ettiği İçsel büyüme modelleri önemli birer teorik çerçeve sunmuştur. Vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, bu teoriler doğrultusunda özellikle son yıllarda çeşitli ülkeler üzerinde yapılan deneysel araştırmalarla ele alınmıştır. Bu çalışma, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde vergi gelirlerinin ekonomik büyümeye etkisini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Türkiye ve seçilen beş gelişmiş ülke (Danimarka, Avustralya, Fransa, Almanya ve ABD) için analizler, Kónya (2006) tarafından geliştirilen Bootstrap Panel Nedensellik Testi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, gelişmekte olan bir ülke olan Türkiye’nin, vergi gelirleri ve ekonomik büyüme ilişkisi bağlamında gelişmiş ülkelerle sonuçlarının yakınsama gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Analiz bulguları, incelenen altı ülkenin tamamında benzer bir eğilim olduğunu göstermektedir. Vergi gelirlerinden ekonomik büyümeye doğru anlamlı ve negatif yönlü bir Granger nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bununla birlikte, ekonomik büyümeden vergi gelirlerine doğru anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, Türkiye’nin ekonomik yapısının ve vergi politikalarının, gelişmiş ülkelerle belirli açılardan benzerlik taşıdığına işaret etmektedir. Ayrıca, çalışmada elde edilen bulgular, vergi ve büyüme ilişkisinin ülkelerin ekonomik yapıları ve gelişmişlik düzeylerine bağlı olarak farklılık gösterebileceğini ancak genel eğilimlerin paralellik gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Bu durum, vergi politikalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin hem ulusal hem de uluslararası düzeyde dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, elde edilen sonuçlar, politika yapıcıların vergi politikalarını belirlerken ekonomik büyüme üzerindeki olası etkileri dikkate almalarının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Since its establishment, the Republic of Türkiye has undergone various political, economic, and social changes that have shaped its tax structure and guided its tax policies. The impact of changes in the tax structure on economic growth has been examined through different economic approaches and scientific methods. In this context, Solow's (1956) Neoclassical growth models and Romer's (1986) Endogenous growth models have provided significant theoretical frameworks. The effects of tax revenues on economic growth have been analyzed, particularly in recent years, through empirical studies conducted in various countries. This study comparatively examines the effects of tax revenues on economic growth in developed and developing countries. Analyses were conducted using the Bootstrap Panel Causality Test developed by Kónya (2006) for Türkiye and five selected developed countries (Denmark, Australia, France, Germany, and the United States). The primary objective of the study is to determine whether the results for Türkiye, as a developing country, converge with those of the selected developed countries. The findings reveal a similar trend across all six countries examined. A significant and negative Granger causality relationship was found from tax revenues to economic growth. Conversely, a significant and positive relationship was identified from economic growth to tax revenues. These results indicate that Türkiye’s economic structure and tax policies share certain similarities with those of developed countries. Furthermore, the findings suggest that the relationship between taxes and growth may vary depending on the economic structures and levels of development of countries, although general trends show parallels. This highlights the necessity of carefully evaluating the effects of tax policies on economic growth at both national and international levels. In this regard, the results underscore the importance for policymakers to consider the potential impacts of tax policies on economic growth when shaping their strategies.