TÜRKİYE'DE SAĞLIKLILIK HALİ: BİR PSEUDO-PANEL VERİ ANALİZİ
BEING HEALTHY IN TURKEY: A PSEUDO-PANEL DATA ANALYSIS
Yazar: Özdamar, Öznur; Gıovanıs, Eleftherios
Dergi: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 35 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Sağlık düzeyi,Pseudo-Panel,sosyo-ekonomik statü,kapalı ortam hava kirliliği ; Health status,pseudo-panel,socio-economic status,indoor air pollution

Çalışma, Türkiye’dekibireylerin sağlık düzeylerini belirleyen faktörleri ampirik olarakincelemektedir. Çalışma ayrıca mikro veri seti kullanarak Türkiye’de kapalıortam hava kirliliğinin sağlık üzerindeki rolünü araştıran ilk makale olmaözelliği ile de önem arz etmektedir. İlgili analizler Türkiye İstatistik Kurumu(TUİK) Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi (2006-2012) yatay kesit verilerikullanılarak yapılmıştır. Yaş kohortları temelinde oluşturulan pseudo panelverileri kullanılarak uygulanan yöntemlerden birincisi olan Uyarlanmış ProbitSabit Etkiler Modeli ile, zamandan bağımsız değişen bölgesel karakteristiklerinkontrolü ve böylece tahminlerdeki yanlılığın önlenmesi amaçlanmıştır. İkinciyöntem olan Rassal Etkiler Sıralı Logit Modeli de, ilk yöntemle elde edilensonuçların bu yöntemle de geçerli olup olmadığını görmek için uygulanmıştır.Sosyoekonomik statü gibi fertlere ve hanehalklarına ait pek çok değişkenanalize dahil edilmiştir. Bunlardan eğitim ile gelirin ve onları takibenistihdam durumu ve medeni halin bireylerin sağlıklı olma hallerini etkileyen enönemli iki faktör olduğu ortaya konulmuştur. Kapalı ortam hava kirliliğineilişkin olarak, elektrik ve doğal gaz kullanımının kömür ve odun kullanımınıntersine sağlığı pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Çalışmadaki nihaibulgular, eğitimde yeniden yapılandırma politikalarının, gelir eşitliğinisağlayıcı politikaların, temiz hava koşullarını sağlamaya yönelik girişimlerinsağlıklı bireylerin gelişiminde ve toplumdaki sağlık düzeyi eşitsizliklerininen aza indirgenmesinde önemli adımlar olabileceğini göstermektedir.

This study examines thedeterminants of health status in Turkey. Moreover, this is the first study upto date that explores the indoor air pollution as an additional factor ofhealth. The analysis relies on detailed micro-level data derived by the TurkishStatistical Institute (TURKSTAT) Cross Sectional Income and Living ConditionsSurvey over the years 2006-2012. Using Pseudo-Panel Data, an Adapted ProbitFixed Effects Model is applied to control for time invariant characteristics ofthe regions, thereby eliminating potentially large sources of bias.Furthermore, the Random-Effects Ordered Logit Model is applied for robustnesscheck. Various determinants, including individual and household characteristics,such as socio-economic status, are examined. The findings show that income andeducation are the most important socio-economic determinants of health followedby the marital and employment status. Furthermore, estimations for the type offuel used for heating in dwelling as a proxy for indoor air pollution show thatindividuals that use natural gas and electricity report higher levels of healthoutcomes compared to those who use wood and coal. Overall, the findings pointout the importance of policies on the education reconstruction, incomedistribution, clean environment, improvement of health status and reduction ofhealth inequalities.