Eleştirel Düşünme Engelleri (ELDEN) Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları
Critical Thinking Barriers (CTB) Scale: Validity and Reliability Studies
Yazar: Semerci, Nuriye; Semerci, Çetin; Ünal, Fatma; Yılmaz, Emrullah; Yılmaz, Ömer
Dergi: Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: critical thinking,barriers,information,skill ; eleştirel düşünme,engel,bilgi,beceri

Bu çalışmanın amacı eleştirel düşünme engelleri ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılmasıdır. Alanyazın taraması sonucunda oluşturulan 86 madde için toplam 19 uzmanın görüşüne başvurulmuştur. Uzman görüşleri sonucunda 54 maddeye düşen ölçek 11 öğrenci üzerinde uygulanmış ve onların da görüşleri alınmıştır. Taslak ölçek, geliştirilmek üzere 566 lisans öğrencisine uygulanmıştır. Uygulama, Türkiye'de bir devlet üniversitesinde yapılmıştır. Öğrencilerin %59.7’si (338) kadın ve %40.3’ü (228) erkektir. Ölçekteki maddelerin faktör yükleri 0.388-0.677 arasında değişmektedir. Faktör analizi sonucunda varyansın % 40.454’ünün karşılandığı söylenebilir. ELDEN ölçeğinin KMO değeri 0.892, Bartlett testi değeri 3.783E3’dür (Sd=378, p=0.000). Ölçeğin alt temaları; mantık yürütememe, ben merkezlilik, otoriteye inanç ve kendine güven olarak tespit edilmiştir. Mantık yürütememe temasında 10 madde, ben merkezlilik temasında 6 madde, otoriteye inanç temasında 6 madde ve kendine güven temasında 4 madde olmak üzere ölçekte toplam 26 madde yer almıştır. Ölçeğe eşdeğer test ve test-tekrar test uygulamaları yapılmıştır. İki yarı korelasyon katsayısı 0.74 olarak hesaplanmıştır. 566 öğrencinin vermiş olduğu cevaplar üzerinde ölçeğin bütünü için Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmış olup sonuç 0.87 bulunmuştur. AMOS programı üzerinde yapılan doğrulayıcı faktör analizine göre, RMSEA, SRMR, GFI ve AGFI’nın sonuçları modelin güçlü bir uyum içinde olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlardan hareketle, ELDEN ölçeğinin geçerli bir ölçek olma kriterlerini karşıladığı söylenebilir.

The aim of this study is to carryout the validity and reliability studies of critical thinking barriers (CTB)scale. The ideas of a sum of 19 experts were taken for 86 items, which wereformed as a result of literature survey. The number of the items in the draftscale was reduced to 54 following the ideas of experts and it was implementedon 11 undergraduate students and their ideas were also taken. The draft scalewas applied to 566 undergraduate students. The scale was applied at a stateuniversity in Turkey. %59.7 (338) of the subjects consisted of female studentsand %40.3 (228) of them was male students. The factor loads of the items in thescale ranged between 0.388-0.677. It is observed that 40.454% of the totalvariance was accounted for as a result of the factor analysis. The KMO value ofthe CTB scale was 0.892, Bartlett’s test value3.783E3 (Sd= 378, p=0.000). Thesub factors of the scale were; inability to reason, egocentrism, reliance onauthority and self-confidence. The eventual scale, after removing the itemswith relatively low factor loads, consisted of a sum of 26 items; 10 itemsunder the sub factor inability to reason, 6 items under egocentrism, 6 itemsunder reliance on authority and 4 items under self-confidence. Equivalent testand test-retest implementations were performed for the scale. The split-halfreliability coefficient was found 0.74. The Cronbach’s alpha reliabilitycoefficient of the scale was 0.87. According to the confirmatory factoranalysis made on AMOS, the RMSEA, SRMR, GFI and AGFI values demonstrated thatthe model had a strong consistency. Departing from these results, it can beclaimed that CTB scale meets the criteria of a valid scale.