SİROZLU HASTALARDA ÖZOFAGUS VARİSİNİ PREDİKTE EDEN NON-İNVAZİF, BASİT VE YENİ BİR BELİRTEÇ: TROMBOSİT SAYISI/DALAK BOYUTU ORANI A Non-Invasive Simple And New Marker Predicting Esophageal Varices In Cirrhotic Patients: Platelet Count/ Spleen Size Ratio
SİROZLU HASTALARDA ÖZOFAGUS VARİSİNİ PREDİKTE EDEN NON-İNVAZİF, BASİT VE YENİ BİR BELİRTEÇ: TROMBOSİT SAYISI/DALAK BOYUTU ORANI A Non-Invasive Simple And New Marker Predicting Esophageal Varices In Cirrhotic Patients: Platelet Count/ Spleen Size Ratio
Yazar: Konduk, Buğra Tolga; Şirin, Fikri; Gülşen, Murat Taner
Dergi: Bozok Tıp Dergisi, Vol. 9 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: SİROZLU HASTALARDA ÖZOFAGUS VARİSİNİ PREDİKTE EDEN NON-İNVAZİF

ÖZETAmaç: Özofagus varisleri siroz hastalarında portal hipertansiyonun ciddi bir sonucudur. Varislerideğerlendirmede endoskopi en sık kullanılan yöntemdir. Çalışmamızda kronik hepatit B ve/veya hepatit C’yebağlı karaciğer sirozu olan hastalarda özofagus varislerinin varlığı ve derecesinin öngörülmesinde noninvazivparametreler değerlendirildi.Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 2009-2015 yılları arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi GastroenterolojiBilim Dalı’nda takip edilen, hepatit B ve/veya hepatit C virüsü nedeniyle karaciğer sirozu tanısı konulan 324hasta alındı. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, radyolojik (dalak boyutu, portal ven çapı, portal venakımı) ve endoskopik bulguları retrospektif olarak dosya taraması ile elde edilerek varis ile ilişkisi değerlendirildi.Bulgular: Çalışmaya alınan 324 hastanın 178 (%54.9)’i erkek, 146 (%45.1)’sı kadın olup yaş ortalaması 57.4±11.2(27-87) idi.164’ü kronik hepatit B, 160’ı ise kronik hepatit C’ye bağlı siroz idi. Hastaların 69 (%21.3)’undaözofagus varisi saptanmazken, 255 (%78.7) hastada özofagus varisi mevcuttu. 255 hastanın 97 (%29.9)’sindegrade 1, 129 (%39.8)’unda grade 2, 29 (%9.0)’unda ise grade 3 özofagus varisi görüldü. Özofagus varisi olanve olmayan gruplar arasında dalak boyutu, portal ven çapı, trombosit sayısı, trombosit sayısı/dalak boyutuoranı arasında anlamlı fark bulundu (p=0001). Varis varlığını predikte eden trombosit sayısı/dalak boyutu oranıcutoff değeri ?846 (sensitivite %90, spesifite %91) olarak saptandı. Trombosit sayısı/dalak boyutu oranı 846 vealtındaki değerler için varis varlığını göstermedeki pozitif prediktif değeri %97.4 olup negatif prediktif değeri%71.5 bulundu.Sonuç: Sirozlu hastalarda özofagial varis varlığını yüksek sensitivite ve spesifitesi ile predikte edebilecek birparametre olarak trombosit sayısı/dalak boyutu oranı yeni ve non-invaziv bir belirteç olarak kullanılabilir.Anahtar Sözcükler: Siroz; Portal hipertansiyon; Özofagus varisi; Non- Invaziv belirteçABSTRACTAim: Esophageal varices are a serious consequence of portal hypertension in patients with liver cirrhosis.Endoscopy is the most commonly used method for the evaluation of esophageal varices. The aim of this studyis to evaluate non- invasive predictors of presence and size of esophageal varices in chronic hepatitis B or Cpositive liver cirrhosis patients.Material and Methods: 324 cirrhotic patients with hepatitis B or C who applied to Gastroenterology clinicof Gaziantep University between the years of 2009-2015 were included in the study. Demographic, clinical,laboratory, radiological (spleen size, portal veindiameter, portal flow), and endoscopic (presence and sizeof esophageal varices) findings were obtained from the patients files as retrospectively. The relationshipbetween presence of varices and laboratory/radiological findings were assessed.Results: A total of 324 patients were included. The mean age was 57.4±11.2 years; 178 (54.9%) were men, and146 (45.1%) women. 164 patients were chronic hepatitis B related cirrhosis and 160 were chronic hepatitisC related cirrhosis. Esophageal varices were present in 255 (78,7%) patients and in 69 patients (21.3%) hadno esophageal varices. Out of 255 patients, 97 (29.9%) had grade 1, 129 (%39.8) grade 2, 29 (%9) grade 3varices. Spleen size, portal vein diameters, platelet count and platelet count/spleen size ratio had statisticallysignificant difference in varices group when compared with the non-varix group (p=0001). In the estimationof varices; cut off value of platelet count/spleen size ratio was found as ?846 with sensitivity of 90 %, andspecificity of 91 %, positive and negative predictive values of 97,4% and 71,5%, respectively.Conclusion:The ratio of platelet count / spleen size as a parameter with high sensitivity and specificity whichcan predict the presence of esophageal varices in patients with cirrhosis, can be used as a new and noninvasivemarker.KeyWords: Cirrhosis; Portal hypertension; Esophageal varix; Non-Invasive marker

ÖZETAmaç: Özofagus varisleri siroz hastalarında portal hipertansiyonun ciddi bir sonucudur. Varislerideğerlendirmede endoskopi en sık kullanılan yöntemdir. Çalışmamızda kronik hepatit B ve/veya hepatit C’yebağlı karaciğer sirozu olan hastalarda özofagus varislerinin varlığı ve derecesinin öngörülmesinde noninvazivparametreler değerlendirildi.Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 2009-2015 yılları arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi GastroenterolojiBilim Dalı’nda takip edilen, hepatit B ve/veya hepatit C virüsü nedeniyle karaciğer sirozu tanısı konulan 324hasta alındı. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, radyolojik (dalak boyutu, portal ven çapı, portal venakımı) ve endoskopik bulguları retrospektif olarak dosya taraması ile elde edilerek varis ile ilişkisi değerlendirildi.Bulgular: Çalışmaya alınan 324 hastanın 178 (%54.9)’i erkek, 146 (%45.1)’sı kadın olup yaş ortalaması 57.4±11.2(27-87) idi.164’ü kronik hepatit B, 160’ı ise kronik hepatit C’ye bağlı siroz idi. Hastaların 69 (%21.3)’undaözofagus varisi saptanmazken, 255 (%78.7) hastada özofagus varisi mevcuttu. 255 hastanın 97 (%29.9)’sindegrade 1, 129 (%39.8)’unda grade 2, 29 (%9.0)’unda ise grade 3 özofagus varisi görüldü. Özofagus varisi olanve olmayan gruplar arasında dalak boyutu, portal ven çapı, trombosit sayısı, trombosit sayısı/dalak boyutuoranı arasında anlamlı fark bulundu (p=0001). Varis varlığını predikte eden trombosit sayısı/dalak boyutu oranıcutoff değeri ?846 (sensitivite %90, spesifite %91) olarak saptandı. Trombosit sayısı/dalak boyutu oranı 846 vealtındaki değerler için varis varlığını göstermedeki pozitif prediktif değeri %97.4 olup negatif prediktif değeri%71.5 bulundu.Sonuç: Sirozlu hastalarda özofagial varis varlığını yüksek sensitivite ve spesifitesi ile predikte edebilecek birparametre olarak trombosit sayısı/dalak boyutu oranı yeni ve non-invaziv bir belirteç olarak kullanılabilir.Anahtar Sözcükler: Siroz; Portal hipertansiyon; Özofagus varisi; Non- Invaziv belirteçABSTRACTAim: Esophageal varices are a serious consequence of portal hypertension in patients with liver cirrhosis.Endoscopy is the most commonly used method for the evaluation of esophageal varices. The aim of this studyis to evaluate non- invasive predictors of presence and size of esophageal varices in chronic hepatitis B or Cpositive liver cirrhosis patients.Material and Methods: 324 cirrhotic patients with hepatitis B or C who applied to Gastroenterology clinicof Gaziantep University between the years of 2009-2015 were included in the study. Demographic, clinical,laboratory, radiological (spleen size, portal veindiameter, portal flow), and endoscopic (presence and sizeof esophageal varices) findings were obtained from the patients files as retrospectively. The relationshipbetween presence of varices and laboratory/radiological findings were assessed.Results: A total of 324 patients were included. The mean age was 57.4±11.2 years; 178 (54.9%) were men, and146 (45.1%) women. 164 patients were chronic hepatitis B related cirrhosis and 160 were chronic hepatitisC related cirrhosis. Esophageal varices were present in 255 (78,7%) patients and in 69 patients (21.3%) hadno esophageal varices. Out of 255 patients, 97 (29.9%) had grade 1, 129 (%39.8) grade 2, 29 (%9) grade 3varices. Spleen size, portal vein diameters, platelet count and platelet count/spleen size ratio had statisticallysignificant difference in varices group when compared with the non-varix group (p=0001). In the estimationof varices; cut off value of platelet count/spleen size ratio was found as ?846 with sensitivity of 90 %, andspecificity of 91 %, positive and negative predictive values of 97,4% and 71,5%, respectively.Conclusion:The ratio of platelet count / spleen size as a parameter with high sensitivity and specificity whichcan predict the presence of esophageal varices in patients with cirrhosis, can be used as a new and noninvasivemarker.KeyWords: Cirrhosis; Portal hypertension; Esophageal varix; Non-Invasive marker