Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Farklı Lokasyonlarından Toplanan Boynuzlu Geven (Astragalus hamosus L.) Otunun Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Determination of Some Quality Characteristics of Southern Milk-Vetch (Astragalus hamosus L.) Herbage Collected from Different Locations of Southeastern Anatolia Region
Yazar: Başbağ, Mehmet; Çaçan, Erdal; Sayar, Mehmet Salih; Fırat, Mehmet
Dergi: Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, Vol. 5 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Boynuzlu geven,ham protein,nispi yem değeri,mineral maddeler,kümeleme analizi ; Southern milk-vetch,crude protein,relative feed value,mineral substances,clustering analysis

Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yayılışgösteren Astragalus hamosus L. türünün hayvanlar içinbesleme değerlerinin tespit edilmesi ve lokasyonların benzerlik durumlarınınortaya çıkarılması amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada bitkisel materyalolarak, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin 20 değişik lokasyonundan toplanan Astragalus hamosus türüne ait bitkilerkullanılmıştır. Astragalus hamosustürüne ait bitkilerin kuru otlarında ham protein oranı, ADP (asit deterjandaçözünmeyen protein), ADF (asit deterjanda çözünmeyen lif), NDF (nötraldeterjanda çözünmeyen lif), sindirilebilir kuru madde (SKM), kuru maddetüketimi (KMT), nispi yem değeri (NYD), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), fosfor(P) ve potasyum (K) içerikleri belirlenmiş, yapılan istatiksel analizlerde,incelenen bu özelliklerin tümü bakımından lokasyonlar arasında önemli farklılıklarolduğu saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, Astragalus hamosus türünün ADF ve NDF oranlarının düşük, ham protein,sindirilebilir kuru madde, kuru madde tüketimi ve nispi yem değerlerinin yüksekve ideal düzeyde olduğu görülmüştür. Kalsiyum, fosfor, potasyum, magnezyum veK:(Ca+Mg) oranlarının da istenilen düzeyde, ancak Ca:P oranının olması gerekenmaksimum düzeyin (>2) üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Lokasyonlarınbenzerlik durumlarını tespit etmek için kümeleme analizi yapılmıştır. Yapılankümeleme analizi neticesinde 20 farklı lokasyonun esasında dört gruba ayrılacakşekilde varyasyon gösterdiği görülmüştür. İncelenen özellikler açısındanDiyarbakır-Ergani ve Mardin-Merkez lokasyonlarının birbirine en yakın, Diyarbakır-Merkez(1) ile Şırnak-Cizre lokasyonların ise birbirine en uzak lokasyonlar olduğugörülmüştür.

This study was carried out in order to determinethe feeding value of Astragalus hamosus L. species, which are commonlyfound in Southeastern Anatolia Region, and to reveal the similarity of thelocations. For this reason, the plant materials of the study were collectedfrom 20 different locations of the region.Accordingly, crude protein, ADP (insoluble protein in acid detergent), ADF(insoluble fiber in acid detergent), NDF (insoluble fiber in neutraldetergent), digestible dry matter (DDM), dry matter intake (DMI), relative feedvalue (RFV), calcium (Ca), magnesium (Mg), phosphorus (P) and potassium (K)contents of dry forage of Astragalus hamosus species, collected fromdifferent locations of Southeastern Anatolia Region of Turkey, were determined.The statically analysis revealed that there were highly significantdifferences among the locations in terms of all of the investigated traits.When the results of the study were evaluated, it was revealed that forage of Astragalus hamosus is having low ADF,NDF content and having high crude protein, digestible dry matter, dry matterintake and relative feed value. Furthermore, Ca, P, K and Mg contents andK:(Ca+Mg) ratio in the Astragalus hamosusforage were found at the desired level for livestock feeding. However, the Ca:Pratio was found to be above the maximum level (>2). Clustering analysis wasperformed to determine the similarity of the locations. As a result of theclustering analysis, it was seen that 20 different locations were essentiallydivided into four groups. In terms of the characteristics examined, it was seenthat Diyarbakır-Ergani and Mardin-Merkez locations were closest andDiyarbakır-Merkez (1) and Şırnak-Cizre locations were farthest locations fromeach other.