KONUT FİYATLARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN SOSYO EKONOMİK UNSURLARIN HEDONİK FİYAT MODELİYLE ARAŞTIRILMASI: PANEL VERİ ANALİZİ
KONUT FİYATLARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN SOSYO EKONOMİK UNSURLARIN HEDONİK FİYAT MODELİYLE ARAŞTIRILMASI: PANEL VERİ ANALİZİ
Yazar: Özen, Kerem
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Konut Talebi,Konut Fiyatı,Panel Veri Analizi

Tüketicinin teknolojiye dayalı yatırımları konut fiyatlarında meydana gelen değişimler ile yakından ilgilidir. Aynı zaman da konut piyasasında ne kadar farklılık mevcut ise fiyatlarda meydana gelen etki o kadar farklı olmaktadır. Konut fiyatlarında meydana gelen bu değişimler saf fiyat ve kalite fiyatı olarak adlandırılmaktadır. Her iki yöntemde de ölçümlerinde tekrarlanan satışlar modeli, hedonik fiyat modeli ve hibrit modeller yer almaktadır. Ancak içlerinden en güçlü olan hedonik endeksler yaygın olarak çalışmalarda karşımıza çıkmaktadır. Hedonik fiyat, konut fiyatlarındaki meydana gelen değişikliklerin etkili bir sonuca varabilmesini açıklamaktadır. Kredi kullanımlarının artması, kredi sorumluluklarından kaynaklanan alacak-borç işlemlerini menkul kıymet kurumunun devralması ve ilgili varlık kaynaklarını tedarik eden menkul kıymetler ile beraber ev fiyatları üzerinde aşırı bir yükseliş meydana getirmiştir. Bu amaçla, çalışmada Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) düzey 2 bölgelerinde bulunan konutların satış fiyatları üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesini ve bu etkilerin yönünü belirlemesi amaçlanmaktadır. Düzey 2 sınıflandırmasında yer alan 26 bölgeye ait 2011-2020 dönemi verileri kullanılarak ekonometrik analiz yapılmıştır. Sabit etki modelinden elde edilen analiz sonuçlarına göre kişi başı gelirde meydana gelen artışlar konut fiyat endeksini pozitif yönde etkilerken işsizlik oranındaki meydana gelen artışlar endeks değeri üzerinde negatif yönde bir etki yaratmıştır. TÜFE ve nüfus değişkenlerinin etkileri açısından istatistiki olarak anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır.

Tüketicinin teknolojiye dayalı yatırımları konut fiyatlarında meydana gelen değişimler ile yakından ilgilidir. Aynı zaman da konut piyasasında ne kadar farklılık mevcut ise fiyatlarda meydana gelen etki o kadar farklı olmaktadır. Konut fiyatlarında meydana gelen bu değişimler saf fiyat ve kalite fiyatı olarak adlandırılmaktadır. Her iki yöntemde de ölçümlerinde tekrarlanan satışlar modeli, hedonik fiyat modeli ve hibrit modeller yer almaktadır. Ancak içlerinden en güçlü olan hedonik endeksler yaygın olarak çalışmalarda karşımıza çıkmaktadır. Hedonik fiyat, konut fiyatlarındaki meydana gelen değişikliklerin etkili bir sonuca varabilmesini açıklamaktadır. Kredi kullanımlarının artması, kredi sorumluluklarından kaynaklanan alacak-borç işlemlerini menkul kıymet kurumunun devralması ve ilgili varlık kaynaklarını tedarik eden menkul kıymetler ile beraber ev fiyatları üzerinde aşırı bir yükseliş meydana getirmiştir. Bu amaçla, çalışmada Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) düzey 2 bölgelerinde bulunan konutların satış fiyatları üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesini ve bu etkilerin yönünü belirlemesi amaçlanmaktadır. Düzey 2 sınıflandırmasında yer alan 26 bölgeye ait 2011-2020 dönemi verileri kullanılarak ekonometrik analiz yapılmıştır. Sabit etki modelinden elde edilen analiz sonuçlarına göre kişi başı gelirde meydana gelen artışlar konut fiyat endeksini pozitif yönde etkilerken işsizlik oranındaki meydana gelen artışlar endeks değeri üzerinde negatif yönde bir etki yaratmıştır. TÜFE ve nüfus değişkenlerinin etkileri açısından istatistiki olarak anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır.