hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ÖZEL ASKERİ SEKTÖRÜN OLUŞUMU VE SAVAŞLARIN ÖZELLEŞMESİ
ÖZEL ASKERİ SEKTÖRÜN OLUŞUMU VE SAVAŞLARIN ÖZELLEŞMESİ
Yazar: Yalçınkaya, Haldun
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Afrika devletleri, savaş teknolojileri, özelleştirme, askeri şirketler, savaş müteahhitliği

Bu makalenin ana gayesi, Soğuk Savaş sonrası dönemde savaşların özelleştiğini ortaya koymaktır. Afrika'da bulunan başarısız devletler ve Amerika Birleşik Devletleri savaşın "dış kaynaklardan yararlanma" yöntemini kullanan asıl aktörler olarak ön plana çıkmaktadır. Devlet örgütlenmesini tamamlayamamış olan ve ordulara sahip olmayan Afrika'daki başarısız devletler, özel askeri şirketlerle sözleşme imzalayabilmektedirler. Öte yandan kamuoyu baskısından çekinen Amerika Birleşik Devletleri de özel askeri şirketlerle sözleşme imzalamaktadır. Özel askeri sektörde genel olarak üç tür şirket bulunmaktadır. Bunların ilki savaşma temel yeteneğine sahip olan "askeri şirketlerdir. İkincisi, "askeri danışmanlık şirketleri" ve üçüncüsü ise "askeri destek şirketleri"dir. Bu makalede "askeri şirketler" "savaş müteahhitleri" olarak adlandırılmıştır. Ayrıca, bu makalede özel askeri sektörün hukuki durumundaki karmaşa da gösterilmiştir. Aslında, bu yeni sektörün sadece uluslararası hukukta değil aynı zamanda ulusal hukukta da düzenlemeye ihtiyacı bulunmaktadır. Sonuçta, bu makalede yeni bir sektörün doğduğu ve bu sektörün özel askeri şirketler olarak muharebe alanlarının yeni aktörü olduğu tespit edilmiş ve açıklanmıştır.

Bu makalenin ana gayesi, Soğuk Savaş sonrası dönemde savaşların özelleştiğini ortaya koymaktır. Afrika'da bulunan başarısız devletler ve Amerika Birleşik Devletleri savaşın "dış kaynaklardan yararlanma" yöntemini kullanan asıl aktörler olarak ön plana çıkmaktadır. Devlet örgütlenmesini tamamlayamamış olan ve ordulara sahip olmayan Afrika'daki başarısız devletler, özel askeri şirketlerle sözleşme imzalayabilmektedirler. Öte yandan kamuoyu baskısından çekinen Amerika Birleşik Devletleri de özel askeri şirketlerle sözleşme imzalamaktadır. Özel askeri sektörde genel olarak üç tür şirket bulunmaktadır. Bunların ilki savaşma temel yeteneğine sahip olan "askeri şirketlerdir. İkincisi, "askeri danışmanlık şirketleri" ve üçüncüsü ise "askeri destek şirketleri"dir. Bu makalede "askeri şirketler" "savaş müteahhitleri" olarak adlandırılmıştır. Ayrıca, bu makalede özel askeri sektörün hukuki durumundaki karmaşa da gösterilmiştir. Aslında, bu yeni sektörün sadece uluslararası hukukta değil aynı zamanda ulusal hukukta da düzenlemeye ihtiyacı bulunmaktadır. Sonuçta, bu makalede yeni bir sektörün doğduğu ve bu sektörün özel askeri şirketler olarak muharebe alanlarının yeni aktörü olduğu tespit edilmiş ve açıklanmıştır.
TOCQUEVILLE VE MERKEZİYETÇİLİK SORUNU
TOCQUEVILLE VE MERKEZİYETÇİLİK SORUNU
Yazar: Yetiş, Mehmet
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 3, 2015
Anahtar kelimeler: Alexis de Tocqueville, demokratik toplum, siyasal merkeziyetçilik, yönetsel merkeziyetçilik, ademi merkeziyetçilik

Alexis de Tocqueville, ancien regime'in ortadan kaldırılmasıyla birlikte biçimlenmeye başlayan demokratik toplumu, merkeziyetçi politikaların özgül siyasal iktidar ilişkileri düzeyinde ağırlık kazandığı yeni tarihsel uğrağın bir bileşeni olarak değerlendirir. Tocqueville'in yeni döneme ilişkin kuramsal modelinde ele alındığı biçimiyle, merkeziyetçilik eğilimi iki ayrı başlık altında incelenir: yönetsel merkeziyetçilik ve hükümette merkeziyetçilik. Merkeziyetçilik sorunsalının locus classicus'u olarak değerlendirilebilecek olan birçok saptamayı içeren Amerika'da Demokrasi, Tocqueville'in siyasal yaklaşımının en çok övüldüğü ya da eleştirildiği temel izlekler bağlamında dikkatli bir şekilde yeniden okunmayı hak ediyor. Tocqueville'in iki farklı merkeziyetçilik biçimine ilişkin ayrıştırması, Avrupa toplumsal formasyonlarındaki merkezi iktidar pratiklerine yönelik kapsamlı bir eleştiri içerisinde konumlanır. Merkeziyetçilik tartışması, öncelikle, Fransa'nın demokratik devrim sonrasında bireyselleşme sürecinin siyasal merkeziyetçilikle güçlü bir biçimde eklemlendiği bir tarihsel blok olarak analizi için gerekli görülüyordu. Bu yazıda, Tocqueville'in siyaset felsefesinin de ayırt edici yönlerinin açıklığa kavuşturulmasına yardımcı olacak merkeziyetçilik sorunsalının değişik görünümlerinin ayrıştırılması amaçlanmaktadır.

Alexis de Tocqueville, ancien regime'in ortadan kaldırılmasıyla birlikte biçimlenmeye başlayan demokratik toplumu, merkeziyetçi politikaların özgül siyasal iktidar ilişkileri düzeyinde ağırlık kazandığı yeni tarihsel uğrağın bir bileşeni olarak değerlendirir. Tocqueville'in yeni döneme ilişkin kuramsal modelinde ele alındığı biçimiyle, merkeziyetçilik eğilimi iki ayrı başlık altında incelenir: yönetsel merkeziyetçilik ve hükümette merkeziyetçilik. Merkeziyetçilik sorunsalının locus classicus'u olarak değerlendirilebilecek olan birçok saptamayı içeren Amerika'da Demokrasi, Tocqueville'in siyasal yaklaşımının en çok övüldüğü ya da eleştirildiği temel izlekler bağlamında dikkatli bir şekilde yeniden okunmayı hak ediyor. Tocqueville'in iki farklı merkeziyetçilik biçimine ilişkin ayrıştırması, Avrupa toplumsal formasyonlarındaki merkezi iktidar pratiklerine yönelik kapsamlı bir eleştiri içerisinde konumlanır. Merkeziyetçilik tartışması, öncelikle, Fransa'nın demokratik devrim sonrasında bireyselleşme sürecinin siyasal merkeziyetçilikle güçlü bir biçimde eklemlendiği bir tarihsel blok olarak analizi için gerekli görülüyordu. Bu yazıda, Tocqueville'in siyaset felsefesinin de ayırt edici yönlerinin açıklığa kavuşturulmasına yardımcı olacak merkeziyetçilik sorunsalının değişik görünümlerinin ayrıştırılması amaçlanmaktadır.
SÜREKLİLİK VE KOPUŞ TEORİLERİ BAĞLAMINDA TÜRKİYE'DE ESKİ VE YENİ TOPLUMSAL HAREKETLER
SÜREKLİLİK VE KOPUŞ TEORİLERİ BAĞLAMINDA TÜRKİYE'DE ESKİ VE YENİ TOPLUMSAL HAREKETLER
Yazar: Coşkun, Mustafa
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 61 No. 01, 2015
Anahtar kelimeler: Yeni toplumsal hareketler, eski toplumsal hareketler, kopuş ve süreklilik, Ankara, demokrasi

Bu çalışma, Türkiye'deki yeni ve eski toplumsal hareketlere yönelik bir sosyolojik çözümleme girişimidir. Türkiye' de özellikle YTH'lerin toplumsal, siyasal ve ideolojik karakteristikleri, toplumsal sorunları algılayışları, eski tip toplumsal hareketlerle aralarındaki temel ayrım noktaları ve demokratik yöntem ve usulleri deneyimleme olanakları konusundaki bilgiler sınırlıdır. Çalışma, bu konulan Ankara'daki yeni ve eski toplumsal hareketlere yönelik bir alan araştırmasının bulgularından hareketle incelemeyi ve tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki yeni ve eski toplumsal hareketlerin genel bir sosyolojik-demografik portresini ortaya koymaktır. Bu nedenle, her iki toplumsal hareket katılımcılarının eğitim durumu, sınıfsal yapısı, hareketin örgütlenme yapısı, amaçlan ve değerleri açısından karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Buradaki çözümlemeler, YTH'lere atfedilen sosyolojik karakteristiklerin ne ölçüde geçerli olduğu sorusunu aydınlatmaya yöneliktir. Çalışmanın bulguları, Türkiye'deki yeni ve eski toplumsal hareketler arasında bir 'kopuş'tan çok 'süreklilik' olduğunu, örgüt yapısı, amaçlar ve değerler konusunda önemli bir takım benzerlikler olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu çalışma, Türkiye'deki yeni ve eski toplumsal hareketlere yönelik bir sosyolojik çözümleme girişimidir. Türkiye' de özellikle YTH'lerin toplumsal, siyasal ve ideolojik karakteristikleri, toplumsal sorunları algılayışları, eski tip toplumsal hareketlerle aralarındaki temel ayrım noktaları ve demokratik yöntem ve usulleri deneyimleme olanakları konusundaki bilgiler sınırlıdır. Çalışma, bu konulan Ankara'daki yeni ve eski toplumsal hareketlere yönelik bir alan araştırmasının bulgularından hareketle incelemeyi ve tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki yeni ve eski toplumsal hareketlerin genel bir sosyolojik-demografik portresini ortaya koymaktır. Bu nedenle, her iki toplumsal hareket katılımcılarının eğitim durumu, sınıfsal yapısı, hareketin örgütlenme yapısı, amaçlan ve değerleri açısından karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Buradaki çözümlemeler, YTH'lere atfedilen sosyolojik karakteristiklerin ne ölçüde geçerli olduğu sorusunu aydınlatmaya yöneliktir. Çalışmanın bulguları, Türkiye'deki yeni ve eski toplumsal hareketler arasında bir 'kopuş'tan çok 'süreklilik' olduğunu, örgüt yapısı, amaçlar ve değerler konusunda önemli bir takım benzerlikler olduğunu ortaya koymaktadır.
Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Belirleyicileri
Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Belirleyicileri
Yazar: Atik, Hayriye
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları (DYSY), DYSY’nın ekonomik belirleyicileri, DYSY ile ilgili risk faktörleri, Avrupa Birliği, Türkiye’nin DYSY politikası

Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımları, 1980’li yılların başında uygulanan liberalizasyon politikaları sonucunda artmaya başlamıştır. Bununla beraber, 1990’lı yıllarda yaşanan ekonomik krizler Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yetersiz kalmasına yol açmıştır. Türkiye, dünyadan yabancı sermayeyi çekmekte başarısız olmasına rağmen, Türkiye’ye gelen yatırımların yarısından fazlası başta Hollanda ve Fransa olmak üzere Avrupa Birliği (AB) ülkelerine aittir. İş adamları ve politikacılar tarafından Türkiye-AB arasında 3 Ekim 2005’te başlayacak müzakere sürecinin Türkiye’ye yönelik yabancı sermaye yatırımlarını artırması beklenmektedir. Bu çalışma, 1991-2003 döneminde yer alan yıllara ait verileri kullanarak, panel veri analizi yöntemiyle AB’nin bütünü, Hollanda ve Fransa’dan Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen ekonomik faktörleri ve risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamıştır. Ampirik analizler, kişi başına gelir, uluslar arası kuruluşlardan alınan krediler ve alt yapı yatırımlarının AB ülkelerinden Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen önemli faktörler olduğunu ortaya koymuştur.

Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımları, 1980’li yılların başında uygulanan liberalizasyon politikaları sonucunda artmaya başlamıştır. Bununla beraber, 1990’lı yıllarda yaşanan ekonomik krizler Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yetersiz kalmasına yol açmıştır. Türkiye, dünyadan yabancı sermayeyi çekmekte başarısız olmasına rağmen, Türkiye’ye gelen yatırımların yarısından fazlası başta Hollanda ve Fransa olmak üzere Avrupa Birliği (AB) ülkelerine aittir. İş adamları ve politikacılar tarafından Türkiye-AB arasında 3 Ekim 2005’te başlayacak müzakere sürecinin Türkiye’ye yönelik yabancı sermaye yatırımlarını artırması beklenmektedir. Bu çalışma, 1991-2003 döneminde yer alan yıllara ait verileri kullanarak, panel veri analizi yöntemiyle AB’nin bütünü, Hollanda ve Fransa’dan Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen ekonomik faktörleri ve risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamıştır. Ampirik analizler, kişi başına gelir, uluslar arası kuruluşlardan alınan krediler ve alt yapı yatırımlarının AB ülkelerinden Türkiye’ye gelen dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen önemli faktörler olduğunu ortaya koymuştur.
KENTSEL ALTYAPI FİNANSMAN MODELİ OLARAK YEREL KREDİ PİYASASI SİSTEMİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
KENTSEL ALTYAPI FİNANSMAN MODELİ OLARAK YEREL KREDİ PİYASASI SİSTEMİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Yazar: Çınar, Tayfun
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Yerel Yönetimler, Küreselleşme, Yerelleşme, Borçlanma, Yerel Kredi Piyasası

Son yıllarda dünyanın yeni kentleşen bölgelerinde kentsel altyapı yatırım gereksinimi hızla büyümektedir. Küresel finans örgütlerinin projeksiyonlarında, kentsel altyapı yatırımlarının yakın gelecekte daha da büyük ölçeklere ulaşması öngörülmektedir. Söz konusu beklentiler doğrultusunda gelişmekte olan ülkelerdeki kentsel altyapı yatırımlarına ulus ötesi sermayenin katılımının sağlanmasına yönelik politikaları içeren yazanaklar hazırlanmaktadır. Bu çalışmalarda, yerel yönetimler maliyesine yönelik olarak yönetişim (governance) içerikli politikalar geliştirilmektedir. Ayrıca, kamusal kredilere dayalı yerel yönetim bankacılığını tasfiye etmeyi hedefleyen politik, kurumsal ve yapısal değişiklik önerileri yerel kredi piyasası sistemi modeli etrafında sunulmaktadır. Ancak, ABD’de geçerli belediye bono ve kredi piyasasının yapısal özellikleri çerçevesinde şekillendirilen yerel kredi piyasası sistemi, ulus ötesi sermayenin gereksinimleri doğrultusunda oluşturulduğundan, gelişmekte olan ülkelerin kentsel sorunlarına kalıcı çözümler bulmaktan uzaktır. Söz konusu çerçevede, bu makalenin amacı, gelişmekte olan ülkelere benimsetilmeye çalışılan yerel kredi piyasası sisteminin temel özelliklerini neoliberal politikalar ışığında ortaya koyarak Türkiye örneği üzerinden eleştirisini yapmaktır.

Son yıllarda dünyanın yeni kentleşen bölgelerinde kentsel altyapı yatırım gereksinimi hızla büyümektedir. Küresel finans örgütlerinin projeksiyonlarında, kentsel altyapı yatırımlarının yakın gelecekte daha da büyük ölçeklere ulaşması öngörülmektedir. Söz konusu beklentiler doğrultusunda gelişmekte olan ülkelerdeki kentsel altyapı yatırımlarına ulus ötesi sermayenin katılımının sağlanmasına yönelik politikaları içeren yazanaklar hazırlanmaktadır. Bu çalışmalarda, yerel yönetimler maliyesine yönelik olarak yönetişim (governance) içerikli politikalar geliştirilmektedir. Ayrıca, kamusal kredilere dayalı yerel yönetim bankacılığını tasfiye etmeyi hedefleyen politik, kurumsal ve yapısal değişiklik önerileri yerel kredi piyasası sistemi modeli etrafında sunulmaktadır. Ancak, ABD’de geçerli belediye bono ve kredi piyasasının yapısal özellikleri çerçevesinde şekillendirilen yerel kredi piyasası sistemi, ulus ötesi sermayenin gereksinimleri doğrultusunda oluşturulduğundan, gelişmekte olan ülkelerin kentsel sorunlarına kalıcı çözümler bulmaktan uzaktır. Söz konusu çerçevede, bu makalenin amacı, gelişmekte olan ülkelere benimsetilmeye çalışılan yerel kredi piyasası sisteminin temel özelliklerini neoliberal politikalar ışığında ortaya koyarak Türkiye örneği üzerinden eleştirisini yapmaktır.
BÜYÜME VE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
BÜYÜME VE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Yazar: Demirhan, Erdal
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: İhracat, büyüme, koentegrasyon, nedensellik, vektör hata düzeltme modeli

Bu çalışma Türkiye’de 1990 yılının ilk çeyreğinden 2004 yılının ilk çeyreği arasındaki dönemde ihracat ve büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini araştırmaktadır. Nedensellik ilişkisinin tahmin edilmesinde vektör hata düzeltme modeli ve koentegrasyon analizinden yararlanılmıştır. Birim kök testleri her serinin seviye değerlerinde durağan olmadığını, serilerin birinci farklarında ise durağanlığın sağlandığını göstermektedir. Koentegrasyon testi sonuçları ihracat, ithalat ve büyüme arasında uzun dönem denge ilişkisinin mevcut olduğunu ve tek bir koentegrasyon vektörü olduğunu göstermektedir. Seriler koentegre olduklarından nedensellik testinin yapılması için vektör hata düzeltme modeli kullanılmıştır. Ampirik sonuçlar ihracat ve büyüme arasında tek yönlü bir ilişkinin bulunduğunu ve bu tek yönlü ilişkinin ihracattan büyümeye doğru olduğunu göstermektedir. Ayrıca koentegrasyon denklemi uzun dönemde ihracatın büyümeyi artırdığını göstermektedir. Bu sonuç ihracatın artırılmasına yönelik politikaların Türkiye’de büyümeyi artırdığını göstermektedir.

Bu çalışma Türkiye’de 1990 yılının ilk çeyreğinden 2004 yılının ilk çeyreği arasındaki dönemde ihracat ve büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini araştırmaktadır. Nedensellik ilişkisinin tahmin edilmesinde vektör hata düzeltme modeli ve koentegrasyon analizinden yararlanılmıştır. Birim kök testleri her serinin seviye değerlerinde durağan olmadığını, serilerin birinci farklarında ise durağanlığın sağlandığını göstermektedir. Koentegrasyon testi sonuçları ihracat, ithalat ve büyüme arasında uzun dönem denge ilişkisinin mevcut olduğunu ve tek bir koentegrasyon vektörü olduğunu göstermektedir. Seriler koentegre olduklarından nedensellik testinin yapılması için vektör hata düzeltme modeli kullanılmıştır. Ampirik sonuçlar ihracat ve büyüme arasında tek yönlü bir ilişkinin bulunduğunu ve bu tek yönlü ilişkinin ihracattan büyümeye doğru olduğunu göstermektedir. Ayrıca koentegrasyon denklemi uzun dönemde ihracatın büyümeyi artırdığını göstermektedir. Bu sonuç ihracatın artırılmasına yönelik politikaların Türkiye’de büyümeyi artırdığını göstermektedir.
TÜRKİYE EKONOMİSİNİN MAKRO EKONOMİK PERFORMANSI: 1951-2003 DÖNEMİ İÇİN PARAMETRİK OLMAYAN BİR ÖLÇÜM
TÜRKİYE EKONOMİSİNİN MAKRO EKONOMİK PERFORMANSI: 1951-2003 DÖNEMİ İÇİN PARAMETRİK OLMAYAN BİR ÖLÇÜM
Yazar: Güran, M.; Tosun, M.
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Makro ekonomik performans, Türkiye, sentetik göstergeler, veri zarflama analizi, OECD

İktisat literatüründe ülkelerin makro ekonomik performanslarını ölçmeye yönelik uygulamalar oldukça yaygındır. Son dönemlerde bu tür ölçümlerde, OECD’nin “büyülü elmas” olarak nitelendirdiği dört gösterge üzerinde bir yoğunlaşma vardır. Söz konusu bu dört makro ekonomik performans göstergesi; ekonomik büyüme, enflasyon oranı, işsizlik oranı ve cari işlemler açığıdır. Amacımız; literatürdeki benzer çalışmalara uygun olarak, söz konusu dört göstergeyi tek bir gösterge temelinde birleştirerek, Türkiye’nin 1951-2003 dönemine ait makro ekonomik performansını nispi anlamda değerlendirmektir. Bu amaçla çalışmada, parametrik olmayan bir nispi etkinlik ölçüm yöntemi olan Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen temel sonuçlar; Türkiye’nin genel olarak dönem boyunca makro ekonomik performansının düştüğü ve özellikle 1980 sonrasında makro ekonomik performansın istikrarsız bir yapıya sahip olduğu, kriz yıllarının en kötü makro ekonomik performansın gerçekleştiği yıllar olduğu ve demokrasinin kesintiye uğradığı yıllar için genel bir değerlendirmenin yapılamayacağı şeklindedir.

İktisat literatüründe ülkelerin makro ekonomik performanslarını ölçmeye yönelik uygulamalar oldukça yaygındır. Son dönemlerde bu tür ölçümlerde, OECD’nin “büyülü elmas” olarak nitelendirdiği dört gösterge üzerinde bir yoğunlaşma vardır. Söz konusu bu dört makro ekonomik performans göstergesi; ekonomik büyüme, enflasyon oranı, işsizlik oranı ve cari işlemler açığıdır. Amacımız; literatürdeki benzer çalışmalara uygun olarak, söz konusu dört göstergeyi tek bir gösterge temelinde birleştirerek, Türkiye’nin 1951-2003 dönemine ait makro ekonomik performansını nispi anlamda değerlendirmektir. Bu amaçla çalışmada, parametrik olmayan bir nispi etkinlik ölçüm yöntemi olan Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen temel sonuçlar; Türkiye’nin genel olarak dönem boyunca makro ekonomik performansının düştüğü ve özellikle 1980 sonrasında makro ekonomik performansın istikrarsız bir yapıya sahip olduğu, kriz yıllarının en kötü makro ekonomik performansın gerçekleştiği yıllar olduğu ve demokrasinin kesintiye uğradığı yıllar için genel bir değerlendirmenin yapılamayacağı şeklindedir.
ÖDÜLLENDİRME YÖNETİMİ: ÖRGÜTLERDE GÜDÜLEMEYE DUYARLI BİR YAKLAŞIM
ÖDÜLLENDİRME YÖNETİMİ: ÖRGÜTLERDE GÜDÜLEMEYE DUYARLI BİR YAKLAŞIM
Yazar: Karatepe, Selma
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Örgüt, işgören, güdüleme, performans, ödüllendirme yönetimi

Örgütlerde çalışanların yeteneklerini edime dönüştürmek amacıyla kullanılan önemli araçlardan birisi; güdülemedir. Örgütler bu amaca ulaşabilmek için bir çok teknik kullanmaktadırlar. Ancak, bu tekniklerin başarılı olabilmesi; işe uygun kişilerin bulunmasından başlayan ve işgörenlerin örgütten beklentilerinin analizi ile devam eden bir süreci gerekli kılmaktadır. Ücretleme ve ücret dışı özendiricileri içeren, ödüllendirme yönetimi bu amaca hizmet eden önemli bir güdüleme yöntemi olarak görülmektedir.

Örgütlerde çalışanların yeteneklerini edime dönüştürmek amacıyla kullanılan önemli araçlardan birisi; güdülemedir. Örgütler bu amaca ulaşabilmek için bir çok teknik kullanmaktadırlar. Ancak, bu tekniklerin başarılı olabilmesi; işe uygun kişilerin bulunmasından başlayan ve işgörenlerin örgütten beklentilerinin analizi ile devam eden bir süreci gerekli kılmaktadır. Ücretleme ve ücret dışı özendiricileri içeren, ödüllendirme yönetimi bu amaca hizmet eden önemli bir güdüleme yöntemi olarak görülmektedir.
KISITLAR TEORİSİ: VARSAYIMLAR, SÜREÇ VE BİR UYGULAMA
KISITLAR TEORİSİ: VARSAYIMLAR, SÜREÇ VE BİR UYGULAMA
Yazar: Kaygusuz, Sait
Dergi: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Vol. 60 No. 4, 2015
Anahtar kelimeler: Kısıtlar teorisi, kısıtlar teorisinin varsayımları, kısıtlar teorisinin öncelikleri, kısıtlar teorisinin uygulanma süreci, performans

Kısıtlar Teorisi, işletmelerde üretim ile ilgili konularda karşılaşılan sorunlara çözüm bulmak amacı ile 1970’li yıllarda geliştirilmiştir. Kısıtlar teorisinin iki bakış açısı vardır. Bunlardan ilki, işletmenin sistem olarak tanımlanması ve ikincisi, yinelenen sürekli gelişme sürecidir. İşletme bir sistem olarak tanımlanmaktadır. Bir sistemin performansını engelleyen her türlü faktör kısıt olarak tanımlanmaktadır. Kısıtlar teorisi, her sistemde en az bir kısıt olduğu temel varsayımına dayanmaktadır. Kısıtlar teorisinde sistem, bir zincire benzetilmektedir. Zincirin gücü ise, en zayıf halkaya bağlıdır. İşletmenin performansını artırmak için kısıt(lar), etkin bir şekilde yönetilmelidir. Sistemin temel amacı bu gün ve gelecekte kar elde etmektir. Kısıtlar teorisinde performans değerlemesi yaparken üç ölçü kullanılmaktadır: kısıtlı katkı payı, stok ve dönem giderleri. Kısıtlar teorisinin beş aşamalı sürekli gelişme sürecinde, sistemin kısıtlı katkı payının artırılmasına ilişkin stratejiler üzerinde durulmaktadır. Bir sistemin kar elde edebilmesi için, toplam kısıtlı katkı payının işletmenin dönem giderlerinden büyük olması gerekmektedir. Aksi taktirde işletmeler, faaliyetlerini uzun dönemde devam ettiremeyecektir.

Kısıtlar Teorisi, işletmelerde üretim ile ilgili konularda karşılaşılan sorunlara çözüm bulmak amacı ile 1970’li yıllarda geliştirilmiştir. Kısıtlar teorisinin iki bakış açısı vardır. Bunlardan ilki, işletmenin sistem olarak tanımlanması ve ikincisi, yinelenen sürekli gelişme sürecidir. İşletme bir sistem olarak tanımlanmaktadır. Bir sistemin performansını engelleyen her türlü faktör kısıt olarak tanımlanmaktadır. Kısıtlar teorisi, her sistemde en az bir kısıt olduğu temel varsayımına dayanmaktadır. Kısıtlar teorisinde sistem, bir zincire benzetilmektedir. Zincirin gücü ise, en zayıf halkaya bağlıdır. İşletmenin performansını artırmak için kısıt(lar), etkin bir şekilde yönetilmelidir. Sistemin temel amacı bu gün ve gelecekte kar elde etmektir. Kısıtlar teorisinde performans değerlemesi yaparken üç ölçü kullanılmaktadır: kısıtlı katkı payı, stok ve dönem giderleri. Kısıtlar teorisinin beş aşamalı sürekli gelişme sürecinde, sistemin kısıtlı katkı payının artırılmasına ilişkin stratejiler üzerinde durulmaktadır. Bir sistemin kar elde edebilmesi için, toplam kısıtlı katkı payının işletmenin dönem giderlerinden büyük olması gerekmektedir. Aksi taktirde işletmeler, faaliyetlerini uzun dönemde devam ettiremeyecektir.