Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimlerine Cinsiyet, Sınıf Düzeyi, Anne ve Baba Eğitim Durumu Değişkenlerinin Etkisinin İncelenmesi: Bir Meta Analiz Çalışması / The Role of Gender, Grade Level, and Parents’ Educational Attainment Variables on Teacher Candidates’ Critical Thinking Dispositions: A Meta-Analysis
Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme The Role of Gender, Grade Level, and Parents’ Educational Attainment Variables on Teacher Candidates’ Critical Thinking Dispositions: A Meta-Analysis / Eğilimlerine Cinsiyet, Sınıf Düzeyi, Anne ve Baba Eğitim Durumu Değişkenlerinin Etkisinin İncelenmesi: Bir Meta Analiz Çalışması
Yazar: Çolak, İbrahim; Türkkaş Anasız, Burcu; Yorulmaz, Yılmaz İlker; Duman, Ahmet
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 10 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Critical thinking,teacher candidate,effect size,meta-analysis ; Eleştirel düşünme,öğretmen adayı,etki büyüklüğü,meta analiz

Bu araştırmanınamacı, cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumudeğişkenlerinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerine etkisininbelirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda öğretmen adaylarının eleştirel düşünmeeğilimlerine ilişkin Türkiye’de yapılan çalışmaların meta analizi yapılmıştır.Meta analiz çalışmasına; cinsiyet değişkeni açısından 53, sınıf düzeyideğişkeni açısından 28, anne eğitim durumu değişkeni açısından 13 ve babaeğitim durumu değişkeni açısından 15 araştırma dâhil edilmiştir. Meta analizedâhil edilen çalışmaların toplam örneklem büyüklükleri cinsiyet değişkeninegöre 20682, sınıf düzeyine göre 12002, anne eğitim durumuna göre 7087 ve babaeğitim durumu değişkenine göre 7418 şeklindedir. Meta analize dâhil edilençalışmalar heterojen yapıdadır. Huni saçılım grafikleri, Orwin Güvenli Nanalizi, Duval ve Tweedie Kırpma ve Doldurma analizi ve Egger regresyon testimeta analiz çalışmasında yayın yanlılığının olmadığına işaret etmektedir.Araştırmada etki değerleri rastgele etkiler modeline göre hesaplanmıştır. Etkideğeri hesaplamalarında Cohen’in d katsayısı kullanılmıştır. Araştırmasonuçlarına göre, cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim durumudeğişkenleri öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerini çok düşükdüzeyde etkilemektedir. Cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim durumununeleştirel düşünme eğilimlerine etkisi yayın türü ara değişkenine görefarklılaşmamakta, araştırmanın yapıldığı bölge ara değişkenine göre yalnızcacinsiyet değişkeni açısından farklılaşmaktadır.

The purpose ofthis study was to determine the effect of gender, grade level, and parents’ educationalattainment variables on teacher candidates’ critical thinking dispositions.Within this purpose, a meta-analysis was conducted for the studies conducted inTurkey on teacher candidates’ critical thinking. A total of 53 studies forgender, 28 for grade level, 13 for mothers’ educational attainment, and 15 forfathers’ educational attainment were included in the meta-analysis. Totalsample size of the included studies was 20.682 for gender, 12.002 forgrade-level, 7.087 for mothers’ and 7.148 for fathers’ educational attainmentvariables. The studies included in the meta-analysis were heterogeneous. Funnelplots, Orwin’s Fail-N Safe test, Duval and Tweedie’s Trim and Fill, and Egger’sregression coefficients indicated to an absence of a possible publication bias.Effect sizes were computed by the assumptions of random effects model. Cohen’sd coefficient was used in computing the effect sizes. According to the resultsof the study, gender, grade level, and parents’ educational attainmentvariables had a very low effect on teacher candidates’ critical thinkingdispositions. As for the moderator analysis results, the variance among studiesfor study-type moderator was not significant in terms of gender, grade, andparents’ educational attainment variables. However, the variance among studiesfor region moderator was significant only in terms of gender variable.