Dijital dönüşümün mekânsal yüzü olarak algoritmik şehir: Türkiye’de ilk adımlar
The algorithmic city as the spatial face of digital transformation: Initial steps in Türkiye
Yazar: Yıkıcı, Abdulgazi; Avaner, Tekin
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 73, 2025
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; akıllı şehir,algoritmik şehir,dijitalleşme,Türkiye,yönetişim ; algorithmic city,digitalization,governance,smart city,Türkiye

Klasik kentsel yönetim ve hizmet sunum modellerinin artan nüfus, iklim değişikliği ve kaynak baskısı karşısında yetersiz kalması, şehirlerin daha esnek ve teknoloji temelli yönetişim yaklaşımlarıyla yeniden ele alınmasını zorunlu kılmıştır. Akıllı şehir uygulamalarıyla başlayan bu dönüşüm süreci, veri temelli karar alma mekanizmalarının ve algoritmik sistemlerin yönetişim süreçlerine entegre edilmesiyle birlikte daha özgün bir aşamaya evrilmiştir. Bu bağlamda algoritmik şehir, dijitalleşme odaklı yeni bir kentsel yönetişim paradigmasının yansıması olarak öne çıkmaktadır. Buradan hareketle çalışmanın amacı, algoritmik şehir kavramını teorik ve uygulama boyutlarıyla ele alarak, söz konusu dönüşümün kentsel yönetişim, sürdürülebilirlik ve güvenlik politikaları üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kapsamında literatür taraması ve doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu çerçevede öncelikle akıllı şehir kavramının gelişimi ele alınmış, ardından algoritmik şehrin kavramsal çerçevesi çizilerek uluslararası uygulama örnekleri değerlendirilmiştir. Son aşamada ise Türkiye’de algoritma temelli kentsel uygulamalar ve bu alandaki yönelimler analiz edilmiştir. Bulgular, algoritmik sistemlerin eğitimden enerji güvenliğine, ulaşımdan iklim değişikliğiyle mücadeleye kadar pek çok alanda etkin biçimde kullanıldığını; ancak bu uygulamaların güvenlik, eşitlik ve etik açısından çeşitli riskler barındırdığını göstermektedir. Çalışma, ampirik saha verilerine dayanmaması bakımından sınırlılıklar içermekle birlikte, Türkiye’de algoritmik şehir yaklaşımına yönelik dönüşüm sürecinin ivme kazandığını ortaya koymaktadır. Bu çerçevede çalışma, kavramsal bir çerçeve sunarak gelecekte yapılacak ampirik araştırmalara da zemin hazırlamaktadır.

The growing inadequacy of conventional urban governance and service delivery models amid population growth, climate change, and resource pressures has necessitated more flexible, technology-driven governance approaches. The transformation initiated by smart city practices has evolved into a more distinct phase marked by the integration of data driven decision-making mechanisms and algorithmic systems into governance processes. In this context, the concept of the algorithmic city emerges as a reflection of a new governance paradigm shaped by digitalization. Accordingly, this study aims to examine the concept of the algorithmic city from both theoretical and practical perspectives, focusing on its implications for city governance, sustainability, and security policies. Within the scope of qualitative research methods, this study employs literature review and document analysis. Within this framework, the evolution of the smart city concept is examined, followed by the theoretical framing of the algorithmic city and selected international application examples. The final section focuses on algorithm-based city practices in Türkiye and the prevailing trends in this field. The findings indicate that algorithmic systems are actively utilized across a wide range of domains, from education and energy security to transportation and climate change mitigation; however, these applications also entail significant risks related to security, equity, and ethics. Although limited by the absence of empirical field data, the study shows that Türkiye has begun adopting the algorithmic city approach, a trend likely to gain momentum. In this framework, the study provides a conceptual framework and lays the groundwork for future empirical research.