DİYADİN’İN KURULUŞU GELİŞMESİ VE FONKSİYONEL ÖZELLİKLERİ
DİYADİN’İN KURULUŞU GELİŞMESİ VE FONKSİYONEL ÖZELLİKLERİ/The Foundation, Development And Functıonal Features Of Diyadin
Yazar: Kaya, Faruk
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 13 No. 20, 2011
Anahtar kelimeler: Diyadin kalesi, Fonksiyonel özellikler, Kasaba,

Bu makalede, daha önce detaylı bir araştırmanın yapılmadığı Diyadin’in, kuruluşundan günümüze gelişim dönemleri ile bugünkü fonksiyonel özellikleri ele alınmıştır Diyadin, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Murat Bölümü’nde, Ağrı iline bağlı bir ilçenin yönetim merkezidir. Murat Nehri’nin doğu kıyısında yer alan Diyadin kalesi yerleşmenin ilk çekirdeğini oluşturur. Kuruluş tarihi oldukça eski olan Diyadin, Yavuz Sultan Selim’in Çaldıran seferi ile tamamen Osmanlı topraklarına katılmıştır. İdari bakımdan 1744 yılından önce Van Beylerbeyliği’ne dahil edilen Beyazıt Sancağı’na bağlı bir kaza merkezi olan Diyadin, bu tarihte Beyazıt sancağının 4 kazası ile birlikte Erzurum Beylerbeyliği’ne bağlanmıştır En son yapılan 2000 yılı nüfus sayımına göre nüfusu 13320 olan Diyadin’de iktisaden faal olan nüfusun % 73,2’si (1229 kişi) hizmet sektöründe, % 22,8’i (385 kişi) tarım kesiminde ve geri kalan % 4.0’ü (68 kişi) de sanayi sektöründe istihdam edilmektedir. Nüfusun % 78,2’si tarım dışı sektörlerde çalışıyor olsa da nüfus, fonksiyonlar, planlama, merkeziyet gücü, fizyonomik görünüm ve hayat tarzı gibi belirleyici kriterler dikkate alındığında, Diyadin, hizmet fonksiyonlarının önem kazandığı ve bazı şehirsel fonksiyonların gelişme gösterdiği bir kasaba yerleşmesi niteliğindedir. Ülkemizin önemli kaplıca ve jeotermal potansiyeline sahip yerleşmelerinden biri olmasına rağmen, Diyadin, geçmişten günümüze fazla gelişme gösteremeyen küçük bir yerleşme olarak varlığını sürdürmektedir.

Bu makalede, daha önce detaylı bir araştırmanın yapılmadığı Diyadin’in, kuruluşundan günümüze gelişim dönemleri ile bugünkü fonksiyonel özellikleri ele alınmıştır Diyadin, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Murat Bölümü’nde, Ağrı iline bağlı bir ilçenin yönetim merkezidir. Murat Nehri’nin doğu kıyısında yer alan Diyadin kalesi yerleşmenin ilk çekirdeğini oluşturur. Kuruluş tarihi oldukça eski olan Diyadin, Yavuz Sultan Selim’in Çaldıran seferi ile tamamen Osmanlı topraklarına katılmıştır. İdari bakımdan 1744 yılından önce Van Beylerbeyliği’ne dahil edilen Beyazıt Sancağı’na bağlı bir kaza merkezi olan Diyadin, bu tarihte Beyazıt sancağının 4 kazası ile birlikte Erzurum Beylerbeyliği’ne bağlanmıştır En son yapılan 2000 yılı nüfus sayımına göre nüfusu 13320 olan Diyadin’de iktisaden faal olan nüfusun % 73,2’si (1229 kişi) hizmet sektöründe, % 22,8’i (385 kişi) tarım kesiminde ve geri kalan % 4.0’ü (68 kişi) de sanayi sektöründe istihdam edilmektedir. Nüfusun % 78,2’si tarım dışı sektörlerde çalışıyor olsa da nüfus, fonksiyonlar, planlama, merkeziyet gücü, fizyonomik görünüm ve hayat tarzı gibi belirleyici kriterler dikkate alındığında, Diyadin, hizmet fonksiyonlarının önem kazandığı ve bazı şehirsel fonksiyonların gelişme gösterdiği bir kasaba yerleşmesi niteliğindedir. Ülkemizin önemli kaplıca ve jeotermal potansiyeline sahip yerleşmelerinden biri olmasına rağmen, Diyadin, geçmişten günümüze fazla gelişme gösteremeyen küçük bir yerleşme olarak varlığını sürdürmektedir.