HAVAYOLU UÇAK İÇİ İKRAM SATIŞ TAHMİN MODELİ BİR HAVAYOLU UYGULAMASI
HAVAYOLU UÇAK İÇİ İKRAM SATIŞ TAHMİN MODELİ BİR HAVAYOLU UYGULAMASI
Yazar: Önen, Vahap; Karabulut, Nalan
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Uçuş İçi İkram Satışı,Yan Gelirler,Düşük Maliyetli Taşıyıcılar,Tahmimleme

Düşük maliyetli havayolu şirketlerinde yan gelirler pazarlama satışlarının önemli bir kazanç unsuru ve iş modelinin önemli bir parçasıdır. Bu çalışmanın amacı düşük maliyetli havayolu taşıyıcısı ve aynı zamanda bir ağ taşıyıcısı konumunda olan bir hava yolu şirketinde yapılan iç ve dış hat ikram satışlarının hangi değişkenlere bağlı olarak şekillendiğinin anlaşılmasına yönelik modellerin ortaya konulması ve buna bağlı olarak geleceğe yönelik tahmini satışların belirlenmesidir. Yapılan çalışmada araştırma yöntemi olarak zaman serisi analizi kapsamında en küçük kareler metoduna göre çoklu lineer regresyon analizi yapılarak statik tahminleme modeli kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda gerek iç hat ikram talebi gerekse de dış hat ikram talebi regresyon modelleri anlamlı bulunmuş olup, iç hatlarda satış cirosusnun doğrudan ilişkili biçimde uçan paralı yolcu sayısına ve çok az da olsa yurt içi gayri safi milli hasılaya bağlı olarak pozitif yönde değiştiği belirlenerek söz konusu değişkenin satışlardaki değişimi büyük oranda açıkladığı tespit edilmiştir. Dış hatlarda yolcu sayısına bağlı olarak satış cirosunun pozitif yönde; doluluk oranına göre ise negatif yönde değiştiği ve söz konusu değişkenlerle modelin büyük bir oranda anlamlı olarak açıklandığı görülmüştür. Modellerin uygunluğunun tespitinden sonra hem iç hat hem de dış hat için statik model ikram tahminlemesi gerçekleştirilmiş, bu tahminleme sonucunda ortalama hata terimi katsayının kabul edilir sınır içinde olduğu görülmüş olup elde edilen tahmin sonuçlarıyla geleceğe yönelik bir perspektif sunulmuştur.

Düşük maliyetli havayolu şirketlerinde yan gelirler pazarlama satışlarının önemli bir kazanç unsuru ve iş modelinin önemli bir parçasıdır. Bu çalışmanın amacı düşük maliyetli havayolu taşıyıcısı ve aynı zamanda bir ağ taşıyıcısı konumunda olan bir hava yolu şirketinde yapılan iç ve dış hat ikram satışlarının hangi değişkenlere bağlı olarak şekillendiğinin anlaşılmasına yönelik modellerin ortaya konulması ve buna bağlı olarak geleceğe yönelik tahmini satışların belirlenmesidir. Yapılan çalışmada araştırma yöntemi olarak zaman serisi analizi kapsamında en küçük kareler metoduna göre çoklu lineer regresyon analizi yapılarak statik tahminleme modeli kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda gerek iç hat ikram talebi gerekse de dış hat ikram talebi regresyon modelleri anlamlı bulunmuş olup, iç hatlarda satış cirosusnun doğrudan ilişkili biçimde uçan paralı yolcu sayısına ve çok az da olsa yurt içi gayri safi milli hasılaya bağlı olarak pozitif yönde değiştiği belirlenerek söz konusu değişkenin satışlardaki değişimi büyük oranda açıkladığı tespit edilmiştir. Dış hatlarda yolcu sayısına bağlı olarak satış cirosunun pozitif yönde; doluluk oranına göre ise negatif yönde değiştiği ve söz konusu değişkenlerle modelin büyük bir oranda anlamlı olarak açıklandığı görülmüştür. Modellerin uygunluğunun tespitinden sonra hem iç hat hem de dış hat için statik model ikram tahminlemesi gerçekleştirilmiş, bu tahminleme sonucunda ortalama hata terimi katsayının kabul edilir sınır içinde olduğu görülmüş olup elde edilen tahmin sonuçlarıyla geleceğe yönelik bir perspektif sunulmuştur.