Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Biçemleri ile Okuldaki Karar Süreci Arasındaki İlişkiler
The Relationships Between Secondary School Principals' Leadership Styles and Decision Making Process at School
Yazar: İşli, Yılmaz; Yavuz, Yaşar
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Curriculum and Teaching in Economics, Business and Management ; Ekonomi, İşletme ve Yönetim Müfredatı ve Öğretimi ; “Liderlik”,“Liderlik Biçemi”,“Karar”,“Karara Katılma”. ; “Leadership”,“Leadership Styles”,“Decision”,“Participation in Decision”.

Araştırmanın amacı, okul müdürünün sahip olduğu liderlik biçemi ile öğretmenlerin okuldaki karara katılma süreci arasındaki ilişkileri, öğretmen görüşlerine göre incelemektir. Araştırmada evren, 2022/2023 eğitim-öğretim yılının ikinci yarısında, İzmir ortaokullarında aktif görev yapan tüm öğretmenlerdir. Araştırmanın örneklemi, evrenden tabakalı ve oranlı küme örnekleme yöntemleriyle seçilen 551 öğretmendir. Veri toplamak amacıyla “Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği” ve “Karara Katılma Ölçeği” ölçekleri kullanılmıştır. Öğretmen algıları yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri kullanılarak betimlenmiştir. Veriler parametrik test koşullarını sağladığından, değişkenler arasındaki ilişkilerin saptanmasında Pearson korelasyon testi ve değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesinde doğrusal regresyon testi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında ulaşılan başlıca sonuçlar: a) Öğretmenler kendi okul müdürlerinin dönüşümcü liderliğe ilişkin davranışları yüksek düzeyde gösterdikleri algısına sahipken, sırasıyla etkileşimci liderlik ve serbestlik tanıyan liderlik davranışlarını daha düşük düzeyde gösterdikleri algısına sahiptirler. b) Öğretmenler okuldaki karara katılma sürecine ilişkin yüksek düzeyde olumlu algıya sahiptirler. Buna göre öğretmenler kendi okullarındaki kararlara yüksek düzeyde katıldıkları algısına sahiptirler.  c) Öğretmenlerin kendi okul müdürlerinin liderlik biçemine ilişkin algıları ile karara katılma sürecine ilişkin algıları arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır. Bu ilişkiler, dönüşümcü ve etkileşimci liderlik alt boyutlarında pozitif ve yüksek düzeyde iken; serbestlik tanıyan liderlik altboyutunda negatif ve düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. d) Öğretmen algılarına göre, okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik biçemi, onların karara katılma sürecine ilişkin algıları üzerinde anlamlı düzeyde etkili iken; etkileşimci ve serbestlik tanıyan liderlik biçemleri, öğretmenlerin karara katılma sürecine ilişkin algıları üzerinde etkili değildir.

This study aims to explore the association between the school principal's leadership style and the extent of teachers' involvement in the school decision-making process from the perspective of teachers. The study population comprised teachers employed in secondary schools in İzmir during the second half of the 2022-2023 academic year. The sample consisted of 551 teachers, selected from the population using stratified and proportional cluster sampling techniques. “Multifactor Leadership Scale” and ‘Participation in Decision Making Scale’ scales were used as data collection tools in the study. Teachers' perceptions were described using percentage, mean and standard deviation values. Since the data met the parametric test conditions, The Pearson correlation analysis was employed to identify the relationships between variables, while a simple linear regression analysis was conducted to examine the impact of variables on one another. The key findings of the study are as follows: a) Teachers perceive that their school principals show transformational leadership behaviors at a high level, whereas they perceive that they show transactional leadership and permissive leadership behaviors at a lower level, respectively. b) Teachers have a high level of positive perception about the decision-making process at school. Accordingly, teachers perceive that they participate in the decisions in their schools at a high level. c) Teachers' perceptions regarding their school principals' leadership style and their views on the decision-making process constitute a significant area of investigation.