Tek Parti Dönemi Türkiye’sinin Taşrasından: Hakkâri Hakkında Aykurt ve Kazandıoğlu Raporlarının Anlattıkları
Tek Parti Dönemi Türkiye’sinin Taşrasından: Hakkâri Hakkında Aykurt ve Kazandıoğlu Raporlarının Anlattıkları
Yazar: Yuca, İrşad Sami
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Tek Parti,CHP,Hakkâri,Hakkâri Halkevi

Türkiye’de son yıllarda giderek önem kazanan mikrotarih ve kültür çalışmaları, ülkenin geniş taşrasında saklı insanizenginlikleri gün yüzüne çıkarmasından dolayı önemi giderek artmaktadır.Günümüzde Anadolu taşrasıyla alakalı yapılmakta olan birçok yeni nesil sosyalincelemelerde hem metotların farklılaşması hem de disiplinler arası ilişkinindaha fazla kurulmasından kaynaklı olarak ortaya yepyeni bilgiler çıkmaktadır.Bu çalışmaların tarih alanının farklı dönmeleriyle ilgili varlığı söz konusuolsa da daha çok Cumhuriyet dönemi Türkiye’sini anlamaya dönük bir yoğunlaşmasöz konusudur. Bu düşünsel çerçeveden hareketle Türkiye’nin Tek Partiliyıllarında ülkenin en uzak vilayetlerinden ve hakkında çok az şey yazılanHakkâri hakkında bilgi verebilmek mikro tarih anlayışı bağlamında heyecanvericidir. Bu bildiride, Tek Partili yılların merkezi ve ideolojik erkininHakkâri vilayeti hakkında tasavvurlarının izini verecek iki raporun birkarşılaştırması yapılacaktır. Tek Partili yıllarda Hakkâri merkezden uzak sosyo-ekonomikgeri kalmışlığının yanı sıra devlete/rejime itaatin de zayıf olduğu farz edilenbir vilayettir. Bu zaman zarfında resmi hüviyetli makam ve kişilerce tutulanraporlardan ilki dönemin Hakkâri mebusu İzzet U. Aykurt’un diğer ise HakkâriHalkevi başkanı İhsan Kazandıoğlu’na aittir. Anılan bu raporların içeriğindedevrin hakkim siyasi-bürokratik bakışının bir resmini çıkarmak çalışmanıngayelerinden biridir. Ayrıca bu çalışma ile iki raporun muhtevasından hareketlerejimin benimsediği Türk ve Türkçe kimliğinin dışında kalan Hakkâri’nin sahipolduğu sosyal ve kültürel yapısına karşın merkezi siyasi ve bürokratik erkinyaklaşımını görebilmek de ayrı bir önem arz etmektedir.

Türkiye’de son yıllarda giderek önem kazanan mikrotarih ve kültür çalışmaları, ülkenin geniş taşrasında saklı insanizenginlikleri gün yüzüne çıkarmasından dolayı önemi giderek artmaktadır.Günümüzde Anadolu taşrasıyla alakalı yapılmakta olan birçok yeni nesil sosyalincelemelerde hem metotların farklılaşması hem de disiplinler arası ilişkinindaha fazla kurulmasından kaynaklı olarak ortaya yepyeni bilgiler çıkmaktadır.Bu çalışmaların tarih alanının farklı dönmeleriyle ilgili varlığı söz konusuolsa da daha çok Cumhuriyet dönemi Türkiye’sini anlamaya dönük bir yoğunlaşmasöz konusudur. Bu düşünsel çerçeveden hareketle Türkiye’nin Tek Partiliyıllarında ülkenin en uzak vilayetlerinden ve hakkında çok az şey yazılanHakkâri hakkında bilgi verebilmek mikro tarih anlayışı bağlamında heyecanvericidir. Bu bildiride, Tek Partili yılların merkezi ve ideolojik erkininHakkâri vilayeti hakkında tasavvurlarının izini verecek iki raporun birkarşılaştırması yapılacaktır. Tek Partili yıllarda Hakkâri merkezden uzak sosyo-ekonomikgeri kalmışlığının yanı sıra devlete/rejime itaatin de zayıf olduğu farz edilenbir vilayettir. Bu zaman zarfında resmi hüviyetli makam ve kişilerce tutulanraporlardan ilki dönemin Hakkâri mebusu İzzet U. Aykurt’un diğer ise HakkâriHalkevi başkanı İhsan Kazandıoğlu’na aittir. Anılan bu raporların içeriğindedevrin hakkim siyasi-bürokratik bakışının bir resmini çıkarmak çalışmanıngayelerinden biridir. Ayrıca bu çalışma ile iki raporun muhtevasından hareketlerejimin benimsediği Türk ve Türkçe kimliğinin dışında kalan Hakkâri’nin sahipolduğu sosyal ve kültürel yapısına karşın merkezi siyasi ve bürokratik erkinyaklaşımını görebilmek de ayrı bir önem arz etmektedir.