Elmayı en çok kim ısırıyor? Akıllı telefon bağımlılığını etkileyen sosyoekonomik faktörlerin tespiti
Who Bites The Apple Most? Determining the socioeconomic factors affecting smartphone addiction
Yazar: Ankara, Hasan Giray; Tekin, Büşra; Öz, Esma
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 13 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Computer Software ; Bilgisayar Yazılımı ; smartphone,smartphone usage,smartphone addiction,secondary use of smartphones,secondary use ; akıllı telefon,akıllı telefon kullanımı,akıllı telefon bağımlılığı,ikincil kullanım,akıllı telefonların ikincil kullanımı

Bu çalışma akıllı telefon bağımlılığının sosyoekonomik belirleyicilerini araştırmaktadır. Çalışmanın odağı akıllı telefonların konuşma amaçlı kullanımından ziyade artan işlevsellikleri dolayısıyla telefonla konuşma amacı dışındaki (ikincil amaçlar için) kullanımlarıdır. Çalışmanın karakteristik özelliği çalışma kapsamında elde edilen akıllı telefon kullanım sürelerinin doğrudan kullandığı akıllı telefondan temin edilmesidir. Bu bağlamda, çalışma kapsamında, beş hafta boyunca 144 gönüllü katılımcıdan akıllı telefonlarının kullanım sürelerini gösteren ekran görüntüleri alınmıştır. Elde edilen veriler ile çok değişkenli (lineer) regresyon yöntemi kullanılarak sosyoekonomik faktörlerin akıllı telefon kullanımına etkileri tespit edilmiştir. Buna göre kişinin cinsiyeti, medeni hali, eğitim seviyesi ve gelir seviyesi kişinin akıllı telefon kullanım alışkanlığı üzerine önemli bir etkiye sahiptir. Erkeklerin ve kadınların akıllı telefon kullanım alışkanlıkları arasında ciddi farklılıklar bulunmuştur. Erkekler kadınlara kıyasla önemli ölçüde daha fazla akıllı telefon kullanmaktadır. Öte yandan evli olan bireyler ise evli olmayan bireylere kıyasla daha düşük akıllı telefon kullanımına sahiptirler. Üniversite mezunları, kendilerinden daha düşük eğitim seviyesine sahip bireylere göre daha fazla akıllı telefon kullanmaktadır. Bununla birlikte, en yüksek gelir kategorisinde bulunan bireylerin akıllı telefon kullanımı kendilerinden daha düşük gelir seviyelerindeki bireylerin tümüne kıyasla daha yüksektir. Son olarak, kişilerin yaşının, çalışma durumlarının ve toplu taşıma kullanma durumlarının akıllı telefon kullanım alışkanlıklarına belirgin bir etkisi saptanamamıştır.

This study investigates the socioeconomic determinants of smart phone addiction. The focus of the study is on the use of smartphones for secondary purposes as they have become more functional rather than the use of conversational purposes. The distinctive characteristic of the study is obtaining the data of smartphone usage from individuals’ smartphones directly. In this regard, the screenshots illustrating the details of their use of smartphones have been obtained from 144 voluntary participants for five weeks. Once this data has been obtained, the effects of socioeconomic factors on the usage of smartphones have been identified using multiple (linear) regression. Accordingly, gender, marital status and the levels of education and income have considerable effects on the use of smartphones. Significant differences have been found between smartphone using habits of men and women. The use of smartphones is dramatically more among men in comparison to women. Besides, married individuals have lesser use of smartphones than their non-married counterparts. University graduates have higher use of smartphones compared to the individuals with lower levels of education. Additionally, the highest income group has higher use of smartphones compared to all other income groups. Finally, age, occupational status and the use of public transport do not have statistically significant effects on the use of smartphones.