CENGİZ AYTMATOV'UN DİŞİ KURDUN RÜYALARI ROMANINDA ÇEVRE FELAKETİ
CENGİZ AYTMATOV'UN DİŞİ KURDUN RÜYALARI ROMANINDA ÇEVRE FELAKETİ
Yazar: Morkoç, Ayvaz
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 1/2, 2018
Anahtar kelimeler: Cengiz Aytmatov,Dişi Kurdun Rüyaları,çevre felaketi,hayvan zihni

                Türk dünyasının en dikkate değeredebiyatçılarından olan Cengiz Aytmatov, farklı niteliklerinin yanı sıratabiata olan sevgisi ve çevre duyarlılığı ile de tanınmaktadır. Roman vehikayeleri dikkatli bir gözle incelendiğinde eserlerinde yoğun çevrecieleştiriler yaptığı görülür. O, ağırlıklı olarak tabiatın dengesininkorunmasını, hayvan haklarının gözetilmesini istemektedir. Yakındanincelediğimiz Dişi Kurdun Rüyaları'nda (1990) ise çevrecilik ve çevre felaketimeseleleri geniş çerçevede işlenmiştir. Aytmatov, bu romanda insanoğlununtabiattaki yıkıcı faaliyetlerini en büyük tehlike olarak nitelendirmektedir.                DişiKurdun Rüyaları romanı üzerine yaptığımız inceleme ve tahlil çalışmalarında"doğal" ile "yapay"ın çatışmasını gördük. Ormanlar ileantilop ve kurtlar bölgenin "doğal" unsurlarıdır. Bu dengeli sistemibozan "yapay"lık ise silah ve makinelerdir. Oysa helikopter ve modernsilahlar bulunmasa ormanlar av için topyekun yakılmayacak, antilop sürüsü birkatliamla kanlı biçimde yok edilmeyecektir.                 Hayvanlarında insanlar gibi duyguları olduğunu dile getiren Aytmatov, edebiyatçılar içindehayvan zihni üzerinde çalışan ilk yazardır. O, eserlerinde hayvanlarıdavranışları yönünden insanlara yaklaştırmak için zorlama araçlara başvurmaz.Bir kurdu, zihinsel faaliyetleriyle gerçek bir kurt olarak anlatmaya yönelir.                 Dişi Kurdun Rüyaları'ndaAytmatov,  tabiatın tüm unsurlarlakoordineli çalışan sistemli yapısı bulunduğunu kanıtlamaya çalışmıştır. Yazar,hem insanın, hem de teknolojik gelişmelerin tabiatı harap etmesini titizliklegözler önüne sermektedir. Bu sebeple Dişi Kurdun Rüyaları çevrecilik ve çevrefelaketi meselesini  "yaklaşantehlike" olarak yansıtması bakımından dünya edebiyatında önemli kilometretaşlarından sayılabilir. 

                Türk dünyasının en dikkate değeredebiyatçılarından olan Cengiz Aytmatov, farklı niteliklerinin yanı sıratabiata olan sevgisi ve çevre duyarlılığı ile de tanınmaktadır. Roman vehikayeleri dikkatli bir gözle incelendiğinde eserlerinde yoğun çevrecieleştiriler yaptığı görülür. O, ağırlıklı olarak tabiatın dengesininkorunmasını, hayvan haklarının gözetilmesini istemektedir. Yakındanincelediğimiz Dişi Kurdun Rüyaları'nda (1990) ise çevrecilik ve çevre felaketimeseleleri geniş çerçevede işlenmiştir. Aytmatov, bu romanda insanoğlununtabiattaki yıkıcı faaliyetlerini en büyük tehlike olarak nitelendirmektedir.                DişiKurdun Rüyaları romanı üzerine yaptığımız inceleme ve tahlil çalışmalarında"doğal" ile "yapay"ın çatışmasını gördük. Ormanlar ileantilop ve kurtlar bölgenin "doğal" unsurlarıdır. Bu dengeli sistemibozan "yapay"lık ise silah ve makinelerdir. Oysa helikopter ve modernsilahlar bulunmasa ormanlar av için topyekun yakılmayacak, antilop sürüsü birkatliamla kanlı biçimde yok edilmeyecektir.                 Hayvanlarında insanlar gibi duyguları olduğunu dile getiren Aytmatov, edebiyatçılar içindehayvan zihni üzerinde çalışan ilk yazardır. O, eserlerinde hayvanlarıdavranışları yönünden insanlara yaklaştırmak için zorlama araçlara başvurmaz.Bir kurdu, zihinsel faaliyetleriyle gerçek bir kurt olarak anlatmaya yönelir.                 Dişi Kurdun Rüyaları'ndaAytmatov,  tabiatın tüm unsurlarlakoordineli çalışan sistemli yapısı bulunduğunu kanıtlamaya çalışmıştır. Yazar,hem insanın, hem de teknolojik gelişmelerin tabiatı harap etmesini titizliklegözler önüne sermektedir. Bu sebeple Dişi Kurdun Rüyaları çevrecilik ve çevrefelaketi meselesini  "yaklaşantehlike" olarak yansıtması bakımından dünya edebiyatında önemli kilometretaşlarından sayılabilir.