hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İBN FÂRİS'İN es-SÂHİBÎ FÎ FIKHI'L-LUGA VE es-SEÂLİBl'NİN FIKHU'L-LUGA VE SIRRU'LARABİYYE ADLI ESERLERİNİN İÇERİK VE METOD YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMASI
İBN FÂRİS'İN es-SÂHİBÎ FÎ FIKHI'L-LUGA VE es-SEÂLİBl'NİN FIKHU'L-LUGA VE SIRRU'LARABİYYE ADLI ESERLERİNİN İÇERİK VE METOD YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMASI
Yazar: Kafes, Mahmut
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 12, 2010
Anahtar kelimeler: İbn Faris, es-Sahibi fı fıkhı'1-luga, es-Sealibî, Fıkhu'lluga ve sırru'l-arabiyye, eserlerin içerikleri ve karşılaştırılması

Bu çalışmada, birbirlerine yakın dönemlerde yaşamış olan tanınmış iki Arap dilcisi İbn Paris ve Ebu Mansur es-Sealibi'nin hayatlarına ve sosyal yönlerine dair kısa bir bilgi sunulduktan sonra es-Sahibi fı fıkhı'l-luga ve Fıkhu'l-luga ve sırru'larabiyye adlı eserlerinin içerikleri hakkında bilgiler verilmiş, metodları incelenmiş, her iki eser birbiriyle karşılaştırılarak, benzerlik ve farklılık gösteren yönleri ortaya çıkarılmaya çalışılmştır.

Bu çalışmada, birbirlerine yakın dönemlerde yaşamış olan tanınmış iki Arap dilcisi İbn Paris ve Ebu Mansur es-Sealibi'nin hayatlarına ve sosyal yönlerine dair kısa bir bilgi sunulduktan sonra es-Sahibi fı fıkhı'l-luga ve Fıkhu'l-luga ve sırru'larabiyye adlı eserlerinin içerikleri hakkında bilgiler verilmiş, metodları incelenmiş, her iki eser birbiriyle karşılaştırılarak, benzerlik ve farklılık gösteren yönleri ortaya çıkarılmaya çalışılmştır.
Çağdaş Arap Yazarlar ve Edebi Miras
Çağdaş Arap Yazarlar ve Edebi Miras
Yazar: Boullata, İssa J.; Tanrıverdi, Eyyüp
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 12, 2010
Anahtar kelimeler: Çağdaş Arap yazarlar, Arap edebi mirası, edebi gelenek, es-Sayyâb, Adonis, Cemâl el-Gaytânî, Mahmû d el-Mes'adî

Bu makale, Issa J. Boullata'nm çağdaş Arap şair ve yazarların Arap edebi geleneğinin sürekliliği içinde edebi mirasa sağladıkları yenilikçi katkıları ve bu katkıların icra biçimini ele aldığı İngilizce makalesinin çevirisinden ibarettir. Yazar geleneğin ruhundan beslenerek modern zamanların gelişmelerine paralel olarak şekillenen girişimlerin özgün yenilikçi katkılarına yoğunlaşmıştır. Şiir ve nesir açısından yazar, kendilerine yönelen eleştirilere rağmen geniş okur kitlelerinin teveccühlerini bu katkıların doğal bir ifadesi ve kabulü şeklinde yorumlamıştır. Esas olarak yenilikçi girişimlerin başarısında ölçü, bunların edebi geleneğin bir parçasına dönüşü p dönüşmedikleridir. Yazar bu tezini Iraklı şair Bedr Şâkir es-Seyyâb, Suriye-Lübnanlı şair Adonis (Alî Ahme d Sa'îd) ile çağdaş nesir yazarları Mısırlı Cemâl el-Gaytânî ve Tunuslu Mahmû d el-Mes'adî'nin edebi yönelimleri üzerinden detaylandırarak açıklamıştır.

Bu makale, Issa J. Boullata'nm çağdaş Arap şair ve yazarların Arap edebi geleneğinin sürekliliği içinde edebi mirasa sağladıkları yenilikçi katkıları ve bu katkıların icra biçimini ele aldığı İngilizce makalesinin çevirisinden ibarettir. Yazar geleneğin ruhundan beslenerek modern zamanların gelişmelerine paralel olarak şekillenen girişimlerin özgün yenilikçi katkılarına yoğunlaşmıştır. Şiir ve nesir açısından yazar, kendilerine yönelen eleştirilere rağmen geniş okur kitlelerinin teveccühlerini bu katkıların doğal bir ifadesi ve kabulü şeklinde yorumlamıştır. Esas olarak yenilikçi girişimlerin başarısında ölçü, bunların edebi geleneğin bir parçasına dönüşü p dönüşmedikleridir. Yazar bu tezini Iraklı şair Bedr Şâkir es-Seyyâb, Suriye-Lübnanlı şair Adonis (Alî Ahme d Sa'îd) ile çağdaş nesir yazarları Mısırlı Cemâl el-Gaytânî ve Tunuslu Mahmû d el-Mes'adî'nin edebi yönelimleri üzerinden detaylandırarak açıklamıştır.
FAHREDDİN ER-RÂZÎ’NİN NİHÂYETÜ’L-ÎCÂZ ADLI ESERİNDE ABDÜLKĀHİR EL-CÜRCÂNÎ’YE İTİRAZ ETTİĞİ MESELELER
FAHREDDİN ER-RÂZÎ’NİN NİHÂYETÜ’L-ÎCÂZ ADLI ESERİNDE ABDÜLKĀHİR EL-CÜRCÂNÎ’YE İTİRAZ ETTİĞİ MESELELER
Yazar: Alak, Musa
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 18, 2011
Anahtar kelimeler: Abdülkāhir el-Cürcânî, Fahreddîn er-Râzî, Sekkâkî, Delâilü’l-i‘câz, Esrâru’l-belâğa, Nihâyetü’l-îcâz, Miftâhu’lulûm, Belâgat

Klâsik belâgat kitaplarında Fahreddîn er-Râzî’nin ve belâgat alanında Abdülkāhir el-Cürcânî’nin kitaplarını esas alarak meydana getirdiği eseri Nihâyetü’l-îcâz’ın adlarına neredeyse hiç rastlanmamaktadır. Bu durum akla çeşitli sorular getirmektedir: Acaba Râzî’nin belâgat alanında kayda değer hiçbir görüşü yok mudur? Veya onun kendine mahsus birtakım görüşleri vardır da sonraki belâgatçiler tarafından mı dikkate alınmamıştır? vs. Makalede bu gibi sorulara cevap verebilmek için Râzî’nin Nihâyetü’l-îcâz’da Abdülkāhir el-Cürcânî’ye itirazda bulunduğu meseleler tespit edilerek kısaca anlatılmış, ardından sonraki belâgatçilerin önde gelenlerinden Sekkâkî, Kazvînî, Teftâzânî ve Seyyid Şerîf Cürcânî’nin o konularla ilgili değerlendirmeleri sunulmuştur. Böylece Râzî’nin, kendine mahsus görüşlerde, sonraki belâgatçiler tarafından, tenkit edilmek sûretiyle bile olsa, dikkate alınıp alınmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Klâsik belâgat kitaplarında Fahreddîn er-Râzî’nin ve belâgat alanında Abdülkāhir el-Cürcânî’nin kitaplarını esas alarak meydana getirdiği eseri Nihâyetü’l-îcâz’ın adlarına neredeyse hiç rastlanmamaktadır. Bu durum akla çeşitli sorular getirmektedir: Acaba Râzî’nin belâgat alanında kayda değer hiçbir görüşü yok mudur? Veya onun kendine mahsus birtakım görüşleri vardır da sonraki belâgatçiler tarafından mı dikkate alınmamıştır? vs. Makalede bu gibi sorulara cevap verebilmek için Râzî’nin Nihâyetü’l-îcâz’da Abdülkāhir el-Cürcânî’ye itirazda bulunduğu meseleler tespit edilerek kısaca anlatılmış, ardından sonraki belâgatçilerin önde gelenlerinden Sekkâkî, Kazvînî, Teftâzânî ve Seyyid Şerîf Cürcânî’nin o konularla ilgili değerlendirmeleri sunulmuştur. Böylece Râzî’nin, kendine mahsus görüşlerde, sonraki belâgatçiler tarafından, tenkit edilmek sûretiyle bile olsa, dikkate alınıp alınmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
KLASİK ARAPÇA SÖZLÜKLERDE “İLİM"
KLASİK ARAPÇA SÖZLÜKLERDE “İLİM"
Yazar: Alrawashdeh, Ziyad
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 18, 2011
Anahtar kelimeler: İlm, tâlîm, muallim

Bu makalede, Kur’an-ı Kerim başta olmak üzere, Arap dilinin klasik sözlüklerinde ve cahiliye şiirinde “ilim” kelimesinin kullanılışı, tüm türevleriyle ele alınarak incelenmiş ve tarih içerisinde kavramın kazandığı yeni anlamlar göz önüne alınarak semantik yöntemle analizi yapılmağa çalışılmıştır. Ayrıca söz konusu “ilim”kavramının, Kur’ân-ı Kerim’in bir çeşit açıklaması sayılan hadislerdeki farklı yansımaları incelenmiş ve Kur’ân-ı Kerim’in bakış açısı ile bu kavramın kazandığı yeni anlamların “semantik” delaletleri ve Cahiliye dönemine mahsus Arap dilinde kullanılmakta olan kelimelerle arasındaki anlam farklılıkları ele alınmıştır.

Bu makalede, Kur’an-ı Kerim başta olmak üzere, Arap dilinin klasik sözlüklerinde ve cahiliye şiirinde “ilim” kelimesinin kullanılışı, tüm türevleriyle ele alınarak incelenmiş ve tarih içerisinde kavramın kazandığı yeni anlamlar göz önüne alınarak semantik yöntemle analizi yapılmağa çalışılmıştır. Ayrıca söz konusu “ilim”kavramının, Kur’ân-ı Kerim’in bir çeşit açıklaması sayılan hadislerdeki farklı yansımaları incelenmiş ve Kur’ân-ı Kerim’in bakış açısı ile bu kavramın kazandığı yeni anlamların “semantik” delaletleri ve Cahiliye dönemine mahsus Arap dilinde kullanılmakta olan kelimelerle arasındaki anlam farklılıkları ele alınmıştır.
ZERDÜŞT’ÜN KUTSAL KİTABI AVESTA
ZERDÜŞT’ÜN KUTSAL KİTABI AVESTA
Yazar: Yıldırım, Nimet
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 18, 2011
Anahtar kelimeler: Avesta, Zerdüşt, Zerdüştün kutsal kitabı, Ahuramazda

Tanrı Ahuramazda’nın peygamber Zerdüşt’e vahyettiği Avesta, İran dilleri ve edebiyatlarının en eski ve en önemli eseridir. Arapların İran’ı ele geçirmelerinden önceki dönemlerde İran’ın resmî devlet dini olan Zerdüştîlik kutsal dinsel metinler derlemesi olarak (MÖ. VII. yüzyıl) elimize ulaşmıştır. Olağanüstü bir öneme sahip olan Avesta, birçok açıdan değerli bir kaynak olarak kabul edilmektedir. Avesta, MÖ. 2000’li yıllara dayanan geçmişiyle, Orta Asya ve çevre bölgelerin coğrafyalarında yaşayan halkları çok yakından ilgilendiren başta tarih, kültür, medeniyet, din, siyasî ve sosyal konular, inançlar, gelenek ve görenekler, mitolojiler, kahramanlık anlatıları olmak üzere birçok alanda çok önemli ve başka kaynaklarda bulunamayacak bilgilere yer vermektedir. Avesta’nın bir diğer önemli özelliği de belirtildiği gibi İran dillerinde kaleme alınmış en eski eser olmasıdır. Avesta “Beş Bölüm”den oluşur: 1. Yasna, 2. Yaştlar, 3. Visparad, 4. Horde Avesta, 5. Vendidad.

Tanrı Ahuramazda’nın peygamber Zerdüşt’e vahyettiği Avesta, İran dilleri ve edebiyatlarının en eski ve en önemli eseridir. Arapların İran’ı ele geçirmelerinden önceki dönemlerde İran’ın resmî devlet dini olan Zerdüştîlik kutsal dinsel metinler derlemesi olarak (MÖ. VII. yüzyıl) elimize ulaşmıştır. Olağanüstü bir öneme sahip olan Avesta, birçok açıdan değerli bir kaynak olarak kabul edilmektedir. Avesta, MÖ. 2000’li yıllara dayanan geçmişiyle, Orta Asya ve çevre bölgelerin coğrafyalarında yaşayan halkları çok yakından ilgilendiren başta tarih, kültür, medeniyet, din, siyasî ve sosyal konular, inançlar, gelenek ve görenekler, mitolojiler, kahramanlık anlatıları olmak üzere birçok alanda çok önemli ve başka kaynaklarda bulunamayacak bilgilere yer vermektedir. Avesta’nın bir diğer önemli özelliği de belirtildiği gibi İran dillerinde kaleme alınmış en eski eser olmasıdır. Avesta “Beş Bölüm”den oluşur: 1. Yasna, 2. Yaştlar, 3. Visparad, 4. Horde Avesta, 5. Vendidad.
NECİB MAHFUZ’UN “YANKI” ADLI KISA HİKÂYESİ
NECİB MAHFUZ’UN “YANKI” ADLI KISA HİKÂYESİ
Yazar: Aydın, Cemal
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 17, 2011
Anahtar kelimeler: Necîb Mahfuz, Mısır, Kara kedi Barı, Yankı

Nobel ödüllü Mısırlı edebiyatçı Necîb Mahfuz, roman ve hikâyeleriyle tüm dünyada meşhur olmuş bir yazardır. Yazdığı hikâyelerde yetiştiği Mısır halkını, değişik sosyal çevrelere ait toplum fertlerinin hayatlarını işlemektedir. Eserleri değişik dillere tercüme edilmiş olan Mahfuz dünyada hatırı sayılır bir okuyucu kitlesine sahiptir. Bu çalışmamızda Necîb Mahfuz hakkında kısaca bilgi verildikten sonra 1968 yılında yayınladığı adlı hikâye kitabında yer alan ‘Yankı’ (esSada) adlı kısa hikâyesi, anlatım tekniği, kişiler, olayların zamanı, tasvirler açısından incelenmiştir. Mahfuz burada Mısır’ın zengin ailelerinden birinde meydana gelmiş düşmanlıkları, aile fertlerinin bu duruma sebep olan katı tabiatlarını anlatmaktadır. Hikâye annesini yirmi yıl hiç aramayan bir asilzadenin sonunda annesiyle konuşmaya gelip, annesini ve kendini suçlayarak geçmişi yargılamasından ibarettir.

Nobel ödüllü Mısırlı edebiyatçı Necîb Mahfuz, roman ve hikâyeleriyle tüm dünyada meşhur olmuş bir yazardır. Yazdığı hikâyelerde yetiştiği Mısır halkını, değişik sosyal çevrelere ait toplum fertlerinin hayatlarını işlemektedir. Eserleri değişik dillere tercüme edilmiş olan Mahfuz dünyada hatırı sayılır bir okuyucu kitlesine sahiptir. Bu çalışmamızda Necîb Mahfuz hakkında kısaca bilgi verildikten sonra 1968 yılında yayınladığı adlı hikâye kitabında yer alan ‘Yankı’ (esSada) adlı kısa hikâyesi, anlatım tekniği, kişiler, olayların zamanı, tasvirler açısından incelenmiştir. Mahfuz burada Mısır’ın zengin ailelerinden birinde meydana gelmiş düşmanlıkları, aile fertlerinin bu duruma sebep olan katı tabiatlarını anlatmaktadır. Hikâye annesini yirmi yıl hiç aramayan bir asilzadenin sonunda annesiyle konuşmaya gelip, annesini ve kendini suçlayarak geçmişi yargılamasından ibarettir.
İmam Muhammed Gazali Tousi’nin Siyasi Düşüncelerindeki Siyasi Tavsiyelerin Analizi ve Yeniden okunması
İmam Muhammed Gazali Tousi’nin Siyasi Düşüncelerindeki Siyasi Tavsiyelerin Analizi ve Yeniden okunması
Yazar: Foorozesh, Sina
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 17, 2011
Anahtar kelimeler: İmam Muhammed Gazali Tousi, Nasihat-alMoluk, Saljuqids,siyasi tavsiye yazısı,ideal kral

İmam Muhammed Gazali İslam dünyasının en ünlü düşünürü ve önemli biliminsanlarından biridir. Tous’un Taberan köyünde hicri 450/MS 1058 yılında doğmuştur. Epey maceralı fakat mutluluk dolu 55 yılın ardından aynı şehirde hicri 505/MS 1111 yılında vefat etmiştir. Gazali’nin zamanında monarşi ve halifelik en hassas dönemlerinden geçiyordu ve zamanın diğer önde gelen düşünürleri gibi Gazali de tartışmalardan uzak kalamadı. Biraz geçimsiz olması ve ruh halindeki değişimler araştırmacılar için birçok zorluk getirmiştir. Yaşamının son dönemlerinde kaleme aldığı ve Gazali’nin tartışmalı eserlerinden biri “Nasihat- Al- Moluk” adlı kitabıdır. Bu kitap iki bölümden oluşmaktadır: birinci bölümde İslami eğitim, inanç ve bazı etik tavsiyeler bağlamında bilgiler sunulmuştur. Ancak ikinci bölümde, eser farklı bir boyut kazanmakta ve bir siyasi tavsiyeler risalesine dönüşmektedir. Bu makalede,bahsedilen eser bazında onun siyasi düşünceleri analiz edilip, değerlendirilecektir.

İmam Muhammed Gazali İslam dünyasının en ünlü düşünürü ve önemli biliminsanlarından biridir. Tous’un Taberan köyünde hicri 450/MS 1058 yılında doğmuştur. Epey maceralı fakat mutluluk dolu 55 yılın ardından aynı şehirde hicri 505/MS 1111 yılında vefat etmiştir. Gazali’nin zamanında monarşi ve halifelik en hassas dönemlerinden geçiyordu ve zamanın diğer önde gelen düşünürleri gibi Gazali de tartışmalardan uzak kalamadı. Biraz geçimsiz olması ve ruh halindeki değişimler araştırmacılar için birçok zorluk getirmiştir. Yaşamının son dönemlerinde kaleme aldığı ve Gazali’nin tartışmalı eserlerinden biri “Nasihat- Al- Moluk” adlı kitabıdır. Bu kitap iki bölümden oluşmaktadır: birinci bölümde İslami eğitim, inanç ve bazı etik tavsiyeler bağlamında bilgiler sunulmuştur. Ancak ikinci bölümde, eser farklı bir boyut kazanmakta ve bir siyasi tavsiyeler risalesine dönüşmektedir. Bu makalede,bahsedilen eser bazında onun siyasi düşünceleri analiz edilip, değerlendirilecektir.
FETTÂHÎ NÎŞÂBÛRÎ VE HÜSN Ü DİL TERCÜMESİ
FETTÂHÎ NÎŞÂBÛRÎ VE HÜSN Ü DİL TERCÜMESİ
Yazar: Nuhoğlu, Güller
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 17, 2011
Anahtar kelimeler: Fettâhî, Şâhruh, alegori, Hüsn ü Dil

Şâhruh zamanının şairlerinden olan ve Fettâhî mahlası ile şöhret kazanan Muhammed b. Yahyâ Sîbek, Nîşâbûrludur. Şair hakkındaki kaynakların genellikle birbirinden nakil suretiyle verdikleri bilgilere göre Fettâhî münzevî bir hayat sürmüş; önce Tuffâhî daha sonra da Fettâhî, Esrârî ve Humârî’yi mahlas olarak kullanmıştır. Hat sanatında da söz sahibidir. Eserleri Osmanlı ve Hint topraklarında çok ilgi görmüş çeşitli kişiler tarafından tercüme, tanzir ve taklitleri yapılmıştır. En önemli eseri Destûr-i ‘Uşşâk adlı mesnevîsidir ki tasavvufi mecazlarla dolu, sembolik ve psikolojik bir eserdir. Aynı eserin kendisi tarafından mensur olarak özetlenmiş şekli olan Hüsn ü Dil adlı eseri de müsecca nesrin en güzel örneklerindendir. Şair H.852 veya 853 yılında vefat etmiştir.

Şâhruh zamanının şairlerinden olan ve Fettâhî mahlası ile şöhret kazanan Muhammed b. Yahyâ Sîbek, Nîşâbûrludur. Şair hakkındaki kaynakların genellikle birbirinden nakil suretiyle verdikleri bilgilere göre Fettâhî münzevî bir hayat sürmüş; önce Tuffâhî daha sonra da Fettâhî, Esrârî ve Humârî’yi mahlas olarak kullanmıştır. Hat sanatında da söz sahibidir. Eserleri Osmanlı ve Hint topraklarında çok ilgi görmüş çeşitli kişiler tarafından tercüme, tanzir ve taklitleri yapılmıştır. En önemli eseri Destûr-i ‘Uşşâk adlı mesnevîsidir ki tasavvufi mecazlarla dolu, sembolik ve psikolojik bir eserdir. Aynı eserin kendisi tarafından mensur olarak özetlenmiş şekli olan Hüsn ü Dil adlı eseri de müsecca nesrin en güzel örneklerindendir. Şair H.852 veya 853 yılında vefat etmiştir.
TÜRKİYE’DE AKADEMİK ÇİNCE ÇEVİRİLER VE SORUNLAR
TÜRKİYE’DE AKADEMİK ÇİNCE ÇEVİRİLER VE SORUNLAR
Yazar: Sarıtaş, Eyüp
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 17, 2011
Anahtar kelimeler: Akademik Çince Çeviriler, Türkiye’de Çince Çeviriler ve Sorunlar, Çince Çeviriler

Türkiye’de Çin araştırmaları XX. Yüzyılın ikinci çeyreğinde başlamış ve 50’li yıllara kadar uluslararası düzeyde çeşitli bilimsel araştırmalar yapılmıştır. Sinoloji bölümü ilk kuruluş yıllarından itibaren Orta Asya Türk Tarihi ve Çin kültürünün çeşitli unsurları hakkında çalışmalar yapılıp sonuçları yayınlanmıştır. Ünlü Alman Sinolog Prof.Eberhard’ın öncülüğünde yapılan bu temel araştırmalar daha sonraki yıllarda yapılacak olan Çince çeviri faaliyetlerinin temelini oluşturmuştur. Ülkemizde Çin araştırmalarının başlamasından itibaren ağırlıklı olarak dil, edebiyat, kültür ve tarih alanlarında Çince’den yapılan tercüme faaliyetleri belli bir devlet kurumunun organizasyonu ile belli bir sistem dahilinde değil, bu dile vakıf olan uzmanların ilgi duydukları alanlara göre gerçekleştirilmiş, dolayısıyla Çince’den yapılan çevirilerin niteliği ve niceliği istenilen düzeyde olmamıştır. Bu kısa yazımızda ülkemizde dil, edebiyat, kültür ve tarih alanları ile ilgili Çince’den yapılan tercümeler hakkında bazı tespitlerde bulunulacak, ayrıca bunların yanı sıra Türk diplomasisinde Çince’nin yeri hakkında bilgiler verilecek, ayrıca Çin’in genel olarak Türkçe tercüme alanında aldığı mesafeler de karşılaştırmalı olarak ortaya konmaya çalışılacaktır

Türkiye’de Çin araştırmaları XX. Yüzyılın ikinci çeyreğinde başlamış ve 50’li yıllara kadar uluslararası düzeyde çeşitli bilimsel araştırmalar yapılmıştır. Sinoloji bölümü ilk kuruluş yıllarından itibaren Orta Asya Türk Tarihi ve Çin kültürünün çeşitli unsurları hakkında çalışmalar yapılıp sonuçları yayınlanmıştır. Ünlü Alman Sinolog Prof.Eberhard’ın öncülüğünde yapılan bu temel araştırmalar daha sonraki yıllarda yapılacak olan Çince çeviri faaliyetlerinin temelini oluşturmuştur. Ülkemizde Çin araştırmalarının başlamasından itibaren ağırlıklı olarak dil, edebiyat, kültür ve tarih alanlarında Çince’den yapılan tercüme faaliyetleri belli bir devlet kurumunun organizasyonu ile belli bir sistem dahilinde değil, bu dile vakıf olan uzmanların ilgi duydukları alanlara göre gerçekleştirilmiş, dolayısıyla Çince’den yapılan çevirilerin niteliği ve niceliği istenilen düzeyde olmamıştır. Bu kısa yazımızda ülkemizde dil, edebiyat, kültür ve tarih alanları ile ilgili Çince’den yapılan tercümeler hakkında bazı tespitlerde bulunulacak, ayrıca bunların yanı sıra Türk diplomasisinde Çince’nin yeri hakkında bilgiler verilecek, ayrıca Çin’in genel olarak Türkçe tercüme alanında aldığı mesafeler de karşılaştırmalı olarak ortaya konmaya çalışılacaktır
OSMANLI ÂLİMLERİNİN ARAP BELAGATİNE DAİR ESERLERİ
OSMANLI ÂLİMLERİNİN ARAP BELAGATİNE DAİR ESERLERİ
Yazar: Şaban, İbrahim
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 17, 2011
Anahtar kelimeler: Osmanlı, belagat, âlim, eser

Bu makalenin konusunu Osmanlı âlimleri ve bunların Arap belâgatine dair eserleri teşkil etmektedir. Bu dönemlerde şerh, haşiye ve talik adı altında yapılan çalışmaların telif eserlerden çok daha fazla olduğu görülüyor. Sözü edilen bu eserlerde, üzerinde çalışma yapılan metnin yeniden yorumlanıp açıklanması, bazen de farklı bir seviyede yeniden yapılandırılması hedeflenmiştir. Buna bağlı olarak bu çalışmalar genel olarak asıl metin kadar hatta bazen daha çok ilgi görmüştür. Makalede bu çerçevede Osmanlı döneminde yaşamış ve Arap belagati sahasında eser vermiş Osmanlı âlimleri ile onların Arap belagatine dair eserlerinin ismi verilmiştir.

Bu makalenin konusunu Osmanlı âlimleri ve bunların Arap belâgatine dair eserleri teşkil etmektedir. Bu dönemlerde şerh, haşiye ve talik adı altında yapılan çalışmaların telif eserlerden çok daha fazla olduğu görülüyor. Sözü edilen bu eserlerde, üzerinde çalışma yapılan metnin yeniden yorumlanıp açıklanması, bazen de farklı bir seviyede yeniden yapılandırılması hedeflenmiştir. Buna bağlı olarak bu çalışmalar genel olarak asıl metin kadar hatta bazen daha çok ilgi görmüştür. Makalede bu çerçevede Osmanlı döneminde yaşamış ve Arap belagati sahasında eser vermiş Osmanlı âlimleri ile onların Arap belagatine dair eserlerinin ismi verilmiştir.
HAFIZ DİVAN’I ÜZERİNDE YENİ BİR ÇEVİRİ ÇALIŞMASI HAFIZ’IN ŞİİRLERİNİN FARSÇA ÖĞRETİMİNE KATKISI ÜZERİNE DENEMELER
HAFIZ DİVAN’I ÜZERİNDE YENİ BİR ÇEVİRİ ÇALIŞMASI HAFIZ’IN ŞİİRLERİNİN FARSÇA ÖĞRETİMİNE KATKISI ÜZERİNE DENEMELER
Yazar: Kanar, Mehmet
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 17, 2011
Anahtar kelimeler: Hafız, Divan, Çeviri, Gazel, Şiir

Hafız Divan’ı Üzerinde Yeni Bir Çeviri Çalışması Hafız’ın Şiirlerinin Farsça Öğretimine Katkısı Üzerine Denemeler başlıklı bu tebliğimde Hafız Divan’ı ve Türkçe çevirileri ile ilgili kısaca bilgi verdikten sonra divandan 2, 3, 4, 10, 26, 169, 231, 255, 256, 316, 321 numaralı gazeller olmak üzere toplam on bir gazelin çevirisine yer verdim. Gazellerin başında gazel numarası, hangi vezinle yazıldığı gösterilmiş, Farsça metin çeviri yazı yöntemiyle verildikten sonra çevirilere geçilmiştir.

Hafız Divan’ı Üzerinde Yeni Bir Çeviri Çalışması Hafız’ın Şiirlerinin Farsça Öğretimine Katkısı Üzerine Denemeler başlıklı bu tebliğimde Hafız Divan’ı ve Türkçe çevirileri ile ilgili kısaca bilgi verdikten sonra divandan 2, 3, 4, 10, 26, 169, 231, 255, 256, 316, 321 numaralı gazeller olmak üzere toplam on bir gazelin çevirisine yer verdim. Gazellerin başında gazel numarası, hangi vezinle yazıldığı gösterilmiş, Farsça metin çeviri yazı yöntemiyle verildikten sonra çevirilere geçilmiştir.
BAĞDAT MÜFTÜSÜ MAHMUD ÂLÛSÎ’YE (D.1802-Ö.1854) AİT BİR NESEB MANZUMESİ
BAĞDAT MÜFTÜSÜ MAHMUD ÂLÛSÎ’YE (D.1802-Ö.1854) AİT BİR NESEB MANZUMESİ
Yazar: Aydın, Cemal
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 16, 2011
Anahtar kelimeler: Âlûsî, Şeyh Hamid, Mardin, Nakşibendî, Halidiyye, Neseb, Manzume

Arap dilinde değişik türde mensur metinlerin nazmedilmesi bilinen bir edebi faaliyettir. Genellikle aruz vezninin recez bahrinde yazılan bu manzumeler, esas alınan mensur metnin ezberlenmesini kolaylaştırmak gayesi taşımaktadır. Kolay ezberlenmesi ve yanlış aktarmalardan uzak durulması için kimi soy ağaçlarında (neseb şecereleri) yer alan isimler de manzume halinde tertip edilmiştir. Çalışmamızda bu tür manzumeler hakkında kısa bilgi verilmiş, Bağdat müftüsü müfessir ve edîb Mahmud Âlusî’nin bu türden bir neseb manzumesi incelenmiştir. Kendisi de Hüseynî olan Âlûsî bu manzumesinde, Mardin’de 19. yy. da yaşamış, soyu Hüseyin’e (r.a.) ulaşan, Nakşibendî tarikatının Hâlidiyye kolu mürşitlerinden Şeyh Hamid Mardinî’nin soy ağacındaki isimleri nazmetmiştir. Âlûsî, Şeyh Hamid’le Osmanlı Padişahı Sultan II. Abdülmecit Han’la görüşmek üzere çıktığı yolculuğunda tanışmıştır. Çalışmamızda hem Mahmud âlûsî hem hakkında manzume yazılan Şeyh Hamid’e dair kısaca bilgi verilmiştir.

Arap dilinde değişik türde mensur metinlerin nazmedilmesi bilinen bir edebi faaliyettir. Genellikle aruz vezninin recez bahrinde yazılan bu manzumeler, esas alınan mensur metnin ezberlenmesini kolaylaştırmak gayesi taşımaktadır. Kolay ezberlenmesi ve yanlış aktarmalardan uzak durulması için kimi soy ağaçlarında (neseb şecereleri) yer alan isimler de manzume halinde tertip edilmiştir. Çalışmamızda bu tür manzumeler hakkında kısa bilgi verilmiş, Bağdat müftüsü müfessir ve edîb Mahmud Âlusî’nin bu türden bir neseb manzumesi incelenmiştir. Kendisi de Hüseynî olan Âlûsî bu manzumesinde, Mardin’de 19. yy. da yaşamış, soyu Hüseyin’e (r.a.) ulaşan, Nakşibendî tarikatının Hâlidiyye kolu mürşitlerinden Şeyh Hamid Mardinî’nin soy ağacındaki isimleri nazmetmiştir. Âlûsî, Şeyh Hamid’le Osmanlı Padişahı Sultan II. Abdülmecit Han’la görüşmek üzere çıktığı yolculuğunda tanışmıştır. Çalışmamızda hem Mahmud âlûsî hem hakkında manzume yazılan Şeyh Hamid’e dair kısaca bilgi verilmiştir.