hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yahudi Geleneğinde Kur'an ve İbranice Kur'an Çevirirleri
Yahudi Geleneğinde Kur'an ve İbranice Kur'an Çevirirleri
Yazar: Nergiz, Nurten
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 5 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Yahudi,Çeviri,Kur'an'ı Kerim,İbranice,Hz.Muhammed

Yahudi ve Müslümanların dinî ve siyasi açıdan doğrudan ilk temasları, Hz. Muhammed'in Mekke'den Medîne'ye hicret etmesiyle başlamıştır. Bu temas ile birlikte Yahudiler ve Müslümanlar arasında İslam, Tevrat ve Hz. Muhammed'in peygamberliği konularında tartışmalar yaşanmıştır. Müslümanların Tevrat'ın nesh edilerek hükmünün kaldığını dile getirmeleri sebebiyle Yahudiler, bu iddiayı çürütme amacıyla Kur'a'nı Kerim'i İbraniceye tercüme etmişlerdir. Yahudilerin tercüme faaliyetleri zamanla Kuran-ıKerim’in tamamının çevrilmesi ile sonuçlanmıştır. Bu çerçevede YahudilerinMüslümanlara karşı mevcut olumsuz durumları da göz önüne alındığında, yapılanKur’an’ı Kerim tercümelerinin sıhhati konusunda araştırmaların yapılmasıgerekmektedir. Kur’an’ı Kerim çevirilerinin aslına uygun yapılıp yapılmadığıözellikle Kur’an’ı Kerim çevirilerinin hangi kriterlere göre yapıldığıhususlarının aydınlatılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Kur’an-ı Kerim’denİbraniceye yapılan tercümeler hakkında Yasin Meral’in, Yahudi Geleneğinde Kur’an ve İbranice Kur’an Çevirileri adlı eseritercümelerin nasıl yapıldığı hakkında detaylı bilgi vererek konuya açıklık getirmektedir.

Yahudi ve Müslümanların dinî ve siyasi açıdan doğrudan ilk temasları, Hz. Muhammed'in Mekke'den Medîne'ye hicret etmesiyle başlamıştır. Bu temas ile birlikte Yahudiler ve Müslümanlar arasında İslam, Tevrat ve Hz. Muhammed'in peygamberliği konularında tartışmalar yaşanmıştır. Müslümanların Tevrat'ın nesh edilerek hükmünün kaldığını dile getirmeleri sebebiyle Yahudiler, bu iddiayı çürütme amacıyla Kur'a'nı Kerim'i İbraniceye tercüme etmişlerdir. Yahudilerin tercüme faaliyetleri zamanla Kuran-ıKerim’in tamamının çevrilmesi ile sonuçlanmıştır. Bu çerçevede YahudilerinMüslümanlara karşı mevcut olumsuz durumları da göz önüne alındığında, yapılanKur’an’ı Kerim tercümelerinin sıhhati konusunda araştırmaların yapılmasıgerekmektedir. Kur’an’ı Kerim çevirilerinin aslına uygun yapılıp yapılmadığıözellikle Kur’an’ı Kerim çevirilerinin hangi kriterlere göre yapıldığıhususlarının aydınlatılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Kur’an-ı Kerim’denİbraniceye yapılan tercümeler hakkında Yasin Meral’in, Yahudi Geleneğinde Kur’an ve İbranice Kur’an Çevirileri adlı eseritercümelerin nasıl yapıldığı hakkında detaylı bilgi vererek konuya açıklık getirmektedir.
Gündelik Hayatta Avrupalı Müslümanlar
Gündelik Hayatta Avrupalı Müslümanlar
Yazar: Can, Yılmaz; Can, Yılmaz
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: namaz,müslüman,islamofobi,sekülarizm,başörtüsü,Nilüfer Göle

NilüferGöle’ye ait ‘Gündelik Yaşamda Avrupalı Müslümanlar: “Avrupa Kamusal Alanındaki İslam İhtilafları Üzerine Bir Araştırma” kitabıincelenmiştir. Avrupa'nın farklı ülkelerinde yaşayan müslümanların gündelik yaşamda inanç ritüelleri üzerinden yaşadıkları sıkıntıları ve adaptasyon süreçlerini inceleyen kitap, İslamı Avrupa kültürel yaşamı etrafında sekülarizm ve modernite kavramlarının dönüşümüyle yeni bir alana taşımayı amaçlamaktadır. İslamofobi, başörtüsü, namaz, şeriat, helal gıda, terör gibi kavramların çok sık işlendiği kitap 21. yüzyılda Avrupa'da yaşayan müslümanların toplumsal ifşaatını güncellemeyi amaçlamaktadır.

NilüferGöle’ye ait ‘Gündelik Yaşamda Avrupalı Müslümanlar: “Avrupa Kamusal Alanındaki İslam İhtilafları Üzerine Bir Araştırma” kitabıincelenmiştir. Avrupa'nın farklı ülkelerinde yaşayan müslümanların gündelik yaşamda inanç ritüelleri üzerinden yaşadıkları sıkıntıları ve adaptasyon süreçlerini inceleyen kitap, İslamı Avrupa kültürel yaşamı etrafında sekülarizm ve modernite kavramlarının dönüşümüyle yeni bir alana taşımayı amaçlamaktadır. İslamofobi, başörtüsü, namaz, şeriat, helal gıda, terör gibi kavramların çok sık işlendiği kitap 21. yüzyılda Avrupa'da yaşayan müslümanların toplumsal ifşaatını güncellemeyi amaçlamaktadır.
Felsefe ve Ölüm Ötesi (İbn Sînâ, Gazzâlî, İbn Rüşd, Fahreddîn Râzî)
Felsefe ve Ölüm Ötesi (İbn Sînâ, Gazzâlî, İbn Rüşd, Fahreddîn Râzî)
Yazar: Tekin, Menci
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: felsefe,ruhun ölümsüzlüğü,Mahmut Kaya,İbn Sînâ,Gazzâlî,İbn Rüşd,Fahreddîn Râzî

İslam felsefesinin klasiklerini tercüme etmesiylebilinen ve İslam düşüncesi üzerinde birçok eseri kaleme alan Mahmut Kaya, Felsefeve Ölüm Ötesi adlı çalışmasındada İslam düşüncesinin önemli şahsiyetlerinden İbn Sînâ, Gazzâlî, İbn Rüşd veFahreddîn Râzî’nin ölüm hakkındaki felsefi görüşlerini derlemiştir. Kaya, bununyanı sıra Paul Janet ve Gabriel Sêailles’nin ilkçağ ve modern çağfilozoflarının ölüm ve ötesine ilişkin fikirlerini kapsayan çalışmalarını daeserin ek kısmında bizlere sunmuştur.

İslam felsefesinin klasiklerini tercüme etmesiylebilinen ve İslam düşüncesi üzerinde birçok eseri kaleme alan Mahmut Kaya, Felsefeve Ölüm Ötesi adlı çalışmasındada İslam düşüncesinin önemli şahsiyetlerinden İbn Sînâ, Gazzâlî, İbn Rüşd veFahreddîn Râzî’nin ölüm hakkındaki felsefi görüşlerini derlemiştir. Kaya, bununyanı sıra Paul Janet ve Gabriel Sêailles’nin ilkçağ ve modern çağfilozoflarının ölüm ve ötesine ilişkin fikirlerini kapsayan çalışmalarını daeserin ek kısmında bizlere sunmuştur.
‘Şiir Zarureti’ Kavramının Anlamı ve Fuhûle Kavramıyla Bağlantısı -Ferezdak’da İkvâ Örneği-
مفهوم الضرورة الشعرية وصلتها بقضية الفحولة؛ الإقواء عند الفرزدق نموذجًا
Yazar: Aljarah, Amer
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: الضرورة، الشعر، الإقواء، الفرزدق ; Şiir Zarûreti,Fuhûletü’ş-Şuarâ,İkvâ,Ferezdak,şiir ; Poetic necessity,Poet laureate,Imperfect rhyme,Al-Farazdaq,the Poetic

Şüphesiz Konuşma Sanat Açısında Doğası Değişikliğine Göre Değişir, Zira Sanatsal Olan Konuşma Doğasına Zorunlu Olarak Yansımakta, Ayrıca Şiir Dili Nesir Dilinden Farklı Bir Şekilde Eğitilmesi Gerek, Yalnız Gerçekte Şiir Ve Nesir Dilleri Arasında Ayrılık Noktasını Oluşturan Şiir Zorunlulığu Farklılığı Büyük Yankıları Muhaddis Ve Eski Bilimli Adamların Araştırmalarında Bulunur, Ayrıca Bu Şiir Zorunluluğu Eleştiri Ve Dil Araştırmacıları Arasında Büyük Bir İhtilaf Noktası Temsil Eder, Eleştiri Ve Dil Araştırmacıların Şiir Zorunluluklarına Düşen Ve Şiir Zorunluluğu Ekseninde Bulunan Ferezdak Adlı Şairin Şiir Akıcılığı Konusuna Karşı Durumunu Açıkça Ortaya Çıkarmakla Birlikte, Özellikle En Çok Sorun Çıkaran İkva İle Akıcı Şairler'in Çağını Açıklamak Üzereyiz

لا شكّ أن الكلام من الناحية الفنّيّة يتفاوت بتفاوت طبيعته، وهذا ينعكس بالضرورة على طبيعة لغة ذلك الكلام الفنّيّ؛ ومن ثمّ ينبغي أن تُدرس لغة الشعر بطريقة مختلفة عن لغة النثر، والواقع أن هذا الاختلاف وذلك التفاوت وجدا صداهما في دراسات القدماء والمحدثين للضرورة الشعرية التي تمثّل نقطة الفصل الكبرى بين لغتي الشعر والنثر، كما تمثّل نقطة خلاف كبرى بين اللغويين والنقاد، وبتوضيح موقفهم منها ننتقل إلى بيان موقفهم من قضية فحولة الشعراء التي تتجلّى في دائرة يقع الفرزدق في مركزها من جهة ارتكابه الضرورات، ولا سيما الإقواء؛ الضرورة الأشد إشكالًا، مع اشتمال عصر الفحول عليه، فجعلنا البحث في ثلاثة مباحث؛ مبحثان منها تمهيديّان نظريان نبيّن فيهما حال الضرورة عند النقاد بين العجز والاقتدار في المبحث الأول، ثمّ حالها بين الفحولة والتوليد في المبحث الثاني، ثمّ ننتقل إلى الضرورة الشعريّة المسمّاة (الإقواء) في شعر الفرزدق، نبتغي من ذلك تسليط الضوء على واقع النقد واختلاف النقاد في إطلاق أحكامهم متأثرين بأصول اللغويين في تحديد أطر الاحتجاج بالشعر حتى مرحلة معيّنة عُرفت بعصر الاحتجاج تنتهي عند منتصف القرن الثاني للهجرة.
Pedagojik Bakımdan Arapça Okuma Dil Becerisinde Materyal Tasarımı
Evaluating Material Design in Arabic Reading Skills from Pedagogical Perspective
Yazar: Kılıç, Ramazan
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Yabancı Dil Eğitimi,Arapça Öğretimi,Okuma Becerisi,Materyal Tasarımı,Metin ; Second Language Education,Arabic Teaching,Reading Skill,Material Design,Text

Materyaltasarımı, yabancı dil öğretiminde başarı durumuna etki eden bir konudur. Ülkemizdâhilinde dizayn edilen materyal oranı son yıllarda geçmişe nazaran ciddi bir artışgöstermiştir. Özellikle okuma dil becerisine hitaben oluşturulan bu materyaller,pedagojik bakımdan farklı sorunsalları içlerinde barındırmaktadırlar. Zirayabancı dil öğretimi gayesiyle tasarlanan eserlerin ortak paydada buluşabildiklerikurallar manzumesi mevcut değildir. Bu sebeple eğitimciler, bireyselbirikimlerinden hareketle dil öğretim materyalleri tasarlamaktadırlar. Tasarım,eserlerin yalnızca görsele hitap eden yönü değil, aynı zamanda hedef kitleyeulaştırılmak istenen bilgi içeriğinin en iyi şekilde uyarlanması anlamını da ifadeetmektedir. Bu bağlamda araştırmamızın konusu, Arapça okuma dil becerisineyönelik materyal tasarımında dikkat edilmesi gereken temel ilkelerinbelirlenmesi olacaktır. Dil öğrenmede yaşanan sorunların belli bir kısmınınmateryal dizaynından kaynaklandığı, bu durumun nasıl aşılabileceğiincelenecektir. Tasarıma ek olarak materyallerin kullanımı ile ilgili gereklibazı konulara da değinilecektir.

Materialdesign is an issue having an impact on the success in teaching second language.In recent years, the proportion of material designed in Turkey hassignificantly increased compared to the past. These materials, specificallydesigned for text comprehension, have different pedagogical problems. One ofthem is that the materials provided for teaching second language are notdesigned according to draft joint regulations. Design aims not only todistribute the visual aspect of the material used for language acquisition, butalso to convey to the target the content in the reading material at highestlevel. In this context, the subject of our research will be the determinationof basic principles to be considered in the design of materials for readingArabic. It will be examined how material design causes problems in languageacquisition and how this problem can be solved. In addition to the design, someother points related to the use of the materials will be mentioned.
Te’vîlâtü’l-Kur’ân ile Keşşâf Tefsirlerinin Nesh Açısından Mukayesesi
Comparing the Concept of Naskh in Ta’wīlātu'l-Qur’ān and al-Kashshāf
Yazar: Mollaibrahimoğlu, SÜLEYMAN; Harbi, Abdurrahman
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Tafsīr,Naskh,Ta’wīlātu'l-Qur’ān,al-Kashshāf,al-Māturīdī,al-Zamakhsharī ; Te’vîlâtü’l-Kur’ân,Keşşâf,Mâtürîdî,Zemahşerî,Nesh,tefsir

Kur’ân-ı Kerîm’inmuhafazasına, tefsir ve teviline yönelik oluşturulan Ulûmü’l-Kur’ân’ın enönemlilerinden biri nesihtir. Birçok akademik çalışmaya konu olan ve hemen herbir müfessirin dikkate aldığı nesh, aynı zamanda İslamî ilimlerin de ortakkadim meselelerindendir. Bu makalede, Mâtürîdî’nin (ö. 333/944) Te’vîlâtü’l-Kur’ân’ıile Zemahşerî’nin (ö. 538/1144) Keşşâf’ı, nesh meselesini ele alışbiçimleri mukayese edilmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışma sonucu iki eserde denesh konusuna yeterince yer verildiği, meselenin genel yönleriyle ele alınıpirdelendiği görülmüştür. İki müfessir de bir taraftan konuyla ilgili gelenekselilmî mirası dikkate alırken diğer taraftan konu hakkındaki dirayetlerini ortayakoymuşlardır. Neshe dair genel anlamda yakın bir duruş sergilemekle beraber ikimüfessirin rivayetleri değerlendirme ve özellikle neshe dayanak teşkil edenkaynaklar hususunda birbirinden farklı ve iç bütünlüklü bir bakış açısı ortayakoydukları görülmüştür.

Naskh (abrogation) is one of the importantnotions in ‘Ulūm al-Qur'ān (the Qur’ānic sciences) thatemerged for the purpose of explaining, preserving and interpretingthe Qur’ān. Naskh was one of the earlycontroversial topics in Islamic sciences and has been discussed in detail byalmost every mufassir (the writer of a commentary on the Qur’ān). Abrogation has been subject to many academic studiesuntil today. In this study, we compared Ta’wīlātu'l-Qur’ān by Imāmal-Māturīdī (D. 333 AH /944 CE) and al-Kashshāf by al-Zamakhsharī(D. 538 AH/1144 CE) in terms of their manner of discussing naskh. As a resultof this comparison, it has been concluded that both works sufficiently anddeeply evaluated the subject matter and each of them proved their proficiencyin their exegesis on the Qur’ān. Furthermore, while giving place to the viewsof the former commentators in the tradition, Imām al-Māturīdī andal-Zamakhsharī also expressed their own arguments. Even though they seem to besimilar in embracing naskh, they vary primarily in evaluating the narratives byvarious mufassirs and especially in the way they used the sources whichconstitute the basis of naskh.
Bid‘at Literatürünün Hikâyesi -Beş Klasik Eser Özelinde-
The Story of Bid‘ah Lıterature -Specific to Five Classical Works-
Yazar: Gözün, Abdulvehhab
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Hadis,literatür,biyografi,eser,sâik,bid'at ; Hadith,literature,biography,work,bid 'ah

İslâmî ilimlerin her birinin tarih boyunca bir edebiyatı ortaya çıktığıgibi müstakil bir ilme dönüşmediği halde dinî kavramlardan bazılarının da zamaniçerisinde kendi çapında bir literatürü oluşmuştur. Şüphesiz bu durum, okavramların önemini göstermektedir. Bu tür ıstılahlardan biri, sünnetin zıttıolan bid‘at kavramıdır. Her literatürün ortaya çıkmasına neden olan bazıdurumların var olduğu gerçeğinden yola çıkarak bid‘at literatürününteşekkülüne de zemin hazırlayan birtakım faktörlerin bulunduğu düşünülmektedir.Bu makalede, bid‘at terimiyle ilgili kitâbiyatın ortaya çıkışının arkaplanını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu nevi bir saptamanın, bid‘attartışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Araştırmada mezkûr tespit, klasikdönemde bid‘at kavramıyla alakalı yazılan bazı eserlerin satır aralarındanve yazarlarının hayatlarından yapılmaya çalışılmıştır. Konuyla ilintili tümeserlerin incelenmesinin makalenin boyutlarını aşacağı düşüncesinden hareketlesadece klasik dönemde yazılmış, sahasının ilkleri olan beş kitabın vemüelliflerinin biyografilerinin kısaca incelenmesiyle çalışmasınırlandırılmıştır.

Islamicknowledge has produced various literatures throughout the history. Some of thereligious concepts have even formed a literature on its own, but did nottransform itself into a self-contained literature. This also shows theimportance of the concepts in establishing a literature. One of those terms isthe concept of bid‘ah, the opposition of Sunnah. Basedon the fact that each literature has a basis for its formation, there were alsosome factors that lead to the formation of literature of “bid‘ah”. Therefore, this article aims to determine the backgroundof the emergence of the bibliography that related to the term bid‘ah. Inthis study, the data is obtained by reading the lines of some of the books thatwere written in the classical period and life of the authors.As analysing all relevant books would exceed the lines of this article, thisstudy is limited into the analysis of the first five books in the field writtenin the classical period and the biographies of the authors.
Siirt’te Bir Nakşî-Hâlidî Merkezi: Zokayd Tekkesi ve Medresesi
A Naqshī-Khalidī Sufi Centre in Siirt: The Takka and Madrasa of Zoqayd
Yazar: Çakır, Mehmet Saki
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Zoqayd,Khālidyyah,Naqshbandiyya,Madrasa,Siirt ; Zokayd,Medrese,Siirt,Hâlidîlik,Nakşibendiyye

Zokayd tekkesi, 1880’liyıllardan 1990’lı yıllara kadarki tarihi süreçte Siirt ve çevresinde aktifolmuş bir Nakşî-Hâlidî tekkesidir. Tekke, Şeyh Abdulkahhar Zokaydî (v.1906) tarafındangünümüzdeki Kurtalan’a bağlı Kayabağlar kasabasında kurulmuştur. Bu tekkedekişeyhler, Hâlidîlik öğretilerine göre tasavvufî eğitim verirken; medresede de müderrislikyapmışlardır. Şeyhlerin geride halife bırakmamaları, daha çok müderrislikyönlerinin ön planda olmalarından kaynaklanmaktadır. Medreseye verdikleriihtimam ise mensup oldukları Molla Halil es-Si‘irdî ailesinin bölgedekibelirgin özelliğidir. Tekke, irşad faaliyetlerinin yanı sıra sosyal ve siyasal gelişmelerede kayıtsız kalmamıştır. Bu manada Şeyh Abdulkahhar, Yezîdî Batran köyününMüslüman olmasına öncülük etmiştir. Oğlu Şeyh Mahmud (v. 1945) ise I. Dünyasavaşında, müridleriyle birlikte cihat etmiştir. Cumhuriyet döneminde şeyhlerinsürgün edilmesiyle, tekkedeki faaliyetler zaman zaman aksamakla birliktetamamen kesilmemiş ve yakın döneme kadar devam etmiştir. Bu çalışmada Osmanlı’nınson dönemlerinden itibaren faaliyet gösteren Zokayd tekkesinin tasavvuftarihindeki konumu ele alınmıştır.

Zoqaydis a Naqshī-Khalidīsufi order (takka) which was active in Siirt and in Siirt province from the1880s until the 1990s. The sufi order was established by Sheikh Abd al-Qahhār Zoqaydī(d.1906) in Kayabaglar town of Kurtalan. The sheikhs in this sufi order notonly trained the followers according to the Khalidī sufi principles, but they also taught Islamicsciences in the madrasa. The reason why, the sheikhs did not leave behind acaliph is because the education in madrasa was highly active in comparison tothe sufi order. The importance they attach to the madrasa comes from thecharacteristic of the family of the Mulla Khalīl al-Siirdī towhich they belong. At the same time, the sufi order was also concerned withsocial problems and political conflicts. For instance, Sheikh Abd al-Qahhār leaded the Yazidīs in the Batran village in the conversion to Islam.His son Sheikh Maḥmūd(d.1945) defended the region with his followers (murīds) during World War I. With the exile of the sheikhsin the Republican period of Turkey, the activities in the sufi order havedecreased, but it were not completely extinguished. Until recently, theactivities have carried on. In this study, the position of takka of Zoqayd inthe history of Sufism has been investigated.
Türkiye’de Konuşulan Arap Diyalektleri
Türkiye’de Konuşulan Arap Diyalektleri
Yazar: Ceylan, İmran
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Arapça,Diyalekt,Lehçe,Yaşar Acat

Dr. Yaşar ACAT tarafından hazırlanan Türkiye’deKonuşulan Arap Diyalektleri adlı bu çalışma, Anadolu’da konuşulan Arapdiyalektlerini farklı açılardan inceleyen akademisyen ve araştırmacılarınyazılarının yer aldığı editöryal bir kitaptır. Eser, kültür ve medeniyetlerbeşiği olan ülkemizin daha çok Güney, Güneydoğu ve Doğusunda konuşulan Arapdiyalektlerin sesbilgisi, biçimbilgisi, sözdizimi gibi konuların yanı sıra deyimlerin,atasözlerin ve çeşitli anlatım kalıplarının oluşturduğu söz varlığı ile ilgilifarklı bölümleri ele almaktadır.

Dr. Yaşar ACAT tarafından hazırlanan Türkiye’deKonuşulan Arap Diyalektleri adlı bu çalışma, Anadolu’da konuşulan Arapdiyalektlerini farklı açılardan inceleyen akademisyen ve araştırmacılarınyazılarının yer aldığı editöryal bir kitaptır. Eser, kültür ve medeniyetlerbeşiği olan ülkemizin daha çok Güney, Güneydoğu ve Doğusunda konuşulan Arapdiyalektlerin sesbilgisi, biçimbilgisi, sözdizimi gibi konuların yanı sıra deyimlerin,atasözlerin ve çeşitli anlatım kalıplarının oluşturduğu söz varlığı ile ilgilifarklı bölümleri ele almaktadır.
Siirt Arapçasının Korunmasında Sözlü Kültürün Rolü
The Role of the Oral Culture in the Protection of Siirt Arabic Dialects
Yazar: Cengiz, Emin
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Siirt Arapçası,diyalekt,dilbilim,sözlü edebiyat,sözlü kültür ; Siirt Arabic,linguistics,dialect,oral literature,oral culture

Arapça,günümüzde çok geniş bir coğrafyada konuşulan dünyanın en köklü dillerindenbirisidir. Türkiye’nin Güney ve Güneydoğu illerinde deArapçaya ait lehçeleri konuşan insanlar bulunmaktadır. Bu bölgelerden birisi deSiirt ilidir. Bu yörede yaşayan Araplar kendi dillerini yazılı kültürden yoksunbir şekilde tamamen sözlü geleneğe dayanarak asırlar boyunca muhafaza etmeyibaşarabilmişlerdir. Tarihi süreç içerisinde doğal olarak oluşan sözlükültür, yöre halkının kimliğini oluşturan bütün kodları içinde barındıran birkara kutu mahiyetindedir. Bunun yanı sıra Siirt Arapça diyalektinde kullanılansözlü edebiyat ürünleri, söz konusu lehçenin muhafazası ve gelecek kuşaklaraaktarılması noktasında önemli bir rol üstlenmiştir. Bu çalışmada Siirt Arapçadiyalektinin sözlü edebiyat ürünleri ve bu ürünlerin söz konusu lehçenin korunmasındakirolü ele alınacaktır.

Arabicis one of the ancient and most widely spoken languages in the world today. Inthe regions that extend to the south and southeast of Turkey, there are peoplewho speak dialects of Arabic. One of these regions is Siirt province. Arabsliving in this region have managed to preserve their native languages forcenturies, without any written culture, on the basis of a completely oraltradition. Oral culture, which is formed naturally in the historical process,is the black box that contains all the codes that constitute the identity ofthe people of the region. In addition, the oral literature products used inSiirt Arabic dialect have played an important role in preserving the dialectand transferring it to future generations. In this study, the oral literatureproducts of Siirt Arabic dialect and the importance of these products in theprotection of dialect will be discussed.
Mücellî’nin Manzum Şurûtü's-Salâtı
The Poetic Shurūtu's-Salāt of Mujallī
Yazar: Söylemez, İdris
Dergi: Artuklu Akademi, Vol. 6 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Mujallī,Shurūtu's-Salāt,Masnawi,Salāt,Ablution ; Mücellî,Şurûtu’s-Salât,Mesnevi,Namaz,Abdest

Türk-İslamedebiyatı X. yüzyıldan bu yana varlığını devam ettirmektedir. Bu edebiyatsahasının temel referans kaynağı İslam dini ve onun çerçevesinde meydanagetirilen zengin ilmî ve edebî müktesebattır. Bu edebiyat sahasında amaçtoplumu aydınlatmak, insanı eğitmektir. Dinî birkonunun anlatımını şiir formuyla sağlayan bu edebiyatın içerisinde ilmihaller,manzum hadisler, mukadimetü’s-salâtların yanı sıra namazla ilgili kimi bilgilerihtiva eden şurûtü’s-salâtlar da dikkat çekmektedir. XVI. yüzyılda Mücellîmahlaslı bir şair tarafından kaleme alınan manzûme, geneli ümmi olan ve göçebehalde yaşayan insanların ibadetlerin tacı konumunda bulunan namaz ile alakalıfarz, vacip, sünnet ve müstehap gibi kimi değerleri öğrenmelerinikolaylaştırmak maksadı taşır. Bu eser, gusül ve namaz ile ilgili kaideleriihtiva etmektedir. Çalışma, manzûm bir mukaddime ile konunun anlatıldığı onsekiz bâbdan meydana gelmektedir. Manzûmenin mukaddimesi, mesnevî nazımşekliyle kaleme alınmış olup geri kalan kısmı ise gazel tarzında kafiyelendirilmiştir.

The Turkish Islamic Literature exists since X.century. The main sources of this literature are Islamic intellectual heritageand the very rich scholarly body of knowledge developed around it. The main objectiveof the works in this literary genre is to enlighten the community and toeducate Muslim community. In addition to catechisms, poetic hadiths, theintroduction to ṣalāt(obligatory Muslim prayers), this literary genre where religious matters can beexpressed in the form of poem also includes Shurūṭ al-ṣalātwhich provides information about ṣalāt.The work to be examined in this article was written in XV. century by a poetwhose appellative is Mujallī. The objective of his work was to make it easierto understand some legal principles on ṣalātsuch as farḍ (obligatory acts), wajīb(compulsory acts), sunnah and mustaḥab(recommended acts) for people who were illiteral or Muslim nomads. This workalso includes some basic rules regarding ghusl (full-body ritual purification)in addition to ṣalāt. This work is composedof a poetised introduction and eighteen sections about ṣalāt.While the introduction part of the work was written in masnawī poetic style,the rest of the work was rhymed in the ghazal form.