Yer Temelli Eğitim Yaklaşımı ve Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarına Yansımaları
Place-Based Education and Its Reflections on Social Studies Curriculum
Yazar: Üztemur, Servet; Dinç, Erkan; Acun, İsmail
Dergi: İnönü University Journal of the Faculty of Education, Vol. 19 No. 3, 2017
Anahtar kelimeler: yer temelli eğitim,sosyal bilgiler,sosyal bilgiler öğretim programı,doküman analizi,yer temelli öğrenme ; place-based education,social studies,social studies curriculum,document analysis,place-based learning.

Sanat, topluma dair diğerbilgi ve bilimler, fen bilimleri, matematik ve diğer birçok konu ve dersinöğretilmesi için başlangıç noktası olarak yerel ortamı ve toplumu kullanmasüreci olarak tanımlanan YTE; gerçek dünya konularını keşfeden, anlamlı ve ilişkiliprojeler kullanarak öğrencileri gerçek yaşama bağlayan uygulamalı ve deneyimselbir pedagojidir. Bilgi, beceri, tutum ve değerlerin yerel deneyimlerlekazanılmasını amaçlayan YTE yaklaşımının öğrenme sürecinde birincil kaynağınıiçinde yaşanılan yer ve toplum oluşturmaktadır. Bu yaklaşımının en önemli gücü,yerin özelliklerine uyum sağlayarak okul ile öğrencinin günlük yaşamıarasındaki kopukluğu gidermesidir. Bu araştırmanın amacı, YTE uygulamalarının4, 5, 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler öğretim programlarına ne derecedeyansıdığını ortaya koymaktır. Nitel araştırma yaklaşımına göre tasarlanançalışmada sosyal bilgiler öğretim programları doküman analizine tabi tutularakprogramların ilgili kısımları (genel amaçlar, programın genel yaklaşımı,öğrenme alanları, kazanımlar, etkinlikler, değerler, beceriler, kavramlar)üzerine betimsel içerik analizi yapılmıştır. Araştırma bulguları; dördüncüsınıftan yedinci sınıfa doğru gidildikçe YTE ile ilişkili öğrenme alanları,kazanımlar ve etkinliklerin azaldığını göstermiştir. Ayrıca bütün sınıfseviyelerindeki kazanımların yaklaşık üçte biri YTE ile doğrudan ilişkilidir.YTE ile ilişkili değerler en fazla 5. ve 6. sınıf seviyelerinde yer alırken 7.sınıf seviyesinde YTE ile ilgili herhangi bir değere rastlanmamıştır. Yedincisınıf seviyesinde YTE ile ilgili doğrudan verilecek herhangi bir beceriyerastlanmamıştır. Sosyal katılım becerisi hem 5. sınıf hem de 6. sınıfseviyesinde yer alırken; mekânı algılama becerisi 4. sınıf,  gözlem becerisi 5. sınıf ve girişimcilik becerisi6. sınıf seviyesinde YTE ile ilişkili doğrudan verilecek beceriler arasında yeralmıştır. Sosyal bilgiler programlarında yer alan kavramların % 18,32’si YTEyaklaşımıyla doğrudan ilişkilidir. Araştırma sonuçları YTE yaklaşımının sosyalbilgiler programlarında çok fazla yer almadığını göstermektedir.

PBE is described as using domestic environment and society in teachingprocess for art, humanities, natural sciences, math and other subjects as areference point. It is considered as the application of empirical pedagogywhich explores real-world subjects, engage students into real life situationsthrough sensible and relevant projects. Aiming to develop learners’ expertiseand experiences of knowledge, skills, attitudes, the PBE approach, which are tobe acquired by means of domestic experiences, is comprised of the place andsociety where the learners live. The most prominent strength of this approachis to eliminate disconnection between school and daily life of learners byadjusting to the characteristics of the concerned place. The purpose of thisstudy is to reveal how PBE applications do reflect on social studies curriculaof the 4th, 5th, 6th and 7thgraders in Turkey. Designed as a qualitative research, the current studyexamines middle school social studies curricula by means of the documentanalysis technique. The relevant sections of the curricula (general objectivesand general approach of the curricula, themes, attainment targets, suggestedactivities and the foreseen values, skills and concepts) are then descriptivelyand thematically analyzed. The research findings indicate that the proportionof the PBE-related themes, attainment targets and suggested activitiesdecreases while students pass from grade 4 to grade 7. Moreover, almost onethird of the attainment targets at all grade levels are directly related withPBE. Whereas the highest number of values related with PBE was placed at the 5thand 6th grade levels, no PBE-related value was found in grade 7curriculum. There is not any PBE-related skill that could directly be presentedto students attaining grade 7. While social participation skill is foundamongst the skills directly related with PBE at both 5th and 6thgrade levels; place perception skill is found at the 4th grade;observation skill is at 5th grade; entrepreneurship skill is foundat the 6th grade levels. Additionally, 18.32% of concepts in socialstudies curricula are directly related with PBE approach. The study resultsindicate that PBE approach is not included in social studies curriculafrequently enough.