TEVFÎK SIDKÎ’NİN HADİS VE SÜNNETE YÖNELİK İTİRAZLARINA REŞÎD RIZÂ’NIN YAKLAŞIMI VE ELEŞTİRİLERİ
The Approach and Criticism of Rashid Rıḍā towards Tawfik Sidqi’s Objections to the Ḥadīth and Sunnah
Yazar: Bayraktutar, Muammer
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 22 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Hadis,Sünnet,Kur’ân İslâmı,Reşîd Rızâ,Tevfîk Sıdkî ; Ḥadīth,Sunnah,Quranic Islam,Rashid Riḍā,Tawfik Sidqī

Modern zamanlarda Hz. Peygamber’in sünneti ve hadisleri tartışmaların odağında yer almaya başlamış, sünnetin ve hadislerin dindeki yerine ve otoritesine yönelik birtakım itirazlar yöneltilmiştir. Ehl-i Kur’ân hareketinin başını çektiği hadis ve sünnet karşıtı söylemler Hindistan’da ortaya çıkmış, akabinde İslâm dünyasına da intikal ederek ilk önce Mısır’da seslendirilmeye başlanmıştır. Mısır’da “Kur’ân’la yetinme” söylemiyle sünnete ve hadislere itiraz yönelten isimlerden biri de M. Tevfîk Sıdkî’dir (öl. 1920). O, bu hususta Mecelletü’l-Menâr’da “İslâm sadece Kur’ân’dan ibârettir” adıyla iki makale kaleme almış; sünnet ve hadislerin dinde delil olmasına itiraz eden birtakım iddialarda bulunmuş ve görüşler ortaya koymuştur. Sıdkî’nin iddia ve itirazlarına diğer bazı âlimler gibi Reşîd Rızâ da (öl. 1935) cevap vermiş, tenkit ve değerlendirmelerde bulunmuştur. Muhammed Abduh (öl. 1905) ve Reşîd Rızâ’nın öncülüğünü yaptığı tecdit hareketine yakın bir isim olarak Tevfîk Sıdkî’nin itirazlarına üstadı Rızâ’nın nasıl bir yaklaşım sergilediği araştırılmayı hak eden bir konudur. Rızâ’nın bu bağlamda ortaya koyduğu yaklaşımlar, ayrıca hadis ve sünnet anlayışını yansıtması bakımından oldukça önem arz etmektedir. Bu makalede Rızâ’nın sadece Sıdkî’nin meşhur iki makalesinde sünnete ve hadislere yönelttiği bazı itirazlara yaklaşımı incelenecek, bu bağlamda ortaya koyduğu cevap, tenkit ve itirazlar özelinde hadis ve sünnetle ilgili tartışmalı konulardaki tavrı ve hadis ve sünnet anlayışı ortaya konulmaya çalışılacaktır.

In modern times, the Sunnah and ḥadīths of the Prophet have started to take place at the center of the discussions, and some objections have been raised against the position and authority of the sunnah and ḥadīths in religion. The discourses against ḥadīth and sunnah, led by the Ahl al-Qur'an movement emerged in India, were subsequently transferred to the Islamic world and first started to be addressed in Egypt. M. Tawfik Sidqī (d. 1920) is one of the names who raised objections to the Sunnah and ḥadīths with the discourse of being content with the Qur'an in Egypt. He wrote two articles on this subject in al-Manar with the name “Islam consists only of the Qur'an”; there have been some claims and opinions that objected to the fact that sunnah and hadiths are evidence in religion. Like some other scholars, Rashid Riḍā (d. 1935) gave answers to Sidqī's claims and objections and made criticisms and evaluations. As a name close to the tajdid movement pioneered by Muḥammad ʿAbduh (d. 1905) and Rashid Riḍā, the approach of his master Riḍā to the objections of Tawfik Sidqī has a value that needs to be investigated. The approaches that Riḍā put forward in this context are also critical in reflecting his understanding of hadith and sunnah. In this article, Riḍā's approach to some of the objections that Sidqī made to the sunnah and ḥadīths in his two famous articles will be examined. In this context, his attitude towards controversial issues related to hadith and sunnah and his understanding of ḥadīths and sunnah will be discussed, particularly his response, criticism, and objections.