VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK SİSTEMLERİ PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
COMPARISON OF THE HEALTH SYSTEM PERFORMANCES OF OECD COUNTRIES WITH DATA ENVELOPMENT ANALYSIS
Yazar: Kovanci, Merve; Yol, Şeyma; Karaca, Meryem Mine; Şimşir, İsmail
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. 50, 2024
Anahtar kelimeler: Social Policy (Other) ; Sosyal Politika (Diğer) ; Effectiveness,Efficiency,Performance,OECD,Data Envelopment Analysis ; Etkililik,Verimlilik,Performans,OECD,Veri Zarflama Analizi

Sağlık sistemleri, toplumdaki bireylerin sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için sunulan hizmetlerin bir araya getirildiği yapılardır. Temel amaçları, toplum sağlığını geliştirmek, sağlık hizmetlerine erişimi sağlamak ve finansal risklere karşı koruma sağlamaktır. Ancak dünya genelinde sağlık harcamalarının arttığı gözlemlense de sağlık sistemlerine tahsis edilen kaynaklardaki artışın sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu sınırlı artış ise sağlık sektöründeki kaynakların verimli ve etkili kullanımını zorunlu kılmaktadır. Bu noktada ise sağlık sistem performansı çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu türden çalışmalar kaynakların doğru şekilde dağıtılmasına rehberlik edebilir. Öte yandan benzer sosyodemografik özelliklere sahip ülkeler ile kıyaslandığında Türkiye’nin durumunu ortaya koymak büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle de bu çalışma kapsamında benzer gelişmişlik düzeyine ve politik hedeflere sahip OECD ülkelerinin sağlık sistemlerinin verimliliği Veri Zarflama Analizi (VZA) ile ölçülmüş ve Türkiye’nin diğer OECD ülkeleri ile etkinlik düzeyleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ise Türkiye başta olmak üzere sosyoekonomik düzeyi görece daha düşük bazı ülkelerin sağlık sistemlerinin çok daha etkin olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarının politika yapıcılar ve sektör paydaşları için kaynakların doğru kullanımına ilişkin kanıta dayalı bilgiler sunacağı düşünülmektedir.

Health systems are structures that bring together the services provided to meet the health needs of individuals in society. Their main objectives are to improve public health, ensure access to health services and protect against financial risks. However, although it is observed that health expenditures are increasing worldwide, the increase in resources allocated to health systems remains limited. This limited increase necessitates the efficient and effective use of resources in the health sector. At this point, health system performance studies are needed. Such studies can guide the correct allocation of resources. On the other hand, it is of great importance to reveal Turkey's situation when compared to countries with similar sociodemographic characteristics. Therefore, within the scope of this study, the efficiency of the health systems of OECD countries with similar levels of development and policy objectives was measured by Data Envelopment Analysis (DEA) and Turkey’s efficiency levels were analyzed comparatively with other OECD countries. As a result of the analysis, it was found that the health systems of some countries with relatively lower socioeconomic levels, especially Turkey, are much more efficient. The results of the study are expected to provide evidence-based information on the proper use of resources for policy makers and sector stakeholders.