Lâmiî-zâde Lem’î Çelebi ve İki Eseri: Bahrü’l-Evzân ve Menâkıb-ı Üveysü’l-Karen
Lem’î Çelebi Of Bursa
Yazar: Karaca, Songül
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 32 No. 32, 2024
Anahtar kelimeler: Classical Turkish Literature of Ottoman Field ; Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı ; Lem’î,Lâmiî,prosody,Bahru’l-Evzân ; Lem’î,Lâmiî,Aruz,Bahrü’l-Evzân

16. yüzyıl müelliflerinden Lâmiî Çelebi; defterdar bir babanın oğlu ve nakkaş bir dedenin torunu olup Bursa’nın tanınmış kişilerindendir. Âlim ve şair kişiliği sayesinde ünü, sadece Bursa ile sınırlı kalmamış; bütün bir Osmanlı coğrafyasına yayılmıştır. Lâmiî’nin oğulları da ilimle meşgul olmuştur. Bunlardan biri Derviş Muhammed Lem’î Çelebi’dir. Babasına olan bağlılığını mahlasına da yansıtan Lem’î Çelebi pek tanınmamaktadır. Bu çalışma, söz konusu eksiğin giderilmesi için kaleme alınmıştır. Lem’î mahlaslı 3 şairden biri olduğu bilinen Derviş Muhammed Lem’î Çelebi hakkında literatürde sadece Lâmiî’nin oğlu olduğu, çeşitli yerlerde müderrislik yaptığı ve Bahrü’l-Evzân adında bir eseri olduğuna dair kısaca bilgi verilmiştir. Tarafımızdan yapılan araştırmalar sonucu onun Bahrü’l-Evzân adlı eserine ulaşılmıştır. Eser, bilim dünyasına ilk defa bu çalışma ile tanıtılacaktır. Halihazırda bilinen tek nüshası Konya Yusufağa Kütüphanesi 42 Yu 139/7 numarada kayıtlıdır. Lem’î’nin kendi eseri olduğu için onunla ilgili en önemli kaynak, Bahrü’l-Evzân’dır. Yine Lâmiî’nin Menâkıb-ı Üveysü’l-Karen adlı eseri ile Lem’î Çelebi’nin yolları bir yerde kesişmiştir. Hem Lâmiî hem de Lem’î Çelebi adına kayıtlı Menâkıb-ı Üveysü’l-Karen nüshalarına rastlanmıştır. Lâmiî’nin, Münşeat adlı eserinde de oğlu Lem’î’den bahsettiği görülmüştür. Bu çalışmada Münşeât’ın yanı sıra Lem’î’den bahseden tezkireler de incelenecek, Bahrü’l-Evzân tanıtılacak ve Menâkıb-ı Üveysü’l-Karen’in Lem’î ile olan ilişkisi ele alınacak ve bu yeni bilgilerden hareketle Lem’î Çelebi bilim dünyasına tanıtılmış olacaktır.

Lâmiî Çelebi, one of the authors of the 16th century; is the son of a provincial treasurer father, the grandson of a miniaturist grandfather, and one of the well-known people of Bursa. Since he was a scholar and a poet, his fame was not limited to Bursa and spread throughout the Ottoman geography. Lamii’s sons were also engaged in science. One of them is Dervish Muhammed Lem’î Çelebi. Lem’î Çelebi, who reflects his loyalty to his father in his pseudonym, is not very well known. This study was written to fill this gap.There is only the following information in the literature about Dervish Muhammed Lem’î Çelebi, who is known to be one of the three poets with the pseudonym Lem’î: Lem’î is the son of Lâmiî, he worked as a teacher in various madrasahs and he has a work called Bahru’l-Evzân. As a result of our research, his work Bahru’l-Evzân was found. The work will be introduced to the scientific world for the first time with this study. The only copy available is at Konya Yusuf Ağa Library and it is registered at number 42 Yu 139/7. Since it is Lem’î’s work, the most important source about him is Bahrü’l-Evzân. Lâmiî’s Menâkıb-ı Uveysu’l-Karen and Lem'î Çelebi’s paths crossed at some point. Menâkıb-ı Uveysu’l-Karen copies registered in the names of both Lamiî and Lem’î have been found. Additionally, Lâmiî also mentioned his son Lem’î in Münşeât. In this study, in addition to Münşeât, tezkiras mentioning Lem’î will also be examined, Bahru’l-Evzân will be introduced, Lem’î’s relationship with Menâkıb-ı Uveysu’l-Karen will be discussed  and Lem’î Çelebi  will be introduced to the world of science, especially based on newly obtained.