Otizm Spektrum Bozukluğunda Endokrin Bozucuların Rolü Var mıdır?
Is There the Role of Endocrine Disruptors in Autism Spectrum Disorder?
Yazar: İlhan, Azad; Ayaz, Aylin
Dergi: Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, Vol. 5 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Endocrine disruptors,autism spectrum disruptors,endogenous hormone ; Endokrin bozucular,otizm spektrum bozukluğu,endojen hormonlar

İnsan sağlığı ve neslinin devamı metabolizma, büyüme-gelişme,zihinsel işlevler, bağışıklık sistemi ve üreme için yaşamsal rolü bulunanhormon ve benzeri sinyal taşıyıcı maddelerin kusursuz çalışmasına bağlıdır. Bebekler ve küçük çocuklar yetişkinlere oranla besinlerdeki kirleticilere daha duyarlıdır. Bebeklik ve erken çocukluk döneminde endokrin bozuculara maruz kalmak, çocukluk çağı hastalıklarının gelişimi açısından önemlidir. Prenatal dönemde bebekler plasenta yoluyla kirleticilere maruz kalabilirler. Bu maruziyetsonucunda,  vücudun endokrin sistemietkilenip, nörolojik, üreme, kardiyovasküler, metabolik ve bağışıklık sistemiüzerine olumsuz etkiler ortaya çıkmaktadır. Endokrinbozucular östrojen, androjenler ve tiroid hormonlarının etkisini değiştirereketki gösterebilir. Otizm spektrum bozukluğu (OSB) yaşam boyu devam eden vegenellikle tahrip edici etkisi olan, hem bu hastalığa sahip bireyi hem de tümailesini önemli düzeyde etkileyen bir durumdur. OSB’ye neden olan faktörlerkesin olarak bilinmemekle birlikte genetik temelli olduğu bildirilmiştir.Çevresel faktörlerin de OSB’ye neden olabileceği düşünülmektedir. Hem genetikfaktörlerin hem de çevresel faktörlerin etkileri üzerine çok sayıda araştırmayapılmaktadır. Son dönemde yapılan çalışmalarda, gebe kadınların vücutsıvılarının (idrar, serum) endokrin bozucu madde içerikleri ile ölçülenkimyasalların prenatal vücut yüküne ve bunların çocuklara olan etkisi ve OSBile ilişkisine bakılmaktadır. Endokrin bozucuların OSB ile ilişkisi üzerineçalışmalar olmasına rağmen bu konuda daha fazla çalışmaya gerek duyulmaktadır. Bu derleme yazıda OSB ve endokrin bozucular arasındaki olası ilişkinin güncel çalışma sonuçlarına göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

The maintenance of human health andgeneration depends on the perfect functioning of hormones and similar signalcarrier substances, which are vital for metabolism, growth-development, mentalfunctions, immune system and reproduction. Babies and young children are moresensitive to contaminants in food than adults. Exposure to endocrine disruptorsin infancy and early childhood is important for the development of childhooddiseases. In prenatal period, babies may be exposed to contaminants through theplacenta. As a result of this exposure, the endocrine system of the body isaffected and adverse effects on the neurological, reproductive, cardiovascular,metabolic and immune system occur. Endocrine disruptors can affect therebychanging the effects of estrogen, androgens and thyroid hormones. Autismspectrum disorder (ASD) is a condition that affects both the individual withthe disorder and his or her entire family, which has a life-long and oftendestructive effect. The factors that cause ASD are not definitively known, butthere are findings that it is genetic based. Environmental factors may alsolead to ASD. A large number of research has been carried out on the effects ofboth genetic and environmental factors. In recent studies, pregnant women'sbody fluids (urine, serum) endocrine disruptive substance content and theprenatal body load of chemicals measured and the effects of these on childrenand their relationship to ASD are examined. Although there are studies on therelationship of endocrine disruptors with ASD, more studies are needed on thissubject. In this review, it was aimed to evaluate the possible relationshipbetween OSB and endocrine disruptors according to current study results.