hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
AHMED EMÎN’İN MEKTUPLARINDAKİ ÖNEMLİ TEMALAR
AHMED EMÎN’İN MEKTUPLARINDAKİ ÖNEMLİ TEMALAR
Yazar: Karabela, Nevin
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 13, 2011
Anahtar kelimeler: Ahmed Emîn, mektup, öğüt

Makalemizde önce mektup türü üzerinde durulmuş, ardından Ahmed Emîn ve mektuplarındaki temalar incelenmiştir. Bu bağlamda Ahmed Emîn’in oğlunu muhatab alarak yazdığı kurgusal mektupların genel özelliklerinden kısaca bahsedildikten sonra mektuplarda ele aldığı temalar ve bunlarla ilgili problemlere getirdiği çözüm önerileri ele alınmıştır. Bu çerçevede onun yaşadığı dönemdeki sosyal hayat, ahlakî değerler, toplumsal olaylar ve eğitim gibi birçok önemli konuya bakışı belirlenmiştir.

Makalemizde önce mektup türü üzerinde durulmuş, ardından Ahmed Emîn ve mektuplarındaki temalar incelenmiştir. Bu bağlamda Ahmed Emîn’in oğlunu muhatab alarak yazdığı kurgusal mektupların genel özelliklerinden kısaca bahsedildikten sonra mektuplarda ele aldığı temalar ve bunlarla ilgili problemlere getirdiği çözüm önerileri ele alınmıştır. Bu çerçevede onun yaşadığı dönemdeki sosyal hayat, ahlakî değerler, toplumsal olaylar ve eğitim gibi birçok önemli konuya bakışı belirlenmiştir.
MÜNİF PAŞA'NIN ARAPÇA ÖĞRETİMİNE YAKLAŞIMI
MÜNİF PAŞA'NIN ARAPÇA ÖĞRETİMİNE YAKLAŞIMI
Yazar: Kızılcık, Abdullah
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 13, 2011
Anahtar kelimeler: Oryantalizm, şarkiyat, doğu bilimcisi

Öğretim hayatının büyük bir kısmını medreselerde geçiren Münif Paşa Osmanlıların son döneminde yaşamış ilim ve siyaset adamlarından birisidir. O, Arapça öğretimine karşı değildi, ancak Avrupa’da bulunmuş ilim ve siyaset adamı olarak Tanzimat’tan sonra Batı tarzında açılması ile usul ve yöntem bakımından bu medreselerdeki eğitimi tartışmaya başlamıştır. Bu makale, medreselerin kuruluşunu ve amacını tarihi açıdan kısaca ele aldıktan sonra, Münif Paşa’nın Arapçaya ve Arap harflerine bakışı üzerinde duracaktır.

Öğretim hayatının büyük bir kısmını medreselerde geçiren Münif Paşa Osmanlıların son döneminde yaşamış ilim ve siyaset adamlarından birisidir. O, Arapça öğretimine karşı değildi, ancak Avrupa’da bulunmuş ilim ve siyaset adamı olarak Tanzimat’tan sonra Batı tarzında açılması ile usul ve yöntem bakımından bu medreselerdeki eğitimi tartışmaya başlamıştır. Bu makale, medreselerin kuruluşunu ve amacını tarihi açıdan kısaca ele aldıktan sonra, Münif Paşa’nın Arapçaya ve Arap harflerine bakışı üzerinde duracaktır.
BALKAN SAVAŞLARI SIRASINDA HİNT MÜSLÜMANLARININ OSMANLI DEVLETİ’NE YARDIM KAMPANYALARININ OSMANLI BASININA YANSIMALARI
BALKAN SAVAŞLARI SIRASINDA HİNT MÜSLÜMANLARININ OSMANLI DEVLETİ’NE YARDIM KAMPANYALARININ OSMANLI BASININA YANSIMALARI
Yazar: Soyluer, Serdal
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 13, 2011
Anahtar kelimeler: Balkan Savaşları, Hint Müslümanları, yardım kampanyası, Osmanlı Basını

Hindistan ve Uzakdoğu Asya’daki Müslümanlarla, Osmanlı Devleti ilişkilerinin başlangıcı 15. yüzyılın başlarına kadar uzanmaktadır. Bu ilişkiler 19. yüzyılın son çeyreğine kadar karşılıklı elçiler ve hediyeler gönderme şeklinde devam etmiştir. Ancak söz konusu asrın son çeyreğinden, İmparatorluğun yıkılışına kadar Hindistan Müslümanları, Osmanlı Devleti’nin Avrupalı Devletler ve Rusya ile savaşlarında az da olsa katkı sağlamak düşüncesiyle yardım kampanyaları düzenleyerek gerek nakdî, gerekse maddî yardımda bulunmuşlardır. Bu çalışmada Hindistan’daki Müslüman Hintlilerin Balkan Savaşları boyunca Osmanlı ordusuna yaptıkları nakdî ve maddî yardımların devrin Osmanlı gazete ve dergilerine ne şekilde yansıdığı incelenmeye çalışılmıştır.

Hindistan ve Uzakdoğu Asya’daki Müslümanlarla, Osmanlı Devleti ilişkilerinin başlangıcı 15. yüzyılın başlarına kadar uzanmaktadır. Bu ilişkiler 19. yüzyılın son çeyreğine kadar karşılıklı elçiler ve hediyeler gönderme şeklinde devam etmiştir. Ancak söz konusu asrın son çeyreğinden, İmparatorluğun yıkılışına kadar Hindistan Müslümanları, Osmanlı Devleti’nin Avrupalı Devletler ve Rusya ile savaşlarında az da olsa katkı sağlamak düşüncesiyle yardım kampanyaları düzenleyerek gerek nakdî, gerekse maddî yardımda bulunmuşlardır. Bu çalışmada Hindistan’daki Müslüman Hintlilerin Balkan Savaşları boyunca Osmanlı ordusuna yaptıkları nakdî ve maddî yardımların devrin Osmanlı gazete ve dergilerine ne şekilde yansıdığı incelenmeye çalışılmıştır.
MİZACI VE DÜŞÜNCELERİ ARASINDA ÇIRPINAN BİR ŞAHSİYET: CİBRÂN HALÎL CİBRÂN ÖNCESİ ORTA DOĞU’YA KISA BİR BAKIŞ
MİZACI VE DÜŞÜNCELERİ ARASINDA ÇIRPINAN BİR ŞAHSİYET: CİBRÂN HALÎL CİBRÂN ÖNCESİ ORTA DOĞU’YA KISA BİR BAKIŞ
Yazar: Yazıcı, Hüseyin
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 13, 2011
Anahtar kelimeler: Cibran, Göç Edebiyatı, Arap Edebiyatı

Arap edebiyatının modernleşme süreci içerisinde en önemli kişilikler arasında yer almış, ama hep aykırı bir ses olarak tanınmış, bunun için de hemen hemen hiçbir yazara yapılmayan ağır eleştirilerle karşı karşıya kalmış Cibran Halil Cibran, aynı zamanda dünya edebiyatı içerisinde de önemli bir yere sahiptir. Bu makalede adı geçen şahsiyetin hayatı, edebi kişiliği, ayrıca Cibran öncesi Orta Doğu kısaca ele alınmıştır.

Arap edebiyatının modernleşme süreci içerisinde en önemli kişilikler arasında yer almış, ama hep aykırı bir ses olarak tanınmış, bunun için de hemen hemen hiçbir yazara yapılmayan ağır eleştirilerle karşı karşıya kalmış Cibran Halil Cibran, aynı zamanda dünya edebiyatı içerisinde de önemli bir yere sahiptir. Bu makalede adı geçen şahsiyetin hayatı, edebi kişiliği, ayrıca Cibran öncesi Orta Doğu kısaca ele alınmıştır.
KLASİK DÖNEM ARAP ŞİİRİNE DAİR ÖNEMLİ KAYNAKLAR VE TESBİTLER I
KLASİK DÖNEM ARAP ŞİİRİNE DAİR ÖNEMLİ KAYNAKLAR VE TESBİTLER I
Yazar: Boleli, Nusreddin
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 11, 2011
Anahtar kelimeler: Klasik, divan, şiir, şâir

Bu makalede eski Arap şiirinin kaynaklan ve bu kaynakların en önemli özellikleri tanıtılmaktadır. Ayrıca Arapça bir şiirin manasını tesbit etmek, için hangi kaynaklara başvurulması gerektiği hususu araştırılmış ve bu konuda bilgi verilmiştir. Şairi belli olmayan şiirlerin şâirini tesbit etmek için hangi kaynaklara başvurulacağı kısaca araştırılmış ve bu konuda bilgi verilmiştir.

Bu makalede eski Arap şiirinin kaynaklan ve bu kaynakların en önemli özellikleri tanıtılmaktadır. Ayrıca Arapça bir şiirin manasını tesbit etmek, için hangi kaynaklara başvurulması gerektiği hususu araştırılmış ve bu konuda bilgi verilmiştir. Şairi belli olmayan şiirlerin şâirini tesbit etmek için hangi kaynaklara başvurulacağı kısaca araştırılmış ve bu konuda bilgi verilmiştir.
HÜSEYİN RIZA PAŞA VE ESERLERİ
HÜSEYİN RIZA PAŞA VE ESERLERİ
Yazar: Tanrıverdi, Eyyüp
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 11, 2011
Anahtar kelimeler: Hüseyin Rıza Paşa, Son dönem Osmanlı kültür tarihi, Osmanlılarda Arap kültürü çalışmaları

Bu çalışma XIX. yüzyıl sonlarında yazdığı eserler ile dönemin kültürel hayatına katılan devlet adamı Hüseyin Rıza Paşa'nın eserlerini tanıtmak üzere kaleme alınmıştır. Hüseyin Rıza Paşa, bir kısmı Arapça olmak üzere on dokuz eser kaleme almıştır. Eserlerinde genel olarak Arap ve Türk kısmen de Fars dil, kültür ve edebiyatı alanlarına yoğunlaşmıştır. Telif eserlerinin yanı sıra on beş eserin kendisi tarafından istinsah edilmiş nüshaları kataloglardan tespit edilebilmiştir. Hüseyin Rıza Paşa ayrıca kurduğu kişisel kütüphane ile kültür tarihine eşsiz bir hizmette bulunmuştur.

Bu çalışma XIX. yüzyıl sonlarında yazdığı eserler ile dönemin kültürel hayatına katılan devlet adamı Hüseyin Rıza Paşa'nın eserlerini tanıtmak üzere kaleme alınmıştır. Hüseyin Rıza Paşa, bir kısmı Arapça olmak üzere on dokuz eser kaleme almıştır. Eserlerinde genel olarak Arap ve Türk kısmen de Fars dil, kültür ve edebiyatı alanlarına yoğunlaşmıştır. Telif eserlerinin yanı sıra on beş eserin kendisi tarafından istinsah edilmiş nüshaları kataloglardan tespit edilebilmiştir. Hüseyin Rıza Paşa ayrıca kurduğu kişisel kütüphane ile kültür tarihine eşsiz bir hizmette bulunmuştur.
MODERN ARAP ŞİİRİNDE TEMMUZ AKIMI VE CEBRA İBRAHİM CEBRA'NIN ŞİİRİNDE TEMMUZ MİTİ
MODERN ARAP ŞİİRİNDE TEMMUZ AKIMI VE CEBRA İBRAHİM CEBRA'NIN ŞİİRİNDE TEMMUZ MİTİ
Yazar: Üyümez, F. Betül
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 11, 2011
Anahtar kelimeler: Cebra İbrahim Cebra, Modern Arap Şiiri, Temmuz Miti, Adonis, Mitoloji

Mitolojiyi boş hurafeler olarak değerlendiren Arap edebiyatçılarının bu bakış açıları XX. yüzyılın ilk yarısından itibaren örnek aldıkları bazı batılı edebiyatçılar sayesinde değişmiştir. Sir James Frazer'ın ünlü eseri The Golden Bough (Altın Dal)'ın Temmuz-Adonis mitini ele alan bölümünün Arapça çevirisi ile birlikte yeni arayışlar içindeki Arap şairleri, içinde bulundukları ruh haline uygun sembollerle karşılaşırlar. Temmuz mitinden yararlanarak kurdukları anlatım onların yeni bir şiir akımı içinde değerlendirilmelerine yol açar. Bu çalışmada XX. yüzyıl Arap şiirinde ortaya çıkan Temmuz Akımı ile Filistinli edebiyatçı Cebra İbrahim Cebra'nın bu akıma etki ve katkıları ele alınacaktır. Çalışmada önce modern Arap şiirinin XX. yüzyılda uğradığı biçim ve içerik değişimi ele alınacak, daha sonra özellikle Temmuz-Adonis miti üzerinde durulacak ve Cebra İbrahim Cebra'nın şiiri bu doğrultuda incelenecektir.

Mitolojiyi boş hurafeler olarak değerlendiren Arap edebiyatçılarının bu bakış açıları XX. yüzyılın ilk yarısından itibaren örnek aldıkları bazı batılı edebiyatçılar sayesinde değişmiştir. Sir James Frazer'ın ünlü eseri The Golden Bough (Altın Dal)'ın Temmuz-Adonis mitini ele alan bölümünün Arapça çevirisi ile birlikte yeni arayışlar içindeki Arap şairleri, içinde bulundukları ruh haline uygun sembollerle karşılaşırlar. Temmuz mitinden yararlanarak kurdukları anlatım onların yeni bir şiir akımı içinde değerlendirilmelerine yol açar. Bu çalışmada XX. yüzyıl Arap şiirinde ortaya çıkan Temmuz Akımı ile Filistinli edebiyatçı Cebra İbrahim Cebra'nın bu akıma etki ve katkıları ele alınacaktır. Çalışmada önce modern Arap şiirinin XX. yüzyılda uğradığı biçim ve içerik değişimi ele alınacak, daha sonra özellikle Temmuz-Adonis miti üzerinde durulacak ve Cebra İbrahim Cebra'nın şiiri bu doğrultuda incelenecektir.
KUVEYT'TE MODERN ÖYKÜ
KUVEYT'TE MODERN ÖYKÜ
Yazar: Yazıcı, Hüseyin
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 11, 2011
Anahtar kelimeler: Kuveyt, Öykü, Modern Öykü

XiX, yüzyılda Arap dünyasında edebi açıdan yeni bir sayfa başlamıştır. Bu yeni sayfa Napolyon'un Mısır'ı işgalinden yani 1798'den sonra açılmıştır. Pek çok gelişmenin yaşandığı bu süreçle Batı edebiyatları ve bunun sayesinde modern edebi türler tanınmış, sırasıyla tercümeler, taklitler ve nihayet özgün eserler vücuda getirilmiştir. Yine aynı süreçte heyecanla karşılanan türlerden biri de öyküdür. İlk modern Arap öyküsü, okuyucu ilgisinin diğerlerine nispeten daha yoğun olduğu Mısır'da Muhammed Teymur tarafından kaleme alınmıştır. Her Arap ülkesinde başlangıç tarihi farklı olan modern öykünün Mısır'dan diğer Arap ülkelerine yayıldığı. ancak bunlardan Körfez ülkelerine oldukça geç girdiği düşünülür. Bu makalede tüm bu bilgiler çerçevesinde Körfez ülkelerinden Kuveytte modern öykünün doğuşu ve gelişme süreci ele alınmıştır.

XiX, yüzyılda Arap dünyasında edebi açıdan yeni bir sayfa başlamıştır. Bu yeni sayfa Napolyon'un Mısır'ı işgalinden yani 1798'den sonra açılmıştır. Pek çok gelişmenin yaşandığı bu süreçle Batı edebiyatları ve bunun sayesinde modern edebi türler tanınmış, sırasıyla tercümeler, taklitler ve nihayet özgün eserler vücuda getirilmiştir. Yine aynı süreçte heyecanla karşılanan türlerden biri de öyküdür. İlk modern Arap öyküsü, okuyucu ilgisinin diğerlerine nispeten daha yoğun olduğu Mısır'da Muhammed Teymur tarafından kaleme alınmıştır. Her Arap ülkesinde başlangıç tarihi farklı olan modern öykünün Mısır'dan diğer Arap ülkelerine yayıldığı. ancak bunlardan Körfez ülkelerine oldukça geç girdiği düşünülür. Bu makalede tüm bu bilgiler çerçevesinde Körfez ülkelerinden Kuveytte modern öykünün doğuşu ve gelişme süreci ele alınmıştır.
AHMET SUPHİ FURAT VE ARAP DİLİ VE EDEBİYATINA DAİR ÇALIŞMALARI
AHMET SUPHİ FURAT VE ARAP DİLİ VE EDEBİYATINA DAİR ÇALIŞMALARI
Yazar: Kızılcık, Abdullah
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 10, 2011
Anahtar kelimeler: Ahmet Suphi Furat, Arap Edebiyatı Tarihi, Arap Dili ve Edebiyatı

Bu makale, Prof. Dr. Ahmet Suphi Furat'ın ana hatlarıyla akademik hayatı ile Arap dili ve edebiyatına dair çalışmalarını ele almaktadır. 1962 yılında İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arap-Fars Filolojisi'ni bitirdikten sonra aynı yıl asistanlık görevine başlayan Ahmet Suphi Furat, bu tarihten itibaren hem kaleme aldığı eserleriyle ve hem de yaptığı vazifeleriyle Arap dili ve edebiyatına katkılarda bulundu.

Bu makale, Prof. Dr. Ahmet Suphi Furat'ın ana hatlarıyla akademik hayatı ile Arap dili ve edebiyatına dair çalışmalarını ele almaktadır. 1962 yılında İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arap-Fars Filolojisi'ni bitirdikten sonra aynı yıl asistanlık görevine başlayan Ahmet Suphi Furat, bu tarihten itibaren hem kaleme aldığı eserleriyle ve hem de yaptığı vazifeleriyle Arap dili ve edebiyatına katkılarda bulundu.
SÜRGÜNDE UNUTULMUŞ BİR ŞAİR: İHSAN ADLI SERTER
SÜRGÜNDE UNUTULMUŞ BİR ŞAİR: İHSAN ADLI SERTER
Yazar: Yazıcı, Hüseyin
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 10, 2011
Anahtar kelimeler: İhsan Adlı SERTER, İttihat ve Terakki Cemiyeti, Şiirlerim

Tarihimizin önemli bir döneminde yaşamış, kısa sürelerle de olsa çeşitli görevlerde bulunmuş olan İhsan Adli SERTER, önce [i. Abdülhamit döneminde sürgüne uğramış, daha sonra da bir kurtarıcı olarak gördüğü İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne katılmış; ancak umduğunu bulamayınca Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na üye olmuş; nihayet burada da hayal kırıklığı yaşamış ve bu cemiyetten de ayrılmıştır. Bu makalede İhsan Adlı SERTER'in hayat öyküsü ile Kahirede bastığı "Şiirlerim" adlı üç ciltlik kitabı kısaca incelenmiştir.

Tarihimizin önemli bir döneminde yaşamış, kısa sürelerle de olsa çeşitli görevlerde bulunmuş olan İhsan Adli SERTER, önce [i. Abdülhamit döneminde sürgüne uğramış, daha sonra da bir kurtarıcı olarak gördüğü İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne katılmış; ancak umduğunu bulamayınca Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na üye olmuş; nihayet burada da hayal kırıklığı yaşamış ve bu cemiyetten de ayrılmıştır. Bu makalede İhsan Adlı SERTER'in hayat öyküsü ile Kahirede bastığı "Şiirlerim" adlı üç ciltlik kitabı kısaca incelenmiştir.
AVRUPA ÜLKELERİNDEKİ ARAPÇA, FARSÇA VE TÜRKÇE YAZMA ESERLERİN KATALOGLARI
AVRUPA ÜLKELERİNDEKİ ARAPÇA, FARSÇA VE TÜRKÇE YAZMA ESERLERİN KATALOGLARI
Yazar: Furat, Ahmet Suphi
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 9, 2011
Anahtar kelimeler: Katalog, Arapça, Farsça, Türkçe, el Yazması, kütüphane, Avrupa

Bugün Avrupa kütüphane ve müzelerinde Arap alfabesiyle yazılmış pek çok Arapça, Farsça ve Türkçe el yazması bulunmaktadır. Bu yazmalar 17. yüzyılın başından itibaren satın alma, hediye ve diğer yollarla Avrupa'ya götürülmüştür. Memnuniyetle belirtelimki bu yazmaların büyük çoğunluğunun katalogu yapılmıştır. Bu yazmaların kataloglanmasmda temel katkı Alman oryatalistlerine âittir. Bu makalede, G. Flügel, J. Aumer, W. Pertsch ve W. Ahlwardt gibi oryantalistlerin kataloklarını yakından tanıtıyoruz.

Bugün Avrupa kütüphane ve müzelerinde Arap alfabesiyle yazılmış pek çok Arapça, Farsça ve Türkçe el yazması bulunmaktadır. Bu yazmalar 17. yüzyılın başından itibaren satın alma, hediye ve diğer yollarla Avrupa'ya götürülmüştür. Memnuniyetle belirtelimki bu yazmaların büyük çoğunluğunun katalogu yapılmıştır. Bu yazmaların kataloglanmasmda temel katkı Alman oryatalistlerine âittir. Bu makalede, G. Flügel, J. Aumer, W. Pertsch ve W. Ahlwardt gibi oryantalistlerin kataloklarını yakından tanıtıyoruz.
ŞAİR CÂRİYELER
ŞAİR CÂRİYELER
Yazar: Koçak, A.yaşar
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 9, 2011
Anahtar kelimeler: I. Abbasî Devri, cariyeler, şair, Arap edebiyatı, şiir

Câhiliye döneminde Arapların yaptıkları savaşlar neticesinde esir düşenler Mekke'nin meşhur çarşılarında satılırdı. Bu esirlerden erkek köleler evin dış işlerinde kadın köleler ise evin iç işlerinde çalıştırılırdı. Kadın köle (câriye) güzel ve akıllı ise efendisini etkileyerek onun dostu olup hizmetten çekilebilirdi. Kölelik, savaşlar nedeniyle Abbasîler döneminde büyük ölçüde artmıştı. Abbasîler devrinde cariyelerin geçmiş dönemlere göre sosyal hayatta daha etkin olmalarıyla tüccarlar daha fazla para kazanmak için cariyeleri eğitmeye başladılar. İşte bundan sonra bu cariyeler edebî birikimlerini Arap edebiyatında önemli bir yeri olan şiire dökmeye yöneldiler. Bu çalışmada I. Abbasî Devıi'ndeki (132/750-232/842) belli başlı şair cariyeler ele alınmış ve şiirlerinden örnekler verilmiştir.

Câhiliye döneminde Arapların yaptıkları savaşlar neticesinde esir düşenler Mekke'nin meşhur çarşılarında satılırdı. Bu esirlerden erkek köleler evin dış işlerinde kadın köleler ise evin iç işlerinde çalıştırılırdı. Kadın köle (câriye) güzel ve akıllı ise efendisini etkileyerek onun dostu olup hizmetten çekilebilirdi. Kölelik, savaşlar nedeniyle Abbasîler döneminde büyük ölçüde artmıştı. Abbasîler devrinde cariyelerin geçmiş dönemlere göre sosyal hayatta daha etkin olmalarıyla tüccarlar daha fazla para kazanmak için cariyeleri eğitmeye başladılar. İşte bundan sonra bu cariyeler edebî birikimlerini Arap edebiyatında önemli bir yeri olan şiire dökmeye yöneldiler. Bu çalışmada I. Abbasî Devıi'ndeki (132/750-232/842) belli başlı şair cariyeler ele alınmış ve şiirlerinden örnekler verilmiştir.
ARAP GEZİ EDEBİYATINA BİR BAKIŞ
ARAP GEZİ EDEBİYATINA BİR BAKIŞ
Yazar: Yazıcı, Hüseyin
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 9, 2011
Anahtar kelimeler: Seyahat, seyahat edebiyatı, İbn Battûta, İbn Cübeyr

Tarih boyunca Arap dünyasından pek çok ülkeye, farklı amaçlarla çeşitli seyahatler yapılmıştır. Bu seyahatler, siyasi, ilmi, edebi, dini ve ticari alanlar olmak üzere hayatın her yönü ile ilgili olmuştur. Bu nedenle gezi edebiyatı zamanla büyük bir önem kazanmıştır. Bu makalede Arap seyahat edebiyatının tarihçesi ile önemli Arap gezginler ve seyahatnameleri ele alınmış, bu arada gezi edebiyatına hizmet etmiş diğer gezginlere ve seyahatnamelerine de değinilmiştir.

Tarih boyunca Arap dünyasından pek çok ülkeye, farklı amaçlarla çeşitli seyahatler yapılmıştır. Bu seyahatler, siyasi, ilmi, edebi, dini ve ticari alanlar olmak üzere hayatın her yönü ile ilgili olmuştur. Bu nedenle gezi edebiyatı zamanla büyük bir önem kazanmıştır. Bu makalede Arap seyahat edebiyatının tarihçesi ile önemli Arap gezginler ve seyahatnameleri ele alınmış, bu arada gezi edebiyatına hizmet etmiş diğer gezginlere ve seyahatnamelerine de değinilmiştir.
"VE LÂ SİYYEMÂ" EDATI ÜZERİNE BAZI NOTLAR
"VE LÂ SİYYEMÂ" EDATI ÜZERİNE BAZI NOTLAR
Yazar: Kamil El-gazzã®, Yazan:; Mehmet Yavuz, Çeviren:; Yavuz, Mehmet
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 9, 2011
Anahtar kelimeler: Özellikle, Ve lâ siyyemâ, Arapça edat

Bu makalede, Türkçe'de "özellikle/bilhassa" anlamına gelen ve Arap dilcileri arasında gerek anlamı ve gerekse etimolojisi bakımından tartışmalara konu olan "ve lâ siyyemâ" edatı ele alınmıştır. Yazar, öncelikle bu edatın kökü, i'râbı, şiir ve nesirde farklı şekillerdeki kullanımı ve anlamlan üzerinde durmuş, dilcilerin bu husustaki farklı görüşlerine yer vererek konuyu sade ve anlaşılır bir üslupla ilgililerin dikkatine sunmuştur.

Bu makalede, Türkçe'de "özellikle/bilhassa" anlamına gelen ve Arap dilcileri arasında gerek anlamı ve gerekse etimolojisi bakımından tartışmalara konu olan "ve lâ siyyemâ" edatı ele alınmıştır. Yazar, öncelikle bu edatın kökü, i'râbı, şiir ve nesirde farklı şekillerdeki kullanımı ve anlamlan üzerinde durmuş, dilcilerin bu husustaki farklı görüşlerine yer vererek konuyu sade ve anlaşılır bir üslupla ilgililerin dikkatine sunmuştur.
HAYATI, ŞAHSİYET VE ESERLERİ Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed b. Amr b. Temîm el-Ferâhîdî
HAYATI, ŞAHSİYET VE ESERLERİ Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed b. Amr b. Temîm el-Ferâhîdî
Yazar: Topuzoğlu, Tevfik Rüştü
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 8, 2011
Anahtar kelimeler: HAYATI,ŞAHSİYET,Ebû Abdirrahmân el-Halîl

Arap dili ve edebiyatının en mühim sımalarından biri olan el-Halîl b. Ahmed 100/718'de Umman'da doğdu, Basra'da yetişti. el-Ferâhîdî nisbesi ile el-Ferâhîd b. Mâlik b. Fehm b. Abdullah b. Mâlik b. Nasr b. el-Ezdî b. elGavs'a, el-Furhûdî nisbesi ile de Fürhûd b. Şehâbe b. Mâlik b. Fehm'e bağlanır. Kaynaklarda kelimenin lügat anlamı ile ilgili başka vecihler de ileri sürülmüştür (İbn Hallikan, II, 248; Ibnü'l-Kıftî, I, 341). Ayrıca el-Ezdî ve elYahmedî nisbeleri ile anılması yanında hac ve cihad için ayrılışı ve Horasan'a seyahati dışınçla hayatı boyunca bu şehirde yaşadığından daha çok Basralı olarak tanınır. Yetmi yaşını aşkın olarak büyük bir ihtimalle 175(791) yılında Basra'da vefat etti. Fakat 160 (777) veya 170'te (786) vefat ettiğine dair rivayetler de vardır. Yalnız Basra dil mektebinin değil asrının, hatta bütün islâm tarihinin yetiştirdiği müstesna bir dil âlimidir. Çok yönlü bir ilim adamı olan el-Halîl b. Ahmed meşgul olduğu gramer, lügat, mûsiki gibi .alları ilmî usul ve kaideleriyle ilk defa vazetmesi ve bilhassa aruzu yeni bir ilim dalı olarak ortaya koyması ile şöhret bulmuştur.

Arap dili ve edebiyatının en mühim sımalarından biri olan el-Halîl b. Ahmed 100/718'de Umman'da doğdu, Basra'da yetişti. el-Ferâhîdî nisbesi ile el-Ferâhîd b. Mâlik b. Fehm b. Abdullah b. Mâlik b. Nasr b. el-Ezdî b. elGavs'a, el-Furhûdî nisbesi ile de Fürhûd b. Şehâbe b. Mâlik b. Fehm'e bağlanır. Kaynaklarda kelimenin lügat anlamı ile ilgili başka vecihler de ileri sürülmüştür (İbn Hallikan, II, 248; Ibnü'l-Kıftî, I, 341). Ayrıca el-Ezdî ve elYahmedî nisbeleri ile anılması yanında hac ve cihad için ayrılışı ve Horasan'a seyahati dışınçla hayatı boyunca bu şehirde yaşadığından daha çok Basralı olarak tanınır. Yetmi yaşını aşkın olarak büyük bir ihtimalle 175(791) yılında Basra'da vefat etti. Fakat 160 (777) veya 170'te (786) vefat ettiğine dair rivayetler de vardır. Yalnız Basra dil mektebinin değil asrının, hatta bütün islâm tarihinin yetiştirdiği müstesna bir dil âlimidir. Çok yönlü bir ilim adamı olan el-Halîl b. Ahmed meşgul olduğu gramer, lügat, mûsiki gibi .alları ilmî usul ve kaideleriyle ilk defa vazetmesi ve bilhassa aruzu yeni bir ilim dalı olarak ortaya koyması ile şöhret bulmuştur.