Yapısal Kırılmalar Altında Ticari Açıklığın ve Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının İstihdam Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: E7 Ülkeleri Örneği
Yapısal Kırılmalar Altında Ticari Açıklığın ve Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının İstihdam Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: E7 Ülkeleri Örneği
Yazar: Bayrakdar, Seda; Soyyiğit, Semanur
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: İstihdam,Ticari Açıklık,Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları,Eşbütünleşme analizi

Ülkelerin küreseldeğer zincirine adapte olmalarının iki önemli bileşeni, ülkeye giren doğrudanyabancı sermaye yatırımları ve ticari açıklıktır. Ülkelerin küresel ekonomi ilebütünleşme faaliyetlerinin altında, bu faaliyetlerin ülke ekonomisine olumlukatkı sağlaması beklentisi yer almaktadır. Kuşkusuz bu iki iktisadi faaliyet,bir ülkedeki birçok makroekonomik göstergeyi de etkilemektedir. Bu makroekonomikgöstergelerin en önemlilerinden biri ise istihdamdır. Bu kapsamda, buçalışmada E7 ülkeleri için ticari açıklık ve doğrudan yabancı sermayeyatırımlarının GSYH’deki payının istihdam üzerindeki etkisi incelenmektedir.1993-2017 dönemini kapsayan çalışma sonucunda,  ticari açıklık ve istihdam arasında uzundönemli bir ilişki tespit edilemezken; doğrudan yabancı sermaye yatırımlarınınGSYH’deki payı ile istihdam arasında uzun dönemli bir ilişki tespit edilmiştir.Yapısal kırılmalar altında yapılan eşbütünleşme analizi sonucunda doğrudan yabancısermaye yatırımı değişkeninin istihdam değişkeni üzerinde Çin, Endonezya veRusya için pozitif; Brezilya ve Hindistan için ise negatif etkiye sahip olduğubulgusu elde edilmiştir. Türkiye ve Meksika için istatistiksel olarak anlamlıbir sonuç elde edilememiştir. Yapısal kırılma sonuçları incelendiğinde ise,analiz bulguları bu iki değişken arasındaki uzun dönemli ilişkinin E7ülkelerinde hem küresel hem de ülkelere özgü krizlerden etkilendiğini ortayakoymaktadır.

Ülkelerin küreseldeğer zincirine adapte olmalarının iki önemli bileşeni, ülkeye giren doğrudanyabancı sermaye yatırımları ve ticari açıklıktır. Ülkelerin küresel ekonomi ilebütünleşme faaliyetlerinin altında, bu faaliyetlerin ülke ekonomisine olumlukatkı sağlaması beklentisi yer almaktadır. Kuşkusuz bu iki iktisadi faaliyet,bir ülkedeki birçok makroekonomik göstergeyi de etkilemektedir. Bu makroekonomikgöstergelerin en önemlilerinden biri ise istihdamdır. Bu kapsamda, buçalışmada E7 ülkeleri için ticari açıklık ve doğrudan yabancı sermayeyatırımlarının GSYH’deki payının istihdam üzerindeki etkisi incelenmektedir.1993-2017 dönemini kapsayan çalışma sonucunda,  ticari açıklık ve istihdam arasında uzundönemli bir ilişki tespit edilemezken; doğrudan yabancı sermaye yatırımlarınınGSYH’deki payı ile istihdam arasında uzun dönemli bir ilişki tespit edilmiştir.Yapısal kırılmalar altında yapılan eşbütünleşme analizi sonucunda doğrudan yabancısermaye yatırımı değişkeninin istihdam değişkeni üzerinde Çin, Endonezya veRusya için pozitif; Brezilya ve Hindistan için ise negatif etkiye sahip olduğubulgusu elde edilmiştir. Türkiye ve Meksika için istatistiksel olarak anlamlıbir sonuç elde edilememiştir. Yapısal kırılma sonuçları incelendiğinde ise,analiz bulguları bu iki değişken arasındaki uzun dönemli ilişkinin E7ülkelerinde hem küresel hem de ülkelere özgü krizlerden etkilendiğini ortayakoymaktadır.