hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Gazali’nin İslam Filozoflarını Tekfir Etmesinin Yükleme Kuramları Açısından Değerlendirilmesi
The Evaluating of Al-Ghazali’s Abjuration to Islamic Philosophers in Terms of Attribution of Theories
Yazar: Seyhan, Beyazıt Yaşar
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Attribution theory,İslamic philosophers,Gazali,abjuration (takfeer),criticism and social psychology ; Yükleme teorisi, İslam filozofları, Gazali, tekfir, eleştiri ve sosyal psikoloji

İslam düşünce tarihi incelendiğinde İslam felsefecilerine yönelik birçok eleştiri olduğu görülmektedir. İslam felsefecilerinin eleştirenleri arasında Gazali önemli bir yer tutmaktadır. Gazali de filozofları eleştirenlerdendi. Hatta bu eleştirilerinde daha da ileri giderek onları eleştirirken bazı konularda tekfirle itham etmiştir. Bu durum, İslam dünyasındaki felsefe karşıtlığının doğmasında Gazali’nin bu ağır eleştirilerin olduğu kanısını yaygın hale getirmiştir.  Ancak bu kanının doğru olup olmadığını anlayabilmek için Gazali’nin eleştirilerindeki tekfir ile niyetinin ne olduğunu ortaya çıkarmak önemlidir. Bunun için Gazali’nin dönemini ve nasıl bir güdülenme içinde olduğunu tahlil etmek gerekir. “Tekfir” kelimesine yüklenebilecek muhtemel anlam, dini ve itikadi kaygılardan çok toplumsal bir kaygının izalesi için kullanılan psiko-sosyal bir (bilişsel) kalıp yargı olabilir. Bu sürecin tahlilini ortaya koyarken sosyal psikolojinin yükleme kuramlarından istifade edilebilir. Çünkü disiplinler arası bir çalışma ile yüzyıllar süren kelam-felsefe çekişmesine sosyal psikolojinin bakış açısının olması gerektiğini düşünüyoruz. Ayrıca Gazali’nin İslam filozoflarını eleştirdiği bazı konuların günümüz toplum ve gençliğine baktığını düşünüyoruz. Bu kanaatimiz sosyal psikolojisinin birtakım verileri tarafından da desteklenmektedir.

Islamic philosophers have received much criticism in the history of Islamic thought. Ghazali was also one of those who criticized the philosophers. Even criticizing them in some respects he accused them of “takfeer (abjuration)”. The belief that the result of this heavy criticism of Ghazali’s has turned into the anti- philosophy in the Islamic World has become widespread. However, it is important to find out what Ghazali’s intention with this abjuration is. Therefore, it is necessary to analyse Ghazali’s period and what kind of a motivation he was in. The possible meaning to be loaded to the word “takfeer (abjuration)” can be a psycho-social (cognitive) pattern judgment used for the elimination of a social concern rather than religious concerns or concerns of faith. Revealing the analysis of this process, the attribution theories of social psychology can be utilized. Because, we think that social psychology needs to have the viewpoint with an interdisciplinary perspective to the conflict between Kalam and philosophy over centuries. Besides, we believe that some issues for which Ghazali criticizes the Islamic philosophers look upon today’s community and youth. Our opinion is also supported by some data of the contemporary social psychology.
Tanrı’yla İlişki ve Ruh Sağlığı- Bir Modelin Gelişimi ve Deneysel İncelemesi
Tanrı’yla İlişki ve Ruh Sağlığı- Bir Modelin Gelişimi ve Deneysel İncelemesi
Yazar: Yusuf Macit, Sebastian Murken-
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Tanrı, dindarlık, ruh sağlığı, benlik, ilişki

Bireyin günlük yaşamda karşılaştığı sorunları nasıl çözümlediği; din, dindarlık, benlik ve maneviyat kavramları; ruh sağlığı açısından dindarlığın önemi ve kişilik özellikleri; eşi, aile fertleri, arkadaşları, komşuları, tanıdıkları ve iş çevresi gibi kendisi için önemli olan insanlarla ilişkileri ve bu ilişki sürecini nasıl yaşadığı; Tanrı hakkındaki düşünceleri; Tanrı hakkında düşünürken, O`na karşı hissettiği duyguları ve bunları ne kadar içselleştirip ne kadar reddettiği; dini cemaatler ve dini uygulamalar ve dindarlıkla alakalı sorularda Tanrı hakkındaki düşüncelerinden yola çıkarak vereceği cevaplar bu çalışmada yer almaktadır.

Bireyin günlük yaşamda karşılaştığı sorunları nasıl çözümlediği; din, dindarlık, benlik ve maneviyat kavramları; ruh sağlığı açısından dindarlığın önemi ve kişilik özellikleri; eşi, aile fertleri, arkadaşları, komşuları, tanıdıkları ve iş çevresi gibi kendisi için önemli olan insanlarla ilişkileri ve bu ilişki sürecini nasıl yaşadığı; Tanrı hakkındaki düşünceleri; Tanrı hakkında düşünürken, O`na karşı hissettiği duyguları ve bunları ne kadar içselleştirip ne kadar reddettiği; dini cemaatler ve dini uygulamalar ve dindarlıkla alakalı sorularda Tanrı hakkındaki düşüncelerinden yola çıkarak vereceği cevaplar bu çalışmada yer almaktadır.
2011 Uluslararası Din Psikolojisi Kongresinde Türk Din Psikolojisi Araştırmacıları
2011 Uluslararası Din Psikolojisi Kongresinde Türk Din Psikolojisi Araştırmacıları
Yazar: Ağılkaya, Zuhal
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 2, 2015

Uluslararası Din Psikolojisi Derneği (IAPR), dünya çapında din psikologlarının ilgisine mazhar olmasına rağmen, Türk Din Psikolojisi araştırmacıları kendi alanlarındaki uluslararası gelişmelerden dolayısıyla böyle bir derneğin varlığından ve faaliyetlerinden yeterince haberdar görünmemektedir. Bu durum, IAPR’nin 2011 yılında İtalya’nın Bari şehrinde gerçekleştirdiği uluslararası kongrede Türkiye’den sekiz kişilik din psikoloğu araştırmacı grubunun katılımıyla en azından başlangıç olarak değişmiştir. Bu toplantının akabinde IAPR’nin yayın organı Din Psikolojisi Arşivi’nde (Archive for the Psychology of Religion) Türkiye’deki Din Psikolojisi Çalışmaları Özel Sayıları’nın çıkarılması kararlaştırılmış ve Ekim 2012 itibariyle ilk özel sayı yayınlanmıştır. Ayrıca 2015 yılı IAPR Kongresi’nin Türkiye’de gerçekleştirilmesi için girişimler başlatılmıştır. Bu gelişmeler, burada anlatılacak olan kongreye katılarak Türkiye’deki Din Psikolojisi çalışmalarından örnekler sunan akademisyenlerin başarısıdır.

Uluslararası Din Psikolojisi Derneği (IAPR), dünya çapında din psikologlarının ilgisine mazhar olmasına rağmen, Türk Din Psikolojisi araştırmacıları kendi alanlarındaki uluslararası gelişmelerden dolayısıyla böyle bir derneğin varlığından ve faaliyetlerinden yeterince haberdar görünmemektedir. Bu durum, IAPR’nin 2011 yılında İtalya’nın Bari şehrinde gerçekleştirdiği uluslararası kongrede Türkiye’den sekiz kişilik din psikoloğu araştırmacı grubunun katılımıyla en azından başlangıç olarak değişmiştir. Bu toplantının akabinde IAPR’nin yayın organı Din Psikolojisi Arşivi’nde (Archive for the Psychology of Religion) Türkiye’deki Din Psikolojisi Çalışmaları Özel Sayıları’nın çıkarılması kararlaştırılmış ve Ekim 2012 itibariyle ilk özel sayı yayınlanmıştır. Ayrıca 2015 yılı IAPR Kongresi’nin Türkiye’de gerçekleştirilmesi için girişimler başlatılmıştır. Bu gelişmeler, burada anlatılacak olan kongreye katılarak Türkiye’deki Din Psikolojisi çalışmalarından örnekler sunan akademisyenlerin başarısıdır.
Din Psikolojisi: Bireysel Dindarlık Üzerine (H. Kayıklık)
Din Psikolojisi: Bireysel Dindarlık Üzerine (H. Kayıklık)
Yazar: Esen, Nesibe
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Din,Psikolojisi,Bireysel

Bireyin din ile ilgili her türlü yaşantısını objektif olarak ortaya koyma peşinde olan Din Psikolojisi, bilim olarak, Türkiye’de olduğu gibi Dünya’da da kısa bir tarihe sahiptir. Ancak din ve insan ilişkisi uzun bir geçmişi vardır. İlahiyat Fakültelerinde Anabilim Dalı düzeyinde çalışılmakta olan Din Psikolojisi, bireyde inancın oluşması ve gelişmesi başta olmak üzere, dinsel değişim, ibadet, dua, tövbe, modern hayatta dindarlık, ruh sağlığı-dindarlık ilişkisi, ateizm, ölüm, inanç-davranış etkileşimi, kişilik dindarlık bağı, iman ve şüphe, tasavvuf psikolojisi vb. pek çok konuyu inceleme sahası içine almaktadır...

Bireyin din ile ilgili her türlü yaşantısını objektif olarak ortaya koyma peşinde olan Din Psikolojisi, bilim olarak, Türkiye’de olduğu gibi Dünya’da da kısa bir tarihe sahiptir. Ancak din ve insan ilişkisi uzun bir geçmişi vardır. İlahiyat Fakültelerinde Anabilim Dalı düzeyinde çalışılmakta olan Din Psikolojisi, bireyde inancın oluşması ve gelişmesi başta olmak üzere, dinsel değişim, ibadet, dua, tövbe, modern hayatta dindarlık, ruh sağlığı-dindarlık ilişkisi, ateizm, ölüm, inanç-davranış etkileşimi, kişilik dindarlık bağı, iman ve şüphe, tasavvuf psikolojisi vb. pek çok konuyu inceleme sahası içine almaktadır...
Ruh Sağlığı ve Din: Psiko-Sosyal Uyum ve Dindarlık
Ruh Sağlığı ve Din: Psiko-Sosyal Uyum ve Dindarlık
Yazar: Emre, Yusuf
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 2, 2015

Dinin bireysel yaşamdaki yansımaları olan dinî inanç, dinî duygu, dinî düşünce, dinî davranış ve ibadetler ile ruh sağlığı göstergeleri olarak kabul edilen öz saygı, mutluluk, kaygı, depresyon ve umutsuzluk arasında bir ilişki olup olmadığı, varsa ne yönde gerçekleştiği ve birbirini nasıl etkilediği Din Psikolojisinin ilgilendiği konular arasındadır. Asım Yapıcı tarafından doçentlik çalışması kapsamında hazırlanan “Ruh Sağlığı ve Din: Psiko-Sosyal Uyum ve Dindarlık” adlı eser, din ve dindarlık olgusunun ruh sağlığı ile olan ilişkisini kuramsal ve uygulamalı olarak incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Eser Giriş, Kuramsal çerçeve, Araştırma ve yöntem, Bulguların analizi, Bulguların tartışılması ve yorumu, Sonuç ve öneriler olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır...

Dinin bireysel yaşamdaki yansımaları olan dinî inanç, dinî duygu, dinî düşünce, dinî davranış ve ibadetler ile ruh sağlığı göstergeleri olarak kabul edilen öz saygı, mutluluk, kaygı, depresyon ve umutsuzluk arasında bir ilişki olup olmadığı, varsa ne yönde gerçekleştiği ve birbirini nasıl etkilediği Din Psikolojisinin ilgilendiği konular arasındadır. Asım Yapıcı tarafından doçentlik çalışması kapsamında hazırlanan “Ruh Sağlığı ve Din: Psiko-Sosyal Uyum ve Dindarlık” adlı eser, din ve dindarlık olgusunun ruh sağlığı ile olan ilişkisini kuramsal ve uygulamalı olarak incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Eser Giriş, Kuramsal çerçeve, Araştırma ve yöntem, Bulguların analizi, Bulguların tartışılması ve yorumu, Sonuç ve öneriler olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır...
Mefâtîhu’l-Esrâr Adlı Kur’an Tefsiri Bağlamında Ebü’l-Feth eş-Şehristânî’nin Mezhebî Kimliği Üzerine Bir İnceleme
Mefâtîhu’l-Esrâr Adlı Kur’an Tefsiri Bağlamında Ebü’l-Feth eş-Şehristânî’nin Mezhebî Kimliği Üzerine Bir İnceleme
Yazar: Öztürk, Mustafa
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Şehristânî, Mefâtîhu’l-esrâr, Kur’an’ın sırları, İsmâiliyye, Bâtınî te’vil

Ebü’l-Feth Muhammed b. Ebi’l-Kâsım Abdülkerîm eş-Şehristânî (ö. 548/1153) İslam ilim ve kültür tarihinde daha ziyade el-Milel ve’n-Nihal adlı eseriyle tanınan bir şahsiyettir. Bunun yanında bilhassa kelamla ilgili Nihâyetü’l-İkdâm (Nihâyetü’l-Akdâm) adlı eserindeki Eş’arîliğe paralel görüş ve değerlendirmelerinden ötürü Sünnî bir âlim olarak kabul edilir. Ne var ki yakın geçmişte Muhammed Ali Âzerşeb tarafından neşredilen Mefâtîhu’l-Esrâr ve Mesâbîhu’l-Ebrâr adlı Kur’an tefsiri, Şehristânî’nin itikadî mezhep kimliğiyle ilgili bu genel kabulü en azından tartışmaya açacak bir içeriğe sahiptir. Bu durum ilk bakışta Şehristânî’nin farklı eserlerinde farklı bir yüzünü gösterdiğini düşündürmektedir. Nitekim öteden beri Şehristânî’nin itikâdî mezhep kimliği hakkında çeşitli görüş ve iddialar ileri sürülmüştür. Mefâtîhu’l-Esrâr temelinde kaleme alınan bu makale Şehristânî’nin en azından bu eserinde itikâdî açıdan hangi mezhebe yakın durduğu meselesini vuzuha kavuşturmayı hedeflemektedir.

Ebü’l-Feth Muhammed b. Ebi’l-Kâsım Abdülkerîm eş-Şehristânî (ö. 548/1153) İslam ilim ve kültür tarihinde daha ziyade el-Milel ve’n-Nihal adlı eseriyle tanınan bir şahsiyettir. Bunun yanında bilhassa kelamla ilgili Nihâyetü’l-İkdâm (Nihâyetü’l-Akdâm) adlı eserindeki Eş’arîliğe paralel görüş ve değerlendirmelerinden ötürü Sünnî bir âlim olarak kabul edilir. Ne var ki yakın geçmişte Muhammed Ali Âzerşeb tarafından neşredilen Mefâtîhu’l-Esrâr ve Mesâbîhu’l-Ebrâr adlı Kur’an tefsiri, Şehristânî’nin itikadî mezhep kimliğiyle ilgili bu genel kabulü en azından tartışmaya açacak bir içeriğe sahiptir. Bu durum ilk bakışta Şehristânî’nin farklı eserlerinde farklı bir yüzünü gösterdiğini düşündürmektedir. Nitekim öteden beri Şehristânî’nin itikâdî mezhep kimliği hakkında çeşitli görüş ve iddialar ileri sürülmüştür. Mefâtîhu’l-Esrâr temelinde kaleme alınan bu makale Şehristânî’nin en azından bu eserinde itikâdî açıdan hangi mezhebe yakın durduğu meselesini vuzuha kavuşturmayı hedeflemektedir.
Kilisli Abdullah Efendi’nin Hayatı, Mantık Eserleri ve Kitâbü’l-Mantık fî Tertîbi Akîse Adlı Eseri
Kilisli Abdullah Efendi’nin Hayatı, Mantık Eserleri ve Kitâbü’l-Mantık fî Tertîbi Akîse Adlı Eseri
Yazar: İmamoğlugil, Halil
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Kilisli Abdullah Efendi, Mantık, Kıyas, Kitâbu’l-Mantık fî Tertîb-i Akîse

Bu çalışmada Tanzimat döneminde yaşamış ve mantık ilmine ait eserler vermiş olan Kilisli Abdullah Efendi’nin (m.1825-1885) hayatı ve mantıktaki yeri hakkında bilgi verilmekte, mantık eserleri tanıtılmakta ve kıyasla ilgili telif ettiği “Kitâbu’l-Mantık fî Tertîb-i Akîse” adlı eserinde kıyas konularını nasıl ele aldığı araştırılmaktadır. Asıl adı Abdullah bin Abdurrahman el-Hanefi el-Kilîsî olan Abdullah Efendi Tanzimat döneminin önemli âlimlerindendir. Mantık, kelâm, münâzara, nahiv ve kıraat gibi ilimlerde söz sahibi olduğu halde asıl mantık bilimi dalında meşhurdur. Daha çok bu sahada eserler vermiş olduğundan umumiyetle mantıkçı sıfatıyla tanınmaktadır. Bu çalışmanın amacı; onun hayatı ve mantıktaki yeri hakkında kısa bir bilgi vermenin yanısıra mantık eserlerini tanıtmayı ve kıyasla ilgili telif ettiği “Kitâbu’l-Mantık fî Tertîb-i Akîse” adlı eserinde kıyas konularını nasıl ele aldığını incelemektir.

Bu çalışmada Tanzimat döneminde yaşamış ve mantık ilmine ait eserler vermiş olan Kilisli Abdullah Efendi’nin (m.1825-1885) hayatı ve mantıktaki yeri hakkında bilgi verilmekte, mantık eserleri tanıtılmakta ve kıyasla ilgili telif ettiği “Kitâbu’l-Mantık fî Tertîb-i Akîse” adlı eserinde kıyas konularını nasıl ele aldığı araştırılmaktadır. Asıl adı Abdullah bin Abdurrahman el-Hanefi el-Kilîsî olan Abdullah Efendi Tanzimat döneminin önemli âlimlerindendir. Mantık, kelâm, münâzara, nahiv ve kıraat gibi ilimlerde söz sahibi olduğu halde asıl mantık bilimi dalında meşhurdur. Daha çok bu sahada eserler vermiş olduğundan umumiyetle mantıkçı sıfatıyla tanınmaktadır. Bu çalışmanın amacı; onun hayatı ve mantıktaki yeri hakkında kısa bir bilgi vermenin yanısıra mantık eserlerini tanıtmayı ve kıyasla ilgili telif ettiği “Kitâbu’l-Mantık fî Tertîb-i Akîse” adlı eserinde kıyas konularını nasıl ele aldığını incelemektir.
Türkiye Diyanet Vakfı Tarafından Yayımlanan Alevî-Bektaşî Klâsiklerinde Hz. Ali
Türkiye Diyanet Vakfı Tarafından Yayımlanan Alevî-Bektaşî Klâsiklerinde Hz. Ali
Yazar: Koçoğlu, Kıyasettin
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Alevi,Bektaşi,Hurûfî,Bâtınî,Hz. Ali,Hacı Bektaş

Türkiye Diyanet Vakfı tarafından Alevî-Bektâşî Klasikleri isimli on üç eser yayımlandı. Bu klasikler içerdikleri bilgilerin Alevî Bektaşi temel fikir yapısını ortaya koyması açısında önem arz etmektedir. Hz. Ali, adı geçen geleneğin ana unsurlarından birisidir. Hz. Ali bu klasiklerde oldukça farklı tasavvur ve tesmiyelerle karşımıza çıkmaktadır. Onun hakkında bazen veli,  imam, Nebi, bazen daha da üst tanımlamalarda bulunulmaktadır. Bu değişim çoğunlukla tarihsel gelişime paralel bir görünüm arz etmektedir. Klasiklerin en eski tarihlisi olan Hac-ı Bektâşî Velî’ye atfedilen eserlerde neredeyse olmayan Ali tasavvurunda sonraki süreçlerde Hurufi ve Batıni etkilerin etkisiyle klasik tasavvufi algıdaki veli anlayışından nübüvveti aşan anlayışa doğru değişim gözlenmektedir. Bu değişime bağlı olarak Hz. Ali algısında Şia motiflerinin de zamanla yer aldığı görülmektedir.  Çalışmamızda sözü edilen klasiklerdeki Hz. Ali algıları ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Türkiye Diyanet Vakfı tarafından Alevî-Bektâşî Klasikleri isimli on üç eser yayımlandı. Bu klasikler içerdikleri bilgilerin Alevî Bektaşi temel fikir yapısını ortaya koyması açısında önem arz etmektedir. Hz. Ali, adı geçen geleneğin ana unsurlarından birisidir. Hz. Ali bu klasiklerde oldukça farklı tasavvur ve tesmiyelerle karşımıza çıkmaktadır. Onun hakkında bazen veli,  imam, Nebi, bazen daha da üst tanımlamalarda bulunulmaktadır. Bu değişim çoğunlukla tarihsel gelişime paralel bir görünüm arz etmektedir. Klasiklerin en eski tarihlisi olan Hac-ı Bektâşî Velî’ye atfedilen eserlerde neredeyse olmayan Ali tasavvurunda sonraki süreçlerde Hurufi ve Batıni etkilerin etkisiyle klasik tasavvufi algıdaki veli anlayışından nübüvveti aşan anlayışa doğru değişim gözlenmektedir. Bu değişime bağlı olarak Hz. Ali algısında Şia motiflerinin de zamanla yer aldığı görülmektedir.  Çalışmamızda sözü edilen klasiklerdeki Hz. Ali algıları ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Klasik Mantıkta Kullanılan Kavramlar -Şemsiyye Örneği-
Klasik Mantıkta Kullanılan Kavramlar -Şemsiyye Örneği-
Yazar: Çetin, Ali
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Klasik mantık, İslam Mantığı, Mantıksal Kavramlar, Klasik Mantığın İlkeleri, Aristo, Risale-i Şemsiyye

Bu makalenin konusu el-Kâtibi tarafından yazılan Şemsiyye adlı eserdir. Klasik mantık tarihi üç döneme ayrılabilir. I. Bu dönemde yalnızca bazı mantık kavramları kullanılmıştır. II. Bu dönemde Aristo mantık eserlerini yazmaya başlamıştır. III. Bu dönemde yorumcular klasik mantık konularını yorumladılar. Yunan felsefe ve bilim çalışmalarının Arapçaya çevriliş hareketleri 800’lü yıllarda başlamıştır. Bu dönemden sonra özgün mantıkçılar ortaya çıkmıştır. Mantık İslam dünyasında gelişmiştir. Fakat bir disiplini öğrenmek onun kavramlarını anlamaya bağlıdır. Önemli mantık çalışmaları, mantıkçılar tarafından geçmişte yapılmıştır. Ancak mantık kavramları hakkında yapılacak çalışmalara hala ihtiyaç duyulmaktadır.

Bu makalenin konusu el-Kâtibi tarafından yazılan Şemsiyye adlı eserdir. Klasik mantık tarihi üç döneme ayrılabilir. I. Bu dönemde yalnızca bazı mantık kavramları kullanılmıştır. II. Bu dönemde Aristo mantık eserlerini yazmaya başlamıştır. III. Bu dönemde yorumcular klasik mantık konularını yorumladılar. Yunan felsefe ve bilim çalışmalarının Arapçaya çevriliş hareketleri 800’lü yıllarda başlamıştır. Bu dönemden sonra özgün mantıkçılar ortaya çıkmıştır. Mantık İslam dünyasında gelişmiştir. Fakat bir disiplini öğrenmek onun kavramlarını anlamaya bağlıdır. Önemli mantık çalışmaları, mantıkçılar tarafından geçmişte yapılmıştır. Ancak mantık kavramları hakkında yapılacak çalışmalara hala ihtiyaç duyulmaktadır.
Karz Akdinin Mahiyeti ve Faizli İşlemleri Önleme Fonksiyonu
Karz Akdinin Mahiyeti ve Faizli İşlemleri Önleme Fonksiyonu
Yazar: Özdemir, Ahmet
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Karz-ı hasen, Ödünç Verme, Enflasyon, Temerrüt Tazminatı, Banka

Karşılıksız ödünç vermenin erdemli bir davranış olduğu ayet ve hadislerde beyan edilmektedir. Karz-ı hasen olarak isimlendirilen ödünç verme işlemi, manevî mükâfat elde etme gayesi ile gerçekleştirilmelidir. Menfaat karşılığında ödünç vermek haramdır. Karşılıksız ödünç vermek, toplumda istenilen seviyede gerçekleşmemektedir. Bunun sebepleri ödünç vermenin öneminin farkında olmamak, paranın enflasyon sebebiyle değer kaybına uğraması ve alacağın zamanında geri dönmemesidir. Bu makalede bazı çözüm önerileri sunulmaktadır. Böylelikle karz akdinin faizi önleme fonksiyonu ortaya konulmaktadır. Amacımız karz akdinin toplumda yaygınlaşmasını sağlamaktır.

Karşılıksız ödünç vermenin erdemli bir davranış olduğu ayet ve hadislerde beyan edilmektedir. Karz-ı hasen olarak isimlendirilen ödünç verme işlemi, manevî mükâfat elde etme gayesi ile gerçekleştirilmelidir. Menfaat karşılığında ödünç vermek haramdır. Karşılıksız ödünç vermek, toplumda istenilen seviyede gerçekleşmemektedir. Bunun sebepleri ödünç vermenin öneminin farkında olmamak, paranın enflasyon sebebiyle değer kaybına uğraması ve alacağın zamanında geri dönmemesidir. Bu makalede bazı çözüm önerileri sunulmaktadır. Böylelikle karz akdinin faizi önleme fonksiyonu ortaya konulmaktadır. Amacımız karz akdinin toplumda yaygınlaşmasını sağlamaktır.
Kur’ân Açısından Bereket Kavramının Değerlendirilmesi
Kur’ân Açısından Bereket Kavramının Değerlendirilmesi
Yazar: Koçyiğit, Hikmet
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Kur’ân, bereket, mübarek, artma, toplum

Bereket kavramı bütün toplumlarda görülen bir vakıadır. Ancak teknolojik gelişmelere paralel biçimde bu inanç zayıflamıştır. Kur’ân, bereket düşüncesiyle insanları Allah’a iman etmeye, helal kazanmaya ve ortak değerleri korumaya teşvik etmiştir. Kur’ân’a göre iman, istiğfar, infak, şükür, zekât ve sadakalar bereketi artıran faktörlerdir. Allah, Kur’ân, peygamberler ve Kâbe ise bizzat bereket kaynaklarıdır.

Bereket kavramı bütün toplumlarda görülen bir vakıadır. Ancak teknolojik gelişmelere paralel biçimde bu inanç zayıflamıştır. Kur’ân, bereket düşüncesiyle insanları Allah’a iman etmeye, helal kazanmaya ve ortak değerleri korumaya teşvik etmiştir. Kur’ân’a göre iman, istiğfar, infak, şükür, zekât ve sadakalar bereketi artıran faktörlerdir. Allah, Kur’ân, peygamberler ve Kâbe ise bizzat bereket kaynaklarıdır.
Ebû’l-Berakât el-Bağdâdî’nin Hudûs Deliline Yönelik Eleştirileri
Ebû’l-Berakât el-Bağdâdî’nin Hudûs Deliline Yönelik Eleştirileri
Yazar: Tunagöz, Tuna
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 12 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Ebû’l-Berakât el-Bağdâdî,Hudûs Delili,İslam Düşüncesi,Meşşâîlik,Kelam

Ömrünün büyük bölümünü Bağdat’ta geçiren Ebū’l-Berakāt el-Bağdādī (454/1062 -547/1152), istikrarlı araştırmacılığının semeresi olarak tıp, astronomi, farmakoloji, mantık, fizik ve metafizik sahalarında eserler vermiş eleştirel bir filozoftur. Dinî ve felsefî literatürü uzun yıllar boyunca inceleyen Ebū’l-Berakāt, nihaî olarak birçok önemli nazarî meselede Meşşâîlikten çok Eş’arîliğe yakın sonuçlara ulaşmış ve eklektik yeni bir felsefî sistem oluşturmaya teşebbüs etmiştir. Makalemiz, İslâm düşüncesinin iki muhalif akımı Meşşâîlik ile Kelâm’ın derin ihtilaf noktalarından birisi olan hudûs meselesinin, bağımsız filozof Ebū’l-Berakāt el-Bağdādī  tarafından nasıl yorumlandığını açıklamaya ve bu konu özelinde el-Bağdādī’nin ismi geçen muhalif ekoller arasındaki yerini belirlemeye çalışmaktadır.

Ömrünün büyük bölümünü Bağdat’ta geçiren Ebū’l-Berakāt el-Bağdādī (454/1062 -547/1152), istikrarlı araştırmacılığının semeresi olarak tıp, astronomi, farmakoloji, mantık, fizik ve metafizik sahalarında eserler vermiş eleştirel bir filozoftur. Dinî ve felsefî literatürü uzun yıllar boyunca inceleyen Ebū’l-Berakāt, nihaî olarak birçok önemli nazarî meselede Meşşâîlikten çok Eş’arîliğe yakın sonuçlara ulaşmış ve eklektik yeni bir felsefî sistem oluşturmaya teşebbüs etmiştir. Makalemiz, İslâm düşüncesinin iki muhalif akımı Meşşâîlik ile Kelâm’ın derin ihtilaf noktalarından birisi olan hudûs meselesinin, bağımsız filozof Ebū’l-Berakāt el-Bağdādī  tarafından nasıl yorumlandığını açıklamaya ve bu konu özelinde el-Bağdādī’nin ismi geçen muhalif ekoller arasındaki yerini belirlemeye çalışmaktadır.