Metropolis (Ionia) Kazılarından Hellenistik-Erken Roma İmparatorluk Dönemi Cam Buluntuları (1989-2021)
Hellenistic-Early Roman Imperial Glass Finds from Metropolis (Ionia) Excavations (1989-2021)
Yazar: Akkuş Koçak, Emine
Dergi: Anatolian Research No. 27, 2022
Anahtar kelimeler: Archaeology ; Arkeoloji ; Metropolis,Cam,Kalıba Döküm Camlar,Hellenistik Dönem,Roma İmparatorluk Dönemi.

Ionia’nın    önemli    yerleşim    merkezlerinden    olan    Metropolis    kazıları    sırasında    Hellenistik Dönem’den başlayarak Geç Bizans Dönemi’ne kadar olan uzun sürece ait çok çeşitli cam formları tespit edilmiştir. Bunların en erken tarihli olanları, bir yüzgeçli kâse  parçası,  bir  mozaik  kâse  parçası,  iç  kalıp  tekniğinde  üretilmiş  şişe  parçaları  ve  bir  millefiori  kâse  parçası  ile  Geç  Hellenistik-Erken  Roma  İmparatorluk  Dönemi’nin  tipik kalıba sarkıtma yöntemi ile üretilen kâselerden meydana gelmektedir. Dönemin bu tipik kâselerinin, Suriye-Filistin Bölgesi’nde üretilerek buradan çeşitli coğrafyalara yayıldığı  görüşü  genellikle  kabul  görmekte  ve  kendi  içlerinde  yapılan  bir  tipoloji  kapsamında  incelenmektedirler.  Bu  bağlamda,  Metropolis’te  de  çok  sayıda  örneği  bulunan “Oluklu Kâseler” ve bunların ardılları olarak kabul edilen “Kaburgalı Kâseler” ile  “Çizgisel  Kesme  Kâseler”  başlıca  grupları  oluşturmaktadır.  Metropolis  buluntuları  arasında ayrıca aynı yöntemle üretilmiş olduğu anlaşılan dekorasyonsuz kâse parçaları da  tespit  edilmiştir.  Bunların  dışında,  kentte  saptanan  Erken  Roma  İmparatorluk  Dönemi’nin   kalıp   kullanılarak   şekillendirilmiş   tabakları   ise,   döküm   tekniğinde   üretilmiş en geç cam formları olmaları bakımından ayrı bir yere sahiptir. 1989 yılından bugüne,  Metropolis’in  akropolis,  tiyatro,  stoa,  peristilli  ev,  Aşağı  Hamam-Palaestra  gibi  neredeyse  kazısı  yapılmış  her  sektöründe  yukarıda  belirtilen  cam  formları  ile  karşılaşılmaktadır. İthal formlar arasında değerlendirilen bu camların kentteki yoğun varlığı Anadolu cam çalışmalarına katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır.

During the excavations of Metropolis, which is one of the important settlements of Ionia, glass vessels in various forms belonging to the period from the Hellenistic to the Late Byzantine Period were found. The earliest of these consist of a finned bowl fragment, a mosaic bowl fragment, core-formed bottle fragments, a millefiori bowl fragment,  and  typical  bowls  of  the  Late  Hellenistic-Early  Roman  Imperial  Period.  It  is  generally  accepted  that  these  typical  bowls  of  the  period  were  produced  in  the  Syria-Palestine  Region  and  spread  to  various  regions  from  there.  Thus,  they  were  examined  within  the  scope  of  a  typology  made  within  themselves.  In  this  context,  the  “Grooved  Bowls,”  of  which  many  examples  are  found  in  Metropolis,  as  well  as  the  “Ribbed  Bowls”  and  “Linear-Cut  Bowls”,  which  are  accepted  as  their  successors, constitute the main groups of such works. Among the Metropolis finds, undecorated bowl fragments, which are understood to have been produced by the  same  method,  were  also  found.  Apart  from  these  vessels,  the  cast  glass  dishes  of  the  Early  Roman  Imperial  Period  found  in  Metropolis are important in that they are the latest glass forms produced in the casting technique. The glass vessels mentioned above  have  been  encountered  in  almost  every  excavated  sector  of  Metropolis,  such  as  the  acropolis,  theater,  stoa,  perystill  house, and Lower Bath-Palaestra. The intense presence of these glass vessels, which are considered among the imported forms, in the city is important in terms of contributing to Anatolian glass studies.