Çocuk Sosyal Tercih Ölçeği-3 (Ebeveyn ve Öğretmen Formu): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Child Social Preference Scale-3 (Parent and Teacher Form): Validity and Reliability Study
Yazar: Işıktekiner, Fatime Sabahat; Dinçer, Çağlayan
Dergi: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 35 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Social withdrawal,shyness,unsociability,social avoidance,preschool period ; Sosyal içe dönüklük,utangaçlık,asosyallik,sosyal kaçınma,okul öncesi dönem

Bu çalışmada Çocuk Sosyal Tercih Ölçeği-3/ÇSTÖ-3 (Child Social Preference Scale-3/CSPS-3) ebeveyn formu (EF) ve öğretmen formu (ÖF) Türkçeye çevrilerek geçerlik, güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini; ÇSTÖ-3 EF için 36-72 ay arası çocuğu olan 105 ebeveyn; ÇSTÖ-3 ÖF için 36-72 aylık 334 çocuğun öğretmeni (n=45) oluşturmaktadır. Ölçek utangaçlık, asosyallik ve sosyal kaçınma şeklinde üç boyuttan oluşmaktadır. Ölçekle ilgili çeviri işlemleri yapıldıktan sonra kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. ÇSTÖ-3 EF yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA); güvenilirliği Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ve test tekrar test güvenirliği çalışmaları doğrultusunda analiz edilmiştir. ÇSTÖ-3 ÖF yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve DFA yapılarak, güvenirliğe iç tutarlılık katsayısıyla bakılmıştır. Bu analizlerin sonucunda ÇSTÖ-3 Ebeveyn Formu 15 madde ve üç faktörlü yapısı doğrulanarak, açıklanan varyans değerlerinin de uygun değerlerde (0.10 ile 0.58) olduğu tespit edilmiştir. ÇSTÖ-3 ÖF yapı geçerliğini belirlemek için yapılan AFA sonucunda, toplam varyansın %56.47’sini açıkladığı, .30’un altında faktör yükü olan iki maddenin çıkarılarak, ölçek tek boyut olarak belirlenmiştir. Yapılan DFA ile ÇSTÖ-3 ÖF 13 madde, tek faktör olan yapısı doğrulanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda ÇSTÖ-3 ebeveyn ve öğretmen formunun Türk  çocuklarına uygulanabilir, sosyal tercihlerini belirlemek ve sosyal içe dönük olan davranışları değerlendirmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

This study aims to translate the parent form (PF) and teacher form (TF) of the Child Social Preference Scale-3 (CSPS-3) into Turkish and to conduct validity and reliability studies. The sample of the research consisted of 105 parents of 36-72 month old children for the CSPS-3 PF; teachers (n=45) of 334 children aged 36-72 months for the CSPS-3 TF. The scale consists of three dimensions: shyness, unsociability and social avoidance. As a consequence of the analyses, the 15-item and three-factor model of the CSPS-3 PF was validated and the variance explained values were at appropriate values (0.10 and 0.58). In line with the EFA conducted to determine the construct validity of the CSPS-3 TF, two items with factor loadings below .30 were removed from the scale, and it was found that the scale was unidimensional and explained 56.47% of the total variance. As the result of CFA, the 13-item one-factor structure of the CSPS-3 TF was verified. In line with these results, it can be said that the Turkish form of both scales is a valid and reliable tool that can be used in determining children's social preferences and evaluating their socially withdrawn behaviors.