MUSLE Yöntemi Kullanılarak Selin Sebep Olduğu Toprak Erozyonunun Tahmin Edilmesi: İğneada (Kırklareli) Seli Örneği (5.9.2023)
Estimation of Soil Erosion Caused by Flash Floods Using MUSLE Method: The Case of Igneada (Kırklareli) Flash Flood (5.9.2023)
Yazar: Özşahin, Emre; Öztürk, Mikayil
Dergi: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Geographic Information Systems ; Coğrafi Bilgi Sistemleri ; Natural Hazards ; Doğal Afetler ; Sel,Erozyon,MUSLE,CBS,Değirmen Deresi ; Flash Flood,Erosion,MUSLE,GIS,Degirmen River

Türkiye’nin Trakya Yarımadasındaki Istranca Yöresinin Karadeniz aklanındaki akarsu havzalarında aşırı şiddetli yağışlara bağlı olarak 5.9.2023 tarihinde katastrofik bir sel gerçekleşmiştir. Şiddetli toprak erozyonuna sebep olan bu sel, akarsularda biriktirmenin arttığı alt havzadaki vadi tabanına yakın alanlarda ağır bir sediment birikimine yol açmıştır. Resmi kayıtlara göre selin etkisi en fazla Değirmen Deresi havzasında hissedilmiştir. Bu çalışmada, Değirmen Deresi havzasında 5.9.2023 tarihinde meydana gelmiş selin sebep olduğu toprak erozyonunun tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Böylece dramatik sonuçları olan bu problemin hem potansiyel konumu hem de şiddeti hakkında fikir vermesi bakımından önemli bilgiler elde edilmiştir. Selin sebep olduğu toprak kaybının hesaplanması ve erozyon risk haritalarının oluşturulması için MUSLE modeli tercih edilmiştir. Model, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) temelli ArcGIS toprak erozyon aracı kullanılarak uygulanmıştır. Sonuçta Değirmen Deresi havzasındaki selin sebep olduğu toprak erozyonunun daha çok eğim ve yağış artışının belirgin olduğu üst havzadaki akarsu vadilerinde, etkisinin ise akarsularda biriktirmenin arttığı alt havzadaki vadi tabanına yakın alanlarda olduğu tespit edilmiştir. Model sonuçlarına göre selin yaşandığı tarihte 195,78 ton/gün miktarda sedimentin geldiği tahmin edilmiştir. Bu sonuç sellerin sebep olduğu toprak erozyonunun yaşanmış bir olay ölçeğinde modellenmesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca bu çalışmanın sonuçları, sellerin sebep olduğu toprak erozyonu riskinin gerçek nedenlerini ele almaya yönelik bölgesel politikalar geliştirmek için kullanılabilir.

A catastrophic flood occurred on 5.9.2023 due to extremely heavy rainfall in the river basins on the Black Sea catchment area of the Istranca Region in the Thracian Peninsula of Türkiye. As a result of these rainfalls, a catastrophic flash flood occurred on 5.9.2023. This flash flood, which caused severe soil erosion, also led to a heavy accumulation of mud in areas close to the valley floor in the lower basin where deposition in the rivers increased. According to official records, the impact of the flash flood was felt the most in the Degirmen river basin. In this study, it was aimed to estimate the soil erosion caused by the flash flood that occurred on 5.9.2023 in the Degirmen river basin. Thus, important information was obtained in terms of giving an idea about both the potential location and severity of this problem with dramatic consequences. The MUSLE model was preferred for the calculation of soil loss caused by flash floods and the creation of erosion risk maps. The model was applied using ArcGIS soil erosion tool based on Geographic Information Systems (GIS). As a result, it was determined that soil erosion caused by flash floods in the Degirmen river basin is mostly in the river valleys in the upper basin where the increase in slope and precipitation is significant, and its effect is in the areas close to the valley floor in the lower basin where deposition increases in the rivers. According to the MUSLE model results, 195,78 tons/day of sediment was estimated to have arrived at the time of the flash flood. The result of the study emphasize the importance of modeling soil erosion caused by flash floods at the scale of a lived event. Furthermore, the results of this study can be used to develop regional policies to address the real causes of soil erosion risk caused by flash floods.