Hedef Programlama ve Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile Yeniden Üretim Sistemlerinin Stok Kontrolünün İncelenmesi
Investigation of Inventory Control of Remanufacturing Systems with Goal Programming and Analytic Hierarchy Process (AHP)
Yazar: Arsu, Talip; Özdemir, Ali
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 21 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Stock Management,reverse logistics,remanufacturing,goal programming,Analytic Hierarchy Process (AHP) ; Stok Yönetimi,tersine lojistik,yeniden üretim,hedef programlama,Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP)

Faydayı ön planda tutan işletmeler, geçmiş deneyimlerinden yararlanarakkendilerine uzun vadede başarıyı getirecek olan bazı gerçekçi hedefler koymakzorundadır. Bu hedefleri koyarken karşılaşılacak birçok belirsizlik ve işletmeleringöz önünde bulundurması gereken birçok kısıt vardır. İşte bu belirsizlikortamında işletmenin koyduğu gerçekçi hedefleri doyuma ulaştırması ve bubilgiler ışığında geleceğini şekillendirmesi gerekmektedir. Bu da Çok AmaçlıKarar Verme (ÇAKV) metotlarından Hedef Programlama ile mümkündür. Bu çalışmadaotomotiv yedek parça sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin yeniden üretimsistemi ürün portföyünden, üç ürün için üç dönemlik stok kontrol politikasıhedef programlama ile modellenmiş ve çözülmüştür. Hedef Programlama modelininamaç fonksiyonu katsayıları hesaplanırken Çok Nitelikli Karar Verme (ÇNKV)metotlarından Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılmıştır. Önerilenmodeldeki beş ana hedeften üç tanesi (toplam stoklama maliyetini minimize etmehedefi, net karı maksimize etme hedefi ve fazla mesai ile gerçekleştirilenüretim maliyetini minimize etme hedefi) herhangi bir pozitif veya negatif sapmameydana gelmeden başarılmıştır. İki hedefte (dönemlik stoklama kapasitesiniaşmama hedefi ve dönemlik ürün talebini karşılama hedefi) ise pozitif veyanegatif sapmalar meydana gelmiştir. Fakat genel olarak birçok hedefinibaşarıyla doyuma ulaştıran işletme kısmen başarılı bir seyir izlemektedir.Ayrıca bu çalışmada önerilen hedef programlama modeli işletmenin stok kontrolpolitikası hedeflerini başarılı br şekilde doyuma ulaştırmıştır. Çözümsonucunda ulaşılan değerler ile işletmenin kendisine koyduğu hedeflerkarşılaştırılarak yorumlanmıştır.

Companiesthat prioritize the benefit have to set some realistic goals that will bringthem success in the long run, taking advantage of their past experience. Thereare many uncertainties to face when setting these goals and many constraintsthat the companies must take into account. In this uncertainty environment, itis necessary to satisfy the realistic goals set by the companies and to shapeits future in the light of this information. This is also possible with GoalProgramming, one of the Multi-Objective Decision Making (MODM) methods. In thisstudy, a three-period inventory control policy for three products in a company,which operating in the automotive spare parts sector, from the productportfolio is modeled and solved with goal programming. Analytical HierarchyProcess (AHP), one of the Multi-Attribute Decision Making (MADM) methods, wasused to calculate the objective function coefficients of the Goal Programmingmodel. Three of the five main goals (the goal of minimizing total stockingcost, the goal of maximizing net profit and the goal of minimizing overtimeproduction costs) in the proposed model were achieved without any positive ornegative deviation. The other two main goals (the goal of not exceeding theperiodical storage capacity and the goal of meet the demand for periodicalproducts) have positive or negative deviations. However, in general, thecompany, which successfully satisfies many of its objectives, is partiallysuccessful. In addition, the goal programming model proposed in this studysuccessfully satisfy the inventory control policy objectives of the enterprise.The values obtained as a result of the solution are compared with the goals setby the company.