KRİZLERİN TAHMİN EDİLEBİLİRLİĞİ: 2008 KRİZİ ÖRNEĞİ
KRİZLERİN TAHMİN EDİLEBİLİRLİĞİ: 2008 KRİZİ ÖRNEĞİ
Yazar: Dursun, Günay; Birdal, İlker
Dergi: İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, Vol. 22 No. 70, 2011
Anahtar kelimeler: Kriz, sinyal yaklaşımı, göstergeler

Dünyadaki ekonomik krizler, özellikle finansal sektörden kaynaklanan krizler,  küreselleşme ile birlikte eskisine oranla daha sık aralıklarla tekrarlanmaya başladı. Ayrıca,  küreselleşmenin yol açtığı finansal serbestleşme sonucu bir ülkede oluşan kriz, çok kısa  süre içinde diğer ülkeleri de etkisi altına almaktadır. Bu krizler, üreticiler ve tüketiciler  başta olmak üzere tüm ekonomik aktörlerin çok sık yaşamsal sorunlarla karşı karşıya  gelmelerine neden olmaktadır. Bu gelişme, tüm ekonomik aktörleri, kriz olasılığını  önceden tahmin etmek ve krizlerin neden olacağı olumsuzlukları azaltacak önlemleri  zamanında almak zorunluluğu ile karşı karşıya bırakmıştır.  Ekonomik krizlerin önceden tahmini konusunda, en fazla kullanılan iki yaklaşım  bulunmaktadır. Bunlar, sinyal yaklaşımı ve probit modelidir. Sinyal yaklaşımı olarak  isimlendirilen kriz tahmin modeli, güvenilir ekonomik göstergelerin değişim yönüne  bakılarak, ekonominin geleceği konusunda tahmin esasına dayanmaktadır. Sinyal  yaklaşımı birçok ülkede olduğu gibi, Türkiye için de güvenilir bir kriz tahmin yöntemi  olarak kabul edilebilir.  Bu çalışmada ilk olarak tarihi verilerden yararlanılarak, sinyal yaklaşımının Türkiye'deki  2008 krizinin tahmini için elverişli bir yöntem olup olmadığı sulanmıştır. Bu sınama  sonunda, o döneme ilişkin ekonomik göstergelerin kriz sinyali verdiği görülmüş ve sinyal  yaklaşımının Türkiye'deki ekonomik krizlerin tahmini konusunda güvenilir bir araç  olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Dünyadaki ekonomik krizler, özellikle finansal sektörden kaynaklanan krizler,  küreselleşme ile birlikte eskisine oranla daha sık aralıklarla tekrarlanmaya başladı. Ayrıca,  küreselleşmenin yol açtığı finansal serbestleşme sonucu bir ülkede oluşan kriz, çok kısa  süre içinde diğer ülkeleri de etkisi altına almaktadır. Bu krizler, üreticiler ve tüketiciler  başta olmak üzere tüm ekonomik aktörlerin çok sık yaşamsal sorunlarla karşı karşıya  gelmelerine neden olmaktadır. Bu gelişme, tüm ekonomik aktörleri, kriz olasılığını  önceden tahmin etmek ve krizlerin neden olacağı olumsuzlukları azaltacak önlemleri  zamanında almak zorunluluğu ile karşı karşıya bırakmıştır.  Ekonomik krizlerin önceden tahmini konusunda, en fazla kullanılan iki yaklaşım  bulunmaktadır. Bunlar, sinyal yaklaşımı ve probit modelidir. Sinyal yaklaşımı olarak  isimlendirilen kriz tahmin modeli, güvenilir ekonomik göstergelerin değişim yönüne  bakılarak, ekonominin geleceği konusunda tahmin esasına dayanmaktadır. Sinyal  yaklaşımı birçok ülkede olduğu gibi, Türkiye için de güvenilir bir kriz tahmin yöntemi  olarak kabul edilebilir.  Bu çalışmada ilk olarak tarihi verilerden yararlanılarak, sinyal yaklaşımının Türkiye'deki  2008 krizinin tahmini için elverişli bir yöntem olup olmadığı sulanmıştır. Bu sınama  sonunda, o döneme ilişkin ekonomik göstergelerin kriz sinyali verdiği görülmüş ve sinyal  yaklaşımının Türkiye'deki ekonomik krizlerin tahmini konusunda güvenilir bir araç  olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.