MATERNAL FOTOPERİYODİK GEÇMİŞ, ERKEK SIÇAN YAVRULARININ MORRİS SU LABİRENTİ DAVRANIŞINI ETKİLİYOR
MATERNAL FOTOPERİYODİK GEÇMİŞ, ERKEK SIÇAN YAVRULARININ MORRİS SU LABİRENTİ DAVRANIŞINI ETKİLİYOR
Yazar: Boyraz, Mervehatun; Süer, Cem; Koşar, Bilal; Yaylalı, Oğuzhan; Dursun, Nurcan
Dergi: ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Medical Physiology ; Tıbbi Fizyoloji ; sirkadiyen döngü,öğrenme,bellek,hipokampüs

Amaç: Bu çalışmada; hipokampüsteki moleküler saat sistemiyle öğrenme bellek ilişkisi ve döngü değişikliği gestasyonel dönemden itibaren olursa öğrenme belleğin nasıl etkileneceği, aydınlık/karanlık döngü değişiklikleri yöntemi kullanılarak araştırmak amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışma 20 gebe sıçandan doğan 48 erkek sıçanda yapılmıştır. 6 gebe sıçan, 12 saat karanlık-12 saat aydınlık (12K/12A) döngüsüne yerleştirildi, yavrular doğumdan sonra bu döngüde kaldı (yapay fotoperiyot grubu,YFG). 14 gebe sıçan 16K/8A döngüde tutuldu ve rasgele seçilen 16 erkek yavru doğumdan sonra aynı döngüde tutuldu (gece uzatılmış fotoperiyot grubu,UFG), kalan 16'sı doğumdan itibaren 12K/12A döngüde tutuldu (gecenin restore fotoperiyot grubu,rYFG). Yavruların 60. gününde Morris tankı denemeleri başladı, sıçanların performansı, bir görüntü değerlendirme sistemiyle kaydedildi. 5. günde probe deneyinin ardından hafif anestezide sakrifiye edilen sıçanların hipokampusleri alındı, PCR’la MAPT, PER2, BMAL1, CRY1 gen ekspresyonları, Western-blot’la Total GSK3, Akt, CREB, Tau seviyeleri ölçüldü. Bulgular: Uzamsal öğrenme ölçütündeki yüzme hızı, YFG’de UFG’ye göre anlamlı ölçüde yüksek bulundu, kaçma mesafesi ve süresi her grup için her gün ve her denemede anlamlı ölçüde azaldı ama gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı, platforma olan mesafe ölçütünde rYFG, YFG ve UFG’ye göre platforma daha yakın yüzdü. Bellek performansında; yüzme hızında gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı, rYFG hedef kadranda diğer gruplara göre anlamlı ölçüde çok zaman geçirdi, YFG diğer gruplara göre platforma en uzak kalan gruptu. Gen ekspresyonlarında PER2’de anlamlı farklılık bulundu; PER2, UFG’de rYFG’ye göre anlamlı ölçüde yüksektir. Protein analizinde gruplar arasında total GSK3, CREB, Tau seviyesinde anlamlı fark bulunamadı, Total Akt ölçümü yapılamadı. Sonuç: Bu çalışma aydınlık karanlık döngüsünün gebelik döneminden başlayarak değiştirilmesinin bellek performansını bozmayıp güçlendirdiğini göstermektedir.

Amaç: Bu çalışmada; hipokampüsteki moleküler saat sistemiyle öğrenme bellek ilişkisi ve döngü değişikliği gestasyonel dönemden itibaren olursa öğrenme belleğin nasıl etkileneceği, aydınlık/karanlık döngü değişiklikleri yöntemi kullanılarak araştırmak amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışma 20 gebe sıçandan doğan 48 erkek sıçanda yapılmıştır. 6 gebe sıçan, 12 saat karanlık-12 saat aydınlık (12K/12A) döngüsüne yerleştirildi, yavrular doğumdan sonra bu döngüde kaldı (yapay fotoperiyot grubu,YFG). 14 gebe sıçan 16K/8A döngüde tutuldu ve rasgele seçilen 16 erkek yavru doğumdan sonra aynı döngüde tutuldu (gece uzatılmış fotoperiyot grubu,UFG), kalan 16'sı doğumdan itibaren 12K/12A döngüde tutuldu (gecenin restore fotoperiyot grubu,rYFG). Yavruların 60. gününde Morris tankı denemeleri başladı, sıçanların performansı, bir görüntü değerlendirme sistemiyle kaydedildi. 5. günde probe deneyinin ardından hafif anestezide sakrifiye edilen sıçanların hipokampusleri alındı, PCR’la MAPT, PER2, BMAL1, CRY1 gen ekspresyonları, Western-blot’la Total GSK3, Akt, CREB, Tau seviyeleri ölçüldü. Bulgular: Uzamsal öğrenme ölçütündeki yüzme hızı, YFG’de UFG’ye göre anlamlı ölçüde yüksek bulundu, kaçma mesafesi ve süresi her grup için her gün ve her denemede anlamlı ölçüde azaldı ama gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı, platforma olan mesafe ölçütünde rYFG, YFG ve UFG’ye göre platforma daha yakın yüzdü. Bellek performansında; yüzme hızında gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı, rYFG hedef kadranda diğer gruplara göre anlamlı ölçüde çok zaman geçirdi, YFG diğer gruplara göre platforma en uzak kalan gruptu. Gen ekspresyonlarında PER2’de anlamlı farklılık bulundu; PER2, UFG’de rYFG’ye göre anlamlı ölçüde yüksektir. Protein analizinde gruplar arasında total GSK3, CREB, Tau seviyesinde anlamlı fark bulunamadı, Total Akt ölçümü yapılamadı. Sonuç: Bu çalışma aydınlık karanlık döngüsünün gebelik döneminden başlayarak değiştirilmesinin bellek performansını bozmayıp güçlendirdiğini göstermektedir.