hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ehl-İ Beyt Adına Yürütülen Siyasî Hareketlerin Genel Karakteristiği Bağlamında Abbâsî Yönetiminde İmamların Varlık Mücadeleleri
Power Struggle Among Imams During The Abbasid Period Studied In Terms Of The General Characterıstıc Of The Polıtıcal Actıns Carrıed Out In The Name Of Ahlu 'L-Bayt
Yazar: Keskin, Yakup
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Ahlu 'l-bayt, Khalifah, the Abbasid, the Imamiyah, rebellion. ; Ehl-i Beyt, Halife, Abbâsîler, İsyan, İmâmiyye.

Bu çalışmada, İmâmiyye’nin (İsnâ Aşeriyye) oluşum sürecinde son dönemine denk gelen ve Ehl-i Beyt adına gerçekleştirilen isyanların genel karakteristiği ve İmâmiyye İmamların hayatları boyunca idaresinde bulundukları siyâsal yöne-time karşı takip ettikleri siyaset ortaya konmaya çalışılmıştır. Bazen Ehl-i Beyt menşeli bazen de Ehl-i Beyt ile herhangi bir bağı olmayan kişilerce organize edilen hareketlerin İmâmiyye imamları ile olan bağ veya bağlantıları irdelenmiş-tir. Ehl-i Beyt menşeli olduğu kabul edilebilecek isyan hareketlerinin genel ola-rak halk tarafından benimsenip benimsenmediği, Abbâsîlerin bu isyan hareket-lerine ve isyanın elebaşlarına karşı tutumu ortaya konmaya çalışılmıştır. Yine Abbâsîler döneminde Ehl-i Beyt adına yürütülen hareketlerin ekonomik, siyasî, dini ve toplumsal nedenlerle mi yoksa Ehl-i Beyt’e yapılan baskı ve zulüm ge-rekçesi ile mi gerçekleştirildiği araştırılmıştır.

In this work we have tried to handle and analyse the general characteristic of the rebellions which coincided with the the last period of the formation process of the Imamiyah (Al-Ithna Ashariyyah) and which were carried out in the name of Ahlu 'l-bayt and also the policy followed lifelong by the Imamiyah İmams in the face of political administration under which they lived. We also studied the connections and links between the Imamiyah imams and the movements organised by individuals from among the Ahlu 'l-bayt or individuals having no connections with Ahlu 'l-bayt. We have also tried to find out whether the rebellious movements considered to have its source in Ahlu 'l-bayt were embraced by people or not and what was the attitude and reaction of Abbasids in the face of these rebellious movements and their ringleaders. We have also tried to find out whether the actions carried out in the name of Ahlu 'l-bayt during the Abbasid period were initiated with economic, political, religious motifs or they were carried out as a result of cruelty and oppression exerted to Ahlu 'l-bayt.
Kur’ân Bağlamında Şeytanın İnsan Üzerinde Etkin Rol Oynama Yöntemi
Effective Role Playing Methods of The Evil On Mankind in The Qur’an
Yazar: Dartma, Bahattin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Satan (evil), angel, spirit, heart, self, ego, brain, neocortex, brain system, jinn ; cin, şeytan, melek, ruh, kalb, nefs, ego, beyin, neocortex, sinir sistemi

İnsanı yaratan Yüce Allah ona, hem maddi ve hem de manevî hayatında sa’adete erebilmesi için hidâyet yolunu da göstermiştir. Bu hususta Kur’ân’da çok sayıda âyet mevcuttur. Aynı zamanda Allah (cc) insanı başıboş bırakmamış, gösterdiği bu yola ne derece uyup uymadığının tespitini yapmak için onu çeşitli şekillerde denemiş ve denemeye devam etmektedir. İşte en çok kullanılan ve etkili olan deneme malzemelerinden biri de şeytandır.   Bu yazımızda, bir imtihan aracı olarak şeytanın insan üzendeki negatif düşün-celerini nasıl pratikleştirdiği ve somut hale getirdiği konusunu irdelemeye çalı-şacağız.

The God created the mankind endowed them with spritual and wordly things and showed them the correct way in order to save them. The Qur’an has got many verses about this topic. At the same time the God has not left the mankid without task or duty. The God also tried them in many ways if they obeyed the holy rules or not and this trial process is still continuing. One of these trial criteria is the evil (satan).  In this study we will explain how the evil (satan) sent to the world to mislead the mankind forms the negative views and try to carry out these views practically on them.
Müslümanların Fethedilen Topraklarda Mevcut Gayri İslam Mabetlere Yaklaşımı
Muslıms’ Attitude Toward Non-Islamic Temples in The Conquests
Yazar: Can, Yılmaz; Yılmaz, Metin
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Temple, Sanctuary, Church, Synagogue, Conversion to Mosque ; Mabet, Tapınak, Kilise, Havra, Camiye Tahvil

Bu çalışmada Müslümanların fethettikleri topraklarda mevcut gayri İslam ma-betlere yaklaşımı konu edilmiştir. Müslümanların gayri İslam mabetlere yakla-şımı şehrin sulh ya da barış yoluyla ele geçirilmesine, zamana, halife ve valilerin kişisel tutumuna bağlı olarak değişiklik arzetmektedir. Fethin ilk günlerinde Müslümanların kimi şehirlerde kiliseleri bir müddet ortaklaşa kullandıkları, bazı şehirlerde kendilerine gösterilen uygun bir yerde kendi camilerini inşa et-tikleri, bazı şehirlerde ise, gayri İslam mabedi camiye tahvil ettikleri görülmek-tedir. İslam toplumu içindeki gayri müslim unsurların ya da onların uzantısı sayılan dış güçlerin tavırları, yaşanan gerginlik ve çatışmalar, zaman zaman gayri İslam mabetlere karşı uygulanan tahrip etme, yıkma ve yakma gibi olum-suz fiillere sebep olmuştur. Buna karşılık gayri Müslim unsurlarla kurulan sı-cak ilişkiler de onlara ait mabetlere yönelik olumlu tutum ve teşebbüsler şek-linde yansıma bulmuştur.

This paper deals with Muslims’ attitude toward non-Islamic temples in con-quered lands. Muslims’ attitude toward non-Islamic temples alters according to the form of conquering the city with agreement or peace, time, and the personal attitudes of khalifs or governors. In Islamic history, Muslims appear to use non-Islamic temples with non-Muslims for prayer in the first days of conquering, or to build their mosques in available places, or to transform non-Islamic temples to mosques in different cities. Occasionally the clash or tension between Mus-lims and non-Muslims (or their outside supporters) caused some negative re-sults such as destruction, destroying, and firing the temples. Reversely, the friendly relations between them led Muslims to have respect for non-Islamic temples.
Kur’an’da İrade-Azm ve Tevekkül
Will-Resolution and Absolute Reliance on God in the Qur’an
Yazar: Aydin, Hayati
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Will, Resolution, Absolute Reliance on God ; İrade, azm, tevekkül

Kur’an’a göre ideal anlamda iman irade, azm ve tevekküle dayanan imandır. Bunlar birbirlerini tamamlayan süreçlerdir. Bunlardan ilki iradedir; azm ve te-vekkül ise bir irade doğrultusunda ortaya konulur. Birisi bir şeye inanır, bu hususta azm ortaya koyup Allah'a tevekkül gösterirse Allah o kişiyi mutlaka başarılı kılacak ve onun için imkânsız gibi görünen şeylerin gerçekleştiğini gö-recektir. Kur’an’da azm ve tevekkülden sonra bir mucizenin gerçekleşmesi, mu-cizenin de imkânsızın gerçekleşmesi olduğuna göre bununla büyük olasılıkla Kur’an bize azim ve tevekkülle önceleri imkânsız gibi görünen şeylerin birer normal iş gibi kolaylıkla vuku bulacağını kişi için her an bir mucizenin gerçek-leşebileceği, olağanüstü bir kuvvetin zuhur edeceğinin mesajını vermektedir.

The most ideal belief as explained in Qur'an is based on irade (will), azm (resolution) and tevekkül ( absolute reliance on God). Irade comes first. The second in importance is azm which means to be patient and serious in an action. And third tevekkül means to trust God after performing the first and the second step, namely irade and azm. It is only than that miracles take place. In other words, a miracle takes place only when one wills, takes action seriously and trust God in any work
Nahiv Terimlerinin Ortaya Çıkış Süreci
The Process of Appearing of Arabic Grammar Terms
Yazar: Bulut, Ali
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Arabic Grammar, Term, Process. ; Nahiv, Terim, Süreç.

Bu makalede nahiv terimlerinin ortaya çıkış süreci incelenmiştir.  Çalışma bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte terim konusuna kısaca değinilmiştir. Birinci bölümde nahiv terimlerinin ortaya çıkış süreci ele alınmış, ikinci bölümde ise Ebu’l-Esved ed-Duelî’den hicrî III. asrın sonuna ka-dar olan dönemde terimlerin gelişmesine katkıda bulunan âlimler zikredilmiştir. Gelişme sürecinde ortaya çıkan bu terimlerden birçoğu bugün hâlâ kullanılır-ken bir kısmı da ya kısaltılmış ya da değiştirilmiştir.

İn this article studied the process of appearing Arabic grammar terms. This study includes an introduction, two parts and a result. İn the introduction studied the matter of terms. İn the first part studied the process of grammar terms and in the second part the scientists from Ebu’l-Esved ed-Duelî to the end of h. III. Century that affect the process of development of Arabic grammar terms. Many of this terms that appeared in the process of development use today, but some of them shortened or changed.
Hadisler Işığında Hz. Peygamber’in Resim Ve Heylele Bakı-şı
Hadisler Işığında Hz. Peygamber’in Resim Ve Heylele Bakı-şı
Yazar: Çolak, Ali
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Statue, İllustration, Hadith, Idol, Pagan. ; Heykel, Resim, Hadis, Put, Putperest.

Bu makalede, putperest bir toplum için önemli yere sahip olan resim ve heykel konusu işlenmiştir. Bilindiği üzere, Hz. Peygamber putperest bir toplumda orta-ya çıkmıştı. Peygamberlik ile görevlendirildiği zaman, ilk olarak putlardan kur-tulup tevhid inancını toplumda yerleştirmeye çalışmıştır. Hatta Mekke dönemi tamamen bu konuya ayrılmıştı denilebilir. O dönemde indirilen ayetlerin çoğun-luğu iman hakikatlerini yerleştirmeye yöneliktir. İşte bu dönemde puta ve put-çuluğa ilgi duyuracak her türlü etkenden uzak durulmaya çalışılmıştır. Bu se-beple resim ve heykele yönelik ilk zamanlarda çok katı bir tutum takınılmıştır. Ancak Medine döneminde, insanlar putlardan uzaklaştığı için resim ve heykele karşı tutum biraz daha hafiflemiştir. Yinede Müslümanlar tedbir olarak uzak durmuş ve İslam kültüründe resim ve heykele karşı bir tutum günümüze kadar gelmiştir. Biz bu çalışmamızda resim ve heykel ile ilgili hadisleri inceledik ve insanlığın faydasına olan, kötülüğe sevk etmeyen resim ve heykellerin İslam dininde yasaklanmadığını, kullanılma amacına göre hükmünün değiştiğini or-taya koymaya çalıştık.

In this article, the subject about illustration and statue, that have great importance for a pagan society was mentioned. As known, the prophet came out the time of paganists. When he was delegated as a prophet, he first got rid of the idols and tried to build the monoteist blief to the society. Moreover Mekke period was spent on this subject. At that time most of the verses were on setting the bases of faith. At those times they tried to keep away from idols and everykind of their effects causing interests to paganism. For this reason they build strict blocks on illustration and statue. But in Medine period the strict blocks were weakend because of the decreased interest in paganism. However muslims stayed away from illustration and statue, these believes have reached to our time too. In this article the hadiths on illustration and sculpture were examined and we tried to ıdentify that the illustrations and statues were useful and harmless to human kind weren’t forbidden in muslim religion, but just their terms of use were changed according to their usage.
İslam Öncesi Arap Toplumunun Tanrı Tasavvuru ve Bu Tasavvurun İslam’ın Tanrı Tasavvuruna Etkisi Soru-nu
The Imaging of God in Pre-Islam Arabic Society and The Problem of The Effect of This Imaging To The Islam’s Imaging of God
Yazar: Öztürk, Resul
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Pre-Islam, idolatry (paganism), Arabic society, hanifs (God seekers) Head God, Jewish and Christiani ; İslam öncesi, putperestlik, Arap toplumu, Haniflik, Baş İlah, Yahudilik ve Hıristiyanlık.

Bu çalışmada İslam öncesi Arap toplumunun inanç yelpazesini oluşturan un-surlar, bu unsurların Tanrı anlayışları ile İslam’ın Tanrı anlayışı arasındaki ilişki incelenmiştir. Büyük çoğunluğunu putperest insanların oluşturduğu İs-lam öncesi Arap toplumundaki insanların inançlarının temellerinde Tanrı (Al-lah) inancının var olduğu anlaşılmaktadır. İslam-öncesi Arap toplumundaki putperestliğin etkinliği, put isimleri ile Allah’ın isim ya da sıfatları ile olan ilişki-si değerlendirilmiştir. Bu toplumda az da olsa Yahudi, Hıristiyan ve kendilerine Hanif denilen inanç yapılarına da rastlanılmaktadır. İslam’ın Tanrı tasavvuru ile putperestlerin Tanrı anlayışları arasında bir ilişkinin var olup olmadığı bu ça-lışmanın genel içeriğini oluşturmaktadır.

In this study take up the part of pre-Islam’s belief’s elements, the imaging of God in this elements and the relation of the Islam’s imaging of God. In the pre-Islam Arabic society there are pagans, hanifs (God seekers), Jewish and a few Christians. In the deep of the believes of the pre-Islam Arabic society there are the belief of God. There are connections between the God and idols name. The imaging of God in the Islam is different idolatry, Judaism and Christianity.
Türkiye’de Din Psikolojisi Alanında Lisansüstü Tez-ler (1963–2008) Üzerine Bibliyoğrafik Bir Çalışma
A Study on Bibliography of Theses and Dissertations Submitted in The Psychology of Religion in Turkey
Yazar: Sezen, Abdulvahid; Yenen, İlker
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: 1.Bibliography, 2.The Psychology of Religion, 3.Subject of Thesis. ; 1.Bibliyografya, 2.Din Psikolojisi, 3.Tez Konusu

Bu çalışmada Türkiye’de Din Psikolojisi alanında yapılan lisansüstü tez konula-rının bibliyografik bilgileri yer almaktadır. Bu makale, 1963-2008 yılları arasın-da İlahiyat Fakültelerinde yapılmış ve yapılmakta olan lisansüstü çalışmaları sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, bu alanda yapılan lisansüstü tezler hakkında araştırmacılara katalog bilgisi vermektir. Makalede yöntem olarak tüm tezler yüksek lisans, doktora ve din psikolojisiyle ilgili tezler şeklinde tasnif edilmiştir. Ayrıca söz konusu tezler, konu başlıklarına göre alfabetik olarak sı-ralanmıştır.

This study is about the bibliographies of graduate thesis in the psychology of religion in Turkey. Thus, this paper presents the works of graduate thesis completed and continue in all Turkish theological faculties from 1963 to 2008. The aim of study is to collect and classify the graduate theses and to introduce information of graduate theses for researchers in the psychology of religion in Turkey. Metodologically all theses were classified as master thesis, doctorate dissertation and theses dealing with psychology of religion. Moreover, subjects of these works were classified as alphabetically.
Marifetnâme’de Beden
Body in Marıfetnâme
Yazar: Okumuş, Ejder
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Ibrahim Hakki Erzurumi, Marifetname, body, body language, sociology of body, society, social relatio ; Erzurumlu İbrahim Hakkı, Marifetname, beden, beden dili, beden sosyolojisi, toplum, toplumsal ilişki, iletişim

Bazı kitaplar, toplum üzerinde görece çok büyük etkilere sahip olurlar. Bu an-lamda dinî metinlerin, başta geldiği söylenebilir; zira dinî metinler toplumlar üzerinde zamanı aşan bir etkiye sahiptirler. Toplumlar eskir, ama kutsal kitap-lar ve dinî metinler eskimez. Kutsal kitaplar ve dinî metinlerin dışında da bazı kitaplar toplumlar üzerinde esaslı bir etkiye sahip olabilirler. Örneğin Erzurum-lu İbrahim Hakkı Hazretleri’nin “Marifetnâme” adlı meşhur kitabı, Türk toplu-munun düşünce yapısının ve dinî yaşantısının oluşmasında çok etkili olmuş ve olmaya da devam etmektedir. İşte bu çalışmada, “Marifetnâme”de çok önemli bir yer tutan “Beden” konusunu ele almak, mezkur kitapta bedene dinî temelde nasıl yaklaşıldığını ortaya koymak ve bedenin izahında toplumun insanların bedenleriyle ilgili tecrübî yaklaşımlarının ne derece etkili olduğunu anlamak amaçlanmaktadır.

Some books have got relatively very big influences on society. In this meaning, it can be said that religious texts are first, for they have influences going beyond the time on societies. Societies can become old, but we can not say the same thing for the sacred books and the religious texts. Some books except religious ones can show a fundamental effect on societies. Marifetnâme (Book of Enlightenment) by Ibrahim Hakki Erzurûmî in 1756 is so. It has been very effective on the though structure and religious understanding of Turkish people. Marifetnâme was an encyclopaedic work that caused a stir in Ottoman Turkey when it was written and continued to exert an influence for long afterwards. Marifetnâme was the book of Erzurumlu Ibrahim Hakki as a scholar of wide interests who whose work encompassed science, anatomy, astronomy, linguistics, mysticism, mathematics, body, physiognomy, psychology, philosophy and what today we call sociology, etc. This study aims to consider and to understand the body having an important place in Marifetnâme.
Hâricîlerin Hz. Ali’den Ayrılış Süreci
The Revoltıng Process Of Khârıjıtes From The Calıph Alı
Yazar: Ayar, Kenan
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Kharijities, Caliph Ali and Kharijities, Sıffîn War, Arbitration Problem. ; Hâricîler, Hz. Ali ve Hâricîler, Sıffîn Savaşı, Tahkîm Olayı.

Bu makalenin amacı, Hâricîlerin Hz. Ali’den ayrılış sürecini, temel kaynaklara dayanarak irdelemektir. Araştırmada, Sıfîn Savaşı’nın durdurulması, hakem tayini ve tahkîmnâmenin yazılmasında Hâricîlerin oynadıkları rol ve sergiledik-leri tutum incelenmekte; Harûrâ’da toplanmaları ve Hz. Ali’den kesin olarak ayrılıp liderlerini seçerek şehri terk etmeleri ele alınmaktadır. İncelemede, Hâricîlerin tahkîmnâmenin yazılması aşamasında unvan tartışmasıyla birlikte tahkîme karşı çıktıkları, tahkîm kararından vazgeçmediği için halifeyi terk ettikleri ve gelişmelerin de onları haklı çıkardığı sonucuna ulaşılmaktadır.

The aim of this paper is to search the revolting process of Khârijites from The Caliph Ali depending on the source materials. In this article it has been searched that the Khârijities took part in stopping the war, appointing judge, and writing tahkimnâme. It has also been tackled in this study that they, revolting from Ali, got together in Harûrâ and left the city by choosing their leader. These results have been reached in this paper: In the course of writing tahkimnâme the Kharijities opposed arbitration because of the “title argument”, they left The Caliph because he didn’t give up his decision of arbitration and thereby the developments made them right.
Mukayeseli Hukukta Yetkisiz Temsil
Unauthorized Agency İn Islamic Law
Yazar: Köse, Murtaza
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Islamıc Law, Unauthorized agency, procuration, principal, mandate, agent, Proxy, legal guardian, gua ; İslam Hukuku, yetkisiz temsil, vekil, vekâlet, müvekkil, velî, vasî.

Bu çalışma karşılaştırmalı olarak İslam hukuku ve Pozitif hukukta yetkisiz temsil konusunu ele almaktadır. İslam hukuku esas itibariyle yabancı birinin yetkisiz olarak temsilini bir borç kaynağı saymaz. Fakat hukuki bir işlemde asil, yetkisiz temsilde bulunan kimsenin yaptığı işlemi geçerli sayabilir. Yetkisiz temsilcinin yaptığı muamele mevkuf bir işlem olarak adlandırılır.  Mezhepler açısından yetkisiz temsilcinin yaptığı işlem Hanefiler açısından mev-kuf, Şafîiler açısından ise batıl olarak adlandırılmıştır. Hanefi hukukçular ile günümüz pozitif hukukçuları yetkisiz temsilde bulunan kişinin yaptığı işlemle-rin asil tarafından icazet verilince geçerli olacağı kanaatine sahiptirler.

This article deals with the unauthorized agency comparative between ın Islamic law and  positive law. Tthe unauthorized agency Islamic law does not on principle recognize unauthorized agency of a stranger as a source of obligation, but the principal can approve the act of an unauthorized agent and there by make it valid.
Hz. Mûsâ Kıssasında Korku Fenomeni
Fear Phenomena In Moses Story
Yazar: Kasapoglu, Abdurrahman
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Fear, Trust, Divine Guard. ; Korku, güven, ilâhî koruma.

Hz. Musa kıssasının anlatıldığı Kur’an pasajlarında en çok dikkat çeken konu, korku fenomenidir. Hz. Musa yaşamış olduğu bütün korku tecrübelerini Allah’a güvenerek aşmıştır. Musa kıssasında, korkuyla başa çıkmada kullanılabilecek birçok yöntem uygulamalı olarak gösterilmiştir. Yine bu kıssada korkaklığın bir toplumun belirgin özelliği haline gelebileceği vurgulanmıştır. Kur’an, baskıcı yönetimlerin, varlıklarını sürdürmek için toplumda güvensizlik ve korku yarat-tıklarını belirtmiştir. İlâhî korumaya karşı çıkanların, sadece maddi güce güve-nenlerin sonsuza kadar emniyet içerisinde kalamayacaklarını açıklamıştır.

Fear phenomena is the most noticing factor of the passages of Quran in which Moses’ story is told. Moses get over all fear experiences by trusting in God and depending on Him. In Moses’ story, many applied methods against fear factor are shown. Moreover it is underlined in this story that fear may become an exclusive feature of a society. It is stated that  surpressing states or goverments creates a fearful and discomfort environment in order to ensure their existence, and that those who refuse divine guard and rely on only pecuniary strength cannot l’ve forever in peace and wealth.
Temel Tasavvuf Klasiklerinde Hâl Kavramına Toplu Bir Bakış
An Overvıew On The Concept Of Hâl In The Maın Sufı Classıcal Books
Yazar: Erginli, Zafer
Dergi: Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Vol. 8 No. 4, 2014
Anahtar kelimeler: Hal/ahwal (mystical state/s), waqt, warid, maqam (mystical station), affect, emotion, mood ; Hâl/ahvâl, vakt, vârid, makam, duygu, heyecan, ruh durumu

Tasavvufun temel kavramlarından hâl, mistik tecrübenin tasavvuftaki karşılığı olarak görülür. Klasiklerde, kavramın farklı boyutlarına temas edilmekte, bazı durumlarda da farklı görüşler ileri sürülmektedir. Bilhassa hâllerin sürekli olup olmadığı meselesinin daha iyi anlaşılabilmesi, daha alt düzeyde de olsa, duygu-sal yaşantının çeşitli boyutlarıyla kurulacak paralellikler yardımıyla kısmen daha iyi anlaşılabilir. Bu makalede sözü edilen çerçevede, bir insanlık durumu olarak hâllerin temel nitelikleri ve fonksiyonları üzerinde durulmaktadır. Hâlin kavram ve terim anlamlarının iç içe fakat birbirinden farklı olduğu, kavram ola-rak hâlin insanlarda genel, terim olarak hâlin ise sûfîlerin havâss olarak niteledikleri yüksek bilinç durumuna sâhip insanlara özgü mânevî durumlar olarak gördükleri anlaşılmaktadır.

Hal (mystical state) as a main concept of sufism is seen as equivalent of mystical experience. Classical sufi books tell about their different dimensions sometimes in opposition each other. Particularly we can partly understand the problem of their continuality, by setting the relations to some different dimensions of affective experinces, In this essay, we discuss the main properties and functions of sufi states as a humanic position in this manner. Conceptual and terminologic means of hal are within the other but diffirent one from the other. Conceptual mean of hal is general for all people. But sufis admit hal as terminological mean that only belonging to people have high conscious situation that they called khawass.