İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLERİNİN ÖĞRETMENLİK KARİYER BASAMAKLARINDA YÜKSELME SİSTEMİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ
İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLERİNİN ÖĞRETMENLİK KARİYER BASAMAKLARINDA YÜKSELME SİSTEMİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ
Yazar: Dağlı, Abidin
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 6 No. 22, 2014
Anahtar kelimeler: İlköğretim, kariyer, uzman öğretmen, başöğretmen

Bu araştırmanın amacı, resmi ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin, “öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme” sistemine ilişkin görüşlerini saptamaktır. Bu amaçla, Diyarbakır il merkezindeki ilköğretim okullarında görevli 880 öğretmene anket uygulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda; öğretmenlerin bulundukları kademe değişkenine ilişkin görüşleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Ancak, cinsiyet değişkenine göre görüşleri arasında anlamlı fark saptanmıştır. Öğretmenler genel olarak, öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sistemini “orta derecede” benimsediklerini ifade etmişlerdir. Diğer taraftan, öğretmenlerin stajyerlikten sonra uzman öğretmenliğe başvurmak için %14,5’i 1 yıl, % 3.6’sı 2 yıl, % 15.5’i 3 yıl, % 12.7’si 4 yıl, % 32.8’i 5 yıl, % 1.8’i 6 yıl, % 19.1’i 7 yıl; uzman öğretmenlikten sonra başöğretmenliğe başvurabilmek için de % 11.8’i 1 yıl, %12.7’si 2 yıl, % 18.2’si 3 yıl, % 14.5’i 4 yıl, % 24.6’sı 5 yıl, % 8.2’si 6 yıl, % 10.0’ı da 7 yıl olması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sınavının bir yıl içinde kaç defa yapılması gerekir konusundaki soruya % 56.4’ü 1, % 32.7’si 2 , % 6.4’ü 3 ve % 4.5’i de 4 defa olması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Bununla birlikte, öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sınavında geçerli puan (60) alanların puanlarının ne kadar süre geçerli olması konusundaki bir başka soruya ise %1.8’i 1 yıl, %26.4’ü 2 yıl, % 14.5’i 3 yıl, %4.5’i 4 yıl, % 9.1’i 5 yıl ve % 43.7’si de süre konulmamalı, yönünde görüş belirtmişlerdir. Öğretmenlere, “Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Sistemi” Dışında Önerdiğiniz bir sistem var mıdır?, sorusuna öğretmenlerin ileri sürdükleri öneriler ve dağılımı ise şöyledir: (1) Performansa dayalı ölçütler geliştirilmeli ve bu ölçütler objektif olmalıdır (%23.80). (2) Hizmet-içi eğitime ağırlık verilmeli (%23.80). (3) Öğretmenlere yüksek lisans yaptıklarında uzman öğretmen ve doktora yaptıklarında ise başöğretmen unvanı verilmelidir (%23.80). (4) Kıdeme göre yükselme esas alınmalıdır (%9.53). (5) Sınavda öğretmenlere yalnızca kendi alanlarıyla ilgili soru sorulmalı ve sınav puanı dışındaki diğer unsurlar göreceli olduğundan değerlendirmeye katılmamalıdır (%9.53). (6) Sınav yapılmalı ancak, uzman öğretmenlik atamalarındaki %20’lik ve başöğretmenlik atamalarındaki %10’luk baraj kaldırılmalıdır (%9.53)

Bu araştırmanın amacı, resmi ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin, “öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme” sistemine ilişkin görüşlerini saptamaktır. Bu amaçla, Diyarbakır il merkezindeki ilköğretim okullarında görevli 880 öğretmene anket uygulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda; öğretmenlerin bulundukları kademe değişkenine ilişkin görüşleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Ancak, cinsiyet değişkenine göre görüşleri arasında anlamlı fark saptanmıştır. Öğretmenler genel olarak, öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sistemini “orta derecede” benimsediklerini ifade etmişlerdir. Diğer taraftan, öğretmenlerin stajyerlikten sonra uzman öğretmenliğe başvurmak için %14,5’i 1 yıl, % 3.6’sı 2 yıl, % 15.5’i 3 yıl, % 12.7’si 4 yıl, % 32.8’i 5 yıl, % 1.8’i 6 yıl, % 19.1’i 7 yıl; uzman öğretmenlikten sonra başöğretmenliğe başvurabilmek için de % 11.8’i 1 yıl, %12.7’si 2 yıl, % 18.2’si 3 yıl, % 14.5’i 4 yıl, % 24.6’sı 5 yıl, % 8.2’si 6 yıl, % 10.0’ı da 7 yıl olması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sınavının bir yıl içinde kaç defa yapılması gerekir konusundaki soruya % 56.4’ü 1, % 32.7’si 2 , % 6.4’ü 3 ve % 4.5’i de 4 defa olması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Bununla birlikte, öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sınavında geçerli puan (60) alanların puanlarının ne kadar süre geçerli olması konusundaki bir başka soruya ise %1.8’i 1 yıl, %26.4’ü 2 yıl, % 14.5’i 3 yıl, %4.5’i 4 yıl, % 9.1’i 5 yıl ve % 43.7’si de süre konulmamalı, yönünde görüş belirtmişlerdir. Öğretmenlere, “Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Sistemi” Dışında Önerdiğiniz bir sistem var mıdır?, sorusuna öğretmenlerin ileri sürdükleri öneriler ve dağılımı ise şöyledir: (1) Performansa dayalı ölçütler geliştirilmeli ve bu ölçütler objektif olmalıdır (%23.80). (2) Hizmet-içi eğitime ağırlık verilmeli (%23.80). (3) Öğretmenlere yüksek lisans yaptıklarında uzman öğretmen ve doktora yaptıklarında ise başöğretmen unvanı verilmelidir (%23.80). (4) Kıdeme göre yükselme esas alınmalıdır (%9.53). (5) Sınavda öğretmenlere yalnızca kendi alanlarıyla ilgili soru sorulmalı ve sınav puanı dışındaki diğer unsurlar göreceli olduğundan değerlendirmeye katılmamalıdır (%9.53). (6) Sınav yapılmalı ancak, uzman öğretmenlik atamalarındaki %20’lik ve başöğretmenlik atamalarındaki %10’luk baraj kaldırılmalıdır (%9.53)