Seb‘a-Seyyâre: Rahîmî’nin Âşıkane Hasbihâli
Seb‘a-Seyyare: Rahimi’s Hasbihal About Love
Yazar: Kolbaş, Ozan
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 46, 2024
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; Old Turkish Literature,Rahimi,seven planets,Bursa,mathnawi ; Eski Türk Edebiyatı,Rahîmî,yedi gezegen,Bursa,mesnevi

Rahîmî, on altıncı yüzyılda, Bursa’da yaşamış bir klasik Türk edebiyatı şairidir. Şairliğinin yanında iyi bir hattat olduğu da bilinmektedir. Biyografisi hakkında ayrıntılı bilgiler veren kaynakların başında Âşık Çelebi’nin Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ adlı tezkiresi gelir. Bugün için bilinen tek eseri, Âşık Çelebi’nin de söz konusu ettiği, hasbihal türündeki Seb‘a-Seyyâre adlı mesnevisidir. Eserin şimdilik tespit edilebilen tek nüshası, Manisa Yazma Eser Kütüphanesi, Manisa Akhisar Zeynelzâde Koleksiyonu, 213/2 numarada kayıtlıdır. Rahîmî, 940 (1533-1534) yılı civarında, Bursa’da güzelliğiyle meşhur Keyvanzâde Mustafa’ya âşık olmuş ve 945 (1538-1539) yılında tamamladığı Seb‘a-Seyyâre adlı mesnevisinde bu aşk macerasını anlatmıştır. Şair, eserinin toplam 1000 beyitten oluştuğunu belirtiyorsa da elimize geçen nüshada 990 beyit kayıtlıdır. Eserde, tevhit, münacat ve naat bölümlerinin ardından Bursa’nın tabiat güzelliklerinden bahsedilir ve bazı mimari yapılarına değinilir. Sonrasında şehrin yedi erkek güzeli, gökyüzüyle bağlantılı olarak tavsif edilir. Rahîmî, rüyasında, göğün yedinci katıyla ilişkilendirdiği yerde Keyvanzâde Mustafa’yı görür ve ona âşık olur. Uyandığında onu bulabilmek için Bursa’nın bahçelerini dolaşır. Sevdiğine kavuşamayınca mecazi aşktan uzaklaşıp ilahi aşka tutulmak gerektiğini idrak eder ve eser sonlanır. Ustaca yapılan söz sanatları anlatıyı edebî bir üsluba büründürerek Seb‘a-Seyyâre’nin başarılı bir mesnevi olarak temayüz etmesini sağlar.

Rahimi is a poet of classical Turkish literature who lived in Bursa in the sixteenth century. He was known to be a good calligrapher as well as a poet. Among the sources providing detailed information about his biography, Aşık Çelebi’s Meşa’irü’ş-Şu‘ara is the most important. His only known work today is his mathnawi Seb‘a-Seyyare, which is also mentioned by Aşık Çelebi. The only manuscript of the work is registered in the Manisa Manuscript Library, Manisa Akhisar Zeynelzade Collection, number 213/2. Rahimi fell in love with Keyvanzade Mustafa, who was famous for his beauty in Bursa, around 940 (1533-1534) and narrated this love adventure in his work Seb‘a-Seyyare, which he completed in 945 (1538-1539). Although the poet states that his work consists of a total of 1000 couplets, a total of 990 couplets are recorded in the manuscript we have. After the tawhit, munajat and naat sections, the natural and architectural beauties of Bursa are described. The seven beautiful men of the city are then mentioned in connection with the sky. Rahimi falls in love with  Keyvanzade Mustafa, whom he places on the seventh floor of the sky in his dream, and when he wakes up, he wanders around various gardens of Bursa to find this person. When he fails to meet his beloved, he realizes that he must move away from figurative love and turn towards the love of God. The skilful use of figures of speech gives the narrative a literary style and makes Seb‘a-Seyyare a successful mathnawi.