Bipolar Bozukluk Tanılı Hastalarda Tedaviye Uyum ve İlişkili Faktörler
Bipolar Bozukluk Tanılı Hastalarda Tedaviye Uyum ve İlişkili Faktörler
Yazar: Karaytuğ, Mahmut Onur; Tamam, Lut; Demirkol, Mehmet Emin; Namlı, Zeynep
Dergi: Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; bipolar bozukluk,tedavi,uyum ; Bipolar disorder,treatment,adherence.

Mevcut tedavi seçeneklerine rağmen, bipolar bozukluk tanılı hastaların tedavi uyumunda belirgin bir artış görülmemektedir. Kronik hastalığı olanlarda, tedaviye uyum iyileşmeyi etkileyen önemli bir faktördür. Tedaviye uyumsuzluk psikiyatrik bozukluklarda genelde “içgörü eksikliği” ile açıklanır. Tedaviye uyumu hastanın ailesinin ve kendisinin hastalığı algılama şekilleri de etkilemektedir. Sosyal desteği yeterli olmayan, rahatsızlık ile ilgili bilgi eksiği olan, ailesinde işlevsiz tutumlar ve damgalanma korkusu olan hastaların ilaç uyumu olumsuz etkilenmektedir. Çalışmalarda ilaç tedavisine uyumlu olmama ile ilgili üç temel madde saptanmıştır. Hastaya bağlı faktörler ; yaş, cinsiyet, medeni durum, madde kullanımı, psikotik bozukluk, kişilik bozukluğu, hasta rolüne bağlı kazançlar, hastalığa bağlı faktörler; içgörünün yetersiz olması, uzun süreli ilaç kullanımına dair yetersiz bilgi , hastalığın kronisite kazanması, hastalıkla ilgili bilgi eksikliği, stigma, hastalık kabulü/reddi, ilaca bağlı faktörler; iyileşme veya hiçbir iyileşme belirtisi olmaması, yan etkiler, ilaç bağımlılığı konusundaki endişelerdir. Bu maddeler arasında en bilinen ilaca bağlı yan etkilerdir. Bipolar bozukluk tanılı bireylerde ilaç uyumsuzluğu, yaşam kalitesini düşürüp , hastaneye yatış oranlarını artırmaktadır. Aynı zamanda bakım masrafları ve mortalitenin yüksek olmasına, depresif ataklara, intiharlara, neden olmaktadır. Tedavi uyumsuzluğuna sebep olan etkenlerin belirlenmesi ve ortadan kaldırılması tedavi uyumunu arttırmakla birlikte, tedavi masraflarını ve hastaneye yatış sayısını azaltacaktır.

Despite the current treatment options, there is no significant increase in the treatment compliance of patients with bipolar disorder. In those with chronic disease, adherence to treatment is an important factor affecting recovery. Non-adherence to treatment is generally explained by “lack of insight” in psychiatric disorders. Adherence to treatment also affects the way the patient's family and himself perceive the disease. Medication compliance is adversely affected by patients with insufficient social support, lack of knowledge about the disorder, dysfunctional attitudes in their families, and fear of stigma. Three main items related to non-compliance with drug therapy were identified in the studies. Patient-related factors; age, gender, marital status, substance use, psychotic disorder, personality disorder, earnings related to patient role, factors related to illness;  insufficient insight, insufficient information on long-term drug use, the disease becoming chronic, lack of information about the disease, stigma, disease acceptance/rejection, drug-related factors; improvement or no signs of improvement, side effects, and concerns about drug addiction. Among these substances, the most known are drug-related side effects. In individuals with bipolar disorder, drug non-compliance decreases the quality of life and increases the rate of hospitalization. It also causes high care costs and mortality, depressive episodes and suicides. Identifying and eliminatingthe factors that cause treatment non-compliance will increase treatment compliance and reduce treatment costs and the number of hospitalizations.