Prof. Dr. Sönmez Kutlu, Mezhepler Tarihine Giriş
Prof. Dr. Sönmez Kutlu, Mezhepler Tarihine Giriş
Yazar: Kocadağ, Yaşar
Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Vol. 2 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Religious Studies ; Din Araştırmaları ; mezhepler tarihi

Mezhepler tarihi‟nin Tanımı, Amacı, Lüzumu ve Diğer Bilimlerle  İlişkisi adlı Birinci Bölüm‟de mezhepler tarihinin tanımı yapılmış,  amacı ve lüzumu incelenmiştir. Mezhepler Tarihi‟nin  diğer bilim dallarıyla ilişkisi başlığında Mezhepler Tarihi‟nin  kelam, İslam tarihi, dinler tarihi ve din fenomenolojisi, din  sosyolojisi ve din psikolojisi bilim dallarıyla olan farklı ve benzer  yönler analiz edilmiştir. İlk dönemlerde Kelam ilmiyle sıkı  bir işbirliği içerisinde gelişmiş olan Mezhepler Tarihi‟ni Kelam  bilim dalından ayıran özellikler olarak yazar tarafından şunlar  ifade edilmiştir: “Mezhepler Tarihi her bir mezhebin itikâdi ve  siyasi görüşlerinin hangi şartlar içerisinde nasıl oluştuğunu kendi  bütünlüğü ve insicamı içerisinde incelemektedir. Ayrıca  Mezhepler Tarihi fikirlerin oluşum süreçlerini zaman-mekan ve  fikir-hadise ya da hadise-fikir ilişkisi çerçevesinde açıklamaya  çalışır. Kelam, klasik dönemde, İslam akidelerini daha ziyade,  zaman ve zeminden, toplumsal yapılardan bağımsız olarak  savunmak gibi bir görev üstlenmiştir. Mezhepler Tarihi, fikirlerin  nüve hâlinden başlayarak son şeklini nasıl aldığı ve  kurumsallaşarak fikrî zümrelere nasıl dönüştüğünü incelerken  Kelam daha çok fikirlerin son şekliyle ve İslam akaidine ters  düşen görüşlerin eleştirisiyle ilgilenmektedir. Mezhepler Tarihi,  modern dönemde, klasik dönemdekine nazaran savunmacılıktan  vazgeçip mezhepleri “ne ise o şekilde” betimleyici bir yöntemle  ortaya koymaya çalışmaktadır.”

Mezhepler tarihi‟nin Tanımı, Amacı, Lüzumu ve Diğer Bilimlerle  İlişkisi adlı Birinci Bölüm‟de mezhepler tarihinin tanımı yapılmış,  amacı ve lüzumu incelenmiştir. Mezhepler Tarihi‟nin  diğer bilim dallarıyla ilişkisi başlığında Mezhepler Tarihi‟nin  kelam, İslam tarihi, dinler tarihi ve din fenomenolojisi, din  sosyolojisi ve din psikolojisi bilim dallarıyla olan farklı ve benzer  yönler analiz edilmiştir. İlk dönemlerde Kelam ilmiyle sıkı  bir işbirliği içerisinde gelişmiş olan Mezhepler Tarihi‟ni Kelam  bilim dalından ayıran özellikler olarak yazar tarafından şunlar  ifade edilmiştir: “Mezhepler Tarihi her bir mezhebin itikâdi ve  siyasi görüşlerinin hangi şartlar içerisinde nasıl oluştuğunu kendi  bütünlüğü ve insicamı içerisinde incelemektedir. Ayrıca  Mezhepler Tarihi fikirlerin oluşum süreçlerini zaman-mekan ve  fikir-hadise ya da hadise-fikir ilişkisi çerçevesinde açıklamaya  çalışır. Kelam, klasik dönemde, İslam akidelerini daha ziyade,  zaman ve zeminden, toplumsal yapılardan bağımsız olarak  savunmak gibi bir görev üstlenmiştir. Mezhepler Tarihi, fikirlerin  nüve hâlinden başlayarak son şeklini nasıl aldığı ve  kurumsallaşarak fikrî zümrelere nasıl dönüştüğünü incelerken  Kelam daha çok fikirlerin son şekliyle ve İslam akaidine ters  düşen görüşlerin eleştirisiyle ilgilenmektedir. Mezhepler Tarihi,  modern dönemde, klasik dönemdekine nazaran savunmacılıktan  vazgeçip mezhepleri “ne ise o şekilde” betimleyici bir yöntemle  ortaya koymaya çalışmaktadır.”