Kâzım Karabekir'in Askeri ve Siyasi Biyografisi
Kâzım Karabekir'in Askeri ve Siyasi Biyografisi
Yazar: Sarıçoban, Gülay
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 21 No. 1, 2016
Anahtar kelimeler: Kazım Karabekir,TBMM,Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası,Cumhuriyet Halk Fırkası,Mondoros Mütarekesi,Birinci Dünya Savaşı

Kazım Karabekir, 1905’deManastır’da Kurmay Yüzbaşı iken İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin şubesini kurdu.1909’da Cemiyetin siyasi bir teşşekkül niteliği kazanmasından sonra, ordununsiyaset ile uğraşmasını doğru bulmadığından, bu cemiyetten ve siyasetten birsüre uzak kaldı. Kazım Karabekir, 1912 yılında Balkan Savaşında Bulgaristan’daesir düştü. Birinci dünya savaşında, Çanakkale, Irak ve kafkasya cephelerindesavaşa katıldı. Mondoros Mütarekesi’nin imzalanmasında sonra İstanbul’a gelenKarabekir, işgaler karşısında 15. Kolordu Komutanı olarak Erzurum’dagörevlendirildi. Kazım Karabekir Türk Kurtuluş Savaşı'na, Erzurum'da DoğuCephesi Komutanı olarak büyük katkı sağladı. Karabekir, 1920 yılında Edirnemilletvekili, 1923 yılında ise İstabul milletvekili seçildi. Milli mücaledeboyunca Atatürk’ün hep yanında olan Karabekir, daha sonra Cumhuriyet’in ilanı,halifeliğin kaldırılması gibi konularda Atatürk’le fikir ayrılıkları yaşadı.Karabekir, 1924 yılında Cumhuriyet Halk Fırkasının karşısında kurulan ilk muhalifparti olan Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası'nın(TCF) Genel Başkanı seçildi.1925'de TCF'nin kapatılmasından sonra Atatürk 'ün 1938'de ölümüne kadarherhangi bir siyasi teşekkül içinde yer almadı. 1926’da Atatürk’e karşıdüzenlenen İzmir Suikasti’den haberdar olduğu gerekçesiyle İstiklalmahkemesinde yargılandı, beraat etti.1938 yılı sonunda CHP İstanbulmilletvekili seçildi. 1946’da çok partili sisteme geçildi, Demokrat Partikuruldu ve Karabekir TBMM başkanı seçildi. 26 Ocak 1948’de TBMM başkanı iken öldü.Bu çalışmada, Türk siyasi ve askeri hayatının önemli şahsiyetlerinden biri olanKazım Karabekir,  başta Karabekir’inkendi eserleri olmak üzere, Askeri Tarih Belgeleri, Arşiv belgeleri, Karabekirhakkında bilgi içeren kitap ve makaleler incelerenerek ortaya konuldu.

Kazım Karabekir, 1905’deManastır’da Kurmay Yüzbaşı iken İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin şubesini kurdu.1909’da Cemiyetin siyasi bir teşşekkül niteliği kazanmasından sonra, ordununsiyaset ile uğraşmasını doğru bulmadığından, bu cemiyetten ve siyasetten birsüre uzak kaldı. Kazım Karabekir, 1912 yılında Balkan Savaşında Bulgaristan’daesir düştü. Birinci dünya savaşında, Çanakkale, Irak ve kafkasya cephelerindesavaşa katıldı. Mondoros Mütarekesi’nin imzalanmasında sonra İstanbul’a gelenKarabekir, işgaler karşısında 15. Kolordu Komutanı olarak Erzurum’dagörevlendirildi. Kazım Karabekir Türk Kurtuluş Savaşı'na, Erzurum'da DoğuCephesi Komutanı olarak büyük katkı sağladı. Karabekir, 1920 yılında Edirnemilletvekili, 1923 yılında ise İstabul milletvekili seçildi. Milli mücaledeboyunca Atatürk’ün hep yanında olan Karabekir, daha sonra Cumhuriyet’in ilanı,halifeliğin kaldırılması gibi konularda Atatürk’le fikir ayrılıkları yaşadı.Karabekir, 1924 yılında Cumhuriyet Halk Fırkasının karşısında kurulan ilk muhalifparti olan Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası'nın(TCF) Genel Başkanı seçildi.1925'de TCF'nin kapatılmasından sonra Atatürk 'ün 1938'de ölümüne kadarherhangi bir siyasi teşekkül içinde yer almadı. 1926’da Atatürk’e karşıdüzenlenen İzmir Suikasti’den haberdar olduğu gerekçesiyle İstiklalmahkemesinde yargılandı, beraat etti.1938 yılı sonunda CHP İstanbulmilletvekili seçildi. 1946’da çok partili sisteme geçildi, Demokrat Partikuruldu ve Karabekir TBMM başkanı seçildi. 26 Ocak 1948’de TBMM başkanı iken öldü.Bu çalışmada, Türk siyasi ve askeri hayatının önemli şahsiyetlerinden biri olanKazım Karabekir,  başta Karabekir’inkendi eserleri olmak üzere, Askeri Tarih Belgeleri, Arşiv belgeleri, Karabekirhakkında bilgi içeren kitap ve makaleler incelerenerek ortaya konuldu.