Yûnus Emre Dîvânı'nın Yayımlanmayan Bir Nüshası ve Bilinmeyen Üç Şiiri Üzerine
On an Unpublished Copy of Yunus Emre's Divan and Three Unknown Poems
Yazar: Demirel, Özlem
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 33, 2025
Anahtar kelimeler: New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye) ; Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi) ; Turkish Folklore in the Türkiye Field ; Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi ; Yûnus Emre,Dîvân,Yûnus Emre Divanı,Risâletü'n-Nushiyye,Türk Tasavvuf Edebiyatı ; Yûnus Emre,Divan,Yunus Emre Divan,Risaletü'n-Nushiyye,Turkish Sufi (Tekke) Literature

Özet      Yûnus Emre, 13. yüzyıl sonu ve 14. yüzyılın ilk yarısında Anadolu'da yaşayan (1238?-1320?), şiirlerini Eski Anadolu Türkçesiyle büyük bir aşk ve lirizmle söyleyen, ilk mutasavvıf şairimizdir. O aynı zamanda Anadolu’nun yetiştirdiği ilk büyük şair ve Tekke edebiyatımızın kurucusudur.     Yûnus Emre’nin Risâletü’n-Nushiyye ve Dîvân olmak üzere iki eseri bulunmaktadır. Bilinen Yûnus Emre Dîvân nüshaları 30’dan fazladır. Bu nüshalar üzerine çalışmalar şu ana kadar çoğunlukla Fatih nüshası esas alınarak ve tenkitli metin olarak yapılmıştır. Son zamanlarda ise Karaman nüshası, Vatikan nüshası, Kütahya Vahit Paşa nüshası gibi tek nüsha üzerine çalışmalar yoğunlaşmıştır.     Tek nüsha üzerine çalışmak nüshaların ağız özelliklerini ve Eski Anadolu Türkçesinin söz varlığını ortaya koymak açısından son derece önemlidir. Böylelikle Yûnus Emre’nin karşılaştırmalı ve tarihsel sözvarlığı sözlüklere kazandırılabilecektir.      Günümüzde uzmanların sıkça üzerinde durduğu bir konu da Dîvân nüshalarındaki şiirlerin hangilerinin Yunus Emre’ye, hangilerinin diğer Yunus’lara ait olduğudur. Bunun anlaşılabilmesi için şiirler içerik, şekil, dil ve deyiş özellikleri bakımından incelenmelidir.     Bu çalışmamızda, Yûnus Emre Dîvânı'nın Millet Yazma Eser Kütüphanesi Ali Emirî Efendi Manzum Eserler 521 Numaralı nüshası ve bu nüshadaki Yunus Emre’nin bilinmeyen üç şiirinin tanıtımı yapılacaktır.

Abstract     Yunus Emre, who lived in Anatolia in the late 13th century and the first half of the 14th century (1238?-1320?), is our first Sufi poet who wrote his poems in Old Anatolian Turkish with great love and lyricism. He is also the first great poet raised in Anatolia and the founder of our Tekke literature.     Yunus Emre has two works, Risaletü’n-Nushiyye and Divan. There are more than 30 known copies of Yunus Emre’s Divan. Studies on these copies have so far mostly been conducted based on the Fatih copy and as a critical text. Recently, studies have concentrated on single copies such as the Karaman copy, the Vatican copy, and the Kütahya Vahit Pasha copy.     Working on a single copy is extremely important in terms of revealing the dialect characteristics of the copies and the vocabulary of Old Anatolian Turkish. Thus, Yunus Emre’s comparative and historical vocabulary can be added to dictionaries.    One issue that experts frequently focus on today is which poems in the copies of the Divan belong to Yunus Emre and which belong to other Yunuss. In order to understand this, the poems should be examined in terms of their content, form, language and idiom.     In this study, the copy of Yunus Emre Divan, Number 521 of the Ali Emirî Efendi Poetic Works in the Millet Manuscript Library, and three unknown poems of Yunus Emre in this copy will be introduced.