hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
1,3,7-Trimetilksantin ile UV koruyucu fonksiyonel pamuklu kumaşların geliştirilmesi
Functionalization of cotton fabric with 1,3,7-Trimethylxanthine for UV protection
Yazar: Sarıcam, Canan; Okur, Nazan; Öztemur, Janset; Kaşıkçı, Oğuzhan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Functional Materials ; Fonksiyonel Malzemeler ; Pamuklu kumaş,1,3,7-Trimetilksantin,titanyum dioksit,çinko oksit,UV koruma

Bu çalışma, 1,3,7-Trimetilksantinin pamuklu kumaşlara ultraviyole (UV) koruyucu özellik kazandırmasındaki işlevini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Farklı konsantrasyonlarda 1,3,7-Trimetilksantin, pamuklu kumaşlara emdirme-kurutma-kondenzasyon yöntemiyle uygulanmış ve bu yolla fonksiyonel hale getirilmiş pamuklu kumaşların yapısı Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Fourier Dönüşümü Kızılötesi Spektroskopisi (FT-IR) ve UV-Görünür (UV-Vis) Spektroskopisi ile incelenmiş, kumaşların UV koruma özellikleri, UV bloklama ve UV koruma faktörü (UPF) ölçülerek değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, yaygın olarak kullanılan UV emiciler olan TiO2 ve ZnO kullanılarak kaplanan kumaşlarla karşılaştırılmıştır. %5’lik ve %10’luk konsantrasyonlardaki 1,3,7-Trimetilksantin ile kaplanan kumaş numunelerinin UVB bölgesinde düşük UV geçirgenlik yüzdelerine sahip olduğu, özellikle %10’luk konsantrasyonda 1,3,7-Trimetilksantin ile muamele edilen numunenin “mükemmel koruma” seviyesine sahip olduğu gözlenmiştir. Bulgular, 1,3,7-Trimetilksantinin, TiO2 ve ZnO'ya toksik olmayan bir alternatif sağladığını ve 1,3,7-Trimetilksantin ile fonksiyonel hale getirilen kumaşların yazlık giyim ve dış mekân spor giyim alanında potansiyel bir uygulamaya sahip olabileceğini ortaya çıkarmıştır.

This study was conducted to investigate the ability of 1,3,7-Trimethylxanthine as an ultraviolet (UV) absorber for the functionalization of cotton fabric. 1,3,7-Trimethylxanthine was applied at different concentrations via the pad-dry-cure method, and the structure of the functionalized cotton fabric was characterized by Scanning Electron Microscopy (SEM), Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FT-IR), and UV–Visible (UV-Vis) Spectroscopy. The UV protection properties of the fabrics were measured in terms of UV blocking, and ultraviolet protection factor (UPF). The results were compared with those of fabrics coated using commonly used UV absorbers, TiO2, and ZnO. The fabric samples coated with 1,3,7-Trimethylxanthine at concentrations of 5% and 10% had low UV transmittance percentages in the UVB region. In particular, the protection rate of the sample treated with 1,3,7-Trimethylxanthine at a concentration of 10% was recorded as "excellent protection". The findings revealed that 1,3,7-Trimethylxanthine provided a non-toxic alternative to TiO2 and ZnO, and the fabrics functionalized with 1,3,7-Trimethylxanthine could have a potential application in the field of summer wear and outdoor activewear.
Modifiye edilmiş AlMgSi1Mn alaşımında Zr mikrosegregasyonunun karakterizasyonu ve mikroyapıya etkisi
Characterization of Zr microsegregation in modified AlMgSi1Mn alloy and its effect on microstructure
Yazar: Kahrıman, Fulya; Zeren, Muzaffer
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Material Characterization ; Malzeme Karekterizasyonu ; Metals and Alloy Materials ; Metaller ve Alaşım Malzemeleri ; AlMgSi1Mn alloy,Al3Zr precipitate,"microsegregation,recrystallization,transition element ; AlMgSi1Mn alaşımı,Al3Zr çökeltisi,mikrosegregasyon,yeniden kristallenme,geçiş elementi

Bu çalışmada, otomotiv sektöründe kullanılan bir AlMgSi1Mn alaşımının ağırlıkça %0,3 Zr ilave edilerek modifikasyonu sonrasında döküm prosesinde meydana gelen zirkonyum mikrosegregasyonunun mikroyapı ve alaşımın yeniden kristallenmesine etkisi karakterize edilmiştir. Alaşımlar yarı sürekli döküm yöntemi ile endüstriyel boyutlarda döküldükten sonra mikroyapıları mikroskobik olarak incelenerek dökümde oluşan fazlar belirlenmiştir. Alaşımlarda döküm konumunda zirkonyum segregasyonun incelenmesi için elektron prob mikroanalizi yapılmıştır. Daha sonra alaşımlar endüstriyel koşullara uygun olarak homojenize edilmiştir. Homojenize edilen alaşımlardan alınan numuneler soğuk deforme edilerek tavlanmıştır. Bu numunelerde de elektron prob mikroanalizi yapılarak zirkonyum segregasyonunun yeniden kristallenme davranışına etkisi incelenmiştir. Analizler sonucunda dökümde katılaşma sırasında zirkonyumun alüminyum dendrit merkezlerine doğru segrege olduğu ve interdendritik bölgelerde çözünürlük sınırının aşılamadığı bölgelerde sonraki uygulanan deformasyon ve ısıl işlemler sonrasında bu bölgelerde deformasyon yapısının kaybolarak yeniden kristallenmeye neden olduğu bulunmuştur.

In this study, the effect of zirconium segregation occurring during the casting process on the microstructure and recrystallization of the alloy after the modification of an AlMgSi1Mn alloy used in the automotive industry by adding 0.3% Zr by weight was characterized. After the alloys were cast in industrial sizes by the semi-continuous casting method, their microstructures were examined microscopically and the phases formed in the casting were determined. Electron probe microanalysis was performed to examine zirconium segregation in the as-cast alloys. Then, the alloys were homogenized in accordance with industrial conditions. Samples taken from the homogenized alloys were cold deformed and annealed. The effect of zirconium segregation on recrystallization behavior was examined by electron probe microanalysis of these samples. As a result of the analysis, it was found that zirconium segregated towards the aluminum dendrite centers during solidification in the casting, and in the regions where the solubility limit was not exceeded in the interdendritic regions, the deformation structure disappeared in these regions after the subsequent deformation and heat treatments, causing recrystallization.
Sistem tanılama yöntemlerinin zayıf elektrik balıklarının hareket dinamikleri üzerinden karşılaştırılması
Sistem tanılama yöntemlerinin zayıf elektrik balıklarının hareket dinamikleri üzerinden karşılaştırılması
Yazar: Yılmaz, Onurcan; Göksülük, Eren Cem; Uyanık, İsmail
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Control Theoryand Applications ; Kontrol Teorisi ve Uygulamaları ; Sistem tanılama,tahmin hatası,alt uzay tanılama,zayıf elektrik balıkları

Sistem tanılama, fiziksel sistemlerin matematiksel temsillerini geliştirme veya iyileştirme sürecini ifade eder. Genellikle mühendislik ve kontrol sistemleri alanında kullanılır. Bu çalışmada, zayıf elektrik balıklarının sığınak takibi davranışının hareket dinamiklerini kullanarak sistem tanılama tekniklerini karşılaştırılmalı olarak inceledik. Sistem tanılama yöntemleri iki ana kategoriye ayrılır: Tahmin Hatası Yöntemi ve Alt Uzay Tanılama. Tahmin hatası yöntemi ise yine kendi altında parametrik ve parametrik olmayan olarak ikiye ayrılır. Parametrik olmayan tanılama yöntemleri arasından literatürde sıklıkla kullanılan Frekans Tepki Fonksiyonu, Yinelemeli En Küçük Kareler Metodu, Spektral Analiz Yöntemi ve Wiener-Hopf Metodunu, parametrik yöntemler olarak ise ARX ve ARMAX’ı kullandık. Alt Uzay Tanılama için ise n4sid yöntemini tercih ettik. Elde edilen sonuçlar çeşitli farklara ve dezavantajlara rağmen tüm yöntemlerde kestirim başarımının iyi sonuçlar verdiğini ortaya koymaktadır. Alternatiflerine oranla alt uzay tanılama yöntemi, hem gürültüyü iyi elimine etme özelliği hem de karmaşık sistemleri dahi düşük boyutlu doğrusal sistemlerle ifade edebiliyor olması nedeniyle öne çıkmaktadır.

Sistem tanılama, fiziksel sistemlerin matematiksel temsillerini geliştirme veya iyileştirme sürecini ifade eder. Genellikle mühendislik ve kontrol sistemleri alanında kullanılır. Bu çalışmada, zayıf elektrik balıklarının sığınak takibi davranışının hareket dinamiklerini kullanarak sistem tanılama tekniklerini karşılaştırılmalı olarak inceledik. Sistem tanılama yöntemleri iki ana kategoriye ayrılır: Tahmin Hatası Yöntemi ve Alt Uzay Tanılama. Tahmin hatası yöntemi ise yine kendi altında parametrik ve parametrik olmayan olarak ikiye ayrılır. Parametrik olmayan tanılama yöntemleri arasından literatürde sıklıkla kullanılan Frekans Tepki Fonksiyonu, Yinelemeli En Küçük Kareler Metodu, Spektral Analiz Yöntemi ve Wiener-Hopf Metodunu, parametrik yöntemler olarak ise ARX ve ARMAX’ı kullandık. Alt Uzay Tanılama için ise n4sid yöntemini tercih ettik. Elde edilen sonuçlar çeşitli farklara ve dezavantajlara rağmen tüm yöntemlerde kestirim başarımının iyi sonuçlar verdiğini ortaya koymaktadır. Alternatiflerine oranla alt uzay tanılama yöntemi, hem gürültüyü iyi elimine etme özelliği hem de karmaşık sistemleri dahi düşük boyutlu doğrusal sistemlerle ifade edebiliyor olması nedeniyle öne çıkmaktadır.
Çoklu tehlike türlerine bağlı kentsel ölçek bütüncül fiziksel risk değerlendirme modeli
Çoklu tehlike türlerine bağlı kentsel ölçek bütüncül fiziksel risk değerlendirme modeli
Yazar: Özyetgin Altun, Ayşe; Faruk, Altun
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Architectural Computing and Visualisation Methods ; Mimari Bilgi İşlem ve Görselleştirme Yöntemleri ; Risk değerlendirmesi,kentsel yerleşme,maruz kalma,zarar görebilirlik,Kırklareli

Kentsel yerleşme bütününde çoklu tehdit türlerine bağlı olarak değişkenlik gösterebilecek zarar görme durumlarını tanımlayan bütüncül risk değerlendirme modeli ile kent bütününde öncelikli iyileştirilmesi gereken konuları ve bu konuların mekânsal dağılımını tanımlamak amaçlanmaktadır. Makalede modelin fiziksel risk değerlendirme aşaması anlatılmaktadır. Modelde deprem, sel/taşkın/su baskını, heyelan, gibi yersel etkili doğal olaylar ile iklimsel özelliklerin bir arada değerlendirilmesi ön plana çıkmaktadır. Modelde tanımlanan kriterler ve ağırlıkları literatür taraması sonucu ikili karşılaştırma yöntemi ile tespit edilmiş olup, maruz kalma, zarar görebilirlik ve risk haritaları ağırlıklı toplam modeli ile coğrafi bilgi sistemleri aracılığı ile üretilmektedir.Örnek alan Kırklareli Merkez ilçesidir. Risk büyüklüğü 1 en az 5 en çok olarak sınıflandırılmıştır. Sonuç olarak Kırklareli Merkez ilçesi fiziksel risk dağılımı haritaları her bir tehdit türüne göre ayrı ayrı üretilmiş ve ağırlıklı toplama göre bir araya getirilerek çoklu tehdide bağlı risk tanımı yapılmıştır. Buna göre Merkez ilçe yerleşmesinin yaklaşık %80’i orta riskli ve %2.85’i dördüncü seviye olan riskli alan olarak tespit edilmiştir.

Kentsel yerleşme bütününde çoklu tehdit türlerine bağlı olarak değişkenlik gösterebilecek zarar görme durumlarını tanımlayan bütüncül risk değerlendirme modeli ile kent bütününde öncelikli iyileştirilmesi gereken konuları ve bu konuların mekânsal dağılımını tanımlamak amaçlanmaktadır. Makalede modelin fiziksel risk değerlendirme aşaması anlatılmaktadır. Modelde deprem, sel/taşkın/su baskını, heyelan, gibi yersel etkili doğal olaylar ile iklimsel özelliklerin bir arada değerlendirilmesi ön plana çıkmaktadır. Modelde tanımlanan kriterler ve ağırlıkları literatür taraması sonucu ikili karşılaştırma yöntemi ile tespit edilmiş olup, maruz kalma, zarar görebilirlik ve risk haritaları ağırlıklı toplam modeli ile coğrafi bilgi sistemleri aracılığı ile üretilmektedir.Örnek alan Kırklareli Merkez ilçesidir. Risk büyüklüğü 1 en az 5 en çok olarak sınıflandırılmıştır. Sonuç olarak Kırklareli Merkez ilçesi fiziksel risk dağılımı haritaları her bir tehdit türüne göre ayrı ayrı üretilmiş ve ağırlıklı toplama göre bir araya getirilerek çoklu tehdide bağlı risk tanımı yapılmıştır. Buna göre Merkez ilçe yerleşmesinin yaklaşık %80’i orta riskli ve %2.85’i dördüncü seviye olan riskli alan olarak tespit edilmiştir.
PVA/Na-Bentonite kompozitlerin yapısal ve dielektrik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of structural and dielectric properties of PVA/Na-Bentonite composites
Yazar: Akar, Yeşim; Kaya, Ahmet Uğur
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Composite and Hybrid Materials ; Kompozit ve Hibrit Malzemeler ; Na-Bentonit,PVA,XRD,FTIR,dielektrik ; Na-Bentonite,PVA,XRD,FTIR,dielectric

Bu çalışmada Polivinilalkol (PVA)/Na-Bentonit kompozitleri hazırlanmıştır. Kompozitlerin hazırlanmasında kilin içerisine kütlece maksimum %13 oranında polimer yüklenmiştir. Çözelti karıştırma tekniği ile hazırlanan kompozitlerin yapısal özellikleri X-ışını floresans spektrometresi (XRF), Fourier Dönüşümlü kızılötesi spektrometresi (FTIR) ve X-ışını kırınımı (XRD) teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Dielektrik özellikler Dielektrik spektroskopi (DS) yardımıyla belirlendi. XRF çalışmasından, kil orijininin Yunanistan'ın milos adasında Asbro-Horio rezervuarından sağlanan Kalsiyum bentonit (Ca-Bentonite) olduğu ve Tedarikçi (Imerys-Türkiye) tarafından kili sodyum zenginleştirme işlemi ile Na-Bentonite dönüştürdüğü anlaşılmıştır. XRD ve FTIR ölçümlerinden PVA'nın Na-bentonit galerileri arasında yer almak yerine Na-Bentonit yüzeyi ile etkileşime girdiği gözlenmiştir. Polimer ve kil arasındaki bu etkileşim, hem polimer zincirlerinin segmental hareketini hem de kil yüzeyindeki hidroksil gruplarının yönelimini sınırlamıştır. Düşük frekans bölgesinde, kompozitlerin dielektrik sabiti (reel kısım) özellikle düşük PVA katkı oranlarında Na-Bentonite göre önemli ölçüde azalmıştır. Elektrot polarizasyon etkisi düşük katkılı kompozitlerde oldukça azalmıştır.

In this study, polyvinyl alcohol (PVA)/Na-Bentonite composites were prepared. In the preparation of composites, a maximum of 13% polymer by mass was loaded into the clay. Structural properties of composites prepared by solution mixing technique were examined using X-ray fluorescence spectrometry (XRF), Fourier Transform infrared spectrometry (FTIR) and X-ray diffraction (XRD) techniques. Dielectric properties were determined with the help of Dielectric spectroscopy (DS). From the XRF study, it was understood that the origin of the clay was Calcium bentonite (Ca-Bentonite) provided from the Asbro-horio reservoir on the island of Milos, Greece, and that the Supplier (Imerys-Türkiye) converted the clay into Na-Bentonite through the sodium enrichment process. From XRD and FTIR measurements, it was observed that PVA interacted with the Na-bentonite surface instead of being located between the Na-bentonite galleries. This interaction between polymer and clay limited both the segmental movement of the polymer chains and the orientation of the hydroxyl groups on the clay surface. The electrode polarization effect is significantly reduced in composites with low PVA content.
Geri dönüştürülmüş karbon siyahı takviyeli doğal kauçuk karışımlarında yorulma çatlak ilerlemesi karakterizasyonu
Fatigue crack growth characterization of the recycled carbon black reinforced natural rubber mixes
Yazar: Haydari, Onur; Söylemez, Emrecan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Solid Mechanics ; Katı Mekanik ; Material Design and Behaviors ; Malzeme Tasarım ve Davranışları ; Polymers and Plastics ; Polimerler ve Plastikler ; Recovered Carbon Black,Carbon Black Composition,Natural Rubber,Fatigue Crack Growth ; Geri Dönüştürülmüş Karbon Siyahı,Karbon Siyahı Kompozisyonu,Doğal Kauçuk,Yorulma Çatlak İlerlemesi

Geri dönüştürülmüş karbon siyahı (RKS), geleneksel karbon siyahına (GKS) kıyasla daha düşük yüzey alanına ve daha yüksek kül içeriğine sahiptir. Bu sebeple, RKS'nin doğal kauçuk (NR) karışımındaki dispersiyonu GKS'ye göre daha zor olabilir. Ancak, RKS'nin GKS'ye göre daha zor disperse olması nedeniyle, hamurda RKS'nin GKS'ye göre dispersiyonu daha zorlu bir süreçtir ve bu süreç, karıştırma süresine daha fazla bağımlılık gösterir. Bu çalışma, RKS ile takviye edilmiş vulkanize NR karışım numunelerinin yorulma çatlak ilerleme hızını, GKS ile takviye edilmiş vulkanize NR karışım numunelerinin yorulma çatlak ilerleme hızıyla karşılaştırmaktadır. RKS ile takviye edilmiş NR'nin yorulma çatlak ilerleme hızının GKS ile takviye edilmiş NR'a kıyasla daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Her iki karışım modeli için yorulma çatlak ilerleme hızı ve gerinme enerjisi arasındaki ilişki modellenmiş olup, analizler ve çıkan sonuçlar tasarımcıların hasar toleransını dikkate alarak döngüsel ekonomi kavramına uygun alternatif kauçuk karışımları seçmelerine olanak tanır.

Recovered carbon black (rCB) typically has a lower surface area and higher ash content compared to virgin carbon black (vCB). Consequently, the dispersion of rCBS in natural rubber (NR) can be challenging compared with vCB. As a result, the incorporation of rCB into the compound proves to be a more demanding process than vCB, exhibiting a greater dependency on mixing time. Process parameters were studied to understand the dominant impacts on the endurance performance. This study compares the fatigue crack growth rate of vulcanized NR mixtures reinforced with rCB and vCB. It has been observed that the fatigue crack growth rate in NR reinforced with rCB is higher compared with vCB. The relationship between fatigue crack growth rate and strain energy has been modeled for both mixture types, allowing designers to select alternative rubber mixtures suitable for circular economy concepts while considering damage tolerance.
Tarihi gar binalarının kullanıcı tercihlerine göre zamansız müzeye dönüştürülmesi üzerine bir araştırma: Ankara Gar Binası örneği
Research on adapting historical station buildings to timeless museums according to user preferences: The case study of the Ankara Station Building
Yazar: Uslu, Esra; Dönmez, Yasin; Bölükbaşı Ertürk, A.esra
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Interior Architecture ; İç Mimarlık ; Architectural Design ; Mimari Tasarım ; Historical station building,timeless museum,user preferences,Ankara Station Building ; Tarihi gar binası,zamansız müze,kullanıcı tercihleri,Ankara Gar Binası

Bir kentin sahip olduğu mimari formlar ve özelliklerinin yanı sıra, şehre ait gar binaları kentin kimliğini oluşturan önemli unsurlar arasındadır. Tarihi gar yapıları, kenti ziyaret etmek ve deneyimlemek isteyen kişilerin, kent ile ilk karşılaştıkları anı simgeledikleri için insanların hafızalarında önemli bir yer edinir. Bu kapsamda, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş döneminde yapılmış ve tarihsel olarak önemli olaylara şahitlik etmiş, hala aktif olarak kullanılan Ankara Gar Binası’nı deneyimleyen kişilerin görüşleri alınarak, kullanıcı tercihleri tespit edilmiş ve yapının zamansız müzeye dönüşümü ile ilgili düşünceleri alınmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kapsamında anket tekniği kullanılmıştır. Örneklem alanını Ankara Gar Binası kullanıcıları oluşturmuş ve kolayda örneklem yöntemi ile anket soruları beşli Likert ölçeğinde hazırlanmıştır. 521 kişinin anket verileri IBM SPSS Statistics programına işlenmiş ve yanıtlar analiz edilerek yorumlanmıştır. Sonuç olarak, bazı faktörler için farklı yaş grupları, meslek grupları, eğitim durumları, medeni durum ve ikamet yeri arasında belirgin farklılıklar ortaya çıkmıştır.

Station buildings stand among the significant elements shaping the identity of a city, alongside its architectural form and characteristics. The historical station buildings hold a significant place in people's memories, as they symbolize the initial encounter of individuals who wish to visit and experience the city. In this context, to take the opinions of people who experienced the Ankara Station Building, which was built during the founding of the Republic of Turkey and witnessed historically important events and is still actively used, a survey was conducted to identify user preferences. The aim is to explore the adaptation of the building into the timeless museum. During the study, the survey technique was used within the scope of the quantitative research method.  The sampling area consisted of Ankara Station Building users and the survey questions were prepared on a five-point Likert scale with the convenience sampling method. The survey data of 521 people were processed into the IBM SPSS Statistics program and the responses were analyzed and interpreted. As a result, significant differences emerged in some factors between different age groups, employment groups, educational groups, marital status, and location status.
Kır-kent ikileminde yeni arayışlar: K-means algoritması ile yerleşim birimlerinin kümelendirilmesi
Kır-kent ikileminde yeni arayışlar: K-means algoritması ile yerleşim birimlerinin kümelendirilmesi
Yazar: Baydan, Emine; Yenigül, Sevinç Bahar; Gürel, Zeynep Aslı
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: Semi- and Unsupervised Learning ; Yarı ve Denetimsiz Öğrenme ; K-means,makine öğrenmesi,kümeleme,kır-kent ayrımı,yapay zekâ

Bu çalışma, Ankara ili yerleşim birimlerini (mahalle) kır-kent ikilemi çerçevesinde analiz ederek, tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda K-means algoritması kullanılarak yerleşim birimleri kümeleme işlemine tabi tutulmuştur. Çalışmada TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ve belediye meclis kararları ile ortaya konan iki farklı sınıflandırma yöntemi ile K-means algoritması kullanılarak elde edilen model karşılaştırılmıştır. K-means algoritması ile geliştirilen yapay zekâ modeline göre Ankara ili yerleşim birimlerinin %9’u yoğun kır nitelikli (küme-2), %11’i yoğun kent nitelikli (küme-3), %38’i kırsal etkileşimli kentsel nitelikli (küme-0) ve %42’si kentsel etkileşimli kırsal nitelikli (küme-1) yerleşim birimleri olarak kümelenmiştir. Sonuçlar, K-means algoritmasının planlama süreçlerinde çeşitli stratejilerin ve politikaların etkilerini değerlendirmek için kullanışlı olabileceğini göstermektedir. Ancak, bu modelin belirli parametrelere bağımlılığı ve kısıtlılıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Çalışmanın kentsel ve kırsal alanlar arasındaki ayrımın daha ayrıntılı bir perspektiften ele alındığı ve bölgesel planlama, kaynak yönetimi ve kamu hizmeti sunumu gibi konularda yeni bir anlayış sağlayabileceği öngörülmektedir.

Bu çalışma, Ankara ili yerleşim birimlerini (mahalle) kır-kent ikilemi çerçevesinde analiz ederek, tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda K-means algoritması kullanılarak yerleşim birimleri kümeleme işlemine tabi tutulmuştur. Çalışmada TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ve belediye meclis kararları ile ortaya konan iki farklı sınıflandırma yöntemi ile K-means algoritması kullanılarak elde edilen model karşılaştırılmıştır. K-means algoritması ile geliştirilen yapay zekâ modeline göre Ankara ili yerleşim birimlerinin %9’u yoğun kır nitelikli (küme-2), %11’i yoğun kent nitelikli (küme-3), %38’i kırsal etkileşimli kentsel nitelikli (küme-0) ve %42’si kentsel etkileşimli kırsal nitelikli (küme-1) yerleşim birimleri olarak kümelenmiştir. Sonuçlar, K-means algoritmasının planlama süreçlerinde çeşitli stratejilerin ve politikaların etkilerini değerlendirmek için kullanışlı olabileceğini göstermektedir. Ancak, bu modelin belirli parametrelere bağımlılığı ve kısıtlılıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Çalışmanın kentsel ve kırsal alanlar arasındaki ayrımın daha ayrıntılı bir perspektiften ele alındığı ve bölgesel planlama, kaynak yönetimi ve kamu hizmeti sunumu gibi konularda yeni bir anlayış sağlayabileceği öngörülmektedir.