hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
YAYIKALTI İÇECEĞİNİN FİZİKOKİMYASAL VE DUYUSAL ÖZELLİKLERİ İLE UÇUCU BİLEŞENLERİNİN BELİRLENMESİ
DETERMINATION OF PHYSICOCHEMICAL AND SENSORY PROPERTIES AND VOLATILE COMPOUNDS OF BUTTERMILK DRINK
Yazar: Öğe, Çisem; Yuceer, Yonca
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 5, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Buttermilk,probiotic,volatile compounds ; Yayıkaltı,probiyotik,uçucu bileşen

Bu çalışmada yayıkaltı suyunun farklı mikroorganizmalarla fermantasyonu ile üretilen içeceklerin karakteristik bazı özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Toz halindeki yayıkaltının %10’luk çözeltisi ile belirli oranlarda (% 0, 25, 50, 75, 100) çiğ süt karışımına ısıl işlem uygulandıktan sonra örneklere L. acidophilus (LA) kültürü ve L. acidophilus, Bifidobacteria ile S. thermophilus karışık kültürü (ABT) ilave edilerek 37°C’de, yaklaşık 4.8 pH’ya kadar inkübe edilmiştir. Ürünlerin fizikokimyasal ve duyusal özellikleri ve uçucu bileşenleri depolama süresince belirlenmiştir. İçeceklerde yayıkaltı suyu oranı azaldıkça yağ, kurumadde ve protein oranları artmıştır. Örneklerde uçucu bileşenler gaz kromatografisi kütle spektrometrisi kullanılarak belirlenmiştir. Tüm örneklerde belirlenen uçucu bileşikler aseton, 2,3-butandion, asetoin, toluen, 2-heptanon, limonen, ökaliptol, asetik asit ve butanoik asit olmuştur. Yayıkaltı içeceklerinde pişmiş, kremamsı, süthane/sütümsü, fermente, karton, yosun, sabunsu, depo, tatlı, tuzlu, buruk ve acı terimleri duyusal değerlendirmeler sonucunda belirlenmiştir.

In this study, determination of characteristics some properties of beverages produced by fermentation of buttermilk by different microorganisms was aimed. After heat treatment was carried out by adding different amounts of raw milk (0, 25, 50, 75, 100 %) to 10 % of buttermilk solution, L. acidophilus (LA) culture and L. acidophilus, Bifidobacteria and S. thermophilus mixed culture (ABT) were added to samples and incubated at 37°C to a pH of about 4.8. Physicochemical and sensory properties and volatile compounds of the products were determined during storage. As the amount of milk by-products decreased, the fat, dry matter and protein ratios increased in buttermilk beverages. Volatile compounds in the samples were determined by using gas chromatography mass spectrometry. The volatile compounds determined in all samples were acetone, 2,3-butanedione, acetoin, toluene, 2-heptanone, limonene, eucalyptol, acetic acid and butanoic acid. The terms cooked, creamy, dairy/milky, fermented, cardboard, algae, soapy, warehouse, sweet, salty, astringent, and bitter in probiotic beverages were determined as a result of sensory evaluation.
TÜRKİYE’DE NÜFUSUN YETERLİ VE DENGELİ BESLENMESİ AÇISINDAN HAYVANSAL GIDA ARZ VE TALEBİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF THE SUPPLY AND DEMAND FOR ANIMAL PRODUCTS IN TERMS OF SUFFICIENT AND BALANCED NUTRITION IN TURKEY
Yazar: Gürer, Betül
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 6, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Animal products,food availability,animal products consumption,agriculture policies,nutritional structure ; Hayvansal ürünler,gıdanın bulunabilirliği,hayvansal ürün tüketimi,tarım politikaları,beslenme yapısı

Çalışmada, bireylerin yeterli ve dengeli beslenebilmesi için uzmanlar tarafından yaş ve cinsiyete göre önerilen günlük besin tüketim referans miktarlarını tükettikleri varsayıldığında, Türkiye’de nüfusun hayvansal ürünler arz ihtiyacı ve yeterliliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda, Türkiye’de hayvancılık sektörüne yönelik destekleme kalemleri ve miktarındaki artış üretime olumlu yansımış, ancak üretimdeki artışın toplumun yeterli ve dengeli beslenmesini temin edecek boyutta olmadığı görülmüştür.  2019 yılında, Türkiye’de nüfusun yeterli ve dengeli beslenebilmesi için hayvansal gıda arz ihtiyacı kişi başı yıllık kırmızı et-tavuk eti için 31.39 kg, balık için 27.22 kg, yumurta için 13.54 kg ve süt ve süt ürünlerinde 252.99 kg olarak hesaplanmıştır. Ancak nüfusun mevcut beslenme kompozisyonu dikkate alındığında süt ve süt ürünleri hariç diğer hayvansal ürünler arzının ihtiyacın altında olduğu görülmüştür. Bu nedenle, nüfusun gereksinimine uygun hayvansal ürünler arzının ve erişilebilirliğinin sağlanması, toplumun beslenme sorunlarını dikkate alan üretim planlaması ile hayvansal ürünler arz zincirine yönelik bütüncül uzun vadeli tedbirlerin birlikte ele alınması ile mümkündür.

This study was aimed to evaluate the supply and adequacy of animal products in Turkey supposing that individuals consume recommended dietary reference values by age and gender. As a result, the increase in livestock supports in Turkey had a positive effect on the production, but this increase was not sufficient to ensure for nutritionally adequate diet of the society. In 2019, the animal products supply requirement in Turkey was calculated as 31.39 kg for red meat-chicken meat, 27.22 kg for fish, 13.54 kg for eggs and 252.99 kg for milk and dairy products per capita. However, considering the current dietary composition of the population, the supplies of animal products, excluding milk and dairy products, were below the requirement. Ensuring sufficient supply and accessibility of animal products is possible with the production planning considering the nutritional problems of the society and holistic and long-term measures for supply chain of animal products.
DOMATES ÖRNEKLERİNDE KURŞUN VE KADMİYUM KONTAMİNASYONUNUN SAĞLIK RİSK DEĞERLENDİRİLMESİ
HEALTH RISK ASSESSMENT OF LEAD AND CADMIUM CONTAMINATION IN TOMATO SAMPLES
Yazar: Kılıç, Serpil
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 5, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Domates,ICP-MS,risk değerlendirilmesi ; Tomato,ICP-MS,risk assessment

Sebzeler, insan beslenmesinin hayati bir bileşeni olan önemli bir tarımsal üründür. Yaygın olarak tüketilen domateste toksik elementlerin varlığı, olası olumsuz sağlık etkileri nedeniyle büyük endişe kaynağıdır. Bu çalışmada, farklı pazarlardan temin edilen 18 adet domates örneğinin kadmiyum ve kurşun içeriği araştırıldı. Örneklerdeki element konsantrasyonları, İndüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektrometresi (ICP MS) kullanılarak belirlendi. Metot validasyonu; doğrusallık, geri kazanım, tespit limiti ve miktar tayini limitinin değerlendirilmesi için uygulandı. Metot validasyonu için sertifikalı referans madde olarak ERM-BC084 Tomato Paste kullanıldı. Sonuçlar, WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından sebzeler için elementlerin parametrik değerleri ile karşılaştırıldı. Araştırmalar sonucunda bölgedeki tüketim miktarları dikkate alınarak sağlık açısından risk analizi yapıldı. Hedef Tehlike Katsayısı (THQ) maruziyet değerleri, 1'den küçük olduğu için önemli bir kanserojen etki riski olmadığını göstermektedir.

Vegetables are a major agricultural product that is a vital component of the human diet. The presence of toxic elements in widely consumed tomato is a matter of great concern due to possible negative health effects. In this study monitors the lead and cadmium composition of tomato in bazaar Antalya and discusses the compositional parameters. Element concentrations in the samples were determined using Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP MS). Method validation; It was applied to evaluate the linearity, recovery, detection limit and quantification limit. ERM-BC084 Tomato Paste was used as certified reference material for method validation. The results were compared with the parametric values of the elements for vegetables by the WHO (World Health Organization). As a consequence of these investigations, a health risk analysis was carried out by taking into account the amount of consumption in the region. The Target Hazard Quotient (THQ) values less than 1 show that there is no major risk of carcinogenic effects to those exposed.
ET ÜRÜNLERİNDE TUZUN FONKSİYONLARI, TUZ AZALTILMASI AMACIYLA KULLANILAN İKAME KATKILAR ve ETKİLERİ
THE FUNCTIONS OF SALT, SUBSTITUTE ADDITIVES USED FOR SALT REDUCTION AND THEIR EFFECTS IN MEAT PRODUCTS
Yazar: Turp, Gülen; Atalı, Aysegul
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 5, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Meat,Meat Products,Salt,Additives,Health ; Et,Et Ürünleri,Tuz,Katkı Maddeleri,Sağlık

Et ürünlerinde kullanılan tuz, su tutma kapasitesini geliştirmesi, etin yumuşaklığını sağlaması, mikrobiyel koruyucu etki göstermesi, uçucu bileşiklerin etkinliğini arttırması, renk pigmentinin gelişiminde rolü olması, lezzete katkısı sebebiyle önemlidir. Ancak yüksek miktarda tuz tüketimi birçok hastalığa neden olmaktadır. Tüketici bilincinin artması ve devlet otoritelerinin sağlık ile ilgili yaklaşımları gıda endüstrisinde tuz kullanımının azaltılmasına yönelik araştırmaların artmasına neden olmaktadır. Et ürünlerinde tuz kullanımını azaltmaya yönelik çalışmaların başında; ürün formülasyonlarında tuza alternatif olabilecek katkıların, örneğin klorür tuzları, laktatlar, fosfatlar, polisakkaritler, deniz yosunları, lezzet arttırıcılar, aminoasitler ve nükleotidler, süt mineralleri karışımlarının geliştirilmesi gelmektedir. Bu çalışmalarda temel amaç, tuzun sağladığı özellikleri üründe koruyacak katkılar geliştirerek sodyum tüketimini azaltmaktır. Bu çalışmada, et ürünlerinde tuz ikamesi olarak kullanılan katkılar ve bu katkıların ürün özellikleri üzerine etkileri derlenerek sunulmuştur.

The use of salt in meat products is important, because salt increases the water retention capacity, provides tenderness of meat, has a microbial protective effect and contributes to taste. However, high consumption of salt causes many diseases. Increasing consumer awareness and health policies of state authorities lead to increase researches on reducing salt use in the food industry. The primary studies to reduce the use of salt in the meat industry have a content of the addition of additives such as chloride salts, lactates, phosphates, polysaccharides, seaweeds, flavor enhancers, amino acids and nucleotides, milk minerals mixtures that may be an alternative to salt in product formulations. The purpose of using salt substitute is to reduce sodium consumption by developing additives that will keep salt providing quality characteristics. This review includes the additives used in the meat products as salt substitutes and their effects on product properties.
D VİTAMİNİ İLE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ YOĞURT TÜKETİMİ VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ
CONSUMPTION OF YOGURT FORTIFIED WITH VITAMIN D AND EFFECTS ON HEALTH
Yazar: Aksu, Burcu Merve; Özbey, Fatih
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 5, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Vitamin D,Food Fortification,Yogurt ; D vitamin,Besin Zenginleştirme,Yoğurt

Mikro besin ögesi eksiklikleri malnütrisyona neden olan bir halk sağlığı problemidir. Bu eksiklikler sağlığı olumsuz etkileyerek morbidite ve mortalite prevalansını artırmaktadır. Yaygın görülen eksikliklerden biri D vitamini eksikliğidir. D vitamini, besinsel kaynaklarının sınırlı olması ile birlikte temel kaynağı güneş olarak kabul edilen bir vitamindir. Ancak yıl boyunca güneş alan ülkelerde de eksikliğinin görülmesi bu konuda endişeleri doğurmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü D vitamini eksikliğini gidermek için zenginleştirmeyi kabul etmiştir. Yoğurt besin değeri yüksek ve toplumumuzda tüketimi tercih edilen fermente bir süt ürünüdür. Yoğurdun D vitamini ile zenginleştirilmesinin serum D vitamini düzeyini artırdığı gösterilmiştir. Zenginleştirilmiş yoğurt tüketiminin açlık glukoz, insülin direnci, trigliserit düzeyinde azalma ile sağlığa katkı sağladığını gösteren çalışmalar vardır.

Micronutrient deficiencies are a public health problem that causes malnutrition. These deficiencies adversely affect health and increase the prevalence of morbidity and mortality. One of the common deficiencies is vitamin D deficiency. Although the dietary sources of vitamin D are limited, its main source is considered to be the sun. However, vitamin D deficiency in countries that receive sunlight throughout the year raises concerns in this regard. The World Health Organization has recommended food fortification for preventing vitamin D deficiency. Yogurt is a fermented dairy product with high nutritional value and preferred consumption in our society. It has been shown that fortification in yogurt with vitamin D increases serum vitamin D levels. There are studies reporting that consumption of fortified yogurt contributes to health by decreasing fasting glucose, insulin resistance and triglyceride levels.
VURGULU ELEKTRİK ALAN ÖN İŞLEMİ İLE DEREOTUNDAN FENOLİKLERİN EKSTRAKSİYONU: DONDURUP ÇÖZÜNDÜRME, ISIL İŞLEM, MİKRODALGA ÖN İŞLEMLERİ VE SOLVENT EKSTRAKSİYONU İLE KARŞILAŞTIRILMASI
EXTRACTION OF PHENOLICS FROM DILL LEAF WITH PULSED ELECTRIC FIELD PRETREATMENT: COMPARISON WITH FREEZE THAW, HEAT TREATMENT, MICROWAVE PRETREATMENTS AND SOLVENT EXTRACTION
Yazar: Fincan, Mustafa; Çiftci, Yasemin
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 6, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Pulsed electric field,phenolic compounds,solid-liquid extraction,dill ; vurgulu elektrik alan,fenolik bileşikler,katı-sıvı ekstraksiyon,dereotu

Bu çalışmada 3-4 kV/cm aralığındaki vurgulu elektrik alan uygulamasının dereotu dokusunu bozma düzeyleri elektriksel iletkenlik bazlı bir parçalanma indeksi ile tahmin edilip, en yüksek bozunumu sağlayan şartlarda fenoliklerin ekstrakte edilebilirliği katı-sıvı ekstraksiyon sisteminde incelenmiştir. Ekstraksiyon sonunda, toplam fenolik içerik (TFİ), antioksidan kapasite (AK) ve antiradikal aktivite (AA) değerleri ölçülüp, diğer ön işlemlerinki (dondurma-çözme, mikrodalga, solvent işlemi ve ısıl işlem) ile karşılaştırılmıştır. En yüksek indeks (61.43 ± 5.17) 4 kV/cm’de 99x10µs lik uygulama şartlarında gözlenmiş olup, buda dereotunun parçalanma direncinin çalışmada kıyaslanan parankim dokularından ve yenilebilir yapraklardan yüksek olduğuna işaret etmiştir. Vurgulu elektrik alan destekli ekstraksiyonun TFİ ve AK değerleri dondurup-çözündürme ön işleminden yaklaşık %35 oranında düşük bulunurken, ısıl işlem içeren (mikrodalga, solvent işlemi ve ısıl işlem) yöntemlerden ortalamada %68 oranında düşük tespit edilmiştir. Vurgulu elektrik alan önişleminde ekstraksiyon veriminin, doku parçalanma düzeyinden ve fenoliklerin polifenol oksidaz (PPO) tarafından bozulmasından etkilendiği şeklinde yorumlanmıştır.

In this study, disintegration of dill leaf in response to pulsed electric field pretreatment of 3-4 kV/cm was estimated using an electrical conductivity based-index, and extractability of phenolics at the highest index was studied in a solid-liquid extraction. Total phenolic content (TPC), antioxidant capacity (AC), and antiradical activity (AA) of the extraction were compared with other pretreatments (freeze-thaw, microwave, heat and solvent extraction). The highest index (61.43 ± 5.17) was obtained at 99x10µs of 4 kV/cm, implying a higher disintegration resistance than the parenchyma tissues and edible leaves compared in the study. TPC and AC of the extraction were found around 35 % less than those of the freeze-thaw while about 68 % lower than the microwave, heat treatment and solvent extraction. The yield of pulsed electric field extraction has been interpreted as affected by the degree of disintegration and degradation of phenolics by polyphenol oxidase (PPO).
YUMURTA İKAMESİ OLARAK KULLANILAN ÇİYA VE KETEN TOHUMU JELİNİN PANKEK HAMURU REOLOJİSİ VE ÜRÜN ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
INVESTIGATION OF THE EFFECTS OF CHIA AND FLAXSEED GEL USED EGG REPLACERS ON PANCAKE BATTER RHEOLOGY AND PRODUCT PROPERTIES
Yazar: Erkoç, Selen; Özcan, İpek; Özyiğit, Esra; Kumcuoğlu, Seher; Tavman, Şebnem
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 6, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Egg replacers,vegetable egg replacers,chia seed,flaxseed,rheology ; Yumurta ikameleri,bitkisel yumurta ikameleri,çiya tohumu,keten tohumu,reoloji

Bu çalışmada, yumurta beyazı ikamesi olarak çiya ve keten tohumu jeli ilavesinin pankek hamurunun reolojik özellikleri ve pankek örneklerinin bazı kalite özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çiya ve keten tohumu jeli yumurta beyazı ikamesi olarak iki farklı oranda (%50, %100) kullanılmıştır. Pankek hamurlarının akış davranışlarının üssel model ile açıklanabildiği (R2=0.987-0.998) ve örneklerin kayma ile incelen davranış gösterdiği saptanmıştır.  Çiya ve keten tohumu jelinin kullanımıyla elastik (Gˈ) ve viskoz modül (G") değerlerinin arttığı görülmüştür. Çiya ve keten tohumu jeli oranının artmasıyla örneklerin protein içeriğinin azaldığı (P <0.05) belirlenmiştir. Taramalı elektron mikroskobu görüntülerinden formülasyondaki çiya ve keten tohumu jeli oranlarının artmasıyla örneklerdeki gözenekliliğin azaldığı ve çiya tohumu jelinin artmasıyla örneklerin daha katmanlı ve kırılgan bir yapı gösterdiği gözlemlenmiştir.

In this study, the effects of the addition of chia and flaxseed gel as egg white replacers on the rheological properties of pancake batter and some quality properties of pancake samples were investigated. Chia and flaxseed gel were used in two different proportions (50%, 100%) as egg white replacers. It has been revealed that the flow behavior properties of pancake batters can be explained by the power law model (R2=0.987-0.998) and the samples exhibited shear-thinning behavior. The use of chia and flaxseed gel increased the elastic (Gˈ) and viscous modulus (G") values. It was determined that the protein content decreased with increased ratio of chia and flaxseed gel (P <0.05). By examining the scanning electron microscope images, porosity of the samples decreased with the increase of chia and flaxseed gel, and the samples showed a more layered and fragile structure with the increase of chia seed gel.
ALIÇ MEYVESİNDEN SANAYİYE UYGUN ALIÇ PÜRESİ ÜRETİMİ
PRODUCTION OF HAWTHORN PUREE FOR INDUSTRY FROM HAWTHORN FRUIT
Yazar: Rüzgar, Hilal; Yazıcı, Şerafettin
Dergi: Gıda, Vol. 47 No. 3, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Hawthorn,puree,brix,pH,titretable acidity,colour ; alıç,püre,brix,pH,titrasyon asitliği,renk

Sağlığa faydalı etkileriyle bilinen alıç, ülkemizde fazla miktarda yetişmektedir. Bu bitkinin meyveleri, yaprakları ve çiçekleri fenolik bileşikler bakımından zengin olduğundan çeşitli hastalıkların önlenmesinde kullanıldığı bilinmektedir. Gıda sanayinde değerlendirilmesi yaygın olmamasından dalında kuruyan bu bitki yöresel olarak sınırlı miktarda tüketilmektedir. Dolayısıyla çeşitli aktif bileşenlere sahip bu meyveden üretilecek olan katma değeri yüksek farklı ürünler üretilerek ürün çeşitliliği sağlanması önemlidir. Bu çalışmada endüstriyel koşullarda Erzincan ve Sivas’ta (Suşehri) yetişen alıç bitkisinin meyvelerinden püre üretilmesi ve üretilen pürenin bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Endüstriyel ölçekli üretime geçmeden önce Ar-Ge laboratuvarında denemeler gerçekleştirilmiştir. Üretilen ürünün briks, pH, titrasyon asitliği, renk ve akışkanlık analizleri yapılarak üretim şeması oluşturulmuştur. Proses hattında tatlandırıcı kullanılmadan püre üretimi gerçekleştirilerek genel kalite ve duyusal analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda tadı nötr, dokusu homojen ve görünüşü hafif lekeli, olarak değerlendirilen, 7.37±0.01 briks ve 5.5±0.1 bostwick değerlerine sahip alıç püre elde edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, alıç püre tüketiciler tarafından tercih edilebileceği belirlenmiştir.

Hawthorn, which is known for its beneficial effects on health, grows in large quantities in our country. Despite the high level of phenolic compounds and the prevention effects towards various diseases; it is consumed locally in limited quantities and not widely used in the food industry. Therefore, it is important to provide various value-added products of this fruit. The aim of this study is to produce puree from hawthorn fruits grown in Erzincan and Sivas (Suşehri). A pilot and industrial scale puree production line was designed according to general quality and sensory analyses out without using sweetener during production. The properties of puree were determined in the R&D laboratory. As a result of this study, hawthorn puree with a brix of 7.37±0.01 and a Bostwick of 5.5±0.1 was obtained, which was evaluated as neutral in taste, homogeneous in texture and having slight spots that could be preferred by consumers.
ÇEVRESEL İZLEME PROGRAMI: GIDA ENDÜSTRİSİNDE MİKROBİYOLOJİK GÜVENLİĞİ DESTEKLEYEN ERKEN UYARI SİSTEMİ
ENVIRONMENTAL MONITORING PROGRAM: AN EARLY WARNING SYSTEM SUPPORTING MICROBIOLOGICAL SAFETY IN THE FOOD INDUSTRY
Yazar: Onbaşı, Elif; Çınar, Aycan
Dergi: Gıda, Vol. 46 No. 5, 2021
Anahtar kelimeler: Food Engineering ; Gıda Mühendisliği ; Environmental Monitoring Program (EMP),foodborne outbreaks,pathogenic microorganisms,food safety,food recalls ; Çevresel İzleme Programı,gıda kaynaklı salgınlar,patojen mikroorganizmalar,gıda güvenliği,gıda geri çekmeleri

Günümüzde, birçok ülkede gıda güvenliği sistemleri ve yasal zorunluluklar uygulanmasına rağmen gıda kaynaklı hastalık ve salgınlar milyonlarca insanı etkilemeye ve binlercesinin ölümüne sebep olmaya devam etmektedir. Gıda kaynaklı hastalıklar ayrıca büyük ölçekli geri çağırmalara, pazar talebinin azalmasına ve tüketicilerin gıda ürünlerine olan güveninin kaybolmasına neden olmaktadır. Gıda güvenliği, üretim ortamında bulunan çeşitli patojenik ve bozulmaya sebep olan mikroorganizmaların gıdaya kontaminasyonu yoluyla tehlikeye girmektedir. Mikroorganizmalar genellikle gıda ortamına hammadde, hava, su, çalışan personel ve zararlılar yoluyla girmekte ve gıda işleme ortamında hayatta kalıp çoğalabilmektedirler. Hem gıda ürünlerini hem de üretim ortamını mikrobiyolojik olarak izleme kombinasyonu, gıda güvenliğini ve kalitesini sağlamak için kritik öneme sahiptir. Çevresel izleme programı (ÇİP), bir tesisteki genel hijyen uygulamalarının ve kontrol programlarının etkinliğini değerlendirerek, gıda ürünlerinin olası mikrobiyel kontaminasyonunu önlemeyi sağlayan bir izleme programıdır. Bu derlemede ÇİP kurulum metodolojisi ve literatürde yer alan mevcut araştırma çalışmaları harmanlanarak gıda sektörü için  bilimsel modeller sunulmaktadır.

Nowadays, foodborne outbreaks still affect millions and kill thousands of people despite implementation of food safety management systems and legal obligations in many countries. Foodborne illness also cause large-scale recalls, reduced market demand, and consumers loss of confidence in food products. Food safety and quality are endangered since microbiological contamination by various pathogenic and spoilage microorganisms in production environment. Microorganisms, generally introduced into the food environment through raw materials, pests, air, water, employees, can survive in food processing environments. The combination of microbiological monitoring of both food products and the production environment is critical to ensuring food safety and quality. Environmental monitoring program (EMP) is a monitoring program that allows evaluate the effectiveness of general hygiene practices and control programs to prevent possible microbial contamination of food. In this review, scientific models are given for food sector by combination the EMP methodology and existing research studies in literature.