Dijital Vatandaşlık Konusunun Tematik Haritalandırılması ve Eğilimleri
Thematic Mapping and Trends of Digital Citizenship
Yazar: Kır Elitaş, Serpil; Elitaş, Türker; Yüksel, Murat
Dergi: Bilişim Teknolojileri Dergisi, Vol. 19 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Information Modelling, Management and Ontologies ; Bilgi Modelleme, Yönetim ve Ontolojiler ; dijital vatandaşlık,bibliyometrik analiz,biblioshiny,R studio,içerik analizi. ; digital citizenship,bibliometric analysis,biblioshiny,R studio,content analysis.

Bu çalışma, dijital vatandaşlık konusuna yönelik olarak WOS (Web of Science) ve Scopus veri tabanlarında yayımlanmış bilimsel literatürü haritalandırma, literatürdeki eğilimleri, üretim düzeylerini ve tematik yönelimleri öne çıkarma gayesi ile hazırlanmıştır. Çalışma, metodolojik odak noktası itibarıyla bibliyometrik analiz yöntemine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda çalışmada, WOS ve Scopus veri tabanlarında "digital citizenship" anahtar terimiyle taranan İngilizce makaleler seçilmiştir. Uygun bulunan 5222 makale, R programlama dili üzerinde çalışan Biblioshiny arayüzü aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu bağlamda temel olarak yıllara göre dağılım, yıllık atıf sayıları, kaynakların yerel etkisi, en çok atıf alan yayınlar, tematik kümeler ve uluslararası iş birliği düzeyleri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, dijital vatandaşlık konusundaki bilimsel üretimin 1997 yılından bu yana sürekli artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Eğitim bilimleri ve sosyal bilimlerin ağırlıkta olduğu söz konusu üretim süreçlerinde bilhassa, dijital okuryazarlık, medya etiği, uzaktan eğitim ve siyasal katılım temalarının öne çıktığı tespit edilmiştir. Konuya dair yayınların ekseriyetle ortak yazarlı olduğu görülmüş; uluslararası iş birliği oranının ise sınırlı düzeyde kaldığı anlaşılmıştır. Çalışmanın sonucunda dijital vatandaşlık kavramının akademik mecrada güncelliğini koruyan, disiplinler arası ve geniş etki alanına sahip bir konu olduğu belirlenmiştir. Nitekim pandemi sonrası dijitalleşme süreçleri, konunun hem teorik hem uygulamalı olarak ele alınmasını daha da elzem hale getirmiştir.

This study aims to map the scientific literature on digital citizenship published in WOS and Scopus databases, and to identify trends, production levels and thematic orientations in the literature. The study was conducted based on bibliometric analysis method with a methodological focus. In this context, English articles searched in WOS and Scopus databases with the key term “digital citizenship” were selected. The 5222 eligible articles were analyzed through the Biblioshiny interface running on the R programming language. In this context, the distribution by years, annual citation counts, local impact of sources, most cited publications, thematic clusters and levels of international collaboration were analyzed. The findings revealed that scientific production on digital citizenship has been increasing continuously since 1997. It was found that the themes of digital literacy, media ethics, distance education and political participation were particularly prominent in these production processes in which educational sciences and social sciences were predominant. It was seen that the publications on the subject were mostly co-authored, and the rate of international cooperation was limited. As a result of the study, it has been determined that the concept of digital citizenship is an interdisciplinary and wide-ranging subject that remains up-to-date in the academic environment. As a matter of fact, post-pandemic digitalization processes have made it even more essential to address the issue both theoretically and practically.