Jeotermal sahalarda mikrosismik izleme ağlarının kurulumu
Jeotermal sahalarda mikrosismik izleme ağlarının kurulumu
Yazar: Tunç, Süleyman; Selek, Burcu; Koca, Begüm; Selek, Ünal Salih; Balcı, Kadir; Yıldırım, Ali; Kaypak, Bülent
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Pasif Sismik,Mikrosismik İzleme,Gürültü Analizi,Jeotermal Sistemler

Bu çalışma, Türkiye’de hali hazırda elektrik üretimi yapan jeotermal bir sahada, üretim ve re-enjeksiyon kuyuları sebebiyle oluşacak uyarılmış sismisiteyi izlemek üzere sahaya kurulması planlanan mikrosismik ağın özelliklerini ve kurulum aşamalarını kapsamaktadır. Çalışmada uygulaması yapılan bu ve benzer jeotermal sahalarda, optimum mikrosismik izleme ağı kurulumunun nasıl olması gerektiği, kurulum çalışmaları ve istasyon konumlarına ilişkin gürültü analizleri ile ilgili sonuçlar verilmiştir. 7 adet kuyu tipi sismometre 65 metre derinliğinde açılmış kuyulara yerleştirilerek, sahaya ilişkin mikrosismik kayıtlar elde edilmiştir. Arazi ekipmanlarının başında SARA-SS10BHV marka üç-bileşenli (3C) kuyu tipi kısa periyotlu hız sismometreleri gelmekte olup, analog veri 24-bit SL06 marka kayıtçılar ile sayısallaştırılmıştır. Veri analizlerinde pasif sismik kayıtlar içerisinde yüksek frekanslı, düşük enerjili ve küçük genlikli mikrosismik olaylar ile ilgilenilmiştir. Bu nedenle ağ kurulumunun en önemli basamağını gürültü analizleri oluşturmuştur. Gürültü analizi çalışmalarında, mikrosismik ağ istasyonlarının yerleştirileceği konumlarda arka alan gürültüsü hem yüzey hem de kuyu içerisinden yapılan ölçümlerle belirlenmiş ve sonuçlar birbirleri karşılaştırılmıştır. Bunu sonuçlara göre kuyu içerisindeki gürültü seviyesinin yüzeye oranla çok düştüğü ve bunun mikrosismik izleme ağları için uygun bir düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Bu çalışma, Türkiye’de hali hazırda elektrik üretimi yapan jeotermal bir sahada, üretim ve re-enjeksiyon kuyuları sebebiyle oluşacak uyarılmış sismisiteyi izlemek üzere sahaya kurulması planlanan mikrosismik ağın özelliklerini ve kurulum aşamalarını kapsamaktadır. Çalışmada uygulaması yapılan bu ve benzer jeotermal sahalarda, optimum mikrosismik izleme ağı kurulumunun nasıl olması gerektiği, kurulum çalışmaları ve istasyon konumlarına ilişkin gürültü analizleri ile ilgili sonuçlar verilmiştir. 7 adet kuyu tipi sismometre 65 metre derinliğinde açılmış kuyulara yerleştirilerek, sahaya ilişkin mikrosismik kayıtlar elde edilmiştir. Arazi ekipmanlarının başında SARA-SS10BHV marka üç-bileşenli (3C) kuyu tipi kısa periyotlu hız sismometreleri gelmekte olup, analog veri 24-bit SL06 marka kayıtçılar ile sayısallaştırılmıştır. Veri analizlerinde pasif sismik kayıtlar içerisinde yüksek frekanslı, düşük enerjili ve küçük genlikli mikrosismik olaylar ile ilgilenilmiştir. Bu nedenle ağ kurulumunun en önemli basamağını gürültü analizleri oluşturmuştur. Gürültü analizi çalışmalarında, mikrosismik ağ istasyonlarının yerleştirileceği konumlarda arka alan gürültüsü hem yüzey hem de kuyu içerisinden yapılan ölçümlerle belirlenmiş ve sonuçlar birbirleri karşılaştırılmıştır. Bunu sonuçlara göre kuyu içerisindeki gürültü seviyesinin yüzeye oranla çok düştüğü ve bunun mikrosismik izleme ağları için uygun bir düzeyde olduğu belirlenmiştir.