Şeyhülislâm Kemâl Paşazâde  İbni Kemâl  Dîvânı’nda Atasözleri, Deyimler ve Halk Söyleyişleri
Proverbs, Idioms and Folk Sayings in the Divan of Sheikh al-islam Kemal Pashazade  Ibni Kemal
Yazar: Efe, Zahide
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 25 No. 25, 0
Anahtar kelimeler: Şeyhülislâm Kemâl Paşazâde,Dîvân,Atasözü,Deyim,Halk Söyleyişi ; Sheikh al-islam Kemal Pashazade,Divan,Proverbs,Idioms,Folk Sayings

İçinde bulundukları topluma ait birçok unsuru şiirlerine  malzeme yapan klasik Türk edebiyatı şairleri atasözü ve  deyimlerden de geniş ölçüde istifade etmişler; hatta şiirde  atasözü ve deyim kullanmayı divan şiiri geleneğinin bir  parçası hâline getirmeyi başarmışlardır. Hemen hemen her  şairin kişisel zevk ve üslupları doğrultusunda az veya çok  kullanmış olduğu atasözü ve deyimlere yazmış olduğu  şiirlerde yer veren şairlerden biri de Şeyhülislâm Kemâl  Paşazâde’dir.  Kaynaklarda bütün insanların müftüsü, insanların ve  cinlerin müftüsü, Anadolu ve Rumeli’nin İbn-i Sina’sı gibi  lakaplarla anılan ve sekiz yıl şeyhülislâmlık makamında  bulunan Kemâl Paşazâde, Osmanlı devletinin yetiştirdiği  en önemli âlimlerden biridir. Tefsir, hadis, fıkıh, tasavvuf,  felsefe, tarih, dil ve tıp gibi pek çok alanda Türkçe, Arapça  ve Farsça iki yüzün üzerinde eser veren Kemâl Paşazâde’nin  klasik Türk edebiyatı alanında verdiği en önemli eserlerden  biri Dîvân’ıdır.  Şiirlerinde aşkı ve hikemî konuları ön planda tutan  Kemâl Paşazâde’nin sade bir üslupla kaleme aldığı Dîvân’ı;  atasözü, deyim ve halk söyleyişlerinin kullanımı açısından  oldukça dikkat çekicidir. Kemâl Paşazâde Dîvânı’nda 30  civarında atasözü ile 300 kadar deyim kullanmıştır. Bu  çalışmada tespit edilen atasözü, deyim ve halk söyleyişleri  ile bunların ne kadar sıklıkla kullanıldıkları ortaya  konulmuştur.

Classical Turkish literature poets, who used many facts  belonging to the society they were in, as the subjects of their  poems, also made extensive use of proverbs and idioms, and  they even succeed in using proverbs and idioms in poetry  to make it a part of the divan poetry tradition. Sheikh alislam  Kemal Pashazade is one of the poets who included  proverbs and idioms that almost every poet has used more  or less in line with their tastes and styles.  Kemal Pashazade, who was referred to as the mufti of all  people, the mufti of people and jinn, Ibn-i Sina of Anatolia  and Rumelia and held the position of Sheikh al-islam for  eight years, is one of the most important scholars educated  by the Ottoman state. One of the most important works of  Kemal Pashazade in the field of classical Turkish literature  which he has written over two hundred works in Turkish,  Arabic, and Persian in many fields such as tafsir, hadith,  fiqh, Sufism, philosophy, history, language, and medicine  is his Divan.  All the poems of Kemal Pashazade, which are written in  a simple style by him, and which he prioritizes love and  stories in his poems are quite remarkable in terms of the use  of proverbs, idioms and folk expressions. Kemal Pashazade  used around 30 proverbs and 300 idioms in his poems. In  this study, his determined proverbs, idioms, and folk  expressions, and how often they are used have been  presented.