hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kudsî’nin Şerh-i Kasîde-i Emâlî Adlı Eseri
Qudsi’s Work Entitled Sherh-i Qaside-i Amali
Yazar: Demir, Gökhan
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 9, 2017
Anahtar kelimeler: Kudsî,akâid-name,Şerh-i Kasîde-i Emâlî,tercüme,şerh ; Qudsi,akâid-name,Sherh-i Qaside-i Amali,translations,commentary

Türkedebiyatında Arapça ve Farsça akâid-nâmelerin tercüme ve şerhleri önemli bir yekûntutmaktadır. Çalışmamızda Kudsî’nin Şerh-i Kasîde-i Emâlî adıyla metninineşrettiğimiz eser, Ali b. Ûşî’nin İslâm dünyasında çok okunan akâid-nâmelerdenbiri olan Kasîde-i Emâlî adlı eserinin şerhidir. I. Mahmud döneminde yaşayanKudsî mahlaslı bir âlime ait olduğu iddia edilen bu eserin aslında III. Selimdöneminde yaşayan Kudsî mahlaslı bir şaire ait olduğu eserlerinden hareketleortaya çıkarılmıştır. Çalışmamızda öncelikle Alî b. Ûşî ve bahsi geçen kasîdesininTürkçe tercüme ve şerhlerinden bahsedilmiştir. Ardından da Kudsî ve şerh metnitanıtılmıştır. Kudsî’nin eserde takip ettiği şerh metodu hakkında bilgilerverildikten sonra metnin latinize edilmiş şekli sunulmuştur.

Translation andcommentaries of Arabic and Persian akâid-names in Turkish literature hold animportant part. In our work, the work we have published Qudsi’s in the name ofSherh-i Qaside-i Amali is Ali b. Ushi’s a comment of the work of Qaside-i Amaliwhich is one of the most read in the Islamic world. This work, which is allegedto belong to a Qudsi alias scholar living in the period of Mahmud I, it isrevealed in motion from his works that a Qudsi alias poet living in the III.Selim period belonged to him. In our work, firstly Ali b. Ushi and mentioned Turkishtranslations and commentaries of the mentioned verses. Then the Qudsi and thecommentary are introduced. The text was presented in latinized form aftergiving information about the comment method that Qudsi followed in the work.
Abdullah Bosnevî’nin Tefsir Risâleleri ve Türkçe Âdiyât Sûresi Tefsîri
Abdullah Bosnevi’s Commentaries on the Qor’an and His Turkish Commenting on Surah al-Adiyat
Yazar: Alpaydın, Mehmet Akif
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 9, 2017
Anahtar kelimeler: Osmanlı,Tefsir,Müfessir,Abdullah Bosnevî,Âdiyât,Sûre ; Ottoman,Commenting on the Qor’an,Commenter,Abdullah Bosnevî,Adiyat,Surah

Aslen Bosnalı olan ve İbnü’l-Arabîekolünün bir takipçisi olan Abdullah Bosnevî İslâmî ilimlerin farklı sahalarınadair birçok eser telif etmiş bir Osmanlı mutasavvıfıdır. İrfan yolculuğukendisini Osmanlı coğrafyasının farklı bölgelerine sevkeden Bosnevî, nihâyetKonya’da karar kılmış ve burada vefat etmiştir. Eserleri arasında en çokbilineni, “Şârih-i Fusûs” olarak iştihar etmesine vesile olan, İbnü’l-Arabî’ninFusûsu’l-hikem isimli eseri üzerine kaleme aldığı Tecelliyâtü arâisi’n-nüsûsfî menassâti hikemi’l-Fusûs isimli şerhtir. Kaynak ve kütüphane taramalarıBosnevî’nin tefsir sahasında da irili ufaklı çok sayıda eserinin olduğunugöstermektedir. Müellifin özellikle bazı Kur’ân âyetlerini işârî üslûb üzeretefsîr ettiği risâleleri henüz tam manasıyla tespit edilebilmiş değildir. Makalede,Abdullah Bosnevî’nin tespit edebildiğimiz tefsir risâlelerine dair künyebilgileri zikredilecektir. Müellifin bu risâlelerinden birisi de Sultan IÖ.Murad’a ithâfen, kırk gün süren Bağdat muhasarasının zaferle sonuçlanmasıüzerine, hem Arapça hem de Türkçe olarak telif ettiği Tefsîr-i Sûre-i Âdiyât'tır.Makalede Tefsîr-i Sûre-i Âdiyât'ın Türkçe versiyonunun metni veincelenmesi de yer alacaktır.

Abdullah Bosnevi, a Bosnian born Ottomanmystic who was a follower of Ibnu’l-Arabi school, compiled several works invarious fields of Islamic sciences. His journey to wisdom threw him throughoutdifferent regions of Ottoman territory until he finally decided to settle inKonya where he died too. The most well-known of his works and also the one thatmade him famous as “Şârih-i Fusûs” was Tecelliyatu araisi’n-nusus fî menassatihikemi’l-Fusus which was an explanation to Fususu’l-Hikem ofIbnu’l-Arabî. Review of literature showed that he had plenty of works in thecommenting on the Qor’an. His treatises commenting the Qor’an in Ishârî wayhave not been fully identified yet. In this article, we will mention taginformation that was found out about Abdullah Bosnevi’s commentary treatises.One of those treatises was “Tefsir-i Sure-i Adiyat” which was compiledboth in Arabic and Turkish and dedicated to Sultan Murad IV upon the victoriousending of the Baghdat siege that took forty days. Turkish version of “Tefsir-iSure-i Adiyat” will also be analysed in this article.
Kur'ân'ın Üç Aşamalı İndirilişi
Descending of The Qur’an in Echelon
Yazar: Ağbal, Davut
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 10, 2017
Anahtar kelimeler: The Holy Qur’ān,Inzāl,Descending of The Qur’ān in Echelon,The Relation Between Revelation and Phenomenon,Ibn Abbās ; Kur’ân-ı Kerîm,İnzâl,Aşamalı İndirilme,Vahiy-Olgu İlişkisi,İbn Abbas.

This article deals with discussions that have arisen on the idea of “descending of The Qur’ān in three echelons”. This idea is one of the views about descending of the Qur’ān to the Prophet. This idea that is based on the authentic chain of narration from Ibn Abbās is the companion, expresses that the Qur’an descended from Lawh Mahfūz to samā ad-dunyā wholly and afterwards from samā ad-dunyā to Messenger of God gradually and in connection with events in the context of the revelation. This idea that suggests the Qur’ān was a book before it was descended, is criticized especially in modern studies for some reasons. For example, it is weakening the relation between revelation and phenomenon, in addition, doesn’t take into consideration it, and it has been a place for constrained interpretations, it also disaffirms to the independence of human, it contains methodical problems, it is a reflection of the sectarian presuppositions. This Article aimed to analyze these ideas in the frame of Islamic sciences data and their integrity. According to the obtained data, it has been detected that for expressed criticisms in recent times about the idea of “descending of The Qur’ān in three echelons” consistent answers in the integrity of traditional thought and some of these criticisms don’t reflect reality.

This article deals with discussions that havearisen on the idea of “descending of The Qur’ān in echelon”. This idea is oneof the views about descending of the Qur’ān to the Prophet. This idea that isbased on the authentic chain of narration from Ibn Abbās is the companion,expresses that the Qur’an descended from Lawh Mahfūz to samā ad-dunyā whollyand afterwards from samā ad-dunyā to Messenger of God gradually and inconnection with events in the context of the revelation. This idea that suggeststhe Qur’ān was a book before it was descended, is criticized especially inmodern studies for some reasons. For example, it is weakening the relationbetween revelation and phenomenon, in addition, doesn’t take into considerationit, and it has been a place for constrained interpretations, it also disaffirmsto the independence of human, it contains methodical problems, it is areflection of the sectarian presuppositions. This Article aimed to analyze theseideas in the frame of Islamic sciences data and their integrity. According tothe obtained data, it has been detected that for expressed criticisms in recenttimes about the idea of “descending of The Qur’ān in echelon” consistentanswers in the integrity of traditional thought.
Bireysel-Toplumsal Farklılıklar ve Ahlâkî Görecelik Sorunu
Individual - Social Differences and Moral Relativism Problem
Yazar: Altunışık, Mehmet Akif
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 10, 2017
Anahtar kelimeler: Ahlâk,Değer,Rölativizm,Evrensel,Toplumsal ; Morals,Value,Relativism,Universal,Social.

Ahlâk ilkelerinin sabitolmadığını, zamana ve şartlara göre değiştiğini iddia eden ahlâkî göreceliğin(rölativizmin) temel dayanaklarından biri de kişisel ve toplumsalfarklılıklardır. Bu çalışmada kişisel ve toplumsal farklılıkların ahlâkîgöreceliğe dayanak olup olamayacağı tartışılmaktadır. Ayrıca ahlâkî değerlerinrölatif olduğu tezine karşı; ahlâk alanında bazı yerel ve değişen değerlerolmakla birlikte toplumsal hayatı mümkün kılan çoğu değerin evrensel olduğu önesürülmektedir. Örneğin örf adetler alanında ve toplumlardaki bazı lokaluygulamalarda rölatif değerlere rastlanabilir. Ancak insan yaşamı ve onuru,malın korunması gibi temel haklar ile ilgili ve insanların huzur ve mutluluğuile ilgili ahlâkî değerlerin tarihin her döneminde ve tüm toplumlarda evrenselolduğu görülür. Ayrıca ahlâk hakkında bir uzlaşı sağlanabilmesi ve toplumsalhayatın barış ve huzur içinde sürdürülebilmesi için değerlerin evrensel olduğutezi daha savunulabilir durmaktadır.

One of the basic foundations ofthe moral relativism, which claims that moralities aren’t fixed but they changeaccording to time and conditions, are individual and social differences. Inthis study, it is argued that if the individual and social differences can bethe foundations of moral relativism. Also, as an opposite idea to the argumentthat says moral values are relatives; it is suggested that as well as there aresome local and changing values in the field of morals, most of the values whichmake the social life possible, are universal. For example; one can encounterwith relative values in the field of manners and customs and with some localpractices within the society. However, it is seen that moral values concerningto human life and honor, fundamental rights such as protection of the propertyand the tranquility and happiness of the people are universal in each part ofthe history and in all societies. Besides, to create a consensus about moralsand to be able to maintain the social life with peace and tranquility, theargument that says values are universal remains more justifiable.
Dini, Felsefi, Psikolojik Boyutlarıyla Vicdan ve Değerler Eğitimindeki Yeri
Conscience with Its Religious, Philosophical, Psychological Aspects and Its Role in Values Education
Yazar: Zengin, Mahmut; Arslan İçöz, Elif
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 10, 2018
Anahtar kelimeler: Vicdan,Vicdan Eğitimi,Değerler Eğitimi,Ahlak Eğitimi,Karakter Eğitimi ; Conscience,Conscience Education,Values Education,Moral Education,Character Education

Din,felsefe ve psikoloji gibi birçok disiplin vicdan kavramını inceleme konusuyaparak onu anlamaya ve tanımlamaya çalışmıştır. Din, felsefe ve psikolojialanındaki literatürde vicdan, kişide iyiyi kötüden ayırt etmeye yarayan içselbir parametre, kişiden kişiye değişen ve geliştirilebilir soyut bir kavramolarak değerlendirilmektedir. Günümüz dünyasında ise değerlerden yoksunpozitivist bilim anlayışının eksiklikleri ve aksaklıkları konuşulmaktadır. Bubağlamda dünyanın çeşitli yerlerinde ahlak eğitimi, karakter eğitimi vedeğerler eğitimi gibi eğitim programları düzenlenmektedir. Bu çalışma değerlereğitiminde eğitim ve çevre gibi faktörlerin yanı sıra insanda doğduğu andan itibarenvar olduğuna inanılan vicdan olgusunu dini, felsefi ve psikolojik boyutları ileincelemeyi ve değerlerin öğretimindeki yeri ve önemini değerlendirmeyiamaçlamaktadır. Bu kapsamda dini, felsefi ve psikolojik farklı bakış açılarınınvicdan kavramına yönelik değerlendirmelerine yer verilmiş, yapılan tanımlarınortak noktalarından hareketle vicdanın “ne” liği üzerinde, vicdan eğitiminingerekliliği üzerinde durulmuş ve değerler eğitiminde nasıl işe koşulacağıtartışılmıştır. Sonuç olarak, kişinin vicdanına hitap etmeyen hiçbir değerinkişiye kazandırılamayacağı fikri savunulmaktadır.

Manydisciplines such as religion, philosophy and psychology have addressed theissue of conscience and tried to understand and define it. In the literature ofreligion, philosophy and psychology, conscience is considered as an intrinsicparameter that helps the individuals to distinguish between good and evil andas an abstract, subjective and improvable concept. Meanwhile the contemporaryworld discusses the deficiencies and flaws of the value-free positivisticscience approach. In this context, many educational programs such as moraleducation, character education and values education programs are beingorganized in various parts of the world. This study aims to examine the factorsof education and environment in the context of values education, as well as theconcept of conscience-that is considered to be congenitally existent within thehuman beings-together with its religious, philosophical and psychologicalaspects and to assess its role and importance for the values education. In thiscontext, the study includes the assessments of the religious, philosophical andpsychological approaches on the concept of conscience and, with reference tothe common points in the definitions made, addresses the question of “what” theconscience is, elaborates on the need to a conscience education and discusseshow to make use of it in the values education. In conclusion, it is argued thatno value that does not appeal to one’s conscience can be instilled in theindividuals.
Eş‘arî Âlimlerin Nazarında Hanbelîlik ve Hanbelîler (İhtilaflar ve İthamlar)
Hanbalism and Hanbalities in the Viewpoint of Asharite Scholars (Disagreements and Accusations)
Yazar: Toru, Ümüt
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 10, 2018
Anahtar kelimeler: Asharism,Hanbalism,Mind,İnformed Devine Attributes,Halqu’l-Qur'an,Accusation ; Eş‘arîlik,Hanbelîlik,Akıl,Haberî Sıfatlar,Halku’l-Kur’an,İtham

Mezhepler arası ilişkiler, önceliklesöylemler üzerine bina edilir. Yaftalayıcı isimler ve olumsuz nitelemeler, çoğudefa olumsuz ilişkileri de beraberinde getirir. Her ikisi de Ehl-i Sünnet’inbir kolu olmasına rağmen Eş‘arî âlimlerin Hanbelîlere yönelik olumsuz dil veüsluplarının incelenmesi, bu açıdan önem teşkil etmektedir. Eş‘arî âlimleraçısından Hanbelîlik, kurumsal kimliği bakımından Ehl-i Sünnet sınırlarıiçerisinde yer alan ve sahih bir din anlayışını temsil eden fırka konumundadır.Ne var ki kelamî meselelere yaklaşımda aklın yeri, Allah’a ait sıfatlarıntevili ve mushaftaki lafızların mahluk olup olmadığı konularında Hanbelîlereçok ciddi eleştiriler yöneltilmiş, ayrıca Haşviyye, Mücessime, ayak takımı,câhil gibi aşırı birtakım ithamlarda bulunulmuştur. Bu olumsuz nitelemelerinarkasında dinsel hassasiyetlerin yanı sıra temsil ettikleri din anlayışınınmeşruiyetini sağlamaya yönelik kaygılar yer almaktadır. Diğer taraftanNizâmülmülk’ün vezir olmasıyla birlikte siyasal bakımdan desteklenmeyebaşlanmaları, fikirlerini yaymak için avantajlı bir konuma yükselmeleri ve buuğurda gerekli tüm imkanlara kavuşmaları, çoğu defa Hanbelîlerin aleyhine birgelişme kaydetmeleri de bunda etkili olmuştur. Zira Eş‘arîliğin yükselmesinekarşı Hanbelilerin zaman zaman sosyal şiddete varan tepkisi, onların üslubunayansımıştır.

Relationsbetween sects are built on discourses first. Nicknames and negativequalifications often lead to negative associations. When viewed from this anglethe bad accusations that the Ash'arite scholars use about the Hanbalities arereally striking. So, both are included in the Ahl al-Sunnah. In terms of Ash'arî scholars, Hanbalism is abranch within the Ahl al-Sunnah and represents a true understanding ofreligion. However, the Hanbalites were subjected to very serious criticismsabout the comment of Allah’s qualities, nature of the Holy Qur'an’s letters.Beside of this, they were accused of some extreme accusations such as Hashviyya,Mucessima, Mushabbiha, idler and ignorant. These negative qualifications concernwith ensuring the legitimacy of the religious thought they represent, as wellas religious sensitivities. On the other side, being supported politicallyafter Nizam al-Mulk became vizier, to gain an advantageous position to spreadtheir ideas and to get all the necessary opportunities for it influenced theirlanguage. Finally, the reaction of the Hanbalities to the rise of the Asharism,this reaction sometimes caused social violence, is reflected in their wordingstoo.
Son Dönem Osmanlı Ahlak Risalelerinde Öne Çıkan Değerler (1908-1918)
Property Values in the Last Period Ottoman Morality Tractates (1908-1918)
Yazar: Yazıbaşı, Muhammed Ali
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 10, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlı,Ahlak Risaleleri,Değer,Değerler Eğitimi,Toplum ; Ottoman,Morality Tractate,Value,Values Education,Society

II.Meşrutiyet dönemi bir taraftan devletin kurtarılmaya diğer taraftan da toplumundönüştürülmeye çalışıldığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde toplumsal değişiklik,tebaadan vatandaşlığa geçiş, yeni yaşam ve yeni insan gibi konular ön planaçıkmıştır. Makalenin amacı, her yönüyle sıkıntılar içerisinde olan Osmanlı’da1908-1918 tarihleri arasında kaleme alınan ahlak risalelerinde öne çıkandeğerleri tespit etmektir. Araştırmada, II. Meşrutiyet döneminde yazılan ahlakrisalelerinin tespiti için belgesel tarama ve tüme varım yöntemlerikullanılmıştır. Söz konusu döneme ait ilkokul çağındaki çocuklara yönelik yazılanahlak risalelerinin incelenmesi sonucu, vatan ve millet sevgisi, çalışkanolmak, tutumlu olmak, büyüklere saygılı olmak, sabırlı olmak, yardımseverolmak, cesur olmak, itaatkâr olmak, özverili olmak gibi değerlerin ön planaçıktığı tespit edilmiştir.

The time of the II. Constitutional period was a period in which the state was rescued from the enemies and the society was tried to be transformed into a new form. In this period, issues such as social change, the transition from vassal to citizenship, new life and new human being came at the forefront. The aim of the research is to determine the prominent values of the moral revelations received between 1908 and 1918 in the Ottoman Empire. In the research, documentary scanning and deduction (deduction) methods were used for the determination of the moral revelations written during the II. Constitutional period (1908-1918). It is examined that values such as to be patient, self-sacrificing, helpful, courageous, and self-sacrificed are the result of examining the moral claims of this period.
Keşşâf Tefsiri Hakkında Yapılmış Akademik Araştırmalar: Bir Literatür İncelemesi
The Academic Searches on Kashshāf Commentary: A Survey on the Literature
Yazar: Kaya, Mehmet
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 10, 2018
Anahtar kelimeler: Tefsir,Keşşâf Tefsiri,Zemahşerî,Araştırma,Literatür ; Commentary,Kashshāf Commentary,Zamakhsharī,Survey,Literature

Keşşâftefsiri Mutezilî yorumlar sebebiyle eleştirilse de içerdiği eşsiz dilbilimselve kelami yorumları sebebiyle bu alanlardaki hemen her çalışmada kendisindenistifade edilen bir eser olmuştur. Bu özelliğinin yanı sıra doğrudan ya dadolaylı olarak birçok müstakil çalışmanın da ana konusunu oluşturan eserhakkında onlarca şerh, haşiye ve talik türü çalışmalar yapılmıştır. Ayrıcaçeşitli akademik araştırmalara da konu olan eser hakkında son dönemdeTürkiye’de ve dünyanın çeşitli ülkelerinde kitap, tez, makale, bildiri veansiklopedi maddesi ile çevirilerden oluşan onlarca çalışma yapılmış veyapılmaya devam etmektedir. Bu çalışmaların tefsir ilmi başta olmak üzeredilbilim ve kelam alanlarında yoğunlaştığı, bunlar arasında tahkik ve mukayeseçalışmalarının da önemli bir yer tuttuğu görülmektedir. Biz bu çalışmada etkisigünümüzde de devam eden Keşşâf tefsirini Türkiye başta olmak üzere Arapdünyası, Batı dünyası ile çeşitli Asya ve Afrika ülkelerinde doğrudan konuedinen akademik araştırmalar hakkında literatür çalışması yaparak alana katkısunmayı hedeflemekteyiz.

Even if Kessaf commentary is criticiseddue to Muʿtazila’s comments, it has become a work which has been usednearly in all the studies in this field because of its unique linguistic andtheological comments. Moreover, tens of annotation, commentary, şarh, hashiyaand talika have been made about the work which comprises the main subject inmany self-contained studies directly or indirectly. Furthermore, tens ofstudies which consist of the translations with the book, thesis, articledeclaration and encyclopedia items have been made about the work as the subjectof various academic searches in Turkey and in the different countries of worldin the recent period, and they have gone on being made. It is seen that thesestudies intensify especially in the commentary science and the linguistic andtheology fields, they have an importance place in the investigation andcomparison studies among them. We aim to contribute to the field in this studyas the literature review is made about the academic searches which haveKashshāf commentary that its impact goes on today, directly as a subjectespecially in Turkey, Arabian world, western world and various Asian andAfrican countries.
Din Görevlilerinde Meslekî Tükenmişlik: Amasya Örneği
Vocational Burnout of Religious Officials: The Case of Amasya
Yazar: Apaydın, Halil; Özdemir, Şuayip; Gün, Ayşegül
Dergi: Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi No. 10, 2018
Anahtar kelimeler: meslekî tükenmişlik,din görevlileri,kişisel başarı,duygusal tükenme,duyarsızlaşma ; vocational burnout,religious officials,personal accomplishment,emotional burnout,depersonalization

Buçalışmada, Amasya ilinde Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı olarak il müftülüğübünyesinde görev yapmakta olan din görevlilerinin mesleki tükenmişlik düzeyleriaraştırılmıştır. Bilindiği gibi ülkemizde insanlarımıza din hizmeti sunmagörevi, yasalarla Diyanet İşleri Başkanlığına verilmiştir. Din görevlisi olaraknitelendirilen bu insanların başında imam-hatipler, müezzinler ve Kur’an kursuöğreticileri gelmektedir. Araştırmanın veri toplama işlemi, Amasya İlMüftülüğüne bağlı merkez, köy ve kasabalarda görev yapan din görevlileriüzerinden gerçekleştirilmiştir. Veriler, Maslach Tükenmişlik Ölçeği vedemografik bilgilerin yer aldığı soru formlarının uygulanmasıyla toplanmış veSPSS for Windows 11,5 Paket Programı ile analiz edilmiştir. Sonuç itibariyle;sosyo-demografik değişkenler “tükenmişlik” konusunda farklı sonuçlargöstermektedir.

In this study,occupational burnout levels of religious officials working in theprovincial office of mufti, under the Presidency of Religious Affairs, inAmasya were investigated. As it is known, this duty was given to thePresidency of Religious Affairs by law to provide religious services to ourpeople in our country. These people, who are described as religious officials,are imam-hatips, muezzins and teachers ofthe Qur'an Course primarily. The data collection process of the research wascarried out through religious officialsworking in the center, village and townships as a staff of Amasya ProvincialOffice of Mufti. The data were collected by applying questionnaires includingMaslach Burnout Inventory and demographic information form and the results wereanalyzed by SPSS for Windows 11.5 Packet Program. As a result;socio-demographic variables show different results regarding burnout.