Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi
Eşrefoğlu Rûmî Soyundan Bir Şair: Pir Hamdî Efendi
Yazar: Ay, Alper
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 30 No. 30, 2023
Anahtar kelimeler: Creative Arts and Writing ; Sanat ve Edebiyat ; Türk Edebiyatı,Eşrefiyye,Eşrefoğlu Rûmî,Abdurrahim Tirsî,Pir Hamdî Efendi

Türk edebiyatı içerisinde kuvvetli bir geleneğe sahip olan tasavvufî şiir vadisinde şairler arasında sağlam bağlar vardır. Bu bağı sağlayan en muhkem harç ise şairlerin aldıkları gönül eğitimidir. Bir irfan mektebinden mezun olan bu âriflerin kimisi mürid-mürşid, kimisi kayınpeder-damat ilişkisi ile gönül yolculuğunu tamamlarken aynı zamanda şiir talimi de yaparlar. Yunus Emre takipçisi pek çok şair bu tarz bir gelenek içerisinde yetişmiştir. Bu çalışmada tanıtmaya çalıştığımız irfanî şiirin temsilcilerinden olan Hamdî Efendi de Hacı Bayram-ı Veli’den Eşrefoğlu Rûmî ye ve oradan Abdurrahim Tirsî’ye uzanan bir gelenekte dünyaya gelmiştir. Eşrefoğu Rûmî’nin torunu, Abdurrahim Tirsî’nin oğlu ve Eşrefî dergâhının üçüncü postnişinidir. Fakat kaynakları incelediğimizde Hamdî Efendi hakkında maalesef ayrıntılı bilgilere sahip değiliz. Kimi kaynaklarda divan sahibi olduğu kayıtlı iken bazı kaynaklarda sadece vefat tarihi karşımıza çıkmaktadır. Hamdî Efendi’nin müridlerinden olan Abdullah Veliyuddin Bursevî’nin yazdığı Menâkıb-ı Eşrefzâde adlı eser hem Eşrefî dergâhı hem de Hamdî Efendi hakkındaki en geniş bilgileri bize sunmaktadır. Hazırlamış olduğumuz çalışmada Hamdî Efendi’nin hayat hikâyesi, soyu, tasavvufî ve edebi kişiliği, şiirlerindeki vezin ve kafiye kullanımı-dili ve üslubu ile üzerinde durduğu edebi türler değerlendirilmiş ve tespit edilen on dokuz ilahi Latin alfabesine aktarılmıştır. Dahası Hamdî Efendi’nin hem kendi dergâhı hem de tasavvufî şiir geleneğindeki konumu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Hamdî Efendi’nin çocuklarının ve torunlarının da kendisi gibi Eşrefî büyüklerinden olmaları ve dahi şiire kabiliyetli oldukları ve divan tertip ettikleri de ayrıca üzerinde durduğumuz hususlardandır.

Türk edebiyatı içerisinde kuvvetli bir geleneğe sahip olan tasavvufî şiir vadisinde şairler arasında sağlam bağlar vardır. Bu bağı sağlayan en muhkem harç ise şairlerin aldıkları gönül eğitimidir. Bir irfan mektebinden mezun olan bu âriflerin kimisi mürid-mürşid, kimisi kayınpeder-damat ilişkisi ile gönül yolculuğunu tamamlarken aynı zamanda şiir talimi de yaparlar. Yunus Emre takipçisi pek çok şair bu tarz bir gelenek içerisinde yetişmiştir. Bu çalışmada tanıtmaya çalıştığımız irfanî şiirin temsilcilerinden olan Hamdî Efendi de Hacı Bayram-ı Veli’den Eşrefoğlu Rûmî ye ve oradan Abdurrahim Tirsî’ye uzanan bir gelenekte dünyaya gelmiştir. Eşrefoğu Rûmî’nin torunu, Abdurrahim Tirsî’nin oğlu ve Eşrefî dergâhının üçüncü postnişinidir. Fakat kaynakları incelediğimizde Hamdî Efendi hakkında maalesef ayrıntılı bilgilere sahip değiliz. Kimi kaynaklarda divan sahibi olduğu kayıtlı iken bazı kaynaklarda sadece vefat tarihi karşımıza çıkmaktadır. Hamdî Efendi’nin müridlerinden olan Abdullah Veliyuddin Bursevî’nin yazdığı Menâkıb-ı Eşrefzâde adlı eser hem Eşrefî dergâhı hem de Hamdî Efendi hakkındaki en geniş bilgileri bize sunmaktadır. Hazırlamış olduğumuz çalışmada Hamdî Efendi’nin hayat hikâyesi, soyu, tasavvufî ve edebi kişiliği, şiirlerindeki vezin ve kafiye kullanımı-dili ve üslubu ile üzerinde durduğu edebi türler değerlendirilmiş ve tespit edilen on dokuz ilahi Latin alfabesine aktarılmıştır. Dahası Hamdî Efendi’nin hem kendi dergâhı hem de tasavvufî şiir geleneğindeki konumu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Hamdî Efendi’nin çocuklarının ve torunlarının da kendisi gibi Eşrefî büyüklerinden olmaları ve dahi şiire kabiliyetli oldukları ve divan tertip ettikleri de ayrıca üzerinde durduğumuz hususlardandır.