Öğretim İlkeleri Açısından Ortaöğretim Sosyoloji Ders Kitabının İncelenmesi
Examination of Secondary Education Sociology Course Book in terms of Teaching Principles
Yazar: Görücü, Yusuf Deniz; Ünsal, Serkan
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 15 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Program,Öğretim Programı,Öğretim ilkeleri,Ders Kitabı

Bu araştırmada, ortaöğretim sosyoloji ders kitabında ki ünitelerin öğretim ilkeleri açısından incelemesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma materyali sosyoloji dersi öğretim programı doğrultusunda Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulunca eğitim materyali olarak kabul edilen sosyoloji ders kitabıdır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde öncelikle ders kitabının özgünlüğü kontrol edilmiş ve ortaöğretim sosyoloji ders kitabından elde edilen verilerin hangi temalar altında işleneceği belirlenerek bir çerçeve oluşturulmuştur. Daha sonra ders kitabı, ilgili öğretim ilkesi temaları altında kitap bölümü, içerik ve gerekçe başlıklarına göre analiz edilmiştir. Ardından temalara göre veriler tablolara işlenmiş ve bulgular tanımlanmıştır. Araştırmada ortaöğretim sosyoloji ders kitabında on altı farklı öğretim ilkesine yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu ilkeler; açıklık, bilinenden bilinmeyene, bütünden parçaya, bütünlük, değerlendirme, ekonomiklik, etkin katılım, güncellik, hayatilik, hazırbulunuşluk, hedefe uygunluk, ipucu, somuttan soyuta, sosyallik, teknoloji ve yakından uzağa ilkeleri şeklinde ortaya çıkmıştır. Ders kitabında en çok yer verilen ilkelerin altmış dört farklı yerde etkin katılım, otuz dört yerde güncellik, yirmi bir yerde hazırbulunuşluk, on yedi farklı yerde açıklık ve on altı yerde olmak üzere hayatilik ilkesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En çok öğretim ilkesine yer verilen ünitenin on dört farklı öğretim ilkesi ile Toplum ve Kültür ünitesi olduğu görülmüştür.

Bu araştırmada, ortaöğretim sosyoloji ders kitabında ki ünitelerin öğretim ilkeleri açısından incelemesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma materyali sosyoloji dersi öğretim programı doğrultusunda Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulunca eğitim materyali olarak kabul edilen sosyoloji ders kitabıdır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde öncelikle ders kitabının özgünlüğü kontrol edilmiş ve ortaöğretim sosyoloji ders kitabından elde edilen verilerin hangi temalar altında işleneceği belirlenerek bir çerçeve oluşturulmuştur. Daha sonra ders kitabı, ilgili öğretim ilkesi temaları altında kitap bölümü, içerik ve gerekçe başlıklarına göre analiz edilmiştir. Ardından temalara göre veriler tablolara işlenmiş ve bulgular tanımlanmıştır. Araştırmada ortaöğretim sosyoloji ders kitabında on altı farklı öğretim ilkesine yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu ilkeler; açıklık, bilinenden bilinmeyene, bütünden parçaya, bütünlük, değerlendirme, ekonomiklik, etkin katılım, güncellik, hayatilik, hazırbulunuşluk, hedefe uygunluk, ipucu, somuttan soyuta, sosyallik, teknoloji ve yakından uzağa ilkeleri şeklinde ortaya çıkmıştır. Ders kitabında en çok yer verilen ilkelerin altmış dört farklı yerde etkin katılım, otuz dört yerde güncellik, yirmi bir yerde hazırbulunuşluk, on yedi farklı yerde açıklık ve on altı yerde olmak üzere hayatilik ilkesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En çok öğretim ilkesine yer verilen ünitenin on dört farklı öğretim ilkesi ile Toplum ve Kültür ünitesi olduğu görülmüştür.