Erken Cumhuriyet Döneminin İlk Yılında (1923) Yayınlanan Gazetelere Genel Bir Bakış
An Overview of Newspapers Published in the First Year of the Early Republican Period (1923)
Yazar: Yurdakul, Hasan; Öztay, Oğuz Han
Dergi: Intermedia International E-journal, Vol. 12 No. 23, 2025
Anahtar kelimeler: Media Studies ; Basın Çalışmaları ; Journalism Studies ; Gazetecilik Çalışmaları ; Communication Studies ; İletişim Çalışmaları ; 1923 Press,Early Republican Era Press,Isanbul Press,Ankara Press,Anatolian Press ; 1923 Basını,Erken Cumhuriyet Dönemi Basın,İstanbul Basını,Ankara Basını,Anadolu Basını

Bu çalışmanın temel amacı, 1923 yılında Türkiye’de basının, Milli Mücadele ve Cumhuriyet’in ilanı sonrasında üstlendiği rolü incelemek ve İstanbul, Ankara ve Anadolu basını arasındaki farklılıkları ortaya koyarak, 1923 yılı Türk basının genel durumunu anlamaktır. Osmanlı’dan devralınan gazetecilik anlayışının 1923’te nasıl şekillendiği karşılaştırmalı analize tabi olarak incelenmiştir; teknik ve ekonomik koşullar göz önüne alınarak İstanbul, Ankara ve Anadolu basınının durumları karşılaştırılmıştır. İstanbul basını, köklü gazetecilik kültürü ve teknik olanaklarıyla diğer bölgelere kıyasla daha gelişmiş bir yapıya sahip olmuştur. Ankara basını, mali ve teknik yetersizliklere rağmen Milli Mücadele ruhunu yansıtarak İstanbul basınından farklı bir çizgide ilerlemiştir. Anadolu basını ise yerel kamuoyu oluşturmada kritik bir rol üstlenmiş, ancak teknik ve mali sıkıntılar nedeniyle düzensiz bir yayın süreci yaşamıştır. 1923 yılı gazeteleri, tüm zorluklara rağmen ülkenin siyasal ve toplumsal dönüşümünde etkin olmuş, devlet ile toplum arasında köprü görevi üstlenmeye devam etmiştir. 1923 yılı Türk basını, içinde bulunduğu ekonomik ve teknolojik zorluklara rağmen siyasal ve toplumsal dönüşüm sürecinde önemli bir aktör olmuştur. Farklı bölgelerdeki basın kuruluşları kendi koşulları çerçevesinde habercilik yapmaya devam etmiş, özellikle Milli Mücadele’nin etkileri Ankara ve Anadolu basınında daha belirgin şekilde hissedilmiştir.

The primary objective of this study is to examine the role undertaken by the Turkish press in 1923, in the aftermath of the National Struggle and the proclamation of the Republic, and to analyze the differences between the press institutions based in Istanbul, Ankara, and various Anatolian provinces. This study seeks to provide a comprehensive understanding of the general state of the Turkish press in 1923 by employing a comparative analytical approach. In particular, it explores how the journalistic traditions inherited from the Ottoman period evolved during this critical year of transformation. The analysis takes into account the technical and economic conditions that shaped the operations of newspapers across different regions.The Istanbul press, benefiting from a deep-rooted journalistic culture and superior technical resources, represented a more advanced and institutionalized structure compared to its counterparts. In contrast, the Ankara press, despite facing significant financial and technical constraints, carved out a distinctive trajectory that reflected the ideological and political spirit of the National Struggle. Meanwhile, the Anatolian press played a vital role in fostering local public opinion and contributing to the dissemination of national consciousness. However, its operations were often hampered by irregular publishing schedules due to severe infrastructural and financial limitations.Despite these challenges, newspapers published in 1923 emerged as significant actors in the country's political and social transformation. They not only provided platforms for public discourse but also functioned as intermediaries between the newly established state and the society. The press in this transitional period, although unevenly developed across different regions, actively contributed to the construction of the Republican public sphere. While Istanbul newspapers maintained a more established form of journalism, the impact of the National Struggle was more acutely reflected in the content and tone of Ankara and Anatolian publications.