OSMANLI VE CUMHURİYET DÖNEMLERİNDE EBELİK İLE EBELERİN DOĞUMA VE İNFERTİLİTEYE DAİR MÜDAHALELERİ
OSMANLI VE CUMHURİYET DÖNEMLERİNDE EBELİK İLE EBELERİN DOĞUMA VE İNFERTİLİTEYE DAİR MÜDAHALELERİ
Yazar: Yeşil, Hayrünnisa; Yeşil, Ahmet
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlı Tıbbı,Diplomalı Ebe,Alaylı Ebe,Tüp bebek (IVF),Kısırlık

Bu çalışma,insanlık tarihi kadar eski ebelik mesleğinin tarihsel süreç içinde geçirdiğievreleri; toplum hayatında üstlendiği rolü ve modern tıbbın yeni bir alanı olanyardımcı üreme teknikleri ve tüp bebeğin (YÜT-IVF) geri planında ebelikmesleğinin ilgi ve etkilerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.                Bu araştırma, Osmanlı Arşivvesikaları, ilgili kaynaklar ve literatür incelenerek geçmişte yayınlanmışdiplomalı ve diplomasız ebeler ile yapılan mülakat ve yazışmalar ile günümüzdiplomalı ve diplomasız ebeleriyle yapılan söyleşilerden elde edilen verileregöre gerçekleştirilmiştir. Geleneksel tıbbın en önemli aktörlerinden biri olanebeliğin tarihî süreç içerisinde alaylı ebeden diplomalı ebeye, ondan da kadındoğum uzmanına ve doktoruna evrildiği belirlenmiştir. Buna ilave olarak,kısırlığın tespit ve tedavisinde, günümüzdeYÜT-IVF çalışmalarına yansıdığı tespit edilmiştir.                 Çalışmada, iki ebe örneğini öne çıkartarak şahadetnameli/diplomalı ebe Nefise Hanım’la  (1842)ebe Adalet Hanım’ın (2018) şahıslarında Osmanlı Arşiv vesikaları kullanılarak176 senelik süreç içerisinde ebelik mesleğinin karşılaştığı sorunlar, değişimlerve farklılaşmalar belirlenmiştir. Ayrıcageleneksel tıp usulleri çerçevesinde kısırlık teşhis ve tedavisinde Osmanlıebelerinin katkı ve önerilerinin neler olduğu belirlenirken, bu birikiminmodern Türk tıp camiası içerisinde yer alan embriyologların meslekî tarihselgeçmişlerini oluşturduğu tespit edilmiştir. 

Bu çalışma,insanlık tarihi kadar eski ebelik mesleğinin tarihsel süreç içinde geçirdiğievreleri; toplum hayatında üstlendiği rolü ve modern tıbbın yeni bir alanı olanyardımcı üreme teknikleri ve tüp bebeğin (YÜT-IVF) geri planında ebelikmesleğinin ilgi ve etkilerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.                Bu araştırma, Osmanlı Arşivvesikaları, ilgili kaynaklar ve literatür incelenerek geçmişte yayınlanmışdiplomalı ve diplomasız ebeler ile yapılan mülakat ve yazışmalar ile günümüzdiplomalı ve diplomasız ebeleriyle yapılan söyleşilerden elde edilen verileregöre gerçekleştirilmiştir. Geleneksel tıbbın en önemli aktörlerinden biri olanebeliğin tarihî süreç içerisinde alaylı ebeden diplomalı ebeye, ondan da kadındoğum uzmanına ve doktoruna evrildiği belirlenmiştir. Buna ilave olarak,kısırlığın tespit ve tedavisinde, günümüzdeYÜT-IVF çalışmalarına yansıdığı tespit edilmiştir.                 Çalışmada, iki ebe örneğini öne çıkartarak şahadetnameli/diplomalı ebe Nefise Hanım’la  (1842)ebe Adalet Hanım’ın (2018) şahıslarında Osmanlı Arşiv vesikaları kullanılarak176 senelik süreç içerisinde ebelik mesleğinin karşılaştığı sorunlar, değişimlerve farklılaşmalar belirlenmiştir. Ayrıcageleneksel tıp usulleri çerçevesinde kısırlık teşhis ve tedavisinde Osmanlıebelerinin katkı ve önerilerinin neler olduğu belirlenirken, bu birikiminmodern Türk tıp camiası içerisinde yer alan embriyologların meslekî tarihselgeçmişlerini oluşturduğu tespit edilmiştir.