Topraksız Ortama Arbusküler Mikoriza Aşılamanın  Patlıcan (Solanum melongena L.) Yetiştiriciliği Üzerine Etkileri
The Effects of Mycorrhizal Fungi Inoculation to Soilless Medium on Eggplant Production
Yazar: Yılmaz, Emin; Gül, Ayşe
Dergi: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 2009 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Mycorrhiza (Glomus caledonium), soilless culture, eggplant, phosphorus rate ; Mikoriza (Glomus caledonium), topraksız tarım, patlıcan, fosfor dozu

Bu  çalışma,  Gaziosmanpaşa  Üniversitesi  Ziraat  Fakültesi’ne  ait  ısıtmasız  cam  serada  2001  ve  2003   yıllarında topraksız tarım tekniği kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada bitkisel materyal olarak patlıcan   (cv.  Faselis  F 1 ),  yetiştirme  ortamı  olarak  ise  pomza  kullanılmıştır.  Denemede  mikoriza  uygulaması                 (+  mikoriza,  -  mikoriza)  ve  fosfor  uygulaması  (15,  30  ve  45  ppm)  olmak  üzere  2  faktörün  etkisi   incelenmiştir. Glomus caledonium mikoriza türü kullanılmış, inokulasyon tohum ekiminde 50 spor/bitki ve   dikimde 1000 spor/bitki olacak şekilde yapılmıştır. Denemede fide gelişimi, kök infeksiyon oranı, verim ve   atılan  element  miktarları  incelenmiştir.  Mikoriza  ilavesi  yapılmasının,  dikime  hazır  fidelerde  incelenen   gelişme parametrelerini  kontrole göre artırdığı saptanmıştır. Her iki yılda da vegetasyon süresi ilerledikçe,   tüm P dozlarında kök infeksiyonu önemli düzeyde artmış, besin çözeltisinin P dozu arttıkça kök infeksiyonu   azalmıştır.  Maksimum  kök  infeksiyon  oranı  birinci  ve  ikinci  yılda  sırasıyla  %97.3  ve  98.3’  e  ulaşmıştır.         “+ Mikoriza uygulaması” ile bitkilerin besin elementi alımı artmış, bu durumla ters orantılı olarak drenaj ile   atılan element miktarı ise azalmıştır. Mikorizanın bitkide meydana getirdiği bu etkilerin uzantısı olarak, bitki   gelişimi ve ona bağlı olarak da verim artışı söz konusu olmuştur. Uygulamalara bağlı pazarlanabilir verimin   birinci  yılda  10.16-13.54  t/da,  ikinci  yılda  ise  11.16-14.50  t/da  arasında  değiştiği  saptanmıştır.  Pomzada   patlıcan yetiştiriciliği için “+ mikoriza uygulaması” ile birlikte 15 ppm P dozunun yeterli olduğu sonucuna   ulaşılmıştır.  “+  Mikoriza  uygulaması” ile  15  ppm  P  dozunda  kontrole  (-15)  kıyasla  verim  artışının %23’e   çıkabileceği  saptanmıştır.  Diğer  yandan  “+  mikoriza  uygulaması”nın  yüksek  P  dozunda  atılan  element   miktarını azaltarak olumlu katkı sağlayabildiği ortaya konmuştur.

This study was carried out in 2001 and 2003 using soilless cultivation technique in an  unheated   glasshouse of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. In the study, eggplant (cv. Faselis F 1 ) was   used as plant material and pumice as growing medium. In the trials, the effects of two factors, mycorrhiza   inoculation (+mycorrhiza and  –mycorrhiza) and  phosphourus  levels  (15,  30 and  45  ppm)  were  examined.   Glomus  caledonium  mycorrhiza  species  was  used;  inoculation  was  applied  at  seed  sowing  or  seedling   planting as 50 spores/plant and as 1000 spores/plant, respectively. In the trial, seedling  growth, root infection   ratio, yield and disposed mineral amounts were determined. “+ Mycorrhiza inoculation” increased the growth   parameters in the seedlings ready to be planted with respect to control. In two years, as vegetation periods   advanced,  in  all  P  levels  root  infection  considerably  increased,  and  root  infection  decreased  as  P  rate  of   nutrient solution increased. Maximum root infection ratios were 97.3% and 98.3% respectively in first and   second  years.  For  eggplant  growing  in  the  pumice,  15  ppm  P  rate  was  concluded  to  be  enough  with               “+ mycorrhiza application”. It is concluded that in the 15 ppm P rate with “+ mycorrhiza application”, yield   increase could be up to 23% compared to control (-15). On the other hand, it was concluded that in high P   dosage “+ mycorrhiza application” could make a positive contribution by reducing the amounts of disposed   minerals.