Bahtî’nin Pervâne Bey Mecmuası’nda Yer Alan Şiirleri Üzerine Bir Değerlendirme
An Evaluation of Bahtî's Poems in Pervâne Bey’s Mecmua
Yazar: Kaya, Hasan
Dergi: Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 28 No. 28, 0
Anahtar kelimeler: Sultan I. Ahmed,Bahtî,Mecmua,Nazire,Pervâne Bey Mecmuası ; Sultan I. Ahmed,Bahtî,Mecmua,Nazire,Pervâne Bey’s Mecmuası (journal)

Klasik Türk edebiyatında nazire geleneği içinde yazılmış  şiirleri bir araya getiren eserlere mecmuatü’n-nezâir ya da  mecmua-i nezâir denmiştir. Pervâne Bey Nazire Mecmuası,  Anadolu sahasında Ömer bin Mezid’in Mecmuatü’nnezâir,  Eğridirli Hacı Kemâl’in Câmiü’n-nezâir ve Edirneli  Nazmî’nin Mecmau’n-nezâir adlı nazire mecmualarından  sonra yazılmıştır. Eser, bilinen en hacimli nazire mecmuası  olarak dikkat çeker. Bu mecmua, 1561 yılında Kanûnî  Sultan Süleyman’ın bendelerinden Pervâne bin Abdullah  tarafından tertip edilmiştir. Eser, Topkapı Sarayı  Kütüphanesi Bağdat Köşkü Kitaplığı 406 numarada  kayıtlıdır. Mecmua’da yer alan ferağ kaydında eldeki yegâne  nüshanın Muhammed bin Ramazân adlı bir müstensih  tarafından yazıldığı görülmektedir. Mecmua’da 1603-1617  yılları arasında padişahlık yapan ve şiirlerinde genellikle  Bahtî mahlasını kullandığını bildiğimiz Sultan I. Ahmed’in  72 şiiri de yer almaktadır. Pervâne Bey Mecmuası üzerine  pek çok bilimsel çalışma yapılmış olmasına karşın H. 968 /  M. 1561 yılında tamamlandığı bilinen bir mecmuada  Bahtî’nin şiirlerinin nasıl yer alabildiği tam olarak açıklığa  kavuşturulmamıştır. Bu makalede Sultan I. Ahmed   Bahtî ’in Pervâne Bey Mecmuası’nda yer alan şiirleri  değerlendirilmiş ve Divan’dakilerle karşılaştırılmıştır.  Ayrıca Sultan I. Ahmed’in Mecmua’da yer alan şiirlerinde  görülen başlık ve yazı özellikleri incelenmiştir. Sultan I.  Ahmed’in şiirlerinde görülen yazı özellikleri Mecmua’dan  görsellerle anlatılmıştır. Bu incelemenin sonunda da Sultan I. Ahmed  Bahtî ’in şiirlerinin bu Mecmua’da yer alışına  açıklık getirilmeye çalışılmıştır.

Works that band poems that are written according to the  tradition of nazire  a specific kind of poem tradition  in  Classical Turkish literature together, are called  mecmuatü’n-nezâir or mecmua-i nezâir. Pervâne Bey  Nazire Mecmuası  journal  is written in Anatolia after  Ömer bin Mezid’s Mecmuatü’n-nezâir, Câmiü’n-nezâir  by Hacı Kemâl from Eğirdir and Mecmau’n-nezâir journal  by Nazmî from Edirne. The work is known to be the most  comprehensive nazire journal. It is composed by Pervâne  bin Abdullah, one of the servants of Suleiman the  Magnificent, in 1561. The work’s registration number is  406; it is registered to Topkapı Palace Library, Baghdad  Palace depository. According to the assignment in  Mecmua, the single copy was written by a copyist named  Muhammed bin Ramazân. There are 72 poems of Sultan I.  Ahmed, who ruled between 1603 and 1617 and is known  to have used the penname Bahtî, in Mecmua. Although  many scientific researches and studies have been carried  out about Pervâne Bey Mecmuası, it is still not clear how  Bahtî’s poems are included in a journal that was known to  be completed in 1561. In this article, poems in Pervâne Bey  Mecmuası by Sultan I. Ahmed  Bahtî  are evaluated and  compared to the ones in Divan. On the other hand, the  titles and writing characteristics of Sultan I. Ahmed’s  poems in Mecmua are analyzed. Characteristics of his  writing in his poems are described in visuals in Mecmua.  At the end of this analysis, it is attempted to clarify how the poems by Sultan I. Ahmed  Bahtî  are included in  Mecmua.