BAZI TOPRAK NEM KARAKTERİSTİKLERİNİN TANE BÜYÜKLÜK DAĞILIMI VE ORGANİK KARBON İÇERİĞİNDEN TAHMİN EDİLMESİ
BAZI TOPRAK NEM KARAKTERİSTİKLERİNİN TANE BÜYÜKLÜK DAĞILIMI VE ORGANİK KARBON İÇERİĞİNDEN TAHMİN EDİLMESİ
Yazar: Canbolat, Mustafa
Dergi: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Vol. 30 No. 2, 2013

ÖZET: Bu araştırma, toprak nem karakteristiklerinden tarla kapasitesi, devamlı solma noktası ve yarayışlı nem kapasitesinin; tane büyüklük dağılımı ve organik karbon içeriğinden tahmin edilmesini sağlayacak uygun regresyon eşitlerini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, Erzurum ovasından örneklenen 32 adet yüzey (0-20 cm) toprak örneği kullanılmıştır. Tekstürel fraksiyonlardan kum, tarla kapasitesi ve yarayışlı nem kapasitesini en fazla etkileyen değişken olmuştur. Kil fraksiyonu ise, tarla kapasitesindeki değişime göre, devamlı solma noktasındaki değişimi daha fazla etkilemiştir. Tarla kapasitesi ve devamlı solma noktası ile kum fraksiyonu arasında önemli negatif (P<0.01), kil fraksiyonu ile de önemli pozitif ilişkiler saptanmıştır. Silt fraksiyonu, ile yarayışlı nem kapasitesi arasında % 1, tarla kapasitesi arasında da % 5 düzeyinde önemli pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Organik karbon içeriği ile tarla kapasitesi, devamlı solma noktası ve yarayışlı nem kapasitesi arasında önemli (P<0.01) pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Tarla kapasitesindeki değişimin basit regresyon modelleri ile % 79.3'ü çoklu regresyon modeli ile de % 96'sı, devamlı solma noktasındaki değişimin basit regresyon modelleri ile % 89.5'i çoklu regresyon modeli ile de % 97'si, yarayışlı nem kapasitesindeki değişimin de basit regresyon modelleri ile % 59'u çoklu regresyon modeli ile de % 78'i temsil edilmiştir   Anahtar kelimeler: Tarla kapasitesi, devamlı solma noktası, yarayışlı nem kapasitesi, tane büyüklük dağılımı, organik karbon   ESTIMATION OF SOIL MOISTURE CHARACTERISTICS FROM PARTICLE SIZE DISTRIBUTION AND ORGANIC CARBON CONTENT SUMMARY: The objective of this study was to develop regression equations to estimate field capacity, permanent wilting point and available moisture capacity from particle size distribution and organic carbon content. In this study, 32 surface (0-20 cm) soil samples were collected from the Erzurum Plain.  Sand fraction affected most notably field capacity and available moisture capacity in comparison with permanent wilting point. Clay content affected variation at the permanent wilting point in comparison with variation at the field capacity. Statistically significant (P<0.01) negative correlation were obtained between field capacity and permanent wilting point and sand content. There was a significant (P<0.01) positive correlation obtained between field capacity and permanent wilting point and clay content. Significant positive correlation were found between available moisture capacity and silt content (P<0.01), and between field capacity and silt content (P<0.05), Organic carbon content was also positive correlated with field capacity, permanent wilting point and available moisture capacity (P<0.01). The r2 values of the multiple regression equations and simple regression equations of field capacity, permanent wilting point and available moisture capacity were 96%, 97% and 78% and 79.30%, 89.50% and 59% respectively.   Key words: Field capacity, permanent wilting point, available moisture capacity, particle size distribution, organic carbon

ÖZET: Bu araştırma, toprak nem karakteristiklerinden tarla kapasitesi, devamlı solma noktası ve yarayışlı nem kapasitesinin; tane büyüklük dağılımı ve organik karbon içeriğinden tahmin edilmesini sağlayacak uygun regresyon eşitlerini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, Erzurum ovasından örneklenen 32 adet yüzey (0-20 cm) toprak örneği kullanılmıştır. Tekstürel fraksiyonlardan kum, tarla kapasitesi ve yarayışlı nem kapasitesini en fazla etkileyen değişken olmuştur. Kil fraksiyonu ise, tarla kapasitesindeki değişime göre, devamlı solma noktasındaki değişimi daha fazla etkilemiştir. Tarla kapasitesi ve devamlı solma noktası ile kum fraksiyonu arasında önemli negatif (P<0.01), kil fraksiyonu ile de önemli pozitif ilişkiler saptanmıştır. Silt fraksiyonu, ile yarayışlı nem kapasitesi arasında % 1, tarla kapasitesi arasında da % 5 düzeyinde önemli pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Organik karbon içeriği ile tarla kapasitesi, devamlı solma noktası ve yarayışlı nem kapasitesi arasında önemli (P<0.01) pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Tarla kapasitesindeki değişimin basit regresyon modelleri ile % 79.3'ü çoklu regresyon modeli ile de % 96'sı, devamlı solma noktasındaki değişimin basit regresyon modelleri ile % 89.5'i çoklu regresyon modeli ile de % 97'si, yarayışlı nem kapasitesindeki değişimin de basit regresyon modelleri ile % 59'u çoklu regresyon modeli ile de % 78'i temsil edilmiştir   Anahtar kelimeler: Tarla kapasitesi, devamlı solma noktası, yarayışlı nem kapasitesi, tane büyüklük dağılımı, organik karbon   ESTIMATION OF SOIL MOISTURE CHARACTERISTICS FROM PARTICLE SIZE DISTRIBUTION AND ORGANIC CARBON CONTENT SUMMARY: The objective of this study was to develop regression equations to estimate field capacity, permanent wilting point and available moisture capacity from particle size distribution and organic carbon content. In this study, 32 surface (0-20 cm) soil samples were collected from the Erzurum Plain.  Sand fraction affected most notably field capacity and available moisture capacity in comparison with permanent wilting point. Clay content affected variation at the permanent wilting point in comparison with variation at the field capacity. Statistically significant (P<0.01) negative correlation were obtained between field capacity and permanent wilting point and sand content. There was a significant (P<0.01) positive correlation obtained between field capacity and permanent wilting point and clay content. Significant positive correlation were found between available moisture capacity and silt content (P<0.01), and between field capacity and silt content (P<0.05), Organic carbon content was also positive correlated with field capacity, permanent wilting point and available moisture capacity (P<0.01). The r2 values of the multiple regression equations and simple regression equations of field capacity, permanent wilting point and available moisture capacity were 96%, 97% and 78% and 79.30%, 89.50% and 59% respectively.   Key words: Field capacity, permanent wilting point, available moisture capacity, particle size distribution, organic carbon