Deneysel bisiklet ile kentsel yollarda trafik etki düzeyi belirlenmesi: Konya saha çalışması
Deneysel bisiklet ile kentsel yollarda trafik etki düzeyi belirlenmesi: Konya saha çalışması
Yazar: Aydar, Recep
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Transportation and Traffic ; Ulaşım ve Trafik ; Bisikletçi trafik stres seviyesi,Şehir trafik güvenliği,Bisiklet güvenliği

Dünyada son yıllarda aktif hareketlilik kavramı ve sürdürülebilir şehirler giderek yaygınlaşmaktadır. Türkiye’de de şehirlerin yaşanabilir olması adına her geçen gün artan bir çaba vardır. Çalışma ile, kentsel alanlardaki trafikte bisiklet kullanımının daha iyi hale getirilmesi için, bisiklet kullanımında trafik etki düzeyi (bikted) modeli geliştirilmiştir. Modelin uygulanmasına katkı sağlamak amacıyla tasarlanan prototip deney bisikleti ile Konya şehir merkezindeki 2 güzergâh üzerinde belli şartlarda veri kaydı yapılarak, güzergâhların etki düzeyleri bulunmuştur. Güzergâhların, bisiklet şeritli ve ayrılmış bisiklet yolu altyapısına sahip koridorlarında bisiklet kullanımının, karma trafik (altyapısız) koşullarına göre daha güvenli olduğu ortaya çıkmıştır. Koridorlarda; eğim, parklanma, tali yol bağlantısı ve araç-bisiklet mesafesinin trafik etki düzeyini artırdığı belirlenmiştir. Kavşaklarda; kavşak türüne bakılmaksızın kavşak parklanmasının, bisikletli kavşak geçiş mesafesinin ve bisiklet altyapısının kavşakların trafik etki düzeyinde etkili olduğu belirlenmiştir. Konya’da belirlenen güzergâhlardaki saha çalışmasıyla, kentin bisikletliler açısından güvenlik ve konfor durumu belirlenmiştir. Bu çalışma, kentsel bisiklet güzergâhlarının trafik etki düzeylerinin belirlenmesinde yeni bir model ortaya koyarak, kentsel yollarda planlanan ve tamamlanmış bisiklet yollarının durumunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, bikted modeliyle kentsel yolların bisiklet kullanımı açısından sınıflandırması yapılabilmektedir. Model, geliştirilmeye açık bir yapıda ve kentsel bisiklet kullanımını artırmaya yönelik çalışma yapan yerel yönetimler için bir rehber niteliğindedir.

Dünyada son yıllarda aktif hareketlilik kavramı ve sürdürülebilir şehirler giderek yaygınlaşmaktadır. Türkiye’de de şehirlerin yaşanabilir olması adına her geçen gün artan bir çaba vardır. Çalışma ile, kentsel alanlardaki trafikte bisiklet kullanımının daha iyi hale getirilmesi için, bisiklet kullanımında trafik etki düzeyi (bikted) modeli geliştirilmiştir. Modelin uygulanmasına katkı sağlamak amacıyla tasarlanan prototip deney bisikleti ile Konya şehir merkezindeki 2 güzergâh üzerinde belli şartlarda veri kaydı yapılarak, güzergâhların etki düzeyleri bulunmuştur. Güzergâhların, bisiklet şeritli ve ayrılmış bisiklet yolu altyapısına sahip koridorlarında bisiklet kullanımının, karma trafik (altyapısız) koşullarına göre daha güvenli olduğu ortaya çıkmıştır. Koridorlarda; eğim, parklanma, tali yol bağlantısı ve araç-bisiklet mesafesinin trafik etki düzeyini artırdığı belirlenmiştir. Kavşaklarda; kavşak türüne bakılmaksızın kavşak parklanmasının, bisikletli kavşak geçiş mesafesinin ve bisiklet altyapısının kavşakların trafik etki düzeyinde etkili olduğu belirlenmiştir. Konya’da belirlenen güzergâhlardaki saha çalışmasıyla, kentin bisikletliler açısından güvenlik ve konfor durumu belirlenmiştir. Bu çalışma, kentsel bisiklet güzergâhlarının trafik etki düzeylerinin belirlenmesinde yeni bir model ortaya koyarak, kentsel yollarda planlanan ve tamamlanmış bisiklet yollarının durumunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, bikted modeliyle kentsel yolların bisiklet kullanımı açısından sınıflandırması yapılabilmektedir. Model, geliştirilmeye açık bir yapıda ve kentsel bisiklet kullanımını artırmaya yönelik çalışma yapan yerel yönetimler için bir rehber niteliğindedir.