TÜRK SİYASETİNDE SIRA DIŞI BİR DENEME: GÜDEN PARTİSİ
AN EXCEPTIONAL TRIAL IN TURKISH POLITICS: GÜDEN PARTY
Yazar: Orakçı, Meryem
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi No. 69, 2021
Anahtar kelimeler: ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ,GÜDEN GAZETESİ,GÜDEN PARTİSİ,HALİL GÜDEN,SİYASİ PARTİ ; GÜDEN NEWSPAPER,GÜDEN PARTY,HALİL GÜDEN,POLITICAL PARTY,TRANSITION TO MULTİ-PARTY LİFE

1945 yılında çok partili hayata geçiş ile birlikte Türk siyaseti oldukça hareketli bir döneme girmiş ve ilk beş yıl içerisinde yirmiden fazla siyasi parti kurulmuştur. Bu partilerden biri henüz 1945 yılında girişimde bulunmuş olup ancak 1951’de kurulabilen Güden Partisidir. Kuruluş yeri İstanbul olan parti adını kurucusu Halil Güden’den almıştır. Başta İstanbul ve Edirne olmak üzere tüm Türkiye için bir takım projeler üretmiş olan Halil Güden, özellikle ülke ekonomisi üzerinde yine kendi soyadını taşıyan yenilikler yapılması gerektiğini savunmuştur. Gümrük komisyonculuğu ile uğraşan Güden, aynı zamanda kendisi gibi tanınmayan, siyasi ve maddi destekten mahrum kişiler için bir cemiyet kurma fikrini ısrarla sürdürmüştür. Herhangi bir siyasi eğilime sahip olmayan Güden Partisi kısa ömürlü olmuş ve kurulduğu yıl kapanmıştır. Ancak Halil Güden, partisi kapandıktan sonra da özellikle basın yoluyla projelerini anlatmaya çalışmış, sesini duyurmak ve gündeme gelebilmek için dönemin siyasi isimlerini kızdıracak bir üslup kullanmıştır. Çok partili hayata geçişin ardından kurulan kısa ömürlü ve seçmen desteğinden yoksun partiler, bilinen büyük siyasi partiler gibi kitleleri kendine çekememiş ve Türk siyasetine yön verecek etkiye sahip olmamışlardır. Buna rağmen bu partilerin Türk demokrasi hayatının gelişimini besledikleri muhakkaktır. Bu çalışmada da kurucusu, kuruluşu ve fikirleri ile Türk siyasi tarihinin en sıra dışı denemelerinden biri olduğu anlaşılan Güden Partisi, bizzat kurucusunun kaleme aldığı yazılara dayanılarak ele alınacaktır.

Along with the transition to multi-party life in 1945, Turkish politics entered a pretty dynamic period and more than twenty political parties were established in the first five years of the period. One of these parties is the Güden party which was attempt to be founded in 1945, but can hardly be established in 1951. The party, which was founded in Istanbul, was named after with its founder Halil Güden. Halil Güden who has produced a number of projects for Turkey especially Istanbul and Edirne, supported the innovations which bears his surname should be made especially regarding the economy of the country. Güden, who was engaged in customs brokerage, also supported the idea of establishing a society for people who were not known and were deprived of political and financial support like himself. Güden Party, which did not have any political affiliation, was short-lived and was closed the year in which it was founded. However, after his party was closed, Halil Güden tried to explain his projects especially through the press and adopted a style that would annoy the political names of the period in order to make his voice heard. The short-lived parties that lacked voters support in the period of the transition to multi-party life were not able to attract the masses such as the common big political parties and had no influence on shaping the Turkish politics. Nevertheless, it is certain that these parties nurtured the development of Turkish democracy. In this study, Güden Party along with its founder,  founding process and its ideas which constitute one of the most extraordinary experiments in Turkish political history will be discussed by focusing on various articles of its founder, Halil Güden.