Beşeri Coğrafya’da “Ev”: Teorik Bir Tartışma
“Home” in Human Geography: A Theoretical Discussion
Yazar: Dinç, Yücel
Dergi: Ege Coğrafya Dergisi, Vol. 33 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Human Geography (Other) ; Beşeri Coğrafya (Diğer) ; Hümanist coğrafya,feminist coğrafya,mekân,yer,ev ; Humanist Geography,feminist geography,space,place,home

Bu çalışmanın amacı; ev kavramını konu alan beşeri coğrafya çalışmalarında baskın ve tekrar eden fikirleri ve yaklaşımları bir araya getirerek ev coğrafyası üzerine yapılan çalışmaları teorik bir çerçevede tartışmaktır. Çalışmanın motivasyonunu oluşturan başlıca araştırma soruları şu şekilde belirlenmiştir: Beşeri coğrafyacılar ev kavramını hangi yönleriyle ele almaktadır? Beşeri coğrafyanın hangi önemli paradigmaları ev ile ilgili anlaşılır bilgiler ortaya koyabilir? Farklı disiplinlerde eve yönelik ortaya çıkan anlam karmaşasından kurtulmak için beşeri coğrafya ekseninde hangi kavramlarla ilişki kurulmalıdır? Bu çalışmada ev kavramı ile ilgili kapsam belirlemeye yönelik (scoping review) literatür taraması yapılmış ve elde edilen bilgiler doküman analizine tâbi tutulmuştur. Literatür taraması sürecinde hümanist ve feminist coğrafya paradigmalarında ev ile ilgili öne çıkan bazı kavramlar ayırt edilmiş, daha sonra bunlar makale metni içerisinde alt başlıklar halinde açıklanmıştır. Böylece evin her iki paradigmadaki değişen anlamları daha açık ve anlaşılır bir şekilde ortaya konulmuştur. Çalışmanın bulguları; hümanist coğrafya literatüründe “ev”in güçlü ve önemli bir yer türü olarak ön plana çıkarıldığını göstermiştir. Bu nedenle yer ile ilişkili olabilecek yer duygusu, yer kimliği, yer sevgisi, yer korkusu, yere bağlılık ve yer bağımlılığı gibi kavramların en güçlü anlamsal karşılıklarını “ev”in kendisinde bulduğu dikkati çekmiştir. Feminist coğrafyada ise ev konusunun genellikle kamusal alan ve özel alan karşılaştırması üzerinden ele alındığı görülmüştür. Bunun yanı sıra feminist perspektif açısından ev; yer sevgisi, yer korkusu ve statü göstergesi olarak literatürde baskın tartışma konuları arasında yer almıştır. Ev konusunun araştırılacağı sonraki akademik çalışmalarda hümanist ve feminist coğrafya dışındaki farklı coğrafya paradigmalarının evi nasıl ele aldıkları üzerinde daha fazla durulmalı ve ampirik çalışmalara da yer verilmelidir. Bu bakımdan insanların özellikle günlük yaşamlarından ve deneyimlerinden yola çıkılarak evle ilgili keşfedici etnografik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

The aim of this study is to discuss the studies on home geography within a theoretical framework by bringing together the dominant and recurring ideas and approaches in human geography studies on the concept of home. The main research questions that motivated the study were determined as follows: In what aspects do human geographers address the concept of home? What important paradigms of human geography can provide insightful knowledge about home? What concepts should be associated with in human geography to avoid the confusion of meaning that arises regarding home in different disciplines? This study is based on scoping review, as one of the literature search methods, on the concept of home and the data was subjected to document analysis. As a result of the literature review process, some prominent concepts related to home in humanist and feminist geographical paradigms were distinguished, and they were then explained. Thus, the changing meanings of the home in both paradigms were revealed in a clearer and more understandable way. The findings of the study showed that “home” is highlighted as a strong and important place type in humanist geography literature. For this reason, it has been noted that place-related concepts such as sense of place, place identity, love of place, fear of place, place attachment and place dependence find their strongest semantic equivalents in the "home" itself. Feminist geographical research on the other hand, generally addressed a comparison of public and private spheres. In addition, from a feminist perspective, home has been among the dominant discussion topics in the literature as a symbol of love of place, fear of place, and status. In future academic studies investigating the issue of home, more emphasis should be placed on how different geography paradigms other than humanist and feminist geography address home, and empirical studies should also be included. In this respect, there is a need for exploratory ethnographic studies on home, especially based on people's daily lives and experiences.