Bakır ve Silisyum İlavelerinin Al-25Zn Alaşımının CVD Al2O3 Kaplamalı Takımlarla Tornalanmasında İşlenebilirliğe Etkisinin İncelenmesi
Bakır ve Silisyum İlavelerinin Al-25Zn Alaşımının CVD Al2O3 Kaplamalı Takımlarla Tornalanmasında İşlenebilirliğe Etkisinin İncelenmesi
Yazar: Bayraktar, Şenol; Çamkerten, Çiğdem; Salihoğlu, Nurten
Dergi: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, Vol. 8 No. 1, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Al-Zn alaşımı,Mikroyapı,Cu ve Si katkıları,İşlenebilirlik,Kesme Kuvveti,Yüzey Pürüzlülüğü

Buçalışmada, bakır ve silisyum katkılarının Al-25Zn alaşımının mekanik veişlenebilirlik özellikleri üzerindeki etkisi deneysel olarak incelenmiştir.İkili Al-25Zn, üçlü Al-25Zn-3Cu ve dörtlü Al-25Zn-3Cu-3Si alaşımlar indüksiyonlaergitme ve kokil kalıba döküm yöntemi ile üretilerek mikroyapı ve mekaniközellikleri belirlenmiştir. Kesme deneyleri, CNC torna tezgâhında CVD Al2O3kaplamalı takım ile üçer farklı kesme hızı (250-350-450 m/dak) ve ilerleme(0,05-0,1-0,15 mm/dev) ile birlikte 1,5 mm sabit kesme derinliği kullanılarakgerçekleştirilmiştir. Al-25Zn alaşımının içyapısının alüminyumca zengin α dendritlerindenve çinkoca zengin interdendiritik η fazından oluştuğu gözlenmiştir. Bu alaşımayapılan %3 Cu ilavesi ile içyapıda intermetalik α ve α+η fazı ile birlikte θfazının oluştuğu, Al-25Zn-3Cu alaşımına yapılan %3 Si ilavesi ile α, α+η, θfazlarının yanı sıra ötektik ve primer silisyumparçacıklarının oluştuğu tespit edilmiştir. Al-25Zn alaşımına Cu ve Al-25Zn-3Cu alaşımına ise Si ilavesiile sertlik, akma ve çekme dayanımının arttığı, kopma uzamasının azaldığıbelirlenmiştir. İşlenebilirlik deneyleri sonucunda, kesme kuvvetlerinin enyüksek Al-25Zn-3Cu-3Si en düşük ise Al-25Zn-3Cu alaşımlarının işlenmesindeölçüldüğü gözlenmiştir. En düşük yüzey pürüzlülüğü değerlerinin tüm kesme hızlarındave 0,05-0,1 mm/dev ilerleme oranlarında Al-25Zn alaşımında ve 0,15 mm/devilerlemede ise Al-25Zn-3Cu alaşımında ölçüldüğü tespit edilmiştir. En yüksekyüzey pürüzlülüğü değerleri ise tüm kesme hızlarında Al-25Zn-3Cu-3Si alaşımındaolduğu belirlenmiştir.

Buçalışmada, bakır ve silisyum katkılarının Al-25Zn alaşımının mekanik veişlenebilirlik özellikleri üzerindeki etkisi deneysel olarak incelenmiştir.İkili Al-25Zn, üçlü Al-25Zn-3Cu ve dörtlü Al-25Zn-3Cu-3Si alaşımlar indüksiyonlaergitme ve kokil kalıba döküm yöntemi ile üretilerek mikroyapı ve mekaniközellikleri belirlenmiştir. Kesme deneyleri, CNC torna tezgâhında CVD Al2O3kaplamalı takım ile üçer farklı kesme hızı (250-350-450 m/dak) ve ilerleme(0,05-0,1-0,15 mm/dev) ile birlikte 1,5 mm sabit kesme derinliği kullanılarakgerçekleştirilmiştir. Al-25Zn alaşımının içyapısının alüminyumca zengin α dendritlerindenve çinkoca zengin interdendiritik η fazından oluştuğu gözlenmiştir. Bu alaşımayapılan %3 Cu ilavesi ile içyapıda intermetalik α ve α+η fazı ile birlikte θfazının oluştuğu, Al-25Zn-3Cu alaşımına yapılan %3 Si ilavesi ile α, α+η, θfazlarının yanı sıra ötektik ve primer silisyumparçacıklarının oluştuğu tespit edilmiştir. Al-25Zn alaşımına Cu ve Al-25Zn-3Cu alaşımına ise Si ilavesiile sertlik, akma ve çekme dayanımının arttığı, kopma uzamasının azaldığıbelirlenmiştir. İşlenebilirlik deneyleri sonucunda, kesme kuvvetlerinin enyüksek Al-25Zn-3Cu-3Si en düşük ise Al-25Zn-3Cu alaşımlarının işlenmesindeölçüldüğü gözlenmiştir. En düşük yüzey pürüzlülüğü değerlerinin tüm kesme hızlarındave 0,05-0,1 mm/dev ilerleme oranlarında Al-25Zn alaşımında ve 0,15 mm/devilerlemede ise Al-25Zn-3Cu alaşımında ölçüldüğü tespit edilmiştir. En yüksekyüzey pürüzlülüğü değerleri ise tüm kesme hızlarında Al-25Zn-3Cu-3Si alaşımındaolduğu belirlenmiştir.