Olağandışı Durumlarda Sağlık Hizmetleri Eğitimi: Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi İçin Önemli Bir Gereklilik
Education for Healthcare in Disasters: an Imperative for Undergraduate Medical Education
Yazar: Civaner, Murat; Vatansever, Kevser; Balcıoğlu, Harun; Yavuz, Cavit İşık; Sarıkaya, Özlem
Dergi: Balkan Medical Journal, Vol. 2011 No. 3, 2014
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Olağandışı durumlar,olağandışı durumlarda sağlık hizmetleri,mezuniyet öncesi tıp eğitimi ; Disasters,healthcare in disasters,undergraduate medical education

“Gereksinimlerin yerel kaynakların kapasitesini aştığı durumlar” biçimindetanımlanan olağandışı durumların sıklığı, çeşitliliği ve yıkıcılığı, dünyadave ülkemizde artış göstermektedir. Sağlık sistemlerinin doğrudan yaşadığıaltyapı ve insan gücü kayıplarının yanı sıra toplumun sağlık hizmeti gereksinimininartması, çok-disiplinli ve gönüllü ekiplerle çalışma zorunluluğu,yerine getirilmesi gereken görevlerin çokluğu ve çeşitliliği gibi sorunlar,durumu daha da karmaşıklaştırmaktadır. Bu sorunlarla baş etmek için entemel araçlardan birisi, sağlık çalışanlarının olağandışı durumlara yönelikolarak eğitilmesidir. Ancak dünyada ve Türkiye’de olağandışı durumlarahazırlıklı olma ve etkili yanıt verme eğitimi açısından çok umutlu bir tabloolduğunu ileri sürmek güçtür. Çok sayıda program uygulanıyor olsa da,programlar çoğunlukla kurumların birbiriyle işbirliği yapmadan düzenlediği,içerik açısından önemli eksikler taşıyan, hedef grup kapsayıcılığı yetersizve farklı sektörlerden olağandışı durum çalışanlarının eşgüdümünüdesteklemeyen niteliktedir. Bu çalışmada dünyada ve Türkiye’de sağlıkalanında olağandışı durum eğitimiyle ilgili durum gözden geçirilmekte vegereksinimlerin tanımlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca bir örnek olarak,mezuniyet öncesi tıp eğitimi için çekirdek yeterlik hedefleri belirlenmekteve bir program önerisi sunulmaktadır. Program önerisi hazırlanırken, eğitimprogramlarının etkililiğini güvenceye almak amacıyla önerilen eğitimprogramı geliştirme basamakları izlenmiştir. Bu amaçla, çeşitli yöntemlerleeğitsel gereksinimler belirlenmiş; olağandışı durum tıbbıyla ilgili temelkaynaklar incelenerek öğrenme hedefleri seçilmiş ve öğrenme hedeflerineuygun öğretme yöntem ve teknikleri kararlaştırılmıştır.

Disasters, which are defined as “situations or events which overwhelmthe capacity of local sources to address needs”, have been increasingin terms of frequency, diversity and destructiveness, both in our countryand throughout the world. The situation of healthcare systems becomesmore complicated in disasters because of the increased healthcare needsof populations and the necessity for multidisciplinary work and collaborationwith volunteer teams, besides the direct damages on infrastructureand loss of manpower. One of the main tools for coping with these problemsis training healthcare workers for disasters. However, it is difficult toclaim that disaster preparedness and education for health professionalsfor responding efficiently are adequate, both for Turkey and the world.Although there are numerous training programs, many of them are organizedwithout any collaboration of institutions, have severe gaps in thecontent, are unable to cover target groups, and are unable to supportcoordination of disaster workers from different sectors. In this study, it wasaimed to review the existing situation of disaster education in the healthsector, and to define the needs for education. Also, core competencyobjectives for undergraduate medical education are determined and aprogram is proposed.