hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yaylalardaki Arazi Kullanım Değişiminin Coğrafi Bilgi Sistemi İle Analizi: Giresun Örneği
Yaylalardaki Arazi Kullanım Değişiminin Coğrafi Bilgi Sistemi İle Analizi: Giresun Örneği
Yazar: Başer, Volkan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Arazi Yönetimi,Arazi Kullanımı,Hava Fotoğrafı,CBS,Yayla,Giresun

Türkiye’deyaylalar uzun yıllar hayvancılık ve yazlık dinlenme alanları olarakkullanılmıştır. Günümüzde ise büyük ölçüde nitelik değiştirerek rekreasyonamacıyla kullanılan birer tatil ya da dinlenme yeri olmuşlardır. Bu mekanlaraartan talep arazi kullanımında değişime neden olmaya başlamıştır. Turizmanlayışındaki değişime paralel olarak, iç turizmde rekreasyon/turizm içinyaylalara olan talep artışı, Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki bazı yaylaları turizmmerkezlerine dönüştürmüş ve buralara yapılan turizm yatırımlarını arttırmıştır.Bu değişim süreci ile birlikte yaylalardaki arazi kullanımı, çevreningörünümünde ve ekosistemlerde büyük değişikliklere yol açmıştır. Artan bu taleparazi yönetimi kapsamında sıkıntıları beraberinde getirmiştir. Sürdürülebilirolmaktan çıkan yayla alanları her geçen gün doğal kaynaklarını kaybetmektedir.Çalışma Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesindeki Giresun ili yaylalarındakiarazi kullanımında meydana gelen değişimi incelemektedir. Bu maksatla 1970-2018yılları arasında yaylalara ait hava fotoğrafları ve haritalar Coğrafi BilgiSistemi (CBS) ile analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda yıllariçerisinde yaylaların merkez yerleşim alanlarında, bina sayılarında ve yol ağlarındabüyük değişimler gözlemlenmiştir. Çalışma ile yaylalardaki arazi kullanım veplanlamasına ilişkin sorunları ortaya konmuş, değişimin boyutlarını irdelenmişve çözüm önerileri getirilmiştir.

Türkiye’deyaylalar uzun yıllar hayvancılık ve yazlık dinlenme alanları olarakkullanılmıştır. Günümüzde ise büyük ölçüde nitelik değiştirerek rekreasyonamacıyla kullanılan birer tatil ya da dinlenme yeri olmuşlardır. Bu mekanlaraartan talep arazi kullanımında değişime neden olmaya başlamıştır. Turizmanlayışındaki değişime paralel olarak, iç turizmde rekreasyon/turizm içinyaylalara olan talep artışı, Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki bazı yaylaları turizmmerkezlerine dönüştürmüş ve buralara yapılan turizm yatırımlarını arttırmıştır.Bu değişim süreci ile birlikte yaylalardaki arazi kullanımı, çevreningörünümünde ve ekosistemlerde büyük değişikliklere yol açmıştır. Artan bu taleparazi yönetimi kapsamında sıkıntıları beraberinde getirmiştir. Sürdürülebilirolmaktan çıkan yayla alanları her geçen gün doğal kaynaklarını kaybetmektedir.Çalışma Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesindeki Giresun ili yaylalarındakiarazi kullanımında meydana gelen değişimi incelemektedir. Bu maksatla 1970-2018yılları arasında yaylalara ait hava fotoğrafları ve haritalar Coğrafi BilgiSistemi (CBS) ile analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda yıllariçerisinde yaylaların merkez yerleşim alanlarında, bina sayılarında ve yol ağlarındabüyük değişimler gözlemlenmiştir. Çalışma ile yaylalardaki arazi kullanım veplanlamasına ilişkin sorunları ortaya konmuş, değişimin boyutlarını irdelenmişve çözüm önerileri getirilmiştir.
Malatya'daki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Kuluçkahanelerinin Yapısal, Biyolojik ve Teknik Yönden İncelenmesi
Malatya'daki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Kuluçkahanelerinin Yapısal, Biyolojik ve Teknik Yönden İncelenmesi
Yazar: Karabulut, Murat; Köprücü, Kenan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Malatya,Gökkuşağı alabalığı,Kuluçkahane,Analiz

Bu çalışmada, Malatya’dakigökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)kuluçkahanelerinin yapısal, biyolojik ve teknik yönleri araştırıldı. Gerçekzamanlı olarak işletmelerdeki yetkili kişi ve çalışanlarla yüz yüze yapılananket çalışmalarıyla veriler elde edildi. Sonuçlara göre, Malatya’daki aktifolarak çalışan yavru gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinin 5 adeti küçük (˂2milyon adet yavru/yıl), 3 adeti orta (2-10 milyon adet yavru/yıl) ve 2 adetiise büyük (>10 milyon adet yavru/yıl) kapasitelidir. Bu işletmelerin yönetim yapısı %50 şirket-ortaklık, %40 şahıs-aile ve %10kooperatif şeklindedir. Küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerin toplamkapasite içerisindeki paylarının sırasıyla %4.18, %44.15 ve %51.68 olarakbulundu. Bu kuluçkahanelerin projelendirilmiş toplam kapasitesinin yıllık 52994 292 adet yavru balık olduğu belirlendi. Bununla birlikte işletmelere aityavru balık üretim miktarı yıllık toplam 21 514 292 adettir. Bu kuluçkahanelerdeki ortalama kapasite kullanım oranı%40.6’dır. Küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeler için bu oran sırasıyla%59,85, %42,22 ve %38,34’dır (p˂0,05). Bununla birlikte küçük (%76.7) ve ortakapasiteli (%70.2) işletmeler, büyük kapasiteli işletmelere (%63.61) göre dahayüksek üretim verimliliğine sahiptir (p˂0,05). Bu işletmelere aitortalama üretim verimliliği ise %74.44 olarakbulunmuştur.

Bu çalışmada, Malatya’dakigökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)kuluçkahanelerinin yapısal, biyolojik ve teknik yönleri araştırıldı. Gerçekzamanlı olarak işletmelerdeki yetkili kişi ve çalışanlarla yüz yüze yapılananket çalışmalarıyla veriler elde edildi. Sonuçlara göre, Malatya’daki aktifolarak çalışan yavru gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinin 5 adeti küçük (˂2milyon adet yavru/yıl), 3 adeti orta (2-10 milyon adet yavru/yıl) ve 2 adetiise büyük (>10 milyon adet yavru/yıl) kapasitelidir. Bu işletmelerin yönetim yapısı %50 şirket-ortaklık, %40 şahıs-aile ve %10kooperatif şeklindedir. Küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerin toplamkapasite içerisindeki paylarının sırasıyla %4.18, %44.15 ve %51.68 olarakbulundu. Bu kuluçkahanelerin projelendirilmiş toplam kapasitesinin yıllık 52994 292 adet yavru balık olduğu belirlendi. Bununla birlikte işletmelere aityavru balık üretim miktarı yıllık toplam 21 514 292 adettir. Bu kuluçkahanelerdeki ortalama kapasite kullanım oranı%40.6’dır. Küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeler için bu oran sırasıyla%59,85, %42,22 ve %38,34’dır (p˂0,05). Bununla birlikte küçük (%76.7) ve ortakapasiteli (%70.2) işletmeler, büyük kapasiteli işletmelere (%63.61) göre dahayüksek üretim verimliliğine sahiptir (p˂0,05). Bu işletmelere aitortalama üretim verimliliği ise %74.44 olarakbulunmuştur.
4’-Metil-3-Fenilakrilofenon Bileşiğinin Moleküler ve Kristal Yapı Analizi
4’-Metil-3-Fenilakrilofenon Bileşiğinin Moleküler ve Kristal Yapı Analizi
Yazar: İnaç, Hasan; Kahveci Yağcı, Nermin
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Metilfenil,Kristal Yapı,Fenilakrilofenon,Sentrosimetrik Dimer

Bileşiğin kristal yapısı (C16H14O) 296 K’de tayin edildi. Tek kristal bileşiğin yapısı tek kristal X-ışını kırınımı yöntemi kullanılarak belirlendi. Kristal yapının birim hücre parametreleri a=14.9921(9) Å, b=9.8460(4) Å, c=17.5570(11) Å, α=90°, β=105.721(5)°, γ=90° ve Z=8 dir. Bileşik monoklinik yapıda kristalleşmiş olup uzay grubu C 2/c’dir. Kristal yapıda moleküller arası C-H… O hidrojen bağları, (Bu C-H… O hidrojen bağları zayıf etkileşimli bağlardır) molekülleri üç boyutlu bir ağa bağlar. Bu zayıf etkileşimler, moleküllerin sentrosimetrik dimerik yapı oluşturmasına neden olur.

Bileşiğin kristal yapısı (C16H14O) 296 K’de tayin edildi. Tek kristal bileşiğin yapısı tek kristal X-ışını kırınımı yöntemi kullanılarak belirlendi. Kristal yapının birim hücre parametreleri a=14.9921(9) Å, b=9.8460(4) Å, c=17.5570(11) Å, α=90°, β=105.721(5)°, γ=90° ve Z=8 dir. Bileşik monoklinik yapıda kristalleşmiş olup uzay grubu C 2/c’dir. Kristal yapıda moleküller arası C-H… O hidrojen bağları, (Bu C-H… O hidrojen bağları zayıf etkileşimli bağlardır) molekülleri üç boyutlu bir ağa bağlar. Bu zayıf etkileşimler, moleküllerin sentrosimetrik dimerik yapı oluşturmasına neden olur.
Bursa İli Tarımsal Pestisit Kullanımının Değerlendirilmesi
Bursa İli Tarımsal Pestisit Kullanımının Değerlendirilmesi
Yazar: Katip, Aslıhan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Bütüncül Pestisit Yönetimi,Çevre Kirliliği

Buçalışmada pestisit kullanımını yönetmek ve çevre kirliliğini önlemek amacıylayapılabilecek Bütüncül Pestisit Yönetimi çalışmalarına bilgi sağlamakamaçlanmıştır. Bu çalışmada Dünya’da, Ülkemiz’ de ve Bursa İlinde pestisittürlerinin kullanımı değerlendirilmiştir. Ayrıca Bursa’da kullanılan pestisittürlerinin yıllık miktarları ile tarımsal ürünler arasındaki ilişkileristatistiksel olarak hesaplanmıştır. Bursa’daki pestisit kullanımının, Avrupave Türkiye’dekine benzer olduğu ve en çok tüketilen pestisit türününfungusitler (%59-80) en az kullanılanların Nematosid ve Mollusidler olduğubelirlenmiştir. Tarımsal üretimin nüfus ve ihracat artışı ile orantılı olduğuancak pestisit kullanımında azalmaların olduğu görülmüştür. Bursa’da akarisitkullanımı ile tarla bitkileri arasında, fungusit ve herbisit kullanımı ilemeyve üretimi arasında, sebze üretimi ile nemotosit, mollusitler, insektisit vekışlık-yazlık yağlar arasındaki ve diğer pestisit türleri ile meyve üretimiarasındaki ilişkiler istatistiksel olarak önemli (p<0,05) bulunmuştur. Diğerürünlere göre daha az üretilen meyvelerin daha fazla herbisit ve diğer pestisittürlerinin kullanımına neden olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar ürün cinsininpestisit tüketimde etkili olabileceğini göstermiştir.

Buçalışmada pestisit kullanımını yönetmek ve çevre kirliliğini önlemek amacıylayapılabilecek Bütüncül Pestisit Yönetimi çalışmalarına bilgi sağlamakamaçlanmıştır. Bu çalışmada Dünya’da, Ülkemiz’ de ve Bursa İlinde pestisittürlerinin kullanımı değerlendirilmiştir. Ayrıca Bursa’da kullanılan pestisittürlerinin yıllık miktarları ile tarımsal ürünler arasındaki ilişkileristatistiksel olarak hesaplanmıştır. Bursa’daki pestisit kullanımının, Avrupave Türkiye’dekine benzer olduğu ve en çok tüketilen pestisit türününfungusitler (%59-80) en az kullanılanların Nematosid ve Mollusidler olduğubelirlenmiştir. Tarımsal üretimin nüfus ve ihracat artışı ile orantılı olduğuancak pestisit kullanımında azalmaların olduğu görülmüştür. Bursa’da akarisitkullanımı ile tarla bitkileri arasında, fungusit ve herbisit kullanımı ilemeyve üretimi arasında, sebze üretimi ile nemotosit, mollusitler, insektisit vekışlık-yazlık yağlar arasındaki ve diğer pestisit türleri ile meyve üretimiarasındaki ilişkiler istatistiksel olarak önemli (p<0,05) bulunmuştur. Diğerürünlere göre daha az üretilen meyvelerin daha fazla herbisit ve diğer pestisittürlerinin kullanımına neden olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar ürün cinsininpestisit tüketimde etkili olabileceğini göstermiştir.
Plazma Sprey Yöntemiyle AISI 304 Paslanmaz Çelik Üzerinde Üretilen Ti3SiC2 MAX Fazlı Kaplamanın Karakterizasyonu
Plazma Sprey Yöntemiyle AISI 304 Paslanmaz Çelik Üzerinde Üretilen Ti3SiC2 MAX Fazlı Kaplamanın Karakterizasyonu
Yazar: Islak, Serkan; Özorak, Cihan; Eski, Özkan
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Ti3SiC2 MAX fazı,plazma sprey kaplama,mikroyapı,aşınma,korozyon

Bu çalışmada, plazma sprey yöntemi ile AISI 304paslanmaz çelik üzerinde üretilen Ti3SiC2 MAX fazlıkaplamanın mikroyapı, aşınma ve korozyon özellikleri araştırılmıştır. Ti3SiC2fazını üretmek için başlangıç malzemesi olarak Ti ve SiC tozlarıkullanılmıştır. Ti tozuna ağırlıkça 35 SiC ilave edildikten sonra elde edilentoz karışımı atmosfer kontrollü plazma sprey tabancası ile alt tabaka üzerinekaplanmıştır. Kaplamanın mikroyapı ve faz oluşumunu incelemek için optikmikroskop, taramalı elektron mikroskobu ve XRD kullanılmıştır. Mikroyapıincelemeleri kaplama mikroyapısının lamelli bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.XRD analizlerine göre Ti3SiC2 MAX fazı kaplamatabakasında tespit edilmiştir. Mikrosertlikler, kaplama tabakasından alttabakaya doğru bir hat boyunca ölçülmüştür. Kaplama ve alt malzemenin aşınmaözellikleri, çizik testi ile tespit edilmiştir. Kaplama tabakasının sürtünmekatsayısı alt malzemeye göre düşük çıkmıştır. Alt malzeme ve kaplamanınkorozyon özellikleri %3,5 NaCl çözeltisinde potansiyodinamik ölçümler yapılarakbelirlenmiştir. Korozyon sonuçları, kaplama tabakasının alt malzemeye göre 3,5katlık bir korozyon direncine sahip olduğunu göstermiştir.

Bu çalışmada, plazma sprey yöntemi ile AISI 304paslanmaz çelik üzerinde üretilen Ti3SiC2 MAX fazlıkaplamanın mikroyapı, aşınma ve korozyon özellikleri araştırılmıştır. Ti3SiC2fazını üretmek için başlangıç malzemesi olarak Ti ve SiC tozlarıkullanılmıştır. Ti tozuna ağırlıkça 35 SiC ilave edildikten sonra elde edilentoz karışımı atmosfer kontrollü plazma sprey tabancası ile alt tabaka üzerinekaplanmıştır. Kaplamanın mikroyapı ve faz oluşumunu incelemek için optikmikroskop, taramalı elektron mikroskobu ve XRD kullanılmıştır. Mikroyapıincelemeleri kaplama mikroyapısının lamelli bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.XRD analizlerine göre Ti3SiC2 MAX fazı kaplamatabakasında tespit edilmiştir. Mikrosertlikler, kaplama tabakasından alttabakaya doğru bir hat boyunca ölçülmüştür. Kaplama ve alt malzemenin aşınmaözellikleri, çizik testi ile tespit edilmiştir. Kaplama tabakasının sürtünmekatsayısı alt malzemeye göre düşük çıkmıştır. Alt malzeme ve kaplamanınkorozyon özellikleri %3,5 NaCl çözeltisinde potansiyodinamik ölçümler yapılarakbelirlenmiştir. Korozyon sonuçları, kaplama tabakasının alt malzemeye göre 3,5katlık bir korozyon direncine sahip olduğunu göstermiştir.
Biyodizel Yan Ürünü Olan Gliserolden Üretilen Katalizör ile Yakıt Katkı Maddesi Bütil Levulinat Sentezi
Biyodizel Yan Ürünü Olan Gliserolden Üretilen Katalizör ile Yakıt Katkı Maddesi Bütil Levulinat Sentezi
Yazar: Ünlü, Derya
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Biyodizel,Bütil Levulinat,Gliserol,Karbon Katalizör,Levulinik Asit

Biyodizelin yan ürünü olarak gliserol üretimininfazlalığı gliserolün değerlendirilmesi için araştırmacıları yeni ürünarayışlarına itmiştir. Bu çalışmada biyo-türevli gliserol, tek bir adımda karbonizasyonve sülfonasyon yoluyla heterojen katı asit katalizör sentezi için bir karbon başlatıcısıolarak kullanılmıştır. Üretilen katalizör, yakıt biyokatkı maddesi bütil levulinat sentezlemek üzere levulinik asitile bütanolün esterleşme reaksiyonunu katalizlemek için kullanılmıştır. Katalizörkarakterizasyonu; FTIR, TGA ve XRD cihazları kullanılarak yapılmıştır.Katalizörün katalitik aktivitesini belirlemek için  deneyler farklı reaksiyon sıcaklıklarında,farklı molar besleme oranlarında ve farklı katalizör yükleme oranlarındakesikli reaktörde gerçekleştirilmiştir. En yüksek dönüşüm değeri 70oC’de,molar besleme oranı (alkol/asit) 9:1 kullanılarak ve %7 katalizör yüklemeoranında altı saatin sonunda %96.25 olarak elde edilmiştir. Katalizör esterleşmereaksiyonunun polar ortamından zarar görmemektedir.  Bu nedenle, katalitik aktivitesinikaybetmeden sekiz kez tekrar kullanılmıştır.

Biyodizelin yan ürünü olarak gliserol üretimininfazlalığı gliserolün değerlendirilmesi için araştırmacıları yeni ürünarayışlarına itmiştir. Bu çalışmada biyo-türevli gliserol, tek bir adımda karbonizasyonve sülfonasyon yoluyla heterojen katı asit katalizör sentezi için bir karbon başlatıcısıolarak kullanılmıştır. Üretilen katalizör, yakıt biyokatkı maddesi bütil levulinat sentezlemek üzere levulinik asitile bütanolün esterleşme reaksiyonunu katalizlemek için kullanılmıştır. Katalizörkarakterizasyonu; FTIR, TGA ve XRD cihazları kullanılarak yapılmıştır.Katalizörün katalitik aktivitesini belirlemek için  deneyler farklı reaksiyon sıcaklıklarında,farklı molar besleme oranlarında ve farklı katalizör yükleme oranlarındakesikli reaktörde gerçekleştirilmiştir. En yüksek dönüşüm değeri 70oC’de,molar besleme oranı (alkol/asit) 9:1 kullanılarak ve %7 katalizör yüklemeoranında altı saatin sonunda %96.25 olarak elde edilmiştir. Katalizör esterleşmereaksiyonunun polar ortamından zarar görmemektedir.  Bu nedenle, katalitik aktivitesinikaybetmeden sekiz kez tekrar kullanılmıştır.
m. Dereceden Cebir Üzerine Bir Not
m. Dereceden Cebir Üzerine Bir Not
Yazar: Akpınar, Atilla; Ozen Erdogan, Fatma
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Matris cebiri,Norm form,İz form,Lokal halka,Projektif Klingenberg düzlem

Bu makalede, girdileri bir  cisminden alınarak oluşturulan nxn boyutlu özel bir matris cebiri üzerindeçalışıldı. Bu cebir üzerinde tanımlanan bir ek (adjoint) alma dönüşümü (birmatrisin eki), bir norm form (bir matrisin determinantı) ve bir iz form (birmatrisin izi) yardımıyla bu cebir ile ilgili bazı cebirsel özellikler eldeedildi. Üstelik bu cebirin  m. dereceden bir cebir yapısına sahip olduğu gösterildi.Bu örnek sayesinde kübik cebir tanımını m. dereceden cebir tanımına genişletildi.

Bu makalede, girdileri bir  cisminden alınarak oluşturulan nxn boyutlu özel bir matris cebiri üzerindeçalışıldı. Bu cebir üzerinde tanımlanan bir ek (adjoint) alma dönüşümü (birmatrisin eki), bir norm form (bir matrisin determinantı) ve bir iz form (birmatrisin izi) yardımıyla bu cebir ile ilgili bazı cebirsel özellikler eldeedildi. Üstelik bu cebirin  m. dereceden bir cebir yapısına sahip olduğu gösterildi.Bu örnek sayesinde kübik cebir tanımını m. dereceden cebir tanımına genişletildi.
Gravitasyonel Alan Denklemleri ve Özellikleri
Gravitasyonel Alan Denklemleri ve Özellikleri
Yazar: Baturay, Şilan; Binbay, Figen
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Einstein alan denklemi,Gravitasyonel alan denklemleri

Gravitasyonel etkileşimleri ve buna bağlı olarak evrenin yapısını açıklayangenel görelilik teorisinin temel denklemleri olan ve 1915 yılında Einsteintarafından elde edilen genel görelilik alan denklemlerinin kozmolojik sabit (λ) içeren biçiminin çözümünün eldeedilmesinden buyana alan denklemlerinin λkozmolojik terim ve                             evrensel gravitasyonelsabitin değişimi ile birlikte düşünülmesi genel görelilik çerçevesinde oldukçailgi görmektedir. Bu çalışmada, içerisinde bulunan kütle, enerji ve momentumun varlığıylaeğrilen dört boyutlu bir Lorentz manifoldu olan uzay-zamanın eğriliği ileenerji-momentum tensörü arasındaki bağıntının Einstein alan denklemi ilesağlanacağı konusu incelenmiştir. Bu denklemlerin evrenin doğasını anlamaya yönelikgetireceği yenilikler üzerinde durulmuştur.Bu bağlamda, evrenin ilk anlardaki (enflasyon evresi) fiziksel durumununanlaşılmasını sağlayan genel göreliliğin temel ilkelerine dayalı gravitasyonelalan denklemleri kuramsal olarak irdelenmiştir. Ayrıca, son yıllarda tespitedilmeye çalışılan gravitasyonel dalgalar genel görelilik çerçevesinde araştırılmışve bunların evrenin doğasını incelerken getirdiği yenilikler üzerinde durulmuştur.

Gravitasyonel etkileşimleri ve buna bağlı olarak evrenin yapısını açıklayangenel görelilik teorisinin temel denklemleri olan ve 1915 yılında Einsteintarafından elde edilen genel görelilik alan denklemlerinin kozmolojik sabit (λ) içeren biçiminin çözümünün eldeedilmesinden buyana alan denklemlerinin λkozmolojik terim ve                             evrensel gravitasyonelsabitin değişimi ile birlikte düşünülmesi genel görelilik çerçevesinde oldukçailgi görmektedir. Bu çalışmada, içerisinde bulunan kütle, enerji ve momentumun varlığıylaeğrilen dört boyutlu bir Lorentz manifoldu olan uzay-zamanın eğriliği ileenerji-momentum tensörü arasındaki bağıntının Einstein alan denklemi ilesağlanacağı konusu incelenmiştir. Bu denklemlerin evrenin doğasını anlamaya yönelikgetireceği yenilikler üzerinde durulmuştur.Bu bağlamda, evrenin ilk anlardaki (enflasyon evresi) fiziksel durumununanlaşılmasını sağlayan genel göreliliğin temel ilkelerine dayalı gravitasyonelalan denklemleri kuramsal olarak irdelenmiştir. Ayrıca, son yıllarda tespitedilmeye çalışılan gravitasyonel dalgalar genel görelilik çerçevesinde araştırılmışve bunların evrenin doğasını incelerken getirdiği yenilikler üzerinde durulmuştur.
Buğdayın Biyoetanol Üretimindeki Önemi
The Importance of Wheat for Bioethanol Production
Yazar: Özdemir, Zafer Ömer; Kayı, Ziya
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Bioethanol,Biofuel,Energy,Wheat,Wheatstraw ; Biyoetanol,Biyoyakıt,Buğday,Buğday samanı,Enerji

Dünyadaki nüfus artışı ve teknolojik gelişmelerlebirlikte enerji ihtiyacı artarak devam etmektedir. Bu ihtiyacı gidermekamacıyla fosil yakıtlar olan petrol ve petrol türevleri kullanılmakta, çevreselkirlenme ve sera gazı etkisi bu nedenle artmaktadır. Fosil yakıt kaynaklarınınazalması nedeniyle yenilenebilir, sürdürülebilir, temiz, alternatif enerjikaynaklarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu alternatif enerji kaynaklarınıngünümüzde en yaygın türlerinden biri biyoetanoldür. Biyoetanol, fermentasyonyoluyla çeşitli ham maddelerden elde edilmekte ve belli oranlarda benzinlekarıştırılıp kullanılabilmektedir. Bu ham maddeler basit şekerler, nişasta velignoselüloz olarak sınıflandırılabilir. Biyoetanolün üretimindeki önemli hammaddelerden biri buğday, bir diğeri buğday samanıdır. Bugün ve gelecekte;Türkiye ve dünyadaki üretim potansiyeli düşünüldüğünde buğday, alternatifenerji kaynaklarının üretiminde önemli bir yer alacaktır.

Due to population growth and technologicaldevelopments in the world, energy demand continues to increase. In order tomake this demand, petroleum and petroleum derivatives, which are fossil fuels,are being used, environmental pollution and greenhouse effect are increasing.Reduced, sustainable, clean, alternative energy sources are needed because ofthe decrease in fossil fuel resources. One of the most common types of thesealternative energy sources today is bioethanol. Bioethanol is obtained fromvarious raw materials by fermentation and can be mixed with gasoline at certainratios. These raw materials can be classified as simple sugars, starch andlignocellulose. One of the important raw materials in bioethanol production iswheat, another wheat straw. Today and in the future; When Turkey and the worldwheat production potential of thought, wheat will takes an important place inthe production of alternative energy sources.
BiTeI Kristalinde Spin-Yörünge Yarılmasının Gerinim ile Değişimi
BiTeI Kristalinde Spin-Yörünge Yarılmasının Gerinim ile Değişimi
Yazar: Güler Kılıç, Sümeyra; Kılıç, Çetin
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Spintronik yarıiletkenler,BiTeI,Rashba tipi spin yarılması,Spin-yörünge etkileşimi,İlk-prensip hesaplamalar

BiTeI kristalinin elektronik bant yapısında, güçlü spin-yörüngeetkileşmesi Rashba tipi spin ayrışmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, dar bantaralıklı bir yarıiletken olan BiTeI potansiyel bir spintronik malzeme olarak ilgiçekmektedir. Bu makalede, BiTeI’deki Rashba tipi spin yarılmaların gerinim ilenasıl değiştiği incelenmiştir. Bu amaçla, yoğunluk fonksiyonel teorisiçerçevesinde kristal yapısı optimizasyonları ve bant yapısı hesaplamaları gerçekleştirilmiştir.Bu hesaplamaların sonuçları, BiTeI’deki Rashba tipi spin yarılmasının gerinimile kontrol edilebileceğini göstermektedir. Bu, BiTeI kristalinde geriniminspin-yörünge etkileşimini arttırdığı (kristal sıkıştırıldığında) ya da azalttığı(kristal genleştiğinde) bulgusu ile açıklanmıştır.

BiTeI kristalinin elektronik bant yapısında, güçlü spin-yörüngeetkileşmesi Rashba tipi spin ayrışmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, dar bantaralıklı bir yarıiletken olan BiTeI potansiyel bir spintronik malzeme olarak ilgiçekmektedir. Bu makalede, BiTeI’deki Rashba tipi spin yarılmaların gerinim ilenasıl değiştiği incelenmiştir. Bu amaçla, yoğunluk fonksiyonel teorisiçerçevesinde kristal yapısı optimizasyonları ve bant yapısı hesaplamaları gerçekleştirilmiştir.Bu hesaplamaların sonuçları, BiTeI’deki Rashba tipi spin yarılmasının gerinimile kontrol edilebileceğini göstermektedir. Bu, BiTeI kristalinde geriniminspin-yörünge etkileşimini arttırdığı (kristal sıkıştırıldığında) ya da azalttığı(kristal genleştiğinde) bulgusu ile açıklanmıştır.