Animasyon Tarihinde Bir Dönüm Noktası: Sel Animasyon
A Turning Point in Animation History: Cel Animation
Yazar: Bingöl, Hami Onur
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 84, 2025
Anahtar kelimeler: Fine Arts ; Güzel Sanatlar ; Animasyon,Sel animasyon,John Randolph Bray,Earl Hurd,Walt Disney ; Animation,Cel animation,John Randolph Bray,Earl Hurd,Walt Disney

Yadsınamaz bir realite vardır ki, çizgi film ve animasyon, sanat ve bilimin bir araya gelmesi ile ortaya çıkar. Pozitif bilimler üzerine çalışan insanlarla animatörler, temel olarak düşünüldüğünde aynı görselleştirme yöntemlerini kullanırlar. Pozitif bilimlerle birlikte, özellikle fizik kanunlarından haberi olmayan ya da “nasıl?” sorusunu sormayan bir çizerin animatör olması zordur. Öte yandan kesin olan bir olgu var ki, sel animasyonun ortaya çıktığı süreçte çaba gösteren animatörler, 1960’lı yıllarda yaşamış animatörler kadar çok eğlenmemişlerdir. Çünkü (farkında olmasalar da) 1920’li yılların animatörleri, 1960’ların animatörlerine keyifli bir miras bırakmanın uğraşı içindelerdi. Araştırma çizgi film ve animasyonun modern tarihi içerisinde, naratif yapıdaki örneklerden başlayarak, 1910’lu yıllardan 1980’li yıllara kadar geçen 70 yıllık süreci endüstriyel bağlamda yönlendiren geleneksel sel animasyonun tarihçesini irdelemektedir. Sel animasyon, endüstriyel biçimde kullanılmaya başlandıktan sonra animasyonların üretim kalitesini artırmış ve animatörlerin çalışma sürelerini kısaltmıştır. Çalışma süresi kısalan animatörler, doğal olarak enerjisini farklı animasyon üretimlerine harcama fırsatı bulmuştur. Bu durumun bir neticesi olarak, sel animasyon tekniği, animasyon tarihinde üretim sürecinin kısalmasını ve animasyonun kalitesini artıran devrim niteliğindeki bir buluştur. Sel animasyon tekniğini en etkili biçimde kullanan şirketlerden birisi olan Walt Disney Stüdyolarıdır. Ancak teknik üzerindeki patent hakkı kalkana kadar, patent sahibine ücret ödeyerek üretim yapmak durumunda kalmıştır.

There is an undeniable reality that cartoons and animation emerges when art and science come together. Fundamentally, people who work on the positive sciences and animators use the same visualization methods. In addition to positive sciences, it is difficult for a cartoonist who is not aware of the laws of physics or who does not ask the question “how?” to become an animator. On the other hand, there is one certain fact that animators who worked hard during the period when cel animation emerged did not have as much fun as animators who lived in the 1960s. Because (even if they weren't aware of it) the animators of the 1920s were trying to leave a delightful legacy for the animators of the 1960s. The research examines the history of traditional cel animation, which has guided the 70-year process from the 1910s to the 1980s in an industrial context, starting from narrative examples within the modern history of cartoons and animation. After cel animation started to be used in an industrial way, it increased the production quality of animations and shortened the working time of animators. Animators, whose working hours were reduced, naturally had the opportunity to spend their energy on different animation productions. As a result of this situation, the cel animation technique is a revolutionary invention in the history of animation, shortening the production process and increasing the quality of animation. Walt Disney Studios is one of the companies that use the cel animation technique most effectively. However, until the patent right on the technique was lifted, it had to produce by paying a fee to the patent owner.