İlhanlı Devletinin Anadolu Genel Valisi Temürtaş’ın Siyasi, Askeri ve Sosyal Hayatı
İlhanlı Devletinin Anadolu Genel Valisi Temürtaş’ın Siyasi, Askeri ve Sosyal Hayatı
Yazar: Tuysuz, Şaban Cem
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 22 No. 3, 2018
Anahtar kelimeler: Temürtaş,Anadolu,Vali,Melik Nasır,Ebu Said,Emir Çoban

Temürtaş, Muhammed OlcaytuHan zamanında Anadolu’ya vali olarak gönderilen Emir Çoban’ın oğludur. EmirÇoban Anadolu’da siyasi birliği sağladıktan sonra yerine oğlu Temürtaş’ıbırakarak Tebriz’e geçti. Temürtaş, 1315’ten 1327 senesi Eylül ortalarına kadaron iki sene Anadolu Genel Valiliği görevini yürüttü Stratejik yönüyle önemlibir konuma sahip olan Kayseri’yi Genel Valilik merkezi yapmasının etkisiyle,görevi süresince yaptığı özverili çalışmalar sayesinde Anadolu’da düzen veistikrarı sağlamıştır. Temürtaş, Karamanoğulları üzerine sefer düzenlemiş veKonya’yı zapt etmiştir,  Kilikya ErmeniKrallığına sefer düzenleyip bölgede hâkimiyetini kurdu. Temürtaş, Anadolu’dasiyasi birliği kurmaya devam ederek Eşrefoğulları’nı, Hamidoğulları’nı, SahipAta Beyliği’ni ve  Germiyanoğulları’nıitaat altına almayı başarmıştır. Temürtaş’ın babası Emir Çobanve İlhanlı Sultanı Ebu Said arasında anlaşmazlıklar meydana gelmiş ve buanlaşmazlıklar Temürtaş’ın Mısır’da Melik Nasır’a sığınmasıyla sonuçlanmıştır. İlerleyen zamanlarda Melik Nasır-Temürtaş’ın dostane ilişkileri bozulmuş ve Melik Nasır’ın talimatıyla Burcü’s-SebaKalesi’nde yayın kirişiyle öldürtmüştür.Temürtaş’ın 12 yıllıkAnadolu valiliği görevi süresince, Anadolu Beylerine karşı takındığı serttutumu hariç, uzun süreden beri Moğol tahakkümü ve zulmü altında ezilen ve çokfelaketli günler geçiren Anadolu Türklüğü, Temürtaş’ın adil, dindar, cömert vecesur davranışları ile bir nebze olsun huzur ve istikrara kavuşmuştur. Bunedenden dolayı, bu sıkıntılı dönemde ortaya çıkan bu genel valinin MehdiliğiniAnadolu Türklüğü kabul etmiştir.

Temürtaş, Muhammed OlcaytuHan zamanında Anadolu’ya vali olarak gönderilen Emir Çoban’ın oğludur. EmirÇoban Anadolu’da siyasi birliği sağladıktan sonra yerine oğlu Temürtaş’ıbırakarak Tebriz’e geçti. Temürtaş, 1315’ten 1327 senesi Eylül ortalarına kadaron iki sene Anadolu Genel Valiliği görevini yürüttü Stratejik yönüyle önemlibir konuma sahip olan Kayseri’yi Genel Valilik merkezi yapmasının etkisiyle,görevi süresince yaptığı özverili çalışmalar sayesinde Anadolu’da düzen veistikrarı sağlamıştır. Temürtaş, Karamanoğulları üzerine sefer düzenlemiş veKonya’yı zapt etmiştir,  Kilikya ErmeniKrallığına sefer düzenleyip bölgede hâkimiyetini kurdu. Temürtaş, Anadolu’dasiyasi birliği kurmaya devam ederek Eşrefoğulları’nı, Hamidoğulları’nı, SahipAta Beyliği’ni ve  Germiyanoğulları’nıitaat altına almayı başarmıştır. Temürtaş’ın babası Emir Çobanve İlhanlı Sultanı Ebu Said arasında anlaşmazlıklar meydana gelmiş ve buanlaşmazlıklar Temürtaş’ın Mısır’da Melik Nasır’a sığınmasıyla sonuçlanmıştır. İlerleyen zamanlarda Melik Nasır-Temürtaş’ın dostane ilişkileri bozulmuş ve Melik Nasır’ın talimatıyla Burcü’s-SebaKalesi’nde yayın kirişiyle öldürtmüştür.Temürtaş’ın 12 yıllıkAnadolu valiliği görevi süresince, Anadolu Beylerine karşı takındığı serttutumu hariç, uzun süreden beri Moğol tahakkümü ve zulmü altında ezilen ve çokfelaketli günler geçiren Anadolu Türklüğü, Temürtaş’ın adil, dindar, cömert vecesur davranışları ile bir nebze olsun huzur ve istikrara kavuşmuştur. Bunedenden dolayı, bu sıkıntılı dönemde ortaya çıkan bu genel valinin MehdiliğiniAnadolu Türklüğü kabul etmiştir.