hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
ÇEVİRİDE YÖNTEMSEL YAKLAŞIMLAR VE EKİNSEL SORUNLAR (FRANSIZCA YAZINSAL BİR ESERİN TÜRKÇE ÇEVİRİSİ ÜZERİNE)
ÇEVİRİDE YÖNTEMSEL YAKLAŞIMLAR VE EKİNSEL SORUNLAR (FRANSIZCA YAZINSAL BİR ESERİN TÜRKÇE ÇEVİRİSİ ÜZERİNE)
Yazar: Uras-yılmaz, Arsun; Tanikyan, Armen
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Vol. 4 No. 7, 2016
Anahtar kelimeler: Çeviri incelemesi, Eşdeğerlik, Kültür, Söylem çözümlemesi, Yazın

Bu çalışmamızın amacı, Jean-Christophe Rufin’in “Sept histoires qui reviennent de loin” adlı öykü kitabının çevirisi esnasında karşılaşılan kültürel, tarihsel, biçemsel, bağlamsal sorunları ortaya koymak ve bu sorunları farklı çeviri kuram ve yöntemleri ışığında değerlendirmektir. Çevirisini yaptığımız, farklı biçemsel yaklaşımlar içeren 7 öyküde, bağlamsal, biçemsel ve anlamsal değerler erek metne aktarılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda, dilsel ve kültürel öğeler, erek kitlenin söz edim normlarıyla harmanlanarak yorumlanmıştır. Kaynak metnin içinde çoğunlukla göndermeler aracılığıyla ifade edilen bölgesel, tarihsel bilgilerin ve yazarın kaynak kitleye hissettirdiği duyguların eşdeğerini erek kitleye yansıtabilmek, çeviri sürecinde karşılaştığımız en büyük sorunlardan biri olmuştur. Bu çalışmamızda, öncelikle kaynak metnin biçimini ve işlevini korumaya yönelik sorunlar ve çözüm yöntemleri, sonrasında da çeviri sürecinde kültürel öğelerin aktarımında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri, kaynak ve çeviri metinlerden alıntılarla sunulmaktadır. Bu çerçevede, kaynak dildeki anlam ve bilgi yitimine neden olmadan erek dilde işlevselliği gözetmek amacıyla başvurulan belirtik çeviri, açımlama, eksiltme ve dip not kullanımı gibi çeviri yöntemleri de ele alınmaktadır.

Bu çalışmamızın amacı, Jean-Christophe Rufin’in “Sept histoires qui reviennent de loin” adlı öykü kitabının çevirisi esnasında karşılaşılan kültürel, tarihsel, biçemsel, bağlamsal sorunları ortaya koymak ve bu sorunları farklı çeviri kuram ve yöntemleri ışığında değerlendirmektir. Çevirisini yaptığımız, farklı biçemsel yaklaşımlar içeren 7 öyküde, bağlamsal, biçemsel ve anlamsal değerler erek metne aktarılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda, dilsel ve kültürel öğeler, erek kitlenin söz edim normlarıyla harmanlanarak yorumlanmıştır. Kaynak metnin içinde çoğunlukla göndermeler aracılığıyla ifade edilen bölgesel, tarihsel bilgilerin ve yazarın kaynak kitleye hissettirdiği duyguların eşdeğerini erek kitleye yansıtabilmek, çeviri sürecinde karşılaştığımız en büyük sorunlardan biri olmuştur. Bu çalışmamızda, öncelikle kaynak metnin biçimini ve işlevini korumaya yönelik sorunlar ve çözüm yöntemleri, sonrasında da çeviri sürecinde kültürel öğelerin aktarımında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri, kaynak ve çeviri metinlerden alıntılarla sunulmaktadır. Bu çerçevede, kaynak dildeki anlam ve bilgi yitimine neden olmadan erek dilde işlevselliği gözetmek amacıyla başvurulan belirtik çeviri, açımlama, eksiltme ve dip not kullanımı gibi çeviri yöntemleri de ele alınmaktadır.
LİSANS DÜZEYİNDE ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE TEKNOLOJİ EĞİTİMİNİN YERİ
LİSANS DÜZEYİNDE ÇEVİRİ EĞİTİMİNDE TEKNOLOJİ EĞİTİMİNİN YERİ
Yazar: Canım-alkan, Sinem
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Vol. 4 No. 7, 2016
Anahtar kelimeler: çeviri eğitimi, çeviri teknolojileri, müfredat, piyasa, teknoloji eğitimi

Bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler çeviri dünyasındaki işleyişi etkilemektedir. Çeviri uygulamasında başvurulan teknolojiler değişmekte ve çeşitlenmektedir. Teknoloji değişmeye devam ederken, çeviri piyasasının çevirmenlerden beklentisi çeviri uygulamasında başvurulan teknolojilere kısa sürede uyum sağlayabilen ve bu alandaki güncel gelişmeleri takip eden eyleyenler olmalarıdır. Bunun gerçekleştirilmesinde, akademik çeviri eğitimi kurumlarına önemli bir görev düşmektedir. Kurumların, müfredatlarını düzenlerken çeviri piyasasının güncel koşullarını dikkate alması önemlidir. Ancak bunun nasıl yapılacağı ve teknoloji eğitiminin çeviri eğitimine nasıl dahil edileceği konusunda çeviribilim literatüründe henüz fikir birliğinin oluşmadığını gözlemledik. Bir tarafta literatürde bu konuya ilişkin tartışma devam ederken çeviri piyasası da kendi bakış açısı ve söylemiyle bu tartış- maya katkıda bulunmaktadır. Bu çalışmada hem literatürden hem de İstanbul Üniversitesi İngilizce Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı’nda asistanlığını yaptığım Çeviride Bilgi Teknolojileri dersindeki gözlemlerimizden elde ettiğimiz verilerden hareketle çeviri eğitimine teknoloji eğitiminin nasıl dahil edileceği sorusuna cevap vermeye çalıştık.

Bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler çeviri dünyasındaki işleyişi etkilemektedir. Çeviri uygulamasında başvurulan teknolojiler değişmekte ve çeşitlenmektedir. Teknoloji değişmeye devam ederken, çeviri piyasasının çevirmenlerden beklentisi çeviri uygulamasında başvurulan teknolojilere kısa sürede uyum sağlayabilen ve bu alandaki güncel gelişmeleri takip eden eyleyenler olmalarıdır. Bunun gerçekleştirilmesinde, akademik çeviri eğitimi kurumlarına önemli bir görev düşmektedir. Kurumların, müfredatlarını düzenlerken çeviri piyasasının güncel koşullarını dikkate alması önemlidir. Ancak bunun nasıl yapılacağı ve teknoloji eğitiminin çeviri eğitimine nasıl dahil edileceği konusunda çeviribilim literatüründe henüz fikir birliğinin oluşmadığını gözlemledik. Bir tarafta literatürde bu konuya ilişkin tartışma devam ederken çeviri piyasası da kendi bakış açısı ve söylemiyle bu tartış- maya katkıda bulunmaktadır. Bu çalışmada hem literatürden hem de İstanbul Üniversitesi İngilizce Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı’nda asistanlığını yaptığım Çeviride Bilgi Teknolojileri dersindeki gözlemlerimizden elde ettiğimiz verilerden hareketle çeviri eğitimine teknoloji eğitiminin nasıl dahil edileceği sorusuna cevap vermeye çalıştık.
ÇEVİRİDE YARATICILIK: İRAN TURİZM WEBSİTELERİ VE BROŞÜRLERİNİN ÇEVİRİSİNDE YARATICI STRATEJİLERİN KULLANIM DERECESİNİN İNCELENMESİ
ÇEVİRİDE YARATICILIK: İRAN TURİZM WEBSİTELERİ VE BROŞÜRLERİNİN ÇEVİRİSİNDE YARATICI STRATEJİLERİN KULLANIM DERECESİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Navidinia, Hossein; Younesi, Armin; Ozhan, Amir Raies
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Vol. 6 No. 10, 2016
Anahtar kelimeler: Creativity,creative strategies,tourism,translation

Creativity is considered as a unique trait of human being. Due to this reason, in recent years, scholars in Translation Studies have paid much attention to this issue and have conducted many studies in this area with different text types. The purpose of this study is to analyze the degree of using creative strategies in the translation of tourism websites and brochures in the Iranian context. For so doing, twenty official brochures and ten webpages were selected as the data, and 255 sentences were randomly selected as the corpus of the study. Holst’s (2010) model of creativity was chosen as the theoretical framework of this study. According to the results, 81.56% of the sentences were rendered in non-creative way and 18.43 % of the sentences were rendered in a creative way. Also, the main adopted strategies were direct and oblique translation. It was concluded that opposing to the nature of tourism discourse and language, which should be both evoking and informative, these translations could not be persuasive and meet the requirements of a tourism discourse.

Creativity is considered as a unique trait of human being. Due to this reason, in recent years, scholars in Translation Studies have paid much attention to this issue and have conducted many studies in this area with different text types. The purpose of this study is to analyze the degree of using creative strategies in the translation of tourism websites and brochures in the Iranian context. For so doing, twenty official brochures and ten webpages were selected as the data, and 255 sentences were randomly selected as the corpus of the study. Holst’s (2010) model of creativity was chosen as the theoretical framework of this study. According to the results, 81.56% of the sentences were rendered in non-creative way and 18.43 % of the sentences were rendered in a creative way. Also, the main adopted strategies were direct and oblique translation. It was concluded that opposing to the nature of tourism discourse and language, which should be both evoking and informative, these translations could not be persuasive and meet the requirements of a tourism discourse.
KİTAP TANITIMI
KİTAP TANITIMI
Yazar: Kahraman, Nefise
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Vol. 6 No. 10, 2016
Anahtar kelimeler: feminist çeviri

Translating Women: Different Voices and New Horizons (Flotow & Farahzad, 2016) başlıklı derlemedeki makaleler, siyasi konuların çeviri edimi üzerindeki etkisinden çeviri yoluyla diğer kültürleri de etkileyen Batı feminizminin eleştirisine uzanan bir çok konuyu ele alıyor. Derleme eleştirel gücünün bir kısmını kesişimsel yaklaşımı benimsemiş olmasına borçlu diyebiliriz. Son on yılı aşkın süredir feminist yaklaşımlara yön veren kesişimsellik kadınların mensup olduğu ya da kendilerini ait hissettikleri ırk, etnik köken, maluliyet gibi durum ve kimliklerin tecrübelerinde başat rol oynadığını savunur. Tek bir kadının tecrübesinden yola çıkarak genellemeler yapmak yerine kadınların hayatı farklı şekillerde deneyimlediklerine vurgu yapar. Her bir makalede açıkça görüldüğü gibi bir kadın çevirmenin ya da yazarın sosyal sınıfı, coğrafi konumu, siyasi ve ideolojik bağlılığı, dini inancı vb. çevirirken/çevrilirken izlediği/izlenen yöntemler üzerinde doğrudan etkili. Sonuç olarak bu derleme, aynı sınırlar içinde olsun olmasın, kadın çevirmenler ve yazarlar arasındaki farklılıklara ve çeşitliliğe dikkat çekerken bizleri kadın bakış açısından çevirinin değerine ve dönüştürücü gücüne tanıklık etmeye davet ediyor. Bugün çeviride feminist etik anlayışının benimsenmesi daha eşitlikçi bir dünya için oldukça önemli. Bu derleme bu yönde atılmış önemli bir adım.

Translating Women: Different Voices and New Horizons (Flotow & Farahzad, 2016) başlıklı derlemedeki makaleler, siyasi konuların çeviri edimi üzerindeki etkisinden çeviri yoluyla diğer kültürleri de etkileyen Batı feminizminin eleştirisine uzanan bir çok konuyu ele alıyor. Derleme eleştirel gücünün bir kısmını kesişimsel yaklaşımı benimsemiş olmasına borçlu diyebiliriz. Son on yılı aşkın süredir feminist yaklaşımlara yön veren kesişimsellik kadınların mensup olduğu ya da kendilerini ait hissettikleri ırk, etnik köken, maluliyet gibi durum ve kimliklerin tecrübelerinde başat rol oynadığını savunur. Tek bir kadının tecrübesinden yola çıkarak genellemeler yapmak yerine kadınların hayatı farklı şekillerde deneyimlediklerine vurgu yapar. Her bir makalede açıkça görüldüğü gibi bir kadın çevirmenin ya da yazarın sosyal sınıfı, coğrafi konumu, siyasi ve ideolojik bağlılığı, dini inancı vb. çevirirken/çevrilirken izlediği/izlenen yöntemler üzerinde doğrudan etkili. Sonuç olarak bu derleme, aynı sınırlar içinde olsun olmasın, kadın çevirmenler ve yazarlar arasındaki farklılıklara ve çeşitliliğe dikkat çekerken bizleri kadın bakış açısından çevirinin değerine ve dönüştürücü gücüne tanıklık etmeye davet ediyor. Bugün çeviride feminist etik anlayışının benimsenmesi daha eşitlikçi bir dünya için oldukça önemli. Bu derleme bu yönde atılmış önemli bir adım.
ÇEVİRİBİLİMCİ GIDEON TOURY’NİN ARDINDAN (1942-2016)
ÇEVİRİBİLİMCİ GIDEON TOURY’NİN ARDINDAN (1942-2016)
Yazar: Bulut, Alev
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Vol. 6 No. 10, 2016
Anahtar kelimeler: Gideon Toury

Çeviribilimci Gideon Toury 6 Haziran 1942’de İsrail’de Hayfa’da doğdu ve 4 Ekim 2016’da 74 yaşında aramızdan ayrıldı. Çeviribilim dünya çapında büyük bir aile ise Tel Aviv Okulu’nun temsilcisi değerli çeviri kuramcısı, çevirmen, araştırmacı Profesör Gideon Toury de o ailenin en saygın büyüklerinden biri idi. Geliştirdiği betimleyici çeviri kuramını sırasıyla Translational Norms and Literary Translation into Hebrew 1930-1945 (1977, Porter Institute of Poetics and Semiotics, Tel Aviv Üniversitesi yayını), In Search of a Theory of Translation/ Bir Çeviri Kuramı Arayışı (1980, Porter Institute of Poetics and Semiotics, Tel Aviv Üniversitesi yayını) ve çeviri kuramı arayışını ifade eden önceki kitabının geliştirilmiş versiyonu diyebileceğimiz Descriptive Translation Studies and Beyond/ Betimleyici Çeviri Çalışmaları ve Ötesi (1995, John Benjamins) adlı kitaplarıyla kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla kitlelere ulaştırdı. Tel Aviv Üniversitesi yayını olan Translation Studies: A Reader adlı seçkinin ve Itamar Even-Zohar ile birlikte Translation Theory and Intercultural Relations/ Çeviri Kuramı ve Kültürlerarası İlişkiler adlı derleme yayının (1981, Porter Institute of Poetics and Semiotics) editörlüğünü yaptı. 

Çeviribilimci Gideon Toury 6 Haziran 1942’de İsrail’de Hayfa’da doğdu ve 4 Ekim 2016’da 74 yaşında aramızdan ayrıldı. Çeviribilim dünya çapında büyük bir aile ise Tel Aviv Okulu’nun temsilcisi değerli çeviri kuramcısı, çevirmen, araştırmacı Profesör Gideon Toury de o ailenin en saygın büyüklerinden biri idi. Geliştirdiği betimleyici çeviri kuramını sırasıyla Translational Norms and Literary Translation into Hebrew 1930-1945 (1977, Porter Institute of Poetics and Semiotics, Tel Aviv Üniversitesi yayını), In Search of a Theory of Translation/ Bir Çeviri Kuramı Arayışı (1980, Porter Institute of Poetics and Semiotics, Tel Aviv Üniversitesi yayını) ve çeviri kuramı arayışını ifade eden önceki kitabının geliştirilmiş versiyonu diyebileceğimiz Descriptive Translation Studies and Beyond/ Betimleyici Çeviri Çalışmaları ve Ötesi (1995, John Benjamins) adlı kitaplarıyla kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla kitlelere ulaştırdı. Tel Aviv Üniversitesi yayını olan Translation Studies: A Reader adlı seçkinin ve Itamar Even-Zohar ile birlikte Translation Theory and Intercultural Relations/ Çeviri Kuramı ve Kültürlerarası İlişkiler adlı derleme yayının (1981, Porter Institute of Poetics and Semiotics) editörlüğünü yaptı.
Çeviride Sadakat Problemi
Çeviride Sadakat Problemi
Yazar: Altunsoy, Azize
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi No. 12, 2019
Anahtar kelimeler: .,..,...

Çeviribilimin üzerinde çokça durulan kavramlarından olan “sadakat” Prof. Dr. Faruk Gürbüz tarafından Çeviride Sadakat Problemi adlı kitapta derinlemesine incelenmiştir. Disiplinlerarası çalışmaları olan yazarın, uygulama alanında kazandığı deneyimleri, kuramsal birikimiyle harmanladığı bu eserde çeviride sadakat kavramını birçok farklı açıdan değerlendirerek kapsamlı bir çalışma ortaya çıkardığını söylemek mümkündür. Tefsir alanında da çalışmaları olan yazar, çeviribilim alanında daha önce de “Tercüme ve Tercüme Prensipleri” adlı bir kitap yayınlayarak bu alana katkı sağlamıştır.

Çeviribilimin üzerinde çokça durulan kavramlarından olan “sadakat” Prof. Dr. Faruk Gürbüz tarafından Çeviride Sadakat Problemi adlı kitapta derinlemesine incelenmiştir. Disiplinlerarası çalışmaları olan yazarın, uygulama alanında kazandığı deneyimleri, kuramsal birikimiyle harmanladığı bu eserde çeviride sadakat kavramını birçok farklı açıdan değerlendirerek kapsamlı bir çalışma ortaya çıkardığını söylemek mümkündür. Tefsir alanında da çalışmaları olan yazar, çeviribilim alanında daha önce de “Tercüme ve Tercüme Prensipleri” adlı bir kitap yayınlayarak bu alana katkı sağlamıştır.
Türkiye’de Çeviribilim Bölümlerinde Teknoloji Edincini Kazandırmaya Yönelik Derslerin İncelenmesi
Analysing Courses in Terms of Developing Technology Competence in the Translation Study Departments of Turkey
Yazar: Ören, Tuğçe
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi No. 12, 2019
Anahtar kelimeler: Translation competence,technology competence,course content,curriculum,translation education ; Çeviri edinci,Teknoloji edinci,Müfredat,Çeviri eğitimi

Akademik çeviri eğitiminin önemli amaçlarından biri öğrencilerin çeviri edinci kazanmalarını sağlamaya çalışmaktır. Çeviri edinci kaynak metnin anlaşılmasından erek metnin üretilmesine kadar olan süreçte çevirmenin uzmanlaşmasına ve bilinçli hareket etmesine işaret eder. Bu nedenle bir takım alt edinçleri gerektirir. Bu çalışmada çeviri edincini oluşturan bütün bu alt edinçlerden dil edinci, metin edinci, kültür edinci, araştırma edinci, konu ve uzmanlık alanı edinci ve son olarak teknoloji edinci tanımlanmıştır. Çalışmanın odak noktasını oluşturan teknoloji edincini daha anlaşılır kılmak adına, Türkçe literatürdeki teknoloji eğitimi ile ilgili çalışmalar ve yabancı kaynaklardaki çeviri edinci modelleri incelenmiştir. Teknoloji edincinin sınırlarını belirledikten sonra, Türkiye’deki 13 devlet üniversitesinde Çeviribilim veya Mütercim Tercümanlık Bölümlerinin müfredat planlarında ve ders içeriklerinde teknolojiyi konu alan dersler incelenmiştir. Bu bilgilerden yola çıkarak kaynaklarda bir alt edinç olarak yaygın şekilde anılmayan teknoloji edinci kavramını tartışmaya açmaya, lisans düzeyinde akademik çeviri eğitiminde öğrencilere teknoloji edinci kazandırma/ geliştirme konusunda öneriler sunmaya ve teknoloji edincinin çeviri edinciyle ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır.

One of the aims of academic translation education is to enable students to gain translation competence. Translation competence indicates that the translator specializes and acts consciously in the process from understanding the text to producing the target text. Therefore, it requires a number of sub-competences. This study defines all of the sub-competences forming the translation competences, i.e. language competence, text competence, cultural competence, research competence, subject and expertise competence and finally technology competence. Also, in order to make the technology competence (which is the focal point of the study), more understandable, this study examines studies on technology education in Turkish literature and translation competence models in foreign sources. After determining the borders of technology competence, courses including technology in the curriculum and the course content of the Translation Studies and Translation and Interpretation Departments of Turkey's 13 state universities are examined. In this way, an attempt has been made to open to discussion the concept of technology competence (which is not commonly mentioned as a sub-competence in the source), to offer suggestions for students to gain or develop technology competence in academic translation education at the undergraduate level, and to associate technology competence with translation competence.
FRANSA ANAYASASI’NDA ARTGÖNDERİM ÖGELERİNİN KULLANIMI VE TÜRKÇEYE ÇEVİRİLERİ
USE OF ANAPHORIC ELEMENTS IN THE FRENCH CONSTITUTION AND THEIR TRANSLATIONS INTO TURKISH
Yazar: Deliktaşlı, Nesrin
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi No. 11, 2016
Anahtar kelimeler: Artgönderim,Fransa Anayasası,hukuk dili,hukuk metinleri çevirisi ; Anaphora,French Constitution,legal language,translation of legal texts

Bu çalışma bağlamında bir hukuk metni olan Fransa Anayasası’ndaki artgönderim ögelerinin kullanımı incelenmiştir. Artgönderim olarak belirtilen dilsel yapılar her iki dilde (Fransızca-Türkçe) araştırılmış, bu yapıların anayasada ne kadar sıklıkla kullanıldıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Metinde kullanılan bu ögelerin Türkçeye nasıl aktarıldıkları araştırılmış ve mevcut çevirileri üzerinde tartışılmıştır. Araştırmanın amacı, yasa koyucuların bir anayasa metnini hazırlarken ne tür artgönderimsel yapılara başvurduklarını, çevirmenin çevirisinde bu yapılara ne kadar sadık kaldığını ve erek dile aktarımda nasıl bir çeviri yöntemi uyguladığını göstermeye çalışmaktır. Fransızca metinde kullanılan artgönderim ögeleri Türkçeye aynı şekilde çevrilebilir mi, dilbilgisel düzeyde her iki dilde aynı yapılar var mıdır ve örtüşmekte midir, çevirmen çeviri sürecinde bunları göz önünde bulundurmuş mudur? İncelemede bu sorulara yanıt bulunmaya çalışılmıştır.

In the context of this study, the use of anaphoric elements in the French Constitution, which is a legal text in its nature, was examined. The linguistic constructions referred to as anaphora were searched on both sides (FrenchTurkish) and tried to determine how often these structures were used in the constitution. It was researched how the elements used in the text are translated into Turkish and discussed on their current translations. The purpose of this research is to try to show what kind of anaphoric elements the lawmakers apply to when preparing a constitutional text, to what extent the translator is faithful to these elements in the translations, and what translation method is applied in the transfer of the text to the target language. Can the elements in the French text be translated to Turkish in the same form? Are there the same structures in both languages, and are they overlapping at the grammatical level? Did the translator consider them in the translation process? These questions are tried to be answered in this paper.
SOL DÜŞÜNCE TARİHİNDE ÇEVİRMENİN ROLÜ: BİR “KÜLTÜR GİRİŞİMCİSİ” OLARAK HAYDAR RİFAT YORULMAZ*
THE ROLE OF A TRANSLATOR IN THE LEFTIST THOUGHT HISTORY: HAYDAR RIFAT YORULMAZ AS A “CULTURAL ENTREPRENEUR”
Yazar: Çelik, Bilal
Dergi: İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi No. 11, 2016
Anahtar kelimeler: Çeviri Tarihi,Kültür Repertuvarı,Kültür Girişimcisi,Sol Düşünce Repertuvarı,Haydar Rifat Yorulmaz ; Translation History,Culture Repertoire,Cultural Entrepreneur,Leftist Thought Repertoire,Haydar Rifat Yorulmaz

Bu çalışmada, döneminin önemli bir etkin öznesi olan Haydar Rifat Yorulmaz’ın 1908- 1940 yılları arasında ortaya koyduğu çeviri külliyatı önemli hatlarıyla ele alınacaktır. Yorulmaz’ın çeviri faaliyeti, Türkiye’de sol düşüncenin zemin kazanması açısından önemli katkılarda bulundu. Üretken bir çevirmen ve aynı zamanda dönemin etkili avukatlarından olan Yorulmaz, bilinçli bir plan dahilinde sol düşünceye ait çevirilerini “Kültür Serisi” ve “Dün ve Yarın Tercüme Külliyatı” gibi diziler halinde dönemin okuyucu kitlesine ulaştırmaya çalıştı. Çeviri külliyatı incelendiğinde, Yorulmaz’ın Anarşizm ve özellikle de Sosyalizm’e ait bilinçli bir repertuvar oluşturma çabası içinde olduğu gözlenmektedir. Bu makalede, Itamar Even-Zohar’ın “kültür repertuvarı” (Even-Zohar 2010: 70) kavramından yola çıkılarak, Yorulmaz’ın çeviri etkinliği aracılığıyla bir sol düşünce repertuvarını nasıl kurduğu ele alınacaktır. Bununla birlikte, Yorulmaz’ın çeviri etkinliği üzerinden üstlendiği ve hukuki faaliyetleriyle de beslediği “kültür girişimcisi” (Even-Zohar 2010:195) rolü de incelenecektir.

This study aims to explore with main points the translation corpus built by Haydar Rifat Yorulmaz, an active agent of the period, between 1908 and 1940. Yorulmaz’s translations have made significant contributions for the leftist thought in Turkey to gain ground. The prolific translator and one of the powerful lawyers of the period, Yorulmaz tried to present his translations of the leftist thought to the readership of the time as serials such as “Kültür Serisi”(The Serial of Culture) and “Dün ve Yarın Tercüme Külliyatı(The Corpus of the Past and Tomorrow) within a deliberate planning. As his translation corpus has been analyzed, it is observed that Yorulmaz endeavors to establish a repertoire of Anarchism and especially that of Socialism. In this article, drawing on Itamar Even-Zohar’s “culture repertoire” (Even-Zohar 2010: 70), I will look into how Yorulmaz has built a repertoire of leftist thought through his translations. Besides, I will reveal Yorulmaz’s role as a “cultural entrepreneur” (Even-Zohar 2010: 195), which is formed by his translations and fostered by his legal activities.