Ekosistem hizmeti algısı ve kullanıcı tercihlerine yönelik bir araştırma: Arhavi Sahil Parkı örneği
A study on ecosystem service perception and user preferences: Arhavi Shore Park case area
Yazar: Karaşah, Banu; Poyraz, Nergiz
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; Ecosystem services,User preferences,Ecosystem service perception,Arhavi ; Ekosistem hizmetleri,Kullanıcı tercihleri,Ekosistem hizmeti algısı,Arhavi

Kentsel ekosistemlerin önemli bir parçası olan kent parkları, kente ve kentlilere doğrudan ve dolaylı ekosistem hizmetleri sağlayan alanlardır. Bu alanların ve sağladığı ekosistem hizmetlerinin sürdürülebilirliği için alan kullanıcılarının tercihlerinin ve alanların sağladığı servislere ilişkin algıların belirlenmesi de önem arz etmektedir. Buradan hareketle çalışma alanı olarak Arhavi Sahil Parkı seçilmiştir. Çalışmada kullanıcı yoğunluğunu ve tercihlerini belirlemek için gözlem tekniğinden, kullanıcı tercihlerini ve algılarını belirlemek için de anket tekniğinden faydalanılmıştır. Anket çalışması çevrimiçi olarak 310 katılımcı ile yürütülmüştür. Elde edilen veriler doğrultusunda, çalışma alanının haftada en az bir defa kullanıldığı, öğleden sonra ve akşam saatlerinde daha yoğun kullanıldığı, daha çok yaz mevsiminde kullanıldığı, yürüyüş, koşu vb. etkinlikler için daha çok tercih edildiği tespit edilmiştir. Mekânsal olarak ise yine yürüyüş yolları ve çocuk oyun alanı ve çevresinin tercih edildiği belirlenmiştir. Elde edilen bu bulgular, gözlem çalışmasından elde edilen bulgularla örtüşmektedir. Anket çalışmasından elde edilen bulgular ışığında, sahil parkı kullanıcılarının parkın sağladığı kaynak sağlayan, düzenleyici, destekleyici ve özellikle kültürel ekosistem hizmetlerini algıladıkları söylenebilir. Sonuç olarak, parkın dört mevsim kullanılabileceği mekânsal çözümlerin yanı sıra sağladığı ekosistem hizmetlerinin algı düzeylerinin arttırılması yönünde de çeşitli öneriler getirilmiştir. Tercih ve algı çalışmalarının tasarımcılar, planlamacılar ve alan yöneticileri için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Urban parks, which are an important part of urban ecosystems, are areas that provide direct and indirect ecosystem services to the city and its citizens. For the sustainability of these areas and the ecosystem services they provide, it is also important to determine the preferences of the users of the area and the perceptions of the services provided by the areas. From this point of view, Arhavi Shore Park was chosen as the study area. In the study, observations were used to determine user density and preferences, and a questionnaire was used to determine user preferences and perceptions. The questionnaire was conducted online with 310 participants. Results showed that the study area is used at least once a week, is used more intensively in the afternoon and evening, mostly used in summer, walking, jogging, etc. were more preferred activities in the direction of the obtained data. Spatially, it was determined that walking paths and children's playground and its surroundings were more preferred. These findings are consistent with the findings obtained from the observation study. In the light of the findings obtained from the questionnaire, it can be said that the users of the shore park perceive the provisioning, regulation, supporting, and especially cultural ecosystem services provided by the park. Consequently, some suggestions were proposed to increase the perception levels of the ecosystem services by the park, as well as the spatial solutions that the park can be used in all seasons. It is thought that preference and perception studies will be a guide for designers, planners, and site managers.