İBBS Uygulamasında Nüfus Verilerinin Coğrafi Açıdan Yorumlanmasını Kolaylaştıracak Bir Yol Haritası
İBBS Uygulamasında Nüfus Verilerinin Coğrafi Açıdan Yorumlanmasını Kolaylaştıracak Bir Yol Haritası
Yazar: Gökburun, İbrahim; Sertkaya Doğan, Özlem
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 24 No. 41, 2019
Anahtar kelimeler: Human Geography ; Beşeri Coğrafya ; NUTS,İBBS,Bölge

Türkiye’de, AB müktesebatı kapsamında NUTS kriterleri esas alınarak; 2002yılında İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması (İBBS) oluşturulmuştur. TÜİK baştaolmak üzere bütün kamu kuruluşları; teşkilat şemasını İBBS bölge sistematiğinegöre yapılandırmaya başlanmıştır. Avrupa ülkelerinde 1970 sonrasındageliştirilen NUTS bölge sistematiği; Türkiye için oldukça yeni bir kavramıdır. Bunedenle konuyla ilgili tartışmalar hala güncelliğini korumaktadır. Türkiye’de coğrafi bölge ve bölümlerin adları vesınırları her daim tartışma konusu olmuştur. Ancak 2002’de uygulamayakonulan İBBS bu tartışmaların kapsamını oldukça genişletmiştir.Bu çalışmada; NUTSuygulaması ve Türkiye İBBS coğrafi terminoloji temelinde bütünleştirilerek;içerik ve kapsam bakımından bölge konusu analiz edilmiştir. ADNKS sonuçlarında;İBBS Düzey-1, İBBS Düzey-2 ve İBBS Düzey-3 şeklinde karşılaşılan bölge sınıflandırmasınıntanım ve kapsamı nedir? Neden böyle bir sınıflaya ihtiyaç duyulmuştur? İBBSsınırları hangi kriterlere göre belirlenmiştir? ‘NUTS’ uygulamasının oluşum vegelişim aşaması nasıl şekillenmiştir? Bu sorular ışığında coğrafi metodolojidetanımlanan bölge kavramı ile İBBS bölge kavramının karşılaştırmalı olarakortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın temel verileri; EUROSTAT ve TÜİKkaynakları, konuyla ilgili yasalar ve ilgili literatürden oluşmaktadır. Araştırma sürecinde; literatür taraması, içerikanalizi ve karşılaştırmalı yaklaşım olmak üzere üç yöntem sentezlenerekkullanılmıştır. Sonuç olarak NUTS uygulaması ve Türkiye İBBS uygulaması coğrafiterminoloji temelinde bütünleştirilerek; nüfus verilerinin yorumlanması veanalizinde kullanılacak bir yol haritası çıkarılmıştır.

Türkiye’de, AB müktesebatı kapsamında NUTS kriterleri esas alınarak; 2002yılında İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması (İBBS) oluşturulmuştur. TÜİK baştaolmak üzere bütün kamu kuruluşları; teşkilat şemasını İBBS bölge sistematiğinegöre yapılandırmaya başlanmıştır. Avrupa ülkelerinde 1970 sonrasındageliştirilen NUTS bölge sistematiği; Türkiye için oldukça yeni bir kavramıdır. Bunedenle konuyla ilgili tartışmalar hala güncelliğini korumaktadır. Türkiye’de coğrafi bölge ve bölümlerin adları vesınırları her daim tartışma konusu olmuştur. Ancak 2002’de uygulamayakonulan İBBS bu tartışmaların kapsamını oldukça genişletmiştir.Bu çalışmada; NUTSuygulaması ve Türkiye İBBS coğrafi terminoloji temelinde bütünleştirilerek;içerik ve kapsam bakımından bölge konusu analiz edilmiştir. ADNKS sonuçlarında;İBBS Düzey-1, İBBS Düzey-2 ve İBBS Düzey-3 şeklinde karşılaşılan bölge sınıflandırmasınıntanım ve kapsamı nedir? Neden böyle bir sınıflaya ihtiyaç duyulmuştur? İBBSsınırları hangi kriterlere göre belirlenmiştir? ‘NUTS’ uygulamasının oluşum vegelişim aşaması nasıl şekillenmiştir? Bu sorular ışığında coğrafi metodolojidetanımlanan bölge kavramı ile İBBS bölge kavramının karşılaştırmalı olarakortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın temel verileri; EUROSTAT ve TÜİKkaynakları, konuyla ilgili yasalar ve ilgili literatürden oluşmaktadır. Araştırma sürecinde; literatür taraması, içerikanalizi ve karşılaştırmalı yaklaşım olmak üzere üç yöntem sentezlenerekkullanılmıştır. Sonuç olarak NUTS uygulaması ve Türkiye İBBS uygulaması coğrafiterminoloji temelinde bütünleştirilerek; nüfus verilerinin yorumlanması veanalizinde kullanılacak bir yol haritası çıkarılmıştır.