hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Fuzûlî’nin Gazellerinde “Şem’ ü Pervâne” Kullanımı
The Use Of “Shem u Pervane” In Fuzuli's Ghazals
Yazar: Türküm, Mehmet Tevfik; Elbir, Bilal
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Cultural Studies (Other) ; Kültürel çalışmalar (Diğer) ; Turcology,Fuzuli,Candle,Moth,Ghazal ; Türkoloji,Fuzûlî,Şem’,Pervâne,Gazel

Fuzûlî 16. yy.da Kerbelâ, Hille, Necef ve Bağdat bölgesinde hayatını geçirdiği rivayet edilen Türk edebiyatının başarılı şairlerindendir. Fuzûlî başta gazel, kaside ve mesnevi olmak üzere birçok nazım şeklinde çok başarılı eserler vermiştir. Ancak mecazi aşkı İlahi aşka köprü olarak gördüğü gazelleriyle meşhur olmuştur. Şem’ ü pervâne; geceleri mum ışığında şiir yazan şairlerin, mum etrafında dönen pervâneleri görmesiyle oluşmuş bir istiaredir. Bu çalışmada Divan edebiyatını akla getiren başlıca mazmunlardan biri olan “şem’ ü pervâne”nin Fuzûlî’nin Türkçe gazellerindeki yeri incelenmiştir. Bu amaçla öncelikle Fuzûlî ve sanat anlayışı hakkında kısaca bilgi verilip şem’ ve pervâne kavramları açıklanmıştır. Bir mazmun olarak “şem’ ü pervâne”nin izahı yapılmış, ardından Fuzûlî’nin Türkçe gazellerinde şem’ ü pervâne kullanımları incelenmiş, ilgili beyitlerin tespitinde fişleme metodu kullanılmıştır. Bu sayede inceleme yapılırken beyitler tasnif edilip ilgili oldukları beyitlerle düşünülmek üzere yeri geldiğinde tekrar okunabilmiştir.

Fuzûlî is one of the distinguished poets of Turkish literature, who is believed to have spent his life in the Kerbela, Hilla, Najaf, and Baghdad regions in the 16th century. Fuzûlî produced highly successful works in various poetic forms, especially ghazals, qasidas, and mathnawis. However, he became famous for his ghazals, in which he saw metaphorical love as a bridge to divine love. “Shem u pervane” is a metaphor that emerged when poets, writing poetry by candlelight at night, observed moths circling around the flame. This study aims to explore the significance of "shem ü pervane" as one of the principal motifs evoking the classical literary tradition, particularly in the context of Fuzuli's Turkish gazelles. For this purpose, brief information about Fuzûlî and his understanding of art is first provided, followed by an explanation of the concepts of “Shem” and “Pervane”. "Shem ü pervane" as a theme was explained, then the use of “shem ü pervane” in Fuzuli's Turkish ghazals was examined, and the tagging method was used to identify the relevant couplets. In this way, during the analysis, the couplets were classified and re-read when necessary to think with the couplets they were related to.
Örgütsel Sosyalizasyon Sürecinin Öğretmenler Üzerinde İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma
Examining the Organizational Socialization Process Among Teachers: A Qualitative Study
Yazar: Hanaylı, Berkin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Organizasyon ; Organizasyon ; Organizational Culture ; Örgüt Kültürü ; Organisational Behaviour ; Örgütsel Davranış ; Örgütsel Sosyalizasyon,Öğretmen,Nitel Araştırma ; Organizational Socialization,Teacher,Qualitative Research

Örgütsel sosyalizasyon, bir kuruma yeni katılan bireylerin örgüt değerlerini, normlarını ve beklentilerini öğrenerek etkin bir üye hâline geldikleri çok boyutlu uyum sürecini ifade etmektedir. Çalışma kapsamında, örgütsel sosyalizasyon sürecinin eğitim alanındaki yansımalarını ortaya koymak amacıyla Aydın ilindeki çeşitli liselerde son üç yıl içinde göreve başlayan 20 öğretmen ile nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Tematik analiz bulguları, öğretmenlerin başlangıçta yalnızlık ve belirsizlik gibi zorluklar yaşadıklarını ancak açık iletişim, mentorluk, proje tabanlı çalışmalar ve sosyal etkinliklerin uyum sürecini hızlandırdığını göstermektedir. Ayrıca, olumlu veli-öğrenci ilişkileri ve düzenli geri bildirim mekanizmaları, mesleki kimlik gelişimini ve kuruma aidiyeti artırıcı faktörler olarak öne çıkmıştır. Destek sistemlerinin yetersizliği durumunda ise yalnızlık hissi ve motivasyon kaybının arttığı gözlenmiştir. Elde edilen bulgular, bireylerin kurumsal uyum süreçlerini, mesleki kimlik gelişimlerini ve sosyal destek mekanizmalarının etkisini anlamaya yönelik anlamlı bir çerçeve sunmaktadır.

Organizational socialization refers to the multidimensional adaptation process in which newly recruited individuals learn the values, norms, and expectations of an institution and become active members. In this study, conducted to reveal the reflections of the organizational socialization process in the field of education, qualitative research was carried out with 20 teachers who started working in various high schools in Aydın province within the last three years. The findings from thematic analysis indicate that teachers initially experienced challenges such as loneliness and uncertainty, but open communication, mentoring, project-based activities, and social events accelerated the adaptation process. Moreover, positive parent-student relationships and regular feedback mechanisms emerged as factors that enhance professional identity development and institutional commitment. On the other hand, when support systems were insufficient, feelings of loneliness and loss of motivation increased. The findings offer a meaningful framework for understanding individuals’ institutional adaptation processes, the development of professional identity, and the influence of social support mechanisms.
Erdem Etiği Bağlamında Dede Korkut Hikayelerindeki Ahlaki Pratikler
Moral Practices in Dede Korkut Stories in the Context of Virtue Ethics
Yazar: Çalık, Erdoğan Serdar
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Political Theory and Political Philosophy ; Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi ; Erdem,Ahlak Felsefesi,Dede Korkut ; Virtue,Moral Philosophy,Dede Korkut

Bu makalede Türk düşüncesinin en önemli metinlerinden biri olarak kabul edilen Dede Korkut Hikayelerinde yer alan ahlak anlayışının erdem etiği bağlamında pratik olarak birey ve toplum hayatına nasıl etki ettiği incelenmiştir. İfade edilen amaca uygun olarak on iki hikâyeden oluşan Dede Korkut Hikayeleri metni çalışmanın temel materyali olarak tercih edilmiştir. Giriş, iki ana başlık ve sonuç bölümünden oluşan makalenin girişinde Dede Korkut Hikayeleri ve Türk düşüncesindeki yerinden ve öneminden bahsedilmiştir. Birinci bölümde erdem kavramı ve kısa tarihçesine değinilmiş, ikinci bölümde ise erdem etiği bağlamında Dede Korkut Hikayelerinde yer alan ahlaki pratikler detaylıca analiz edilmiştir. Sonuç ve değerlendirme bölümünde ise bu ahlaki pratikler ile düşünce tarihinin genel ahlak anlayışları arasındaki benzerlikler karşılaştırılarak düşünce tarihinde Dede Korkut Hikayelerinin yerine değinilerek çalışma sonlandırılmıştır.

In this article, it is examined how the moral understanding in the Dede Korkut Stories, which is accepted as one of the most important texts of Turkish thought, practically affects individual and social life in the context of virtue ethics. In accordance with the stated purpose, the text of Dede Korkut Tales consisting of twelve stories was preferred as the basic material of the study. In the introduction of the article, which consists of an introduction, two main headings and a conclusion, Dede Korkut Stories and their place and importance in Turkish thought are mentioned. In the first section, the concept of virtue and its brief history are mentioned, and in the second section, the moral practices in the Dede Korkut Stories in the context of virtue ethics are analyzed in detail. In the conclusion and evaluation section, the similarities between these moral practices and the general understanding of morality in the history of thought are compared and the place of Dede Korkut Stories in the history of thought is mentioned and the study is concluded.
Retro Pazarlamanın Marka Aşkı Üzerindeki Etkisinde Marka İmajının Aracılık Rolü
The Mediating Role Of Brand Image In The Impact Of Retro Marketing On Brand Love
Yazar: Yıldız, Emel; Dinçer, Gülşah; Mum, Ahmet
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Service Marketing ; Hizmet Pazarlaması ; Retro Pazarlama,Marka İmajı,Marka Aşkı ; Retro Marketing,Brand Image,Brand Love

Son dönemde küreselleşme birlikte pazarlama uygulayıcıları tüketicilere ulaşmak için alternatif yöntemler geliştirmişlerdir. Bu yöntemlerden biri de kişinin hatırladığı geçmişe ait duygu ve düşüncelerini tekrar ortaya çıkaran, ürün ya da hizmetlerin tüketicilere yeniden sunulmasını sağlayan retro pazarlama kavramıdır. Literatür incelemesinde Retro pazarlamanın etkilediği kavramlar ile ilgili çalışmalara rastlanmış, ancak etkilediği kavramlar arasındaki aracı etkenlerin üzerinde yeterince durulmadığı görülmüştür. Bu çalışma ile retro pazarlamanın marka aşkı üzerindeki etkisinde marka imajının aracılık rolü ortaya koyularak literatüre katkı sağlamak ve şirket yöneticilerine tüketici ile uzun vadeli ilişkiler için yol göstermek amaçlanmıştır. Retro ürün tüketen 404 tüketici örneklem olarak alınmıştır. Veri toplamak için  kolayda örnekleme yöntemi seçilmiştir. Kapalı ve açık uçlu ifadelerin bulunduğu anket tüketicilere çevrimiçi  uygulanmıştır. Sonuçlar SPSS 21 ve AMOS 24 istatistiksel paket programı ile teste tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda Retro pazarlamanın ve marka imajının marka aşkını pozitif yönde etkilediği, Retro pazarlamanı marka aşkı üzerindeki etkisinde marka imajının aracılık rolü üstlendiği görülmüştür.

Recently, together with globalization, marketing practitioners have developed alternative methods to reach consumers. One of these methods is the concept of retro marketing, which resurfaces the feelings and thoughts of the past that a person remembers and enables the products or services to be presented to consumers again. In the literature review, studies on the concepts affected by retro marketing were encountered, but it was seen that the mediating factors between the concepts it affects were not sufficiently emphasized. This study aimed to contribute to the literature by revealing the mediating role of brand image in the effect of retro marketing on brand love and to guide company managers for long-term relationships with consumers. 404 consumers who consume retro products were taken as a sample. Convenience sampling method was chosen to collect data. The survey, which included closed and open-ended statements, was applied to consumers online. The results were tested with SPSS 21 and AMOS 24 statistical package programs. As a result of the research, it was seen that retro marketing and brand image positively affected brand love, and brand image played a mediating role in the effect of retro marketing on brand love.
Satın Alma Niyetine Dijital Etkiler: Ampirik Bir Çalışma
Digital Influence on Purchase Intention: An Empirical Study
Yazar: Kayan, Fahrettin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Digital Marketing ; Dijital Pazarlama ; Marketing Communications ; Pazarlama İletişimi ; Consumer Behaviour ; Tüketici Davranışı ; Dijitalleşme,Dijital Pazarlama,Tüketici Davranışı,Satın Alma Kararı,Pazarlama İletişimi. ; Digitalization,Digital Marketing,Consumer Behavior,Purchase Decision,Marketing Communication.

Araştırmanın amacı, dijital pazarlama uygulamalarının bilgilendiricilik, güvenilirlik, rahatsız edicilik ve ikna edicilik boyutlarının tüketicilerin satın alma davranışı üzerindeki doğrudan etkilerini incelemek ve demografik değişkenlerin (cinsiyet, yaş) ile internet kullanım süresinin bu ilişkiler üzerindeki düzenleyici etkilerini analiz etmektir. Toplam 511 katılımcıdan anket ile veri elde edilmiştir. Yapılan uygulamalar sonucunda elde edilen veriler SmartPLS paket programı ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre, dijital pazarlama uygulamalarının bilgilendiriciliği, güvenilirliği ve ikna ediciliği tüketicilerin satın alma davranışını olumlu yönde etkilerken, rahatsız edici içerikler bu davranışı olumsuz etkilemektedir. Cinsiyet yalnızca bilgilendiricilik boyutunda anlamlı bir düzenleyici rol oynamış, diğer boyutlarda etkili olmamıştır. Yaş değişkeninin ise güvenilirlik ve ikna edicilik boyutlarında satın alma davranışı üzerinde anlamlı bir düzenleyici etkisi bulunmuştur. İnternet kullanım süresi de bilgilendiricilik ve ikna edicilik boyutlarında tüketici davranışını anlamlı şekilde düzenlemiştir.

The objective of this study is to investigate the direct effects of the dimensions of informativeness, credibility, intrusiveness, and persuasiveness in digital marketing practices on consumer purchase behavior. Additionally, it aims to analyze the moderating effects of demographic variables such as gender and age, as well as internet usage time, on these relationships. Data were collected via a survey from a total of 511 participants, and the analysis was conducted using the SmartPLS software package. The findings indicate that informativeness, credibility, and persuasiveness in digital marketing practices positively influence consumer purchase behavior, whereas intrusive content has a negative impact. Gender was identified as a significant moderating factor solely in the relationship between informativeness and purchase behavior, with no significant effects observed in other dimensions. Age demonstrated a significant moderating effect on the relationships between credibility, persuasiveness, and purchase behavior. Furthermore, internet usage time significantly moderated consumer behavior concerning the dimensions of informativeness and persuasiveness.
İşgören Performansını Etkileyen Faktörler ve İş Mutluluğu İlişkisinde Sosyal Medya Kullanımının Etkisi: TR72 Bölgesi Tekstil Sektörü Örneği
The Effect of Social Media Use on the Relationship between Factors Affecting Employee Performance and Job Happiness: TR72 Region Textile Sector Case
Yazar: Kılıç Özkaynar, Gülnaz
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Human Resources Management ; İnsan Kaynakları Yönetimi ; Textile Sector,Employee Performance,Social Media Use,Job Happiness,Generational Difference ; Tekstil Sektörü,İşgören Performansı,Sosyal Medya Kullanımı,İş Mutluluğu,Kuşak Farklılığı

Bu araştırmada TR72 Bölgesi'nde (Kayseri, Sivas, Yozgat) tekstil sektöründe çalışan işgörenlerin performansını etkileyen faktörler ile iş mutluluğu arasındaki ilişkiye sosyal medya kullanımının etkisi araştırılmıştır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada kolayda örneklem modeli kullanılarak, önceden geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış ölçek soruları TR72 Bölgesi'nde yer alan tekstil firmalarında çalışan işgörenlere yönetilmiştir. Uygulama sonucunda elde edilen verilerle SPSS 25, AMOS20 ve PROCESS Macro programları kullanılarak analizler yapılmıştır. İşgören performansını etkileyen faktörler ve iş mutluluğu ilişkisinde sosyal medya kullanımının olumsuz etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İşgören performansını etkileyen faktörlerin iş mutluluğuna olumlu yönde etkisi bulunurken, sosyal medya üzerinde olumsuz etkisinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca yapılan farklılık analizleri sonucunda yaşlara (kuşaklar) göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Z kuşağı işgörenlerde sosyal medya kullanımı daha fazla iken X kuşağında iş mutluluğu daha yüksek bulunmuştur. Eğitim seviyesi yükseldikçe sosyal medya kullanımı artmakta olduğu ve evli işgörenlerin iş mutluluğunun daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

This study aimed to investigate the impact of social media usage on the relationship between the factors influencing the performance of employees in the textile sector in the TR72 Region (comprising Kayseri, Sivas, and Yozgat) and their job satisfaction. In this study, a quantitative research method was employed, and the scale questions, for which validity and reliability studies had previously been conducted, were administered to employees working in textile companies in the TR72 Region using the convenience sampling model. The resulting data were analyzed using the SPSS 25, AMOS 20, and PROCESS Macro programs. The findings indicate that social media use has a detrimental impact on the relationship between the factors influencing employee performance and job satisfaction. The factors determining employee performance had a positive effect on job happiness, whereas social media had a negative effect. Furthermore, the analysis of differences revealed significant discrepancies according to age (generations). While social media use is higher among Generation Z employees, job happiness is found to be higher among Generation X employees. As the level of education increases, social media use also increases, and it can be concluded that married employees have higher job happiness.
Yeni Bir Hibrit Karar Verme Modeliyle Finansal Performans Sıralaması: Reasürans Sektörü İçin Crisus-Rawec Hibrid Modeli Uygulaması
Financial Performance Ranking With A New Hybrid Decision Making Model: Application Of The CRISUS-RAWEC Hybrid Model For The Reinsurance Industry
Yazar: Bektaş, Selahattin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 17 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Capital Market ; Sermaye Piyasaları ; Financial Institutions ; Finansal Kurumlar ; Risk Management and Insurance ; Risk Yönetimi ve Sigorta ; CRISUS,RAWEC,Reinsurance,Insurance,MCDM ; CRISUS,RAWEC,Reasürans,Sigorta,ÇKKV

Bu çalışma, Türkiye’de reasürans faaliyetlerinde bulunan Türk Reasürans A.Ş.’nin 2020-2024 dönemi için finansal performansını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Analiz kapsamında belirlenen on üç finansal performans kriterinin ağırlıkları, CRISUS (CRiterion Importance Based on SUm of Squares) yöntemi kullanılarak objektif şekilde hesaplanmış, ardından RAWEC (Ranking of Alternatives by Criterion Weights) prosedürü aracılığıyla finansal performans sıralaması oluşturulmuştur. CRISUS yöntemi sonuçlarına göre, en önemli kriterin "Dönem Net Kârı" olduğu belirlenmiş, bunu sırasıyla "Toplam Prim Üretimi" ve "Öz Sermaye Kârlılık Oranı" takip etmiştir. RAWEC yöntemiyle yapılan analizde, şirketin en yüksek finansal performans gösterdiği yıl 2022 olarak saptanmış, ikinci en başarılı yılın 2024, üçüncü en başarılı yılın ise 2021 olduğu görülmüştür. Ayrıca, önerilen hibrit karar destek modelinin güvenilirliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizleri, modelin finansal performans değerlendirme süreçlerinde tutarlı ve güvenilir sonuçlar sunduğunu ortaya koymuştur.

This study aims to evaluate the financial performance of Türk Reasürans A.Ş., a reinsurance company operating in Turkey, for the period 2020-2024. Within the scope of the analysis, the weights of thirteen financial performance criteria were objectively calculated using the CRISUS (CRiterion Importance Based on SUm of Squares) method, followed by the financial performance ranking conducted through the RAWEC (Ranking of Alternatives by Criterion Weights) procedure. According to the results of the CRISUS method, the most significant criterion was identified as "Net Profit for the Period," followed by "Total Premium Production" as the second most important criterion and "Return on Equity" as the third. The RAWEC method revealed that the year in which the company exhibited the highest financial performance was 2022, with 2024 ranking second and 2021 ranking third. Additionally, sensitivity analyses were conducted to test the reliability of the proposed hybrid decision-support model, confirming its effectiveness in financial performance evaluation.
POLİTİK OLARAK YETENEKLİLER İŞİNDE DAHA MI MUTLU? CİNSİYET AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME
ARE POLITICALLY SKILLED EMPLOYEES HAPPIER? A RESEARCH STUDY FROM A GENDER PERSPECTIVE
Yazar: Dirik, Deniz
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 24, 2018
Anahtar kelimeler: Politik Yeti,İş Tatmini,Cinsiyet,Düzenleyici Etki,Beyaz Yakalılar

İş yerinde başkalarını anlama ve bu bilgiyi onların örgütsel ve bireysel hedeflerini geliştirmeye yönelik etkileme veya harekete geçirme amacıyla kullanma becerisi olarak tanımlanan politik yeti, bir dizi örgütsel sonuç ile ilişkilendirilmektedir. Çalışanların politik arena olan örgütlerde ayakta kalabilmeleri için politik yeteneklerini kullanmaları ve geliştirmeleri gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı; güncel bir kavram olan politik yetinin, örgütsel bir çıktı olan iş tatmini kavramı ile ilişkisini ve bu ilişkide cinsiyet değişkenin rolünü araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda; Ankara, İzmir, Manisa illerinde bankacılık sektöründe çalışan beyaz yakalı, 248 katılımcıya araştırma ölçeklerini içeren anket uygulanmıştır. Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde, politik yeti ve alt boyutları ile iş tatmini arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler görülmüştür. Politik yeti ve iş tatmini arasındaki ilişki cinsiyet düzenleyici değişkeni açısından ele alındığında ise sosyal etki ve iş tatmini arasındaki ilişki ile ilişki ağı kurma ve iş tatmini arasındaki ilişkinin gücü kadınlar için daha yüksek bulunmuştur. Bulgular ilgili literatür ve pratik çıkarımlar üzerinden tartışılmıştır.

Political skill is defined as the ability to understand others at work and to use this information in order to influence people in a way to leverage personal or organizational goals. In the highly politicized atmosphere of the contemporary business organizations, employees are not only expected to develop a set of political skills for survival, but they are also supposed to integrate their those skills into daily work practices. The purpose of this study is to investigate the relationship between political skill and job satisfaction, and to test for the moderating role of gender. To that end, data was collected on a sample of 248 white collar bank employees in Ankara, İzmir and Manisa provinces through survey method. According to the findings of the study, there are significantly positive correlations between political skill subscales and job satisfaction. There are also statistically significant differences between men and women in terms of the relationship between social astuteness and job satisfaction as well as between networking ability and job satisfaction. Theoretical and practical implications are discussed.