Cebelitarık Anlaşmazlığına İlişkisel Bir Yaklaşım: AB Üyelik Süreçleri ve Çatışma Analizi
A Relational Approach to the Gibraltar Dispute: EU Membership Processes and Conflict Analysis
Yazar: Aytekin, Cavit Emre
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 21 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: European and Region Studies ; Avrupa ve Bölge Çalışmaları ; International Politics ; Uluslararası Siyaset ; European Union ; Avrupa Birliği ; Cebelitarık Anlaşmazlığı,İlişkisel Yaklaşım,AB Üyelik Dinamikleri,Çatışma Analizi,Brexit ; Gibraltar Dispute,Relational Approach,EU Membership Dynamics,Conflict Analysis,Brexit

Bu çalışma, Cebelitarık anlaşmazlığını tarihsel ve ilişkisel bir perspektifle Avrupa Birliği (AB) üyelik dinamikleri bağlamında analiz etmektedir. Çalışma, İspanya ve Birleşik Krallık arasındaki bu egemenlik meselesinin yalnızca çıkar çatışmaları veya hukuki iddialar çerçevesinde değil, taraflar arasındaki değişen ilişkiler ve süreçler temelinde ele alınması gerektiğini savunmaktadır. Çalışmada Uluslararası İlişkiler (Uİ) alanında alternatif bir yaklaşım olarak gelişmekte olan ilişkisel paradigma uyuşmazlık/ihtilaf analizine uyarlanarak tarafların kimlik, çıkar ve güç dengesine dayalı pozisyonlarının bağlamsal ilişkiler içinde sürekli olarak yeniden şekillendiği gösterilmiştir. Araştırma, Cebelitarık meselesini 1713 Utrecht Anlaşması'ndan başlayarak, AB üyelik süreçleri ve Brexit sonrası döneme kadar detaylı bir tarihsel analizle ele almıştır. Anlaşmalar, diplomatik belgeler, hukuki metinler, kurumsal kararlar ve raporlar yanında literatür kaynaklarından da faydalanan çalışma, AB’nin, tarafların pozisyonlarını yumuşatarak çatışmayı dönüştürme potansiyeline sahip olduğunu, ancak Brexit sonrası dönemde bu dinamiklerin değiştiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, kimlik dinamiklerinin ve taraflar arasındaki ilişkisel süreçlerin, yalnızca tarihsel değil, aynı zamanda güncel bağlamda da anlaşmazlığın çözümünde belirleyici bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ilişkisel analiz, Cebelitarık anlaşmazlığının çözümünde kimlik, çıkar ve egemenlik gibi faktörlerin ilişkiler bağlamında yeniden değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.

This study analyzes the Gibraltar dispute from a historical and relational perspective within the framework of European Union (EU) membership dynamics. It argues that this sovereignty issue between Spain and the United Kingdom should not be examined solely through the lens of conflicting interests or legal claims but rather based on the evolving relationships and processes between the parties. Adopting the relational paradigm, which is emerging as an alternative approach in the field of International Relations (IR), the study demonstrates that the positions of the actors—shaped by identity, interests, and power dynamics—are continuously reconstructed within contextual relationships. The research provides a comprehensive historical analysis of the Gibraltar issue, spanning from the 1713 Treaty of Utrecht to EU membership processes and the post-Brexit era. Drawing on treaties, diplomatic documents, legal texts, institutional decisions, reports, and extensive literature, the study highlights the EU's potential to soften positions and transform conflicts through its frameworks. However, it also reveals that these dynamics shifted significantly in the post-Brexit period. Furthermore, the findings underline the decisive role of identity dynamics and relational processes not only in the historical but also in the contemporary context of conflict resolution. Relational analysis contributes to re-evaluating key factors such as identity, interests, and sovereignty within the context of relationships.