OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA CİZVİT TARİKATININ YAYILMASINDA FRANSIZ ELÇİLERİN ROLÜ
OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA CİZVİT TARİKATININ YAYILMASINDA FRANSIZ ELÇİLERİN ROLÜ
Yazar: Gözübüyük, Sevil
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 5 No. 12, 2018
Anahtar kelimeler: Osmanlı,Fransa,Cizvit,Fransız Elçiler.

            KatolikKilisesi 16. yüzyılda Protestan reformuna karşı bir hareket olarak kendibünyesinde bir yenilenme hareketi başlatmıştır. Dominiken, Fransisken ve Cizvittarikatı tarafından desteklenen bu hareket kiliseyi içinde bulunduğu kaotikdurumdan kurtarmanın yanı sıra, Protestanlarla da mücadele içine sokmuştur. Katolik Hristiyanlığının İsa Cemiyeti dedenilen Cizvit tarikatı başlangıçta Roma Katolik Kilisesi’nin tepkisiylekarşılaşmıştır. Fakat daha sonra sahip olduğu misyoner karakteri veteşkilatlanma yapısıyla Katolik Kilisesi nezdinde önemli bir yere sahipolmuştur. Osmanlıtopraklarındaki faaliyetlerine başlamalarından evvel, Osmanlı Devleti’ndeCizvit tarikatı mensuplarına yönelik menfi bir tutumun olduğunu söyleyebiliriz.Bu tutumun keskinleşmesinde İngiliz ve Venedik elçilerinin bilinçlipolitikalarının rolü de yadsınamaz. Bununla birlikte Cizvitler’in Osmanlı topraklarındaki insani yardımfaaliyetleri ve özellikle çocuklara ve hastalara özen göstermeleri,haklarındaki olumsuz imajın değişmesine neden olmuştur. İlk olarak Fransız parlamentosu tarafındansürgün edilen Cizvitler Venedik’ten kovulmuş, Osmanlı Devleti’nde de benzersorunlarla karşılaşarak birçok mensubu tutuklanmış ya da İstanbul’dansürülmüştür. Hem Osmanlı Devletin’de hem de Avrupa’daki Cizvit karşıtı eylem vesöylemler karşısında zor durumda kalan Cizvitler, liyakatli ve yetenekliFransız elçileri sayesinde ayakta kalarak misyonlarını sürdürebilmişlerdir.Doğudaki çıkarların savunulması görevini üstlenen Fransız elçiler, bu eylemlerinedeniyle sık sık Osmanlı devleti ile karşı karşıya gelmek durumundakalmıştır.  Tüm olumsuzluklara rağmenfaaliyetlerini sürdürmekten geri kalmayan elçilerin bu eylemleri Cizvitlerkonusunda dikkate değer bir meseledir ve çalışmamızın esas konusunu teşkiletmektedir. 

            KatolikKilisesi 16. yüzyılda Protestan reformuna karşı bir hareket olarak kendibünyesinde bir yenilenme hareketi başlatmıştır. Dominiken, Fransisken ve Cizvittarikatı tarafından desteklenen bu hareket kiliseyi içinde bulunduğu kaotikdurumdan kurtarmanın yanı sıra, Protestanlarla da mücadele içine sokmuştur. Katolik Hristiyanlığının İsa Cemiyeti dedenilen Cizvit tarikatı başlangıçta Roma Katolik Kilisesi’nin tepkisiylekarşılaşmıştır. Fakat daha sonra sahip olduğu misyoner karakteri veteşkilatlanma yapısıyla Katolik Kilisesi nezdinde önemli bir yere sahipolmuştur. Osmanlıtopraklarındaki faaliyetlerine başlamalarından evvel, Osmanlı Devleti’ndeCizvit tarikatı mensuplarına yönelik menfi bir tutumun olduğunu söyleyebiliriz.Bu tutumun keskinleşmesinde İngiliz ve Venedik elçilerinin bilinçlipolitikalarının rolü de yadsınamaz. Bununla birlikte Cizvitler’in Osmanlı topraklarındaki insani yardımfaaliyetleri ve özellikle çocuklara ve hastalara özen göstermeleri,haklarındaki olumsuz imajın değişmesine neden olmuştur. İlk olarak Fransız parlamentosu tarafındansürgün edilen Cizvitler Venedik’ten kovulmuş, Osmanlı Devleti’nde de benzersorunlarla karşılaşarak birçok mensubu tutuklanmış ya da İstanbul’dansürülmüştür. Hem Osmanlı Devletin’de hem de Avrupa’daki Cizvit karşıtı eylem vesöylemler karşısında zor durumda kalan Cizvitler, liyakatli ve yetenekliFransız elçileri sayesinde ayakta kalarak misyonlarını sürdürebilmişlerdir.Doğudaki çıkarların savunulması görevini üstlenen Fransız elçiler, bu eylemlerinedeniyle sık sık Osmanlı devleti ile karşı karşıya gelmek durumundakalmıştır.  Tüm olumsuzluklara rağmenfaaliyetlerini sürdürmekten geri kalmayan elçilerin bu eylemleri Cizvitlerkonusunda dikkate değer bir meseledir ve çalışmamızın esas konusunu teşkiletmektedir.