Farklı delme ön işlemleri sonrası Avrupa melezi ve Doğu ladini odunlarının basınç direnci ve bazı fiziksel özelliklerindeki değişiklikler
Changes in some physical properties and compressive strength of European larch and Caucasian spruce woods after different incising pretreatments
Yazar: Bakır, Davut
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 23 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Forest Industry Engineering ; Orman Endüstri Mühendisliği ; bioincising,laser incising,mechanical incising,caucasian spruce,European larch,Physical properties ; Biyolojik delme,lazer delme,mekanik delme,Doğu ladini,Avrupa melezi,fiziksel özellikler

Farklı delme (insizing) ön işlemleri emprenyesi güç odun türlerinin permeabilitesini artırmak için uygulanan teknolojik yöntemlerdir. Son zamanlarda farklı delme ön işlemlerinin odunun fiziksel ve mekanik özelliklerinde meydana getirdiği değişikliklerin belirlenmesine yönelik büyük bir ilgi söz konusudur. Çünkü uygulanan tüm delme ön işlemlerinden sonra odunun fiziksel özelliklerinin olumsuz yönde değişmemesi ve mekanik özelliklerde düşüş olmaması önemlidir. Bu nedenle Picea orientalis (L.) Peterm and Larix decidua Mill. diri odun örneklerinin bazı fiziksel özellikleri ve liflere paralel basınç direnci üzerinde mekanik, biyolojik ve lazer delme ön işlemlerinin etkileri incelendi. Uygulanan her ön işlemden sonra meydana gelen ağırlık kayıpları, yoğunluk, liflere paralel basınç direnci ve hacimsel genişleme ve daralma değerleri değerlendirildi. Elde edilen sonuçlara göre; hem ladin hem de melez diri odun örneklerinde en yüksek ağırlık kayıpları (ladin: 9.82%; melez: 8.47%)  biyolojik delme uygulanmış örneklerde gözlenirken en düşük ağırlık kayıpları (ladin: 1.12%: melez: 1.66%) ise mekanik delme uygulanmış örneklerde gözlendi. Melez odununda hacimsel daralma ve genişleme lazer delme ön işlemi neticesinde azalmıştır. Fakat ladin odununda uygulanan tüm delme ön işlem grupları ile kontrol örnekleri arasında önemli bir fark bulunamamıştır. Lazer delme uygulanan melez odun örneklerinde yoğunluk azalmasına rağmen ladin odun örneklerinde uygulanan tüm ön işlemler ile kontrol örnekleri arasında istatistiksel olarak önemli bir değişiklik gözlenmemiştir. Diğer taraftan, ladin ve melez odun örneklerinde liflere paralel basınç direnci ise lazer ve biyolojik delme sonrasında azalmıştır.

Different incising pretreatments are technological processes to improve the permeability of refractory wood species. In recent years, there has been an increasing interest in determining the changes in the physical and mechanical properties of wood as a result of different incising processes. Because it is important that the physical properties of wood do not change negatively and there is no weakening in the mechanical properties after all incising pretreatments. Therefore, the effects of mechanical, biological, and laser incising pretreatments on some physical properties and compressive strength parallel to the grain of  Picea orientalis L. and Larix decidua Mill. sapwood samples were studied. The weight losses occurred in the samples, density, compressive strength parallel to the grain, and volumetric shrinkage and swelling values of the woods were evaluated after every pretreatment. According to the results, the highest weight losses (spruce: 9.82%; larch: 8.47%)  were observed in the bioincised samples, and the lowest weight losses (spruce: 1.12%: larch: 1.66%) occurred in the mechanically incised samples in both spruce and larch sapwoods. The volumetric shrinkage and swelling in larch decreased laser incising pretreatments, however, there was no significant difference among all incising pretreatment groups in spruce. The density decreased laser incised larch wood samples, however, no statistically significant change in the spruce wood samples was observed in all incising pretreatments. On the other hand, the compressive strength parallel to the grain in spruce and larch wood samples decreased after laser incising and bioincising.