Organ Nakli Sürecinde Sosyal Hizmet Uzmanlarının Rol ve Görevleri: Böbrek Nakli Olgusu Üzerinden Müdahale Örneği
Roles and Duties of Social Workers in Organ Transplant Process: An Intervention Example Based on Case
Yazar: Kaçar Adam, Didem
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 4, 2022
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; organ transplant,social work,psychosocial assessment ; organ nakli,sosyal hizmet,psikososyal değerlendirme

Organ nakli, tedavisi mümkün olmayan hastalıklar için en son aşama olarak görülmektedir. Hastalığın iyileşmemesi, yaşanan bir organ kaybı, hastanın ve ailesinin çoğu kez ölümle yüzleşmesine ya da makineye bağlı olarak yaşamını sürdürmesine neden olmaktadır. Bu durum hasta ve ailesi için psikolojik yönden önemli bir yıkım oluşturmakta, aile işlevselliği önemli ölçüde zarar görmektedir. Kronik hastalıkları olan hastalar için organ nakli, yeniden sağlıklarına kavuşmaları anlamına gelmektedir. Ancak gerekli organın bulunması, nakil sürecine hazırlık, nakil dönemi ve sonrasında yaşanan sorunlar hastalar ve aileleri için ciddi bir stres kaynağıdır. Organ nakli sürecinde aktif katılım gösteren tıbbi sosyal hizmet uzmanları biopsikososyal model çerçevesinde hastaların ve ailelerin fiziksel, psikolojik ve sosyal yönden iyilik hallerine odaklanmaktadır. Buna göre, organ nakli sürecinde hasta ve aileye ilişkin psikososyal değerlendirmenin yapılması, karşılaştıkları sorun ve gereksinimlerin belirlenmesi, uygun mesleki müdahalenin seçilerek uygulanması organ nakli sürecinde sosyal hizmetin çalışma alanlarını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, böbrek nakli gerçekleşmiş bir çocuk ve ailesinin nakil öncesi, nakil dönemi ve nakil sonrası dönemde karşılaştıkları sorun ve gereksinimlerine yer verilerek, sosyal hizmet uzmanlarının organ nakli sürecindeki rol ve görevleri kapsamlı olarak ele alınmıştır.

Organ transplantation is seen as the last step for untreated procedures. Failure to heal the disease, loss of an organ, causes the patient and her family to face death or to continue his/her life depending on the machine most of the time. This situation creates a significant psychological destruction for the patient and her family, and family functionality is seriously damaged. For patients with chronic diseases, organ transplantation means regaining their health. However, finding the necessary organ, preparation for the transplant process, problems experienced during and after the transplant are a serious source of stress for patients and their families. Medical social workers who actively participate in the organtransplantation process focus on the physical, psychological and social well-being of patients and families within the framework of the biopsychosocial model. Accordingly, psychosocial evaluation of the patient and family during the organ transplantation process, determining the problems and needs they encounter, selecting and applying the appropriate professional intervention reveal the working areas of social work in the organ transplantation process. In this study, the roles and functions of social workers in the organ transplantation process are comprehensively discussed by giving a place to the problems and needs of a child who has undergone kidney transplantation and his/her family before, during and after transplantation.