hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İndüksiyonla sıcak işlemin Si3N4 ve grafen takviyeli Al6061 matrisli kompozitlerin mekanik ve tribolojik özelliklerine olan etkisi
The effect of induction hot working on mechanical and tribological properties of Si3N4 and graphene reinforced Al6061 matrix composites
Yazar: Şenel, Mahmut Can; Taşkın, Aleyna; Demir, Mehmethan; Gürbüz, Mevlüt
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Silisyum nitrür,alüminyum,kompozit,toz metalürjisi,aşınma ; Silicon nitride,aluminum,composite,powder metallurgy,wear

Yapılan bu çalışmada indüksiyonla sıcak presleme ve toz metalürjisi yöntemleri ile Al6061 matrisli Si3N4 (ağırlıkça %1-12) ve grafen (ağırlıkça %0,15-0,45) takviyeli kompozitler üretilmiştir. Üretilen kompozit malzemelerin yoğunluğu, sertliği, basma dayanımı, aşınma direnci, mikroyapısı ve faz yapısı sırasıyla incelenmiştir. Yapılan testler sonucunda en yoğun mikroyapı, en iyi mekanik ve tribolojik özellikler Al6061-%9Si3N4-%0.15grafen kompozit yapıda elde edilmiştir. Yürütülen ısıl işlem çalışmaları neticesinde ise; sinterleme sonrası indüksiyonla sıcak preslenmiş numunelerin mekanik ve tribolojik özelliklerinin yalnızca sinterlenmiş kompozitlere kıyasla ~%37’ye varan oranlarda iyileştiği tespit edilmiştir.

In this study, Si3N4 (1-12% by weight) and graphene (0.15-0.45% by weight) reinforced composites with Al6061 matrix were produced by the induction hot pressing and powder metallurgy methods. The density, hardness, compressive strength, wear resistance, microstructure, and phase structure of the produced composite materials were investigated, respectively. As a result of the tests, the densest microstructure, the best mechanical  and tribological properties were obtained in Al6061-%9Si3N4-0.15%graphene composite structure. As a result of the heat treatment studies, it was determined that the mechanical and tribological properties of the induction hot-pressed samples after sintering process improved by ~37% compared to only sintered composites.
Lazer modifikasyonunun bazı ahşap renk karakteristiklerine etkisinin araştırılması
Lazer modifikasyonunun bazı ahşap renk karakteristiklerine etkisinin araştırılması
Yazar: Açık, Cebrail; Tutuş, Ahmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Lazer modifikasyon,Yüzey renk,Yüzey parlaklık

Bu çalışmada, mobilya endüstrisinde sık kullanılan bazı ahşap türlerinden elde edilmiş malzeme yüzeylerine karbondioksit gazlı cam tüplü CNC lazer makinesinde, farklı oranlarda lazer kazıma gücü ve hızı uygulanarak modifikasyon (kazıma) işlemi yapılmıştır. Lazer işlemlerinden sonra oluşan renk farklılıkları CIE L*a*b* renk sisteminde ölçülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, renk ve parlaklık bağımlı değişkenleri ile ahşap türü, lazer kazıma gücü ve lazer kazıma hızı bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ahşap türü değişkeni ile ΔE* ve ΔL* renk değişkenleri arasında ve kazıma gücü değişkeni ile Δa* renk değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Diğer tüm renk değişkenleri arasında anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca ahşap türü, lazer kazıma gücü ve lazer kazıma hızı bağımsız değişkenleri ile parlaklık değişkeni arsındaki tüm parametrelerde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma sonucunda lazer yüzey modifikasyonu sırasında renk ve parlaklık değişimlerinin mobilya ve ahşap ürün endüstrisinde sık kullanılan ahşap türleri için ortak eğilimleri açıklanmaya çalışılmıştır.

Bu çalışmada, mobilya endüstrisinde sık kullanılan bazı ahşap türlerinden elde edilmiş malzeme yüzeylerine karbondioksit gazlı cam tüplü CNC lazer makinesinde, farklı oranlarda lazer kazıma gücü ve hızı uygulanarak modifikasyon (kazıma) işlemi yapılmıştır. Lazer işlemlerinden sonra oluşan renk farklılıkları CIE L*a*b* renk sisteminde ölçülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, renk ve parlaklık bağımlı değişkenleri ile ahşap türü, lazer kazıma gücü ve lazer kazıma hızı bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ahşap türü değişkeni ile ΔE* ve ΔL* renk değişkenleri arasında ve kazıma gücü değişkeni ile Δa* renk değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Diğer tüm renk değişkenleri arasında anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca ahşap türü, lazer kazıma gücü ve lazer kazıma hızı bağımsız değişkenleri ile parlaklık değişkeni arsındaki tüm parametrelerde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma sonucunda lazer yüzey modifikasyonu sırasında renk ve parlaklık değişimlerinin mobilya ve ahşap ürün endüstrisinde sık kullanılan ahşap türleri için ortak eğilimleri açıklanmaya çalışılmıştır.
Güneş ışınımı tahmini için CNN-LSTM modeli: Performans analizi
CNN-LSTM model for solar radiation prediction: Performance analysis
Yazar: Eşlik, Ardan Hüseyin; Sen, Ozan; Serttaş, Fatih
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Güneş Işınımı Tahmini,Derin Öğrenme,Uzun-Kısa Süreli Bellek,Zaman Serisi Tahmini,Makine Öğrenmesi ; Solar Radiation Prediction,Deep Learning,Time Series Prediction,Long-Short-Term Memory,Machine learning

Güneş enerjisinin potansiyelinden tam anlamıyla faydalanmak ve güneş enerjisi sistemlerini etkin bir şekilde işletebilmek için güneş ışınımı değerinin bilinmesi büyük önem arz etmektedir. Yüksek değişkenliğe sahip güneş radyasyonu verilerinin modellenmesi karmaşık bir problemdir ve doğrusal olmayan yöntemlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, güneş ışınımı tahmini için CNN ve LSTM mimarileri kullanılarak oluşturulan hibrit bir model önerilmiştir. Önerilen modelin performansı ve uygulanabilirliği Rastgele Orman, Karar Ağaçları ve K-En Yakın Komşu gibi farklı makine öğrenmesi yöntemleriyle karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışmada, Afyon Kocatepe Üniversitesi yerleşkesine konumlandırılan bir piranometre ile saatlik olarak ölçülmüş güneş ışınımı değerleri kullanılmıştır.  Deney sonuçları, önerilen CNN-LSTM modelinin diğer yöntemlere oranla daha başarılı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur.

To fully utilize the potential of solar energy and effectively operate solar energy systems, it is vital to know solar radiation values. Modeling solar radiation data with high variability is a complex problem, and nonlinear methods are needed. This study proposes a hybrid model using CNN and LSTM architectures for solar radiation prediction. The performance and applicability of the proposed model are examined by comparing it with different machine learning methods such as Random Forest, Decision Tree and K-Nearest Neighbor. The study used hourly solar radiation values measured with a pyranometer on the Afyon Kocatepe University campus. Experiment results revealed that the proposed CNN-LSTM model gave more successful results than other methods.
T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of T5 and T6 heat treatments on the structural, mechanical, and tribological properties of Zn-40Al-2Cu-0.1Sr alloy
Yazar: Hekimoğlu, Ali Paşa; Hacıosmanoğlu, Murat; Tellioğlu, Murat; Savaşkan, Temel
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımı,içyapı,mekanik özellikler,sürtünme,aşınma,Zn-40Al-2Cu-0.1Sr alloy,microstructure,mechanical properties,friction,wear ; Zn-40Al-2Cu-0.1Sr alloy,microstructure,mechanical properties,friction,wear

Bu çalışmada T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla gerekli sayıda külçe kokil kalıba döküm yöntemiyle üretildi. Üretilen alaşımın yapı ve özellikleri uygun deneysel yöntemlerle araştırıldı. Söz konusu alaşımının dökülmüş durumdaki mikroyapısının α dendritleri ile dendritler arası bölgelerde yer alan ötektoid dönüşüm ürünü α+η, bakırca zengin ε (CuZn4) ve μ(SrZnx) fazlarından oluştuğu gözlendi. Uygulanan T5 ısıl işleminin bu alaşımın dendritik yapısında belirgin bir değişime yol açmadığı, T6 ısıl işleminin ise bu yapıyı önemli ölçüde değiştirdiği gözlendi. T5 ısıl işleminin incelenen alaşımın sertlik ve çekme dayanımını azaltırken kopma uzamasını az da olsa artırdığı belirlendi. T6 ısıl işleminin alaşımın sertlik ve çekme dayanımını artırdığı, kopma uzaması değerini ise azalttığı gözlemlendi. Yapılan değerlendirme sonucunda her iki ısıl işlemin de (T5 ve T6) söz konusu alaşımın aşınma direncini artırdığı belirlendi. Uygulanan ısıl işlemlerin alaşımın mekanik ve tribolojik özellikleri üzerindeki etkileri yapısal değişimlere dayandırılarak açıklandı.

To assess the effects of T5 and T6 heat treatments on the structural, mechanical, and tribological properties of Zn-40Al-2Cu-0.1Sr alloy several ingots were produced by the permanent mold casting. The structure and properties of the alloy were investigated by appropriate test procedures. It was observed that the as-cast microstructure of the alloy consisted of α dendrites, eutectoid transformation product of α+η phase mixture, copper-rich ε (CuZn4), and μ(SrZnx) phase particles. T5 heat treatment had no significant effect on the dendritic microstructure of this alloy but T6 heat treatment removed it completely. It was also observed that T5 heat treatment decreased the hardness and tensile strength but caused a slight increase in the elongation to fracture of the alloy. T6 heat treatment caused an increase in the hardness and tensile strength of the alloy but decreased its elongation to fracture. It was also observed that both heat treatments (T5 and T6) increased the wear resistance of the alloy. The effects of the heat treatments on the mechanical and tribological properties of the alloy were explained in terms of microstructural changes.
Jüt takviyeli kompozit prepreg malzemelerin yorulma davranışlarının analizi
Jüt takviyeli kompozit prepreg malzemelerin yorulma davranışlarının analizi
Yazar: Şen, Hayri; Özben, Tamer
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Prepreg Malzeme,Tabakalı Hibrit Kompozit,Çekme Deneyi,Yorulma Deneyi,Wöhler eğrisi,SEM görüntüleri. ; Prepreg Malzeme,Tabakalı Hibrit Kompozit,Çekme Deneyi,Yorulma Deneyi,Wöhler eğrisi,SEM görüntüleri.

Günümüzde hızlı bir şekilde gelişen ve gelişmeye devam eden kompozit malzemelerin kullanım alanları ve kullanılan malzeme çeşitliliği ilişkilendirildiğinde mekanik özelliklerinin farklılıkları ön plana çıkmaktadır. Bu sebeple kompozit malzemelerin mekanik özelliklerinin incelenmesi önemli bir parametredir. Bu çalışmada tabakalı hibrit kompozit malzemelerin mekanik özelliklerini belirlemek için çekme testi, akabinde elde edilen veriler ile yorulma dayanımı testi, ve SEM görüntüleme ile görüntü analizleri incelenmiştir. Çalışmada 250 mm x 250 mm boyutlarında simetrik, asimetrik ve rastgele dizilim ile 6 katmandan meydana gelen; 30, 45, 60 derece açı ile kesilerek tabakaya yerleştirilen jüt, karbon ve cam prepreg malzeme kullanılmıştır. Bu kompozit prepreg malzemeler ısıtma presi vasıtasıyla 40Bar basınç altında kademeli bir şekilde ısıtılıp, 120°C sıcaklıkta 45 dakika sabit sıcaklığa maruz bırakılıp akabinde pres altında oda sıcaklığına gelene kadar soğuması sağlanarak kompozit plakaların üretimi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen tüm deneyler ASTM standartlarına uygun şekilde gerçekleştirilmiştir. Deneylerden elde edilen veriler grafikler ile desteklenip çalışma içinde sunulmuştur.

Günümüzde hızlı bir şekilde gelişen ve gelişmeye devam eden kompozit malzemelerin kullanım alanları ve kullanılan malzeme çeşitliliği ilişkilendirildiğinde mekanik özelliklerinin farklılıkları ön plana çıkmaktadır. Bu sebeple kompozit malzemelerin mekanik özelliklerinin incelenmesi önemli bir parametredir. Bu çalışmada tabakalı hibrit kompozit malzemelerin mekanik özelliklerini belirlemek için çekme testi, akabinde elde edilen veriler ile yorulma dayanımı testi, ve SEM görüntüleme ile görüntü analizleri incelenmiştir. Çalışmada 250 mm x 250 mm boyutlarında simetrik, asimetrik ve rastgele dizilim ile 6 katmandan meydana gelen; 30, 45, 60 derece açı ile kesilerek tabakaya yerleştirilen jüt, karbon ve cam prepreg malzeme kullanılmıştır. Bu kompozit prepreg malzemeler ısıtma presi vasıtasıyla 40Bar basınç altında kademeli bir şekilde ısıtılıp, 120°C sıcaklıkta 45 dakika sabit sıcaklığa maruz bırakılıp akabinde pres altında oda sıcaklığına gelene kadar soğuması sağlanarak kompozit plakaların üretimi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen tüm deneyler ASTM standartlarına uygun şekilde gerçekleştirilmiştir. Deneylerden elde edilen veriler grafikler ile desteklenip çalışma içinde sunulmuştur.
Hava alıklı elektro-pnömatik kontrol tahrik sisteminin açık çevrim performansının incelenmesi
The investigation of open loop performance of electro-pneumatic control actuator system with air intake
Yazar: Ercis, Orhan Fatih; Keleş, Ömer
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Amesim,pnömatik,simülasyon,test,kontrol ; Amesim,pneumatic,simulation,test,control

Bu çalışma kapsamında elektro-pnömatik bir kontrol tahrik sisteminin simülasyonu yapılmış ve testlerle açık çevrim performansı değerlendirilmiştir. Açık çevrim elektro-pnömatik sistemde, hava alığından giren gaz izole edilmiş iki odaya dolmaktadır. Hava odaları arasında basınç farkı solenoidler yardımı ile oluşturularak mühimmatın kanat hareketi sağlanmaktadır. Solenoidlerin yarattığı basınç farkı bir döner kanat üzerine etkiyerek aerodinamik kanatların dönüşünü sağlamaktadır. Simülasyon ve test çalışmalarında 5 Hz hedef çalışma frekansı olarak seçilmiştir. Amesim simülasyonlarında kanatçık açısı 5 Hz hedef frekansında 63,9° faz farkı ile komut sinyalini takip etmiştir. Analiz sonuçlarına göre 15 Hz’ den sonra genliklerde kayıplar ve bozulmalar meydana gelmiştir. Testlerde 1 Hz’ den 35 Hz’ e kadar frekans girdisi artırılarak frekans cevabı davranışı incelenmiştir. Test verisinde 16,66 Hz frekanstan sonraki genliklerde düzensiz hareketler meydana gelmiş ve kanatçık açısı komutu takip edememiştir. Diğer yandan 5 Hz hedef frekansını kanatçık açısı genlik kaybına uğramadan komutu 59,5° faz açısı ile takip etmiştir. Sonuç olarak ucuz ve basit bir yapıdaki elektro-pnömatik tahrik sisteminin performansı simülasyon ve testlerle elde edilmiştir.

In this study, an electro-pneumatic control actuator system is simulated and its open loop performance is evaluated with tests. In the open loop electro-pneumatic system, the gas entering from the air intake is filled into two isolated chambers. The fin movement of the ammunition is provided by creating the pressure difference between the air chambers with the help of solenoids. The pressure difference created by the solenoids acts on a rotary vane and provides the rotation of the aerodynamic fins. In the simulation and test studies 5 Hz is chosen as target operating frequency. The fin angle follows the command signal with a 63.9° phase difference at 5 Hz in Amesim simulations. According to the results of the analysis, amplitude loss and distortions occur after 15 Hz. In the tests, frequency response is investigated by increasing the frequency input from 1 Hz to 35 Hz. It is observed that irregular movements occur at amplitudes after the frequency of 16.66 Hz and the fin cannot follow the command. On the other hand, the target 5 Hz frequency is followed by the fin angle with a phase angle of 59.5° without losing the angle amplitude. As a result, the performance of an inexpensive and simple electro-pneumatic control actuator system has been obtained through simulations and tests.
Enine ışıyan düzlemsel ayrık frekanslı dizi antenlerde örüntü düzeltmede yeni bir yöntem
A new method on pattern correction in broadside planar frequency diverse arrays
Yazar: Günay, Muhammed Eyyub; Kanbaz, İhsan; Aksoy, Ertugrul
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Pattern correction method,conformal FDA,gain compensation,broadside radiation characteristic,frequency increment ; Örüntü düzeltme yöntemi,konformal FDA,kazanç kompanzasyonu,enine ışıma karakteristiği,frekans arttırımı

Bu çalışmada, düzlemsel ayrık frekanslı dizi anten sistemlerinde (Frequency Diverse Array-FDA) konformal durumlarda örüntüde meydana gelen bozulmanın düzeltilmesine yönelik yeni bir yaklaşım önerilmiştir. İlk olarak FDA sistemlerinin diğer geleneksel dizi anten sistemlerinden farklılıkları değerlendirilmiş ve literatürdeki örüntü düzeltme yöntemleri üzerinde tartışılmıştır. Ardından, harici etkenlerle uzaysal koordinatlarının değişmesi durumunda sistemin enine ışıma karakteristiğini korumak ve oluşan bozulmaları kompanze etmek için FDA sisteminin dizi faktörünün bir parametresi olan elemanlar arası frekans arttırımını güncelleme tekniği önerilmiştir. Bu parametre normalde sabittir ve merkezi frekanstan çok küçük olmalıdır. Son olarak önerilen yöntemin kullanılabilirliği nümerik örnekler aracılığıyla analiz edilmiştir.

In this study, a new approach is suggested about pattern correction due to the distortions by conformal situations in planar frequency diverse arrays (FDA). First, the differences of FDA systems from other conventional antenna array systems are evaluated and the pattern correction methods in the literature are discussed. Then, the technique of updating the inter-element frequency increment, which is a parameter of the array factor of the FDA system, is proposed in order to preserve the broadside radiation characteristic of the system and to compensate for the distortions in case the spatial coordinates change with external factors. Normally, the frequency increment between the array elements is constant and it must be much less than the central frequency of the system. Finally, the usability of the suggested technic is demonstrated with numeric examples.
Karaciğer enzimlerinden hastalık tahmini için yapay sinir ağları ve sezgisel yöntem modellerinin performansları: Biyokimya cihazı çıktılarına uygulanması
Karaciğer enzimlerinden hastalık tahmini için yapay sinir ağları ve sezgisel yöntem modellerinin performansları: Biyokimya cihazı çıktılarına uygulanması
Yazar: Çavga, Seyit Hamza
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; karaciğer hastalıkları,yapay sinir ağları,parçacık sürü optimizasyonu,lojistik regresyon

Karar verme sistemlerinin sağlık alanında uygulanmasında, gelişen teknolojiyle birlikte, direkt analiz cihazı çıktıları kullanılabilir hale gelmiştir. Veri setinin genişlemesiyle birlikte modellerin doğrulukları da artmaktadır. Bu çalışmada kullanılan veri seti parametreleri nicelik ve nitelik yönünden eski çalışmalara kıyasla gerçek duruma daha yakın ham veriler içermektedir. Karaciğer hastalıklarını tanımlamak için kurulan modeller incelendiğinde uzman görüşü içeren parametreler kullanılması sebebiyle model performansının yanında uzman performansının da etkisi olduğu görülmektedir. Bu çalışmada kullanılan veri seti sınıf değerleri dışında sübjektif verilere yer vermeyerek uzman görüşünü sadece modelin eğitiminde kullanmıştır. Bu sayede model performansının veri setine diğer çalışmalardan daha az bağımlı olacaktır. Gerçek hayat verileri farklı modeller ile çalışılarak, hangi yapıların daha iyi olduğu görülmüştür. Çalışmada yapay sinir ağları ve parçacık sürü optimizasyonu metotları sınıflandırma problemini çözebilmek için eğitilmiş ve test verileri ile sınanarak sonuçlar analiz edilmiştir.

Karar verme sistemlerinin sağlık alanında uygulanmasında, gelişen teknolojiyle birlikte, direkt analiz cihazı çıktıları kullanılabilir hale gelmiştir. Veri setinin genişlemesiyle birlikte modellerin doğrulukları da artmaktadır. Bu çalışmada kullanılan veri seti parametreleri nicelik ve nitelik yönünden eski çalışmalara kıyasla gerçek duruma daha yakın ham veriler içermektedir. Karaciğer hastalıklarını tanımlamak için kurulan modeller incelendiğinde uzman görüşü içeren parametreler kullanılması sebebiyle model performansının yanında uzman performansının da etkisi olduğu görülmektedir. Bu çalışmada kullanılan veri seti sınıf değerleri dışında sübjektif verilere yer vermeyerek uzman görüşünü sadece modelin eğitiminde kullanmıştır. Bu sayede model performansının veri setine diğer çalışmalardan daha az bağımlı olacaktır. Gerçek hayat verileri farklı modeller ile çalışılarak, hangi yapıların daha iyi olduğu görülmüştür. Çalışmada yapay sinir ağları ve parçacık sürü optimizasyonu metotları sınıflandırma problemini çözebilmek için eğitilmiş ve test verileri ile sınanarak sonuçlar analiz edilmiştir.
Artık evrişimli sinir ağı kullanılarak göğüs röntgeni görüntülerinde pnömoni tespiti
Artık evrişimli sinir ağı kullanılarak göğüs röntgeni görüntülerinde pnömoni tespiti
Yazar: İnal Atik, İpek
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 3, 2023
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; göğüs röntgen görüntü,pnömoni,sınıflandırma,ESA,artık blok

Pnömoni hastalığı akciğer dokusunun iltihaplanması neticesinde ortaya çıkan bir göğüs hastalığıdır. Pnömoni her yaşta görülebilmekle birlikte iki yaş altı ve altmış beş yaş üstü kişilerde oldukça tehlikelidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyadaki tüm ölümlerin yaklaşık yüzde %7’si kadarının pnömoni nedeniyle olduğu belirtilmektedir. Hastalıktan kaynaklı ölüm oranlarının azaltılmasında hastalığın erken teşhisi ve tedavisi önemli bir etkendir. Çalışmada üç boyutlu (3D) göğüs röntgen görüntülerinden pnömoni tespiti için etkin bir evrişimli sinir ağı (ESA) modeli önerilmiştir. Önerilen model, ön eğitimli ResNet ile transfer öğrenme yaklaşımı kullanılarak tasarlanmıştır. Modelde artık blok bağlantılar ile derin öğrenme mimarisindeki bazı katmanlar atlanarak performansı arttırılmıştır. Önerilen yöntemin performansı basit bir ESA modeli, önerilen modelden artık blokların çıkarıldığı ESA modeli ve yaygın olarak kullanılan ön eğitimli ağlardan olan ResNet-18 ile karşılaştırılmıştır. Yapılan analizlere göre önerilen yöntemin doğruluk, özgüllük, hassasiyet, kesinlik ve F-1 skoru değerleri sırasıyla %98,42; %97,52; %99,35; %97,47 ve %98,90 olarak elde edilmiştir. Analizlerden elde edilen sonuçlar incelendiğinde, önerilen yöntemin göğüs röntgen görüntülerinden pnömoni tespitinde başarılı olduğunu ortaya koymaktadır.

Pnömoni hastalığı akciğer dokusunun iltihaplanması neticesinde ortaya çıkan bir göğüs hastalığıdır. Pnömoni her yaşta görülebilmekle birlikte iki yaş altı ve altmış beş yaş üstü kişilerde oldukça tehlikelidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyadaki tüm ölümlerin yaklaşık yüzde %7’si kadarının pnömoni nedeniyle olduğu belirtilmektedir. Hastalıktan kaynaklı ölüm oranlarının azaltılmasında hastalığın erken teşhisi ve tedavisi önemli bir etkendir. Çalışmada üç boyutlu (3D) göğüs röntgen görüntülerinden pnömoni tespiti için etkin bir evrişimli sinir ağı (ESA) modeli önerilmiştir. Önerilen model, ön eğitimli ResNet ile transfer öğrenme yaklaşımı kullanılarak tasarlanmıştır. Modelde artık blok bağlantılar ile derin öğrenme mimarisindeki bazı katmanlar atlanarak performansı arttırılmıştır. Önerilen yöntemin performansı basit bir ESA modeli, önerilen modelden artık blokların çıkarıldığı ESA modeli ve yaygın olarak kullanılan ön eğitimli ağlardan olan ResNet-18 ile karşılaştırılmıştır. Yapılan analizlere göre önerilen yöntemin doğruluk, özgüllük, hassasiyet, kesinlik ve F-1 skoru değerleri sırasıyla %98,42; %97,52; %99,35; %97,47 ve %98,90 olarak elde edilmiştir. Analizlerden elde edilen sonuçlar incelendiğinde, önerilen yöntemin göğüs röntgen görüntülerinden pnömoni tespitinde başarılı olduğunu ortaya koymaktadır.