İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ YANSITICI DÜŞÜNME DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ YANSITICI DÜŞÜNME DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
Yazar: Erdoğan, Fatma; Şengül, Sare
Dergi: Asian Journal of Instruction (E-AJI), Vol. 2 No. 1(ÖZEL), 2014
Anahtar kelimeler: Reflective thinking, pre-service teachers, mathematics education, elementary ; Yansıtıcı düşünme, öğretmen adayları, matematik eğitimi, ilköğretim

ÖZET: Yansıtma, kişinin deneyimlerini sorgulaması olarak ifade edilmiştir. Yansıtıcı aktiviteler ise kişinin eylemlerini analiz etmesinde cesaretlendiri rol oynar. Bu bağlamda, yansıtıcı düşünmenin eğitim alanında önemli bir yeri olduğu söylenebilir. Kişinin bir eylem anında ne yaptığını sorgulaması ve daha sonra yaptığı üzerinde tekrar düşünerek genel bilgilerini düzenlemesi şeklinde açıklanan yansıtıcı düşünme, öğretmen yetiştirme sürecinde  de önemli bir unsur olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda yapılan araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematik dersine yönelik yansıtıcı düşünme düzeylerini bazı demografik değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada genel tarama modeli kapsamında olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2013-2014 öğretim yılı bahar döneminde Marmara Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bölümünde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi ilköğretim matematik öğretmenliği üçüncü sınıfta öğrenim gören 108 öğretmen adayından oluşmaktadır. İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının yansıtıcı düşünme düzeylerini belirlemek için, veriler Kember ve arkadaşları (2000) tarafından geliştirilen, Türkçe’ye Başol ve Gencel (2013) tarafından uyarlanan “Yansıtıcı Düşünme Düzeyini Belirleme Ölçeği” kullanılarak elde edilmiştir. Ölçeğin güvenirliğine yönelik yapılan analiz sonucunda, ölçeğin Cronbach Alfa (ἁ) değeri 0.75 olarak hesaplanmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde, betimsel istatistik, bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematik dersine yönelik yansıtıcı düşünme yanıtların ortalaması 2.85’tir (ss.: 1.46). Araştırmanın sonuçları, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematik dersine yönelik yansıtıcı düşünme düzeylerinin orta seviyede olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma sonuçlarına göre, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematik dersine yönelik yansıtıcı düşünme düzeylerine ilişkin cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık bulunurken; öğrenim türü ile mezun olunan lise değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmadığı belirlenmiştir. Verilerin analizinden elde edilen bulgulara göre, bayan ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematik dersine yönelik yansıtıcı düşünme düzeylerinin erkek ilköğretim matematik öğretmeni adaylarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları doğrultusunda ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının yansıtıcı düşünme becerileri konusundaki bilgilerini ve kullanımlarını artırmak için bazı önlemlerin alınması gerektiği vurgulanarak gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

The reflection has been referred to as inquiry into one’s experience. Reflective activities encourage one’s to analyse their performance. In this context, it can be said reflective thinking had a critical place in education. Reflective thinking, which is be defined as questioning self action when it is happening and then organizing general information by thinking on the self action again, is considered as an important element for the teacher training process. The purpose of this study was to investigate the pre-service elementary mathematics teachers’ reflective thinking levels towards mathematics point of view elementary pre-service mathematics teachers’ characteristics. This research was based on a relational survey method which is one of the general survey models. This research was carried out in the spring term of 2013-2014 academic year, all studying at the Marmara University, Education Faculty, Department of Teacher Training in Mathematics at Elementary School Level. The sample of the study consisted of 108 pre-service elementary mathematics teachers at the third year of their four-year mathematics teacher graduate program. To determine the pre-service elementary mathematics teachers’ reflective thinking levels, data were collected using the “Reflective Thinking Scale” developed by Kember and his colleagues (2000) and adapted into Turkish by Başol and Gencel (2013). Cronbach alpha reliability coefficient of Reflective Thinking Scale was found 0.75. Descriptive statistics, independent sample t-test and analysis of variance were employed to analyze quantitative data. According to the descriptive result, the average value of the levels of pre-service elementary mathematics teachers’ reflective thinking levels towards mathematics was 2.85 (df.:1.46). Results of the study revealed that pre-service elementary mathematics teachers have middle level of reflective thinking skill. According to the results, while there were significant differences in pre-service elementary mathematics teachers’ views about reflective thinking levels towards mathematics in terms of the variable of the gender, there were not significant differences in reflective thinking levels towards mathematics in terms of the variables of the pre-service elementary mathematics teachers’ education types and highschool the person graduated. According to the results of the data analysis, it was seen that the female pre-service elementary mathematics teachers’ reflective thinking levels towards mathematics were significantly higher than male pre-service elementary mathematics teachers’. With regard to research findings, suggestions were offered for future studies by emphasizing the necessity for measures to increase pre-service elementary mathematics teachers’ knowledge on reflective thinking as well as its use