Geçmişten Günümüze Standartlarda Betonun Nitelik Denetimi
The Concrete Quality Control in Turkish Codes from the Past to the Present
Yazar: Ergün, Ali
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: TS 500, TS EN 206-1, Beton, Uygunluk kriterleri, Nitelik denetimi, Kabul koşulları

Betonarme taşıyıcı sistemleri oluşturan malzemelerinden birisi olan beton, betonarme elemanların boyutlandırılmasında esas alınan proje sınıfına uygun şantiyede üretilmesi standartlarda zorunlu kılınmıştır. Yapı malzemesi açısından incelendiğinde, farklı bileşenlerden oluşan betonun basınç ve çekme dayanımı gibi mekanik özellikleri, pek çok parametreye bağlıdır. Betonun sınıf tanımlaması mekanik özelliklerden basınç dayanımına göre yapılır. Belirli özelliklere sahip sertleşmiş beton numuneler üzerinde yapılan basınç deneylerine göre, standartlarda belirlenen uygunluk kriterlerine bağlı olarak üretilen betonların nitelik denetimi yapılmakta ve proje sınıfında olup olmadığına karar verilmektedir. Ülkemizde, Türk Standartları Enstitüsü’nün kurulmasıyla birlikte, beton ve betonarme ile ilgili standartlar çıkartılmış, günümüze kadar bu standartlarda betonun nitelik denetimleri ile ilgili çok farklı yaklaşımlar ortaya konulmuştur. Son otuz yıl içerisinde, betonun nitelik denetimi ile ilgili kriterler, TS 500/1971, TS 500/1984, TS 500/2000, TS 11222/2001 ve TS EN 206-1’de farklı biçimlerde verilmiştir. Bu süreç içerisinde eğitimlerini almış başta inşaat mühendisleri olmak üzere teknik elemanların, günümüzde üretilen betonların şantiye denetimi konusunda uygulayacakları uygunluk kriterlerinde farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, geçmişten günümüze kadar standartlarda farklı biçimde verilen betonun nitelik denetimi ve kabul koşulları incelenmiş ve günümüzde geçerli olan uygulama kriterleri anlatılarak örneklerle desteklenmiştir. Böylece, eski kriterlere göre değerlendirme yapan teknik elemanların bu konudaki bilgileri güncelleştirilerek, nitelik denetiminin herkes tarafından aynı ve doğru bir şekilde yapılmasına katkı sağlanılacaktır

Betonarme taşıyıcı sistemleri oluşturan malzemelerinden birisi olan beton, betonarme elemanların boyutlandırılmasında esas alınan proje sınıfına uygun şantiyede üretilmesi standartlarda zorunlu kılınmıştır. Yapı malzemesi açısından incelendiğinde, farklı bileşenlerden oluşan betonun basınç ve çekme dayanımı gibi mekanik özellikleri, pek çok parametreye bağlıdır. Betonun sınıf tanımlaması mekanik özelliklerden basınç dayanımına göre yapılır. Belirli özelliklere sahip sertleşmiş beton numuneler üzerinde yapılan basınç deneylerine göre, standartlarda belirlenen uygunluk kriterlerine bağlı olarak üretilen betonların nitelik denetimi yapılmakta ve proje sınıfında olup olmadığına karar verilmektedir. Ülkemizde, Türk Standartları Enstitüsü’nün kurulmasıyla birlikte, beton ve betonarme ile ilgili standartlar çıkartılmış, günümüze kadar bu standartlarda betonun nitelik denetimleri ile ilgili çok farklı yaklaşımlar ortaya konulmuştur. Son otuz yıl içerisinde, betonun nitelik denetimi ile ilgili kriterler, TS 500/1971, TS 500/1984, TS 500/2000, TS 11222/2001 ve TS EN 206-1’de farklı biçimlerde verilmiştir. Bu süreç içerisinde eğitimlerini almış başta inşaat mühendisleri olmak üzere teknik elemanların, günümüzde üretilen betonların şantiye denetimi konusunda uygulayacakları uygunluk kriterlerinde farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, geçmişten günümüze kadar standartlarda farklı biçimde verilen betonun nitelik denetimi ve kabul koşulları incelenmiş ve günümüzde geçerli olan uygulama kriterleri anlatılarak örneklerle desteklenmiştir. Böylece, eski kriterlere göre değerlendirme yapan teknik elemanların bu konudaki bilgileri güncelleştirilerek, nitelik denetiminin herkes tarafından aynı ve doğru bir şekilde yapılmasına katkı sağlanılacaktır