Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi
Cognitive Dissonance and Password Security: Analysis of User Trends
Yazar: İmamoğlu, Mustafa Bilgehan; Eser, Aleyna
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 16 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Knowledge Representation and Reasoning ; Bilgi Temsili ve Akıl Yürütme ; Parola Gücü,Bilişsel Uyumsuzluk,Siber Saldırı,Kullanıcı Eğilimleri,Bilgi Güvenliği ; Password Strength,Cognitive Dissonance,Cyber Attack,User Trends,Information Security

Günümüzde bilgi güvenliği, dijitalleşmenin hızla artması ve çevrim içi platformların yaygınlaşmasıyla kritik bir konu haline gelmiştir. Zayıf ve tahmin edilebilir parolalar, siber saldırılara karşı en yaygın güvenlik açıklarından birini oluşturmaktadır. Kullanıcıların parola oluşturma süreçlerinde sıklıkla tercih ettikleri basit ve tekrar eden parola yapıları, hesap güvenliğini tehdit eden unsurlar arasında yer almaktadır. Bu durum, kullanıcıların bilişsel süreçlerini anlamaya ve güçlü parola oluşturma alışkanlıklarını teşvik eden çözümler geliştirmeye olan ihtiyacı artırmaktadır. Bu çalışma, kullanıcıların bilişsel parola eğilimlerini analiz eden ve güçlü-zayıf parola ayrımını değerlendirerek kullanıcıya öneriler sunan bir web tabanlı sistem geliştirmeyi amaçlamaktadır. React tabanlı bu sistem, kullanıcıların parola oluşturma süreçlerinde verdikleri bilişsel tepkileri incelemektedir. Dinamik geri bildirim mekanizmaları aracılığıyla kullanıcılar, güçlü parola oluşturma süreçlerinde rehberlik edilmekte ve parola güvenliği konusunda farkındalıkları artırılmaktadır. Ayrıca, kullanıcı davranışlarından elde edilen veriler, daha etkili parola politikalarının oluşturulmasına katkı sağlamaktadır. Bu sistem, sadece bireysel kullanıcılar için değil, aynı zamanda kuruluşların parola güvenliği politikalarını geliştirmek ve eğitim süreçlerini desteklemek için de bir çözüm sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, bilgi güvenliğini tehdit eden zayıf parola alışkanlıklarının önüne geçmek ve kullanıcıları daha güvenli dijital bir ekosisteme yönlendirmektir.

In today's digital era, information security has become a critical concern due to the rapid growth of digitalization and the widespread use of online platforms. Weak and predictable passwords are among the most common vulnerabilities exploited in cyberattacks. The frequent use of simple and repetitive password patterns highlights the importance of understanding users' cognitive processes and developing solutions to promote strong password creation habits.This study aims to develop a web-based system to analyze users' cognitive password tendencies, evaluate strong-weak password distinctions, and provide suggestions to users. The React-based system examines users' cognitive responses during password creation processes. Through dynamic feedback mechanisms, users are guided in creating strong passwords, enhancing their awareness of password security. Additionally, the insights derived from user behavior contribute to the development of more effective password policies.This system not only serves individual users but also provides a solution for organizations to enhance their password security policies and support educational initiatives. The primary objective of this study is to address the security risks posed by weak password habits and to guide users toward a more secure digital ecosystem.