Türkiye’nin Uluslararası Bienallere 1950’li Yıllardaki Katılımı
Participation of Turkey in International Biennials in the 1950s
Yazar: Yıldız, Esra
Dergi: Art-Sanat No. 16, 2021
Anahtar kelimeler: International biennials,Modern art,Abstract art,Turkish art,Academy of Fine Arts ; Uluslararası bienaller,Modern sanat,Soyut sanat,Türk Sanatı,Güzel Sanatlar Akademisi

Bienaller, II. Dünya Savaşı sonrasında ülkelerin kültür ve sanatla yenilenme sürecinde önemli etkinliklerden biridir ve  ulus devletlerin kültür politikaları ile desteklenmiştir. 1895’te düzenlenmeye başlanan Venedik Bienalinin ardından, 1950  sonrasında Ljubljana, São Paulo, Paris gibi şehirlerde düzenlenen bienallerle, dünyanın farklı coğrafyalarında bienallerin ve  bu etkinliklere katılan ülkelerin sayısı artar. Çok kültürlülüğün ve dünya barışının yeniden sağlanmaya çalışıldığı II. Dünya  Savaşı sonrasını izleyen dönemde, Türkiye de uluslararası bienallere davet edilen ülkeler arasında yer alır. Fakat ekonomik  ya da organizasyondan kaynaklanan sebeplerle ancak 1950’lerden itibaren katılabilir. Türkiye’nin ülke olarak bienallere  katılımının yanı sıra çeşitli sebeplerde Türkiye’den ayrılmış sanatçılar da bu dönemde bienallerde ya da documenta gibi  önemli sergilerde yer alır.  Bu makale, Soğuk Savaş döneminin kültür politikaları bağlamında, Türkiye’nin uluslararası bienallere katılımının başladığı  1950’li yıllarda dünya sanat ortamındaki temsiline, bu katılımların neden bu dönemde gerçekleştiğine ve bienallerin sanat  ortamındaki etkisine odaklanmaktadır. Sanat tarihi yazımı açısından gündeme getirilmeyen Türkiye’nin hem ülke hem de  sanatçı düzeyindeki 1950’li yıllardaki Ljubljana Grafik Sanatlar, Uluslararası Çağdaş Renkli Litografi, Venedik, São Paulo,  Paris Bienallerine ve documenta’ya katılımları ASAC-Archivio Storico delle Arti Contemporanee, Archives de la critique  d’art, Rennes, Fundação Bienal de São Paulo/Arquivo Histórico Wanda Svevo, Mednarodni Grafični Likovni Center (MGLC),  Moderna Galerija, Ljubljana, Cincinnati Art Museum, Documenta Archiv’de yapılan araştırmalardan elde edilen yeni bilgi ve  belgelerle ele alınmıştır. Soğuk Savaş döneminin yarattığı hayali sınırların karşısında, Türkiye’nin 1950’li yıllarda uluslararası  bienallerde yer alması, sanatçıların dünyanın farklı coğrafyalarında temsili, çalışmalarının dünya müze koleksiyonlarına  girmesi ve farklı uluslararası sergilerden davet almaları, Türkiye’nin dönemin modern sanatının bir parçası olduğunu  göstermektedir.

Biennials became important events for regeneration through culture and art in the post-WWII era, and as such they were  supported through the cultural policies of nation-states. The Venice Biennale was first organized in 1895, and after 1950,  other biennials took place in cities like Ljubljana, São Paulo, and Paris. Their number continued to increase over the years,  as did the number of countries participating in them. In the atmosphere marked by the promotion of multiculturalism and  world peace that followed the Second World War, Turkey was among the countries invited to take part in international  biennials. However, because of economic and organizational challenges, it was only able to participate in such events  from the 1950s onwards. In addition to Turkey’s participation in international biennials as a country, individual artists who had left Turkey for various reasons took part in major exhibitions such as biennials and documenta during  this period.  This article focuses on Turkey’s representation in the world art scene in the 1950s, when the country first  began taking part in international biennials. It also questions why Turkey began participating in such events  at that time and considers the impacts they had on the Turkish art scene in the context of cultural policies of  the Cold War. Drawing on new information and documents obtained from ASAC-Archivio Storico delle Arti  Contemporanee, Fundação Bienal de São Paulo/Arquivo Histórico Wanda Svevo, Archives de la critique d’art,  Rennes, Mednarodni Grafični Likovni Center (MGLC), and the Cincinnati Art Museum and Documenta Archiv,  this study sheds light on Turkey’s early participation in Ljubljana, International Biennial of Contemporary Color  Lithography, Venice, São Paulo, and Paris Biennials as well as the inclusion of artists from Turkey in documenta,  issues that have been little discussed in the literature on art history. By considering the imaginary boundaries  that were drawn during the Cold War, Turkey’s participation in international biennials in the 1950s, the global  representation of Turkish artists at international exhibitions, and the incorporation of Turkish artists’ works  into the collections of major museums, it becomes clear that Turkey was an established part of the modern art  movements of the period.