Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
The Alcohol Expectancy Questionnaire: A Study of Reliability and Validity
Yazar: Yıldızeli, Selcan; Erdoğdu, Merve
Dergi: Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, Vol. 9 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Alcohol expectation,alcohol use disorder,alcohol addiction,alcohol abuse,reliability,validity ; Alkolden beklentiler,alkol kullanım bozukluğu,bağımlılık,geçerlilik,güvenirlik

Amaç: Bu çalışmanın amacı Brown, Christiansen ve Goldman (1987) tarafından geliştirilen Alkolden Beklentiler Ölçeği-III Yetişkin Formu'nu (ABÖ-III-Y) Türkçeye uyarlayarak geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Yapılan çalışma doğrultusunda alkol kullanım bozukluğu tanısıyla tedavi gören ve tanı almaksızın alkol kullanan toplam 402 yetişkine Alkolden Beklentiler Ölçeği-III Yetişkin Formu (ABÖ-III-Y), İçme Nedenleri Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu, (İNÖ-GF) ve Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AKBTT) ölçekleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler; dil eşdeğerliği geri-çeviri yöntemi; içerik geçerliği (content validity) uzman görüşüne başvurularak; güvenirliği, zamana göre değişmezliği (test-tekrar test güvenirlik/test-retest reliability) ve iç tutarlılığı (internal consistency) test edilerek; geçerliği ise yapı geçerliği (doğrulayıcı faktör analizi) ile sınanmıştır. Bulgular: ABÖ-III-Y'nin Cronbach alfa değeri 120 madde için .97 olarak bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %37,88’ini açıklayan 5 alt faktör ölçeğin orijinaliyle de uyumlu olarak şu şekilde oluşturulmuştur: Genel olumlu değişiklikler, artan sosyal girişkenlik ve kaygının azalması, gevşeme ve gerilimi azaltma, cinsellikte artış, fiziksel rahatlama. Yapılan madde analizinde madde gücü .40’ın altındaki maddeler çıkarıldıktan sonra oluşturulan ölçekte Cronbach alfa değeri .82 maddenin tümü için .96 bulunarak alt ölçekler için de .93 ile .77 arasında değişmektedir. Yapılan analizlerde ABÖ-III-Y ile İNÖ-GF arasında r=.64 düzeyinde AKBTT ile arasında .24 düzeyinde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Yapılan uyarlama çalışmalarında AKBTT’den yüksek puan alarak zararlı düzeyde alkol kullananların alkolden beklentileri diğer katılımcılara oranla daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Buna göre katılımcıların beklenti düzeyi arttıkça alkol tüketimlerinin de arttığı sonucuna varılmıştır. Sonuç: Yapılan analizler sonucu elde edilen sonuçlar Alkolden Beklentiler Ölçeği-III’ün Yetişkin Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin gerekli ölçütleri karşıladığı, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır.

Aim: The aim of this study wass to adapt the Alcohol Expectancy Questionnaire-III Adult Form (AEQ-III-Y) developed by Brown, Christiansen and Goldman (1987) into Turkish and examine its validity and reliability. Materials and Methods: In line with the study, a total of 402 adults who were treated with a diagnosis of alcohol use disorder and used alcohol without a diagnosis were given the Alcohol Expectancy Questionnaire-III Adult Form (AEQ-III-Y), Drinking Motives Questionnaire-Revised (DMQR) and Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT) scales were applied. The data obtained; language equivalence back-translation method; by seeking expert opinion on content validity; by testing its reliability, invariance over time (test-retest reliability/test-retest reliability) and internal consistency; its validity was tested with construct validity (confirmative factor analysis). Results: The Cronbach's alpha value of AEQ-III-Y was found to be .97 for 120 items. As a result of the confirmatory factor analysis, 5 sub-factors explaining 37.88% of the total variance were formed in accordance with the original scale: General positive changes, increased social sociability and decreased anxiety, relaxation and tension reduction, increased sexuality, physical relaxation. In the item analysis, the Cronbach's alpha value was found to be .96 for all of the .82 items in the scale, which was created after the items with an item strength below .40 were removed, and it ranged from .93 to .77 for the subscales. In the analyzes performed, a significant correlation was found between AEQ-III-Y and DMQR at the level of r=.64 and between AUDIT at the level of .24. In the adaptation studies, it was found that the expectation from alcohol of those who used harmful alcohol with a high score in AUDIT  was higher than the other participants. Accordingly, it was concluded that as the expectation level of the participants increased, their alcohol consumption also increased. Conclusion: The results obtained as a result of the analyzes were concluded that the psychometric properties of the Adult Turkish version of the Alcohol Expectancy Questionnaire-III Adult Form meet the necessary criteria and it is a valid and reliable scale.