Yahya Kemal’in 1925 Türkiye-Suriye Tahdid-i Hudut Komisyonu Üyeliği ve Bu Vazife Dolayısıyla Ankara’ya Gönderdiği Raporlar
Yahya Kemal’s Membership of the Comission to Define Turkey-Syria Border in 1925 and His Reports Sent to Ankara Related to This Duty
Yazar: Samsakçı, Mehmet
Dergi: FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi No. 14, 2019
Anahtar kelimeler: Yahya Kemal,Urfa deputy,Determination of the Turkey-Syria Border Commission ; Yahya Kemal,Urfa mebusluğu,Türkiye-Suriye Tahdid-i Hudud Komisyonu

1902’de memleketi olan Üsküp’ten tahsil maksadıyla İstanbul’a gelen fakat çeşitlisebepler yüzünden herhangi bir okula kaydolamayan Yahya Kemal hemen bir yıl sonraParis’e gider. Burada bir sene devam ettiği ve Fransızcasını geliştirdiği Collége de Meauxve Ecole Libre des Sciences Politiques’in “Dış Siyaset” bölümlerinde okur. Bu iki okuldanda mezun olamamasına, özellikle Paris’teki son yıllarda daha çok edebiyatla ilgilenmesinerağmen aldığı bazı dersler, sohbetlerinde bulunduğu, konferanslarına gittiği bazıbüyük âlimler, hepsinden önemlisi derin ve dikkatli okumaları sayesinde Yahya Kemalsağlam bir tarih, felsefe, kültür ve medeniyet perspektifi edinmiştir. 1912’de Türkiye’yedöndükten çok kısa bir süre sonra da dersleri, sohbetleri ve yazılarıyla bu donamımı açığavurur. Mütareke döneminde, işgal İstanbul’unun zor şartları altında da olsa Kuva-yıMilliye lehinde neşrettiği yazılar ise Yahya Kemal’in sadece tarih değil, sağlam bir diplomasibilgisine de sahip olduğunu gösterir. Mustafa Kemal Paşa başta olmak üzere, MillîMücadele döneminde Anadolu cephesi tarafından okunan bu yazıların da tesiriyle YahyaKemal Cumhuriyet’in ilânından sonra Urfa Mebusluğuna getirilir ve bu ilk mebusluğuzamanında Türkiye-Suriye Tahdid-i Hudut Komisyonu’na önce âzâ, sonra başkan olur.Bu çalışmada, Yahya Kemal’in bu komisyon üyeliği zamanında, sınırın nereden çizileceği,çizilmesi gerektiği konularında Hariciye Vekâleti’ne gönderdiği ve daha önce herhangibir çalışmada yayımlanmayan raporlar incelenecek ve yayımlanacaktır.

Yahya Kemal, who came to Istanbul from his hometown of Skopje in 1902 but failedto enroll in any school due to various reasons, went to Paris a year later. In Paris, he studiedat the Collége de Meaux (where he studied for a year and developed his French) andEcole Libre des Sciences Politiques “Foreign Policy”. He was not able to graduate fromeither of these two schools, and he was more interested in literature, especially in Paris.But it is certain that Yahya Kemal acquired a solid perspective on history, philosophy,culture and civilization through some of the lectures he attended, some great scholars towhom he had conversations and listened to, and above all his deep and careful research.In 1912 he returned to Turkey and lessons, with chat and text has shared this knowledgeand experience with the public. During the Armistice period, the articles he publishedin favor of the National Forces, albeit under the difficult conditions of the occupationof Istanbul, show that Yahya Kemal not only has a solid knowledge of history, but alsoa strong diplomacy. These articles of Yahya Kemal were read by the Anatolian front,especially Mustafa Kemal Pasha during the National Struggle. Yahya Kemal becomes adeputy of Urfa after the proclamation of the Republic with the influence of these writings.Yahya Kemal, Determination of the Turkey-Syria border in this period before a memberof the Commission then appointed as chairman. In this study, the reports - which are unpublishedin any study - sent by Yahya Kemal to the Ministry of Foreign Affairs on whereto draw the border and when it should be drawn will be examined and published.