Erken Cumhuriyet Dönemi Cumhuriyet Bayramı Kutlamaları
Republic Day Celebrations in the Early Republican Era
Yazar: Bedir, Ayşe
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 88, 2025
Anahtar kelimeler: History of The Republic of Turkiye ; Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ; Erken Cumhuriyet Dönemi,Cumhuriyet Bayramı kutlamaları,İmge,Fotoğraf,Göstergebilim ; Early Republican Era,Republic Day Celebrations,İmage,Photography,Semiotics

Bu çalışmanın konusunu, 2023 Türk Tarih Kurumu takviminde kullanılan erken Cumhuriyet dönemi Cumhuriyet Bayramı kutlamalarına ait görsel malzemelerin göstergebilimsel analizi oluşturmaktadır. Araştırma bulgularına göre takvim yapraklarında seçilen görsellerde erken Cumhuriyet döneminin Anadolu’nun çeşitli yerlerinde düzenlenen Cumhuriyet Bayramı törenlerine ait fotoğraflar ve posta pulları olduğu görülmüştür. İzmir’in işgalinden kurtuluşuna, Lozan Antlaşması’yla tam bağımsız bir Türkiye’nin ilanına kadar Millî Mücadele’nin özeti fotoğraf gerçekliğiyle hedef kitleye sunulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nin iç ve dış siyasetinin istikameti belirlenmiştir. Cumhuriyetin ve cumhuriyet değerlerinin korunması gerektiği, müreffeh bir devlet olmak için durmadan çalışmak gerektiği, tam bağımsız her alanda kendi kendine yeten güçlü bir devlet vurgusu yapılmıştır. Fotoğraflarda ve posta pullarında kurucu rolünü vurgulanmak üzere Atatürk fotoğraflarının; egemenliğin halka ait olduğunu vurgulamak üzere halk fotoğraflarının; yaşlısı, genci, kadını erkeğiyle topyekûn bir mücadele sonucunda Kurtuluş Savaşı’nı zaferle neticelendirip Cumhuriyetin, tüm halkın kazanımı olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca fotoğrafların hem yaygın hem örgün eğitime hizmet etmesi bakımından tarih şuuru oluşturmak ve ulusal duyguları canlı tutarak milli bilinç aşılama fikrine de hizmet ettiği görülmüştür. Çalışmada 2023 Türk Tarih Kurumu Takvimi, C.H.F. Halkevleri Talimatnamesi, TBMM Zabıt Ceridesi gibi resmi kaynaklar ve konuyla ilgili literatürden istifade edilmiştir.

The subject of this study is the semiotic analysis of visual materials from the early Republican era Republic Day celebrations featured in the 2023 Turkish Historical Society calendar. According to the research findings, the visuals selected for the calendar pages consist of photographs and postage stamps from Republic Day ceremonies held in various parts of Anatolia during the early Republican era. The essence of the National Struggle, from the occupation of İzmir to its liberation and the proclamation of a fully independent Türkiye with the Treaty of Lausanne, has been presented to the target audience through the realism of photography. The direction of the domestic and foreign policy of the Republic of Türkiye was established. Emphasis was placed on the need to protect the Republic and its values, to work tirelessly to become a prosperous state, and to achieve full independence as a strong, self-sufficient nation in every field. In the photographs and postage stamps, Atatürk’s images were included to emphasize his founding role, while images of the people were used to underline that sovereignty belongs to the nation. The visuals highlighted that the Republic is a collective achievement of the entire population—young and old, women and men—emerging victorious from the comprehensive struggle of the War of Independence. Additionally, the photographs were observed to serve the purpose of fostering historical awareness and instilling national consciousness by keeping patriotic sentiments alive, contributing to both formal and informal education. The study utilized official sources such as 2023 Turkish Historical Society Calender, C.H.F. Halkevleri Talimatnamesi (People's Houses Regulation) and the TBMM Zabıt Ceridesi (Grand National Assembly of Türkiye Records), as well as archival documents for the photographs featured in the calendar alongside relevant literature on the subject.