50 YILDA (1960-2010) VAN İLİ’NDE KIR-ŞEHİR NÜFUS DEĞİŞİMİ
50 YILDA (1960-2010) VAN İLİ’NDE KIR-ŞEHİR NÜFUS DEĞİŞİMİ
Yazar: Yılmaz, Murat
Dergi: Doğu Coğrafya Dergisi, Vol. 17 No. 28, 2013
Anahtar kelimeler: Kır-Şehir nüfusu, Van ili, Göç

Bu çalışmada 1950 ile 2010 yılı arasındaki 50 yıllık süreçte Van ilinde kır-şehir nüfus oranında meydana gelen değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ülkemizde 1960 sonrası başlayan hızlı şehirleşme döneminde, TÜİK verileri kullanılarak Van’ın durumu irdelenmiştir. İlde kır-şehir nüfus oranının değişimini etkileyen faktörle beraber nüfus özellikleri de analiz edilmiştir. Van’da sayım dönemlerinin tümünde şehir nüfusu oranı Türkiye ortalamasının altında kalmıştır. Elli yıllık periyodun başında ilin şehirleşme oranı ülke ortalamasına göre % 10 oranında daha geride iken periyodun sonunda bu fark % 25’e çıkmıştır. Elli yıllık süreçte Van ili genelinde şehirleşme oranı sürekli artmasına rağmen ilin şehirleşme oranı ile ülke ortalaması arasındaki farkın artmasının nedeni ildeki şehirleşme hızının ülke ortalamasın göre yavaş olmasıdır. 1960-2010 döneminin başında Van’da % 20 civarında olan şehirli nüfus oranı dönemin sonunda % 51’e yükselmiştir. Aynı dönemde kırsal nüfus oranında yaklaşık % 30’luk bir azalma olmuş ve bu oran % 49’a gerilemiştir. Elli yıllık devrede ilin toplam nüfusu yaklaşık 5 kat, şehir nüfusu 25 kat köy nüfusu ise 3 kat artmıştır. Bu dönemde Van Şehri’nin nüfusu da çok hızlı bir şekilde artarak yaklaşık 22 binden 360 bine çıkmıştır. Diğer bir ifadeyle Van Şehri’nin nüfusu %1536 oranında artmıştır. 50 yıllık dönemin başında İl toplam nüfusunun sadece % 10'unu oluşturan Van Şehri’nin 2010 yılı itibariyle toplam nüfusun % 36'sını oluşturduğu görülür. 1960-2010 döneminde sayım sonuçları incelendiğinde il nüfusunun kır-şehir dağılımında önemli değişikliklerin meydana geldiği görülmektedir.

Bu çalışmada 1950 ile 2010 yılı arasındaki 50 yıllık süreçte Van ilinde kır-şehir nüfus oranında meydana gelen değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ülkemizde 1960 sonrası başlayan hızlı şehirleşme döneminde, TÜİK verileri kullanılarak Van’ın durumu irdelenmiştir. İlde kır-şehir nüfus oranının değişimini etkileyen faktörle beraber nüfus özellikleri de analiz edilmiştir. Van’da sayım dönemlerinin tümünde şehir nüfusu oranı Türkiye ortalamasının altında kalmıştır. Elli yıllık periyodun başında ilin şehirleşme oranı ülke ortalamasına göre % 10 oranında daha geride iken periyodun sonunda bu fark % 25’e çıkmıştır. Elli yıllık süreçte Van ili genelinde şehirleşme oranı sürekli artmasına rağmen ilin şehirleşme oranı ile ülke ortalaması arasındaki farkın artmasının nedeni ildeki şehirleşme hızının ülke ortalamasın göre yavaş olmasıdır. 1960-2010 döneminin başında Van’da % 20 civarında olan şehirli nüfus oranı dönemin sonunda % 51’e yükselmiştir. Aynı dönemde kırsal nüfus oranında yaklaşık % 30’luk bir azalma olmuş ve bu oran % 49’a gerilemiştir. Elli yıllık devrede ilin toplam nüfusu yaklaşık 5 kat, şehir nüfusu 25 kat köy nüfusu ise 3 kat artmıştır. Bu dönemde Van Şehri’nin nüfusu da çok hızlı bir şekilde artarak yaklaşık 22 binden 360 bine çıkmıştır. Diğer bir ifadeyle Van Şehri’nin nüfusu %1536 oranında artmıştır. 50 yıllık dönemin başında İl toplam nüfusunun sadece % 10'unu oluşturan Van Şehri’nin 2010 yılı itibariyle toplam nüfusun % 36'sını oluşturduğu görülür. 1960-2010 döneminde sayım sonuçları incelendiğinde il nüfusunun kır-şehir dağılımında önemli değişikliklerin meydana geldiği görülmektedir.