Kalkınmanın Finansmanında Yabancı Sermaye Hareketleri ve Dış Borç Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği
In The Financing of Development, The Effect of Foreign Capital Flows and External Dept on Growth: A Case of Turkey
Yazar: Görgün, Mehmet Ragıp
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Kalkınmanın Finansmanı,, İstihdam,Büyüme,Cari Açık,Enflasyon

Bu çalışmanın amacı; Türkiye için 1986-2018 döneminde sermaye hareketleri ve dış borcun büyüme üzerindeki etkisinin ekonometrik olarak incelenmesidir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin en önemli problemlerinden biri büyüme için gerekli olan kaynakların, sermaye birikiminin ve iç tasarrufların yetersiz olmasıdır. Kalkınmanın ve büyümenin sağlanması için yeterli kaynağın bulunamaması halinde özellikle istihdam önemli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle gelişmekte olan ülkeler belli oranlarda büyümek zorundadırlar. Kalkınma için gerekli kaynaklar dış borç alınarak, doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi  ve yabancı portföy yatırımları ile çözümlenebilir. Üretimi arttırmak için yatırım harcamaları yapıldıkça istihdam düzeyi yükselmekte, sermaye birikimi genişlemekte ve sonuç olarak milli gelir artmaktadır. Kalkınmanın sağlanmasında dış borçlar da, gelişmekte olan ülkeler için önemli bir kaynak olarak görülmektedir, Ancak burada önemli olan nokta dış borcun seviyesi ve bu borcun ne amaçla kullanılacağıdır. Çünkü, aşırı dış borçlanma büyümeyi olumsuz etkilemektedir. Analizlerde, ilk önce değişkenlerin durağanlığı Lee-Strazicich(2003) birim kök testi ile analiz edilmiştir. Bunu takiben sermaye hareketleri dış borç ve büyüme arasında uzun dönem ilişkisi olup olmadığı Maki (2012) eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Son olarak ise Stock ve Watson (1993), DOLS ile uzun dönem katsayıları tahmin edilmiştir. Analiz bulgularına göre doğrudan yabancı yatırımlar, dış borç ve büyümenin uzun dönemde beraber hareket ettikleri tespit edilmiştir. Uzun dönem katsayı tahmincisi sonuçlarına göre doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyümeyi pozitif etkilediği, portföy yatırımlarının ise ekonomik büyümeyi negatif etkilediği görülmüştür. Dış borçların ise ekonomik büyüme üzerinde etkisinin eşik değere kadar (%52), pozitif olduğu, buna karşın bu eşiğin aşılması halinde büyümeyi negatif etkilediği tespit edilmiştir.

The purpose of this study; To examine the impact of econometric capital flows and external debt growth of Turkey for the period 1986-2018. One of the most important problems of the developing countries like Turkey is the lack of the resources needed to grow domestic savings and capital accumulation. Employment becomes an important problem, especially if sufficient resources are not available to ensure development and growth. Therefore, developing countries have to grow at certain rates. The resources required for development can be solved by borrowing foreign debt, attracting foreign direct investments to the country and foreign portfolio investments. As investment expenditures are made to increase production, the level of employment increases, capital accumulation expands and consequently national income increases. External debt is also seen as an important source for developing countries. However, the important point here is the level of foreign debt and the purpose of this debt. Because, excessive external borrowing affects growth negatively. In the analyzes, the stationarity of the variables was first analyzed with the unit root test Lee-Strazicich (2003). Afterwards, Maki (2012) analyzed whether there is a long-run relationship between capital movements and external debt and growth. Finally, Stock and Watson (1993) estimated the long-term coefficients with DOLS. According to the analysis findings, it was determined that capital movements, external debt and growth, act together in the long term. According to the long-term coefficient estimator results, it was found that direct investments positively affect economic growth, portfolio investments negatively affect economic growth. On the other hand, the effect of foreign debts on economic growth up to the threshold value (52%) was positively affected, however, if this threshold was exceeded, it was found to affect growth negatively.