EĞİTİM HABERCİLİĞİNDE ETİK BİR TARTIŞMA OLARAK ADVERTORİALLAR
AN ETHICAL EXAMINATION OF ADVERTORIALS WITHIN THE FRAMEWORK OF EDUCATION JOURNALISM
Yazar: Süllü Durul, Simge; Paksoy, Alaaddin F.; Doğruel, Hilal
Dergi: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), Vol. 10 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Journalism ; Gazetecilik ; Advertorial,education journalism,journalism,ethical professional principles,native advertising ; Advertorial,eğitim haberciliği,gazetecilik,etik meslek ilkeleri,doğal reklam

Eğitim alanında üretilen haberler, toplumun büyük bir bölümünü ilgilendirmektedir ve bu haberlerin etik gazetecilik pratikleriyle uyumlu olması önem taşımaktadır. Eğitimle ilgili içeriklerde etik anlamda tartışmalı olan konular genellikle gazetecilik mesleğinin içinde bulunduğu piyasa koşullarıyla bağlantılıdır ve bu sorunlardan bir tanesi haberlerde advertorial kullanımıdır. Advertorialların eğitim haberleri arasında yer alması hakkındaki etik tartışmalar, söz konusu içeriklerin okuyucu yanlış yönlendirme veya yanıltma potansiyeline dayanmaktadır. Gazeteciliğin en temel görevinin toplumu bilgilendirmek olduğu düşünüldüğünde, advertorialların bu görevi sekteye uğratabileceği görülmektedir. Bu sebeple, advertorial içeriklilerin sunum şeklini incelemek ve etik uygulama önerilerini vurgulamak önemlidir. Mevcut çalışma Türkiye’de eğitimle ilgili yayımlanan haberlerde advertorialların nasıl kullanıldığını ve bu konunun habercilik etiği bağlamında hangi ihlallere neden olduğunu açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemi 2020-2022 yılları arasında 10 ulusal haber sitesindeki eğitim konulu haber içerikleri taranarak amaçlı/yargısal örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Bu doğrultuda advertorial içeriğe sahip olduğu düşünülen 233 adet metin örnekleme dahil edilmiş ve içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma bulguları, advertorialların eğitim kurumlarının faaliyetleri ve tanıtımları gibi farklı konularda yoğunlaştığını, bu içeriklerde advertorial ibaresi ve muhabir isminin çoğunlukla bulunmadığını ve eğitim konusundaki advertorialların sıradan bir haber metni gibi gözükmesi için haber yapıtaşları ve alıntılar gibi farklı stratejiler kullanıldığını ortaya koymaktadır. Çalışma, eğitim konusunda yayınlanan advertoriallarda haber-reklam ayrımının bulanıklaştığını göstererek bu içeriklerin etik ilkelere uygunluğunu tartışmaktadır. Genel çerçevede bakıldığında advertoriallar reklam ve haber türlerinin birleşimi şeklinde değerlendirilmektedir ve hem reklamcılara hem de haber medyasına maddi anlamda katkı sunmaktadır ancak bunu yaparken etik gazetecilik pratikleri ile uyumsuz uygulamalar, eğitim alanında bilgi almaya çalışan okuyucuları yanlış yönlendirdiği için söz konusu içerikleri tartışmalı kılmaktadır.

News produced in the field of education concerns a large portion of society, and it is important that such news aligns with ethical journalism practices. Ethically controversial issues in education-related content are often linked to the market conditions in which the journalism profession operates, and one of these issues is the use of advertorials in news reporting. Ethical debates surrounding advertorials in education news are based on their potential to mislead or misinform readers. Given that the primary role of journalism is to inform the public, advertorials may undermine this mission. Therefore, examining how advertorials are presented in education-related content and emphasizing ethical recommendations is important. The current study aims to examine how advertorials are presented in education-related news in Turkey and reveal how this causes a breach of ethical principles in journalism. The sample of the study was determined using purposive/judgmental sampling from education-related news content on 10 national news websites between 2020 and 2022. Accordingly, 233 texts considered to contain advertorial content were analyzed using content analysis. The research findings reveal that advertorials are concentrated on topics such as activities and promotions of educational institutions, that reporter’s name and the term "advertorial" are mostly absent in these pieces, and that various strategies, such as journalistic structures and quoting sources, are used to make these educational advertorials resemble ordinary news texts. The study shows that the boundary between news and advertising becomes blurred in educational advertorials and discusses the compliance of such content with ethical principles. While advertorials are considered a fusion of advertising and news that can financially benefit both advertisers and media outlets, their incompatibility with ethical journalism practices and their potential to mislead readers, who seek information on education, make them highly controversial.