X, Y VE Z KUŞAKLARINDA AİLE ALGISI: METAFORİK TEMSİLLERİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
PERCEPTIONS OF FAMILY AMONG GENERATIONS X, Y AND Z: A COMPARATIVE ANALYSIS OF METAPHORICAL REPRESENTATIONS
Yazar: Aynacı, Cengizhan
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Aile,Metafor Analizi,X Kuşağı,Y Kuşağı,Z Kuşağı ; Family,Metaphor Analysis,Generation X,Generation Y,Generation Z

Bu araştırmanın amacı X, Y ve Z Kuşaklarının aile kavramına ilişkin algılarının metafor analiziyle incelenmesi ve bu metaforik temsillerin birbirleriyle karşılaştırılmasıdır. Araştırmada Twenge vd. (2010)’nin kuşak sınıflandırılması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 167 kişiden (X: 42, Y: 51, Z: 74) oluşmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji (olgu bilim) deseni kullanılmış, veriler araştırmacı tarafından oluşturulan form aracılığıyla elde edilmiştir.  Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi kullanılarak kodlama ve kategori oluşturma aşamaları izlenmiş ve metafor kategorileri ve sayıları belirlenmiştir. Araştırma bulguları, kuşakların aile kavramına yönelik algılarında hem benzerlikler hem de belirgin farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcıların metaforları koruyucu ve güvenli alan (sığınak, çatı, yuva, ev) , doğal ve organik yapı (ağaç, kök) , rehberlik ve geliştirme (okul, pusula), duygu ve anlam (aşk, huzur, mutluluk) gibi temalarda ortak iken Z kuşağının diğer iki kuşağa oranla aileye yönelik olumsuz metaforlara sahip olmaması ve gelişim odaklı bir bakış açısı sergilemesi değişen toplumsal dinamiklerin bir yansıması olarak yorumlanabilir. Bu bulguların aile merkezli sosyal politikaların oluşturulmasında ve geliştirilmesinde rehber niteliği taşıması beklenmektedir.

This study aims to examine how Generations X, Y and Z perceive the concept of family, and to compare these representations with each other using metaphor analysis. The generational classification proposed by Twenge et al. (2010) was employed in the study. The study group of the research consists of 167 people (X: 42, Y: 51, Z: 74). A phenomenological (qualitative) research design was utilized, and data were collected using a form developed by the researcher. In the data analysis, descriptive and content analysis methods were applied, following the stages of coding and categorization to identify metaphor categories and frequencies. The findings revealed both similarities and distinct differences in the generations' perceptions of the concept of family. While participants' metaphors converged around themes such as protective and safe space (shelter, roof, nest, home), natural and organic structure (tree, root), guidance and development (school, compass), and emotion and meaning (love, peace, happiness), Generation Z exhibited a more development-oriented perspective compared to the other two generations, with no negative metaphors associated with family. This can be interpreted as a reflection of evolving societal dynamics. The findings are expected to serve as a guide in the formulation and enhancement of family-centered social policies.