TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİNDE DÖNÜM NOKTASI: İRAN ŞAHI RIZA PEHLEVİ’NİN TÜRKİYE ZİYARETİNİN AKŞAM GAZETESİNDE YANSIMALARI
A TURNING POINT IN TURKEY-IRAN RELATIONS: REFLECTIONS OF IRANIAN SHAH REZA PAHLAVI'S VISIT TO TURKEY IN AKŞAM NEWSPAPER
Yazar: Kadıoğlu, Ahmet Murat
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Political Science (Other) ; Siyaset Bilimi (Diğer) ; Turkey-Iran relations,Reza Pahlavi,Modernization,Diplomatic relations,Akşam newspaper ; Türkiye-İran ilişkileri,Rıza Pehlevi,Modernleşme,Diplomatik ilişki,Akşam gazetesi

Türkiye Cumhuriyeti’nin 1923 yılında kurulmasının ardından Türkiye’de başlayan modernleşme çabaları sınır ülkelerine de örnek olmuştur. Türkiye ile İran arasında gergin geçen ilişkilerden sonra İran Şahı Rıza Pehlevi’nin Türkiye’yi ziyareti iki ülke arasında dostluğun pekişmesine yol açmıştır. Pehlevi, İran’da başa geçtikten sonra Mustafa Kemal Atatürk ve kurduğu yeni cumhuriyet rejimini örnek almış ve İran’da Türkiye’de olduğu gibi modern bir rejim kurmayı amaçlamıştır. Bu bakımdan Pehlevi’nin ziyareti Türkiye’nin gelişimini yakından görmesini sağladığı gibi Türkiye de ticari ilişkileri geliştirebilmek için bu ziyareti fırsat olarak görmüştür. Bu çalışmada Rıza Pehlevi’nin Türkiye’yi ziyaret ettiği 10 Haziran 1934-6 Temmuz 1934 tarihleri arasında Akşam gazetesinde yer alan yansımaları incelenmiştir. Akşam gazetesinin ilgili sayılarında Pehlevi’nin ziyaretiyle ilgili yer alan 108 haber içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma sonucunda, Pehlevi’nin ziyaretine Akşam gazetesi hükümetin verdiği önemi gösterir derecesine ilgi gösterdiği ve bu ziyaretin iki ülke arasındaki dostluğu pekiştirmesi açısından önem arz ettiğini göstermektedir. Ayrıca bu ziyaretin sıradan bir ziyaretten öte stratejik bir öneme sahip olduğu ve ticari faaliyetlerin geliştirilmesi açısından ziyaretin amasına ulaştığı belirlenmiştir.

The modernization efforts that began in Turkey after the establishment of the Republic of Turkey in 1923 set an example for the neighboring countries. After a period of tense relations between Turkey and Iran, the visit of the Iranian Shah Reza Pahlavi to Turkey led to the strengthening of friendship between the two countries. After coming to power in Iran, Pahlavi sought to emulateMustafa Kemal Atatürk and the new republican regime he established in Turkey, aiming to establish a modern regime in Iran similar to that of Turkey. In this respect, Pahlavi's visit enabled him to witness Turkey's progress closely, and Turkey saw this visit as an opportunity to improve trade relations. This study examines the reflections of Reza Pahlavi's visit to Turkey, which took place from June 10, 1934, to July 6, 1934, as reported in the Akşam newspaper.. The 108 news articles about Pahlavi's visit in the relevant issues of Akşam newspaper were analyzed by content analysis method. As a result of the study, it is seen that Akşam newspaper paid significant attention in Pahlavi's visit, reflecting the importance the government attached to it, and highlighted its rolein reinforcing the friendship between the two countries. In addition, it was determined that this visit had a strategic importance beyond being an ordinary visit and achieved its purpose in terms of advancing commercial activities.