SAĞLIK ALANINDA YAPILAN MALİYET ETKİLİLİK ÇALIŞMALARININ SCİENTOMETRİK ANALİZİ
SCIENTOMETRIC ANALYSIS OF COST-EFFECTIVENESS RESEARCH IN HEALTHCARE
Yazar: Kutlu Örün, Gamze; Dalgıç, Pınar Nur
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 29 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Health Economy ; Sağlık Ekonomisi ; Health Policy ; Sağlık Politikası ; Scientometric analysis,cost-effectiveness,health economics,Citespace ; Scientometrik analiz,maliyet-etkililik,sağlık ekonomisi.,Citespace

Bu çalışma, sağlık hizmetleri alanında gerçekleştirilen maliyet-etkililik analizlerini scientometrik bir yaklaşımla inceleyerek, bu alandaki bilimsel üretim, atıf ilişkileri ve iş birliği ağlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Web of Science veri tabanı kullanılarak 1980-2024 yılları arasında yayımlanmış 11.487 araştırma makalesi analiz edilmiştir. Scientometrik analiz kapsamında, yıllara göre yayın eğilimleri, en etkili yazarlar, en fazla yayın yapan kurumlar ve en çok fon sağlayan kuruluşlar belirlenmiştir. Bulgular, maliyet-etkililik analizlerine yönelik bilimsel üretkenliğin yıllar içinde istikrarlı bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle 2021 yılında bu alandaki çalışmaların zirveye ulaştığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, ABD ve Birleşik Krallık’ın maliyet-etkililik analizleri alanında en fazla yayın yapan ülkeler olduğunu, Londra Üniversitesi, Stanford Üniversitesi ve Oxford Üniversitesi gibi kurumların ise en yüksek bilimsel üretkenliğe sahip olduğunu göstermektedir. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı 1.235 fon ile bilimsel araştırmalara en büyük katkıyı sağlayan kurum olarak öne çıkmakta ve sağlık araştırmalarına stratejik destek sunmaktadır. Ayrıca “Value in Health” ve “JAMA” gibi dergilerin bu alandaki en etkili yayın organları olduğu belirlenmiştir. Atıf patlamaları analizi, belirli akademik çalışmaların kısa sürede yoğun etki yarattığını ve alanın bilimsel yönelimlerini şekillendirdiğini ortaya koymuştur. Örneğin; Sanders GD, 2016 çalışması 2018–2021 yılları arasında 162.2 patlama gücü ile en yüksek etkiyi yaratmıştır. Elde edilen bulgular, sağlık ekonomisi alanındaki araştırmaların yönlendirilmesine katkı sağlarken, maliyet-etkililik analizlerinin sağlık politikalarının geliştirilmesinde kritik bir araç olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, gelecekte yapılacak disiplinler arası çalışmalar, sağlık sistemlerinin daha verimli ve sürdürülebilir hale gelmesine önemli ölçüde katkıda bulunacaktır.

This study examines cost-effectiveness analyses conducted in the field of health services through a scientometric approach, evaluating scientific productivity, citation relationships, and collaboration networks in this area. Using the Web of Science database, a total of 11,487 research articles published between 1980 and 2024 were analysed. Within the scope of the scientometric analysis, publication trends over the years, the most influential authors, the most productive institutions, and the top funding organizations were identified. The findings reveal that scientific productivity related to cost-effectiveness analyses has shown a steady increase over the years, reaching its peak in 2021. The results indicate that the United States and the United Kingdom are the leading countries in terms of publication output, while institutions such as the University of London, Stanford University, and the University of Oxford demonstrate the highest levels of research productivity. The U.S. Department of Health and Human Services stands out as the top funding body, contributing to scientific research with 1,235 grants and providing strategic support for health studies. In addition, journals such as “Value in Health” and “JAMA” were identified as the most influential publication outlets in this field. The citation burst analysis revealed that certain academic studies generated a strong short-term impact, shaping the scientific orientation of the field. For example, the study by Sanders G.D. (2016) achieved the highest citation burst strength (162.2) between 2018 and 2021. Overall, the findings contribute to guiding future research in health economics and highlight that cost-effectiveness analyses serve as a critical tool for the development of health policies. In this context, future interdisciplinary studies are expected to make significant contributions to enhancing the efficiency and sustainability of health systems.