Döngüsel Ekonomi Kapsamında GSYİH ile Geri Dönüşüm İlişkisi: Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği
The Relationship Between GDP and Recycling Within the Context of Circular Economy: The Example of European Union Countries
Yazar: Ateş, Erdem
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 67, 2020
Anahtar kelimeler: Circular economics,linear economics,recycling,panel data ; döngüsel ekonomi,doğrusal ekonomi,geri dönüşüm,ekonomik büyüme,panel veri

Sanayi Devrimi öncesinde üretim, insan ihtiyaçlarını gidermenin yanı sıra ticaret yapabilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Zaman içerisinde nüfusun artması ile ihtiyaçların miktarı ve çeşitliliği artmıştır. Artan ihtiyaçlar Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan kitle üretimi ile karşılanabilmiştir. Sanayi devrimi ile birlikte doğrusal ekonomi olgusu ortaya çıkmıştır. Doğrusal ekonomi; hammaddenin sağlanması, nihai malın üretilmesi, tüketilmesi ve tüketildikten sonra atık halini aldığı süreci ifade etmektedir. İlerleyen dönemde, dünya kaynaklarının hızla tükendiği ve çevre sorunlarının ortaya çıktığı görülmüştür. Bu durum döngüsel ekonominin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Döngüsel ekonomi; hammaddenin verimli kullanıldığı, üretim sürecinde doğaya en az zararın verildiği, üretim sonrasında ortaya çıkan atıkların yeniden değerlendirildiği bir üretim yapısını ifade etmektedir. Çalışmada döngüsel ekonominin en önemli bileşenlerinden olan geri dönüşüm kavramı 30 ülke için 2008-2017 döneminde incelenmiştir. Çalışma panel veri yöntemleriyle, dirençli tahminci Prais-Winsten (PCSEs) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken ülkelerin gayri safi yurtiçi hasılaları (GSYİH); bağımsız değişkenler ise, elektronik, evsel, ambalaj, plastik, kağıt, metal, cam, eski otomobil aksanları ve odun atıklarının geri dönüşüm oranlarıdır. Sonuçlara göre; plastik atıklarının ve eski otomobil aksanlarının geri dönüşüm oranının ekonomik büyümeyi olumsuz, diğer değişkenlerin ise ekonomik büyümeyi olumlu etkiledikleri görülmüştür.

Before Industrial Revolution, production was carried out in order to meet human needs, and to be able to trade. Over time, amount and variety of needs increased with the population. Along with Industrial Revolution, phenomenon of linear economics emerged. Linear economics refers to process of providing raw materials, producing, consuming the final product, and becoming waste after consumption. In following period, it was observed that world's resources were rapidly depleted and environmental problems arose. This has led to the emergence of a cyclical economy. Cyclical economy; it realizes re-evaluated production of raw material produced, least output to the nature during the production phase.In the study, the concept of recycling, which is one of the most important components of the cyclical economy, was studied for 30 countries in 2008-2017. The study was conducted using panel econometrics methods, and resistive estimator Prais-Winsten (PCSEs). In the study, the gross domestic product (GDP) of dependent variable countries; the independent variables are electronics, household, packaging, plastic, paper, metal, glass, old automobile accents and recycling rates of wood waste. According to the results; recycling rate of plastic waste and old car accents has been seen to negatively affect economic growth, other variables have a positive impact on economic growth.