Yetişkinlerde Psikolojik Sıkıntı ve Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Durumlarının Belirlenmesi
Determination of Psychological Distress and Mental Health Literacy in Adults
Yazar: Özkan, Esra; Tokur Kesgin, Makbule; Akgün, Şenay
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Vol. 13 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Yetişkin,Psikolojik sıkıntı,Ruh sağlığı,Toplum sağlığı hemşireliği ; Adults,Psychological distress,Mental health,Community health nursing

Araştırmanın amacı yetişkinlerde psikolojik sıkıntı ve ruh sağlığı okuryazarlığı düzeylerini belirlemektir. Kesitsel tipte olan araştırma 27.11.2020-30.12.2020 tarihleri arasında çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini kartopu yöntemi ile ulaşılan 531 birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu, Kessler Psikolojik Sıkıntı Ölçeği ve Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır.      İstatistiksel değerlendirmede tanımlayıcı analizler, karşılaştırma ve ilişki analizleri yapılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 33,71±13,63’dür. Bunun %75,7’si kadınlardan,      %58,0’ı lise ve altı eğitim düzeyine sahip kişilerden oluşmaktadır. Bireylerin %16,8’i kronik hastalığa sahip iken, %10,4’ü ruh sağlığı ile ilgili en az bir hastalığa sahiptir. Araştırma sonucunda bireylerin %65,2’sinin psikolojik sıkıntı puan ortalaması 30-50 aralığındadır. Bu puan aralığı, katılımcıların ruh sağlığı ile ilgili tanılanabilir bir hastalığı olduğunu işaret etmektedir.      Araştırmaya katılanların ruh sağlığı okuryazarlığı ölçeğinden aldıkları puanların ortalaması 107,50±13,13’dür. Erkeklerin, yaşı büyük olanların, çalışanların, eğitim düzeyi ön lisans ve üstünde olanların, kronik hastalığı olanların psikolojik sıkıntı puanları daha yüksek saptanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların neredeyse her beşinden üçünün en az bir tanılanabilir ruh sağlığı sorununa işaret edecek düzeyde bir psikolojik sıkıntı puanına sahip olduğunu, yarısından fazlasının ise ruh sağlığı okuryazarlığı puanlarının düşük olduğunu göstermektedir. Psikolojik sıkıntı düzeyi ile ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuçlar doğrultusunda toplumda psikolojik sıkıntı düzeyinin planlanacak daha geniş örnekleme sahip araştırmalar ile belirlenmesi ve ruh sağlığı okuryazarlığının geliştirilmesi için müdahale programlarının oluşturulması önerilmektedir.

ABSTRACTThe aim of the study is to determine the levels of psychological distress and mental health literacy in adults. This cross-sectional study was conducted online between 27.11.2020 and 30.12.2020. Its sample consisted of 531 individuals reached by snowball sampling. A personal information form, the Kessler Psychological Distress Scale and Mental Health Literacy Scale were used to collect data. In the statistical evaluation, descriptive analyses, comparison and correlation analyses were performed. The mean age of the participants was 33.71±13.63 years. Of them, 75.7% consisted of women, 58.0% had high school or lower education level. While 16.8% of the individuals had a chronic illness, 10.4% had at least one mental health illness. The results of the study showed that the mean psychological distress score of 65.2% of the individuals ranged between 30 and 50. This score indicates that the participants have a diagnosable mental health illness. The mean score of the participants from the mental health literacy scale was 107.50±13.13. Men, older people, employees, those with an associate degree or higher education level, and those with chronic diseases had higher psychological distress scores. The results of the study show that almost three out of five participants have a psychological distress score that indicates at least one diagnosable mental health problem and more than half of them have low mental health literacy scores. There was no statistically significant relationship between the levels of psychological distress and mental health literacy. Taking into account the results, the level of psychological distress in the society should be determined with further studies including larger samples and intervention programs should be established to improve mental health literacy.