Bireycilik-Toplulukçuluk ve Bilgi Paylaşımı İlişkisinde Kolektif Çalışma Yönelimi ile İş Arkadaşlarına Güvenin Seri Aracılık Rolü
The Serial Mediation Effects of Collective Orientation and Trust in Co-Workers on the Relationship between Individualism-Collectivism and Knowledge Sharing
Yazar: Başbay, Pınar; Kosova, Jülide Ece
Dergi: Psikoloji Çalışmaları, Vol. 42 No. 3, 2022
Anahtar kelimeler: Individualism,collectivism,collective orientation,trust in co-workers,knowledge sharing ; Bireycilik,toplulukçuluk,kolektif çalışma yönelimi,iş arkadaşlarına güven,bilgi paylaşımı

Günümüzde  iş  dünyasında  artan  rekabetle  birlikte  bilgi  üretimi  ve  bilgi paylaşımı gitgide daha fazla önem kazanmaktadır. Bu sebeple son yıllarda bilgi paylaşımı araştırmaları daha fazla ilgi görmektedir. Bilgi paylaşımını etkileyen faktörlerden  biri  kültürdür.  Geçmiş  araştırmalarda  kültür  ve  bilgi  paylaşımı ilişkisi incelenmiş olsa da bu ilişkinin hangi mekanizmalar üzerinden oluştuğu netlik kazanmamıştır. Bu kapsamda mevcut çalışmanın amacı, bilginin üretildiği ve  paylaşıldığı  en  önemli  ortamlardan  biri  olan  akademik  kurumlardaki akademisyenlerin  bireycilik  ve  toplulukçuluk  eğilimlerinin  bilgi  paylaşımı davranışlarına  olan  etkisinde,  kolektif  çalışma  yönelimi  ve  iş  arkadaşlarına güvenin  seri  aracılık  rolünün  incelenmesidir.  Çalışmanın  örneklemini Türkiye’deki  kamu  ve  vakıf  üniversitelerinde  çalışan  405  akademisyen oluşturmaktadır.  Araştırmanın hipotezleri Hayes’in (2013) PROCESS (versiyon 3.4.1)  makrosu  kullanılarak  iki  farklı  seri  aracılık  modeliyle  test  edilmiştir. Elde  edilen  bulgular  hem  bireyciliğin  hem  de  toplulukçuluğun  kolektif çalışma yönelimi ve iş arkadaşlarına güvenin seri aracılığıyla bilgi paylaşımını etkilediğini ortaya koymaktadır. Diğer bir ifadeyle, akademisyenlerin bireycilik yönelimi  arttıkça  kolektif  çalışma  yönelimlerinin  azaldığı,  ardından  iş arkadaşlarına güvenlerinin ve sonrasında bilgi paylaşımı davranışlarının azaldığı görülmüştür. Buna karşılık, toplulukçuluk yönelimi arttıkça akademisyenlerinkolektif çalışma yönelimlerinin ve sonrasında iş arkadaşlarına güvenlerinin ve bunu takiben bilgi paylaşımı davranışlarının arttığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, birey  düzeyinde  kültürel  eğilimlerin  bilgi  paylaşımı  üzerindeki  etkisinde kolektif çalışma yönelimi ve iş arkadaşına güvenin seri aracılık rolünüortaya koyarak literatüre önemli bir teorik katkı sunmaktadır. Çalışmanın uygulamaya yönelik katkısı ise, örgütlerde bilgi paylaşımı, takım çalışması ve kişiler arası güveni geliştirmek için bireylerin kültürel eğilimlerinin göz önüne alınmasının ve  bu  çerçevede  örgüt  içi  gelişim  faaliyetlerinin  planlanması  ile  insan kaynakları  uygulamalarının  geliştirilmesinin  önemine  işaret  etmesidir.  Son olarak, çalışmanın sınırlılıkları tartışılmış ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Knowledge creation and knowledge sharing have gained increasing importance in today’s organizations. Accordingly, the interest in research examining knowledge sharing in recent years has also increased. One of the factors affecting knowledge sharing is culture. Although the relationship between culture and knowledge sharing has been examined in previous studies, the mechanisms through which this relationship occurs have yet to be clarified. Consequently, this study aims to investigatethe serial mediation role of collective orientation and trust in co-workers on the relationship individualism and collectivism have with knowledge sharing in the academic context, one of the critical environments of knowledge creation and sharing. The study sample consists of 405 academicians from public and private universities in Turkey. The hypotheses of the research are tested using the Hayes (2013) PROCESS macro (version 3.4.1) with regard to two different serial mediation models. The findings reveal both individualism and collectivism to affect knowledge sharing through the serial mediation role of collective orientation and trust in co-workers. In other words, increases in academicians’ individualism decreases their collective orientation, which then decreases their trust in their co-workers and  then  their  knowledge  sharing  behaviors.  On  the  other  hand,  increases  in  academicians’  collectivism  increases their collective orientation, followed by increases in their trust in their co-workers and, subsequently, their knowledge sharing. This study makes a considerable theoretical contribution to the literature by revealing the serial mediation role of collective orientation and trust in co-workers regarding the effect of cultural orientation on knowledge sharing. The practical implications of the study are able to underline the importance of considering cultural orientation in terms of efforts atimproving knowledge sharing, teamwork, and interpersonal trust in organizations and accordingly planning organizational developmental activities and human resources practices. Lastly, the study discusses its limitations and presents suggestions for future studies.