Dünya Sofralık Üzüm Üretimi ve Ticareti
World’s Production and Trade of Table Grapes
Yazar: Çelik, Hasan
Dergi: Bahçe, Vol. 47 No. (Özel Sayı 1) Türkiye 9. Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 2017
Anahtar kelimeler: Agricultural, Veterinary and Food Sciences ; Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri ; sofralık üzüm,üretim,tüketim,ithalat,ihracat ; table grape,produciton,consumption,import,export

Dünya sofralık üzüm üretiminde, tüketiminde ve ticaretinde kararlı bir artış gözlenmektedir. 2000–2014 yılları arasında dünya üzüm üretimi %16 artarken, sofralık üzüm tüketimi %73, ihracatı ise %50 artmıştır. 2010–2016 yılları ortalaması olarak 19.3 milyon tonluk sofralık üzüm üretiminin %40’ını Çin karşılamakta, Hindistan %11.7’lik pay ile ikinci, Türkiye %11.3’lük pay ile üçüncü sırada yer almaktadır. Aynı dönemdeki üretim artışı yaklaşık %25’tir. Üretimde en yüksek artış oranları Hindistan (%102), Peru (%72) ve Çin’e (%55) aittir. Türkiye’de ise üretim %6.7 azalmıştır. 2010–2016 yılları arasında dünya sofralık üzüm ihracatı %10.6 artarak 2.8 milyon tona yükselmiştir. İlk sırayı açık ara Şili (%30.0) alırken, ikinci sırada ABD (%14.1) yer almıştır. Türkiye, son iki yıldaki ciddi azalışa rağmen dördüncü sıradaki (%8.4) yerini korumuştur. Aynı dönemde %9 artarak 2.6 milyon tona ulaşan ithalat yönüyle AB (%22.7), ABD (%21.5) ve Rusya (%13.6) ilk üç sırayı almıştır. Dünya sofralık üzüm pazarlarında en çok tercih edilen çeşit olan Sultani’yi (Th. Seedless); yine çekirdeksiz çeşitlerden Flame, Crimson ve Superior (Sugraone); çekirdekli çeşitlerden Red Globe ve Ribier (A. Lavallée) izlemektedir. Türkiye’nin sofralık üzüm ihracatının miktar ve değer olarak %70’ini Sultani karşılamaktadır. Son yıllarda pazar tercihleri, renkli ve iri taneli, sert ve gevrek etli, özel tat ve aromaya sahip çekirdeksiz çeşitlere yönelmektedir.

In recent years, world’s production, consumption and trade of table grapes has increased steadily. While world’s table grape production increased 16%, table grape consumption and export increased 73% and 50%, respectively, between 2000–2014. China supplied 40% of world’s table grape production followed by India (11.7%) and Türkiye (11.3%) in total production of 19.3 million tons as an average of 2000–2016. The best performing countries in increase of production are India (102%), Peru (72%) and China (55%), but Türkiye’s production slightly (6.7%) decreased. World’s table grape export has reached to 2.8 million tons with an increase of 10.6% between 2010–2016. Chile is the leader (30%) by far, followed by USA (14.1%), South Africa (9.1%) and Türkiye (8.4%). Total amount of table grape export reached to 2.6 million tons with an increase of 9% in the same period. Leading importers are EU (22.7%), USA (21.5%) and Russia (13.6%). The most preferred variety is still Sultani (Th. Seedless), followed by Flame, Crimson and Superior (Sugraone) as seedless; Red Globe and Ribier (A. Lavallée) as seeded ones in world markets. Sultani has always played a distinguished role in Türkiye’s table grape export with a share above 70%. Recently, consumer acceptance tends to colored, large, firm and crisp berried seedless varieties with specific taste and aroma.