hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
BİRLİKTE EBEVEYNLİK: KAVRAMSAL BİR İNCELEME VE FARKLI AİLE YAPILARI AÇISINDAN DEĞERLENDİRME
COPARENTING: A CONCEPTUAL REVIEW AND EVALUATION ACROSS DIFFERENT FAMILY STRUCTURES
Yazar: Ulucan Özkan, Elvan; Daşbaş, Serap
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Counseling ; Aile Danışmanlığı ; Sociology of Family and Relationships ; Aile ve İlişkiler Sosyolojisi ; Family Psychology ; Aile Psikolojisi ; coparenting,family structures,theoretical approaches,gender roles,caregiving labor. ; birlikte ebeveynlik,aile yapıları,kuramsal yaklaşımlar,toplumsal cinsiyet rolleri,bakım emeği.

Bu derleme çalışması, birlikte ebeveynlik kavramını kuramsal temelleri ve farklı aile yapılarındaki yansımaları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Birlikte ebeveynlik, çocuk bakımı ve ebeveynlik sorumluluklarının paylaşımını ifade eden, aile yapısından bağımsız olarak işleyen çok boyutlu bir ilişkisel süreçtir. Çalışmada Genel Sistem Kuramı, Yapısal Aile Sistemleri Kuramı, Ekolojik Sistem Kuramı ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri perspektifinden birlikte ebeveynlik olgusu kuramsal düzeyde ele alınmıştır. Ayrıca, evli, boşanmış, yeniden evlenmiş, evlat edinen, koruyucu ve büyükanne-büyükbaba ile yaşayan aile yapılarında birlikte ebeveynliğin işleyiş biçimleri değerlendirilmiştir. Türkiye bağlamında kavramın kuramsal çerçevesi sınırlı olduğundan, bu çalışma alanyazına katkı sunmayı ve birlikte ebeveynlik süreçlerine yönelik çok katmanlı bir bakış açısı geliştirmeyi hedeflemektedir.

This review study aims to examine the concept of coparenting through its theoretical foundations and its reflections across various family structures. Coparenting refers to a multidimensional relational process involving the sharing of parenting responsibilities and caregiving roles, regardless of family type. The study conceptually addresses coparenting from the perspectives of General Systems Theory, Structural Family Systems Theory, Ecological Systems Theory, and Gender Roles Theory. In addition, it evaluates the functioning of coparenting within different family structures, including married, divorced, remarried, adoptive, foster, and grandparent-headed families. Considering the limited theoretical framework surrounding the concept in the Turkish context, this study aims to contribute to the literature and offer a multilayered perspective on coparenting processes.
MEKÂNIN AİLEYLE YENİDEN ÜRETİMİ: DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VE KONUT TERCİHLERİ ÜZERİNE
THE REPRODUCTION OF SPACE THROUGH FAMILY: ON DEMOGRAPHIC TRANSFORMATION AND HOUSING PREFERENCES
Yazar: Baydan, Emine; Keskin, Esra
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Family,housing,ındividualization,demographic transformation ; Aile,konut,bireyselleşme,demografik dönüşüm

Bu çalışma, Türkiye ve Avrupa ülkelerinde aile yapılarındaki demografik dönüşümün konut tercihleri üzerindeki etkisini karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Artan bireyselleşme, yaşlanma, düşük doğurganlık oranları ve tek kişilik hanelerdeki artış gibi eğilimler, yalnızca aile formlarını değil; aynı zamanda barınma biçimlerini ve mekânsal ihtiyaçları da yeniden şekillendirmektedir. Türkiye’de tarihsel olarak baskın olan çok kuşaklı ve geniş aile yapıları, yerini giderek çekirdek ailelere ve yalnız bireylerden oluşan hanelere bırakırken; konut politikaları ve konut arzı hâlâ büyük ölçüde geleneksel normlara dayanmaktadır. Buna karşılık Avrupa ülkelerinde bireyselleşmiş yaşam biçimleri daha erken kurumsallaşmış, konut politikaları ise yaş, hane tipi ve yaşam döngüsüne duyarlı biçimde çeşitlenmiştir. Çalışmada, Esping-Andersen’in refah rejimi kuramı ve Beck-Gernsheim’in bireyselleşme tezi gibi kuramsal yaklaşımlar kullanılarak aile–mekân ilişkisi çok boyutlu biçimde ele alınmıştır. Sonuç olarak, Türkiye’nin toplumsal değişim süreçlerine uygun, esnek, erişilebilir ve kapsayıcı konut politikaları geliştirmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.

This study presents a comparative analysis of how demographic shifts in family structures impact housing preferences in Turkey and European countries. Trends such as increasing individualisation, population ageing, declining fertility rates, and the rise of single-person households are reshaping not only family forms but also modes of habitation and spatial needs. In Turkey, the historically dominant model of extended and multigenerational households is gradually giving way to nuclear families and individuals living alone. However, housing policies and supply still largely reflect traditional norms. In contrast, in European countries, individualised living arrangements have become institutionalised earlier, and housing policies have evolved to accommodate diversity in age, household type, and life cycle needs. Drawing on theoretical approaches such as Esping-Andersen’s welfare regime theory and Beck and Beck-Gernsheim’s theory of individualisation, the study examines the family–space relationship from a multidimensional perspective. The findings highlight the necessity for Turkey to develop flexible, accessible, and inclusive housing policies that align with its ongoing processes of social transformation.
AİLE SİSTEMİ VE TRAVMA SONRASI BÜYÜME (TSB) SÜRECİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE GELENEKSEL BİR DERLEME
THE TRADITIONAL REVIEW ON THE RELATIONSHIP BETWEEN THE FAMILY SYSTEM AND POST-TRAUMATIC GROWTH (PTG) PROCESS
Yazar: Dursun Karslı, Pınar
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 51, 2025
Anahtar kelimeler: Family Psychology ; Aile Psikolojisi ; Psychological trauma,Posttraumatic Growth (PTG),family system,coping strategies ; Ruhsal travma,Travma Sonrası Büyüme (TSB),aile sistemi,başa çıkma stratejileri

Yaşamın ayrılmaz bir parçası olan zorluklar ve acılar, kişilerin aynı zamanda psikolojik açıdan olgunlaşmasını ve güçlenmesini de sağlayabilmektedir. Bu kişisel dönüşüm süreci, Travma Sonrası Büyüme (TSB) olarak adlandırılmaktadır (Tedeschi ve Calhoun, 2004). Ancak TSB süreci için, doğru ve uygun koşulların bir arada bulunması gerekmektedir. Bunların en başında da, destekleyici ve duyguların ifade edilmesini kolaylaştıran, güvenilir bir sosyal bağlam gerekmektedir. Kuşkusuz, aile, üyeleri için en güvenilir ve koşulsuz kabul edildiği bir ortam sağlar. Bu bakımdan, işlevsel bir ailenin, bireyleri TSB’e sevk etme gücü çok yüksektir. Ancak, aile, işlevsiz bir yapı ve işleyiş gösteriyor ve uygun olmayan başa çıkma stratejileri kullanıyorsa, TSB yerine, çeşitli travma psikopatolojilerinin de ortaya çıkması kaçınılmaz olacaktır. Bu nedenle, aslında TSB bireysel bir süreçten öte, ülkemiz gibi daha kolektif kültürlerde, aile yapısı ve işleyişi ile çok yakından ilgilidir. Ancak, literatürde, aile ve TSB ilişkisine yeterince yer verilmemiştir. Bu nedenle bu yazıda amacımız, bir sistem olarak ailenin ve TSB ilişkisini varolan literatür bulgularıyla ilişkisini ortaya koymak ve ailenin olası olumlu etkisini incelemektir.

Adversities and pain, an integral part of life, can also lead to psychological maturation and growth. This process of personal transformation is announced as Posttraumatic Growth (PTG) (Tedeschi & Calhoun, 2004). However, the PTG process requires the appropriate conditions. At the top of those factors is the social context, which is a supportive and trustworthy environment that facilitates the expression of emotions. Undoubtedly, the family provides the most secure and unconditional environment for its members. In this respect, a functional family has a high potential to lead individuals to PTG. However, if the family exhibits a dysfunctional structure and functioning and uses maladaptive coping strategies, the emergence of various trauma psychopathologies, rather than PTG, becomes inevitable. Therefore, PTG is not an individual process; it is closely related to family structure and functioning in more collective cultures like ours. However, the literature has not adequately addressed the relationship between family and PTG. Therefore, our aim in this article is to reveal the relationship between the family as a system and PTG, concerning the existing literature findings, and to examine the probable positive impact of the family.
AİLEDE İÇSEL BİR MÜCADELE: EBEVEYN SUÇLULUĞUNUN DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ
AN INTERNAL STRUGGLE IN THE FAMILY: EXAMINING PARENTAL GUILT ACCORDING TO DEMOGRAPHIC VARIABLES
Yazar: Nakış Yıldırım, Büşra; Tüfekci, Aysel
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Family Psychology ; Aile Psikolojisi ; Ebeveyn suçluluğu,ebeveynlik,anne suçluluğu,baba suçluluğu,okul öncesi dönem ; Parental guilt,parenthood,maternal guilt,paternal guilt,preschool period

Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönem çocuğu olan ailelerde ebeveyn suçluluk düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu 48-72 aylık çocuğu okul öncesi kuruma devam eden 377 anne ve babadan oluşmaktadır. Araştırma verileri Ebeveyn Suçluluğu Ölçeği (ESÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler normal dağılım varsayımını karşıladığından verilerin analizinde Bağımsız Örnekler T Testi ve Kruskal-Wallis/ANOVA F testleri kullanılmıştır. Anne ESÖ puanlarında anne öğrenim düzeyine, anne çalışma durumuna, çocuk bakım desteği alma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşma olduğu görülmüştür. Baba ESÖ puanlarında çocuk bakım desteği alma durumuna göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşma olduğu belirlenmiştir. Anne ve baba ESÖ puanlarında ebeveynin medeni durumu, hane kişi sayısı, anne ve baba yaşı, baba öğrenim düzeyi çocuk sayısı ve cinsiyeti değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.

The aim of this study is to examine the levels of parental guilt in families with preschool-aged children in relation to various demographic variables. The study group consists of 377 mothers and fathers whose children, aged between 48 and 72 months, attend a preschool institution. Data were collected using the Guilt About Parenting Scale (GAPS) and a Personal Information Form. As the data met the assumption of normal distribution, Independent Samples t-test and Kruskal-Wallis/ANOVA F tests were employed for the statistical analysis. The results showed that mothers' GAPS scores differed significantly according to their education level, employment status, and whether they received support in child care. Fathers' GAPS scores showed a statistically significant difference based on whether they received support in child care. No statistically significant differences were found in mothers’ and fathers’ GAPS scores according to marital status, household size, parental age, father's education level, number of children, or the child’s gender.
AİLE TEMALI DESTİNASYONLARIN PAZARLANMASINDA YAPAY ZEKANIN ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN CHATGPT İLE GERÇEKLEŞTİRİLMİŞ BİR GÖRÜŞME
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN THE MARKETING OF FAMILY-THEMED DESTINATIONS: A CHATGPT-SIMULATED INTERVIEW BASED ON THE CASE OF TURKEY
Yazar: Gürkan, Ahmet Selçuk
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; ChatGPT,yapay zeka,aile yılı,dijital dönüşüm. ; ChatGPT,artificial intelligence,family year,digital transformation.

Bu araştırma, Türkiye’de 2025 yılı “Aile Yılı” politikası kapsamında, aile temalı destinasyonların tanıtımında yapay zeka tabanlı içerik üretim araçlarından biri olan ChatGPT’nin stratejik katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel desende tasarlanmış olup, veri toplama aracı olarak yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Evreni, metin tabanlı yapay zeka uygulamaları oluştururken; örneklem, amaçlı örnekleme tekniğiyle seçilen ChatGPT 4 modelidir. Veriler, 2025 yılı Haziran ayında ChatGPT’ye yöneltilen 6 soru aracılığıyla toplanmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ChatGPT’nin aile yapısına duyarlı pazarlama içerikleri üretebildiğini, çok aktörlü seyahat karar süreçlerinde rehberlik edebildiğini ve kamu politikalarının dijitalleştirilmesinde işlevsel bir araç olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Ayrıca, yapay zeka destekli sistemlerin duygusal bağ kurma, çoklu dil desteği, kültürel uyum ve kişiselleştirme gibi yönleriyle aile destinasyon pazarlamasında fark yarattığı ortaya konulmuştur. Çalışma, literatürde sınırlı olarak incelenen yapay zeka ve kamu politikası entegrasyonuna yenilikçi bir katkı sunması açısından oldukça önemlidir.

This study aims to evaluate the strategic contributions of ChatGPT, one of the artificial intelligence (AI)-based content generation tools, in promoting family-themed destinations within the context of Türkiye’s “Family Year 2025” policy. Designed as a qualitative study, the research employed the structured interview technique as its data collection method. The study universe consists of text-based AI applications, while the sample was determined using purposive sampling and includes the ChatGPT-4 model. Data were collected in June 2025 by directing six structured questions to ChatGPT and analyzed through content analysis.The findings reveal that ChatGPT can generate marketing content tailored to family structures, provide guidance in multi-actor travel decision-making processes, and serve as a functional tool in the digitalization of public policies. Furthermore, AI-supported systems have been shown to offer distinctive advantages in family destination marketing through emotional engagement, multilingual support, cultural sensitivity, and personalization. The study provides an innovative contribution to the literature by addressing the underexplored integration of artificial intelligence and public policy in a tourism marketing context.
“GRİ BOŞANMA” OLGUSU: YAŞLILIKTA EVLİLİĞİN DÖNÜŞÜMÜ
THE “GRAY DIVORCE” PHENOMENON: THE TRANSFORMATION OF MARRIAGE IN OLD AGE
Yazar: Kara, F. Rana
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 0 No. AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 2025
Anahtar kelimeler: Family Sociology ; Aile Sosyolojisi ; Aile,Boşanma,Kadın,Erkek,Yaşlı. ; Family,Divorce,Woman,Man,Elderly.

Son çeyrek asırda giderek artan boşanma oranları, evlilik kurumuna ilişkin geleneksel algıları değiştirirken aile kurumuna yönelik yeni kavramları da gündeme getirmektedir. Özellikle 50 yaş üzeri bireylerin boşanma eğilimlerinin günümüzde evliliğin yaşam boyu sürdürülebilirliğini tartışma konusu kılmaktadır. Bu anlamda “gri boşanma” olgusu 50 yaş üzeri yetişkin bireylerin boşanma eğilimlerini adlandırmak için literatüre kazandırılmış bir kavram olarak yer almaktadır. İnterdisipliner çalışma konusu olan gri boşanma olgusuna ilişkin yerel literatürde yeterli bir çalışmanın bulunmaması konuyu etraflıca ele almayı mümkün kılmamaktadır. Bununla birlikte gri boşanmanın Türkiye’deki boyutunu anlamak ve yorumlamak adına Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden yararlanılarak 50 yaş üzeri bireylerin boşanma eğilimleri ele alınmış, 50 yaş üzeri bireylerin boşanma sonrası yaşam tercihleri ve aile ilişkilerine dair konulara değinilmiştir. Gri boşanma olgusu giderek görünürlük kazanmaya başlarken konuya ilişkin farklı çalışmalara ihtiyaç duyulduğu, demografik olarak yaşlanma eğilimli bir nüfusa sahip olması nedeni ile Türkiye’de gri boşanma yaşayan bireylere ilişkin çalışmalara ve sosyal politikalara ihtiyaç olduğu konularına değinilmiştir.

While rising divorce rates over the last quarter century have shifted traditional perceptions of the institution of marriage, new issues concerning the family are also being raised. The sustainability of divorce, particularly after 50 years, is currently a matter of debate. In this context, the term "gray divorce" has entered the literature to describe divorce processes that last 50 years. The lack of sufficient local literature on divorce, an interdisciplinary subject, makes it impossible to address the issue in detail. Additionally, to understand and interpret the extent of gray divorce in Türkiye, we used data from the Turkish Statistical Institute to examine the divorce trends of individuals over the age of 50, and to examine issues related to post-divorce life choices and family relationships of individuals over the age of 50. As the phenomenon of gray divorce becomes increasingly visible, the need for diverse studies on the subject is highlighted. Türkiye's demographically aging population necessitates studies and social policies related to individuals experiencing gray divorce.
OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE DİJİTAL HİKAYE KULLANIMI ÜZERİNE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ
PRESCHOOL TEACHERS' VIEWS ON THE USE OF DIGITAL STORIES IN PRESCHOOL EDUCATION
Yazar: Alper, Işık Tümay
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 51, 2025
Anahtar kelimeler: Educational Technology and Computing ; Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem ; Technology in Education,Preschool Education,Preschool Teacher,Digital Story,Picture Book ; Eğitimde Teknoloji,Okul Öncesi Eğitim,Okul Öncesi Öğretmeni,Dijital Hikâye,Resimli Kitap

Bu çalışmayla okul öncesi eğitimde yerini alan dijital hikayeler ve kullanımına yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim/fenomenoloji (phenomelogy) deseni kullanılmıştır. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından geliştirilen “Okul Öncesi Eğitimde Dijital Hikâye Kullanımı Üzerine Öğretmen Görüşlerini Belirleme Formu” aracılığı ile elde edilmiştir. Veriler içerik analizi tekniklerinden açık içerik kullanılarak incelenmiştir. Okul öncesi eğitim akışında dijital hikâye kullanan 23 okul öncesi öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Bu araştırmada nispeten dijital hikayelerin kullanım sıklığının az olduğu, dijital hikayelere çoğunlukla Youtube üzerinden ulaşıldığı, dijital hikayelerin çoğunlukla yapısal tanımlandığı, dijital hikayelerin resimli kitapların kullanımını olumsuz etkilediği, dijital hikayelerin nitelik ve kazanım yönünden avantajlarının; resimli kitapla etkileşimin azalması, hikaye anlatma yöntemlerinin kullanılamaması, çocukların ve ailelerin hikaye anlatma sürecine dahil edilememesi, teknolojiyle etkileşimin artması yönünde dezavantajlarının olduğu, dijital hikayelerin yapısal ve içeriksel olarak resimli kitaplarla benzer olduğu ancak dijital hikayelerin teknolojik yapısı gereği resimli hikayelerden farklılaştığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

This study aims to examine digital stories in preschool education and teachers' views on their use. In this study, the phenomenology research design was used. The data were obtained through the “Form for Determining Teachers' Views on the Use of Digital Stories in Preschool Education”. The data were analyzed using open content from content analysis techniques. Twenty-three preschool teachers who used digital stories in preschool education formed the sample of the study. In this study, it was found that digital stories are used relatively infrequently, that digital stories were mostly accessed through YouTube, that digital stories were mostly defined structurally, that digital stories had a negative effect on the use of picture books, and that the advantages of digital stories in terms of quality and gains were the decrease in interaction with picture books, the inability to use storytelling methods, the inability to involve children and families in the storytelling process, and increased interaction with technology. It was concluded that digital stories are similar to picture books in terms of structure and content, but differ from picture stories due to their technological structure.
CENGİZ ŞENOL’UN EV YARASI’NA METİNLERARASI BİR YAKLAŞIM
AN INTERTEXTUAL APPROACH TO CENGIZ ŞENOL'S EV YARASI
Yazar: Büyükkavas Kuran, Şeyma
Dergi: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi No. 51, 2025
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Ev Yarası,Cengiz Şenol,Metinlerarasılık,Gönderge,Anıştırma ; Ev Yarası,Cengiz Şenol,İntertextualite,Reference,Allusion

Ev Yarası is poet Cengiz Şenol's first poetry collection, spanning his twenty-five-year career as a poet. The work is written in a pure poetic style, continuing İkinci Yeni poetry style. Şenol's poetry consists of few but meaningful poems that focus on words. The techniques of poetry writing and the intertextual relationships established with words and images are notable in this poetry. Intertextuality creates a multi-layered, deep world of meaning in Şenol's poetry. An infinite intertextual network is established with words and images commonly used in modern Turkish poetry. This network creates a rich field of cultural associations. Intertextual connections are established with the poetry of Ahmet Haşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Muhip Dıranas, Behçet Necatigil, and Hilmi Yavuz with the words and images such as home, evening, rose, September, autumn, ah, sadness, summer, water, sea, mother, father, child, bird, garden, mirror, door, doorway, blood, emptiness, dream, wound, word, language, poetry, letter, writing... Şenol's poetry captures originality by reproducing tradition.

Ev Yarası is poet Cengiz Şenol's first poetry collection, spanning his twenty-five-year career as a poet. The work is written in a pure poetic style, continuing İkinci Yeni poetry style. Şenol's poetry consists of few but meaningful poems that focus on words. The techniques of poetry writing and the intertextual relationships established with words and images are notable in this poetry. Intertextuality creates a multi-layered, deep world of meaning in Şenol's poetry. An infinite intertextual network is established with words and images commonly used in modern Turkish poetry. This network creates a rich field of cultural associations. Intertextual connections are established with the poetry of Ahmet Haşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Muhip Dıranas, Behçet Necatigil, and Hilmi Yavuz with the words and images such as home, evening, rose, September, autumn, ah, sadness, summer, water, sea, mother, father, child, bird, garden, mirror, door, doorway, blood, emptiness, dream, wound, word, language, poetry, letter, writing... Şenol's poetry captures originality by reproducing tradition.