Vanderbilt Yetişkinler için Yorgunluk Ölçeği’nin Kısa Versiyonu’nun Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması
Turkish Reliability and Validity Study of the Brief Version of the Vanderbilt Fatigue Scale for Adults
Yazar: Taşdemir, İlknur; Türkyılmaz, Didem
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Audiology ; Odyoloji ; listening-related fatigue,psychometrics,hearing loss ; dinlemeye bağlı yorgunluk,psikometrik,işitme kaybı

Amaç: Dinlemeye bağlı yorgunluk (DBY), odyoloji alanında son zamanlarda araştırılan önemli konulardan biridir. Bu çalışmanın amacı, spesifik olarak DBY’yi değerlendirmek için geliştirilen Vanderbilt Yetişkinler İçin Yorgunluk Ölçeği Kısa Versiyonu’nun Türkçe güvenirlik ve geçerliğini gerçekleştirmektir.Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya kontrol grubunda 126 normal işiten ve çalışma grubunda 160 işitme kayıplı yetişkin olmak üzere 18-70 yaş arası toplam 286 kişi dahil edilmiştir. Çalışma grubundaki 90 kişi işitme cihazı (İC) kullanıcısı, 60 kişi ise koklear implant (Kİ) kullanıcısıdır. 70 işitme kayıplı yetişkinden oluşan alt çalışma grubu, test-tekrar test güvenirlik ölçümleri için Vanderbilt Yetişkinler İçin Yorgunluk Ölçeği Kısa Formu Türkçe versiyonu (VYÖ-10) ’nu iki hafta sonra yeniden doldurmuştur. Test-tekrar test güvenirliğini değerlendirmek için sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) kullanılmıştır. İç tutarlılığı değerlendirmek için Cronbach'ın alfa değeri kullanılmıştır. Yapı geçerliğini incelemek için açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. Eş zamanlı geçerlik analizi ise Checklist Individual Strength (CIS) Türkçe versiyonu ve VYÖ-10 puanlarının ilişkisi Spearman korelasyon testi kullanılarak incelenmiştir.Bulgular: VYÖ-10 için iç tutarlılık Cronbach alfa değeri .973 (mükemmel) bulunmuştur. Yüksek test-tekrar test güvenirliğinin göstergesi olarak ICC değeri .92 olarak elde edilmiştir. Eş zamanlı geçerlik analizi, CIS ile VYÖ-10 puanları arasında çok güçlü ve anlamlı korelasyonlar olduğunu göstermiştir. Bu sonuç yüksek bir eş zamanlı geçerliğe işaret etmektedir. AFA, VYÖ-10’ un yapı geçerliğinin tatmin edici olduğunu göstermiştir.Sonuç: VYÖ-10, işitme kayıplı yetişkinlerde DBY deneyimlerini değerlendiren geçerli ve güvenilir ilk Türkçe ölçek olarak bilimsel kullanıma sunulmuştur.

Objectives: Listening-related fatigue (LRF) is one of the important topics recently researched in the field of audiology. The purpose of this study is to establish the Turkish validity and reliability of the Brief Version of Vanderbilt Fatigue Scale for Adults, which was developed specifically to evaluate LRF.Materials and Methods: A total of 286 people between the ages of 18 and 70 were included in this study, including 126 adults with normal hearing in the control group and 160 adults with hearing loss in the study group. 90 people in the study group are hearing aid users, and 60 people are cochlear implant users. A substudy group of 70 adults with hearing loss completed the Turkish version The Brief version of Vanderbilt Adult Fatigue Scale for Adults (VYÖ-10) again two weeks later for test-retest reliability measurements. The intraclass correlation coefficient (ICC) was used to evaluate test-retest reliability. Cronbach's alpha was used to assess internal consistency. Exploratory factor analysis (EFA) was conducted to examine construct validity. In the concurrent validity analysis, the relationship between Turkish version of Checklist Individual Strength (CIS) and VYÖ-10 scores was examined using the Spearman correlation test.Results: Internal consistency Cronbach's alpha value for VYÖ-10 was found to be .973 (excellent). The ICC value was obtained as. 92, indicating high test-retest reliability. Concurrent validity analysis showed that there were very strong and significant correlations between CIS and VYÖ-10 scores. This result indicates high concurrent validity.  EFA showed that the construct validity of VYÖ-10 was satisfactory.Conclusion: The VYÖ-10 has been put into scientific use as the first valid and reliable Turkish scale to evaluate LRF experiences in adults with hearing loss.