hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Bilgi Erişimi için Eşli bir Sıralama Algoritması
Bilgi Erişimi için Eşli bir Sıralama Algoritması
Yazar: Taş, Engin
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Sıralama,Cezalı En Küçük Kareler,Gradyan Düşümü,Bilgi Erişimi,Arama Motoru

Yapayöğrenmede temel problemlerden biri, ilgilenilen birimler arasındaki tercihilişkilerinin belirlenmesidir. Bu kapsamda sıralama, verilen bir tercihilişkisine göre birimleri düzenleme yeteneğine sahip bir fonksiyonu öğrenmekolarak tanımlanabilir. Bu tip problemler genellikle örneklerin çiftler olduğusınıflandırma problemi olarak ele alınır. Bu çalışmada ise genel sıralamanınbir tahmini için eşli karşılaştırmalara dayanan bir yaklaşım sunulmuştur. Eşlisıralama hatasını minimize eden bu sıralama problemi, bir doğrusal eşitliklersistemi ile temsil edilmiştir. Bu doğrusal eşitlik sisteminin çözülmesiylesıralama fonksiyonlarının öğrenilmesi için gradyan düşümü algoritmasınıngeliştirilmiş bir versiyonu önerilmektedir. Ayrıca, oluşturulan sıralamamodelinin genelleştirme performansını kontrol edebilmek için Tikhonovdüzeltmesi de bu çalışma kapsamında kullanılmıştır.

Yapayöğrenmede temel problemlerden biri, ilgilenilen birimler arasındaki tercihilişkilerinin belirlenmesidir. Bu kapsamda sıralama, verilen bir tercihilişkisine göre birimleri düzenleme yeteneğine sahip bir fonksiyonu öğrenmekolarak tanımlanabilir. Bu tip problemler genellikle örneklerin çiftler olduğusınıflandırma problemi olarak ele alınır. Bu çalışmada ise genel sıralamanınbir tahmini için eşli karşılaştırmalara dayanan bir yaklaşım sunulmuştur. Eşlisıralama hatasını minimize eden bu sıralama problemi, bir doğrusal eşitliklersistemi ile temsil edilmiştir. Bu doğrusal eşitlik sisteminin çözülmesiylesıralama fonksiyonlarının öğrenilmesi için gradyan düşümü algoritmasınıngeliştirilmiş bir versiyonu önerilmektedir. Ayrıca, oluşturulan sıralamamodelinin genelleştirme performansını kontrol edebilmek için Tikhonovdüzeltmesi de bu çalışma kapsamında kullanılmıştır.
Mikrobiyal Ped Biyosensörü ile Su Toksitesi İzlenmesi
Mikrobiyal Ped Biyosensörü ile Su Toksitesi İzlenmesi
Yazar: Çakar, Beyzanur
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Biyosensörler,Ped Biyosensörü,Mikrobiyal Biyosensör,Su Toksitesi

Biyomalzeme biliminin gelişmesiylebirlikte ortaya çıkan biyosensör kavramı günümüzde pek çok farklı alandakarşımıza çıkmaktadır. Biyosensörler biyolojik bir molekülün konsantrasyonunuölçebileceği gibi tasarımına entegre halde biyolojik molekül de barındırabilir.Biyosensörler oldukça hassas ölçüm yapan cihazlardır bu sebeple kanda hedefanalit izlemek amacı tıpta, gıdaların güvenirliliğini izlemek amacı ile gıdasektöründe ve çevre ve su kirliliğini izlemede tercih edilir. Biyosensörler temeldealgıladığı molekülün konsantrasyonunu ölçülebilir bir nicelik ileilişkilendirerek kullanıcıya bir sinyal değeri veren tasarımlardır.  Biyosensörler çeşitli modifikasyonlarlageliştirilerek farklı ortamlarda kullanılmaya elverişli hale getirilir. Suekosistemi kirleticilere oldukça sık maruz kalır. Suyun kirliliğininbelirlenmesi,  bu kirleticilerinyayılmasını engellemede birinci basamağı oluşturur. Biyosensör teknolojisisayesinde su toksitesi doğrudan ortamında izlenebilir hale gelmiştir. Su formugereğince analiz yapmak için bir uygun yüzey sunamazken özel bir tasarım olan mikrobiyaltabanlı  ped biyosensörü  tasarımı gereğince içerdiği ped sayesindeanaliz izlemek için bir yüzey oluşturur. Bu derlemede su toksiyesini yerinde belirlemekamacı ile geliştirilmiş ve özel bir tasarım olan biyoluminesans etkilimikrobiyal ped biyosenösörü genel özellikleri ile anlatılmıştır.

Biyomalzeme biliminin gelişmesiylebirlikte ortaya çıkan biyosensör kavramı günümüzde pek çok farklı alandakarşımıza çıkmaktadır. Biyosensörler biyolojik bir molekülün konsantrasyonunuölçebileceği gibi tasarımına entegre halde biyolojik molekül de barındırabilir.Biyosensörler oldukça hassas ölçüm yapan cihazlardır bu sebeple kanda hedefanalit izlemek amacı tıpta, gıdaların güvenirliliğini izlemek amacı ile gıdasektöründe ve çevre ve su kirliliğini izlemede tercih edilir. Biyosensörler temeldealgıladığı molekülün konsantrasyonunu ölçülebilir bir nicelik ileilişkilendirerek kullanıcıya bir sinyal değeri veren tasarımlardır.  Biyosensörler çeşitli modifikasyonlarlageliştirilerek farklı ortamlarda kullanılmaya elverişli hale getirilir. Suekosistemi kirleticilere oldukça sık maruz kalır. Suyun kirliliğininbelirlenmesi,  bu kirleticilerinyayılmasını engellemede birinci basamağı oluşturur. Biyosensör teknolojisisayesinde su toksitesi doğrudan ortamında izlenebilir hale gelmiştir. Su formugereğince analiz yapmak için bir uygun yüzey sunamazken özel bir tasarım olan mikrobiyaltabanlı  ped biyosensörü  tasarımı gereğince içerdiği ped sayesindeanaliz izlemek için bir yüzey oluşturur. Bu derlemede su toksiyesini yerinde belirlemekamacı ile geliştirilmiş ve özel bir tasarım olan biyoluminesans etkilimikrobiyal ped biyosenösörü genel özellikleri ile anlatılmıştır.
Buji Ateşlemeli Motorlarda Kullanılan n-Propanol ve izo-Propanol / Benzin Yakıt Karışımlarının Performans ve Emisyonlara Etkisi
The Effect on Performance and Emissions the Spark Ignition Engines of   n-propanol and iso-propanol/ Gasoline Fuel Blends
Yazar: Çolak, Niyazi Yılmaz; Şimşek, Doğan; Oral, Faruk
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Spark ignition engine,n-propanol,iso-propanol,engine performance ; Buji ateşlemeli motor,n-propanol,izo-propanol,motor performansı

Bu çalışmada buji ateşlemeli bir motorda n-propanolve izo-propanol alkolleri kullanımının motor performans ve emisyonlarına etkisiincelenmiştir. Deneyler de B100 (%100 benzin) 20 n-pro (%80 benzin+%20n-propanol) ve 20 izo-pro (%80 benzin+%20 izo-propanol) yakıt karışımlarıkullanılmıştır. Deneyler motor tam gaz konumunda, altı farklı motor devrinde(yükünde) (1500-4000d/dk) yapılmıştır. Performans sonuçlarına göre,izo-propanol alkolü ilavesi ile motor momentinde ve motor gücünde önemli birdeğişiklik görülmemiştir. Fakat özgül yakıt tüketimi izo-propanol alkolkullanılmasıyla %2,23 oranında artmıştır. Emisyon sonuçlarına göre, HC ve COemisyonları alkol ilavesi ile birlikte sırası ile yaklaşık %10,52 ve % 4,41azalmıştır. Öte yandan CO2 ve NOX emisyonları sırası ileyaklaşık  %17,38 ve %15,24 oranındaartmıştır.

In this study were investigated that the effect onperformance and emissions of spark ignition engine by used n-propanol andiso-propanol alcohol. In experiments were used B100(100% gasoline), 20 n-pro(80% gasoline+20% n-propanol) and 20 iso-pro (80% gasoline+20% iso-propanol)fuel blends. Experiments was performed that engine full throttle in theposition and six different engine speed (1500-4000 d/min). According toperformance results, was not observed that significant a change on enginemoment and engine power with add iso-propanol alcohol. But specific fuelconsumption was increase that 2.23% rate with using iso propanol alcohol.According to the emissions results, HC and CO emissions were reduced with addalcohol about %10.52 and % 4.41 respectively. On the other hand, NOXand CO2 emission increased about %17.38 and %15.24 respectively.
Ülkemizdeki maden sektöründe meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının analizi
Ülkemizdeki maden sektöründe meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının analizi
Yazar: Dündar, Sertaç; Bilim, Niyazi; Bilim, Atiye
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: İş kazası,maden kazası,iş güvenliği,meslek hastalığı

Madenciliksektörü dünyada kişi başına iş kazası oranlarının en büyük olduğu sektörlerdenbirisidir. Ülkemizdeki durumda da dünyadaki ile örtüşmektedir. Çünkü madenciliksektörü doğası gereği en riskli iş kollarından bir tanesidir. Bu nedenle, busektörde çalışanlar daha dikkatli olmak zorundadır. Ülkemizde meydana gelen işkazalarının madenlerde azaltılmasına yönelik son yıllarda devletin veişverenlerin gerçekleştirdiği önemli ve umut verici olumlu gelişmelerkaydedilmiştir. Özellikle maden işyerleri için ek önlem paketleri getirilmiş vegüvenlik kültürünün oturtulması yönünde çalışmalar hızlandırılmıştır. Buçalışmada, madencilik sektöründe 2012-2016 yıllarında (son beş yıl) meydanagelen iş kazaları ve meslek hastalıkları ana ve alt sektörler ile birlikteayrıntılı analiz edilmiştir. İş kazası analizlerinde önemli bir gösterge olankaza olabilirlik oranı, maden sektöründeki ana ve alt sektörlerle birliktebelirlenerek değerlendirilmiştir. Maden sektörünün iş güvenliği açısındandurumu diğer bazı sektörler ile karşılaştırılarak yorumlar yapılmıştır.Sonuçta; iş kazalarında az da olsa bir azalma eğilimine girildiği görülmekteolup, bunun daha yüksek bir düşüş eğilimine girebilmesi için yapılmasıgerekenler noktasında bazı önerilerde bulunulmuştur.

Madenciliksektörü dünyada kişi başına iş kazası oranlarının en büyük olduğu sektörlerdenbirisidir. Ülkemizdeki durumda da dünyadaki ile örtüşmektedir. Çünkü madenciliksektörü doğası gereği en riskli iş kollarından bir tanesidir. Bu nedenle, busektörde çalışanlar daha dikkatli olmak zorundadır. Ülkemizde meydana gelen işkazalarının madenlerde azaltılmasına yönelik son yıllarda devletin veişverenlerin gerçekleştirdiği önemli ve umut verici olumlu gelişmelerkaydedilmiştir. Özellikle maden işyerleri için ek önlem paketleri getirilmiş vegüvenlik kültürünün oturtulması yönünde çalışmalar hızlandırılmıştır. Buçalışmada, madencilik sektöründe 2012-2016 yıllarında (son beş yıl) meydanagelen iş kazaları ve meslek hastalıkları ana ve alt sektörler ile birlikteayrıntılı analiz edilmiştir. İş kazası analizlerinde önemli bir gösterge olankaza olabilirlik oranı, maden sektöründeki ana ve alt sektörlerle birliktebelirlenerek değerlendirilmiştir. Maden sektörünün iş güvenliği açısındandurumu diğer bazı sektörler ile karşılaştırılarak yorumlar yapılmıştır.Sonuçta; iş kazalarında az da olsa bir azalma eğilimine girildiği görülmekteolup, bunun daha yüksek bir düşüş eğilimine girebilmesi için yapılmasıgerekenler noktasında bazı önerilerde bulunulmuştur.
Farklı Gamların Sazan (Cyprinus carpio L.) Eti Köftelerinin Bazı Özellikleri Üzerine Etkileria
Farklı Gamların Sazan (Cyprinus carpio L.) Eti Köftelerinin Bazı Özellikleri Üzerine Etkileria
Yazar: Kılınççeker, Osman; Karahan, Ali Mücahit
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 7 No. 2, 2018
Anahtar kelimeler: Karagenan,Keçiboynuzu,Karboksimetil selüloz

Buçalışmada karagenan, keçiboynuzu ve karboksimetil selüloz gamlarının farklıkonsantrasyonlarının çiğ ve kızarmış balık köftelere etkisi araştırılmıştır. Bugamlar köftelere % 0.5, % 1 ve % 1.5 oranlarında ilave edilmiştir. Kızarmamışköftelerde 7 gün depolama ile pH, thiobarbütirik asit reaktif madde (TBARS) verenk özelliklerindeki değişimler belirlenmiştir. Kızarmış köftelerde ise bazıfiziksel, teknolojik ve duyusal kalite kriterleri saptanmıştır. Sonuç olarak,gamların ilavesi 1 ve 3 gün depolama sonrası pH değerlerinde düşüşe sebepolurken, gam içeren köftelerin TBARS sayılarının 3. ve 7. günde kontrolörneğinden daha düşük oranda oldukları belirlenmiştir. Çiğ örneklerin renkdeğerlerinde artan depolama sürelerinin daha etkili olduğu, depolama ile bazıörneklerin L ve a değerlerinde azalma, bdeğerlerinde ise artış olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca gam ilavesi kızartılmışköftelerde renk değerlerini geliştirmiş, verim, nem tutma ve bazı duyusalözellikleri artırmıştır. Bazı örneklerde ise yağ emilim oranlarını azaltmıştır.Bütün sonuçlara göre, balık etinden köfte hazırlamada en avantajlı muamelenin %1 karagenan veya % 1.5 keçiboynuzu gamı ilave etmek olduğu anlaşılmıştır.

Buçalışmada karagenan, keçiboynuzu ve karboksimetil selüloz gamlarının farklıkonsantrasyonlarının çiğ ve kızarmış balık köftelere etkisi araştırılmıştır. Bugamlar köftelere % 0.5, % 1 ve % 1.5 oranlarında ilave edilmiştir. Kızarmamışköftelerde 7 gün depolama ile pH, thiobarbütirik asit reaktif madde (TBARS) verenk özelliklerindeki değişimler belirlenmiştir. Kızarmış köftelerde ise bazıfiziksel, teknolojik ve duyusal kalite kriterleri saptanmıştır. Sonuç olarak,gamların ilavesi 1 ve 3 gün depolama sonrası pH değerlerinde düşüşe sebepolurken, gam içeren köftelerin TBARS sayılarının 3. ve 7. günde kontrolörneğinden daha düşük oranda oldukları belirlenmiştir. Çiğ örneklerin renkdeğerlerinde artan depolama sürelerinin daha etkili olduğu, depolama ile bazıörneklerin L ve a değerlerinde azalma, bdeğerlerinde ise artış olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca gam ilavesi kızartılmışköftelerde renk değerlerini geliştirmiş, verim, nem tutma ve bazı duyusalözellikleri artırmıştır. Bazı örneklerde ise yağ emilim oranlarını azaltmıştır.Bütün sonuçlara göre, balık etinden köfte hazırlamada en avantajlı muamelenin %1 karagenan veya % 1.5 keçiboynuzu gamı ilave etmek olduğu anlaşılmıştır.
Tarihi Yığma Yapıların Malzeme Karakteristiklerinin Hasarsız Yöntemlerle Belirlenmesi: Diyarbakır Ulu Camii
Tarihi Yığma Yapıların Malzeme Karakteristiklerinin Hasarsız Yöntemlerle Belirlenmesi: Diyarbakır Ulu Camii
Yazar: Aksoy, Hüseyin Suha; Karaton, Muhammet
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Schmidt çekici,Ultrases,Hasarsız yöntemler,Tarihi yapılar

Tarihi yığma yapılar genellikle taş ve bağlayıcımalzemelerden meydana gelmekte olup, Bu malzemeler sürekli olarak birbirleriile etkileşim halindedirler. Bu tarihi yapıların geleceğe güvenleaktarılabilmesi için bu malzemelerin mekanik özelliklerinin doğru bir şekildebelirlenmesi büyük önem arz etmektedir. Koruma ve güçlendirme çalışmalarındahasarlı ve hasarsız test yöntemleri kullanılabilmektedir. Tarihi yapılardagenelde hasarsız yöntemlerin kullanılması tercih edilmektedir.   Bu çalışmada, hasarsız yöntemlerle tarihi bir camininmalzeme özellikleri belirlenmiştir. Hasarsız testler için Schmidt test çekicive Ultrases test cihazları kullanılmıştır. Taşıyıcı olmayan duvarlardan alınanaz miktarda harç numunesi yardımıyla harcın granülometrisi belirlenmiştir.Uygulanan tahribatsız deneyler sonucunda, tarihi yapıda kullanılmış olanmalzeme parametreleri belirlenmiştir

Tarihi yığma yapılar genellikle taş ve bağlayıcımalzemelerden meydana gelmekte olup, Bu malzemeler sürekli olarak birbirleriile etkileşim halindedirler. Bu tarihi yapıların geleceğe güvenleaktarılabilmesi için bu malzemelerin mekanik özelliklerinin doğru bir şekildebelirlenmesi büyük önem arz etmektedir. Koruma ve güçlendirme çalışmalarındahasarlı ve hasarsız test yöntemleri kullanılabilmektedir. Tarihi yapılardagenelde hasarsız yöntemlerin kullanılması tercih edilmektedir.   Bu çalışmada, hasarsız yöntemlerle tarihi bir camininmalzeme özellikleri belirlenmiştir. Hasarsız testler için Schmidt test çekicive Ultrases test cihazları kullanılmıştır. Taşıyıcı olmayan duvarlardan alınanaz miktarda harç numunesi yardımıyla harcın granülometrisi belirlenmiştir.Uygulanan tahribatsız deneyler sonucunda, tarihi yapıda kullanılmış olanmalzeme parametreleri belirlenmiştir
Evsel Organik Atıklardan Biyogaz Üretiminin İncelenmesi
Evsel Organik Atıklardan Biyogaz Üretiminin İncelenmesi
Yazar: Şenol, Halil
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Biogas,Evsel katı atıklar,C/N oranı,Sığır gübresi

Buçalışmada biyogaz farklı organik evsel katı atıklardan (EKA) üretilmiştir.Rastgele seçilen organik evsel katı atıkların önce elementel analiz cihazı ilekarbon (C) /azot (N) oranı belirlenmiştir. Daha sonra kuru madde ve organikucuçu madde oranı tayini yapılmıştır. Evsel atıkların C içeriği N içeriğinden çok fazla olması nedeniyleortalama C/N oranı ortalama 45 olarak bulunmuştur.  Sonra bu atık karışımı C/N oranları anaerobikfermantasyon için uygun aralık olan 20- 35 aralığına göre ayarlanacak şekilde sığırgübresi (SG) ile karıştırılmıştır. Bu evsel atıklar: sığır gübresi kütlecekarışım oranları 1:0, 2:1, 1:1, 1:2, 0:1 şeklinde 5 faklı karışım oranlarıoluşturulmuştur. Anaerobik fermantasyon 500 ml’lik 2 yan boyunlu kapaklışişelerde gerçekleştirilmiştir. Bütün deneyler 3 tekerrürlü yürütülmüştür.Biyogaz oluşumu 40 °C ‘de mezofilik şartlarda gerçekleştirilmiştir.En yüksek biyogaz oluşum hızı 280 ml/g toplam katı madde  olarak EKA: SB 2:1 olan karışımoranındaki reaktörde gerçekleşmiştir. Anaerobik fermantasyondaki KOİgiderimleri her 7 günde bir ölçülmüştür ve toplam KOİ giderimi en fazla % 48,9olarak kütlece 2:1 oranında karıştırılan reaktörde bulunmuştur. Çalışmasonucunda evsel katı atıkların sığır gübresi ile anaerobik fermantasyonda iyibir karışım olabileceği kanaatine varılmıştır.

Buçalışmada biyogaz farklı organik evsel katı atıklardan (EKA) üretilmiştir.Rastgele seçilen organik evsel katı atıkların önce elementel analiz cihazı ilekarbon (C) /azot (N) oranı belirlenmiştir. Daha sonra kuru madde ve organikucuçu madde oranı tayini yapılmıştır. Evsel atıkların C içeriği N içeriğinden çok fazla olması nedeniyleortalama C/N oranı ortalama 45 olarak bulunmuştur.  Sonra bu atık karışımı C/N oranları anaerobikfermantasyon için uygun aralık olan 20- 35 aralığına göre ayarlanacak şekilde sığırgübresi (SG) ile karıştırılmıştır. Bu evsel atıklar: sığır gübresi kütlecekarışım oranları 1:0, 2:1, 1:1, 1:2, 0:1 şeklinde 5 faklı karışım oranlarıoluşturulmuştur. Anaerobik fermantasyon 500 ml’lik 2 yan boyunlu kapaklışişelerde gerçekleştirilmiştir. Bütün deneyler 3 tekerrürlü yürütülmüştür.Biyogaz oluşumu 40 °C ‘de mezofilik şartlarda gerçekleştirilmiştir.En yüksek biyogaz oluşum hızı 280 ml/g toplam katı madde  olarak EKA: SB 2:1 olan karışımoranındaki reaktörde gerçekleşmiştir. Anaerobik fermantasyondaki KOİgiderimleri her 7 günde bir ölçülmüştür ve toplam KOİ giderimi en fazla % 48,9olarak kütlece 2:1 oranında karıştırılan reaktörde bulunmuştur. Çalışmasonucunda evsel katı atıkların sığır gübresi ile anaerobik fermantasyonda iyibir karışım olabileceği kanaatine varılmıştır.
İnsan Hareketleri Tabanlı Gerçek Rasgele Sayı Üretimi
İnsan Hareketleri Tabanlı Gerçek Rasgele Sayı Üretimi
Yazar: Arslan Tuncer, Seda; Genç, Yeliz
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: : İvme sensörü,GPS,istatistiksel testler,son işlem

Gerçek rasgelesayı üreteci (GRSÜ) ile rasgele sayı üretmek için deterministik olmayan birgürültü kaynağından yararlanılır. Rasgelelik derecesinin daha yüksek olmasınedeniyle GRSÜ, SRSÜ sayı üreticisinden daha güvenli sayı üretir. Bu makalede, insanhareketleri ile rasgele sayı üreten bir GRSÜ öneriyoruz. Önerilen GRSÜ, hemenhemen tüm insanların kullandığı mobil telefonlardaki ivme ve GPS sensörlerinikullanmaktadır. İlk olarak, mobil telefonu taşıyan kişinin 3-D ortamdaki hareketlerisonucunda ivme ve konum değişimleri android tabanlı bir mobil cihazdanörneklenerek elde edilmiştir. Daha sonra, elde edilen bu işaretler,normalizasyon işlemi uygulanarak ham sayı dizilerine dönüştürülmüştür. Sonolarak, sayı dizilerinin istatistiksel özelliklerini iyileştirmek için XOR sonişlemi uygulanmış ve rasgele sayı üretimi gerçekleştirilmiştir.  Kişi yürürken, koşarken ve stabil konumdaiken sensörlerden elde edilen toplamda 15 veri seti oluşturulmuştur. Sayılarınistatistiksel özellikleri NIST test süiti, Skala İndeks ve otokorelasyon ile incelenmiştir.Önerilen GRSÜ, cep telefonu platformu için uygun, evrensel ve düşük maliyetliolup kişiye özgü rasgele sayı üretimi mümkündür.

Gerçek rasgelesayı üreteci (GRSÜ) ile rasgele sayı üretmek için deterministik olmayan birgürültü kaynağından yararlanılır. Rasgelelik derecesinin daha yüksek olmasınedeniyle GRSÜ, SRSÜ sayı üreticisinden daha güvenli sayı üretir. Bu makalede, insanhareketleri ile rasgele sayı üreten bir GRSÜ öneriyoruz. Önerilen GRSÜ, hemenhemen tüm insanların kullandığı mobil telefonlardaki ivme ve GPS sensörlerinikullanmaktadır. İlk olarak, mobil telefonu taşıyan kişinin 3-D ortamdaki hareketlerisonucunda ivme ve konum değişimleri android tabanlı bir mobil cihazdanörneklenerek elde edilmiştir. Daha sonra, elde edilen bu işaretler,normalizasyon işlemi uygulanarak ham sayı dizilerine dönüştürülmüştür. Sonolarak, sayı dizilerinin istatistiksel özelliklerini iyileştirmek için XOR sonişlemi uygulanmış ve rasgele sayı üretimi gerçekleştirilmiştir.  Kişi yürürken, koşarken ve stabil konumdaiken sensörlerden elde edilen toplamda 15 veri seti oluşturulmuştur. Sayılarınistatistiksel özellikleri NIST test süiti, Skala İndeks ve otokorelasyon ile incelenmiştir.Önerilen GRSÜ, cep telefonu platformu için uygun, evrensel ve düşük maliyetliolup kişiye özgü rasgele sayı üretimi mümkündür.
Emotiv Epoc ile Durağan Hal Görsel Uyarılmış Potansiyel Temelli Beyin Bilgisayar Arayüzü Uygulaması
Emotiv Epoc ile Durağan Hal Görsel Uyarılmış Potansiyel Temelli Beyin Bilgisayar Arayüzü Uygulaması
Yazar: Sözer, Abdullah Talha; Fidan, Can Bülent
Dergi: Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: EEG,Beyin Bilgisayar Arayüzü,Durağan Hal Görsel Uyarılmış Potansiyel,Emotiv Epoc.

BeyinBilgisayar Arayüzü (BBA), geleneksel iletişim yöntemlerinin kullanılmasınıengelleyen sinir-kas hastalıklarına sahip olan bireyler için yeni bir iletişimseçeneği sunmaktadır. Durağan hal görsel uyarılmış potansiyel (DHGUP) temelliBBA sistemleri sağladığı yüksek hız ve kullanım kolaylığı sebebi ile dikkatleriüzerine çekmektedir. Bu çalışmada Emotiv Epoc EEG cihazı kullanılarak DHGUPtemelli BBA uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma ön hazırlık ve gerçekzamanlı deneyler olmak üzere iki adımdan oluşmaktadır. Yapılan ön hazırlık deneyleriile gerçek zamanlı BBA sisteminde kullanılacak DHGUP tespit metodu ve EEGsinyali toplama süresine karar verilmiştir. Gerçek zamanlı BBA sisteminde isetuş takımı biçiminde tasarlanan görsel uyaran düzeneği ile kullanıcılarınyalnız beyin sinyalleri ile telefon numaralarını yazmalarına imkânsağlanmıştır. 5 kullanıcı ile yapılan deneylerde tasarlanan BBA ile 11 haneli telefonnumarasının ortalama 40 saniyede yazdırılabildiği gösterilmiştir. Bu makaleDHGUP temelli BBA uygulaması için kılavuz niteliğini taşımaktadır.

BeyinBilgisayar Arayüzü (BBA), geleneksel iletişim yöntemlerinin kullanılmasınıengelleyen sinir-kas hastalıklarına sahip olan bireyler için yeni bir iletişimseçeneği sunmaktadır. Durağan hal görsel uyarılmış potansiyel (DHGUP) temelliBBA sistemleri sağladığı yüksek hız ve kullanım kolaylığı sebebi ile dikkatleriüzerine çekmektedir. Bu çalışmada Emotiv Epoc EEG cihazı kullanılarak DHGUPtemelli BBA uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma ön hazırlık ve gerçekzamanlı deneyler olmak üzere iki adımdan oluşmaktadır. Yapılan ön hazırlık deneyleriile gerçek zamanlı BBA sisteminde kullanılacak DHGUP tespit metodu ve EEGsinyali toplama süresine karar verilmiştir. Gerçek zamanlı BBA sisteminde isetuş takımı biçiminde tasarlanan görsel uyaran düzeneği ile kullanıcılarınyalnız beyin sinyalleri ile telefon numaralarını yazmalarına imkânsağlanmıştır. 5 kullanıcı ile yapılan deneylerde tasarlanan BBA ile 11 haneli telefonnumarasının ortalama 40 saniyede yazdırılabildiği gösterilmiştir. Bu makaleDHGUP temelli BBA uygulaması için kılavuz niteliğini taşımaktadır.