TOPLUMSAL DEĞİŞME SÜRECİNDE ANNELİK SERÜVENİ: GENÇ ANNELİKTEN GEÇ ANNELİĞE GEÇİŞ
THE ADVENTURE OF MOTHERHOOD IN THE PROCESS OF SOCIAL CHANGE: THE TRANSITION FROM YOUNG MOTHERHOOD TO LATE MOTHERHOOD
Yazar: Zeybekoğlu Akbaş, Özge; Dursun, Cansu
Dergi: Akademik Hassasiyetler, Vol. 9 No. 20, 2022
Anahtar kelimeler: Toplumsal Değişme,Aile,Evlilik,Annelik,Kadının Çalışma Yaşamına/İşgücüne Aktif Katılımı.

Hızla değişip dönüşen günümüz toplumlarında aile, bütün değişimlerin odağında yer almakta ve derinden etkilenmektedir. Toplumsal değişme süreciyle birlikte ailenin tanımı, yapısı, türleri, işlevleri değişime uğramakta; geleneksel geniş aile yapısından çekirdek aile yapısına geçiş yaşanmakta; evliliğe alternatif yeni yaşam biçimleri, yeni aile türleri ve aileye ilişkin sosyal problemler çeşitlenerek daha görünür hale gelmektedir. Özellikle kadının toplum içerisindeki konumunun, eğitim düzeyinin yükselmesi ve çalışma hayatına aktif katılımıyla birlikte yeniden şekillenmesi aile yapısında köklü değişim ve dönüşümleri beraberinde getirmektedir. Kadının eğitim düzeyinin yükselmesi, çalışma yaşamına aktif katılımının artması ve geleneksel rollerde yaşanan değişim kadının aile ve evliliğe ilişkin süreçlerini, kararlarını daha ileri/geç yaşlara ertelemesine, doğurganlık yaşının yükselmesine ve bütün bunların doğal bir sonucu olarak da doğurganlık sayılarının azalmasına yol açmaktadır. Başka bir ifadeyle, kadının toplum ve aile yapısı içerisindeki değişen konumu, eğitim ve istihdam süreçlerine daha fazla oranda katılımının doğal bir sonucu olarak daha ileri/geç yaşta evlilik ve çocuk sahibi olma kararı alma eğilimlerini etkilemektedir. Buradan hareketle çalışmada, kadınların geleneksel toplumlardaki erken yaşta evlenerek “genç anne” olma durumlarının günümüz modern toplum yapılarına geçişle birlikte eğitim ve istihdam süreçlerine katılımlarının artmasıyla evliliğin ertelenmesi ve çocuk sahibi olma yaşının ötelenmesi sonucu “geç anne” olma durumuna geçişi noktasındaki değişen eğilimleri Türkiye özelinde başta Türkiye İstatistik Kurumu verileri olmak üzere çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen araştırmaların güncel verilerinden yararlanılarak irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada aile, evlilik kavramlarından hareketle, toplumsal değişme bağlamında kadının toplumdaki konumu, çalışma yaşamına aktif katılımı, evlilik ve anneliğe ilişkin süreçleri üzerinde durulmuştur.

In today's rapidly changing and transforming societies, the family is at the center of all changes and is deeply affected. With the process of social change, the definition, structure, types and functions of the family are undergoing changes; there is a transition from the traditional extended family structure to the nuclear family structure; new life styles alternative to marriage, new family types and social problems related to the family are diversifying and becoming more visible. In particular, the reshaping of women's position in society with the increase in their level of education and their active participation in working life brings about radical changes and transformations in the family structure. The increase in women's education level, their active participation in working life and the change in traditional roles cause women to postpone their family and marriage-related processes and decisions to older/later ages, increase their fertility age and, as a natural consequence of all these, decrease their fertility rates. In other words, the changing position of women in society and family structure affects their tendency to make marriage and childbearing decisions at an older/later age as a natural consequence of their higher participation in education and employment processes. From this point of view, this study aims to examine the changing tendencies of women from being "young mothers" by getting married at an early age in traditional societies to being "late mothers" as a result of postponing marriage and postponing the age of childbearing due to their increased participation in education and employment processes with the transition to modern societal structures by making use of current data from surveys conducted by various institutions and organizations, especially the Turkish Statistical Institute. Based on the concepts of family and marriage, the study focuses on women's position in society, active participation in working life, marriage and motherhood processes in the context of social change.