ELECTRE TRI YÖNTEMİ: İŞ YAPMA KOLAYLIĞI ENDEKSİ VERİLERİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA
ELECTRE TRI METHOD: AN APPLICATION ON THE EASE OF DOING BUSINESS INDEX DATA
Yazar: Şener, Sibel; Bircan, Hüdaverdi
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme,ELECTRE TRI,Sınıflandırma,İş Yapma Kolaylığı Endeksi ; Multi Criteria Decision Making,ELECTRE TRI,Sorting,Pessimistic-Optimistic Assignment Rules,Ease of Doing Business Index

Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinin sınıflandırma problemlerini çözmek için kullanılan ELECTRE TRI yöntemi, gerçek kriterler yerine sözde kriterler kullanan ve bulanık ikili üstünlük ilişkisine dayanan bir sınıflandırma yöntemdir. Bu yöntem, üstünlük ilişkisini kullanarak, önceden tanımlanmış kategorilerin bir kümesine her bir alternatifin atanması için tasarlanmıştır. Ekonomiler rekabet gücünü artırmak için küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin kuruluşlarını ve faaliyetlerini kolaylaştırmak amacıyla ciddi düzenlemeler yapmışlardır. Kolaylaştırıcı bir iş ortamını sağlayacak düzenleyici ve yasal sistemleri incelemek amacıyla, İş Yapma Kolaylığı Endeksi (İŞYKE) oluşturulmuştur. Bu endeks çok kriterli bir yapıya sahip olduğundan, ELECTRE TRI yönteminin bu alana uygulanması uygun görülmüştür. Bu çalışmada, ülke ekonomileri iş yapma kolaylığına göre dört kategoriye ayırılarak sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma, ELECTRE TRI yönteminin hem iyimser hem de kötümser atama kuralları göz önünde bulundurularak yapılmış ve bu iki atama kuralının sonuçları karşılaştırılmıştır. Ayrıca, yöntemin farklı parametrelerine duyarlılık analizi yapılmış ve elde edilen yeni sınıflandırmalar İŞYKE sınıflandırması ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, iyimser ve kötümser atama kurallarının çok yakın sonuçlara sahip olduğu görülmüştür. Fakat iyimser atama kuralı ile elde edilen sonuçların gerçek sınıflandırmanın sonuçları ile biraz daha uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

The ELECTRE TRI method, which is used to solve the sorting problems of Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods, is a sorting method that uses so-called criteria instead of real criteria and is based on fuzzy binary outranking relationship. This method is designed to assign each alternative to a set of categories that are a priori defined using the outranking relationship. Economies have made serious arrangements in order to facilitate the establishment and activities of small and medium-sized enterprises in order to increase their competitiveness. Ease of Doing Business Index (EDBI) has been created to examine regulatory and legal systems that will provide a facilitating work environment. Since this index has a multi-criteria structure, it is considered appropriate to apply ELECTRE TRI method to this field. In this study, the economies of countries are sorted into four categories according to the ease of doing business by using this method. The sorting has been made by considering both the optimistic and pessimistic assignment rules of the ELECTRE TRI method and the results of these two assignment rules have been compared. In addition, sensitivity analysis to different parameters of the method has been made and new sortings obtained have been compared with EDBI sorting. According to the results obtained, it is seen that the rules of optimistic and pessimistic appointment had very close results. However, it is concluded that the results obtained with the optimistic assignment rule are more in line with the results of the actual sorting.