Türkiye’de Orta ve Alt Sosyoekonomik Düzeydeki Ailelerin                             Okul Öncesi Dönemdeki Çocuklarının Ebeveynlerine Yönelik Toplumsal Cinsiyet Algılarının İncelenmesi
Investigation of Gender Perceptions of Parents of Preschool Children from Middle and Lower Socioeconomic Families in Türkiye
Yazar: Semiz, Bahar
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; ‘‘Anne-baba.’’,‘‘Erken çocukluk.’’,‘‘Resim.’’,‘‘Toplumsal cinsiyet eşitliği.’’ ; ‘‘Gender equality,,‘‘Picture,‘‘Parents

Yapılan çalışma Türkiye’de orta ve alt sosyoekonomik düzeydeki  ailelerin okul öncesindeki çocukların ebeveynlerine yönelik toplumsal cinsiyet algılarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma grubu İstanbul ili, Bağcılar ilçesinde okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5 yaşındaki 50 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Bağcılar ilçesi, İstanbul’un diğer ilçelerine  göre sosyo-ekonomik düzeyi düşük ilçedir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji yöntemi kullanılmıştır. Toplanan veriler, çocukların ifadelerine göre kategorilendirilmiş olup içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak resim çizdirme yöntemi kullanılmıştır. Demografik bilgiler olarak; çocuğun yaşı, çocuğun cinsiyeti, ebeveynin eğitim durumu, ebeveynin herhangi bir meslekte çalışma durumu ve ailenin sosyo-ekonomik düzey bilgileri yer almaktadır. Çizim öncesinde çocuklara A4 kağıt ve kuru boyalar sunulmuştur. Çocuklara ‘Annen genellikle ne yapar?’ ve ‘Baban genellikle ne yapar?’ sorusu yöneltilmiştir. Sorulara verilen cevaplar not edildikten sonra çocuklardan verdikleri cevaplar doğrultusunda resim çizmeleri istenilmiştir. Bulgulara göre çocuklar, annelerini temizlik yaptığına dair ifadelerde bulunmuşlardır. Temizlik olarak; bulaşık yıkamak, evi temizlemek, çamaşır yıkamak yanıtları olmaktadır. Çocuklara,  babalarıyla ilgili sorulan soruya verdikleri cevaplar ve çizdikleri resimlere göre babalarının işe gittiğini ifade etmişlerdir. Çocuklar babalarının işe giderken araba ile işe gittiklerini söylemişlerdir; resimlerinde de araba figürüne yer vermişlerdir. Genel olarak çocuklar tarafından kadın figürünü temizlik yapan kişi; erkek figürünü ise işe giden kişi olarak tanımlamışlardır. Bu çalışmanın sonucu ve önceki yıllarda ilgili konu hakkında farklı bağlamlarda yapılan çalışmaların sonuçları incelendiğinde, 21. yy. toplumsal cinsiyet eşitliğine dair yapılan projelerin, eğitim ve ekonomi politikalarının üzerine daha fazla ilgili konu hakkında çalışmalar yapılması gerektirdiği ifade edilebilir.

The study was conducted to examine the gender perceptions of families at middle and lower socioeconomic levels towards the parents of preschool children in Turkey. The study group was carried out with 50 5-year-old children attending pre-school education institutions in Bağcılar district of Istanbul. Bağcılar district is a district with a low socio-economic level compared to other districts of Istanbul. Phenomenology method, one of the qualitative research designs, was used in the research. The collected data were categorized according to the statements of the children and content analysis was performed. In the study, picture drawing method was used as a data collection tool. As demographic information; The age of the child, the gender of the child, the educational status of the parent, the employment status of the parent in any profession and the socio-economic level of the family. Children were offered A4 paper and dry paints. Children were asked, "What does your mother usually do?" and "What does your father usually do?" After the answers to the questions were noted, the children were asked to draw pictures in line with their answers. According to the findings, the children made statements that their mother was cleaning. According to the answers they gave to the question asked to the children about their fathers and the pictures they drew, they stated that their father went to work. In general, the person who cleans the female figure by children; They defined the male figure as the person who goes to work. When the results of this study and the results of the studies carried out in different contexts on the relevant subject in previous years are examined, it can be stated that the projects on gender equality in the 21st century require more studies on the relevant issues on education and economic policies.