Prososyal Davranışın Yordayıcıları: Dini Tutum, Haz Erteleme, İyi Oluş ve Olumlu Yaşam Olaylarının Tadını Çıkarma
Predictors of Prosocial Behavior: Religious Attitudes, Delay of Gratification, Well-Being, and Savoring
Yazar: Kiremitçi Canıöz, Elvan; Şenyurt, Ahmet Yasin; Gültepe, Bedirhan; Coşkun, Hamit
Dergi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 25 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Psychology Education ; Psikoloji Eğitimi ; Religious attitude,Delay of gratification,Well-being,Savoring,Prosocial behavior ; Dini tutum,Haz erteleme,İyi oluş,Olumlu yaşam olaylarının tadını çıkarma,Prososyal davranış

Bu araştırma, dini tutum, haz erteleme, iyi oluş ve olumlu yaşam olaylarının tadını çıkarmanın prososyal davranış üzerindeki yordayıcı rolünü incelemektedir. Prososyal davranış, bireyin karşılık beklemeden başkalarının yararını gözetmesi olarak tanımlanmaktadır. Dini tutum bireyin sosyal desteğini artırarak yardımlaşmayı teşvik edebilir. Haz erteleme, sabır ve iyi oluş ile ilişkili olup prososyal davranışları etkileyebilir. İyi oluş düzeyi yüksek bireylerin daha fazla yardım etme eğiliminde olduğu görülmektedir. Olumlu yaşam olaylarının tadını çıkaran bireyler ise daha empatik olup prososyal davranışları daha fazla sergilemektedir. Araştırma kapsamında Balıkesir Üniversitesi ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’ nde eğitimlerine devam eden toplam 313 katılımcıya ulaşılmıştır. Cinsiyet açısından incelendiğinde, araştırmada 258 kadın ve 55 erkek katılımcı yer almıştır. Araştırma kapsamında katılımcılara sırasıyla Demografik Bilgi Formu, Dini Tutum Ölçeği, Haz Erteleme Ölçeği, PERMA Ölçeği, Olumlu Yaşam Olaylarının Tadını Çıkarma Stratejileri Ölçeği ve Prososyallik Ölçeği verilmiştir. Elde edilen veriler Jamovi analiz programında incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, dini tutum, haz erteleme, iyi oluş ve olumlu olayların tadını çıkarmanın prososyal davranışlardan yardım etmeyi, hayırseverliği, fedakarlığı ve bağışlamayı anlamlı olarak yordadığı, ancak affetmeyi anlamlı olarak yordamadığı görülmüştür. Gelecek araştırmalar için değişkenlerin farklı örneklem grupları ile tekrar edilmesi önerilmektedir.

This study examines the predictive role of religious attitude, delay of gratification, well-being, and savoring positive life events on prosocial behavior. Prosocial behavior is defined as an individual's act of considering the well-being of others without expecting anything in return. Religious attitude can enhance social support and encourage helping behavior. Delay of gratification is associated with patience and well-being, potentially influencing prosocial behaviors. Individuals with higher well-being levels tend to engage in more helping behaviors. Those who savor positive life events are more empathetic and exhibit greater prosocial behavior. The study included a total of 313 participants from Balıkesir University and Bolu Abant İzzet Baysal University, comprising 258 women and 55 men. Participants completed the Demographic Information Form, Religious Attitude Scale, Delay of Gratification Scale, PERMA Scale, Savoring Positive Life Events Strategies Scale, and Prosociality Scale. Data were analyzed using the Jamovi statistical software. Findings indicate that religious attitude, delay of gratification, well-being, and savoring positive events significantly predict helping, benevolence, altruism and giving but do not significantly predict forgiveness. Future studies are recommended to explore these variables with different sample groups and additional factors.