0-3 Yaş Rutin Eğitimleri: Türkiye’de Yapılmış Tez Çalışmalarının İncelenmesi
0-3 Age Routine Trainings: An Investigation of Thesis Studies in Türkiye
Yazar: Bayram, Asude; Ergin, Fatma Elif
Dergi: Çocuk ve Gelişim Dergisi, Vol. 8 No. 15, 2024
Anahtar kelimeler: Basic Training (Other) ; Temel Eğitim (Diğer) ; Child Development Education ; Çocuk Gelişimi Eğitimi ; Nutrition,Child Development,Education,Toilet,Sleep,0-3 years,Routine ; Beslenme,Çocuk Gelişimi,Eğitim,Tuvalet,Uyku,0-3 yaş,Rutin

İnsan yaşamında kritik bir evre olan 0-3 yaş, bakım verene karşı duyulan ihtiyacın en fazla olduğu dönemlerden biridir. Bebeklikte; uyku, tuvalet ve beslenme gibi alanlarda sağlıklı olmayan rutinler, ileride davranış problemlerine yol açmaktadır. Yapılan çalışmalarda, rutinlere yönelik önleyici programlarla davranış problemlerinin önüne geçilebildiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda çalışmada, 0-3 yaşta; uyku, tuvalet, beslenme rutinleri hakkında bilgi vermek ve bu alanda yapılmış eğitim ve programları içeren tez çalışmalarını çeşitli yönlerden ele alarak incelemek amaçlanmıştır. Bu alanda Türkiye’de yapılmış tez çalışmalarının doküman analizini gerçekleştirmek için YÖK Ulusal Tez Merkezi; “0-36 ay”, “0-12 ay”, “0-3 yaş”, “Uyku”, “Rutin”, “Beslenme”, “Tuvalet”, “Eğitim”, “Ebeveyn”, “Çocuk”, “Bebek”, “Önleyici Müdahale” ve “Erken Müdahale” anahtar sözcükleri ile taranmıştır. Bu kriterler ışığında elde edilen çalışmalar dışlama ve dahil etme kriterleri kapsamında ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. İncelemeler sonucunda 13 çalışmanın araştırma kapsamına girmediği tespit edilmiş ve 36 tez çalışması araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmalar yıl, tez türü, bilim dalı, tez adı, çalışma grubu, veri toplama araçları ve sonuç başlıklarında ele alınmıştır. Bulgularda, ebeveynlere verilen rutin eğitimleri ile stres ve kaygı düzeylerinin azalarak psikolojik destek sağlandığı, bilgi düzeylerinin artarak bilinç seviyelerinin yükseldiği tespit edilmiştir. Ayrıca eğitimler sonucunda ebeveyn-bebek bağlanma düzeyinin arttığı ve rutinlerin olumlu yönde etkilendiği görülmüştür. Literatür incelendiğinde bu alanda yapılmış çalışmaların bebeklikten sonraki dönemlerde daha yoğun olduğu görülmüştür. Ayrıca rutinler özelinde ülkede çapında uygulanan, geniş kitlelere ulaşmış önleyici müdahale programlarının olmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda bebeklik dönemi rutinlerine yönelik devlet destekli projelerin yürütülmesi, geniş kitlelere ve her kesimden aileye uygulanabilir nitelikte olan önleyici müdahale programlarının geliştirilmesi ve uygulanmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.

The period between birth and age three represents a critical stage in human development, during which the infant requires a considerable amount of care and attention. In the early stages of life, unhealthy routines in areas such as sleep, diet and nutrition can have a detrimental impact on future behaviour. The studies indicate that behavioural problems can be prevented through the implementation of preventive programmes designed to address routines. In this context, the study aims to provide information about sleep, toilet and nutrition routines and to examine the thesis studies containing training and programs in this field from various perspectives. In order to analyse the thesis studies carried out in Türkiye in this field, the YÖK National Thesis Center has scanned the following keywords: "0-36 months", "0-12 months", "0-3 years", "sleep", "routine", "nutrition", "toilet", "education", "parents", "child", "Baby", "Preventive intervention" and "early intervention". The studies obtained in accordance with the aforementioned criteria were subjected to a comprehensive examination in order to ascertain their eligibility based on the established exclusion and inclusion criteria. The investigation yielded 13 studies that were excluded from the research, while 36 thesis studies were included. The studies have been discussed in terms of their year, thesis type, science department, thesis name, working group, data collection tools and results. The findings indicated a reduction in stress and anxiety levels among parents who received routine training, accompanied by an increase in psychological support and knowledge. Furthermore, the training programme resulted in an enhancement of the parent-baby attachment and a favourable impact on routines. A review of the literature revealed that studies in this field have been more prevalent in the post-infancy period. Furthermore, it was determined that there were no preventive intervention programs in the country that had reached a significant portion of the population. In light of the aforementioned considerations, it is proposed that state-sponsored initiatives be undertaken to establish infant routines and to develop and implement preventive intervention programmes that can be widely disseminated and adapted for diverse family structures.