Kafes Sistemli Yumurta Tavuğu Kümesinde Aydınlatma Yeterliliğinin Standartlara göre Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi: Bursa Örneği
Determination and Evaluation of Lighting Sufficiency in Cages Systems Laying Hens According to Standarts: Bursa Example
Yazar: Yaylı, Büşra; Kılıç, İlker
Dergi: Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi No. 31, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Aydınlatma,Kümes,Hayvan refahı,Enerji tüketimi,İş güvenliği ; Lighting,Poultry,Animal welfare,Energy consumption,Occupational safety

Türkiye’de kümes hayvancılığı üretimi önemli bir hayvancılık koludur. Hayvan yetiştiriciliğinde hayvanların genetik kapasitesi %30 oranında etkili iken, çevresel etmenler %70 oranında etkilidir. Tavuklar bulundukları çevre koşullarına karşı hassas hayvanlardır. Bundan dolayı diğer türlere göre ışık, nem, sıcaklık vb. gibi koşullardan daha çabuk etkilenmektedirler. Kümes içerisinde yeterli düzeyde yapılan aydınlatma, tavukların fizyolojik fonksiyonlarını düzenler, yumurta kalitesini arttırır ve davranışlarını olumlu yönde etkilemektedir. Yeterli aydınlatmanın olmaması durumunda tavuklarda huzursuzluk ve verim düşüklüğüne neden olmaktadır.  Ayrıca kümeste çalışanlar için de aydınlık düzeyinin kaza riski oluşturmayacak şekilde yeterli görsel yeterliliğinin sağlanması gerekmektedir. Yapılan çalışmada Bursa bölgesinde faaliyet gösteren bir yumurta tavuğu işletmesinin aydınlatma düzeyinin belirlenmesi ve standartlara göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İncelenen işletmede, hem doğal aydınlatma hem de yapay aydınlatma yapılmaktadır. Doğal aydınlatma sisteminde kullanılan pencerelerin ve kapıların boyutları ölçülüp kümes taban alanına oranlanmıştır. Kümeste kullanılan yapay aydınlatma sisteminin ışık şiddeti hesabı ışık akısı yöntemiyle yapılmıştır. Bulgulara göre doğal aydınlatma yeterlidir fakat günün karanlık saatlerinde rutin işlerin gerçekleştirilebilmesi için yapay aydınlatmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Kümeste kafes katlarına göre aydınlık şiddetleri I. katta (alt) 21,7 lx, II. katta 23,1 lx ve III. katta (üst) 23,1 lx’dür. Kümeste mevcut aydınlatma gücü 2.4 W/m2’dir ve gün boyunca 16 saat aydınlatma yapılmaktadır. Literatüre göre kıyaslandığında kümesteki aydınlatma yeterli düzeydedir.

Poultry production is an important livestock animal in Turkey. In livestock production, the genetic capacity of animals is 30% effective and environmental factors are 70% effective. Chickens are sensitive animals to environmental conditions. Therefore, compared to other livestock species, light, humidity, temperature, etc. are more susceptible to such conditions. Sufficient lighting in the laying hens regulates the physiological functions of chickens, increases egg quality and affects their behavior positively. Otherwise, it causes discomfort and low productivity in laying hen. Moreover, it is necessary to ensure sufficient visual adequacy of the illuminance level that will not create an accident risk for the workers in the henhouse. This study aimed to determine the lighting level of a laying hen house operating and evaluate it according to the standards in the Bursa region. In the monitored farm study, both natural and artificial lighting are provided. The windows and doors dimensions used in the natural lighting system were measured and proportioned to the hen floor area. The light intensity calculation of the artificial lighting system used in the henhouse was made by the light flux method. According to the findings, natural lighting is sufficient, but artificial lighting is needed to carry out routine works during the dark hours of the day. In the henhouse, the luminous intensities of cage floors have 21.7 lx on the first floor (bottom), the second floor is 23.1 lx, and the third floor (top) is 23.1 lx. The current lighting power in the henhouse is 2.4 W/m2 and lighting is provided for 16 hours throughout the day. When compared to the literature, the lighting in the house is sufficient.