hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kadın Ve Erkeklerin Küfür Kullanımı Üzerine
Kadın Ve Erkeklerin Küfür Kullanımı Üzerine
Yazar: Özçalışkan, Şeyda
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Kadın,Erkeklerin,Küfür,Kullanımı

Bu çalışmanın amacı, Türk kültürü içerisinde kadın ve erkeklerin küfürlü konuşma biçimlerini ayırdetmek ve küfür kullanımı açısından bir cinsin diğer cins için beklentilerini açığa çıkarmaktır.Bu araştırmanın çıkış noktasını Staley'in (1978) yaptığı çalışma oluşturmaktadır. Çalışmanın teorik çerçevesini ise Lakoffun (1973), kadının kullandığı dille toplumsal konumu arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çalışması oluşturmaktadır.

Bu çalışmanın amacı, Türk kültürü içerisinde kadın ve erkeklerin küfürlü konuşma biçimlerini ayırdetmek ve küfür kullanımı açısından bir cinsin diğer cins için beklentilerini açığa çıkarmaktır.Bu araştırmanın çıkış noktasını Staley'in (1978) yaptığı çalışma oluşturmaktadır. Çalışmanın teorik çerçevesini ise Lakoffun (1973), kadının kullandığı dille toplumsal konumu arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çalışması oluşturmaktadır.
YAZIN YAPITLARINDA GÖSTERGELER
YAZIN YAPITLARINDA GÖSTERGELER
Yazar: Erkman-akerson, Fatma; Karakuş, Mahmut
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 4, 2015
Anahtar kelimeler: YAZIN,YAPITLARINDA,GÖSTERGELER

insanların belli başlı özelliklerinden biri, gösterge kullanmalarıdır. Birbirleriyle bildirişim sağlayabilmek için, değişik boyutta anlamlı birimlerden ya da göstergelerden yararlanırlar. "Sözcüğün en geniş anlamıyla gösterge, bir başka şeyin yerini alabilmesini sağlayan özellikler taşıdığından, kendi dışında bir nesne, olgu, varlık belirten öğedir" *. İnsanların kullandığı konuşma, yazı, sinema gibi dizgelerin göstergeleri günümüzde son derece karmaşıklaşmalardır. Gösterge bü süreç sonucu oluşur ve genel olarak şu üç öğeyi kapsar: Gösterge olma görevini üsilenen şey, göstergenin gösterdiği şey ve bunun her hangi bir yorumcu üzerindeki etkisi. Bu üç öğe, gösterge taşıyıcısı, gösterilen ve yorumsal bağlam olarak da adlandırılabilir 2 . Bu göstergesel süreçte, bir kişi (şey), başka bir şeyi bir aracı yardımıyla algılamakladır.

insanların belli başlı özelliklerinden biri, gösterge kullanmalarıdır. Birbirleriyle bildirişim sağlayabilmek için, değişik boyutta anlamlı birimlerden ya da göstergelerden yararlanırlar. "Sözcüğün en geniş anlamıyla gösterge, bir başka şeyin yerini alabilmesini sağlayan özellikler taşıdığından, kendi dışında bir nesne, olgu, varlık belirten öğedir" *. İnsanların kullandığı konuşma, yazı, sinema gibi dizgelerin göstergeleri günümüzde son derece karmaşıklaşmalardır. Gösterge bü süreç sonucu oluşur ve genel olarak şu üç öğeyi kapsar: Gösterge olma görevini üsilenen şey, göstergenin gösterdiği şey ve bunun her hangi bir yorumcu üzerindeki etkisi. Bu üç öğe, gösterge taşıyıcısı, gösterilen ve yorumsal bağlam olarak da adlandırılabilir 2 . Bu göstergesel süreçte, bir kişi (şey), başka bir şeyi bir aracı yardımıyla algılamakladır.
ilkokul Öğrencilerinin Özet ve Hatırlama Metinlerinde Bağdaşıklık Sorunu
ilkokul Öğrencilerinin Özet ve Hatırlama Metinlerinde Bağdaşıklık Sorunu
Yazar: Keçik, İlknur
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 3, 2015

Dil gelişimi devam eden bir süreçtir. Çocuk, ilkokul döneminde sadece, sözlü dile ilişkin öğrendiklerini yazılı dile aktarmakla kalmaz, aynı zamanda sözlü ve yazılı dil farklarının ayırdına varmaya ve çeşitli metin türleri arasındaki farklılıkları kavramaya çalışır. Bu nedenle ilkokul, çocuğun dil gelişiminde önemli bir rol oynar. Bu dönemde etkin bir anadili eğilimi yapabilmek, çocukların gelişimine katkıda bulunacak şekilde metin seçimine gidebilmek için bu dönemdeki çocuğun dil gelişim düzeyine ilişkin, özellikle metin düzleminde, saplamaların yapılmasında yarar olduğu düşünülmekledir. Bu düşünce ışığında, bu çalışmada ilkokul 2. ve 5. sınıl öğrencilerinin ürettikleri özet ve hatırlama metinleri incelenerek bu metinlerde bağdaşıklığı bozan durumlar saplanmaya çalışılmıştır.

Dil gelişimi devam eden bir süreçtir. Çocuk, ilkokul döneminde sadece, sözlü dile ilişkin öğrendiklerini yazılı dile aktarmakla kalmaz, aynı zamanda sözlü ve yazılı dil farklarının ayırdına varmaya ve çeşitli metin türleri arasındaki farklılıkları kavramaya çalışır. Bu nedenle ilkokul, çocuğun dil gelişiminde önemli bir rol oynar. Bu dönemde etkin bir anadili eğilimi yapabilmek, çocukların gelişimine katkıda bulunacak şekilde metin seçimine gidebilmek için bu dönemdeki çocuğun dil gelişim düzeyine ilişkin, özellikle metin düzleminde, saplamaların yapılmasında yarar olduğu düşünülmekledir. Bu düşünce ışığında, bu çalışmada ilkokul 2. ve 5. sınıl öğrencilerinin ürettikleri özet ve hatırlama metinleri incelenerek bu metinlerde bağdaşıklığı bozan durumlar saplanmaya çalışılmıştır.
Anlambilim Sorunları
Anlambilim Sorunları
Yazar: Kocaman, Ahmet
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 3, 2015

Bu yazının konusu dilbilimsel anlambilimdir ancak bu kavramın da tek boyutlu bir kavram olmadığını belirtmek gerekir. Bir yandan dil içi ve dil dışı anlamın etkileşimi, öte yandan dilbilim okulları arasındaki ayrımlar anlam ve anlambilim kavramlarına da yansımıştır. Ancak yaklaşım ne olursa olsun bir anlam kuramının yeterli olabilmesi kimi koşulları yerine getirmesine bağlıdır.

Bu yazının konusu dilbilimsel anlambilimdir ancak bu kavramın da tek boyutlu bir kavram olmadığını belirtmek gerekir. Bir yandan dil içi ve dil dışı anlamın etkileşimi, öte yandan dilbilim okulları arasındaki ayrımlar anlam ve anlambilim kavramlarına da yansımıştır. Ancak yaklaşım ne olursa olsun bir anlam kuramının yeterli olabilmesi kimi koşulları yerine getirmesine bağlıdır.
Zihinsel Durumların Dilde ve Bilişte Temsili
Encoding Mental States in Language and Cognition
Yazar: Ünal, Ercenur; Baturlar, Özge
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: zihin kuramı,yanlış inanç,yan cümlecik tümleci,dil-biliş etkileşimi,dil-düşünce ilişkisi ; Theory of Mind,false belief understanding,sentential complementation,language-cognition interface

Başkalarının zihinsel durumlarını anlama becerisi okul öncesi çağlarda hızlı bir gelişim göstermektedir. Bu makalede dilin, kavramların çocukların zihinlerinde temsil edilişi ile ilişkisi ele alınmıştır. Bu ilişkiyi değerlendirebilmek için kişinin kendisinin ve başkalarının davranışlarına inanç, istek, niyet gibi zihinsel durumları atfetme becerileri (Theory of Mind) incelenmiştir. Özellikle dilin zihinsel durumların temsil edilmesinde gerekli olan kaynakları ne ölçüde sağladığı sorusuna odaklanılmıştır. Bu alandaki görgül bulgular dilin, zihinsel durumların temsilinde ve işlenmesinde kolaylaştırıcı bir araç görevi gördüğünü ancak zihinsel durumların temsili için bir zorunluluk olmadığını ortaya koymaktadır.

The ability to understand others’ mental states develops steadily during the preschool years. In this article, we consider how encoding mental states in language makes contact with mental state representations in cognition. To do so, we focus on Theory of Mind, the ability to attribute desires, intentions and beliefs to oneself and others. Specifically, we discuss the extent to which language provides the mental resources necessary for representing mental states. Empirical findings in this domain strongly suggest that language is not necessary for developing an understanding of mental states, but may be one of the many factors that facilitate the development of Theory of Mind.
Türkçede Bağlılaşık Yapılar
The Correlative Constructions in Turkish
Yazar: Balpınar, Metin
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Turkish,correlative constructions,locality,movement ; Türkçe,bağlılaşık yapılar,yerellik,taşıma

Bu çalışmada, Türkçedeki bağlılaşık yapıların sözdizimsel türetimi Üretici Dilbilgisi Kuramı çerçevesinde ilk kez incelenecektir. Çalışmada genel olarak şu hususlar vurgulanacaktır: (i) basit bağlılaşık yapılarda ne-öbeğini içeren bağlılaşık yan tümce, ilişkilendirildiği bağlılaşık ana tümce içindeki işaret sözcüğüne yapısal olarak mümkün olan en yerel düzende bağlanmalıdır, (ii) basit bağlılaşık yapıların üretimi için biri taban-üretimli diğeri taşıma içeren iki farklı yaklaşım mümkündür, (iii) basit bağlılaşık yapıların üretilme biçimi şartsız yapılardan farklıdır, (iv) çoklu bağlılaşık yapılarda bağlılaşık yan tümcenin ana tümceye bağlanabileceği en yerel konum işaret sözcüklerini barındıran en küçük çekim öbeğine eklentilemedir ve (v) Türkçedeki çoklu bağlılaşık tümceler taşıma içermeyen çekim öbeği eklentilemesi yapısıyla üretilebilmektedir.

In this paper, syntactic derivation of the correlative constructions in modern Turkish is examined within the framework of the Generative Grammar for the first time. The following points are emphasized in the study: (i) for simple correlative constructions, a subordinating correlative clause containing a wh-phrase must be merged to the demonstrative in the matrix clause as local as possible in a structural manner, (ii) there are two plausible syntactic accounts for generating Turkish simple correlative constructions, i.e. the first is based on base-generated approach and the second is based on movement approach, (iii) the derivation of simple correlative constructions is diffrent from the one in unconditionals, (iv) regarding multiple correlative constructions, the most local position for a subordinate clausal material which should be merged to the matrix is the minimal IP containing demonstrative pronouns, and (v) the multiple correlative constructions in Turkish can be generated using the non-movement IP adjunction strategy.
Biçim Sıfatlarında Etkin Alan Kurulumları: Yuvarlak Sıfatı Örneği
Active Zone Constructions in Shape Adjectives: An Example of the Adjective Yuvarlak
Yazar: Gündoğdu, Ayşe Eda
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 31 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: shape adjectives,yuvarlak,active zone,cognitive semantics,corpus ; biçim sıfatı,yuvarlak,etkin alan,bilişsel anlambilim,derlem

Anlam üretim sürecinde bireyin algısını ve bilişsel düzlemini en önemli değişken olarak ele alan bilişsel anlambilim çalışmaları özellikle son on yılda büyük bir ivme kazanmıştır. Psikoloji alanındaki kuramlardan da yararlanarak anlamın algı ve kavramlaştırmaya ilişkin bir üretim olduğunu savunan söz konusu disiplin çerçevesinde ortaya konan terimlerden biri de etkin alanlardır. Etkin alan kurulumları büyük oranda sıfatlar ve eylemler üzerinde gözlemlenmekle beraber, sıfatlarda etkin alanlar sıfat ve gönderimde bulunduğu ada ilişkin bilişsel eşleşmelerin hangi koşullarda ve ne şekilde çeşitlenebileceğini ortaya koymaya yardımcı olan bilişsel bir yapılanma olarak ele alınabilir. Bu çalışmada Türkçe biçim sıfatlarında etkin alan kurulumundaki dinamikleri yuvarlak sıfatı üzerinden ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu perspektifle araştırma konusu sıfatın Türkçe Ulusal Derlemi v3 (TUD v3) aracılığıyla bağımlı dizin görünümlerinden yararlanılmış ve söz konusu bağımlı dizinlerdeki kurulumlar içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.

Cognitive semantics, which has gained acceleration in the last ten years, is a point of view that sees individual’s perception and cognitive level as variables in meaning production process. Utilizing theories in psychology, one of the most important concepts put forward in the aforesaid discipline is active zones, which argues that meaning is a production related to conceptualization and perception. Active zone constructions in adjectives can be discussed as a cognitive structure that helps to display under what conditions and how the cognitive mappings of the adjective and the described noun can vary. In this study, it is aimed to reveal the dynamics in active zone constructions in Turkish shape adjectives in terms of the adjective yuvarlak. Within this perspective, co-occurrence appearances of the research topic adjective are obtained through Turkish National Corpus v3 and active zone constructions are analysed with content analysis method.
Televizyon Haber ve Tartışma Programlarının Dili: Yeniden Söyleyiciliğe Yönelik Bazı Gözlemler
The Language of Television News and Debates: Some Observations Oriented Towards Respeaking
Yazar: Güven, Mine
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: canlı altyazılama,yeniden söyleyicilik,otomatik konuşma tanıma,atlama,yeniden biçimlendirme ; Live subtitling,respeaking,automatic speech recognition,omission,reformulation

Türkiye’de henüz uygulanmayan yeniden söyleyicilik (YS) yönteminde, canlı yayında işitilen sözel içerik, kısmen kısaltılıp yoğunlaştırılarak yinelenir. Otomatik konuşma tanıma yoluyla elde edilen yazılı metin, bir altyazılama bileşeninde düzenlenerek yayına verilir. Bu çalışmada ileride TV haber/tartışma programlarında YS'ye başvurulduğu takdirde Türkçe konuşma dilinin hangi yönlerinin dikkate alınması gerekeceği araştırılmıştır. Haber bülteni, ekonomi ve tartışma program kesitlerinden oluşturulan bir derlem (toplam 76 dakika 6 saniyelik ses/görüntü kaydı ve çevriyazı) nitel yöntemle çözümlenmiştir. Konuşma dilinin metin düzenleme işlemini etkileyebilecek yönleri arasında, sözdizim düzeyinde tümce uzunluğu, sözcük dizilişi ve anlatım bozukluklarının, anlambilim/edimbilim düzeyinde kip, kiplik ve sözeylem ifadelerinin, söylem düzeyinde ise bilgi içeriği düşük ögelerin bulunduğu saptanmıştır. Kısaltma/yoğunlaştırma amacıyla başvurulan stratejiler arasındaysa atlama, gecikmeyi önlemek bakımından yeniden biçimlendirmeye göre daha uygun görünmektedir.

Respeaking is a live subtitling method not yet practised in Turkey. A respeaker dictates the verbal content of a live TV program in reduced form to an automatic speech recognition engine which renders a written text to be post-edited on a subtitling component. This study presents a number of observations on those aspects of spoken Turkish which may be relevant to prospective respeaking practices for TV news and debates as well as on possible strategies to be employed while transforming the original content into subtitles. A qualitative analysis of a transcribed audiovisual corpus (total duration 76 min. 6 sec.) comprising clips from news/economics programs and debates has shown that the following factors might influence text reduction during respeaking: sentence length, word order and ungrammaticality/disfluency on syntactic level; mood, modality and speech act expressions on semantic/pragmatic level and elements with low information content (e.g. fillers, redundantly used discourse markers) on discursive level. An evaluation of the data with respect to two text reduction strategies, namely omission and reformulation, has suggested that omission may be prioritized in order to prevent latency.
Kitap Tanıtımı: Adger, D. (2019). Language unlimited: The science behind our most creative power. Oxford University Press, USA.
Book Review: Adger, D. (2019). Language unlimited: The science behind our most creative power. Oxford University Press, USA.
Yazar: Özgen, Murat
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; kitap tanıtımı,evrensel dilbilgisi,üretici dilbilgisi

Kitabın dil yetisiyle ilgili birçok gizi araştırdığını ve sınırsız üretme kapasitesinin ardındaki düzeneği ilginç örneklerle ortaya çıkardığını söylemek mümkündür. Bu kitap dilbilim araştırmacısı olsun olmasın, her alandaki kişi için ayrı bir bilgi demeti sunmaktadır. Özellikle, dilbilim araştırmalarına merak salmış ve hâlihazırda bu alanda çalışan herkes için bu kitabı önerebileceğimi belirtmek isterim.

Kitabın dil yetisiyle ilgili birçok gizi araştırdığını ve sınırsız üretme kapasitesinin ardındaki düzeneği ilginç örneklerle ortaya çıkardığını söylemek mümkündür. Bu kitap dilbilim araştırmacısı olsun olmasın, her alandaki kişi için ayrı bir bilgi demeti sunmaktadır. Özellikle, dilbilim araştırmalarına merak salmış ve hâlihazırda bu alanda çalışan herkes için bu kitabı önerebileceğimi belirtmek isterim.
Dilbilim Araştırmalarında Açık Bilim
Open Science in Linguistic Research
Yazar: Ataman, Esra; Çağlar, Ozan Can; Kırkıcı, Bilal
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 32 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; açık bilim,dil araştırmaları,şeffaflık,gizli esneklik,ön kayıt ; open science,transparency,hidden-flexibility,pre-registration

Daha açık, şeffaf, tekrarlanabilir ve yeniden üretilebilir çalışmalar yürütmeye dikkat çeken açık bilimle ilgili tartışmalar, son yıllarda alanyazında küresel olarak görünürlük kazanmaktadır. Bu tartışmalar, dilbilim alanında da kendine yer bulmuş, fakat ülkemizde bu alanda açık bilime dair kayda değer bir alanyazın henüz oluşmamıştır. Bu doğrultuda, bu makale tekrarlama krizi, bilimsel sahtekarlık ve yayın yanlılığı gibi açık bilime zemin hazırlayan gelişmelerin güncel bir özetini sunarak, şeffaflık, tekrarlanabilirlik ve yeniden üretilebilirlik gibi ilkelerin dil araştırmalarında nasıl vücut bulabileceğini irdelemiştir. Dahası, makalede gizli esneklik ve sakıncalı araştırma uygulamaları sorunlarına dil araştırmaları özelinde odaklanılmış ve bu sorunların ciddiyetine karşı bir farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Ayrıca, bu sorunlara karşı önerilmiş dört temel çözüm (ön kayıt, yeniden üretilebilir iş akışı, ön baskı ve veri/materyal paylaşımı) artı ve eksileriyle tartışılarak dil araştırmacılarının dikkatine sunulmuştur. Araştırmacıların bu çözüm önerilerini kendi alan ve koşullarını düşünerek değerlendirmeleri ve olabildiğince uygulamaları, dil araştırmalarında şeffaflık, tekrarlanabilirlik ve yeniden üretilebilirliği artırmaya katkı sağlayacaktır.

Discussions about open science, which draws attention to conducting more open, transparent, replicable, and reproducible studies, have been making an appearance in the global literature in recent years. These discussions have also found their place in linguistics, though there is no well-established literature on open science in this field in Turkey yet. Accordingly, by presenting an up-to-date summary of developments that pave the way for open science, such as the replication crisis, scientific fraud, and publication bias, this article examines how related principles such as transparency, replicability, and reproducibility can manifest themselves in linguistic research. In the article, the problems of hidden flexibility and questionable research practices are discussed within the scope of linguistic research with the aim of raising awareness about the seriousness of these problems. Four basic solutions suggested in the literature to avoid these problems (pre-registration, reproducible workflow, preprint, and data/material sharing) are presented together with their pros and cons and are brought to the language researchers' attention. It is possible to increase transparency, replicability, and reproducibility in linguistic research when researchers evaluate these proposed solutions in the literature by considering their own fields and conditions and apply them to the extent possible.
Kitap Tanıtımı: Charteris-Black, J. (2018). (2. baskı). Analysing Political Speeches: Rhetoric, Discourse and Metaphor. Palgrave.
Book Review: Charteris-Black, J. (2018). (2. baskı). Analysing Political Speeches: Rhetoric, Discourse and Metaphor. Palgrave.
Yazar: Baş, Melike
Dergi: Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Vol. 32 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Language Studies ; Dil Çalışmaları ; Politik söylem,sözbilim,eleştirel metafor çözümlemesi

Bu yazıda, alanyazına çok sayıda çalışmayı kazandıran dilbilimci Jonathan Charteris-Black’in politik söylemi, sözbilim, söylem ve metafor çerçevelerinde betimleyerek kaleme aldığı Analysing Political Speeches: Rhetoric, Discourse and Metaphor adlı kitabı incelenmektedir. Üç tematik bölüm altında yer alan on ünitede yazar adım adım politik bir konuşmayı diğer konuşma metinlerinden ayırt eden özellikleri, ikna gücü yüksek iletişimin özelliklerini ve metaforun subliminal bir araç olarak kullanımını kamuya mal olmuş isimlerin konuşma metinlerinin çözümlemesini yaparak ortaya çıkarmaktadır. Geleneksel sözbilimin ve eleştirel söylem çözümlemesinin temel prensiplerinden yola çıkıp son bölümde ileri sürdüğü Eleştirel Metafor Çözümlemesi modeli ile kuramsal ve yöntemsel bilgileri uygulamalarla harmanlamaktadır.

Bu yazıda, alanyazına çok sayıda çalışmayı kazandıran dilbilimci Jonathan Charteris-Black’in politik söylemi, sözbilim, söylem ve metafor çerçevelerinde betimleyerek kaleme aldığı Analysing Political Speeches: Rhetoric, Discourse and Metaphor adlı kitabı incelenmektedir. Üç tematik bölüm altında yer alan on ünitede yazar adım adım politik bir konuşmayı diğer konuşma metinlerinden ayırt eden özellikleri, ikna gücü yüksek iletişimin özelliklerini ve metaforun subliminal bir araç olarak kullanımını kamuya mal olmuş isimlerin konuşma metinlerinin çözümlemesini yaparak ortaya çıkarmaktadır. Geleneksel sözbilimin ve eleştirel söylem çözümlemesinin temel prensiplerinden yola çıkıp son bölümde ileri sürdüğü Eleştirel Metafor Çözümlemesi modeli ile kuramsal ve yöntemsel bilgileri uygulamalarla harmanlamaktadır.
İlk Dönem Türk Romanlarında Yanlış Batılılaşma Sonucu Yabancılaşan Karakterler
İlk Dönem Türk Romanlarında Yanlış Batılılaşma Sonucu Yabancılaşan Karakterler
Yazar: Alver, Ahmet
Dergi: Dede Korkut Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Tanzimat Dönemi, Yabancıla ma, Batılıla ma, Roman, Edebiyat

Osmanlı Devleti, batı medeniyetine dahil olma yolunda ilk resmi adımını 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı’yla atmı tır. Fermanın ilanıyla birlikte, medeniyet de i tirmenin bir gere i olarak yenile me hareketleri de ba lar. Öncelikle askeri sahada ba layan bu yenile me hareketleri zamanla kendisini ülke yönetiminden kılık kıyafete, kültürel hayattan toplumsal konulara kadar her sahada gösterir. Bu süreçte, edebiyatımızda yeni görülen roman türü, dönemin entellektüelleri tarafından bu yeni modernle me projesinin uygulanmasında önemli bir araç olarak kabul edilir. Bu çalı mada, erken dönem Türk Edebiyatında kaleme alınan Felatun Bey ile Rakım Efendi, Araba Sevdası, Mai ve Siyah, ıpsevdi adlı romanlarda yeralan, yanlı batılıla ma sonucu kendi toplumsal ve kültürel kimli ine ‘yabancıla mı ’ kahramanların genel bir tespiti ve analizi yapılmı tır. Romanların ana kahramanlarında görülen yabancıla ma olgusu daha çok do u-batı de erlerinin çatı ması eksenine oturtulmu olup, batıyı eksik ya da yanlı yönleriyle benimsemi bireylerin, önce kendileriyle daha sonra da mensubu oldukları toplumun de erleriyle ters dü meleri neticesinde içine dü tükleri ‘yabancıla ma’ vurgulanmı tır

Osmanlı Devleti, batı medeniyetine dahil olma yolunda ilk resmi adımını 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı’yla atmı tır. Fermanın ilanıyla birlikte, medeniyet de i tirmenin bir gere i olarak yenile me hareketleri de ba lar. Öncelikle askeri sahada ba layan bu yenile me hareketleri zamanla kendisini ülke yönetiminden kılık kıyafete, kültürel hayattan toplumsal konulara kadar her sahada gösterir. Bu süreçte, edebiyatımızda yeni görülen roman türü, dönemin entellektüelleri tarafından bu yeni modernle me projesinin uygulanmasında önemli bir araç olarak kabul edilir. Bu çalı mada, erken dönem Türk Edebiyatında kaleme alınan Felatun Bey ile Rakım Efendi, Araba Sevdası, Mai ve Siyah, ıpsevdi adlı romanlarda yeralan, yanlı batılıla ma sonucu kendi toplumsal ve kültürel kimli ine ‘yabancıla mı ’ kahramanların genel bir tespiti ve analizi yapılmı tır. Romanların ana kahramanlarında görülen yabancıla ma olgusu daha çok do u-batı de erlerinin çatı ması eksenine oturtulmu olup, batıyı eksik ya da yanlı yönleriyle benimsemi bireylerin, önce kendileriyle daha sonra da mensubu oldukları toplumun de erleriyle ters dü meleri neticesinde içine dü tükleri ‘yabancıla ma’ vurgulanmı tır