Öğretmen Adaylarının Değerlere İlişkin Metaforları
Metaphors Used by Prospective Teachers regarding the Concept of Value
Yazar: Demir Atalay, Tazegül; Fırat Durdukoca, Şule
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 6 No. 4, 2018
Anahtar kelimeler: Value,national value,moral value,universal value,teacher candidate ; Değer,milli değer,manevi değer,evrensel değer,öğretmen adayı

Bir toplumunsosyal, kültürel, ekonomik, milli ve manevi birçok kodunun şifresi olaraknitelendirebileceğimiz “değer” kavramı, yaşadığımız çağın en temel çalışmaalanını oluşturmaktadır. Nitekim küreselleşen dünyada toplumlara özgüözellikler giderek yok olmakta ya da değişime uğramaktadır. Bu nedenle uluslaraözgü değerlerin tespiti ve gelecek nesillere aktarılması hayati öneme sahiptir.Bu aktarımda en önemli vazife ise öğretmenlere düşmektedir. Bu nedenle değerkavramı ve bu kavram dahilindeki tüm bilinmezleri öğretmenlerin ve bu mesleğehenüz başlamamış öğretmen adaylarının her yönüyle bilmesi gerekmektedir.  Bu araştırmaya da bu gereklilik kaynaklıketmiştir. Araştırmada iki kısımdan oluşan bir incelenmeye gidilmiştir. Bukapsamda farklı alanlarda eğitim gören öğretmen adaylarınınmilli/manevi/evrensel değerlere yönelik metaforik algılarını belirlenmeyeçalışan üç soruluk bir form kullanılmıştır. Yine aynı formda  “Milli/manevi/evrensel değer nediraçıklayınız ve örnekler veriniz” şeklinde düzenlenmiş açık uçlu üç adet soruverilmiş ve öğretmen adaylarının daha çok bilgi ve kavrama düzeyinde değerkavramına ilişkin alt yapıları belirlenmeye çalışılmıştır. Nitel araştırmayöntemleri arasında yer alan fenomonolojik modelle desenlenen bu araştırmanınörneklemini 2017-2018 bahar yarıyılında Kafkas Üniversitesi Eğitim Fakültesibünyesinde yer alan Anabilim Dallarının 4. sınıflarında öğrenim gören vearaştırmaya gönüllü olarak katılmak isteyen toplam 182 öğretmen adayıoluşturmaktadır. Amaçsal örnekleme yöntemiyle belirlenen araştırmanın çalışmagrubunu 4. sınıflarda öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Bugrubun belirlenmesindeki amaç, bu adayların hizmet öncesi eğitimlerinin sonaşamalarında olmaları nedeniyle, daha fazla sayıda genel kültür, öğretmenlikmeslek bilgisi ve alan bilgisi dersleri almaları ve bu derslerin kapsamınaserpiştirilmiş olan milli, manevi ve evrensel değerler hakkında diğer öğrenimkademelerindeki öğrencilere göre daha fazla bilgiye sahip olmaları sayıltısıdır.Verilerin analizinde nitel yöntemler arasında yer alan içerik analizi çözümlemetekniği kullanılmıştır.  Araştırma sonucunda araştırmaya katılan182 öğretmen adayından; 154’ünün milli değer kavramına ilişkin geçerli 71 adet,125’inin manevi değer kavramına ilişkin geçerli 59 adet, 140’ının ise evrenseldeğer kavramına ilişkin geçerli 67 adet metafor ürettikleri tespit edilmiştir.Katılımcı öğretmen adaylarının milli değer kavramına yönelik olarak en sıkürettikleri metaforun ise “bayrak” olduğu belirlenmiştir. Katılımcı 182 öğretmen adayının 125’inin manevi değerkavramına ilişkin olarak 59 adet geçerli ve farklı metafor ürettiği tespitedilmiştir. Bu metaforlar içerisinde frekans değeri en yüksek olan ise “sevgi”metaforudur. Yine öğretmen adaylarının evrensel değer kavramına yönelik olarakgeçerli 67 metafor ürettikleri ve en sık üretilen metaforların ise “dünya,gökyüzü” ve “su” metaforları olduğu tespit edilmiştir.

The concept of"value", which can be characterized as social, cultural, economic,national and moral codes of a community, constitutes the most basic field ofstudy in our times. As a matter of fact, features unique to each society aregradually disappearing or changing in the globalizing world. For this reason,the identification of international values ​​and their transfer to futuregenerations are vital. The most important responsibility for this transferfalls squarely on the shoulders of teachers. For this reason, in-service teachersand prospective teachers need to know every aspect of the notion of value andall the unknowns regarding this concept. This necessity forms the basis forthis research. A two-part investigation was conducted in this study. Athree-question form was used to determine the metaphorical perceptions ofnational/moral/universal values ​​of prospective teachers in different fields.In the same form, three open-ended questions were given such as "Explain whatnational/moral/universal values mean and give examples", and an attemptwas made to determine the sub-structures related to the concept of value at thelevels of knowledge and perspective of the prospective teachers. A total of 182prospective teachers who were in their senior year at the Kafkas UniversityFaculty of Education in the Spring semester of the 2017-2018 academic year andwho voluntarily participated in the study, constituted the sample of thisresearch designed, using the phenomonological model which is a qualitativeresearch method. The study group of the research consisted of senior students,and it was formed, using the objective sampling method. The purpose of formingthe sample from senior students was that the participants were in the final phaseof their pre-service education, and they had taken more general knowledge,professional and field knowledge courses and learned more about national, moraland universal values in those courses in comparison with other students. In theanalysis of the data, content analysis technique, which is one of the qualitativemethods, was used. Based on the results, 154 out of 182 participants produced71 valid metaphors for the national value concept, 125 participants produced 59valid metaphors for the moral value concept, and 140 participants produced 67valid metaphors for the universal value concept. It was determined that themost frequently produced metaphor for the concept of national value byparticipant prospective teachers was "flag". It was also determinedthat 125 out of 182 participants produced 59 valid but different metaphorsregarding the concept of moral value. Among these metaphors, "love"metaphor had the highest frequency. Again, it was determined that prospectiveteachers produced 67 valid metaphors for the concept of universal value, andthat the most frequently produced metaphors were "world”, “sky" and"water".