Elektronik-Dijital Çocuk Edebiyatında Transmedya Hikâye Anlatımı: Nasreddin Hoca Zaman Yolcusu Örneklemi
Transmedia Storytelling in Electronic-Digital Children’s Literature: The Case Of Nas-reddin Hodja The Time Traveler
Yazar: Bazancir, Recai
Dergi: Dil ve Edebiyat Araştırmaları No. 32, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Folklore Outside Türkiye ; Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi ; Turkish Folklore in the Türkiye Field ; Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi ; Nasreddin Hoca,Elektronik Çocuk Edebiyatı,Transmedya Hikâye,Medyalararasılık,Folklorik Değerler ; Nasreddin Hodja,Electronic Children,Transmedia Story,Intermediality,Folkloric Values

Dijitalleşme süreci, halk edebiyatı gibi geleneksel kültürel alanlarda önemli dönüşümle-re yol açmaktadır. Edebi eserlerin üretim, sunum ve dolaşım biçimleri değişmekte; bu durum halk edebiyatının da dijital ortamlara uyum sağlamasını zorunlu kılmaktadır. Özellikle ço-cuk edebiyatı bağlamında, elektronik kitaplar, dijital uygulamalar ve sosyal medya içerikle-ri, yeni nesil okurlara ulaşmada işlevsel araçlara dönüşmektedir. Bu çalışmada, Türk halk kültüründe mizahın ve bilgelik geleneğinin en güçlü temsilcilerinden biri olan Nasreddin Hoca merkeze alınmıştır. Yüzyıllardır kolektif bellekte yaşatılan ve hem güldürme hem de düşündürme işleviyle öne çıkan Hoca’nın seçilmesinin nedeni, onun evrensel mizahî tip özelliğiyle çağın çocuklarına dijital ortamda da seslenebilecek güçlü bir anlatı kaynağı sun-masıdır. Nasreddin Hoca Zaman Yolcusu adlı çizgi film örneği üzerinden, dijitalleşmenin çocuk edebiyatındaki etkisi transmedya hikâye anlatımı bağlamında değerlendirilmiştir. Ge-leneksel sözlü anlatıların dijitale evrilmesi teknik yapısal süreçler sonucunda gerçekleştiril-miş; TV, kitap, sinema, oyun ve sosyal medya gibi farklı mecralarda yeniden kurgulanarak çocuklara sunulmuştur. Bu çeşitlilik, çocukların farklı medya türleri aracılığıyla kültürel değerlerle etkileşim kurmasına olanak tanımaktadır. Amaç, folklorik değerlerin ve kültürel mirasın, teknolojinin yaratıcı imkânları aracılığıyla nasıl aktarılabileceğini ve çocuklar nez-dinde nasıl pekiştirilebileceğini ortaya koymaktır. Çalışmada medyalararası anlatım teknik-lerine dayalı nitel bir çözümleme yapılmış, ayrıca hikâye anlatımındaki dönüşümün çocukla-rın dijital okuryazarlık becerilerine katkı sağlayıp sağlamadığı da sorgulanmıştır.

Digitalization has brought significant transformations to traditional cultural domains such as folk literature. The production, presentation, and circulation of literary works have evolved, requiring folklore to adapt to digital environments. In the context of children's lite-rature, electronic books, digital applications, and social media content have become essential tools for engaging new generations of readers. This study focuses on Nasreddin Hodja, one of the most iconic figures of Turkish culture, who embodies both humor and wisdom. For cen-turies, his anecdotes have played a central role in the collective memory, combining enterta-inment with moral and social reflection. The reason for selecting Nasreddin Hodja is that his universal humorous type and pedagogical potential provide a strong narrative resource that can be effectively adapted to electronic-digital children's literature. The animated series Nasreddin Hodja Time Traveler is analyzed as a case study within a transmedia storytelling framework. The transformation of traditional oral narratives into digital forms has been achi-eved through technical and structural processes, restructuring the stories across various me-dia platforms including television, books, cinema, games, and social media. This diversity enables children to engage with cultural values through multiple media channels. The study aims to explore how folkloric values and cultural heritage can be transmitted and reinforced through the creative possibilities of technology. A qualitative analysis based on intermedial narrative techniques has been conducted, while also questioning whether such storytelling innovations contribute to the development of children's digital literacy skills.