hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İSLAM ÖNCESİ FARS EDEBİYATINDA ÇOCUK EDEBİYATININ İZLERİ
İSLAM ÖNCESİ FARS EDEBİYATINDA ÇOCUK EDEBİYATININ İZLERİ
Yazar: Çıtakoğlu, Çiğdem
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 16, 2011
Anahtar kelimeler: Çocuk Edebiyatı İzleri, Fars Edebiyatı, İslam

Çocuk edebiyatı kavram olarak her ne kadar 16. yüzyıldan sonra batıda oluşmaya başlamış ve 20. yüzyıldan itibaren alanı genişletilmişse de bu edebiyat türünün özellikle doğu halkları edebiyatında, tarih kadar eski bir yeri vardır. Sayısız medeniyetlere ev sahipliği yapmış İran’ın, çocuk ve gençlere hitap eden edebi eserleri çok eski dönemlere dayanır. Fars edebiyatının mazisinde çocuklara özgü, bağımsız yazılı bir edebiyat olmamıştır, fakat çocukları ilgilendiren, onların duygu dünyasına seslenen hikâye, öykü, destan anlatımı, bilmece, ninni, müzikal oyunlar vb. edebi türler her zaman var olmuş ve Fars klasik edebiyatının vazgeçilmez mirası şeklinde günümüze kadar gelmiştir. Öyle ki bu klasik Fars edebiyatı daha çok yetişkinler ve ileri yaş gruplarına özgüdür denilirse, halk edebiyatının da temelde çocuklara özel olduğu söylenebilir. Dolayısıyla bu ülkenin çocuk edebiyatına ait verimlerini doğru anlama ve yorumlanın yolu onun kültürel ve tarihsel altyapısını bilmekten geçer. Bu çalışmada, İslam öncesi Fars edebiyatında çocuk edebiyatının izleri irdelenecek, Fars çocuk edebiyatının ilk temel eserleri kabul edilen Direkht-i Asurik, Hudayname ve enderznameler gibi İslam öncesi döneme ait bazı eserler, çocuk edebiyatına has bakış açısıyla incelenerek, bunların tarihsel ve kültürel kodlarına işaret edilecektir.

Çocuk edebiyatı kavram olarak her ne kadar 16. yüzyıldan sonra batıda oluşmaya başlamış ve 20. yüzyıldan itibaren alanı genişletilmişse de bu edebiyat türünün özellikle doğu halkları edebiyatında, tarih kadar eski bir yeri vardır. Sayısız medeniyetlere ev sahipliği yapmış İran’ın, çocuk ve gençlere hitap eden edebi eserleri çok eski dönemlere dayanır. Fars edebiyatının mazisinde çocuklara özgü, bağımsız yazılı bir edebiyat olmamıştır, fakat çocukları ilgilendiren, onların duygu dünyasına seslenen hikâye, öykü, destan anlatımı, bilmece, ninni, müzikal oyunlar vb. edebi türler her zaman var olmuş ve Fars klasik edebiyatının vazgeçilmez mirası şeklinde günümüze kadar gelmiştir. Öyle ki bu klasik Fars edebiyatı daha çok yetişkinler ve ileri yaş gruplarına özgüdür denilirse, halk edebiyatının da temelde çocuklara özel olduğu söylenebilir. Dolayısıyla bu ülkenin çocuk edebiyatına ait verimlerini doğru anlama ve yorumlanın yolu onun kültürel ve tarihsel altyapısını bilmekten geçer. Bu çalışmada, İslam öncesi Fars edebiyatında çocuk edebiyatının izleri irdelenecek, Fars çocuk edebiyatının ilk temel eserleri kabul edilen Direkht-i Asurik, Hudayname ve enderznameler gibi İslam öncesi döneme ait bazı eserler, çocuk edebiyatına has bakış açısıyla incelenerek, bunların tarihsel ve kültürel kodlarına işaret edilecektir.
DİNDARLAR HAREKETİ VE İSLAMİ SUFİZM ARASINDAKİ BAĞLANTILAR
DİNDARLAR HAREKETİ VE İSLAMİ SUFİZM ARASINDAKİ BAĞLANTILAR
Yazar: Keivanfar, Ali
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 16, 2011
Anahtar kelimeler: Agnostisizm, Dindarlar Hareketi, İslami Sufizm, İslami Gnostisizm, Yenidenyaklaşımcılık.

İslami sufizmin analizlerinin, bu dünyada aktif rol almanın reddinin de dahil olduğu birçok farklı boyuta bulunmaktadır.Dindarlar hareketi kendisini İslami sufizmin etkisinden tam olarak kurtaramayan, İslami dönemin en eski sosyal ve kültürel olayıdır.Bu nedenle bu makalede tarihin kısa bir dönemi ve İslami dönemin kültürü ele alınmaktadır.  Asetizm ve sufiliğin arasındaki bağın fark edilmesi ve ilk başta Allah korkusuyla sade ve dünya işlerinden uzak bir hayatı savunan bir hareketten zamanla toplumdaki sosyo-politik değişimlere göre Emevi döneminde İslami esaslardan uzaklaşmayı eleştiren objektif ve aktif bir dil kullanan bir harekete dönüşmüştür.Bu önemli başlıktan ve köklü kültürel ve zihni ihtiyaçlara karşılık, Gnostisizm özelliklerini kabul etme şartları ,değişime yaklaşım ve mükemmelik zemininde hazırlandı ve “Dindarlar Hareketi” “Gnostisizm ve Sufiler Hareketi” haline geldi.

İslami sufizmin analizlerinin, bu dünyada aktif rol almanın reddinin de dahil olduğu birçok farklı boyuta bulunmaktadır.Dindarlar hareketi kendisini İslami sufizmin etkisinden tam olarak kurtaramayan, İslami dönemin en eski sosyal ve kültürel olayıdır.Bu nedenle bu makalede tarihin kısa bir dönemi ve İslami dönemin kültürü ele alınmaktadır.  Asetizm ve sufiliğin arasındaki bağın fark edilmesi ve ilk başta Allah korkusuyla sade ve dünya işlerinden uzak bir hayatı savunan bir hareketten zamanla toplumdaki sosyo-politik değişimlere göre Emevi döneminde İslami esaslardan uzaklaşmayı eleştiren objektif ve aktif bir dil kullanan bir harekete dönüşmüştür.Bu önemli başlıktan ve köklü kültürel ve zihni ihtiyaçlara karşılık, Gnostisizm özelliklerini kabul etme şartları ,değişime yaklaşım ve mükemmelik zemininde hazırlandı ve “Dindarlar Hareketi” “Gnostisizm ve Sufiler Hareketi” haline geldi.
NAHİVDE HEMZE
NAHİVDE HEMZE
Yazar: Koçak, A. Yaşar
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 16, 2011
Anahtar kelimeler: Hemze, Nahiv

Hemzenin nahivdeki yeri sarf ve kıraatteki hemzenin yerine göre daha azdır. Hemze Arap dilindeki seslerden biri olup genişçe ele alınan bir harftir. Kendine has özellikleri vardır. Başka seslerle birleşerek kelimenin yapısında etkin rol yüklenmektedir. Hemzenin meâni’l-hurûftan bir harf olarak gelmesi ise, yalnız istifhâm hemzesi (soru hemzesi) ve nidâ hemzesi(çağırma hemzesi)’nde gelmektedir. Biz de nahiv terkiplerinde büyük bir yeri olan bu iki hemzeyi ele almaya çalışacağız.

Hemzenin nahivdeki yeri sarf ve kıraatteki hemzenin yerine göre daha azdır. Hemze Arap dilindeki seslerden biri olup genişçe ele alınan bir harftir. Kendine has özellikleri vardır. Başka seslerle birleşerek kelimenin yapısında etkin rol yüklenmektedir. Hemzenin meâni’l-hurûftan bir harf olarak gelmesi ise, yalnız istifhâm hemzesi (soru hemzesi) ve nidâ hemzesi(çağırma hemzesi)’nde gelmektedir. Biz de nahiv terkiplerinde büyük bir yeri olan bu iki hemzeyi ele almaya çalışacağız.
SEYYAH HUİ CHAO’NUN BEŞ TIANZHU ÜLKESİNE SEYAHATİ VE TÜRK TARİHİ BAKIMINDAN ÖNEMİ
SEYYAH HUİ CHAO’NUN BEŞ TIANZHU ÜLKESİNE SEYAHATİ VE TÜRK TARİHİ BAKIMINDAN ÖNEMİ
Yazar: Sarıtaş, Eyüp
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 16, 2011

VIII. yüzyılda Çin’den Hindistan’a Budist klasiklerini temin etmek amacıyla deniz yoluyla Hindistan yolculuğuna çıkan Kore asıllı Budist rahip Hui Chao, dönüşte karayolunu kullanarak Batı Türkistan bölgesinde yaşayan Türklerin, yaşam şekilleri, gelenekleri ve kültürleri ve söz konusu dönemde Türklerin yaşadıkları bölgeler ve bu bölgelere giden yollar hakkında önemli bilgiler vermektedir. Seyyahın verdiği bu bilgilerin kaynaklarda geçen kayıtlarla örtüşmesi değerini daha da arttırmaktadır. Aslı günümüze kadar ulaşmayan bu seyahatnamenin bir nüshası batılı bilim adamları tarafından gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu kısa araştırmamızda ülkemizde hakkında her hangi bir çalışmanın yapılmadığı Hui Chao ve Seyahatnamesi’ne dikkatleri çekmek üzere genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır

VIII. yüzyılda Çin’den Hindistan’a Budist klasiklerini temin etmek amacıyla deniz yoluyla Hindistan yolculuğuna çıkan Kore asıllı Budist rahip Hui Chao, dönüşte karayolunu kullanarak Batı Türkistan bölgesinde yaşayan Türklerin, yaşam şekilleri, gelenekleri ve kültürleri ve söz konusu dönemde Türklerin yaşadıkları bölgeler ve bu bölgelere giden yollar hakkında önemli bilgiler vermektedir. Seyyahın verdiği bu bilgilerin kaynaklarda geçen kayıtlarla örtüşmesi değerini daha da arttırmaktadır. Aslı günümüze kadar ulaşmayan bu seyahatnamenin bir nüshası batılı bilim adamları tarafından gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu kısa araştırmamızda ülkemizde hakkında her hangi bir çalışmanın yapılmadığı Hui Chao ve Seyahatnamesi’ne dikkatleri çekmek üzere genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır
IX. (XV) ASIRDA ARAP GRAMERİNE DAİR ESER YAZAN BAZI OSMANLI ÂLİMLERİ
IX. (XV) ASIRDA ARAP GRAMERİNE DAİR ESER YAZAN BAZI OSMANLI ÂLİMLERİ
Yazar: Yavuz, Mehmet
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 16, 2011
Anahtar kelimeler: Osmanlı, Arap Grameri, Sarf-Nahiv, Osmanlı Âlimleri

Tarafımızdan 1991 yılında hazırlanan ve İ.Ü. Sosyal Bilimler  Enstitüsü’ne sunulan “Başlangıçtan Fatih Devri Sonuna Kadar Arap  Gramerine Dair Eser Yazan Osmanlı-Türk Âlimleri” adlı yüksek lisans  tezinde kuruluştan IX. (XV) asrın sonlarına kadar Arap gramerine dair  eser yazan Osmanlı-Türk âlimleri ve eserleri tanıtılmıştır. Ancak bütün  gayretlere rağmen anılan devrede bu sahada eser veren bazı âlimler  gözden kaçmıştır. Bu makalede gözden kaçmış olan bu âlimlerden IX.  (XV) asırda yaşamış olanlar ve eserleri tanıtılmıştır.

Tarafımızdan 1991 yılında hazırlanan ve İ.Ü. Sosyal Bilimler  Enstitüsü’ne sunulan “Başlangıçtan Fatih Devri Sonuna Kadar Arap  Gramerine Dair Eser Yazan Osmanlı-Türk Âlimleri” adlı yüksek lisans  tezinde kuruluştan IX. (XV) asrın sonlarına kadar Arap gramerine dair  eser yazan Osmanlı-Türk âlimleri ve eserleri tanıtılmıştır. Ancak bütün  gayretlere rağmen anılan devrede bu sahada eser veren bazı âlimler  gözden kaçmıştır. Bu makalede gözden kaçmış olan bu âlimlerden IX.  (XV) asırda yaşamış olanlar ve eserleri tanıtılmıştır.
MEVLÂNÂ’YA GÖRE VARLIK VE İNSAN HAYATI KAVRAMI I
MEVLÂNÂ’YA GÖRE VARLIK VE İNSAN HAYATI KAVRAMI I
Yazar: Moshtagh Mehr, Rahman; Kadir Turgut, Çeviren:
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 16, 2011
Anahtar kelimeler: Varlık, Hayat, Mevlânâ, İnsan, Allah

Varlık ve hayat kavramı, görenin ufkuyla doğrudan irtibatlıdır. Görme ufku geniş olanın varlık ve hayattan anladığı da o kadar geniş ve yüce olacaktır. Sıradan insanların anladığının aksine, Mevlânâ’ya göre varlık bu hissedilen dünyadan ibaret değildir. Bilakis gerçek varlık Mevlânâ’nın “adem” dediği ‘gayb alemi’ ve ‘mutlak varlık’tır. Gayb âlemi varlık ve hayatın, bütün güzellik ve manevi zevklerin kaynağıdır. İnsanın, dünya hayatından önce bir ruhani hayatı vardı. Dünya hayatında da bütün gayreti o ruhani hayata geri dönebilmek içindir. Hayat kavramı da varlık kavramına bağlı olarak genişlemektedir. Mevlânâ’ya göre insan hayatı, bu dünyadan önce gaybda başlamış, dünyadan sonra da aynı şekilde gaybda devam edecektir. Bu nedenle ölüm, hayatın son noktası değil, bilakis yeni bir doğuş ve yeni bir başlangıçtır. Kıyamet de insan hayatının devamının nasıl olacağını belirleyecektir. Allah, varlık ve hayattan tamamen ayrı olmayan gizli bir hakikattir ve görünen varlıklar onun varlığının bir yansıması ve iradesinin gereğidir. İnsan da denizden ayrı kalan bir damla gibi Allah’tan uzakta kendini yalnız ve garip hissetmekte, tekrar kendi ilahi aslına dönmeyi arzulamaktadır. Bu nedenle onun Allah’la irtibatı korku ve ümitle yapılan kullukla değil, sevgi ve ibadetledir.

Varlık ve hayat kavramı, görenin ufkuyla doğrudan irtibatlıdır. Görme ufku geniş olanın varlık ve hayattan anladığı da o kadar geniş ve yüce olacaktır. Sıradan insanların anladığının aksine, Mevlânâ’ya göre varlık bu hissedilen dünyadan ibaret değildir. Bilakis gerçek varlık Mevlânâ’nın “adem” dediği ‘gayb alemi’ ve ‘mutlak varlık’tır. Gayb âlemi varlık ve hayatın, bütün güzellik ve manevi zevklerin kaynağıdır. İnsanın, dünya hayatından önce bir ruhani hayatı vardı. Dünya hayatında da bütün gayreti o ruhani hayata geri dönebilmek içindir. Hayat kavramı da varlık kavramına bağlı olarak genişlemektedir. Mevlânâ’ya göre insan hayatı, bu dünyadan önce gaybda başlamış, dünyadan sonra da aynı şekilde gaybda devam edecektir. Bu nedenle ölüm, hayatın son noktası değil, bilakis yeni bir doğuş ve yeni bir başlangıçtır. Kıyamet de insan hayatının devamının nasıl olacağını belirleyecektir. Allah, varlık ve hayattan tamamen ayrı olmayan gizli bir hakikattir ve görünen varlıklar onun varlığının bir yansıması ve iradesinin gereğidir. İnsan da denizden ayrı kalan bir damla gibi Allah’tan uzakta kendini yalnız ve garip hissetmekte, tekrar kendi ilahi aslına dönmeyi arzulamaktadır. Bu nedenle onun Allah’la irtibatı korku ve ümitle yapılan kullukla değil, sevgi ve ibadetledir.
ALİ TANTÂVÎ’NİN ARAPÇA EĞİTİMİNE DAİR GÖRÜŞLERİ
ALİ TANTÂVÎ’NİN ARAPÇA EĞİTİMİNE DAİR GÖRÜŞLERİ
Yazar: Aydın, Cemal
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 15, 2011
Anahtar kelimeler: Ali Tantâvî, Arapça Eğitimi, Nahiv

Ali Tantâvî Suriyeli bir eğitimci, edebiyatçı ve hukuk âlimidir. Arapça eğitimine dair müstakil bir eser telif etmemiştir. Ancak yıllarca Arapça öğretmenliği yapmış bir edebiyatçı olarak muhtelif yazı ve makalelerinde Arapça eğitimine dair orijinal tespitlerde bulunmuştur.  Tantavi, klasik dil eğitiminin ıslah edilmesi gerektiğini savunmuş ve Arapça eğitimini zorlaştıran sebepleri incelemiştir. Bu çalışmada Ali Tantâvî’nin Arapça eğitimine dair bazı tespitleri ve Arapça eğitiminin ıslahı konusundaki görüşleri, makalelerinden hareketle belirlenmeye çalışılmıştır. Okullarda dil eğitimi ve gramer eğitimine dair eleştirileri incelenmiştir. Edebi metinleri okumaya alışkanlık kazandırmaya ve Arapçayı yaygınlaştırmaya yönelik teklifleri tespit edilerek aktarılmıştır. Bu konu, Ali Tantâvî konumundaki bir edebiyatçının görüş ve tekliflerinin Arapça öğretim ve eğitiminde faydalı olması gayesiyle seçilmiştir

Ali Tantâvî Suriyeli bir eğitimci, edebiyatçı ve hukuk âlimidir. Arapça eğitimine dair müstakil bir eser telif etmemiştir. Ancak yıllarca Arapça öğretmenliği yapmış bir edebiyatçı olarak muhtelif yazı ve makalelerinde Arapça eğitimine dair orijinal tespitlerde bulunmuştur.  Tantavi, klasik dil eğitiminin ıslah edilmesi gerektiğini savunmuş ve Arapça eğitimini zorlaştıran sebepleri incelemiştir. Bu çalışmada Ali Tantâvî’nin Arapça eğitimine dair bazı tespitleri ve Arapça eğitiminin ıslahı konusundaki görüşleri, makalelerinden hareketle belirlenmeye çalışılmıştır. Okullarda dil eğitimi ve gramer eğitimine dair eleştirileri incelenmiştir. Edebi metinleri okumaya alışkanlık kazandırmaya ve Arapçayı yaygınlaştırmaya yönelik teklifleri tespit edilerek aktarılmıştır. Bu konu, Ali Tantâvî konumundaki bir edebiyatçının görüş ve tekliflerinin Arapça öğretim ve eğitiminde faydalı olması gayesiyle seçilmiştir
1935 YILINDAN İTİBAREN TÜRKİYE’DE YAPILAN ÇİN ARAŞTIRMALARINA GENEL BİR BAKIŞ
1935 YILINDAN İTİBAREN TÜRKİYE’DE YAPILAN ÇİN ARAŞTIRMALARINA GENEL BİR BAKIŞ
Yazar: Sarıtaş, Eyüp
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 15, 2011

Ülkemizde Çin ile ilgili araştırmalar Atatürk’ün ön ayak olmasıyla 1935 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi bünyesinde Sinoloji kürsüsünün kurulmasıyla başlatılmıştır. Bu kürsüde, 1937-1948 yılları arasında görev yapan Alman Sinolog Prof. Dr. Wolfram Eberhard, ülkemizde Sinoloji biliminin gelişmesine büyük katkılar yaparak Çin kaynaklarında yer alan Türklerle ilgili bölümlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi ile Çin edebiyatı ve tarihi alanında pek çok araştırmalar gerçekleştirmiştir. Temeli sağlam bir şekilde atılan bu bilim dalı Eberhard’dan sonra yetişen Prof. Dr. Bahaeddin, Ögel, Prof. Dr. Muhaddere Nabi Özerdim, Prof. Dr. Pulat Otkan, Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu, Prof. Dr. Ayşe Onat, Prof. Dr.Özkan İzgi ve Prof. Dr. Bülent Okay gibi Sinolog ve tarihçilerin büyük çabalarıyla Çin kaynakları ışığında pek çok bilimsel eserler ortaya konmakla kalınmamış, bu değerli bilim insanlarının yetiştirdikleri genç nesle mensup araştırmacılar da aynı gayret ve azimle, ayrıca Sinoloji’nin Türk tarihi ve kültürünü ilgilendiren alanlarda katkılar sağlamaya devam etmektedirler. Bu makalede, Türkiye’de Çin kaynaklarına dayanılarak yapılan araştırmalar ile klasik ve modern Çin araştırmaları hakkında ayrıntılı bilgiler verilmeye çalışılacaktır.

Ülkemizde Çin ile ilgili araştırmalar Atatürk’ün ön ayak olmasıyla 1935 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi bünyesinde Sinoloji kürsüsünün kurulmasıyla başlatılmıştır. Bu kürsüde, 1937-1948 yılları arasında görev yapan Alman Sinolog Prof. Dr. Wolfram Eberhard, ülkemizde Sinoloji biliminin gelişmesine büyük katkılar yaparak Çin kaynaklarında yer alan Türklerle ilgili bölümlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi ile Çin edebiyatı ve tarihi alanında pek çok araştırmalar gerçekleştirmiştir. Temeli sağlam bir şekilde atılan bu bilim dalı Eberhard’dan sonra yetişen Prof. Dr. Bahaeddin, Ögel, Prof. Dr. Muhaddere Nabi Özerdim, Prof. Dr. Pulat Otkan, Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu, Prof. Dr. Ayşe Onat, Prof. Dr.Özkan İzgi ve Prof. Dr. Bülent Okay gibi Sinolog ve tarihçilerin büyük çabalarıyla Çin kaynakları ışığında pek çok bilimsel eserler ortaya konmakla kalınmamış, bu değerli bilim insanlarının yetiştirdikleri genç nesle mensup araştırmacılar da aynı gayret ve azimle, ayrıca Sinoloji’nin Türk tarihi ve kültürünü ilgilendiren alanlarda katkılar sağlamaya devam etmektedirler. Bu makalede, Türkiye’de Çin kaynaklarına dayanılarak yapılan araştırmalar ile klasik ve modern Çin araştırmaları hakkında ayrıntılı bilgiler verilmeye çalışılacaktır.
ŞÂKİR HASBÂK, “KÖYÜN DOKTORU” ADLI ÖYKÜSÜ VE TAHLİLİ
ŞÂKİR HASBÂK, “KÖYÜN DOKTORU” ADLI ÖYKÜSÜ VE TAHLİLİ
Yazar: Şaban, İbrahim
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 15, 2011
Anahtar kelimeler: Arap edebiyatı, Irak, Öykü, Şâkir Hasbâk, Doktoru’l-karye

“Köyün Doktoru” adlı öykü, Irak Arap edebiyatında çok önemli bir yeri olan Şâkir Hasbâk tarafından kaleme alınmıştır. Bu öykü ilk olarak Şâkir Hasbâk’ın realizmden çok romantizmin hâkim olduğu ilk öykü koleksiyonu Sırâ’ (Kahire 1948)’da yayımlanmıştır. Bu öykü dönemin sosyal yaralarından biri hakkındadır. Bu öyküde, ölmek üzere olan genç bir kız, doktorun kadercilik hatasının bedelini öder. Elverişsiz yollar ve yetersiz sağlık hizmetleri bu öyküdeki önemli konulardır. Bu yazıda önce yazar ve eserleri hakkında kısa bilgiler verilmiş, daha sonra da öykünün çevirisi ile kısaca tahlili sunulmuştur.

“Köyün Doktoru” adlı öykü, Irak Arap edebiyatında çok önemli bir yeri olan Şâkir Hasbâk tarafından kaleme alınmıştır. Bu öykü ilk olarak Şâkir Hasbâk’ın realizmden çok romantizmin hâkim olduğu ilk öykü koleksiyonu Sırâ’ (Kahire 1948)’da yayımlanmıştır. Bu öykü dönemin sosyal yaralarından biri hakkındadır. Bu öyküde, ölmek üzere olan genç bir kız, doktorun kadercilik hatasının bedelini öder. Elverişsiz yollar ve yetersiz sağlık hizmetleri bu öyküdeki önemli konulardır. Bu yazıda önce yazar ve eserleri hakkında kısa bilgiler verilmiş, daha sonra da öykünün çevirisi ile kısaca tahlili sunulmuştur.
LÜBNAN’DA KISA ÖYKÜ
LÜBNAN’DA KISA ÖYKÜ
Yazar: Yazıcı, Hüseyin
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 15, 2011
Anahtar kelimeler: Lübnan, öykü

Lübnan, tarih boyunca çok önemli olaylara sahne olmuş, farklı milletlerin işgaline uğramış ve nihayet istiklâline 67 sene önce kavuşabilmiştir. Özellikle XX. asrın başlarında başlayan edebi alanlarda modernleşme süreci içinde gösterilen gayretler açısından Arap ülkeleri arasında ilk başta zikredilmesi gereken birkaç ülkeden birisidir. Bu makalede Lübnan’da modernleşme süreci içerisinde görülen edebi gelişmelerin sadece öykü bölümü ele alındı. Lübnan’da öykünün serüveni ele alınırken, öncelikle ilklerden, yani yol açıcılardan başlandı. Eserlerinden -elimizde var ise- örnekler verildi. Elimizde eseri olmayan yazarlarla ilgili olarak ikincil kaynaklara müracaat edildi. Önemli saydığımız pek çok yazar ve öykücülüğü kısaca işlendi ve Lübnan’da kısa öykü hakkında genel bir bilgi verildi.

Lübnan, tarih boyunca çok önemli olaylara sahne olmuş, farklı milletlerin işgaline uğramış ve nihayet istiklâline 67 sene önce kavuşabilmiştir. Özellikle XX. asrın başlarında başlayan edebi alanlarda modernleşme süreci içinde gösterilen gayretler açısından Arap ülkeleri arasında ilk başta zikredilmesi gereken birkaç ülkeden birisidir. Bu makalede Lübnan’da modernleşme süreci içerisinde görülen edebi gelişmelerin sadece öykü bölümü ele alındı. Lübnan’da öykünün serüveni ele alınırken, öncelikle ilklerden, yani yol açıcılardan başlandı. Eserlerinden -elimizde var ise- örnekler verildi. Elimizde eseri olmayan yazarlarla ilgili olarak ikincil kaynaklara müracaat edildi. Önemli saydığımız pek çok yazar ve öykücülüğü kısaca işlendi ve Lübnan’da kısa öykü hakkında genel bir bilgi verildi.
MEHMET AKİF’İN İSLAM TASAVVURU
MEHMET AKİF’İN İSLAM TASAVVURU
Yazar: Yıldırım, Ramazan
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 15, 2011
Anahtar kelimeler: Anahtar Kavramlar: Kur'an, kader, tefrika, vahdet, mehmet akif, dini düşünce

Mehmet Akif, Osmanlı devletinin son dönemlerini yaşamış ve bu devletin yıkılışına doğru giden sancılı dönemde bir fikir ve eylem adamı olarak birçok faaliyette bulunmuştur. Türkiye Cumhuriyetinin kuruşuyla neticelenen Milli Mücadelede aktif olarak rol alan ve kurulan yeni devletin İstiklal Marşını kaleme alan Mehmet Akif Ersoy aynı zamanda fikir dünyamızın da önemli bir şahsiyetidir. Bu makalemizde Akif’in şiir ve makalelerinden hareketle onun dini düşüncesini, Kur’an, vahdet, tefrika, kader ve tevekkül hakkındaki görüşlerini kısaca onun İslam tasavvurunu ele alacağız.

Mehmet Akif, Osmanlı devletinin son dönemlerini yaşamış ve bu devletin yıkılışına doğru giden sancılı dönemde bir fikir ve eylem adamı olarak birçok faaliyette bulunmuştur. Türkiye Cumhuriyetinin kuruşuyla neticelenen Milli Mücadelede aktif olarak rol alan ve kurulan yeni devletin İstiklal Marşını kaleme alan Mehmet Akif Ersoy aynı zamanda fikir dünyamızın da önemli bir şahsiyetidir. Bu makalemizde Akif’in şiir ve makalelerinden hareketle onun dini düşüncesini, Kur’an, vahdet, tefrika, kader ve tevekkül hakkındaki görüşlerini kısaca onun İslam tasavvurunu ele alacağız.
KADIYÂNİLİK
KADIYÂNİLİK
Yazar: Bulgur, Durmuş
Dergi: Şarkiyat Mecmuası, Vol. 0 No. 13, 2011
Anahtar kelimeler: Mirza Ğulam Ahmed, Kadıyanilik, Ahmedilik, mesih, mehdi

Miladi 19. yüzyıl Hindustan’da Müslümanlar ile Hıristiyanlar arasında dinî münazaraların hararetli bir şekilde yapıldığı dönem idi. Bir yandan hükümetin desteğindeki misyonerler, faal bir şekilde Hıristiyanlığı tebliğ ve İslâm Dini’ni reddetmeye çalışırken, diğer yandan Arya Samac tebliğciler de hararetli bir şekilde İslâm'a saldırmaktaydılar. İngilizler bir yandan iktidarlarını devam ettirmek, öte yandan zihnî ve ahlakî kargaşa meydana getirmek için bu münazaraları teşvik etmişlerdi. Kadıyaniliğin kurucusu olan Mirza Ğulam Ahmed başlangıçta İslâm’a yönelik bu saldırılara cevap vermeye çalışmış, İslâm'ın sadakatini, diğer dinlere olan üstünlüğünü, Kur'ân'ın icazını ve Hz. Peygamber'in nübüvvetini aklî delillerle ispatlamak ve aynı zamanda Hıristiyanlık, Arya Samac ve Brahmo Samac'a reddiye olmak üzere kitaplar yazmıştır. Ancak daha sonra kendisini İslam toplumunun önüne mehdi, mesih ve akabinde şeriat sahibi nebi olarak koyması ve hedef kitle olarak Müslümanları seçmesi, başlattığı hareketi şüpheli hale getirmiş ve Müslümanların tepkisini çekmiştir. Nitekim bu çalışmada İngiliz Hindustan’ında ortaya çıkan Kadıyanilik hareketi bütün yönleriyle ele alınmıştır.

Miladi 19. yüzyıl Hindustan’da Müslümanlar ile Hıristiyanlar arasında dinî münazaraların hararetli bir şekilde yapıldığı dönem idi. Bir yandan hükümetin desteğindeki misyonerler, faal bir şekilde Hıristiyanlığı tebliğ ve İslâm Dini’ni reddetmeye çalışırken, diğer yandan Arya Samac tebliğciler de hararetli bir şekilde İslâm'a saldırmaktaydılar. İngilizler bir yandan iktidarlarını devam ettirmek, öte yandan zihnî ve ahlakî kargaşa meydana getirmek için bu münazaraları teşvik etmişlerdi. Kadıyaniliğin kurucusu olan Mirza Ğulam Ahmed başlangıçta İslâm’a yönelik bu saldırılara cevap vermeye çalışmış, İslâm'ın sadakatini, diğer dinlere olan üstünlüğünü, Kur'ân'ın icazını ve Hz. Peygamber'in nübüvvetini aklî delillerle ispatlamak ve aynı zamanda Hıristiyanlık, Arya Samac ve Brahmo Samac'a reddiye olmak üzere kitaplar yazmıştır. Ancak daha sonra kendisini İslam toplumunun önüne mehdi, mesih ve akabinde şeriat sahibi nebi olarak koyması ve hedef kitle olarak Müslümanları seçmesi, başlattığı hareketi şüpheli hale getirmiş ve Müslümanların tepkisini çekmiştir. Nitekim bu çalışmada İngiliz Hindustan’ında ortaya çıkan Kadıyanilik hareketi bütün yönleriyle ele alınmıştır.