Kendi Paylarını İktisap Eden Anonim Şirketlerde Yedek Akçe Ayırma Uygulamasının Bir Değerlendirmesi
Examination of Reserves Allocated for its Own Shares Acquired By The Joint-Stock Company and Evaluation of Whether Their Separation is Necessary
Yazar: Aksu Özkan, Raziye
Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Vol. 27 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Law in Context ; Hukuk ; Anonim Şirket,Kendi Payını İktisap,Şirketin İktisap Ettiği Kendi Payları İçin Ayrılan Yedek Akçe,Bilanço,Özkaynaktan İndirme Yöntemi

Bu çalışmada, anonim şirketin iktisap ettiği kendi payları için ayrılan yedek akçeler incelenmiş ve bunların ayrılmasının gerekli olup olmadığı değerlendirilmiştir. Anonim şirketin kendi paylarını iktisap etmesi birçok riski içinde barındırır. Özellikle de payların değerinin düşmesi şirketin zarara uğramasına sebep olmaktadır. Bu sebeple, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 520/1 ile kendi paylarını iktisap eden şirketlere yedek akçe ayırma yükümlülüğü getirilerek, payın iktisap değeri kadar tutarı genel kurulun kullanmasını önlemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda, öncelikle şirketin kendi paylarını iktisap etmesi kavramı ele alınmıştır. Bu kısımda özellikle yavru şirketin, ana şirketin paylarını edinmesi durumunda kimin yedek akçe ayırmakla yükümlü olduğu sorunu çözülmeye çalışılmıştır. Daha sonra ayrılan yedek akçenin çözülmesine ve yedek akçe ayırma yükümlülüğüne aykırı davranışın hukuki sonuçlarına değinilmiştir. Ardından şirketin iktisap ettiği payları için ayrılan yedek akçenin muhasebeleştirilmesi ele alınmıştır. Muhasebeleştirilmeye uygulanacak kuralların belirlenmesi açısından, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu görevlendirilmiştir (TTK m. 88). Kurumun düzenlemelerinde şirketin iktisap ettiği payların raporlama şekli değiştirilmiştir. Buna göre, şirketin iktisap ettiği kendi payları, bilançonun aktifinde finansal bir varlık olarak raporlanamaz. Bunun yerine, bu paylar özkaynaktan düşülür. Bu değişiklik sebebiyle, şirketin iktisap ettiği kendi payları için yedek akçe ayırmasının gerekli olup olmadığı değerlendirilmiştir.

In this study, the reserves allocated for its own shares acquired by a joint-stock company are examined and whether it is necessary to separate them or not is evaluated. The acquisition of its own shares by a joint stock company involves many risks. In particular, the decrease in the value of the shares causes the company to lose. For this reason, with the article 520/1 of the Turkish Commercial Code numbered 6102, companies that acquired their own shares were obliged to set aside reserves, and it was aimed to prevent the general assembly from using the amount equal to the acquisition value of the share. Accordingly, first of all, the concept of the company acquiring its own shares was discussed. In this section, the problem of who is obliged to allocated reserves especially if the subsidiary company acquires the shares of the parent company has been tried to be resolved. Then, the resolution of the reserves allocated for its own shares, which the company acquired, was mentioned. In addition, the legal consequences of the violation of the obligation to allocated reserves have been examined. Then, the accounting of the reserves allocated for the shares acquired by the company was discussed. The Public Oversight, Accounting and Auditing Standards Authority has been appointed in terms of determining the rules to be applied to accounting (TCC Art. 88). The reporting method of the shares acquired by the company has been changed in the regulations of the institution. Accordingly, the shares acquired by the company will not be reported as an asset in the balance sheet. Instead, if the company re-acquires its equity instruments, those instruments are deducted from equity. Due to this change, it has been evaluated whether it is necessary for the company to reserve for its own shares acquired.