Almanca Ders Kitaplarında Yer Alan Kaynak, Hedef ve Uluslararası Kültürel Ögeler
Source, Target and International Cultural Elements in German Textbooks
Yazar: Atlıhan Dertli, Merve; Karasu, Gönül
Dergi: Anadolu Journal of Educational Sciences International, Vol. 15 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Multicultural Education ; Çok Kültürlü Eğitim ; Comparative and Cross-Cultural Education ; Karşılaştırmalı ve Kültürlerarası Eğitim ; Other Fields of Education (Other) ; Alan Eğitimleri (Diğer) ; Cultural elements,foreign language teaching,German language teaching,textbook review ; Alman Dili öğretimi,ders kitabı incelemesi,kültürel öğeler,yabancı dil öğretimi

Bu çalışma Türkiye’deki üniversitelerde ve Goethe Enstitüsünde tercih edilen Almanca ders kitaplarının kültürel ögeler bakımından incelenmesini hedeflemektedir. “Menschen A1” ve “Motive A1” ders kitapları Avrupa Ortak Başvuru Metni’ nde (Council of Europe, 2020) yer alan kültüre dayalı öğeler bağlamında kaynak, hedef ve uluslararası kültür alt başlıkları ile incelenip ortaya konulmuştur. Araştırma, iki farklı ders kitabı içerisinde yer alan kültürel ögelerin incelenmesine dayalı olduğundan çalışma nitel bakış açısıyla doküman analizi yönteminden yaralanmıştır. Amaç yabancı dil öğrenenlerin hem öğrendikleri dilin kültürüne hem de kendi kültürlerine empati duygularını geliştirmek, öğrendiği yabancı dilin kullanıldığı ülkelerde kültürel boyutta çatışma olasılığını en aza indirgemek ve aynı zamanda farklı kültürlere yönelik ön yargıları kırmak, hoşgörüyü arttırmak ve hoşgörü içerisinde birlikte yaşayabilmeyi sağlayabilmektir. Her iki ders kitabında da baskın öge olarak öğrenilen dilin kültürüne yer verildiği tespit edilmiştir. Bunu ögelerin sayısı bakımından uluslararası kültür takip ederken, her iki kitapta da kaynak kültüre neredeyse hiç yer verilmemiştir. Oysa ki günümüzde göçler nedeniyle bireylerin kökeni ile vatandaşlıkları farklılık göstermektedir. Alman dilini öğrenen birey örtülü öğrenme ile kendi ve öteki diye tanımlanan kültürü ortak yaşam alanlarında görebilecektir.  Alman dilinin konuşulduğu ülkelerde de bu gerçekliğin ve kültür mozaiğinin ders kitaplarında yer alması nesnel bakış açısına daha fazla katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Farklı kültürlerin yabancı dil kitaplarında yer alması konu çeşitliliğine de katkı sağlayacaktır.

This study aimed to examine the cultural elements of the German textbooks that are preferred at universities and at the Goethe institute in Turkiye. The textbooks “Menschen A1” and “Motive A1” were analyzed and presented under the subtitles Source, Target and International culture in the context of cultural issues in the Common European Framework of Reference (CEFR, 2001). Since the research was based on the examination of cultural elements in two different textbooks, the study benefited from the document analysis method from a qualitative perspective. The aim is to develop foreign language learners' empathy towards both the culture of the language they learn and their own culture, to minimize the possibility of cultural conflict in countries where the foreign language is used, and at the same time to break prejudices against different cultures, increase tolerance and enable them to live together in tolerance. The findings revealed that the culture of the language being learned is the dominant element in both textbooks. While the international culture is represented in terms of the number of elements, the source culture is almost entirely absent in either book. However, the student who wish to use this learned language must be able to compare it with their own culture and express their own cultural elements in a foreign language.  However, today, individuals' origins and citizenships differ due to migration. Including this reality and cultural mosaic in textbooks, in countries where the German language is spoken, will support the objective perspective. For that it is believed that including different cultures in foreign language textbooks can contribute to the variety of topics.