hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
LİSE TÜRÜ VE LİSE MEZUNİYET BAŞARISININ, KAZANILAN FAKÜLTE İLE İLİŞKİSİNİN VERİ MADENCİLİĞİ TEKNİĞİ İLE ANALİZİ
LİSE TÜRÜ VE LİSE MEZUNİYET BAŞARISININ, KAZANILAN FAKÜLTE İLE İLİŞKİSİNİN VERİ MADENCİLİĞİ TEKNİĞİ İLE ANALİZİ
Yazar: Ayık, Y. Ziya; Özdemir, Abdülkadir; Yavuz, Uğur
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Veri madenciliği, veritabanlarında bilgi keşfi, mineset

Kurumların veritabanı boyutlarının, her gün üretmekte oldukları bilgi  miktarındaki büyük artışlar ile binlerce Terabaytı aştığını söyleyebiliriz. Buna  paralel olarak bilgisayar teknolojisinin sürekli gelişiyor ve ucuzluyor olması  miktarı gittikçe artan bu verinin saklanabilmesine imkân sağlamaktadır. Ancak  söz konusu verilerin tek başlarına bir anlam oluşturmadıkları bilinmektedir.  Veriler ancak belirli bir amaç doğrultusunda işlendikleri takdirde anlam  kazanabilmektedirler. Günümüzde veritabanlarındaki anlamsız verilerden anlamlı  ve kullanılabilir bilgiler elde etmede önemli bir tekniğin Veri Madenciliği olduğu  genel kabul görmektedir.  Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin mezun oldukları lise türleri ve  lise mezuniyet dereceleri ile kazandıkları fakülteler arasındaki ilişki, veri  madenciliği teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçların,  üniversitemizi sonraki yıllarda tercih edecek öğrenci profilinin belirlenmesine  yardımcı olacağı düşüncesindeyiz.

Kurumların veritabanı boyutlarının, her gün üretmekte oldukları bilgi  miktarındaki büyük artışlar ile binlerce Terabaytı aştığını söyleyebiliriz. Buna  paralel olarak bilgisayar teknolojisinin sürekli gelişiyor ve ucuzluyor olması  miktarı gittikçe artan bu verinin saklanabilmesine imkân sağlamaktadır. Ancak  söz konusu verilerin tek başlarına bir anlam oluşturmadıkları bilinmektedir.  Veriler ancak belirli bir amaç doğrultusunda işlendikleri takdirde anlam  kazanabilmektedirler. Günümüzde veritabanlarındaki anlamsız verilerden anlamlı  ve kullanılabilir bilgiler elde etmede önemli bir tekniğin Veri Madenciliği olduğu  genel kabul görmektedir.  Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin mezun oldukları lise türleri ve  lise mezuniyet dereceleri ile kazandıkları fakülteler arasındaki ilişki, veri  madenciliği teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçların,  üniversitemizi sonraki yıllarda tercih edecek öğrenci profilinin belirlenmesine  yardımcı olacağı düşüncesindeyiz.
DÜŞÜK KALORİLİ (LIGHT) GIDA KULLANAN TÜKETİCİLERİ KULLANIM SIKLIĞINA GÖRE AYIRMA ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
DÜŞÜK KALORİLİ (LIGHT) GIDA KULLANAN TÜKETİCİLERİ KULLANIM SIKLIĞINA GÖRE AYIRMA ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Yılmaz, Mustafa Kemal; Ünal, Sevtap
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Düşük kalorili (Light) gıdalar, tüketici davranışı, ayırma analizi

Günümüz tüketicisinin sağlıklı yaşama ve formunu koruma isteği hem  yaşam şeklinde hem de tüketim kalıbında değişiklikler yapmasına, iş ve günlük  hayatında spora ve dengeli beslenmeye daha fazla önem vermesine neden  olmuştur. Bu gelişmelerle birlikte, düşük kalorili gıda tüketimi oldukça artmış ve  düşük kalorili ürün tercih edenlerden oluşan yeni bir pazar ortaya çıkmıştır.  Günümüzde her ürün grubunun düşük kalorili versiyonunu bulmak mümkün hale  gelmiştir. Pazarda giderek büyüyen bir yer edinmesi nedeniyle, bu çalışmada  düşük kalorili ürün kullanan tüketicilerin bu ürünlere yönelik tutumları arasında  farklılık olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ana kütlesini  Atatürk Üniversitesi merkez kampüsünde eğitimlerini sürdüren öğrenciler  oluşturmuştur. Araştırma sonucuna göre düşük kalorili ürünleri sık kullananlar,  arasıra ve nadiren kullananlara göre daha olumlu tutumlara sahiptirler.

Günümüz tüketicisinin sağlıklı yaşama ve formunu koruma isteği hem  yaşam şeklinde hem de tüketim kalıbında değişiklikler yapmasına, iş ve günlük  hayatında spora ve dengeli beslenmeye daha fazla önem vermesine neden  olmuştur. Bu gelişmelerle birlikte, düşük kalorili gıda tüketimi oldukça artmış ve  düşük kalorili ürün tercih edenlerden oluşan yeni bir pazar ortaya çıkmıştır.  Günümüzde her ürün grubunun düşük kalorili versiyonunu bulmak mümkün hale  gelmiştir. Pazarda giderek büyüyen bir yer edinmesi nedeniyle, bu çalışmada  düşük kalorili ürün kullanan tüketicilerin bu ürünlere yönelik tutumları arasında  farklılık olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ana kütlesini  Atatürk Üniversitesi merkez kampüsünde eğitimlerini sürdüren öğrenciler  oluşturmuştur. Araştırma sonucuna göre düşük kalorili ürünleri sık kullananlar,  arasıra ve nadiren kullananlara göre daha olumlu tutumlara sahiptirler.
ÇAĞRI MERKEZİ TÜKETİCİ PROFİLİ: BANKA ÇAĞRI MERKEZLERİ’NDE BİR UYGULAMA
ÇAĞRI MERKEZİ TÜKETİCİ PROFİLİ: BANKA ÇAĞRI MERKEZLERİ’NDE BİR UYGULAMA
Yazar: Sarıyer, Nilsun
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Çağrı merkezleri, banka çağrı merkezleri, müşteri çağrı merkezleri, tüketici profili

Değişen pazar koşulları ve eğilimleri, kullanılan pazarlama yaklaşımlarını  da değiştirmektedir. Çağrı merkezleri bu değişime ayak uyduran ideal bir araçtır.  Bu araştırmanın amacı, çağrı merkezini kullanan ve kullanmayan tüketicilerin  demografik ve kişilik değişkenleri itibarıyla farklılık gösterip göstermediği  sorusuna cevap aramaktır. Araştırmanın örnek kütlesi, katmanlı örnekleme  yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler, 226 müşteriden anket yöntemiyle toplanmıştır.  Çağrı merkezlerinin kullanımı, tüketicilerin demografik ve kişilik değişkenlerine  göre farklılık göstermektedir. Demografik değişkenlerden “aylık gelir düzeyi”,  “eğitim durumu” ve “cinsiyet”; kişilik değişkenlerinden ise sadece "erkeklikdişilik”  değişkeninin istatistikî olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir.

Değişen pazar koşulları ve eğilimleri, kullanılan pazarlama yaklaşımlarını  da değiştirmektedir. Çağrı merkezleri bu değişime ayak uyduran ideal bir araçtır.  Bu araştırmanın amacı, çağrı merkezini kullanan ve kullanmayan tüketicilerin  demografik ve kişilik değişkenleri itibarıyla farklılık gösterip göstermediği  sorusuna cevap aramaktır. Araştırmanın örnek kütlesi, katmanlı örnekleme  yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler, 226 müşteriden anket yöntemiyle toplanmıştır.  Çağrı merkezlerinin kullanımı, tüketicilerin demografik ve kişilik değişkenlerine  göre farklılık göstermektedir. Demografik değişkenlerden “aylık gelir düzeyi”,  “eğitim durumu” ve “cinsiyet”; kişilik değişkenlerinden ise sadece "erkeklikdişilik”  değişkeninin istatistikî olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir.
AB UYUM SÜRECİNDE KALKINMA AJANSLARI VE AB HİBE PROJELERİNİN BÖLGESEL KALKINMAYA KATKILARININ ARAŞTIRILMASI: SAMSUN, KASTAMONU VE ERZURUM NUTS II BÖLGESİ ÖRNEĞİ
AB UYUM SÜRECİNDE KALKINMA AJANSLARI VE AB HİBE PROJELERİNİN BÖLGESEL KALKINMAYA KATKILARININ ARAŞTIRILMASI: SAMSUN, KASTAMONU VE ERZURUM NUTS II BÖLGESİ ÖRNEĞİ
Yazar: Küçük, Orhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: AB, kalkınma ajansları, hibe projeleri, bölgesel kalkınma

Kaynakların etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete  geçirmek suretiyle bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, bölgeler arası ve bölge içi  gelişmişlik farklarının azaltılmasına katkı sağlamak amacıyla Kalkınma Ajansları  kurulmuştur. AB, bölgesel gelişmişlik farklılıklarını azaltmak, bütünsel olarak  yaşam kalitesini iyileştirmek, KOBİ’lerin teknoloji düzeyini geliştirmek ve  deneyim sağlamak amacıyla, projeleri desteklemektedir. Bu projelerin  koordinasyonu, Kalkınma Ajansları yardımıyla sağlanmaktadır. Bu çalışma,  Samsun, Kastamonu ve Erzurum Nuts 2 Bölgelerinde kabul edilen projelerin  katkılarını ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.

Kaynakların etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete  geçirmek suretiyle bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, bölgeler arası ve bölge içi  gelişmişlik farklarının azaltılmasına katkı sağlamak amacıyla Kalkınma Ajansları  kurulmuştur. AB, bölgesel gelişmişlik farklılıklarını azaltmak, bütünsel olarak  yaşam kalitesini iyileştirmek, KOBİ’lerin teknoloji düzeyini geliştirmek ve  deneyim sağlamak amacıyla, projeleri desteklemektedir. Bu projelerin  koordinasyonu, Kalkınma Ajansları yardımıyla sağlanmaktadır. Bu çalışma,  Samsun, Kastamonu ve Erzurum Nuts 2 Bölgelerinde kabul edilen projelerin  katkılarını ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.
AYN RAND’IN SİYASET FELSEFESİNDE BİREYSEL HAKLARIN MUTLAKLIĞI SORUNU
AYN RAND’IN SİYASET FELSEFESİNDE BİREYSEL HAKLARIN MUTLAKLIĞI SORUNU
Yazar: İspir, Naci
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Hak, özgürlük, mülkiyet, hayat, mutluluk

Rand’a göre insan hakları, insanın doğasına dayalı haklardır. Yani, insan  haklarının kaynağı her türlü otoriteden bağımsız olan insanın doğasıdır. İnsan  dünyada mutlu bir şekilde yaşayacaksa, kendi hür yapısına göre davranmak,  değerleri için çalışmak ve emeğinin ürünlerini muhafaza etmek onun hakkıdır. Bir  hak, bireyin eylem özgürlüğünü toplumsal çerçevede tanımlayan ve tasvip eden  moral ilkedir. İnsanın en temel hakkı hayat hakkıdır. Hayat hakkının gerektirdiği  diğer haklar ise özgürlük, mülkiyet ve mutluluğu arama hakkıdır. Bütün haklar  insan hayatının ahlakın ölçütü olduğu gerçeğinden kaynaklanır. Haklar, insan  yaşamını korumak için gerekli eylemlere yöneliktir. Bu nedenle haklar, toplumun  işleyiş sürecine uygulanmış olan etiğin sonuçlarıdır.

Rand’a göre insan hakları, insanın doğasına dayalı haklardır. Yani, insan  haklarının kaynağı her türlü otoriteden bağımsız olan insanın doğasıdır. İnsan  dünyada mutlu bir şekilde yaşayacaksa, kendi hür yapısına göre davranmak,  değerleri için çalışmak ve emeğinin ürünlerini muhafaza etmek onun hakkıdır. Bir  hak, bireyin eylem özgürlüğünü toplumsal çerçevede tanımlayan ve tasvip eden  moral ilkedir. İnsanın en temel hakkı hayat hakkıdır. Hayat hakkının gerektirdiği  diğer haklar ise özgürlük, mülkiyet ve mutluluğu arama hakkıdır. Bütün haklar  insan hayatının ahlakın ölçütü olduğu gerçeğinden kaynaklanır. Haklar, insan  yaşamını korumak için gerekli eylemlere yöneliktir. Bu nedenle haklar, toplumun  işleyiş sürecine uygulanmış olan etiğin sonuçlarıdır.
GREK SANATINDA GÖRÜLEN KHİMAİRA’NIN KÖKEN ve GELİŞİMİ
GREK SANATINDA GÖRÜLEN KHİMAİRA’NIN KÖKEN ve GELİŞİMİ
Yazar: Temür, Akın
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Khimaira, köken, Pegasos, Grek Sanatı, Mezopotamya, mitoloji

Khimaira, Grek sanatında görülen Doğu kökenli karışık yaratıklar  arasındaki, en yaygın tiplerden biridir. O Grekçe keçi olarak adlandırılmasına  rağmen her şeyden önce bir aslan karşılığı bir yaratığı temsil eder. Onun keçi  olarak adlandırılmasına sebep olan şey sırtından çıkan keçi başıdır. Grek  Sanatında Khimaira figürünün beş farklı tipi izlenir. Özellikle Seramik sanatında  karşımıza çıkan bu tipler Grek sanatının dışa açıldığı M.Ö. 8. yüzyıldan itibaren  yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanır. Bu tiplerin kökenlerine baktığımızda bir  çoğunun Doğu sanatlarında daha önceki dönemlerde kullanıldığı görülür.  Khimaira’yı bir bütün olarak değil de diğer uzuvlarıyla değerlendirdiğimizde ise,  bunların Ön Asya ve Mezopotamya sanatlarında M.Ö. 3. binden itibaren çok  yaygın olarak kullanıldığını görürüz. Khimaira köken olarak Doğu sanatlarının bir  ürünüdür. Fakat mitolojideki bilinen son şeklini Grek sanatında almıştır.

Khimaira, Grek sanatında görülen Doğu kökenli karışık yaratıklar  arasındaki, en yaygın tiplerden biridir. O Grekçe keçi olarak adlandırılmasına  rağmen her şeyden önce bir aslan karşılığı bir yaratığı temsil eder. Onun keçi  olarak adlandırılmasına sebep olan şey sırtından çıkan keçi başıdır. Grek  Sanatında Khimaira figürünün beş farklı tipi izlenir. Özellikle Seramik sanatında  karşımıza çıkan bu tipler Grek sanatının dışa açıldığı M.Ö. 8. yüzyıldan itibaren  yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanır. Bu tiplerin kökenlerine baktığımızda bir  çoğunun Doğu sanatlarında daha önceki dönemlerde kullanıldığı görülür.  Khimaira’yı bir bütün olarak değil de diğer uzuvlarıyla değerlendirdiğimizde ise,  bunların Ön Asya ve Mezopotamya sanatlarında M.Ö. 3. binden itibaren çok  yaygın olarak kullanıldığını görürüz. Khimaira köken olarak Doğu sanatlarının bir  ürünüdür. Fakat mitolojideki bilinen son şeklini Grek sanatında almıştır.
KARAGÖL (BORÇKA-ARTVİN)
KARAGÖL (BORÇKA-ARTVİN)
Yazar: Kopar, İbrahim; Sever, Ramazan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Artvin, Borçka, Karagöl, heyelan, eko-turizm

Karagöl, Kuzey Anadolu Dağları’nın devamı niteliğinde olan Karçal Dağları’nın (3415 m) kuzeybatısında yer almaktadır. Yönetim bakımından Artvin ilinin Borçka İlçesi sınırlarında kalan gölün, ilçe merkezine uzaklığı 25 km dir. Bir heyelanla meydana gelen göl, deniz seviyesinden 1450-1480 m aralığında yer alır. Biri büyük diğeri küçük iki gölden oluşan Karagölün alanı yaklaşık 50 000 m² olup en derin yeri 25 m yi bulmaktadır. Gölün suyu tatlı olup, bir gidegenle dış drenaja bağlanmaktadır. Karagöl ve çevresi sahip olduğu jeolojik, jeomorfolojik, flora, fauna zenginliği ve peyzaj özellikleri nedeniyle 14.08.2002 tarihinde Tabiat Parkı (368 ha) ilan edilmiştir. Saha başta eko-turizm olmak üzere çeşitli turizm etkinlikleri için önemli bir potansiyele sahiptir.

Karagöl, Kuzey Anadolu Dağları’nın devamı niteliğinde olan Karçal Dağları’nın (3415 m) kuzeybatısında yer almaktadır. Yönetim bakımından Artvin ilinin Borçka İlçesi sınırlarında kalan gölün, ilçe merkezine uzaklığı 25 km dir. Bir heyelanla meydana gelen göl, deniz seviyesinden 1450-1480 m aralığında yer alır. Biri büyük diğeri küçük iki gölden oluşan Karagölün alanı yaklaşık 50 000 m² olup en derin yeri 25 m yi bulmaktadır. Gölün suyu tatlı olup, bir gidegenle dış drenaja bağlanmaktadır. Karagöl ve çevresi sahip olduğu jeolojik, jeomorfolojik, flora, fauna zenginliği ve peyzaj özellikleri nedeniyle 14.08.2002 tarihinde Tabiat Parkı (368 ha) ilan edilmiştir. Saha başta eko-turizm olmak üzere çeşitli turizm etkinlikleri için önemli bir potansiyele sahiptir.
AVRUPA’DA TÜRKLERE KARŞI ÖNYARGILARIN TARİHSEL GELİŞİMİ VE BUNLARIN YAZINSAL YAPITLARDA YANSIMASI
AVRUPA’DA TÜRKLERE KARŞI ÖNYARGILARIN TARİHSEL GELİŞİMİ VE BUNLARIN YAZINSAL YAPITLARDA YANSIMASI
Yazar: Atalay, İrfan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Türklere karşı önyargılar, din, Hıristiyanlar, Müslümanlar, devşirmeler, savaş, ekin

Kültürlerarası çatışmaların başlaması çoğu kez uzun yıllar öncesine ait toplumsal, ideolojik ve dinsel anlaşmazlıklara dayanır. Toplumların belleklerinde derin izler bırakan bu çatışmaların doğurduğu önyargılar, koşulların değişmesine karşın uzun yıllar sonrasında bile varlıklarını koruyabilmekte ve yazınsal ya da sanatsal yapıtlarda yer bulabilmektedir. Biz de bu çalışmada Avrupa’da Türklere karşı var olan önyargıların tarihsel gelişimini ve bu önyargıların Jean-Paul Sartre’ın yapıtında görünümlerini ortaya koymaya çalıştık.

Kültürlerarası çatışmaların başlaması çoğu kez uzun yıllar öncesine ait toplumsal, ideolojik ve dinsel anlaşmazlıklara dayanır. Toplumların belleklerinde derin izler bırakan bu çatışmaların doğurduğu önyargılar, koşulların değişmesine karşın uzun yıllar sonrasında bile varlıklarını koruyabilmekte ve yazınsal ya da sanatsal yapıtlarda yer bulabilmektedir. Biz de bu çalışmada Avrupa’da Türklere karşı var olan önyargıların tarihsel gelişimini ve bu önyargıların Jean-Paul Sartre’ın yapıtında görünümlerini ortaya koymaya çalıştık.
TUTUKLU ÇOCUKLAR ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ÇOCUKLARIN SUÇA YÖNELMESİNDE ETKİLİ OLAN TOPLUMSAL NEDENLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
TUTUKLU ÇOCUKLAR ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ÇOCUKLARIN SUÇA YÖNELMESİNDE ETKİLİ OLAN TOPLUMSAL NEDENLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Yazar: Avcı, Müjdat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Suç, çocuk suçluluğu, aile, okul, akran grubu, göç, kentleşme

Bu araştırmada 18 yaş altı çocukların aile yapısı, ailenin göç etmiş olması, ailenin konut ve demografik özellikleri, arkadaş çevresi, okul çevresi ve boş zamanların değerlendirilme şekli gibi faktörlerin suça yönelmelerine etki edip etmediğinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini Erzurum il sınırları içerisinde herhangi bir suç isnadıyla Erzurum E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na getirilmiş ve kurumda tutuklu olarak bulunan 18 yaş altı toplam 18 çocuk oluşturmaktadır. Çalışma, idareci, infaz koruma memurları ve kurumda gönüllü olarak çalışan öğretmen eşliğinde kurumdaki tutuklu çocuklar üzerinde anket uygulaması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda aile yapısının, ailenin göç etmiş olmasının, ailenin konut ve demografik özelliklerinin, arkadaş ve okul çevresinin ve boş zamanların değerlendirilme şeklinin suça yönelmeye etkisinin olduğu bulunmuştur.

Bu araştırmada 18 yaş altı çocukların aile yapısı, ailenin göç etmiş olması, ailenin konut ve demografik özellikleri, arkadaş çevresi, okul çevresi ve boş zamanların değerlendirilme şekli gibi faktörlerin suça yönelmelerine etki edip etmediğinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini Erzurum il sınırları içerisinde herhangi bir suç isnadıyla Erzurum E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na getirilmiş ve kurumda tutuklu olarak bulunan 18 yaş altı toplam 18 çocuk oluşturmaktadır. Çalışma, idareci, infaz koruma memurları ve kurumda gönüllü olarak çalışan öğretmen eşliğinde kurumdaki tutuklu çocuklar üzerinde anket uygulaması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda aile yapısının, ailenin göç etmiş olmasının, ailenin konut ve demografik özelliklerinin, arkadaş ve okul çevresinin ve boş zamanların değerlendirilme şeklinin suça yönelmeye etkisinin olduğu bulunmuştur.
OSMANLI TOPLUMUNDA KAPİTALİST-GİRİŞİMCİ SINIFIN VE İNSAN TİPİNİN OLUŞUMUNU ENGELLEYEN FAKTÖRLER
OSMANLI TOPLUMUNDA KAPİTALİST-GİRİŞİMCİ SINIFIN VE İNSAN TİPİNİN OLUŞUMUNU ENGELLEYEN FAKTÖRLER
Yazar: Doğru, Cem
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Kapitalist-girişimci sınıf, kapitalizm, Osmanlı-Türk insan tipolojisi, iktisadi davranış

Bu çalışmanın temel amacı, Osmanlı-Türk insanının neden Avrupa’dakine  benzer girişimci, ferdiyetçi ve kapitalist insanın özelliklerine sahip olamadığını  tartışmayı amaçlamaktadır. Böylesi bir insan tipinin ortaya çıkamamasında  Osmanlı-Türk insanının zihniyet yapısı, Osmanlı İmparatorluğu’nun toplumsal,  ekonomik, kültürel, dini ve devlet yapısının önemli rolleri vardır. Çalışmada bu  faktörlere yer verilmiş ve konu bu faktörlerin ışığında incelenmektedir.

Bu çalışmanın temel amacı, Osmanlı-Türk insanının neden Avrupa’dakine  benzer girişimci, ferdiyetçi ve kapitalist insanın özelliklerine sahip olamadığını  tartışmayı amaçlamaktadır. Böylesi bir insan tipinin ortaya çıkamamasında  Osmanlı-Türk insanının zihniyet yapısı, Osmanlı İmparatorluğu’nun toplumsal,  ekonomik, kültürel, dini ve devlet yapısının önemli rolleri vardır. Çalışmada bu  faktörlere yer verilmiş ve konu bu faktörlerin ışığında incelenmektedir.
ŞEHBENDERZÂDE’NİN HAYATINA DAİR YENİ BİLGİLER VE OSMANLI SULTANINA İTHAF EDİLEN TEK TÜRK ROMANI
ŞEHBENDERZÂDE’NİN HAYATINA DAİR YENİ BİLGİLER VE OSMANLI SULTANINA İTHAF EDİLEN TEK TÜRK ROMANI
Yazar: Arık, Şahmurat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 11 No. 1, 2010
Anahtar kelimeler: Ş. Filibeli Ahmet Hilmi, sürgün, roman, ithaf, Sultan Reşad

Son devir Osmanlı aydınları arasında önemli bir yere sahip olan Şehbenderzâde Filibeli Ahmet Hilmi; sıkıntılı memuriyet hayatı, hapis ve sürgünler yaşamış bir fikir adamıdır. Sirkeci postanesinde başlayan devlet memuriyeti, Abdülhamit devri siyasî çalkantıları arasında İzmir ve Beyrut’ta devam etmiş, siyasi sebeplerle Mısır’da son bulmuştur. Beyrut’tan Mısır’a uzanan firar hadisesi; memuriyetten men, tutuklanma ve mahkûmiyetle neticelenmiştir. Bu cezaların ardından Fizan sürgünüyle karşılaşmış, ancak II. Meşrutiyet’ten sonra İstanbul’a dönmüştür. İttihat ve Terakki döneminde neşrettiği gazete ve dergiler, kaleme aldığı makale ve kitaplarla büyük bir şöhret kazanmıştır. Türk Edebiyatında Osmanlı Sultanına ithaf edilen tek Türk romanı Öksüz Turgut’u da bu dönemde yazmıştır. Lâkin, yazarın rahata erdiği bu günler çok sürmemiş, yeni iktidara yönelttiği eleştiriler sebebiyle Bursa’ya nefyedilmiştir. Makalede, söz konusu romanın Sultan Reşad’a ithafı, Filibeli Ahmet Hilmi’nin Bursa’ya sürülüşü, af talebiyle Mebusan Meclisi’ne müracaat etmesi ve Sultan Reşad tarafından affedilerek İstanbul’a geri dönmesi gibi, yazar hakkında bu güne kadar bilinmeyen bazı konular ele alınmıştır.

Son devir Osmanlı aydınları arasında önemli bir yere sahip olan Şehbenderzâde Filibeli Ahmet Hilmi; sıkıntılı memuriyet hayatı, hapis ve sürgünler yaşamış bir fikir adamıdır. Sirkeci postanesinde başlayan devlet memuriyeti, Abdülhamit devri siyasî çalkantıları arasında İzmir ve Beyrut’ta devam etmiş, siyasi sebeplerle Mısır’da son bulmuştur. Beyrut’tan Mısır’a uzanan firar hadisesi; memuriyetten men, tutuklanma ve mahkûmiyetle neticelenmiştir. Bu cezaların ardından Fizan sürgünüyle karşılaşmış, ancak II. Meşrutiyet’ten sonra İstanbul’a dönmüştür. İttihat ve Terakki döneminde neşrettiği gazete ve dergiler, kaleme aldığı makale ve kitaplarla büyük bir şöhret kazanmıştır. Türk Edebiyatında Osmanlı Sultanına ithaf edilen tek Türk romanı Öksüz Turgut’u da bu dönemde yazmıştır. Lâkin, yazarın rahata erdiği bu günler çok sürmemiş, yeni iktidara yönelttiği eleştiriler sebebiyle Bursa’ya nefyedilmiştir. Makalede, söz konusu romanın Sultan Reşad’a ithafı, Filibeli Ahmet Hilmi’nin Bursa’ya sürülüşü, af talebiyle Mebusan Meclisi’ne müracaat etmesi ve Sultan Reşad tarafından affedilerek İstanbul’a geri dönmesi gibi, yazar hakkında bu güne kadar bilinmeyen bazı konular ele alınmıştır.