Aziz Nesin’in Büyük Doğu Dergisindeki Yazıları
The Writings of Aziz Nesin in Büyük Doğu Magazine
Yazar: Özen, Tuğba
Dergi: Mavi Atlas, Vol. 13 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Modern Turkish Literature in Turkiye Field ; Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı ; Aziz Nesin,Necip Fazıl,Büyük Doğu,the pseudonym Tiryaki,newspaper articles ; Aziz Nesin,Necip Fazıl,Büyük Doğu,Tiryaki müstearı,fıkra

Necip Fazıl ile Aziz Nesin, dönemlerinin iki farklı ideolojisine mensup edipleridir. Ancak onların ideolojilerindeki farklılık, Aziz Nesin’in Necip Fazıl’ın Büyük Doğu dergisinde yazmasına engel teşkil etmemiştir. Aziz Nesin, Büyük Doğu’nun sekizinci dönemini oluşturan 30 Mart-5 Temmuz 1956 tarihleri arasında, “Sabah-ı Şerifler Hayrolsun” sütununda, Tiryaki müstearıyla fıkra türünde yazılar kaleme almıştır. Tiryaki müstearının Aziz Nesin’e ait olduğunun kanıtı; bizzat kendi notları, fıkralarında kimliğini açık edecek içerikte verdiği bilgiler, eşi Meral Çelen’in ve Büyük Doğu yazarlarından Sezai Karakoç’un hatıralarıdır. Çalışma kapsamında, Aziz Nesin’in “Sabah-ı Şerifler Hayrolsun” sütununda Tiryaki müstearıyla yazdığı elli dokuz fıkrası tespit edilmiş ve bu fıkralar tematik başlıklar altında incelenmiştir. Nesin, fıkralarında gazetelere yansıyan devrin güncel meselelerini hikâye ve romanlarında olduğu gibi mizahî bir üslupla, diyaloglara yer verdiği örnek olay anlatımıyla, hicve uzanan eleştirel bir tavırla sütununa taşımıştır. Nesin’in Büyük Doğu’daki fıkralarının içeriği; çalışmanın da alt başlıklarını oluşturan gazete haberleri ve gazeteciler, devrin siyaseti ve siyasileri, resmî haberler ve uygulamalar, Amerika, zamanın kıymeti ve beyhude işler, Türkçenin kullanımı ve hayatın içinden çeşitli konulardır. Bahsi geçen başlıklar, Nesin’in toplumsal problemlere kayıtsız kalmadığını, devrinin güncel meselelerine yönelik yorum ve düşüncelerini özgürce dile getirdiğini göstermektedir. Çalışma, Aziz Nesin’in kitaplarına girmemiş yazılarının tespiti ile külliyatına katkı sağlayacak, Büyük Doğu dergisinde Tiryaki dışında farklı müstear isimlerin tespiti noktasında yeni çalışmalara kapı aralayacaktır.

In Turkish literature, Necip Fazıl and Aziz Nesin are writers belonging to two different ideologies of their periods. The difference in their ideologies did not prevent Aziz Nesin from writing in Necip Fazıl’s Büyük Doğu magazine. As a matter of fact, Aziz Nesin wrote newspaper articles under the pseudonym Tiryaki in the column ‘Sabah-ı Şerifler Hayrolsun’ between 30 March and 5 July 1956, which constituted the eighth period of Büyük Doğu. The evidence that the pseudonym Tiryaki belongs to Aziz Nesin is his own notes, the information he gives in his newspaper articles that reveal his identity, the memoirs of his wife Meral Çelen and Sezai Karakoç, one of the writers of Büyük Doğu.  Within the scope of the study, fifty-nine newspaper articles written by Aziz Nesin under the pseudonym Tiryaki in the column ‘Sabah-ı Şerifler Hayrolsun’ were identified and these newspaper articles were analysed under thematic headings. In his columns, Nesin carried the current issues of the period reflected in the newspapers to his columns with a humorous style as in his stories and novels, with a case study narrative including dialogues, and with a critical attitude that extends to satire. The content of Nesin’s anecdotes in Büyük Doğu are newspaper news and journalists, politics and politicians of the period, official news and practices, America, the value of time and futile works, the use of Turkish and various topics from life. The titles show that Nesin was not indifferent to social problems and freely expressed his comments and thoughts on the current issues of his time. The study will contribute to Aziz Nesin’s corpus with the identification of his writings that have not been included in his books and will open the horizon for new studies on the identification of different pseudonyms other than Tiryaki in Büyük Doğu magazine.