hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Mevsimsel ve yıllık zaman periyodunda yağış trend analizi, Ankara ili örneği
Mevsimsel ve yıllık zaman periyodunda yağış trend analizi, Ankara ili örneği
Yazar: Çelik, Mehmet Furkan; Pınarlık, Murat; Selek, Zeliha
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Mechanical Engineering (Other) ; Makine Mühendisliği (Diğer) ; Ankara,Yağış,Petitt Homojenlik,Mann Kendall,Yenilikçi Trend Analizi

Yağış, sıcaklık gibi iklim parametreleri üzerinde meydana gelen uzun süreli değişimlerin hidrolojik döngüde neden oldukları değişimler insan yaşamını olumsuz etkilemektedir. İklim değişikliğinin etkili olduğu ülkemizde su kaynaklarının en uygun şekilde kullanılması açısından hidrometeorolojik çalışmalar önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Ankara ilinde yer alan 7 adet meteoroloji gözlem istasyonun yağış verileri mevsimsel ve yıllık olarak incelenerek trend analizleri yapılmıştır. Analizlerde Petitt Homojenlik Testi, Mann Kendall ve Yenilikçi Trend Analizleri kullanılmıştır. Homojenlik testine göre yıllık sonuçlarda sadece bir istasyonda kırılma meydana gelmiştir. Mevsimsel sonuçlarda ise sadece kış ve yaz mevsimlerinde birer istasyonda kırılma olduğu tespit edilmiştir. Mann Kendall trend analizlerinde hem yıllık hem de mevsimsel olarak sadece birer adet istasyonda trend belirlenmiştir. Yenilikçi Trend Analizi testi sonuçlarında daha belirgin sonuçlar elde edilmiştir. Yıllık olarak bir adet istasyonda azalan, beş adet istasyonda artan trend tespit edilmiştir. Mevsimsel olarak sonbaharda üç adet istasyonda azalan, dört adet istasyonda ise artan trend tespit edilmiştir. Üç yöntem kullanılarak elde edilen sonuçlar incelenmiş ve bölgenin mevcut yağış trendi değerlendirilmiştir.

Yağış, sıcaklık gibi iklim parametreleri üzerinde meydana gelen uzun süreli değişimlerin hidrolojik döngüde neden oldukları değişimler insan yaşamını olumsuz etkilemektedir. İklim değişikliğinin etkili olduğu ülkemizde su kaynaklarının en uygun şekilde kullanılması açısından hidrometeorolojik çalışmalar önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Ankara ilinde yer alan 7 adet meteoroloji gözlem istasyonun yağış verileri mevsimsel ve yıllık olarak incelenerek trend analizleri yapılmıştır. Analizlerde Petitt Homojenlik Testi, Mann Kendall ve Yenilikçi Trend Analizleri kullanılmıştır. Homojenlik testine göre yıllık sonuçlarda sadece bir istasyonda kırılma meydana gelmiştir. Mevsimsel sonuçlarda ise sadece kış ve yaz mevsimlerinde birer istasyonda kırılma olduğu tespit edilmiştir. Mann Kendall trend analizlerinde hem yıllık hem de mevsimsel olarak sadece birer adet istasyonda trend belirlenmiştir. Yenilikçi Trend Analizi testi sonuçlarında daha belirgin sonuçlar elde edilmiştir. Yıllık olarak bir adet istasyonda azalan, beş adet istasyonda artan trend tespit edilmiştir. Mevsimsel olarak sonbaharda üç adet istasyonda azalan, dört adet istasyonda ise artan trend tespit edilmiştir. Üç yöntem kullanılarak elde edilen sonuçlar incelenmiş ve bölgenin mevcut yağış trendi değerlendirilmiştir.
Üretim seviyelendirme problemi için çok amaçlı programlama yaklaşımı: Bir otomotiv yan sanayi örneği
Üretim seviyelendirme problemi için çok amaçlı programlama yaklaşımı: Bir otomotiv yan sanayi örneği
Yazar: Tutumlu, Büşra; Aydoğan Baş, Sena; Kocakalay, Şafak
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Industrial Engineering ; Endüstri Mühendisliği ; Yalın üretim,Heijunka,Üretim çizelgeleme,Doğrusal Programlama

Yalın üretim, işletmelerde verimliliği ve esnekliği arttırmak için israfları ortadan kaldırarak değeri doğru tanımlamayı amaçlayan yöntemler bütünüdür. Bu nedenle maliyetleri düşürmek amacıyla ürüne değer katmayan faaliyetleri yok etmekle ilgilenir. Yalın üretim kapsamında belirli önceliklere dayanarak ve eş zamanlı olarak farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada, kalıp sünger üretimi yapan bir işletmede yalın üretim yöntemlerinden biri olan Üretim Seviyelendirme-Heijunka yöntemi ele alınmıştır. Uygulama için, üretim seviyelendirme, sıralama ve iş kararlılığı unsurlarını içeren çok amaçlı doğrusal matematiksel model önerilmiştir. Önerilen model, çok amaçlı olması nedeniyle amaç birleştirme yöntemlerinden yaygın kullanım alanı bulan toplam ağırlıklı yöntemi kullanılarak GAMS/CPLEX aracılığıyla çözülmüştür. Modelin performansını ölçmek için elde edilen çözüm, mevcut durumla karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda önerilen model ile elde edilen çözümün başarısını göstermek için iki durumun da Heijunka değerleri hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalara göre, önerilen modelin uygulanması sonucunda elde edilen çözümde Heijunka değeri 4 iken, mevcut durumda bu değer 2’dir. Bu sonuçlar, Heijunka yönteminin işletmeye olumlu etkisini ve üretim sürecinin daha dengeli hale getirildiğini göstermiştir.

Yalın üretim, işletmelerde verimliliği ve esnekliği arttırmak için israfları ortadan kaldırarak değeri doğru tanımlamayı amaçlayan yöntemler bütünüdür. Bu nedenle maliyetleri düşürmek amacıyla ürüne değer katmayan faaliyetleri yok etmekle ilgilenir. Yalın üretim kapsamında belirli önceliklere dayanarak ve eş zamanlı olarak farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada, kalıp sünger üretimi yapan bir işletmede yalın üretim yöntemlerinden biri olan Üretim Seviyelendirme-Heijunka yöntemi ele alınmıştır. Uygulama için, üretim seviyelendirme, sıralama ve iş kararlılığı unsurlarını içeren çok amaçlı doğrusal matematiksel model önerilmiştir. Önerilen model, çok amaçlı olması nedeniyle amaç birleştirme yöntemlerinden yaygın kullanım alanı bulan toplam ağırlıklı yöntemi kullanılarak GAMS/CPLEX aracılığıyla çözülmüştür. Modelin performansını ölçmek için elde edilen çözüm, mevcut durumla karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda önerilen model ile elde edilen çözümün başarısını göstermek için iki durumun da Heijunka değerleri hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalara göre, önerilen modelin uygulanması sonucunda elde edilen çözümde Heijunka değeri 4 iken, mevcut durumda bu değer 2’dir. Bu sonuçlar, Heijunka yönteminin işletmeye olumlu etkisini ve üretim sürecinin daha dengeli hale getirildiğini göstermiştir.
Çok kriterli karar verme yöntemleri arasında fikir birliği: yöntemlerin seçmen olarak kullanımı
Çok kriterli karar verme yöntemleri arasında fikir birliği: yöntemlerin seçmen olarak kullanımı
Yazar: Hocaoğlu, Mehmet Fatih; Tosun, Emre
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Multiple Criteria Decision Making ; Çok Ölçütlü Karar Verme ; Industrial Engineering ; Endüstri Mühendisliği ; Ağırlık normalizasyon,Çok kriterli karar verme,Entropi kriterleri normalizasyon,Grup kararı verme,Nozul seçimi,Optimum karardan uzaklık

Bu çalışma, çok kriterli karar verme yöntemlerinin farklı normalizasyon teknikleriyle verdiği karar sıralamasını seçmen olarak değerlendiren ve bir grup karar verme yönteminde birleştiren yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Önerilen çözümde, her bir çok kriterli karar verme yöntemi (ÇKKVY), farklı normalizasyon teknikleri kullanarak kendi seçim sırasını hesaplar ve her sıra bir oy olarak kabul edilir. Sonraki adımda ise bu karar sıralamaları oylama ve sıralama oransal değerleri tartılandırma olarak dikkate alınarak birleştirilir. Bu yöntemi geliştirmenin temel amacı, ÇKKV Yöntemleri arasında fikir birliğini artırmaktır. Grup kararının belirlenmesinde biri oy sayısı optimizasyonuna dayalı, diğeri ise kümülatif ağırlık optimizasyonuna dayalı olmak üzere iki optimizasyon modeli tanımlanmıştır. Nihai karar sıralamasını belirlemek için optimize edilmiş karar ile ÇKKVY tarafından üretilen kararlar arasında bir mesafe hesaplaması yapılmış ve en az mesafeye sahip sıra nihai karar olarak belirlenmiştir.

Bu çalışma, çok kriterli karar verme yöntemlerinin farklı normalizasyon teknikleriyle verdiği karar sıralamasını seçmen olarak değerlendiren ve bir grup karar verme yönteminde birleştiren yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Önerilen çözümde, her bir çok kriterli karar verme yöntemi (ÇKKVY), farklı normalizasyon teknikleri kullanarak kendi seçim sırasını hesaplar ve her sıra bir oy olarak kabul edilir. Sonraki adımda ise bu karar sıralamaları oylama ve sıralama oransal değerleri tartılandırma olarak dikkate alınarak birleştirilir. Bu yöntemi geliştirmenin temel amacı, ÇKKV Yöntemleri arasında fikir birliğini artırmaktır. Grup kararının belirlenmesinde biri oy sayısı optimizasyonuna dayalı, diğeri ise kümülatif ağırlık optimizasyonuna dayalı olmak üzere iki optimizasyon modeli tanımlanmıştır. Nihai karar sıralamasını belirlemek için optimize edilmiş karar ile ÇKKVY tarafından üretilen kararlar arasında bir mesafe hesaplaması yapılmış ve en az mesafeye sahip sıra nihai karar olarak belirlenmiştir.
Mühimmat geri dönüşüm problemi için depo yer seçimi ve dağıtım ağı tasarımı
Mühimmat geri dönüşüm problemi için depo yer seçimi ve dağıtım ağı tasarımı
Yazar: Kurtay, Kemal Gürol; Erol, Serpil
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Manufacturing and Industrial Engineering (Other) ; Üretim ve Endüstri Mühendisliği (Diğer) ; Kapasite Analizi,Coğrafi Bilgi Sistemi,Tesis Yer Seçimi,Dağıtım Ağı Tasarımı,Mühimmat,Tam Sayılı Programlama.

Bu çalışmanın amacı, son kullanma tarihi geçmiş mühimmatın askeri birliklerden depolara ve depolardan geri dönüşüm tesisine akışını optimize etmektir. Mühimmatın çevreye ve insan sağlığına en az zarar verecek yerlerde depolanması için tesis kapasitesini belirleyen ve depo birlik atamalarını gerçekleştiren, bilimsel bir yaklaşım geliştirilmiştir. Mühimmatın; birliklerden depolara, depolardan geri dönüşüm tesisine olan tersine lojistik problemi ele alınmıştır. Geri dönüşüm tesisindeki söküm hatlarının kapasite tespiti için analitik bir yaklaşım geliştirilmiştir. Literatür taraması, çeşitli araştırmalar ve uzman görüşleri ile belirlenen kriterlere göre aday lokasyonların tespitinde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) kullanılmıştır. Toplam maliyeti en aza indirmek için CBS ile belirlenen aday depo lokasyonları, her bir depo türünden kaç tane açılması gerektiği, birliklerin depolara atanması ve hangi deponun her dönemde geri dönüşüm tesisini besleyeceği matematiksel bir model geliştirilmiştir. Bu çalışma sonucu; maliyet-etkin, patlayıcı madde depo yer seçimi kriterlerine uygun, çevre ve insana yönelik az risk taşıyacak depo yerlerini belirlemek, verimsiz olan depo yerlerini ve sayısını azaltarak, depoların daha etkin ve verimli işletilmesini sağlayacak bir bilimsel yaklaşım ile mühimmat için tersine lojistik sistemi oluşturulmuştur.

Bu çalışmanın amacı, son kullanma tarihi geçmiş mühimmatın askeri birliklerden depolara ve depolardan geri dönüşüm tesisine akışını optimize etmektir. Mühimmatın çevreye ve insan sağlığına en az zarar verecek yerlerde depolanması için tesis kapasitesini belirleyen ve depo birlik atamalarını gerçekleştiren, bilimsel bir yaklaşım geliştirilmiştir. Mühimmatın; birliklerden depolara, depolardan geri dönüşüm tesisine olan tersine lojistik problemi ele alınmıştır. Geri dönüşüm tesisindeki söküm hatlarının kapasite tespiti için analitik bir yaklaşım geliştirilmiştir. Literatür taraması, çeşitli araştırmalar ve uzman görüşleri ile belirlenen kriterlere göre aday lokasyonların tespitinde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) kullanılmıştır. Toplam maliyeti en aza indirmek için CBS ile belirlenen aday depo lokasyonları, her bir depo türünden kaç tane açılması gerektiği, birliklerin depolara atanması ve hangi deponun her dönemde geri dönüşüm tesisini besleyeceği matematiksel bir model geliştirilmiştir. Bu çalışma sonucu; maliyet-etkin, patlayıcı madde depo yer seçimi kriterlerine uygun, çevre ve insana yönelik az risk taşıyacak depo yerlerini belirlemek, verimsiz olan depo yerlerini ve sayısını azaltarak, depoların daha etkin ve verimli işletilmesini sağlayacak bir bilimsel yaklaşım ile mühimmat için tersine lojistik sistemi oluşturulmuştur.
Son sınıf mimarlık öğrencilerinde öğrenme süreçleri kişilik ve motivasyon arasındaki ilişki
Son sınıf mimarlık öğrencilerinde öğrenme süreçleri kişilik ve motivasyon arasındaki ilişki
Yazar: Ketizmen, Gökçe
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Architectural Design ; Mimari Tasarım ; mimarlık eğitimi,Öğrenme süreci,kişilik özellikleri,motivasyon,mimarlık öğrencisi

Mimarlık eğitiminde öğrenme süreçleri, motivasyon ve kişilik özelliklerine odaklanan deneysel bir keşif olan bu araştırmanın temel odağı, bu üç kavramı tanımlamak ve mimarlık öğrenimi bağlamında bu olguları değerlendirmek için uygun envanterleri belirlemektir. Mimarlık eğitiminde, bilgiyi alma ve işlemedeki tercihler ve özellikler bağlamında öğrenme süreci, bilgi ile görsel ve sözel iş birliği kapasitesi ile ilişkilidir. Mimarlığın çok boyutluluğunun yanı sıra diğer alanlardaki çok sayıda ortak metodoloji ve konudan farklılaşma kabiliyeti de eğitim üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu nedenle mimarlık öğrencileri, mimarlık disiplininin tek bir yönüne dayalı öğrenme süreci gruplarına kolayca ayrılamaz. Bu çalışma, Öğrenme Süreçleri Envanteri (ILP), Beş Büyük Envanteri (BFI) ve İş Tercihi Envanteri (WPI) aracılığıyla 150 son sınıf mimarlık öğrencisi arasında öğrenme süreci, kişilik ve motivasyon arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Sonuçlar, son sınıf mimarlık öğrencileri arasında birincil öğrenme yaklaşımının, vicdanlılık, keyif alma ve dış ödüllerle güçlü bir şekilde bağlantılı olan detaylı düşünme süreçleri olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, mimarlık öğrencilerinin öğrenme yaklaşımları ile ilişkili motivasyon ve kişilik özelliklerinin belirlenmesinin iyi bir eğitim müfredatı geliştirirken anlaşılmasının önemini vurgulamaktadır.

Mimarlık eğitiminde öğrenme süreçleri, motivasyon ve kişilik özelliklerine odaklanan deneysel bir keşif olan bu araştırmanın temel odağı, bu üç kavramı tanımlamak ve mimarlık öğrenimi bağlamında bu olguları değerlendirmek için uygun envanterleri belirlemektir. Mimarlık eğitiminde, bilgiyi alma ve işlemedeki tercihler ve özellikler bağlamında öğrenme süreci, bilgi ile görsel ve sözel iş birliği kapasitesi ile ilişkilidir. Mimarlığın çok boyutluluğunun yanı sıra diğer alanlardaki çok sayıda ortak metodoloji ve konudan farklılaşma kabiliyeti de eğitim üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu nedenle mimarlık öğrencileri, mimarlık disiplininin tek bir yönüne dayalı öğrenme süreci gruplarına kolayca ayrılamaz. Bu çalışma, Öğrenme Süreçleri Envanteri (ILP), Beş Büyük Envanteri (BFI) ve İş Tercihi Envanteri (WPI) aracılığıyla 150 son sınıf mimarlık öğrencisi arasında öğrenme süreci, kişilik ve motivasyon arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Sonuçlar, son sınıf mimarlık öğrencileri arasında birincil öğrenme yaklaşımının, vicdanlılık, keyif alma ve dış ödüllerle güçlü bir şekilde bağlantılı olan detaylı düşünme süreçleri olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, mimarlık öğrencilerinin öğrenme yaklaşımları ile ilişkili motivasyon ve kişilik özelliklerinin belirlenmesinin iyi bir eğitim müfredatı geliştirirken anlaşılmasının önemini vurgulamaktadır.
Yarasa algoritması ile optimize edilmiş GBM modeli kullanarak mevsim bazlı bisiklet kiralama sayılarının tahmini
Yarasa algoritması ile optimize edilmiş GBM modeli kullanarak mevsim bazlı bisiklet kiralama sayılarının tahmini
Yazar: İleri, Kadir
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 39 No. 4, 2023
Anahtar kelimeler: Deep Learning ; Derin Öğrenme ; Yarasa algoritması,GBM,KNN,MLP,bisiklet kiralama

Kentsel bisiklet talebinin etkili kaynak tahsisi için, paylaşımlı bisikletlerin doğru tahmin edilmesi gerekmektedir. Bu tahmin işlemi, Yarasa Algoritması (YA) ile optimize edilen Gradyan Artırmalı Makinesi (GBM) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Önerilen modelin etkinliğini göstermek amacıyla, modelin performansı Karar Ağacı (DT), K-En Yakın Komşu (KNN) ve Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP) gibi farklı yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma işlemi için MAE ve R2 metrikleri kullanılmıştır. En iyi sonuç 0.8780 R2 değerleri ile YA-GBM tarafından elde edilmiştir. Bununla birlikte, bisiklet kiralama sayısının tahminine en fazla ve en az etki eden özellikler de belirlenmiştir. En fazla etkiye sahip özellik hava sıcaklığı iken, en az etkiye sahip özellik ise kar yağışı olmuştur.

Kentsel bisiklet talebinin etkili kaynak tahsisi için, paylaşımlı bisikletlerin doğru tahmin edilmesi gerekmektedir. Bu tahmin işlemi, Yarasa Algoritması (YA) ile optimize edilen Gradyan Artırmalı Makinesi (GBM) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Önerilen modelin etkinliğini göstermek amacıyla, modelin performansı Karar Ağacı (DT), K-En Yakın Komşu (KNN) ve Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP) gibi farklı yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma işlemi için MAE ve R2 metrikleri kullanılmıştır. En iyi sonuç 0.8780 R2 değerleri ile YA-GBM tarafından elde edilmiştir. Bununla birlikte, bisiklet kiralama sayısının tahminine en fazla ve en az etki eden özellikler de belirlenmiştir. En fazla etkiye sahip özellik hava sıcaklığı iken, en az etkiye sahip özellik ise kar yağışı olmuştur.
FDM yöntemi ile üretilen eklemeli imalat parçaları için delik delme işlem parametrelerinin optimizasyonu
FDM yöntemi ile üretilen eklemeli imalat parçaları için delik delme işlem parametrelerinin optimizasyonu
Yazar: Can, Ezgi Selen; Ayhan, Emre; Yurdakul, Mustafa; İç, Yusuf Tansel
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 1, 2023
Anahtar kelimeler: Optimization Techniques in Mechanical Engineering ; Makine Mühendisliğinde Optimizasyon Teknikleri ; Eriyik biriktirme modelleme yöntemi,FDM,Polikarbonat malzeme,TOPSIS.

Eriyik biriktirme modelleme yöntemi (FDM), malzeme filamentlerinin katmanlı olarak birleştirilmesini temel alan ve günümüzde 3B baskı olarak bilinen ve yaygınlaşan eklemeli imalat yöntemlerinden biridir. Ancak, havacılık sanayinde FDM ile üretilmiş olan parçaların istenilen boyutsal ve geometrik tolerans değerlerine sahip olmadığı görülmektedir. Bu sebeple FDM yöntemi ile üretilen parçaların istenilen tolerans değerlerine getirilmesi için farklı imalat yöntemleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada FDM ile prototipleme ve üretim takımlarında (kaynak, delik delme, sabitleme) yaygın olarak kullanılan polikarbonat malzemeden imal edilen plakalar üzerindeki deliklerin tolerans değerlerinin iyileştirilmesine yönelik deneyler yapılmış ve TOPSIS yöntemi yardımıyla en iyi işleme parametreleri tespit edilmiştir.

Eriyik biriktirme modelleme yöntemi (FDM), malzeme filamentlerinin katmanlı olarak birleştirilmesini temel alan ve günümüzde 3B baskı olarak bilinen ve yaygınlaşan eklemeli imalat yöntemlerinden biridir. Ancak, havacılık sanayinde FDM ile üretilmiş olan parçaların istenilen boyutsal ve geometrik tolerans değerlerine sahip olmadığı görülmektedir. Bu sebeple FDM yöntemi ile üretilen parçaların istenilen tolerans değerlerine getirilmesi için farklı imalat yöntemleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada FDM ile prototipleme ve üretim takımlarında (kaynak, delik delme, sabitleme) yaygın olarak kullanılan polikarbonat malzemeden imal edilen plakalar üzerindeki deliklerin tolerans değerlerinin iyileştirilmesine yönelik deneyler yapılmış ve TOPSIS yöntemi yardımıyla en iyi işleme parametreleri tespit edilmiştir.
Elektrik dağıtım ağı tasarımı problemi için iki aşamalı bir stokastik programlama modeli
A two-stage stochastic programming model for the electricity distribution network design problem
Yazar: Özdamar, Tuğba; Alegöz, Mehmet
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Packaging, Storage and Transportation (Excl. Food and Agricultural Products) ; Paketleme, Depolama ve Taşımacılık (Gıda ve Tarım Ürünleri hariç) ; Stochastic (Probability ) Process ; Stokastik (Olasılıksal) Süreçler ; Manufacturing and Service Systems ; Üretim ve Hizmet Sistemleri ; Tedarik zinciri ağı tasarımı,Elektrik dağıtım ağı,Stokastik programlama ; Supply chain network design,Electricity distribution network,Stochastic programming

Elektrik enerjisinin son kullanıcılara ulaştırılmasını sağlayan ve trafo merkezleri, dağıtım merkezleri, dağıtım transformatörleri ve saha dağıtım kutuları gibi elemanlardan oluşan ağa elektrik dağıtım ağı adı verilmektedir. Elektrik dağıtım ağlarının etkin bir şekilde tasarlanması, elektrik enerjisi arzının kesintisiz devam etmesi ve elektrik dağıtım firmalarının maliyetlerinin azaltılması açısından büyük öneme sahiptir. Bu motivasyonla, bu çalışmada, trafo merkezleri, dağıtım merkezleri, dağıtım transformatörleri ve saha dağıtım kutularından oluşan bir elektrik dağıtım ağına odaklanılmış, talep belirsizliği altında lokasyon, kablo ve akış kararları için iki aşamalı bir stokastik programlama modeli öne sürülmüştür. Öne sürülen model Eskişehir iline yönelik bir gerçek hayat uygulaması üzerinde test edilmiş, bir yandan modelin gerçek hayat problemlerinde uygulanabilirliği kanıtlanırken, bir yandan da önemli yönetimsel çıkarımlar elde edilmiştir. Örnek olarak, sayısal sonuçlar, elektrik dağıtım ağlarında belirsizliği göz ardı etmenin ciddi ek maliyetleri beraberinde getirebileceğini göstermiştir.

The network that ensures the delivery of electricity to end customers, and consists of actors such as transformer centers, distribution centers, distribution transformers and field distribution boxes is called electricity distribution network. Effective design of electricity distribution networks plays an important role in terms of ensuring the continuous supply of electricity and decreasing the costs of electricity distribution companies. Motivated by this fact, in this study, we focus on an electricity distribution network consisting of transformer centers, distribution centers, distribution transformers and field distribution boxes, and propose a two-stage stochastic programing model for the location, cable and flow decisions under demand uncertainty. The proposed model is tested on a real-life case study regarding Eskişehir, which on one hand shows the applicability of the proposed model on real-life instances, and on the other hand brings important managerial insights. As an example, computational results reveal that ignoring the uncertainties in the electricity distribution networks may bring substantial additional costs.