Yaygın Fiğ-Tahıl Karışımlarında Ot Verimi, Bazı Kalite Özellikleri ve  Rekabetin Belirlenmesi
Determination of Forage Yield, Some Quality Properties and  Competition in Common Vetch-Cereal Mixtures
Yazar: Önal Aşcı, Özlem; Eğritaş, Ömer
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 23 No. 2, 0
Anahtar kelimeler: Competition,Hay,Intercrop,Oat,Triticale,Vetch ; Rekabet,Kuru ot,Karışım,Yulaf,Tritikale,Fiğ

Yaygın fiğ  Vicia sativa L.  yalın ekildiğinde, bitkiler çiçeklenmeden sonra yatmaktadır. Bu yüzden genellikle tahıllarla birlikte ekilir. Karışımda kullanılan türler ve ekim oranı, türler arasındaki rekabetten dolayı karışımın ot verimini etkilemektedir. Araştırma, yaygın fiğ ile tritikale ve yulaf karışımlarının ot verimi, kalite ve türler arasındaki rekabeti belirlemek amacıyla 2 yıl süreyle Doğu Karadeniz Bölgesi koşullarında  Ordu  yürütülmüştür. Türler arasındaki rekabeti belirlemek için agresivite, rekabet oranı ve LER değeri kullanılmıştır. Türler yalın olarak ve 3 farklı yaygın fiğ-tahıl karışımı  sırasıyla 75:25, 50:50 ve 25:75  olarak sonbaharda ekilmiştir. Hasat, fiğde alt baklaların dolum döneminde yapılmıştır. Bu dönemde tritikale çiçeklenme yulaf ise süt olum döneminde olmuştur. Araştırma sonucunda karışımların kuru ot, ham protein ve sindirilebilir kuru madde verimleri her iki yılda da yalın ekimlerden üstün bulunmuştur. Bununla birlikte karışımların verimleri yıllara göre değişkenlik göstermiş, ancak 50:50 tritikale-fiğ karışımı diğer karışımlara göre daha stabil bir verim sağlamıştır. Agresivite ve rekabet oranı değerleri, sonbahar ve kış yağışlı geçtiğinde tahılların yaygın fiğe göre daha rekabetçi olduğunu göstermiştir. Tüm yaygın fiğ-tahıl karışımları, yalın ekimlerden üstün  LER> 1  olmuş, fakat 50:50 yaygın fiğ-tritikale veya yulaf karışımlarının  LER= 1.4  en yüksek yararı sağladığı belirlenmiştir. Bu nedenle 50:50 yaygın fiğ-tritikale veya yulaf karışımları benzer bölgeler için tavsiye edilebilir bulunmuştur

Common vetch  Vicia sativa L.  plant is lodged after flowering when planted alone, thus, it is generally sown with cereals. Species used in mixture and seeding ratio in the mixture affect hay yield due to competition between crops.1. GirişBirçok yem bitkisi türünün rahatlıkla yetiştirilebileceği ülkemizde, ekim nöbeti planlamalarının yapılmaması, çiftçilerimizin yem bitkileri tarımında modern teknikleri bilmemeleri ve işletmelerin genellikle küçük ve parçalı olması vb. faktörlerden dolayı, tarla tarımı içerisinde çok yıllık yem bitkileri türlerine çok fazla yer verilememekte, çiftçilerimiz daha çok tek yıllık yem bitkilerini tercih etmektedir. Ülkemizde yaklaşık 500000 ha alanda fiğ yetiştirilmektedir  TÜİK 2014 . Fiğler protein, mineral maddeler ve vitaminler bakımından oldukça zengin olduğundan, yoğun hayvancılığın kaba yem gereksiniminin karşılanmasında önemli bir yere sahiptir  Kuşvuran et al 2011 . Fiğler içinde de yaygın fiğ ön plana çıkmaktadır. Yaygın fiğ serin mevsim yem bitkisi ve tek yıllık olması nedeniyle, özellikle sahil bölgelerimizde kışlık ara ürün olarak yetiştirilmektedir. Böylece çiftçi ana ürün deseninde değişiklik yapmadan, üretime yem bitkilerini dâhil edebilmektedir.Yaygın fiğ yetiştiriciliğinde çiçeklenmeden sonraki dönemde gövdenin yatması önemli bir problemdir. Bu sebepten fiğler genellikle tahıllarla karışık olarak ekilmektedir. Karışık ekimde çevresel kaynaklar daha etkili kullanılabilmekte ve yalın ekime göre daha üstün verim elde edilebilmektedir  Lithourgidis et al 2011a . Ayrıca karışımdan elde edilen yemin protein/karbonhidrat oranı daha dengeli olmaktadır  Tuna & Orak 2007 . Ancak A two year field study was conducted to determine the effects of mixture common vetch with oat and triticale on hay yield, quality and competition between the species in Eastern Black Sea Region  Ordu . Aggressivity, competitive ratio and LER were used to assess competition between mixture component. Species was sown monocrops and in common