AKTİVİTELER İÇİN HEDONİK, ÖDAMONİK VE DIŞ GÜDÜMLÜ MOTİVASYONLAR ÖLÇEĞİ: TÜRKÇE UYARLAMA, GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
HEDONIC, EUDAIMONIC AND EXTERNAL MOTIVES FOR ACTIVITIES SCALE: A STUDY ON THE TURKISH ADAPTATION, VALIDITY AND RELIABILITY
Yazar: Bozdemir, Meral
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 35, 2024
Anahtar kelimeler: Behaviour-Personality Assessment in Psychology ; Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi ; davranış,hedonik motivasyon,ödamonik motivasyon,dış güdümlü motivasyon,psikometrik özellik ; behavior,hedonic motivation,eudomonic motivation,extrinsic motivation,psychometric property

Çalışmada, Aktiviteler için Hedonik, Ödamonik ve Dış Güdümlü Motivasyonlar (AHÖDM) Ölçeği’nin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklem grubu, 18 yaş ve üzeri, 435 katılımcıdan oluşmaktadır. Ölçeğin psikometrik özelliklerini test etmek için doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizleri kullanılmış, güvenilirlik puanları için Cronbach alfa değerlerine bakılmıştır. Değişkenler arası ilişki ise Pearson korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. Doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, AHÖDM ölçeğinin orijinal formu ile eş biçimde dört faktörlü bir yapı gösterdiği gözlenmiştir. Söz konusu dört alt boyut için Cronbach alfa değerleri; Ödamonik Motivasyon (ÖM) için .71, Hedonik Haz Motivasyon (H-HM) için .81, Hedonik Konfor Motivasyon (H-KM) için .57 ve Dış Güdümlü Motivasyon (DGM) için .86 olarak elde edilmiştir. ÖM ve H-HM ile iyi oluş, yaşam doyumu ve mutluluk puanları arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. H-HM, H-KM ve DGM ile anksiyete ve stres puanları arasında pozitif, H-KM ve DGM ile ayrıca depresyon puanları arasında pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak, çalışma bulguları AHÖDM ölçeği Türkçe versiyonunun bireylerde aktiviteler için hedonik, ödamonik ve dış güdümlü motivasyonlarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

The study aimed to adapt the Activities for Hedonic, Eudaimonic and Extrinsic Motivations (HEEMA) scale into Turkish and to examine its validity and reliability. Data were collected from a total of 435 participants aged 18 years and older. Confirmatory and exploratory factor analyses was employed to test the psychometric properties of the scale, and Cronbach's alpha coefficients were calculated to assess internal consistency. Relationships among variables were assessed using Pearson correlation test. According to the results of the confirmatory and exploratory factor analyses, the Turkish version of the HEEMA scale exhibited a four-factor structure consistent with the original form. The Cronbach's alpha values for the four sub-dimensions were as follows: .71 for Eudaimonic Motivation (EM), .81 for Hedonic Pleasure Motivation (H-PM), .57 for Hedonic Comfort Motivation (H-CM), and .86 for Extrinsic Motivation (EM). A positive relationship was observed between EM and H-PM with well-being, life satisfaction, and happiness scores. Furthermore, H-PM, H-CM, and EDM were positively correlated with anxiety and stress scores, while H-CM and EDM were also positively correlated with depression scores. In conclusion, the findings of the study demonstrate that the Turkish version of the  HEEMA scale is a valid and reliable measurement tool for assessing individuals' hedonic, eudaimonic, and extrinsic motivations for activities.