hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Çanakkale Cephesinde Hava Harekatı ve Safhaları
Çanakkale Cephesinde hava harekatı ve safhaları
Yazar: Oran, Soner
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 51, 2014
Anahtar kelimeler: Turkish Air Forces, Dardanelles Bosporus. ; Türk Hava Kuvvetleri, Çanakkale Boğazı

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin, Çanakkale Boğazı’nı ele geçirmeye ve İstanbul’u işgal etmeye yönelik İngiliz-Fransız ortak harekatına karşı yürüttüğü ve Türk Askeri Tarihi’nin en önemli savunma savaşlarından biri olan Çanakkale Savaşları’nda Hava Kuvvetleri her ne kadar çok incelenmese de, zaferin kazanılmasında önemli bir rol üstlenmiştir. Bu kapsamda çeşitli olanaksızlıklara rağmen, özellikle Almanya’nın desteğiyle gelişme aşamasında olan Türk Hava Kuvvetleri’nin, ilk ve önemli başarılarından biri olan Çanakkale Hava Harekatı’nın incelenmesi gerekli olmuştur.

Even though it has not been examined well before, the Dardanelles Air Wars performed an important role to win a victory in the Dardanelles Wars which is accepted as most important Turkish defense war against French-British joint operation in order to occupy Istanbul and Dardanelles Bosporus in the First World War. For this reason explaining the Dardanelles Air Wars which are accepted as one of the most important successes of Turkish Air Forces in developing phase by means of German assistance has came into prominence.
Kuruluşundan Birinci Dünya Savaşına Kadar İttihat ve Terakki Cemiyeti
Kurulusundan Birinci Dunya Savasına kadar İttihat ve Terakki Cemiyeti
Yazar: Ors, Orhan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 51, 2014
Anahtar kelimeler: İttihat, Terakki, Cemiyet, Sultan Abdülhamid, Meşrutiyet

Osmanlı devlet adamları, 19. yüzyılın başından itibaren, Avrupa devletlerinin artan üstünlüğünü giderek daha iyi kavramışlar ve buna Batılılaşma siyasetiyle karşı koymaya çalışmışlardır. Sistemin taşıyıcıları kendilerini sorgulamaya başlamış, sistemlerinin geçerliliğinden kuşkuya düşmüşlerdi. Ortaya çıkan yeni zihinsel duruma göre Osmanlı devletinin Batı karşısında geriye düşmesinin temel sebebi, Batı’nın teknik üstünlüğüydü. Sorunun halledilmesinin çaresi olarak Osmanlı devletinin, Batılı manada ıslah edilerek Batı gibi olması görülüyordu. İttihat ve Terakki Cemiyeti, 21 Mayıs 1889’da İttihad-ı Osmanî Cemiyeti adıyla, hükümet-i hazıranın adalet, eşitlik, özgürlük gibi insan haklarını ihlal eden, bütün Osmanlıları ilerlemeden alıkoyan ve vatanı yabancı tasallutu altına düşüren yönetimine karşı bütün yurttaşları uyarmak için gizli bir örgüt olarak kuruldu. İttihat ve Terakki Cemiyeti düşüncesinin ön planında devleti kurtarmayı amaçlayan bir siyasi eylemcilik yer alıyordu. İmparatorluğun aman vermez bir biçimde parçalandığını, çeşitli milliyetçi ayrılık hareketlerinin her geçen gün başarı kazandığını ve Düyûn-u Umûmiye’nin vesayeti altındaki Babıâli’nin gitgide elinin kolunun bağlandığını gören Jön Türkler’in başlıca kaygısı, Osmanlı Devleti’nin özerkliğini sağlayıp coğrafi bütünlüğünü korumaktı.

Ottoman statesmen since the beginning of the 19th century well understood the growing supremacy of European states and try to counter this with the policy of Westernization. Carriers of the system began to question themselves and doubt about validity of the system. According to the emerging new mental, the main reason of the Ottoman state remain back against the West was the West's technical * Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü hegemony. Handling of the problem as a remedy was to reform the Ottoman Empire in western sense and seen to be as the west. Union and Progress Party was founded with name of Ittihad-i Osmani League as a secret society to dethrone Sultan II Abdulhamid. The political activism that aims to save the state took place at the forefront idea of CUP. Seeing the separation of various nationalist movements gained success each passing day, the main concern of the Young Turks was to rescue the autonomy and geographical integrity of the Ottoman Empire. Union, Progress, Committee, Sultan Abdulhamit, Constitutionalism
Kitap Tanıtımı: İhsan Gunes  Mesrutiyet’ten Cumhuriyet’e Türkiye’de Hükümetler  Programları ve Meclisteki Yankıları  1908 1923   Turkiye İs Bankası Kultur Yayınları  İstanbul  2012
Kitap Tanıtımı: İhsan Gunes  Mesrutiyet’ten Cumhuriyet’e Türkiye’de Hükümetler  Programları ve Meclisteki Yankıları  1908 1923   Turkiye İs Bankası Kultur Yayınları  İstanbul  2012
Yazar: Uzun, Hakan
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 51, 2014

birikimine, demokratik geleneklerin yerleşmesine ve hükümet uygulamalarının  denetlenmesine yardımcı olan hükümet programları üzerinde bugüne değin ayrıntılı bir  çalışma yapılmamıştır. Bu konuda yapılan çalışmalar cumhuriyet dönemiyle sınırlı kalmıştır.  Biz bu çalışmamızda biraz daha gerilere giderek II. Meşrutiyetten Cumhuriyetin ilanına  uzanan zaman dilimi içindeki “Hükümetleri ve Hükümet Programlarını” gün ışığına çıkarıp  araştırmacıların bilgisine sunacağız.”İhsan Güneş, Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Türkiye’de  Hükümetler Programları ve Meclisteki Yankıları , Türkiye İş Bankası Kültür  Yayınları, İstanbul, 2012, s.XIII

birikimine, demokratik geleneklerin yerleşmesine ve hükümet uygulamalarının  denetlenmesine yardımcı olan hükümet programları üzerinde bugüne değin ayrıntılı bir  çalışma yapılmamıştır. Bu konuda yapılan çalışmalar cumhuriyet dönemiyle sınırlı kalmıştır.  Biz bu çalışmamızda biraz daha gerilere giderek II. Meşrutiyetten Cumhuriyetin ilanına  uzanan zaman dilimi içindeki “Hükümetleri ve Hükümet Programlarını” gün ışığına çıkarıp  araştırmacıların bilgisine sunacağız.”İhsan Güneş, Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Türkiye’de  Hükümetler Programları ve Meclisteki Yankıları , Türkiye İş Bankası Kültür  Yayınları, İstanbul, 2012, s.XIII
LE SANDJAK EST TURC (SANCAK TÜRKTÜR) BROŞÜRÜNDE İSKENDERUN SANCAĞI SORUNSALI
Le Sandjak Est Turc  Sancak Türktür  broşüründe İskenderun sancağı sorunsalı
Yazar: Birsel, Haktan; Özkaya Duman, Olcay
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 50, 2014
Anahtar kelimeler: Atatürk, Hatay, Alexandrette, Sancak, Suriye

1921 Ankara Antlaşması, 1923 Lozan Antlaşması, Türkiye devleti sınırlarının dışında kalan ve çoğunluğunun Türklerin oluşturduğu Hatay Sancağı’nın hangi esaslar çerçevesinde idare edileceğini hukuki esaslara bağlayan ve teminat altına alan antlaşmalardır. 1936 yılının son çeyreğine gelindiğinde ise mevcut statüko değişmeye başlamıştır. Fransa kendi inisiyatifini kullanarak mandater sorumluluğunu bırakmaya yönelmiş ve sorumlu olduğu bölgede Suriye ve Lübnan bağımsız devletlerini oluştururken uluslar arası alanda özel bir statüye sahip olduğu belgelenmiş olan ve Atatürk tarafından Hatay Sancağı olarak isimlendirilen İskenderun, Antakya ve havalisini Suriye’nin içine dâhil etmiştir. Bunun üzerine Sancak sorunu ortaya çıkarken başta Türkiye olmak üzere Avrupa, Orta Doğu ve Akdeniz havzasının diğer devletleri konuyu basında ve MC ortamında tartışmaya başlamıştır. Sancak’ta tek sayı olarak basılan ve bu tartışmaları çeşitli bakış açıları ile yayına hazırlayan “Sancak Türktür” broşürü konunun değişik görüşler çerçevesinde incelenmesine imkân vermesi bakımından önem taşımaktadır.

1921 Ankara Antlaşması, 1923 Lozan Antlaşması, Türkiye devleti sınırlarının dışında kalan ve çoğunluğunun Türklerin oluşturduğu Hatay Sancağı’nın hangi esaslar çerçevesinde idare edileceğini hukuki esaslara bağlayan ve teminat altına alan antlaşmalardır. 1936 yılının son çeyreğine gelindiğinde ise mevcut statüko değişmeye başlamıştır. Fransa kendi inisiyatifini kullanarak mandater sorumluluğunu bırakmaya yönelmiş ve sorumlu olduğu bölgede Suriye ve Lübnan bağımsız devletlerini oluştururken uluslar arası alanda özel bir statüye sahip olduğu belgelenmiş olan ve Atatürk tarafından Hatay Sancağı olarak isimlendirilen İskenderun, Antakya ve havalisini Suriye’nin içine dâhil etmiştir. Bunun üzerine Sancak sorunu ortaya çıkarken başta Türkiye olmak üzere Avrupa, Orta Doğu ve Akdeniz havzasının diğer devletleri konuyu basında ve MC ortamında tartışmaya başlamıştır. Sancak’ta tek sayı olarak basılan ve bu tartışmaları çeşitli bakış açıları ile yayına hazırlayan “Sancak Türktür” broşürü konunun değişik görüşler çerçevesinde incelenmesine imkân vermesi bakımından önem taşımaktadır.
MİLLÎ MÜCADELEDE LİDERLİK SORUNU VE KÂZIM KARABEKİR
Millî Mücadelede liderlik sorunu ve Kâzım Karabekir
Yazar: Çiftçi, Ali
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 50, 2014
Anahtar kelimeler: Liderlik, Milli Mücadele, Kâzım Karabekir, Mustafa Kemal Paşa

Liderlik kavramı bütün siyasal ya da sosyal hareketlerde önem taşıyan temel kavramlardan birisi olup siyasal hareketlerin başarıya ulaşmasında da kilit önemdedir. Liderlik yeteneği çok büyük ölçüde doğuştan gelen bir yetenek olup sonradan eğitim ve benzeri yollarla ancak sınırlı olarak geliştirilebilir. Milli Mücadele Hareketi’nde de liderlik konusu hem bu mücadelenin verildiği yıllarda hem de daha sonraki yıllarda yoğun olarak tartışılan konulardan biridir. Bu tartışma, Mustafa Kemal Paşanın Erzurum’da müfettişlik görevinden azli ve onun askerlikten istifasından sonra büyümüş, bu arada Kâzım Karabekir’in liderliği de gündeme gelmiştir. M. Kemal Paşa, kendisini liderliğe her yönüyle uygun ve lâyık görürken Karabekir, lider olmaya yanaşmamış ve lider olmayı kabul etmemiştir. Erzurum Kongresi’nden önceki günlerde Heyet-i Faale toplantıları sırasında M. Kemal Paşanın liderliği kesin olarak kararlaştırılmıştır. M. Kemal Paşa ile Karabekir’in liderlik yetenekleri karşılaştırıldığında M. Kemal’in daha üstün yeteneklerle donanımlı olduğu görülmektedir. Karabekir, siyasi tarihimizdeki bazı çevrelerin iddialarının aksine Milli Mücadele içinde liderlik arzusunda olmamış ve M. Kemal Paşanın liderliğini başından itibaren kabul etmiştir. Karabekir, M. Kemal Paşanın yerine lider olmak için mücadele etmemiş ama onu kontrolü altında tutarak yönlendirmek istemiştir

Liderlik kavramı bütün siyasal ya da sosyal hareketlerde önem taşıyan temel kavramlardan birisi olup siyasal hareketlerin başarıya ulaşmasında da kilit önemdedir. Liderlik yeteneği çok büyük ölçüde doğuştan gelen bir yetenek olup sonradan eğitim ve benzeri yollarla ancak sınırlı olarak geliştirilebilir. Milli Mücadele Hareketi’nde de liderlik konusu hem bu mücadelenin verildiği yıllarda hem de daha sonraki yıllarda yoğun olarak tartışılan konulardan biridir. Bu tartışma, Mustafa Kemal Paşanın Erzurum’da müfettişlik görevinden azli ve onun askerlikten istifasından sonra büyümüş, bu arada Kâzım Karabekir’in liderliği de gündeme gelmiştir. M. Kemal Paşa, kendisini liderliğe her yönüyle uygun ve lâyık görürken Karabekir, lider olmaya yanaşmamış ve lider olmayı kabul etmemiştir. Erzurum Kongresi’nden önceki günlerde Heyet-i Faale toplantıları sırasında M. Kemal Paşanın liderliği kesin olarak kararlaştırılmıştır. M. Kemal Paşa ile Karabekir’in liderlik yetenekleri karşılaştırıldığında M. Kemal’in daha üstün yeteneklerle donanımlı olduğu görülmektedir. Karabekir, siyasi tarihimizdeki bazı çevrelerin iddialarının aksine Milli Mücadele içinde liderlik arzusunda olmamış ve M. Kemal Paşanın liderliğini başından itibaren kabul etmiştir. Karabekir, M. Kemal Paşanın yerine lider olmak için mücadele etmemiş ama onu kontrolü altında tutarak yönlendirmek istemiştir
İNÖNÜ HÜKÜMETLERİ’NİN KIBRIS POLİTİKASI (1961-1965)
İnönü Hükümetleri’nin Kıbrıs Politikası  1961 1965
Yazar: Gülen, Ahmet
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 50, 2014
Anahtar kelimeler: Kıbrıs, Kıbrıs Sorunu, İsmet İnönü, Makarios, Johnson Mektubu, Enosis

1571’de Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine giren Kıbrıs, 1878’de imzalanan Ayastefanos Antlaşması ile geçici olarak İngiltere’ye verilmiştir. Lozan Antlaşması ile resmi olarak İngilizler’e bırakılan Ada, Rumlar’ın Yunanistan ile birleşme (enosis) taleplerinin şiddet eylemlerine dönüşmesi sonucunda 1950’lerde Türkiye’nin de dahil olduğu bir sorun haline gelmiştir. 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur. 1963 Noel’inden itibaren Akritas Planı çerçevesinde Kıbrıs Türkleri’ne yönelik şiddet hareketleri başlamıştır. 27 Mayıs askeri müdahalesi sonrasında kurulan koalisyon hükümetlerinin başında bulunan İsmet İnönü, Ada’daki Türkler’in haklarını savunmak için öncelikle müzakere yolunu tercih etmiş, Rum saldırılarının arttığı dönemlerde Kıbrıs’a müdahale girişimi başlatmış ancak bu girişim ABD Başkanı Johnson’un yolladığı mektup üzerine gerçekleştirilememiştir. Başbakan İsmet İnönü, Kıbrıs konusunda Batı tarafından yalnız bırakıldığını açıkça itiraf etmiş ve Türkiye’nin dış siyaseti için II. Dünya Savaşı yıllarından beri ilişkilerin dondurulduğu SSCB ile temasa geçerek alternatif oluşturmaya çabalamış ve bu çabaların sonunda Makarios’u destekleyen SSCB’yi kendi tezi olan ‘‘federasyon’’a çekmeyi başarmıştır. Bu makalede İnönü Hükümetleri’nin görevde bulunduğu 1961-1965 yılları arasında uygulanan Kıbrıs Politikası incelenmeye çalışılacaktır

1571’de Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine giren Kıbrıs, 1878’de imzalanan Ayastefanos Antlaşması ile geçici olarak İngiltere’ye verilmiştir. Lozan Antlaşması ile resmi olarak İngilizler’e bırakılan Ada, Rumlar’ın Yunanistan ile birleşme (enosis) taleplerinin şiddet eylemlerine dönüşmesi sonucunda 1950’lerde Türkiye’nin de dahil olduğu bir sorun haline gelmiştir. 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur. 1963 Noel’inden itibaren Akritas Planı çerçevesinde Kıbrıs Türkleri’ne yönelik şiddet hareketleri başlamıştır. 27 Mayıs askeri müdahalesi sonrasında kurulan koalisyon hükümetlerinin başında bulunan İsmet İnönü, Ada’daki Türkler’in haklarını savunmak için öncelikle müzakere yolunu tercih etmiş, Rum saldırılarının arttığı dönemlerde Kıbrıs’a müdahale girişimi başlatmış ancak bu girişim ABD Başkanı Johnson’un yolladığı mektup üzerine gerçekleştirilememiştir. Başbakan İsmet İnönü, Kıbrıs konusunda Batı tarafından yalnız bırakıldığını açıkça itiraf etmiş ve Türkiye’nin dış siyaseti için II. Dünya Savaşı yıllarından beri ilişkilerin dondurulduğu SSCB ile temasa geçerek alternatif oluşturmaya çabalamış ve bu çabaların sonunda Makarios’u destekleyen SSCB’yi kendi tezi olan ‘‘federasyon’’a çekmeyi başarmıştır. Bu makalede İnönü Hükümetleri’nin görevde bulunduğu 1961-1965 yılları arasında uygulanan Kıbrıs Politikası incelenmeye çalışılacaktır
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA, ADANA GÖRÜŞMELERİ SONRASI, İNGİLTERE’DEN SAĞLANAN ASKERÎ YARDIMLARIN, TÜRKİYE’DE SEVKİYAT VE LOJİSTİK YAPILANMASI
THE SHIPMENT AND LOGISTIC STRUCTURING IN TURKEY OF MILITARY AIDS PROVIDED FROM BRITAIN AFTER ADANA CONFERENCE IN WORLD WAR TWO
Yazar: Özlü, Hüsnü
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 50, 2014
Anahtar kelimeler: Political Science ; Siyaset Bilimi ; World War Two,Adana conference,military aid,military material,Transport ; İkinci Dünya Savaşı, Adana görüşmesi, askerî yardım, askerî malzeme, Nakliye

İkinci Dünya Savaşı yıllarında ve sonrasında İngiltere, özellikle Orta Şark’taki askerî malzemelerini, askerî yardım adı altında Türkiye’ye sevk etmeye başlamıştır. İngiltere ve Türkiye arasında yapılan Adana görüşmeleri neticesinde bu yardımların programları hazırlanmış ve özellikle Mersin ve İskenderun Limanları’ndan giriş yapan askerî malzemeler demir yolu ve kara yolu üzerinden kıtalara nakledilmiştir. İngiliz ve Türk askerî heyetlerinin karşılıklı görüşmeleri ile yapılacak yardımların planlaması, sevkiyat ve lojistik yapılanması hazırlanmış ve askerî malzemeler sevk edilmiştir. Yapılan tüm bu görüşme ve yardımların temelinde İngiltere’nin Türkiye’yi kendi yanında savaşa sokma ve Türkiye’nin stratejik öneminden yararlanma düşüncesi yatmaktadır. Bu makale, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı arşivinde yer alan İkinci Dünya Savaşı’na ait belgelerin tasnif edilmesi ve belgelerin araştırmacıların çalışmalarına açılması neticesinde ele alınmış ve hazırlanmıştır

During and after World War Two, Britain has started to ship the military materials in Middle East particularly to Turkey under the title of military aid. As a result of Adana conference made between Britain and Turkey, the schedules of these aids were prepared and the military materials which especially enter from Mersin and Đskenderun Ports were transferred to troops through railway and highway. Planning, shipment and logistic structuring of the aids to be made with mutual discussions of British and Turkish military delegations were prepared and the military materials were shipped. The main factor lying behind all these discussions and aids is the thought of getting Turkey involved in the war along with Britain and benefiting from strategic importance of Turkey. This paper is handled and prepared in consequence of the classification of the documents related to World War Two in the archive of General Staff, Department of Military History and Strategic Survey and the opening to studies of researchers of the documents is abolished.
TÜRK TOPLUMUNDA DEMOKRASİ VE YEREL YÖNETİMLERİN TARİHSEL GELİŞİMİ BAĞLAMINDA 1580 SAYILI BELEDİYE KANUNU YASAMA MÜZAKERELERİ
Türk toplumunda demokrasi ve yerel yönetimlerin tarihsel gelişimi bağlamında 1580 sayılı Belediye Kanunu yasama müzakereleri
Yazar: Çolak, Hikmet
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 49, 2014
Anahtar kelimeler: demokrasi, yerel yönetimler, belediye

Yerel yönetimler ile merkezi siyasi yapı demokrasinin işleyişi açısından her zaman birbiri ile ilişki ve etkileşim içinde olmuş iki ana tarafı oluşturmuştur. Bu etkileşimin belirleyici etkenini ise toplumun demokrasi anlayışı ile yaratılan demokrasi kültürü oluşturmuştur. Çağdaş Türk demokrasisi ve yerel yönetimleri ile siyasal kültürü, birçok toplumsal olgu gibi, belli bir tarihsel süreç içinde oluşmuştur. Türk demokrasi geleneği ile yerel bazda demokrasinin yer bulduğu belediyeciliğinin gelişiminde etken olan tarihsel süreçler içinde özellikle İslamiyet ve imparatorluk devirleri günümüz siyasal kültürüne yapısal ve kurumsal yönden birçok etkiler yapmıştır. Osmanlı İmparatorluğu ve özellikle de Tanzimat dönemi sonrasında yer alan gelişmeler, Cumhuriyet dönemindeki yerel demokrasi ve yerel yönetim yapılanmasının biçimlenmesinde önemli bir etken olmuştur.

Yerel yönetimler ile merkezi siyasi yapı demokrasinin işleyişi açısından her zaman birbiri ile ilişki ve etkileşim içinde olmuş iki ana tarafı oluşturmuştur. Bu etkileşimin belirleyici etkenini ise toplumun demokrasi anlayışı ile yaratılan demokrasi kültürü oluşturmuştur. Çağdaş Türk demokrasisi ve yerel yönetimleri ile siyasal kültürü, birçok toplumsal olgu gibi, belli bir tarihsel süreç içinde oluşmuştur. Türk demokrasi geleneği ile yerel bazda demokrasinin yer bulduğu belediyeciliğinin gelişiminde etken olan tarihsel süreçler içinde özellikle İslamiyet ve imparatorluk devirleri günümüz siyasal kültürüne yapısal ve kurumsal yönden birçok etkiler yapmıştır. Osmanlı İmparatorluğu ve özellikle de Tanzimat dönemi sonrasında yer alan gelişmeler, Cumhuriyet dönemindeki yerel demokrasi ve yerel yönetim yapılanmasının biçimlenmesinde önemli bir etken olmuştur.
MİLLÎ MÜCADELE’DE NEVŞEHİR VE ÇEVRESİ
Millî Mücadele’de Nevşehir ve çevresi
Yazar: Doğan, Hamdi
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 49, 2014
Anahtar kelimeler: Millî Mücadele, Nevşehir, İşgaller, Protesto Telgrafları, Ürgüp, Hacıbektaş, Avanos

Millî Mücadele yıllarında Nevşehir ve çevresi, işgal edilmemesine rağmen İngiliz, Fransız ve Yunan işgallerine karşı sessiz kalmamıştır. Öncelikle bölgede Müdafaa-i Hukuk dernekleri kurularak teşkilatlanma yoluna gidilmiştir Daha sonra da bu millî dernekler vasıtasıyla başta yerel idareciler olmak üzere, ahali ve eşraftan ileri gelen kişiler ile bazı din adamlarının imzaladıkları işgalleri kınayan protesto telgraflarını işgal güçlerinin temsilciliklerine Meclis-i Mebusana, sadaret makamına ve diğer ilgili makamlara göndermişlerdir. Ayrıca Sivas Kongresine de Nevşehir’i temsilen bir delege gönderilmiştir. Bu çalışmada Nevşehir ve çevresinin Millî Mücadele’deki rolü ve önemi belirtildikten sonra yurt genelinde başlayan işgallere karşı, Nevşehir halkının ortaya koyduğu tavrın neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.

Millî Mücadele yıllarında Nevşehir ve çevresi, işgal edilmemesine rağmen İngiliz, Fransız ve Yunan işgallerine karşı sessiz kalmamıştır. Öncelikle bölgede Müdafaa-i Hukuk dernekleri kurularak teşkilatlanma yoluna gidilmiştir Daha sonra da bu millî dernekler vasıtasıyla başta yerel idareciler olmak üzere, ahali ve eşraftan ileri gelen kişiler ile bazı din adamlarının imzaladıkları işgalleri kınayan protesto telgraflarını işgal güçlerinin temsilciliklerine Meclis-i Mebusana, sadaret makamına ve diğer ilgili makamlara göndermişlerdir. Ayrıca Sivas Kongresine de Nevşehir’i temsilen bir delege gönderilmiştir. Bu çalışmada Nevşehir ve çevresinin Millî Mücadele’deki rolü ve önemi belirtildikten sonra yurt genelinde başlayan işgallere karşı, Nevşehir halkının ortaya koyduğu tavrın neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.
BOLU LİVASINDA KURULAN MÜDAFAA-I HUKÛK CEMİYETLERİ VE FAALİYETLERİ
Bolu livasında kurulan  Müdafaa ı Hukûk Cemiyetleri ve faaliyetleri
Yazar: Evcin, Erol
Dergi: Atatürk Yolu Dergisi, Vol. 13 No. 49, 2014
Anahtar kelimeler: Bolu Livası, Millî Mücadele, Müdafaa-ı Hukûk Cemiyetleri, Hey’et-i Temsiliyye

Mondros Mütarekesi’nin ardından İtilaf Devletleri’nin Anadolu’da başlattıkları işgal, mezalim ve katliam hareketlerine Anadolu’nun dört bir köşesinde olduğu gibi Bolu livasında da halk sessiz kalmamış, hayat hakkını ve istiklalini aramak üzere kurduğu cemiyetler vasıtasıyla Millî Mücadele hareketini destekleme yoluna gitmiştir.  Bu çalışmada; Anadolu’yu İtilaf Devletleri’nin işgalinden kurtarmak, cephelerdeki askerlere ve işgal bölgelerindeki halka maddi ve manevi destekte bulunmak, Bolu bölgesini tehdit eden işgal tehlikesini ve ayaklanmaları bertaraf etmek, millî birlik ve beraberlik içinde “hâkimiyet-i milliyye” ve “istiklâl-i tâm” ilkelerini hayata geçirmek amacıyla Mustafa Kemal Paşa’nın riyasetindeki Anadolu ve Rumeli Müdafaa-ı Hukûk Cemiyeti Hey’et-i Temsiliyyesi’ne bağlı olarak Bolu livasında teşkilatlanan ve TBMM’nin 1. döneminde de faaliyetlerini sürdüren Müdafaa-ı Hukûk Cemiyetleri ele alınmıştır.

Mondros Mütarekesi’nin ardından İtilaf Devletleri’nin Anadolu’da başlattıkları işgal, mezalim ve katliam hareketlerine Anadolu’nun dört bir köşesinde olduğu gibi Bolu livasında da halk sessiz kalmamış, hayat hakkını ve istiklalini aramak üzere kurduğu cemiyetler vasıtasıyla Millî Mücadele hareketini destekleme yoluna gitmiştir.  Bu çalışmada; Anadolu’yu İtilaf Devletleri’nin işgalinden kurtarmak, cephelerdeki askerlere ve işgal bölgelerindeki halka maddi ve manevi destekte bulunmak, Bolu bölgesini tehdit eden işgal tehlikesini ve ayaklanmaları bertaraf etmek, millî birlik ve beraberlik içinde “hâkimiyet-i milliyye” ve “istiklâl-i tâm” ilkelerini hayata geçirmek amacıyla Mustafa Kemal Paşa’nın riyasetindeki Anadolu ve Rumeli Müdafaa-ı Hukûk Cemiyeti Hey’et-i Temsiliyyesi’ne bağlı olarak Bolu livasında teşkilatlanan ve TBMM’nin 1. döneminde de faaliyetlerini sürdüren Müdafaa-ı Hukûk Cemiyetleri ele alınmıştır.