YASMINA KHADRA'NIN GÜNÜN GECEYE BORCU ADLI YAPITINDA SÖMÜRGECİLİK SONRASINDA KÜLTÜR VE KİMLİK BAĞLAMINDA GÖÇ İZLEKLERİ
YASMINA KHADRA'NIN GÜNÜN GECEYE BORCU ADLI YAPITINDA SÖMÜRGECİLİK SONRASINDA KÜLTÜR VE KİMLİK BAĞLAMINDA GÖÇ İZLEKLERİ
Yazar: Uluşahin, Esra
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 43 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Yasmina Khadra,Günün Geceye Borcu,göç,sömürgecilik sonrası,Cezayir iç savaşı,itme-çekme modeli

İnsanlık tarihinde derin izlerbırakan sömürgecilik, her ne kadar Batı uygarlığının ürünü olarak ortaya çıksada, ezenden ziyade ezilenin tarihidir. Sömürge güçlerinin Afrika topraklarınasert ve acımasız müdahalelerle yeni hammadde ve toprakları keşfetmek içinuyguladıkları, dilsel, dinsel ve kültürel tahribatlar kadar sömürgecilik tarihisömürülen toplumlar üzerindeki asimilasyon politikalarının açtığı yaralar veyarattığı travmalarla tarihte tanımlanmaktadır. Özellikle de tarihleri horgörülen, kültürleri paramparça olan ‘ Kara Kıta’ olarak adlandırılan Afrikakıtasına emperyalizmi dayatmaya çalışan sömürgeciler, sınırsız yeraltı zenginliklerive verimli topraklarıyla sömürgeci toplumların dikkatini çekmiştir. Söz konusubu bölgenin ekonomik, siyasal ve sosyal ilişkilerine sürekli olarak müdahaleetmekle kalmayıp, bu toprakların tarihini şiddet ve kanla yazmıştır.. Kendilerini üst kimlikolarak gören sömürgeci güçler iyi niyet kisvesi altında sömürdükleri toplumlaramedeniyet götürdüklerini ileri sürmüş, sömürge hareketlerine meşrulukkazandırmak, sömürülen toplumları kimliksizleştirmek ve kültürsüzleştirmekistemiştir; kendi dilini, kültürünü empoze etmesi ile kültürel otoritesininsağlamlaşmasını kaçınılmaz kılmıştır. Çalışmada Yunus ve Jonas arasındakaybolup giden, ikilemli yaşama maruz kalan Yunus’un ruhsal, fiziksel göçlerikimlik sorunsalı bakış açısıyla ele alınacaktır. Cezayir’deki sömürgecilin birhalkı yok edişi, yarattığı ekonomik, psikolojik nedenlerden dolayı yaşanan içgöç, aile içinde çatışmalara, kültürel, benlik kaybına, ikilemli yaşam vekültür arasında oluşan melez kuşakları ortaya çıkarır. Bu noktada yapıtta sömürgeciliksonrası varolan iç göç olgusu, Lee’nin itici ve çekici göç modelinedayandırılarak, sosyolojik ve tarihsel bağlamda irdelenecektir.

İnsanlık tarihinde derin izlerbırakan sömürgecilik, her ne kadar Batı uygarlığının ürünü olarak ortaya çıksada, ezenden ziyade ezilenin tarihidir. Sömürge güçlerinin Afrika topraklarınasert ve acımasız müdahalelerle yeni hammadde ve toprakları keşfetmek içinuyguladıkları, dilsel, dinsel ve kültürel tahribatlar kadar sömürgecilik tarihisömürülen toplumlar üzerindeki asimilasyon politikalarının açtığı yaralar veyarattığı travmalarla tarihte tanımlanmaktadır. Özellikle de tarihleri horgörülen, kültürleri paramparça olan ‘ Kara Kıta’ olarak adlandırılan Afrikakıtasına emperyalizmi dayatmaya çalışan sömürgeciler, sınırsız yeraltı zenginliklerive verimli topraklarıyla sömürgeci toplumların dikkatini çekmiştir. Söz konusubu bölgenin ekonomik, siyasal ve sosyal ilişkilerine sürekli olarak müdahaleetmekle kalmayıp, bu toprakların tarihini şiddet ve kanla yazmıştır.. Kendilerini üst kimlikolarak gören sömürgeci güçler iyi niyet kisvesi altında sömürdükleri toplumlaramedeniyet götürdüklerini ileri sürmüş, sömürge hareketlerine meşrulukkazandırmak, sömürülen toplumları kimliksizleştirmek ve kültürsüzleştirmekistemiştir; kendi dilini, kültürünü empoze etmesi ile kültürel otoritesininsağlamlaşmasını kaçınılmaz kılmıştır. Çalışmada Yunus ve Jonas arasındakaybolup giden, ikilemli yaşama maruz kalan Yunus’un ruhsal, fiziksel göçlerikimlik sorunsalı bakış açısıyla ele alınacaktır. Cezayir’deki sömürgecilin birhalkı yok edişi, yarattığı ekonomik, psikolojik nedenlerden dolayı yaşanan içgöç, aile içinde çatışmalara, kültürel, benlik kaybına, ikilemli yaşam vekültür arasında oluşan melez kuşakları ortaya çıkarır. Bu noktada yapıtta sömürgeciliksonrası varolan iç göç olgusu, Lee’nin itici ve çekici göç modelinedayandırılarak, sosyolojik ve tarihsel bağlamda irdelenecektir.