I.  Petro Dönemi Rusya’sında Düzyazı, Şiir ve Tiyatro Eserleri Çevirisi
Translation of Prose, Poetry and Theatrical Works in Russia in the Age of Peter I
Yazar: Şener, Leyla
Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi No. 78, 2023
Anahtar kelimeler: World Languages, Literature and Culture (Other) ; Dünya Dilleri, Edebiyatı ve Kültürü (Diğer) ; Petro Dönemi Rusya’sı,çeviri,çevirmen,düzyazı,şiir,tiyatro ; The Age of Peter,translation,translator,prose,poetry,theater

Petro Dönemi’nde Rusçaya çevrilen eserleri konu edinen bu çalışmada, 1700-1725 yılları arasında gerçekleşen ve her aşamasında I. Petro’nun da dâhil olduğu çeviri faaliyetleri incelenmektedir. Söz konusu dönemde yapılan çeviriler düzyazı, şiir ve tiyatro eserleri olarak sınıflandırılarak ele alınmıştır. Düzyazı eser çevirileri birkaç gruba ayrılarak incelenmiştir. İlk gruba devletin siyasi yapısı ve buna bağlı mevzuatla ilgili bilgi veren eserleri dâhil edilmiştir. XVIII. yüzyılın başlarında Rusçaya yöneticilerin yararlanabileceği uygulamaya yönelik yönergeler içeren eserler de çevrilmiştir. Bu eserler de söz konusu ilk gruba dâhil edilmiştir. Petro Dönemi’nde çevrilen tarihsel eserler ayrı bir grup olarak ele alınmıştır. Bu dönemde edebî çeviriler devletin ihtiyaç duyduğu, çevrilmesi öncelikli eserler arasında değildir, bu sebeple edebî çevirilerin sayısı azdır. Petro Dönemi’nde Rusçaya çevrilen edebî eserleri düzyazı, şiir ve tiyatro olarak ayrı gruplar olarak incelenmiştir. Genel olarak farklı edebiyatlara (Antik Yunan ve Roma, Alman, İtalyan, Leh) ve farklı türe (drama, düzyazı şeklinde, roman vs.) ait şiirlerin çevrildiği tespit edilmiştir. Ayrı bir başlık altında ele alınan tiyatro eserleri çevirileri bölümünde Kunst-Fürst kumpanyasının sahnelediği oyunlar incelenmiştir. Petro Dönemi Rusya’sında düzyazı, şiir ve tiyatro eserleri çevrilerini konu alan çalışmada ayrıca bu eserleri Rusçaya kazandıran, Rus kültürüne katkıları yadsınamaz çevirmenler üzerinde de durulmuştur.

In this study, which deals with the works translated into Russian in the age of Peter, we discussed the translation activities that took place between 1700 and 1725 and included Peter I at every stage. We have dealt with the translations made in that period by classifying them as prose, poetry, and drama. We analyzed the translations of prose works by dividing them into several main groups. In the first group, we included works that give information about the political structure of the state and related legislation. At the beginning of the 18th century, besides the works giving information about the political structure of the state and related legislation, works containing practical instructions that the ruler/administrators could benefit from were translated into Russian. We included these works in the first group in question. We have considered the historical works translated in the age of Peter as a separate group. Literary translations were not among the primary works required by the state during Peter's reign, so the number of literary translations could have been higher. We examined the literary works translated into Russian in the mentioned period as prose, poetry, and drama as separate groups. Poems were generally translated into different literatures (Ancient, German, Italian, Polish) and genres (drama, prose novel, etcetera). We examined the plays staged by the Kunst-Fürst company in translating drama, which we discussed under a separate title. In our study, which deals with translating prose, poetry, and drama in the Russia of the Peter Era, we also focused on the translators who brought these works into Russian and whose contributions to Russian culture cannot be denied.