Ölçeklendirilen deprem kayıtlarının farklı doğrultularda etkimesi durumunda izolatör deplasmanlarında gözlenen artış
Ölçeklendirilen deprem kayıtlarının farklı doğrultularda etkimesi durumunda izolatör deplasmanlarında gözlenen artış
Yazar: Çavdar, Esengül; Özdemir, Gökhan
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 33 No. 2, 2016
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Sismik izolasyon,deprem etkime açısı; yer hareketlerinin ölçeklendirilmesi; çift doğrultulu analiz; kurşun çekirdekli kauçuk izolatör

Bu çalışmada, sismik taban izolasyonu uygulaması kurşun çekirdekli kauçuk izolatörler (KÇKİ) kullanılarak gerçekleştirilen tipik bir yapıda, maksimum izolatör deplasmanlarındaki (MİD) değişim deprem etkime açısına bağlı olarak incelenmiştir. Bu amaçla, seçilen deprem kayıtlarının orijinal halleri 10º aralıklarla 180º boyunca döndürülerek aynı deprem hareketinin farklı etkime açılarına sahip versiyonları oluşturulmuştur. Yürütülen doğrusal olmayan dinamik analizlerde, dikkate alınan deprem hareketine ait her iki yatay deprem bileşeni oluşturulan yapısal modele eş zamanlı olarak tatbik ettirilmiştir. Analizlerde kullanılan deprem hareketleri, yakın saha kaynaklı kayıtlar arasından seçilmiş olup, tasarım deprem (TD) ve maksimum deprem (MD) seviyelerini temsil edecek şekilde ölçeklendirilmiştir. Analizlerde, maruz kalınan harekete bağlı olarak KÇKİ’nin histeretik eğrilerinde, kurşun çekirdekteki ısınmaya bağlı, dayanım kaybını dikkate alabilen malzeme modeli kullanılmıştır. Ayrıca, incelemeye konu olan deprem etkime açısına bağlı MİD’deki değişimin izolasyon periyoduna olan hassasiyetini belirleyebilmek adına dört farklı özellikte izolatör tasarlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, orijinal deprem kayıtlarının döndürülmesi sonucu MİD’deki artışın ihmal edilebilir seviyede (ortalama olarak %2 mertebesinde) olduğu gözlenmiştir. Bu artış miktarının TD ve MD seviyeleri için farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, deprem hareketinin farklı etkime açısına bağlı olarak ortaya çıkan MİD’deki artışın, izolasyon periyodundaki değişimden etkilenmediği görülmüştür.

Bu çalışmada, sismik taban izolasyonu uygulaması kurşun çekirdekli kauçuk izolatörler (KÇKİ) kullanılarak gerçekleştirilen tipik bir yapıda, maksimum izolatör deplasmanlarındaki (MİD) değişim deprem etkime açısına bağlı olarak incelenmiştir. Bu amaçla, seçilen deprem kayıtlarının orijinal halleri 10º aralıklarla 180º boyunca döndürülerek aynı deprem hareketinin farklı etkime açılarına sahip versiyonları oluşturulmuştur. Yürütülen doğrusal olmayan dinamik analizlerde, dikkate alınan deprem hareketine ait her iki yatay deprem bileşeni oluşturulan yapısal modele eş zamanlı olarak tatbik ettirilmiştir. Analizlerde kullanılan deprem hareketleri, yakın saha kaynaklı kayıtlar arasından seçilmiş olup, tasarım deprem (TD) ve maksimum deprem (MD) seviyelerini temsil edecek şekilde ölçeklendirilmiştir. Analizlerde, maruz kalınan harekete bağlı olarak KÇKİ’nin histeretik eğrilerinde, kurşun çekirdekteki ısınmaya bağlı, dayanım kaybını dikkate alabilen malzeme modeli kullanılmıştır. Ayrıca, incelemeye konu olan deprem etkime açısına bağlı MİD’deki değişimin izolasyon periyoduna olan hassasiyetini belirleyebilmek adına dört farklı özellikte izolatör tasarlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, orijinal deprem kayıtlarının döndürülmesi sonucu MİD’deki artışın ihmal edilebilir seviyede (ortalama olarak %2 mertebesinde) olduğu gözlenmiştir. Bu artış miktarının TD ve MD seviyeleri için farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, deprem hareketinin farklı etkime açısına bağlı olarak ortaya çıkan MİD’deki artışın, izolasyon periyodundaki değişimden etkilenmediği görülmüştür.