hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARINDA ŞAHSİYETLER
SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARINDA ŞAHSİYETLER
Yazar: Osmanoğlu, Ahmed Emin; Cantemür, Hüseyin
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 82, 2020
Anahtar kelimeler: Ders Kitabı,İçerik Analizi,Sosyal Bilgiler,Türk-İslam,Şahsiyetler.

Bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan şahsiyetleri, Türkİslam menşeli olup olmadıklarına, taraflı ele alınıp alınmadıklarına, meslekî alanlarına ve cinsiyet durumlarına göre incelemektir. Araştırma nitel araştırma modeline dayalı doküman inceleme tekniğine göre yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye’de 2017’de 5.-7. sınıflarda kullanılan Sosyal Bilgiler ders kitaplarıdır. Araştırmanın veri toplama yöntemi doküman incelemesidir. Araştırmanın verileri içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çözümleme yaparken içerik analizi tekniklerinden olan frekans, kategorisel ve değerlendirici analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada, ders kitaplarında yer alan şahsiyetlere karşı çoğunlukla nötr-yansız ve kısmen pozitif-yanlı bir yaklaşım sergilendiği, negatif-yanlı yaklaşımın hiç bulunmadığı, Türk-İslam kökenli şahsiyetlere farklı kökenli şahsiyetlere göre daha çok yer verildiği, Türk-İslam şahsiyetleri ile diğer kökenli şahsiyetlere yaklaşımda taraflı olmak bağlamında bir farklılık bulunmadığı, ders kitaplarında geçen şahsiyetlerin yaklaşık onda birinin kadın olduğu, meslekî alan bakımından sırasıyla en fazla devlet adamlığına, düşünür, ilim ve bilim insanlarına, sanatçı ve tüccarlara yer verildiği, düşünürler, ilim ve bilim insanları bağlamında Türk-İslam şahsiyetlerinin diğerlerine göre daha yoğun yer aldığı sonuçlarına ulaşılmıştır

Bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan şahsiyetleri, Türkİslam menşeli olup olmadıklarına, taraflı ele alınıp alınmadıklarına, meslekî alanlarına ve cinsiyet durumlarına göre incelemektir. Araştırma nitel araştırma modeline dayalı doküman inceleme tekniğine göre yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye’de 2017’de 5.-7. sınıflarda kullanılan Sosyal Bilgiler ders kitaplarıdır. Araştırmanın veri toplama yöntemi doküman incelemesidir. Araştırmanın verileri içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çözümleme yaparken içerik analizi tekniklerinden olan frekans, kategorisel ve değerlendirici analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada, ders kitaplarında yer alan şahsiyetlere karşı çoğunlukla nötr-yansız ve kısmen pozitif-yanlı bir yaklaşım sergilendiği, negatif-yanlı yaklaşımın hiç bulunmadığı, Türk-İslam kökenli şahsiyetlere farklı kökenli şahsiyetlere göre daha çok yer verildiği, Türk-İslam şahsiyetleri ile diğer kökenli şahsiyetlere yaklaşımda taraflı olmak bağlamında bir farklılık bulunmadığı, ders kitaplarında geçen şahsiyetlerin yaklaşık onda birinin kadın olduğu, meslekî alan bakımından sırasıyla en fazla devlet adamlığına, düşünür, ilim ve bilim insanlarına, sanatçı ve tüccarlara yer verildiği, düşünürler, ilim ve bilim insanları bağlamında Türk-İslam şahsiyetlerinin diğerlerine göre daha yoğun yer aldığı sonuçlarına ulaşılmıştır
YÖNETİCİ VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ AÇISINDAN OKULLARDA GÖRÜLEN EN YAYGIN ŞİDDET OLAYLARI, NEDENLERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
YÖNETİCİ VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ AÇISINDAN OKULLARDA GÖRÜLEN EN YAYGIN ŞİDDET OLAYLARI, NEDENLERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Yazar: Aküzüm, Cemal; Oral, Behçet
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 61, 2015
Anahtar kelimeler: Şiddet,Okulda Şiddet,Şiddet Türleri,Şiddetin Nedenleri,Şiddete Yönelik Çözüm Önerileri

Bu araştırmanın amacı, yönetici ve öğretmen görüşleri temelinde, okullarda görülen yaygın şiddet olayları, nedenleri ve şiddet olaylarını önlemeye yönelik geliştirilecek çözüm önerilerini belirlemektir. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Yüksek Lisans Programı kapsamında Diyarbakır ilinde öğrenim gören 21 okul yöneticisi ve 81 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından geliştirilen “yarı yapılandırılmış görüşme formu” kullanılmıştır. Görüşme formları ile elde edilen veriler NVivo nitel veri analizi programına aktarılarak içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, okul yöneticileri ve öğretmenlere göre okullarda en çok öğrenciden-öğrenciye yönelik şiddet olaylarının yaşandığını; bu olaylara en çok okula ilişkin faktörlerin neden olduğunu ve şiddet olaylarını önlemeye yönelik en çok okula ilişkin çözüm önerilerinin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Bu araştırmanın amacı, yönetici ve öğretmen görüşleri temelinde, okullarda görülen yaygın şiddet olayları, nedenleri ve şiddet olaylarını önlemeye yönelik geliştirilecek çözüm önerilerini belirlemektir. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Yüksek Lisans Programı kapsamında Diyarbakır ilinde öğrenim gören 21 okul yöneticisi ve 81 öğretmenden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından geliştirilen “yarı yapılandırılmış görüşme formu” kullanılmıştır. Görüşme formları ile elde edilen veriler NVivo nitel veri analizi programına aktarılarak içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, okul yöneticileri ve öğretmenlere göre okullarda en çok öğrenciden-öğrenciye yönelik şiddet olaylarının yaşandığını; bu olaylara en çok okula ilişkin faktörlerin neden olduğunu ve şiddet olaylarını önlemeye yönelik en çok okula ilişkin çözüm önerilerinin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.
KADIZÂDE MEHMED ARİF b. MEHMED ERZURUMÎ (Ö. 1173/1759)’NİN KELAMİ GÖRÜŞLERİ
KADIZÂDE MEHMED ARİF b. MEHMED ERZURUMÎ (Ö. 1173/1759)’NİN KELAMİ GÖRÜŞLERİ
Yazar: Bulut, İsmail
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 61, 2014
Anahtar kelimeler: Kadızâde Mehmed Efendi,Kelam,Şerh ve Haşiye.

Erzurum’da müderrislik ve müftülük yapmış bir âlim olan Kadızâde Mehmed Efendi, tevhit, cinler, insan fiilleri ve diğer birçok kelami meseleyi ele alan eserler yazmıştır. İtikadî görüşlerini mensubu olduğu Mâturîdî ekolünün genel ilkeleri çerçevesinde yorumlamıştır. Kadızâde Mehmed Efendi, halkın din alanında saygın konum olan müftülük görevini icra etmesi nedeniyle, birçok inanç meselelerini ele almış ve irdelemiştir. İslâm inançlarının doğru anlaşılması için emek sarf etmiş ve geleneksel bakış açısıyla, zamanındaki inanç problemlerine çözüm getirmeye gayret göstermiştir. Meselelere yaklaşımında ehlisünneti ön plana çıkardığı ve özellikle Mâturîdî anlayışı öncelediği görülmektedir. Bu çalışmada, Kadızâde’nin kelami görüşleri ve inanç konularına yaklaşımı incelenecektir

Erzurum’da müderrislik ve müftülük yapmış bir âlim olan Kadızâde Mehmed Efendi, tevhit, cinler, insan fiilleri ve diğer birçok kelami meseleyi ele alan eserler yazmıştır. İtikadî görüşlerini mensubu olduğu Mâturîdî ekolünün genel ilkeleri çerçevesinde yorumlamıştır. Kadızâde Mehmed Efendi, halkın din alanında saygın konum olan müftülük görevini icra etmesi nedeniyle, birçok inanç meselelerini ele almış ve irdelemiştir. İslâm inançlarının doğru anlaşılması için emek sarf etmiş ve geleneksel bakış açısıyla, zamanındaki inanç problemlerine çözüm getirmeye gayret göstermiştir. Meselelere yaklaşımında ehlisünneti ön plana çıkardığı ve özellikle Mâturîdî anlayışı öncelediği görülmektedir. Bu çalışmada, Kadızâde’nin kelami görüşleri ve inanç konularına yaklaşımı incelenecektir
İSTANBUL ŞEHRENGİZLERİNDE ŞEHRİN KURUCU UNSURU OLARAK AŞKINLIK
İSTANBUL ŞEHRENGİZLERİNDE ŞEHRİN KURUCU UNSURU OLARAK AŞKINLIK
Yazar: Cançelik, Ali
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 61, 2014
Anahtar kelimeler: İstanbul,Şehrengiz,Şehir,Aşkınlık.

Mimari, şiir ve musiki gibi sanat ürünleri vasıtasıyla şehirler ve şehirliler hakkında bazı bilgiler elde edilmektedir. Bu bilgiler, hem şiirde geçen şehirlerin yapılarını hem de o şehirlerde yaşayan kültür, sanat ve sosyal hayatı içermektedir. Bu makalenin esas amacı, Cemâlî, Tacizâde Cafer Çelebi, Enderunlu Fâzıl ve Fakirî’nin İstanbul şehrengizleri üzerinden şehrin kurucu ve ana unsuru olarak “aşkınlık”ı ortaya koymaktır. Bu amaçla “şehir” ve “aşkınlık” kavramları kısaca açıklanmış, beyitler de bu iki kavram çerçevesinde tahlil edilmiştir. Makalenin sonunda, konumuza bir örneklik teşkil etmesi için Tacizâde Cafer Çelebi’nin Eyüp Sultan semtinin oluşum aşamasını anlatan bölümden bazı beyitler seçilmiş ve izah edilmiştir.

Mimari, şiir ve musiki gibi sanat ürünleri vasıtasıyla şehirler ve şehirliler hakkında bazı bilgiler elde edilmektedir. Bu bilgiler, hem şiirde geçen şehirlerin yapılarını hem de o şehirlerde yaşayan kültür, sanat ve sosyal hayatı içermektedir. Bu makalenin esas amacı, Cemâlî, Tacizâde Cafer Çelebi, Enderunlu Fâzıl ve Fakirî’nin İstanbul şehrengizleri üzerinden şehrin kurucu ve ana unsuru olarak “aşkınlık”ı ortaya koymaktır. Bu amaçla “şehir” ve “aşkınlık” kavramları kısaca açıklanmış, beyitler de bu iki kavram çerçevesinde tahlil edilmiştir. Makalenin sonunda, konumuza bir örneklik teşkil etmesi için Tacizâde Cafer Çelebi’nin Eyüp Sultan semtinin oluşum aşamasını anlatan bölümden bazı beyitler seçilmiş ve izah edilmiştir.
EBU’L-HASAN EL-EŞ’ARÎ VE DİN-SİYȂSET İLİŞKİSİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİ
EBU’L-HASAN EL-EŞ’ARÎ VE DİN-SİYȂSET İLİŞKİSİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİ
Yazar: Gecit, Mehmet Salih
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 61, 2014
Anahtar kelimeler: Din,Siyȃset,Eş’arȋ,Sünnȋlik,Hilȃfet,İslȃm Siyȃset Düşüncesi.

Ehl-i Sünnet’in iki büyük fırkasından biri olan Eş’ariliğin kurucusu İmam-ı Eş’arî, adıyla zikredilen Eş’arî kelȃmının oluşumuna tesir eden ve bu fırkanın olgunlaşmasını sağlayan en önemli âlim ve teorisyendir. Aynı zamanda İslam düşünce tarihinin önemli şahsiyetlerindendir. Abbasilerin son döneminde yaşadı. Kırk yaşına kadar Mu’tezile mezhebi mensubu iken daha sonra ondan ayrıldı ve Ahmed b. Hanbel’in savunduğu inanç esaslarını benimsediğini ilan etti. O, sadece teolojik görüşleri ileri süren bir âlim değil, aynı şekilde İslam siyaset düşüncesinin gelişmesinde ve Sünni hilafet anlayışının oluşmasında büyük katkıları bulunan bir şahsiyyettir. Yaşadığı çağın teolojik problemlerini Mu’tezile tecrübesini de kullanarak ele aldı. İrdelediği en önemli konulardan birisi de hilafet ve siyaset konusundaki görüşleridir. O, diğer konularda olduğu gibi hilafet ve siyaset konusunda da Ehl-i Sünnet’in geçmiş dört asırlık geleneksel anlayışını kabul eden, konuyla ilgili farklı görüşleri ortaya atan, kendisinden evvel yaşayan âlimlerin görüşlerini yaşadığı zamanın koşulları çerçevesinde yeniden ele alan ve günün siyasal ve sosyal problemlerine önemli çözüm önerilerinde bulunan bir özelliğe sahiptir. Çağının siyasi sorunlarını teolojik bir bakış açısıyla çözmeye gayret göstermesi araştırılmaya değer bir husustur. Biz bu makalemizde İmam-ı Eşarî’nin dinȋ ve siyâsî görüşleri çerçevesinde din-siyaset ilişkisi konusunu inceleyeceğiz.

Ehl-i Sünnet’in iki büyük fırkasından biri olan Eş’ariliğin kurucusu İmam-ı Eş’arî, adıyla zikredilen Eş’arî kelȃmının oluşumuna tesir eden ve bu fırkanın olgunlaşmasını sağlayan en önemli âlim ve teorisyendir. Aynı zamanda İslam düşünce tarihinin önemli şahsiyetlerindendir. Abbasilerin son döneminde yaşadı. Kırk yaşına kadar Mu’tezile mezhebi mensubu iken daha sonra ondan ayrıldı ve Ahmed b. Hanbel’in savunduğu inanç esaslarını benimsediğini ilan etti. O, sadece teolojik görüşleri ileri süren bir âlim değil, aynı şekilde İslam siyaset düşüncesinin gelişmesinde ve Sünni hilafet anlayışının oluşmasında büyük katkıları bulunan bir şahsiyyettir. Yaşadığı çağın teolojik problemlerini Mu’tezile tecrübesini de kullanarak ele aldı. İrdelediği en önemli konulardan birisi de hilafet ve siyaset konusundaki görüşleridir. O, diğer konularda olduğu gibi hilafet ve siyaset konusunda da Ehl-i Sünnet’in geçmiş dört asırlık geleneksel anlayışını kabul eden, konuyla ilgili farklı görüşleri ortaya atan, kendisinden evvel yaşayan âlimlerin görüşlerini yaşadığı zamanın koşulları çerçevesinde yeniden ele alan ve günün siyasal ve sosyal problemlerine önemli çözüm önerilerinde bulunan bir özelliğe sahiptir. Çağının siyasi sorunlarını teolojik bir bakış açısıyla çözmeye gayret göstermesi araştırılmaya değer bir husustur. Biz bu makalemizde İmam-ı Eşarî’nin dinȋ ve siyâsî görüşleri çerçevesinde din-siyaset ilişkisi konusunu inceleyeceğiz.
KUR’ÂN-I KERİM’E GÖRE CEHENNEM SULARI VE İÇECEKLERİ
KUR’ÂN-I KERİM’E GÖRE CEHENNEM SULARI VE İÇECEKLERİ
Yazar: Günay, İlhami
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 61, 2014
Anahtar kelimeler: Kur’ân,Cehennem,Su,Meşrubat,İçecek

Allah’ın, cehennemin niceliği hakkında bilgi vermesi, kullarına ilahi bir lütfudur. Cehennemin isimlerinin ateş manası taşımasına ve orada ateşle azap edileceği öncelikle akla gelmesine rağmen o, sulara da sahiptir. Kur’ân’da cehennemin suları, kaynak şeklinde doğan ve cehennem halkının vücutlarından çıkan sıvılar olarak yer almaktadır. Maden eriyiği gibi koyu sıcak, acı, zehirli, iğrenç kokulu, sarı, kırmızımsı ve katran gibi siyah renkteki bu cehennem suları, ehline azap edilmek ve susadıkça içirilmek için hazırlanmıştır. Cehennem halkı, bu sulardan üzerlerine dökülmek ve/veya derin birikintilerine daldırılmak suretiyle azap görecektir. Şiddetle acıkan ve susayan cehennemliklere, boğazlarına takılıp kalan dikenli yiyecekler verilecek ve onları yutabilmek için bu suları katık olarak kullanacaklardır. Yutabildikleri yiyeceklerin ve zehirli suların midelerinde karışması, içlerini kaynatacak ve bu hal, yeni bir azaba dönüşecektir. Bu suları gerek içememekten ve gerekse cehennemin şiddetli sıcağından dolayı hararetleri ve susuzlukları artacaktır. Zira cehennemin suları, serin ve harareti giderici özellikte değildir. Cehennemin farklı özelliklerdeki bu sularının yanında, kaynağı belirlenemeyen, sıcaktan daha yakıcı olan dondurucu soğuğa sahip mevsimi veya bölgesi de bulunmaktadır. Pınar, nehir, gölet ve hatta deniz sularına sahip cehennemden kaynama, öfke ve hıçkırık seslerinin gelmesi tabiidir.

Allah’ın, cehennemin niceliği hakkında bilgi vermesi, kullarına ilahi bir lütfudur. Cehennemin isimlerinin ateş manası taşımasına ve orada ateşle azap edileceği öncelikle akla gelmesine rağmen o, sulara da sahiptir. Kur’ân’da cehennemin suları, kaynak şeklinde doğan ve cehennem halkının vücutlarından çıkan sıvılar olarak yer almaktadır. Maden eriyiği gibi koyu sıcak, acı, zehirli, iğrenç kokulu, sarı, kırmızımsı ve katran gibi siyah renkteki bu cehennem suları, ehline azap edilmek ve susadıkça içirilmek için hazırlanmıştır. Cehennem halkı, bu sulardan üzerlerine dökülmek ve/veya derin birikintilerine daldırılmak suretiyle azap görecektir. Şiddetle acıkan ve susayan cehennemliklere, boğazlarına takılıp kalan dikenli yiyecekler verilecek ve onları yutabilmek için bu suları katık olarak kullanacaklardır. Yutabildikleri yiyeceklerin ve zehirli suların midelerinde karışması, içlerini kaynatacak ve bu hal, yeni bir azaba dönüşecektir. Bu suları gerek içememekten ve gerekse cehennemin şiddetli sıcağından dolayı hararetleri ve susuzlukları artacaktır. Zira cehennemin suları, serin ve harareti giderici özellikte değildir. Cehennemin farklı özelliklerdeki bu sularının yanında, kaynağı belirlenemeyen, sıcaktan daha yakıcı olan dondurucu soğuğa sahip mevsimi veya bölgesi de bulunmaktadır. Pınar, nehir, gölet ve hatta deniz sularına sahip cehennemden kaynama, öfke ve hıçkırık seslerinin gelmesi tabiidir.
ELMALILI MUHAMMED HAMDİ YAZIR’IN TEFSİR ANLAYIŞINDAKİ MODERNLİK UNSURLARI VE BU BAĞLAMDA MUHAMMED ABDUH’A YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER -FÎL SÛRESİ ÖRNEĞİ-
ELMALILI MUHAMMED HAMDİ YAZIR’IN TEFSİR ANLAYIŞINDAKİ MODERNLİK UNSURLARI VE BU BAĞLAMDA MUHAMMED ABDUH’A YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER -FÎL SÛRESİ ÖRNEĞİ-
Yazar: Güven, Mustafa
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 61, 2014
Anahtar kelimeler: Modernizm,Klasik Düşünce,Selefîlik,Tefsir.

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır ile Muhammed Abduh, son dönemin en büyük ve en önemli iki müfessirlerindendir. Biz bu makalemizde onların Tefsir Usûlü, mucizelere bakışı ve bu bağlamda Fîl Sûresi’nin tefsirini ele aldık. Her iki müfessir, yaklaşık aynı dönemde birbirine benzer ayrı coğrafyalarda yaşamışlar ve benzer sosyal, siyasî, kültürel ve dini atmosferi solumuşlardır. Modernizm ve pozitivizmin neredeyse egemen olduğu bir dönemde, Kur’ân’ı bu akımlara karşı savunmak için hayli gayret göstermişlerdir. Bunu yaparken Abduh, daha rahat, serbest ve ıslahatçı bir tavır ortaya koymaya çalışırken, Elmalılı biraz daha geleneksel dirayet ilmine ağırlık vermiştir. Hem Abduh hem Elmalılı, felsefeye ve dinî literatüre oldukça hâkimdirler. Ancak Elmalılı biraz daha pozitif bilimlere yönelerek bilimsel bir tefsir yazar; Abduh ise, daha çok sosyal konulara yönelerek dinin ıslah ve hidayet noktasına ağırlık verir. Böylece Abduh, reformcu, modernist, selefî ve yenilikçi; Elmalılı ise daha çok gelenekçi ve kelâmî tefsir ekolüne meyilli bir âlim olarak anılır. Fîlsûresinin tefsirinde Abduh, olaya biraz sıradan bakarak olayın mucize boyutunu nazara vermemeye çalışır; Elmalılı ise Abduh’un aksine Fîlolayının mucize yönünü öne çıkararak Abduh’a ağır bir şekilde yüklenir ve oldukça uzun bir eleştiri yöneltir.

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır ile Muhammed Abduh, son dönemin en büyük ve en önemli iki müfessirlerindendir. Biz bu makalemizde onların Tefsir Usûlü, mucizelere bakışı ve bu bağlamda Fîl Sûresi’nin tefsirini ele aldık. Her iki müfessir, yaklaşık aynı dönemde birbirine benzer ayrı coğrafyalarda yaşamışlar ve benzer sosyal, siyasî, kültürel ve dini atmosferi solumuşlardır. Modernizm ve pozitivizmin neredeyse egemen olduğu bir dönemde, Kur’ân’ı bu akımlara karşı savunmak için hayli gayret göstermişlerdir. Bunu yaparken Abduh, daha rahat, serbest ve ıslahatçı bir tavır ortaya koymaya çalışırken, Elmalılı biraz daha geleneksel dirayet ilmine ağırlık vermiştir. Hem Abduh hem Elmalılı, felsefeye ve dinî literatüre oldukça hâkimdirler. Ancak Elmalılı biraz daha pozitif bilimlere yönelerek bilimsel bir tefsir yazar; Abduh ise, daha çok sosyal konulara yönelerek dinin ıslah ve hidayet noktasına ağırlık verir. Böylece Abduh, reformcu, modernist, selefî ve yenilikçi; Elmalılı ise daha çok gelenekçi ve kelâmî tefsir ekolüne meyilli bir âlim olarak anılır. Fîlsûresinin tefsirinde Abduh, olaya biraz sıradan bakarak olayın mucize boyutunu nazara vermemeye çalışır; Elmalılı ise Abduh’un aksine Fîlolayının mucize yönünü öne çıkararak Abduh’a ağır bir şekilde yüklenir ve oldukça uzun bir eleştiri yöneltir.
ENERJİ FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİMİN HİSSE SENEDİ FİYATLARINA ETKİSİ:  BİST ELEKTRİK ENDEKSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA
ENERJİ FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİMİN HİSSE SENEDİ FİYATLARINA ETKİSİ:  BİST ELEKTRİK ENDEKSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA
Yazar: Gürlevik, Fatih; Gazel, Sümeyra
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 82, 2020
Anahtar kelimeler: BIST,Hisse Senedi,Elektrik Endeksi,Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (NARDL),Enerji fiyatları

Bu çalışmada Borsa İstanbul’da işlem gören elektrik endeksi ile enerji fiyatları arasındaki etkileşim asimetrik ilişkileri de modele dâhil edebilen Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (Nonlinear Autoregressive Distributed Lag – NARDL) ile incelenmiştir. Veri seti Mart 2010-Mart 2019 dönemi üçer aylık elektrik endeksi ve enerji fiyatlarından oluşmaktadır. Bağımlı değişken olarak BİST Elektrik Endeksi (XELKT), bağımsız değişken olarak elektrik fiyatları (EL), gaz fiyatları (GAS) ve brent petrol fiyatları (BR) alınmıştır. NARDL sınır testi sonuçlarına göre uzun dönemde BIST Elektrik Endeksi ile gaz fiyatları arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. BIST Elektrik Endeksi ile elektrik fiyatları ve brent petrol fiyatları arasında ise uzun dönemde anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır. Hata düzeltme modeli sonuçlarına göre ise uzun dönemli sonuçların aksine neredeyse tüm bağımsız değişkenler ile BİST Elektrik Endeksi arasında ilişki bulunmuştur. Kısa dönemde BİST Elektrik Endeksi (XELKT) ile elektrik fiyatlarının pozitif bileşenleri (EL+) ve BR arasındaki ilişki pozitif yöndedir. Kısa dönemde BİST Elektrik Endeksi (XELKT) ile elektrik fiyatlarının negatif bileşenleri (EL-) ve GAS değişkenlerinin ilişkisi ise gecikmelere bağlı olarak pozitif veya negatif yönde olabilmektedir.

Bu çalışmada Borsa İstanbul’da işlem gören elektrik endeksi ile enerji fiyatları arasındaki etkileşim asimetrik ilişkileri de modele dâhil edebilen Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (Nonlinear Autoregressive Distributed Lag – NARDL) ile incelenmiştir. Veri seti Mart 2010-Mart 2019 dönemi üçer aylık elektrik endeksi ve enerji fiyatlarından oluşmaktadır. Bağımlı değişken olarak BİST Elektrik Endeksi (XELKT), bağımsız değişken olarak elektrik fiyatları (EL), gaz fiyatları (GAS) ve brent petrol fiyatları (BR) alınmıştır. NARDL sınır testi sonuçlarına göre uzun dönemde BIST Elektrik Endeksi ile gaz fiyatları arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. BIST Elektrik Endeksi ile elektrik fiyatları ve brent petrol fiyatları arasında ise uzun dönemde anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır. Hata düzeltme modeli sonuçlarına göre ise uzun dönemli sonuçların aksine neredeyse tüm bağımsız değişkenler ile BİST Elektrik Endeksi arasında ilişki bulunmuştur. Kısa dönemde BİST Elektrik Endeksi (XELKT) ile elektrik fiyatlarının pozitif bileşenleri (EL+) ve BR arasındaki ilişki pozitif yöndedir. Kısa dönemde BİST Elektrik Endeksi (XELKT) ile elektrik fiyatlarının negatif bileşenleri (EL-) ve GAS değişkenlerinin ilişkisi ise gecikmelere bağlı olarak pozitif veya negatif yönde olabilmektedir.
NİSÂ SÛRESİ 29. ÂYETTE GEÇEN “TİCÂRET” KELİMESİNİN FARKLI OKUNUŞLARI VE HUKÛKÎ YANSIMALARI
NİSÂ SÛRESİ 29. ÂYETTE GEÇEN “TİCÂRET” KELİMESİNİN FARKLI OKUNUŞLARI VE HUKÛKÎ YANSIMALARI
Yazar: Okcu, Abdulmecit
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 61, 2014
Anahtar kelimeler: Alış-Veriş,Ticâret,Mal,Batıl,Haram,Muhayyerlik,Rıza.

Nisâ 29. âyet, insanlık tarihi kadar eski olan alış-veriş olayına yani ticâret hayatına yeni bir düzenleme getirmiş, daha önce var olan haksız mülk edinme sebeplerini ortadan kaldırmıştır. Aldatma, gasb, kumar gibi kazanma yollarının batıl olduğunu, bunun yerine meşru ticâretin ikame edilmesi gerektiğini tembih ederek ticâreti teşvik etmiştir. Ticârette özellikle karşılıklı rızanın şart olması gerektiğini vurgulayarak bir tarafın diğer tarafı aldatmasını önlemiştir. Ayrıca belli süreler içerisinde muhayyerlik (alış-verişten dönme) olayına işaret ederek, alış-verişin oldu-bittiye getirilmemesi gereken ciddi bir olay olduğunu vurgulamıştır.

Nisâ 29. âyet, insanlık tarihi kadar eski olan alış-veriş olayına yani ticâret hayatına yeni bir düzenleme getirmiş, daha önce var olan haksız mülk edinme sebeplerini ortadan kaldırmıştır. Aldatma, gasb, kumar gibi kazanma yollarının batıl olduğunu, bunun yerine meşru ticâretin ikame edilmesi gerektiğini tembih ederek ticâreti teşvik etmiştir. Ticârette özellikle karşılıklı rızanın şart olması gerektiğini vurgulayarak bir tarafın diğer tarafı aldatmasını önlemiştir. Ayrıca belli süreler içerisinde muhayyerlik (alış-verişten dönme) olayına işaret ederek, alış-verişin oldu-bittiye getirilmemesi gereken ciddi bir olay olduğunu vurgulamıştır.