hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
KÖYÜN MODERNLEŞTİRİLMESİNE DAİR BİR UYGULAMA ve BİR PROJE: KİMSESİZ KÖY ÇOCUKLARININ KÖYDE EĞİTİMİ
KÖYÜN MODERNLEŞTİRİLMESİNE DAİR BİR UYGULAMA ve BİR PROJE: KİMSESİZ KÖY ÇOCUKLARININ KÖYDE EĞİTİMİ
Yazar: Kıranlar, Safiye; Soydan Erdemir, Aynur
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 8, 2012

20. yüzyılın başından itibaren süregelen savaşların en çok etkilediği toplumsal kesim çocuklar olmuştur. Ebeveynlerini yaşanan savaş ortamında kaybeden çocuklar yanında, elden çıkan ve işgal edilen bölgelerden Anadolu'ya sığınan pek çok muhacir çocuğu devletin himayesi altına alınmış ve bu çocuklar 1917 yılından itibaren Anadolu'nun birçok şehrinde açılan Darüleytamlar'a yerleştirilmiştir. Darüleytamlar'daki çocukların eğitimi konusunda ise -özellikle Birinci Dünya Savaşinm sonundan itibaren- ağırlıklı olarak ziraat eğitimi verilmesi yönünde bir eğilim ortaya çıkmıştır. Ziraat yapılacak nitelikteki alanlarda numune köyler kurulacak ve köylere yerleştirilen çocuklar hem kendi hayatlarını kurtaracak, hem de modern anlamda ziraat yapan yeni köylü toplumunu meydana getireceklerdi. Cumhuriyetin ilk yıllarında ortaya atılan ve kapsamlı bir biçimde projelendirilen bu görüşün iddiası, uygulama alanı bulması durumunda yalnızca köy kökenli kimsesiz çocukların eğitim sorununun değil, bunun yanısıra köylünün eğitimi ya da köylünün kalkındırılması sorunun da çözüleceği yönündeydi.

20. yüzyılın başından itibaren süregelen savaşların en çok etkilediği toplumsal kesim çocuklar olmuştur. Ebeveynlerini yaşanan savaş ortamında kaybeden çocuklar yanında, elden çıkan ve işgal edilen bölgelerden Anadolu'ya sığınan pek çok muhacir çocuğu devletin himayesi altına alınmış ve bu çocuklar 1917 yılından itibaren Anadolu'nun birçok şehrinde açılan Darüleytamlar'a yerleştirilmiştir. Darüleytamlar'daki çocukların eğitimi konusunda ise -özellikle Birinci Dünya Savaşinm sonundan itibaren- ağırlıklı olarak ziraat eğitimi verilmesi yönünde bir eğilim ortaya çıkmıştır. Ziraat yapılacak nitelikteki alanlarda numune köyler kurulacak ve köylere yerleştirilen çocuklar hem kendi hayatlarını kurtaracak, hem de modern anlamda ziraat yapan yeni köylü toplumunu meydana getireceklerdi. Cumhuriyetin ilk yıllarında ortaya atılan ve kapsamlı bir biçimde projelendirilen bu görüşün iddiası, uygulama alanı bulması durumunda yalnızca köy kökenli kimsesiz çocukların eğitim sorununun değil, bunun yanısıra köylünün eğitimi ya da köylünün kalkındırılması sorunun da çözüleceği yönündeydi.
İNGİLİZLER'İN SUDAN'DA TÜRK DÖNEMİNE SON VERMESİ
İNGİLİZLER'İN SUDAN'DA TÜRK DÖNEMİNE SON VERMESİ
Yazar: Nour, Tarig M.
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 8, 2012

Osmanlılar'm Afrika'ya gelmeleri ve orada hakimiyetinin tesis etmesiyle birlikte Sudan terimi ortaya çıkmıştı. Bugünkü Sudan Cumhuriyeti'nin coğrafi olarak XIX. Yüzyılda bölgeyi ellerinde tutan Türkler sayesinde oluşmuştur ve Sudan'ın modern siyası ve coğrafi sınırları ortaya çıkmıştı. Bu dönemin Eski Türkiye dönemi "ahd-i't-Türkiyye's-sâbika" olarak adlandırıldı. Bu dönemde Sudan'ın siyasi ve iktisadi önemi artmıştı. Erken dönemlerde başlayan Türkiye Sudan ilişkileri, Mısır üzerinden hareket gerçekleştiren İngiltere Sudan'ı işgal ederek ilişkiye son vermişti . Hukuksuz olarak Sudan'ı işgal eden İngiltere Sudan'daki Türk dönemini tamamen fiili olarak sona erdirmişti. Osmanlı yöneticileri bu oldu-bittiyi kabul etmemiş, diplomatik yollarla çözüm bulmaya çalışmış, ancak bunu önleyebilecek askeri tedbir de ortaya koyamamıştı.

Osmanlılar'm Afrika'ya gelmeleri ve orada hakimiyetinin tesis etmesiyle birlikte Sudan terimi ortaya çıkmıştı. Bugünkü Sudan Cumhuriyeti'nin coğrafi olarak XIX. Yüzyılda bölgeyi ellerinde tutan Türkler sayesinde oluşmuştur ve Sudan'ın modern siyası ve coğrafi sınırları ortaya çıkmıştı. Bu dönemin Eski Türkiye dönemi "ahd-i't-Türkiyye's-sâbika" olarak adlandırıldı. Bu dönemde Sudan'ın siyasi ve iktisadi önemi artmıştı. Erken dönemlerde başlayan Türkiye Sudan ilişkileri, Mısır üzerinden hareket gerçekleştiren İngiltere Sudan'ı işgal ederek ilişkiye son vermişti . Hukuksuz olarak Sudan'ı işgal eden İngiltere Sudan'daki Türk dönemini tamamen fiili olarak sona erdirmişti. Osmanlı yöneticileri bu oldu-bittiyi kabul etmemiş, diplomatik yollarla çözüm bulmaya çalışmış, ancak bunu önleyebilecek askeri tedbir de ortaya koyamamıştı.
Pedagoji Önünde Gazi (Yazan: Kazım Nami Duru)
Pedagoji Önünde Gazi (Yazan: Kazım Nami Duru)
Yazar: Alp, Hayrünisa
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 8, 2012

olarak görmektedir. Askerlik dehasının yanında eğitim alanında da yenilik  sunacak bir reformcu olarak gördüğünü belirtmiş, aynı zamanda O' nun eğitim  anlayışını çok iyi anlamak istediğini ve tefrika halinde basılan "Zabit ve  Kumandan ile Hasbihal" adlı eserinin bu eksiği giderdiğini dile getirmiştir.  Mustafa Kemal'in Türk halkına eğitimci vasfıyla bir rehber olabildiğinin  üzerinde durmuştur

olarak görmektedir. Askerlik dehasının yanında eğitim alanında da yenilik  sunacak bir reformcu olarak gördüğünü belirtmiş, aynı zamanda O' nun eğitim  anlayışını çok iyi anlamak istediğini ve tefrika halinde basılan "Zabit ve  Kumandan ile Hasbihal" adlı eserinin bu eksiği giderdiğini dile getirmiştir.  Mustafa Kemal'in Türk halkına eğitimci vasfıyla bir rehber olabildiğinin  üzerinde durmuştur
Tevfik Rüştü (Aras) Bey'in Bir Sovyet Yetkilisiyle Görüşmesi
Tevfik Rüştü (Aras) Bey'in Bir Sovyet Yetkilisiyle Görüşmesi
Yazar: Perinçek, Mehmet
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 8, 2012

2-3 sandalye. Duvarlarda diyagramlar ve çizelgeler. Daha önceden zor geçinen  Komiserlik, askeri zaferlerin meyvelerini toplandığı bu dönemde balayım  yaşıyor. Anadolu'dan kaçan Rumlar ve İstanbul gericiliğinin' yandaşları,  çoğunluğu gayrimenkul olmak üzere çok fazla mülk bırakmışlar. Bu mülklerin,  büyük bir kısmı komiserliğin idaresine geçmiş ve bunlar, Rum işgali ile harap  olan bölgelerdeki halka ve evlerine dönen mültecilere, küf bağlamış ve geri  kalmış Doğu vilayetlerinden İzmir ve Bursa vilayetleri gibi ticari ve sanayi  gelişme perspektifi olan vilayetlere ve yerleşim birimlerine göç etmek isteyen  fakir insanlar arasında dağıtılıyor

2-3 sandalye. Duvarlarda diyagramlar ve çizelgeler. Daha önceden zor geçinen  Komiserlik, askeri zaferlerin meyvelerini toplandığı bu dönemde balayım  yaşıyor. Anadolu'dan kaçan Rumlar ve İstanbul gericiliğinin' yandaşları,  çoğunluğu gayrimenkul olmak üzere çok fazla mülk bırakmışlar. Bu mülklerin,  büyük bir kısmı komiserliğin idaresine geçmiş ve bunlar, Rum işgali ile harap  olan bölgelerdeki halka ve evlerine dönen mültecilere, küf bağlamış ve geri  kalmış Doğu vilayetlerinden İzmir ve Bursa vilayetleri gibi ticari ve sanayi  gelişme perspektifi olan vilayetlere ve yerleşim birimlerine göç etmek isteyen  fakir insanlar arasında dağıtılıyor
RIZA HAN'IN (RIZA ŞAH PEHLEVİ) TÜRKİYE ZİYARETİ
RIZA HAN'IN (RIZA ŞAH PEHLEVİ) TÜRKİYE ZİYARETİ
Yazar: Akgül, L. Hilal
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 7, 2012

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından 1926 yılma kadar olan dönemde Türkiye - İran ilişkilerine genel bir soğukluk ve hatta zaman zaman gerginlik egemen olmuştu. 1926 yılında imzalanan Türkiye - İran Dostluk ve Güvenlik Anlaşması bu soğukluk ve gerginliğin geride kaldığının ve iki devlet arasında bir yakınlaşma döneminin açıldığının ilk habercisi oldu. Rıza Han'ın 1934 yılının Haziran ayında gerçekleştirdiği Türkiye ziyaretiyse Türkiye - İran arasındaki yakınlaşma döneminin doruk noktalarından biri, belki de birincisi olarak tarihe geçti. Rıza Han'ın Türkiye ziyareti, îran açısından, Türk Devrimi'nin kimi kazanımlarını İran'a uyarlayabilmek açısından önemliydi. Bu bakımdan, söz konusu ziyaret, İran'dan bakışla Türk devrim modelinin ithali bağlamında anlam kazanıyordu. Türkiye'yse bu ziyareti kendi modelinin ihracı bakımından bir fırsat olarak değerlendirdi. Ancak altını çizmek gerekir ki, ziyaret yalnızca bu açılardan değil, iki devletin yakınlaşması ve aralarındaki işbirliğiyle dostluğu pekiştirmesi açısından da önemli oldu.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından 1926 yılma kadar olan dönemde Türkiye - İran ilişkilerine genel bir soğukluk ve hatta zaman zaman gerginlik egemen olmuştu. 1926 yılında imzalanan Türkiye - İran Dostluk ve Güvenlik Anlaşması bu soğukluk ve gerginliğin geride kaldığının ve iki devlet arasında bir yakınlaşma döneminin açıldığının ilk habercisi oldu. Rıza Han'ın 1934 yılının Haziran ayında gerçekleştirdiği Türkiye ziyaretiyse Türkiye - İran arasındaki yakınlaşma döneminin doruk noktalarından biri, belki de birincisi olarak tarihe geçti. Rıza Han'ın Türkiye ziyareti, îran açısından, Türk Devrimi'nin kimi kazanımlarını İran'a uyarlayabilmek açısından önemliydi. Bu bakımdan, söz konusu ziyaret, İran'dan bakışla Türk devrim modelinin ithali bağlamında anlam kazanıyordu. Türkiye'yse bu ziyareti kendi modelinin ihracı bakımından bir fırsat olarak değerlendirdi. Ancak altını çizmek gerekir ki, ziyaret yalnızca bu açılardan değil, iki devletin yakınlaşması ve aralarındaki işbirliğiyle dostluğu pekiştirmesi açısından da önemli oldu.
ATATÜRK DÖNEMİNDE RUSYA KOMÜNİST PARTİSİ (BOLŞEVİK)-BÜTÜN RUSYA KOMÜNİST PARTİSİ (BOLŞEVİK) MERKEZ KOMİTESİ POLİTBÜROSU'NUN TÜRKİYE'YE İLİŞKİN TOPLANTI GÜNDEMLERİ VE KARARLARI (1919-1938)
ATATÜRK DÖNEMİNDE RUSYA KOMÜNİST PARTİSİ (BOLŞEVİK)-BÜTÜN RUSYA KOMÜNİST PARTİSİ (BOLŞEVİK) MERKEZ KOMİTESİ POLİTBÜROSU'NUN TÜRKİYE'YE İLİŞKİN TOPLANTI GÜNDEMLERİ VE KARARLARI (1919-1938)
Yazar: Perinçek, Mehmet Bora
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 7, 2012
Anahtar kelimeler: Atatürk, Sovyetler Birliği Komünist Partisi (SBKP) Merkez Komitesi Politbürosu, Türk-Sovyet İlişkileri, Sovyet Dış Politikası, Türk Dış Politikası, Sovyet Arşivleri

Eski adı Marksizm-Leninizm Enstitüsü SBKP bünyesindeki Merkez Parti Arşivi olan Rusya Toplumsal-Siyasal Tarih Devlet Arşivi (RGASPÎ) koleksiyonlarının en önemlilerinden biri SBKP Merkez Komitesi (MK) koleksiyonudur. Bu koleksiyonun altındaki en önemli liste ise şüphesiz Sovyet iktidarının en yüksek organı olan SBKP M K Politbürosu'na ait olandır. Bu makalede, bir taraftan yürütme işlevini üstlenen, diğer taraftan da Parti'nin ve Sovyet devletinin beyni olarak çalışan Politbüro'nun oturumlarının Türkiye'ye ilişkin gündem ve kararları, kronolojik olarak arşiv numaralarıyla birlikte derlenmiştir. Ayrıca Türk-Sovyet ilişkilerinin ve de Türk Devrimi'nin incelenmesi açısından önem taşıyan bu belgelerin daha iyi anlaşılması için Politbüro'nun işleyişine ve belirli teknik meselelere dair bazı bilgilere de yer verilmiştir.

Eski adı Marksizm-Leninizm Enstitüsü SBKP bünyesindeki Merkez Parti Arşivi olan Rusya Toplumsal-Siyasal Tarih Devlet Arşivi (RGASPÎ) koleksiyonlarının en önemlilerinden biri SBKP Merkez Komitesi (MK) koleksiyonudur. Bu koleksiyonun altındaki en önemli liste ise şüphesiz Sovyet iktidarının en yüksek organı olan SBKP M K Politbürosu'na ait olandır. Bu makalede, bir taraftan yürütme işlevini üstlenen, diğer taraftan da Parti'nin ve Sovyet devletinin beyni olarak çalışan Politbüro'nun oturumlarının Türkiye'ye ilişkin gündem ve kararları, kronolojik olarak arşiv numaralarıyla birlikte derlenmiştir. Ayrıca Türk-Sovyet ilişkilerinin ve de Türk Devrimi'nin incelenmesi açısından önem taşıyan bu belgelerin daha iyi anlaşılması için Politbüro'nun işleyişine ve belirli teknik meselelere dair bazı bilgilere de yer verilmiştir.
BALKAN SAVAŞI'NDA YUNANİSTAN'IN EL KOYDUĞU OSMANLI GEMİLERİ VE ALINAN KARŞI ÖNLEMLER
BALKAN SAVAŞI'NDA YUNANİSTAN'IN EL KOYDUĞU OSMANLI GEMİLERİ VE ALINAN KARŞI ÖNLEMLER
Yazar: Temel, Mehmet
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 7, 2012
Anahtar kelimeler: Lahey ve Cenevre Konferansları, El koyma, Deniz Ganimetleri Mahkemesi, Misilleme, Zararla karşılık, Tahkim, Haciz

Yunanistan, 1912-1913 yıllarında Osmanlı Devleti ile Bulgaristan, Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan arasında cereyan eden Balkan Savaşı'nda Osmanlı Devleti'ne ait İttihad, Urla, Selânik, Derne, Fuad ve Muradiye adlı yolcu, yük ve hastane gemilerine 1899 ve 1907 tarihli Lahey ve Cenevre Konferansları kurallarına aykırı olarak el koymuştur. Osmanlı hükümeti de devletlerarası uyuşmazlıkların çözümünde başvurulan misilleme ve zararla karşılık yöntemini uygulayarak Yunanistan'a ait Aypapantı, Hrisomali Spilineo, Skaramanga, Sasi, Kiposi ve Ayosperidon adlı gemilere el koymuş ve Osmanlı gemilerinin serbest bırakılmasını sağlamıştır.

Yunanistan, 1912-1913 yıllarında Osmanlı Devleti ile Bulgaristan, Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan arasında cereyan eden Balkan Savaşı'nda Osmanlı Devleti'ne ait İttihad, Urla, Selânik, Derne, Fuad ve Muradiye adlı yolcu, yük ve hastane gemilerine 1899 ve 1907 tarihli Lahey ve Cenevre Konferansları kurallarına aykırı olarak el koymuştur. Osmanlı hükümeti de devletlerarası uyuşmazlıkların çözümünde başvurulan misilleme ve zararla karşılık yöntemini uygulayarak Yunanistan'a ait Aypapantı, Hrisomali Spilineo, Skaramanga, Sasi, Kiposi ve Ayosperidon adlı gemilere el koymuş ve Osmanlı gemilerinin serbest bırakılmasını sağlamıştır.
GİRİT MESELESİ 1908-1912 BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİNDE SİYASÎ KRİZ ÇÖZÜMÜNDEKİ BECERİKSİZLİK HAKKINDA
GİRİT MESELESİ 1908-1912 BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİNDE SİYASÎ KRİZ ÇÖZÜMÜNDEKİ BECERİKSİZLİK HAKKINDA
Yazar: Zürrer, Werner; Aydın, Mustafa
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 0 No. 7, 2012
Anahtar kelimeler: Türkiye, Sultan, Genç-Türkler, İstanbul, Yunanistan, İngiltere, Fransa, Rusya, İtalya, Avusturya-Macaristan, Girit, Giritliler, Yunan Kralı, Atina, Enosis, I. Georg, Almanya, II. Wilhelm, İttihat ve Terakki Partisi, Londra, Venizelos

Çevirisi yapılan bu makalede, Bulgaristan'ın 1908'de Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesi, Bosna-Hersek'in Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından ilhak edilmesi sonrası Girt'in de Yunanistan'a ilhakı için 1908'den I . Balkan Savaşma (1912) kadar ki süreçte, koruyucu güçler (İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya) Osmanlı Devleti ve Yunanistan arasındaki siyasi gelişmeler etraflı bir şekilde ele alınmıştır. Böylece makale boyutunda da olsa, Batılı kaynaklardaki Girit'in elden çıkışıyla ilgili görüş ve düşünceler ortaya konmaya çalışılmıştır.

Çevirisi yapılan bu makalede, Bulgaristan'ın 1908'de Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesi, Bosna-Hersek'in Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından ilhak edilmesi sonrası Girt'in de Yunanistan'a ilhakı için 1908'den I . Balkan Savaşma (1912) kadar ki süreçte, koruyucu güçler (İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya) Osmanlı Devleti ve Yunanistan arasındaki siyasi gelişmeler etraflı bir şekilde ele alınmıştır. Böylece makale boyutunda da olsa, Batılı kaynaklardaki Girit'in elden çıkışıyla ilgili görüş ve düşünceler ortaya konmaya çalışılmıştır.
Cumhuriyet Döneminde Belediyelerin Asker Aile Yardımları
Cumhuriyet Döneminde Belediyelerin Asker Aile Yardımları
Yazar: Öztürk, Ali İhsan
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 11 No. 21, 2013
Anahtar kelimeler: Askerlik görevi, asker aileleri, sosyal yardım, belediye hizmetleri, Cumhuriyet dönemi

Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde askerlik hizmetinin zorunlu hale gelmesiyle birlikte, silah altına alınanlardan, aileleri yardım ve desteğe muhtaç duruma düşenlere yardım yapılması gündeme gelmişti. Bu yardım Cumhuriyet öncesinde, merkezi hükümet bütçesinden, aile fertlerine belli bir maaş verilmesi şeklinde, askerlik kanunları içerisinde düzenlenmişti. İstiklal Harbi sırasında sistem sürdürülememişti. Cumhuriyet döneminde ayrı bir kanunla düzenleme yapılarak konuyla ilgili sorumluluk mahalli idarelere devredilmiştir. Muhtaç asker ailelerine düzenli olarak yardım yapılması hususunda mevzuat ve uygulamayla ilgili gelişmeler konuyu başlangıçtan oldukça farklı bir noktaya getirmiştir. Belediyelerin konu ile ilgili görevleri devam etmekle birlikte, yardım için başlangıçta öngörülen gelir kalemlerinden hiçbir tahsilat yapılmadığından yardım da gereğine uygun yerine getirilememektedir.Anahtar Kelimeler: Askerlik görevi, asker aileleri, sosyal yardım, belediye hizmetleri, Cumhuriyet dönemi.

Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde askerlik hizmetinin zorunlu hale gelmesiyle birlikte, silah altına alınanlardan, aileleri yardım ve desteğe muhtaç duruma düşenlere yardım yapılması gündeme gelmişti. Bu yardım Cumhuriyet öncesinde, merkezi hükümet bütçesinden, aile fertlerine belli bir maaş verilmesi şeklinde, askerlik kanunları içerisinde düzenlenmişti. İstiklal Harbi sırasında sistem sürdürülememişti. Cumhuriyet döneminde ayrı bir kanunla düzenleme yapılarak konuyla ilgili sorumluluk mahalli idarelere devredilmiştir. Muhtaç asker ailelerine düzenli olarak yardım yapılması hususunda mevzuat ve uygulamayla ilgili gelişmeler konuyu başlangıçtan oldukça farklı bir noktaya getirmiştir. Belediyelerin konu ile ilgili görevleri devam etmekle birlikte, yardım için başlangıçta öngörülen gelir kalemlerinden hiçbir tahsilat yapılmadığından yardım da gereğine uygun yerine getirilememektedir.Anahtar Kelimeler: Askerlik görevi, asker aileleri, sosyal yardım, belediye hizmetleri, Cumhuriyet dönemi.
MÜTAREKE DÖNEMİ İSTANBUL BASININDA TEHCİR DAVALARINA YÖNELİK TEPKİLER
MÜTAREKE DÖNEMİ İSTANBUL BASININDA TEHCİR DAVALARINA YÖNELİK TEPKİLER
Yazar: Çelik, Akın
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 11 No. 21, 2013
Anahtar kelimeler: Tehcir, Osmanlı, Mahkeme, Mütareke, Basın

30 Ekim 1918 tarihi Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nı kaybettiğini ilan ettiği bir tarihtir. Bu tarihten sonra Osmanlı Devleti tarihsel sürecinin son evresine girmiş oldu. Mondros'ta imzalanan antlaşma her ne kadar bir ateşkes antlaşması olsa da şartları çok ağır bir barış antlaşması gibi uygulamaya konuldu. İtilaf Devletleri bu ateşkes antlaşmasının şartlarına dayanarak ülkenin birçok yerini işgal ettiler. Bir kargaşa dönemi başladı. Sık sık hükümet değişiklikleri meydana geldi. Mondros Mütarekesinden sonra kurulan hükümetlerin en önemli ortak yanı tehcirde suçlu oldukları ileri sürülenlerin yargılanmasına yönelik izledikleri ortak politikalarıydı. Mütareke dönemi olarak adlandırılan bu dönemde Divan-ı Harb-i Örfi mahkemeleri kuruldu ve tehcirde görev alanlar bu mahkemelerde yargılandı. Bu yargılamalar neticesinde idamdan hapis cezasına kadar değişen çeşitli cezalar verildi. Dönemin basını bu konuya yoğun bir ilgi gösterdi. Duruşmalar her gün en küçük ayrıntılarıyla birlikte okuyuculara duyuruldu. Bununla birlikte gerek tehcir gerekse tehcir mahkemelerine yönelik ciddi eleştiri ve değerlendirme yazıları yayınlandı. Bu çalışmada, İstanbul basınının tehcir mahkemelerine yönelik yaklaşımları irdelenecektir.

30 Ekim 1918 tarihi Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nı kaybettiğini ilan ettiği bir tarihtir. Bu tarihten sonra Osmanlı Devleti tarihsel sürecinin son evresine girmiş oldu. Mondros'ta imzalanan antlaşma her ne kadar bir ateşkes antlaşması olsa da şartları çok ağır bir barış antlaşması gibi uygulamaya konuldu. İtilaf Devletleri bu ateşkes antlaşmasının şartlarına dayanarak ülkenin birçok yerini işgal ettiler. Bir kargaşa dönemi başladı. Sık sık hükümet değişiklikleri meydana geldi. Mondros Mütarekesinden sonra kurulan hükümetlerin en önemli ortak yanı tehcirde suçlu oldukları ileri sürülenlerin yargılanmasına yönelik izledikleri ortak politikalarıydı. Mütareke dönemi olarak adlandırılan bu dönemde Divan-ı Harb-i Örfi mahkemeleri kuruldu ve tehcirde görev alanlar bu mahkemelerde yargılandı. Bu yargılamalar neticesinde idamdan hapis cezasına kadar değişen çeşitli cezalar verildi. Dönemin basını bu konuya yoğun bir ilgi gösterdi. Duruşmalar her gün en küçük ayrıntılarıyla birlikte okuyuculara duyuruldu. Bununla birlikte gerek tehcir gerekse tehcir mahkemelerine yönelik ciddi eleştiri ve değerlendirme yazıları yayınlandı. Bu çalışmada, İstanbul basınının tehcir mahkemelerine yönelik yaklaşımları irdelenecektir.
Kastamonu-Göl Eğitmen Kursu'nun 1940 Yılı Faaliyetleri
Kastamonu-Göl Eğitmen Kursu'nun 1940 Yılı Faaliyetleri
Yazar: Eser, Gülşah
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 11 No. 21, 2013
Anahtar kelimeler: Eğitmen Kursları, Kastamonu, Göl Eğitmen Kursu, Göl Köy Enstitüsü

Türkiye'de cumhuriyet dönemi eğitim-öğretim seferberliğinin yapıtaşlarından birisi de Eğitmen Kursları'dır. Bu kurslar arasında, Kastamonu'da açılan Göl Eğitmen Kursu gerek ilk kurulan Eğitmen Kurslarından biri olmasından gerekse çalışmaları ve faaliyetleri ile diğer Eğitmen Kursları'na örnek ve model oluşturmasından dolayı önemli bir yere sahiptir. Bu makalenin amacı, Göl Eğitmen Kursu'nun Köy Enstitüleri'nin açıldığı tarih olan 1940 yılındaki faaliyetlerini ve eğitim-öğretimini değerlendirerek genelde Köy Enstitüleri sistemi, özelde ise Göl Köy Enstitüsü bünyesindeki işleyişini ortaya koyabilmektir. Makalede metot olarak belgesel-tarihsel metot izlenmiş ve bu çerçevede literatür taramasıyla birlikte arşiv çalışması yapılarak Göl Eğitmen Kursu'nun 1940 yılındaki faaliyetlerinin neler olduğu ve nasıl bir işlerlik içerisinde yürütüldüğü ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Eğitmen Kursları, Kastamonu, Göl Eğitmen Kursu, Göl Köy Enstitüsü.

Türkiye'de cumhuriyet dönemi eğitim-öğretim seferberliğinin yapıtaşlarından birisi de Eğitmen Kursları'dır. Bu kurslar arasında, Kastamonu'da açılan Göl Eğitmen Kursu gerek ilk kurulan Eğitmen Kurslarından biri olmasından gerekse çalışmaları ve faaliyetleri ile diğer Eğitmen Kursları'na örnek ve model oluşturmasından dolayı önemli bir yere sahiptir. Bu makalenin amacı, Göl Eğitmen Kursu'nun Köy Enstitüleri'nin açıldığı tarih olan 1940 yılındaki faaliyetlerini ve eğitim-öğretimini değerlendirerek genelde Köy Enstitüleri sistemi, özelde ise Göl Köy Enstitüsü bünyesindeki işleyişini ortaya koyabilmektir. Makalede metot olarak belgesel-tarihsel metot izlenmiş ve bu çerçevede literatür taramasıyla birlikte arşiv çalışması yapılarak Göl Eğitmen Kursu'nun 1940 yılındaki faaliyetlerinin neler olduğu ve nasıl bir işlerlik içerisinde yürütüldüğü ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Eğitmen Kursları, Kastamonu, Göl Eğitmen Kursu, Göl Köy Enstitüsü.
OSMANLI - TÜRK TARİH YAZIMINDAKİ TEMEL EĞİLİMLER VE ELEŞTİRİLER ÇERÇEVESİNDE BÜROKRASİYE YAKLAŞIM BİÇİMLERİ
OSMANLI - TÜRK TARİH YAZIMINDAKİ TEMEL EĞİLİMLER VE ELEŞTİRİLER ÇERÇEVESİNDE BÜROKRASİYE YAKLAŞIM BİÇİMLERİ
Yazar: Yılmaz, İlkay
Dergi: Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Vol. 11 No. 21, 2013
Anahtar kelimeler: Osmanlı-Türk Tarih Yazımı, Bürokrasi, Merkez/Çevre Analizi, Devlet, Hegemonya

Bu çalışmada Osmanlı-Türk tarih yazımındaki temel eğilimlerden hareket edilerek; Türkiye tarihinde bürokrasinin biricikliği ve güçlülüğü söylemine yönelik bir literatür taraması yapılacaktır. Söz konusu literatür taraması güçlü devlet geleneği ve devletin bir hegemonya zemini olduğu tezlerinden hareketle bu iki temel yaklaşım ekseninde biçimlenecektir. Bu çerçevede Türkiye'de idare-siyaset ilişkisinin Türk Siyasal Hayatı içinde yorumlanışına ve analizi biçimine dikkat çekilmeye çalışılacaktır.

Bu çalışmada Osmanlı-Türk tarih yazımındaki temel eğilimlerden hareket edilerek; Türkiye tarihinde bürokrasinin biricikliği ve güçlülüğü söylemine yönelik bir literatür taraması yapılacaktır. Söz konusu literatür taraması güçlü devlet geleneği ve devletin bir hegemonya zemini olduğu tezlerinden hareketle bu iki temel yaklaşım ekseninde biçimlenecektir. Bu çerçevede Türkiye'de idare-siyaset ilişkisinin Türk Siyasal Hayatı içinde yorumlanışına ve analizi biçimine dikkat çekilmeye çalışılacaktır.