Görsel Sanatlar Eğitiminde Okul Dışı Öğrenme Ortamları: Safranbolu Örneği
Out-of-School Learning Environments in Visual Arts Education: Example of Safranbolu
Yazar: Çağlayan, Evrim
Dergi: İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Vol. 9 No. 5, 2020
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; art education,cultural heritage,learning,out-of-school learning,Safranbolu ; sanat eğitimi,kültürel miras,öğrenme,okul dışı öğrenme,Safranbolu

Günümüzde gözlemlenen bilimsel, teknolojik, sosyal ve ekonomik gelişmeler yaşamın çeşitli alanlarında değişikliklere sebep olmaktadır. Eğitim alanındaki değişikliklere bağlı olarak öğrenme ve öğrenme ortamları da tartışılır. Bilgi teknolojileri, internet ve sosyal ağların en önemli etkilerinden biri, öğrenme ortamlarının okul sınıflarından yaşamın tamamına yayılmasıdır. Öğrenme, deneyimin davranış üzerindeki etkisi olarak tanımlanmaktadır. Z kuşağının bilgi, teknik ve iletişim olanaklarına bakıldığında öğrenmeyi etkileyen bu temel faktörlerin çeşitlendiği söylenebilir. Okul dışı öğrenme ortamları son yıllarda pek çok araştırmanın konusunu oluşturmakla birlikte; ilgili literatürde, görsel sanatlar eğitiminde yararlanılan okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik çalışmalar da yer almaktadır. Çağımızda, birçok ülkede olduğu gibi, okul dışı öğrenme ortamlarına ilgi artmakta ve ülkemizde çeşitli uygulamalar yapılmaktadır. Bu araştırma, Safranbolu’daki kültürel miras alanlarını görsel sanatlar eğitiminde okul dışı öğrenme ortamı olarak incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Safranbolu’nun öğrenme ortamları açısından sahip olduğu en önemli değerler, tarihi yapılarında ve geçmişte üretim ve ticaretin yürütüldüğü çarşı ve sokaklarda gizlidir. Safranbolu sahip olduğu ahilik ve lonca gelenekleri sayesinde yüzyıllardır keşfedilmeyi bekleyen ‘en eski’ okul dışı öğrenme ortamlarından biridir. Ayrıca Safranbolu, okul dışı öğrenme ortamlarıyla ilgili literatürde belirtilen pek çok öğrenme ortamını bir arada bulunduran bir şehirdir. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yaklaşımı benimsenmiştir. Durum çalışmasının kurgusu ise ‘bütüncül tek durum’ deseniyle sağlanmıştır. Çalışmanın verileri doküman incelemesi, saha araştırması, gözlem ve görüşme yoluyla toplanmıştır. Ortaya çıkan verilerin analizleri, Safranbolu’nun zengin bir kültürel mirasa sahip olduğunu göstermiştir. Örgün eğitimin çeşitli kademelerindeki kazanımların %25’inin, bu mekanlarda gerçekleştirilecek etkinliklerle desteklenebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak, okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik çalışmaların desteklenmesi ve çeşitlendirilmesi gerektiği önerilmiştir. Bu sayede okul dışı öğrenme ortamlarının öneminin daha iyi anlaşılacağı düşünülmektedir.

The scientific, technological, social and economic developments observed today cause changes in various areas of life. Depending on the changes in the field of education, learning and learning environments are also discussed. One of the most important impacts of information technologies, internet, and social networks is the spread of learning environments from school classes to the whole sphere of life. Learning is defined as the effect of experience on behaviour. Considering the information, technical and communication opportunities of the Z generation, it can be stated that these basic factors affecting learning are diversified. Although out-of-school learning environments have been the subject of many kinds of research in recent years; in the related literature, there are few studies about the learning environments outside the school used in visual arts education. In our age, as in many other countries, interest in out-of-school learning environments grows and various practices are carried out in our country. This research was aimed to examine the cultural heritage sites in Safranbolu as an out-of-school learning environment in visual arts education. Safranbolu is one of the "oldest" out-of-school learning environments waiting to be discovered for centuries thanks to its ahi and guild traditions. The data of the research, which was structured according to the qualitative research approach, was obtained through documents, field research, observation and interview techniques. The content analysis of the data revealed that Safranbolu has a rich cultural heritage. It has been concluded that 25% of the gains in various grades of formal education can be supported by activities to be realized in these places. Depending on the results obtained, it was suggested that the studies for out-of-school learning environments should be supported and diversified. In this way, it is thought that the importance of out-of-school learning environments will be better understood.