Kadınlara Yönelik Psikolojik Sağlamlık Programlarının Etkililiği: Bir Meta-Analiz Çalışması
The Impact of Resilience Interventions for Women: A Meta-Analysis Study
Yazar: Çetiner Akalın, Tuğçe; Tanrıkulu, İbrahim
Dergi: Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 46 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Psychological Counseling and Guidance (Other) ; Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer) ; Kadın,Psikolojik Sağlamlık,Meta-analiz,Türkiye ; Women,Resilience,Meta-Analysis,Türkiye

Bu araştırmada, Türkiye’de kadınların psikolojik sağlamlıklarını geliştirmeye yönelik uygulanan programların etkililiğini değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda yıl sınırı olmadan deneysel çalışmaların tamamına ulaşılması ve elde edilen verilerin meta-analiz yöntemiyle birleştirilmesi hedeflenmiştir. Taramalarda Web of Science, YÖK Tez, YÖK Akademik veri tabanları ve Google Akademik arama motoru kullanılmıştır.  Araştırma kriterleri çerçevesinde 12 çalışmada yer alan 490 kişinin verileri ile meta-analiz süreci yürütülmüştür. Rastgele etkiler modeli temel alınarak veriler analiz edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde Comprehensive Meta-Analysis (CMA) programından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Cochran Q testinin anlamlı olduğu (Q = 48.88, p<.05) ve I2 değerlerine göre %77.49 oranında heterojenliğin sağlandığı belirlenmiştir. Ayrıca kadınların psikolojik sağlamlıklarını geliştirmeye yönelik uygulanan programların psikolojik sağlamlık düzeyi üzerindeki genel etki büyüklüğü .69 olarak hesaplanmıştır. Bu etkinin deney grubuna yönelik anlamlı ve orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, kadınların psikolojik sağlamlıklarının güçlendirilmesinde bu tür programların önemli bir araç olabileceğini göstermektedir. Kadınların psikososyal risk faktörlerine karşı korunması ve psikolojik sağlamlıklarının artırılması için gelecekteki araştırmalarda daha kapsamlı çalışmalar yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Araştırmadan elde edilen diğer bulgulara göre kadınlarda tüm yaş gruplarına yönelik programların ve çeşitli psikolojik danışma yaklaşımlarına odaklanan uygulamaların yaygınlaştırılması önerilmektedir. Bu çalışma Türkiye bağlamında kadınların psikolojik sağlamlıklarının geliştirilmesine yönelik gelecekteki programların tasarlanması ve uygulanması için kanıta dayalı bir temel sunmaktadır. Araştırmanın bulguları güncel alan yazın ışığında ele alınıp tartışılmıştır.

This study aimed to evaluate the impact of the programs implemented to enhance the resilience of women in Türkiye. Experimental studies without a year restriction were reached to synthesize the data using the meta-analysis method. Web of Science, YÖK Thesis, YÖK Academic databases and Google Scholar search engine were used in the search for the relevant research. A meta-analysis process was conducted using data from 490 individuals included in 12 studies. The data were analysed using a random effects model. The Comprehensive Meta-Analysis (CMA) programme was used to analyse the data. According to the findings, the Cochran’s Q test was significant (Q = 48.88, p < .05), and the I² statistic indicated that approximately 77.49% of the total variation across studies was due to heterogeneity rather than chance. Additionally, the overall effect size of the programmes implemented to improve women's resilience was calculated as .69. This effect was found to be significant and moderate for the experimental group. The findings suggest that the programmes implemented to improve women's resilience may be an important tool in strengthening women's resilience. In addition, there is a need for more comprehensive studies in future research to protect women from psychosocial risk factors and increase their resilience. Programmes targeting all age groups of women and empirical research focusing on various psychological counselling approaches are suggested. This study provides an evidence-based foundation for the design and implementation of future programmes aimed at developing the resilience of women in the Turkish context. The findings of the study were discussed in light of the current literature.