Sağlık İnanç Modeli Doğrultusunda Verilen Eğitimin Diyabet Hastalarının Bakım Uygulamalarına Etkisi
Effects of Education Based on Health Belief Model on Nursing Implication in Patients with Diabetes
Yazar: Olgun, Nermin; Akdoğan Altun, Zeynep
Dergi: Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, Vol. 19 No. 2, 2015
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Diabetes mellitus,health belief,self-efficacy,education of diabetes,metabolic control ; Diabetes mellitus, sağlık inanç modeli, öz-etkililik algısı, diyabet eğitimi, metabolik kontrol

Amaç: Bu araştırma, Sağlık İnanç Modeli (SİM) doğrultusunda verilen eğitimin diyabethastalarının, kendi kendilerine yaptıkları bakım uygulamalarına etkisini değerlendirmekamacıyla yapılmıştır.Yöntem: Araştırma yarı deneysel çalışma olarak, Eylül 2012-Aralık 2012 tarihleri arasındayürütülmüştür. Erenköy Fizik Tedavi Rehabilitasyon (FTR) Hastanesine başvuran hastaevreninden araştırmaya katılmaya gönüllü, 18 yaş ve üzeri, iletişim problemi olmayan,25 deney, 25 kontrol hastasının örneklem grubunu oluşturmasıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak; Sosyo demografik özellikleri ile ilgili sorular, Diyabethastalarında SİM ölçeği, Diyabet hastalarında diyabet yönetimine ilişkin öz-etkililik ölçeğive Metabolik izlem kontrol formu kullanılmıştır. Deney grubuna yapılandırılmış bireysel vegrup eğitimleri uygulandı. İstatistiksel analizler için SPSS 17.0 paket programı kullanılmıştır.Bulgular: Deney ve kontrol grupları arasında sosyo demografik özellikleri ve diyabet ile ilgiliözellikler bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05) Deneygrubunda eğitimden sonra metabolik kontrol değerleri anlamlı olarak düşmüştür (p<0.05).Eğitim sonrası deney grubundaki olguların SİM puanları ve özetkililik puanlarında oluşanfark istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (p<0,05). Deney grubu hastalarda sağlık inançlarıile öz-etkililik puan ortalaması arasında yüksek derecede korelasyon olduğu belirlenmiştir(p<0.01).Sonuç: SİM Ölçeği ve Öz-etkililik Ölçeği’nin kullanılarak bireye özgü yapılandırılmışeğitimin planlanması, hasta uyumu ve metabolik kontrol sonuçlarının iyileşmesi açısındanyararlı olmuştur.

Objective: This study was designed to evaluate patients with diabetes education provided inaccordance with the Health Belief Model (HBM) and the impact of maintenance practises.Method: This study was conducted as a randomized controlled experimental study betweenSeptember-December 2012. Sample group have been occurred, voluntary, aged 18 and older,non-communication problems, 25 experimental and 25 control patients. Data collection,questions about the socio-demographıc characteristic, the HBM scale in patients withdiabetes, Self-efficacy scale for the management of diabetes mellitus in patients and metaboliccontrol form for follow up were used. Structured individual and group training was conductedfor experimental group. SPSS 17.0 software package was used for statistical analysis.Findings: Between the experimental and control groups in terms of socio-demographiccharacteristics and diabetes-related characteristic no statistically significant differenceswere found (p>0.05). Metabolic control values in the experimental group were significantlydecreased after training (p<0.05). HBM scores and self-efficacy scores of the patients in theexperimental group were statistically significant after training (p<0.05). The experimentalgroup of patients, health beliefs, and self-efficacy score was determined to be a high degree ofcorrelation (p<0.01).Conclusion: The individual-specific structured training education using HBM Scale and theSelf-efficacy Scale may be beneficial in terms of improved patient compliance and metaboliccontrol results.