TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR EKONOMETRİK ANALİZ
TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR EKONOMETRİK ANALİZ
Yazar: Polat, Mehmet Ali
Dergi: Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 19 No. 73, 2019
Anahtar kelimeler: Economics ; Ekonomi ; Otomotiv Sektörü,Ekonomik Büyüme,Çoklu Yapısal Kırılmalı Analiz

Bu çalışmada; otomotiv sektörünün ekonomik büyümeüzerindeki etkileri, Türkiye’nin 1963-2018 dönemi yıllık verileri kullanılarakanaliz edilmiştir. Çalışmada ekonomik büyüme; kişi başına düşen milli gelir iletemsil edilmiş, otomotiv sektörü; otomobil, otobüs, kamyon ve traktör üretimişeklinde toplulaştırılmıştır. Her bir sektör için ayrı modeller kurulmuş veanalizler bu dört model yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Serilerin durağanlığı Kapetanios(2005) çoklu yapısal kırılmalı birim kök testiyle incelenmiş ve serilerinfarklı derecelerde durağan oldukları görülmüştür. Seriler arasındakieşbütünleşme ilişkileri Maki (2012) çoklu yapısal kırılmalı eşbütünleşmetestiyle incelenmiş ve modellerde yer alan serilerin eşbütünleşme içindeoldukları belirlenmiştir. Eşbütünleşme testinden elde edilen yapısal kırılmatarihleri, uzun dönem analizine kukla değişkenlerle dâhil edilmiştir. Uzun dönem analizleri DOLS yöntemiylegerçekleştirilmiş ve Türkiye’deki kişi başına düşen milli geliri; otomobilüretimindeki %1’lik artışın %0.62, kamyon üretimindeki %1’lik artışın %0.47,traktör üretimindeki %1’lik artışın %1.28 oranında artırdığı, otobüsüretimindeki %1’lik artışın ise %0.36 oranında azalttığı görülmüştür. Serilerarasındaki kısa dönem analizleri de DOLS yöntemi yardımıyla gerçekleştirilmişve otobüs üretiminin, uzun dönemdekinin aksine, kısa dönemde kişi başına düşenmilli geliri artırdığı görülmüştür. Kamyon üretimi, uzun dönemde olduğu gibikısa dönemde de milli geliri artırmıştır. Otomobil ve traktör üretiminin milligelir üzerindeki kısa dönem etkileri pozitif olmakla birlikte, istatistikselolarak anlamsız bulunmuştur. Bütün modellerin hata düzeltme terimlerininkatsayıları negatif ve istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Bu durum;modellerin hata düzeltme mekanizmalarının çalıştığını ve yapılan analizleringüvenilir olduğunu göstermektedir.

Bu çalışmada; otomotiv sektörünün ekonomik büyümeüzerindeki etkileri, Türkiye’nin 1963-2018 dönemi yıllık verileri kullanılarakanaliz edilmiştir. Çalışmada ekonomik büyüme; kişi başına düşen milli gelir iletemsil edilmiş, otomotiv sektörü; otomobil, otobüs, kamyon ve traktör üretimişeklinde toplulaştırılmıştır. Her bir sektör için ayrı modeller kurulmuş veanalizler bu dört model yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Serilerin durağanlığı Kapetanios(2005) çoklu yapısal kırılmalı birim kök testiyle incelenmiş ve serilerinfarklı derecelerde durağan oldukları görülmüştür. Seriler arasındakieşbütünleşme ilişkileri Maki (2012) çoklu yapısal kırılmalı eşbütünleşmetestiyle incelenmiş ve modellerde yer alan serilerin eşbütünleşme içindeoldukları belirlenmiştir. Eşbütünleşme testinden elde edilen yapısal kırılmatarihleri, uzun dönem analizine kukla değişkenlerle dâhil edilmiştir. Uzun dönem analizleri DOLS yöntemiylegerçekleştirilmiş ve Türkiye’deki kişi başına düşen milli geliri; otomobilüretimindeki %1’lik artışın %0.62, kamyon üretimindeki %1’lik artışın %0.47,traktör üretimindeki %1’lik artışın %1.28 oranında artırdığı, otobüsüretimindeki %1’lik artışın ise %0.36 oranında azalttığı görülmüştür. Serilerarasındaki kısa dönem analizleri de DOLS yöntemi yardımıyla gerçekleştirilmişve otobüs üretiminin, uzun dönemdekinin aksine, kısa dönemde kişi başına düşenmilli geliri artırdığı görülmüştür. Kamyon üretimi, uzun dönemde olduğu gibikısa dönemde de milli geliri artırmıştır. Otomobil ve traktör üretiminin milligelir üzerindeki kısa dönem etkileri pozitif olmakla birlikte, istatistikselolarak anlamsız bulunmuştur. Bütün modellerin hata düzeltme terimlerininkatsayıları negatif ve istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Bu durum;modellerin hata düzeltme mekanizmalarının çalıştığını ve yapılan analizleringüvenilir olduğunu göstermektedir.