Biyoloji Öğretmenlerinin Eleştirel Düşünme Düzeyleri: Trabzon Örneği
Biyoloji Öğretmenlerinin Eleştirel Düşünme Düzeyleri: Trabzon Örneği
Yazar: Saka, Arzu; Aşık, Serpil
Dergi: Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Biyoloji Öğretmenleri,Eleştirel Düşünme

Bu çalışmanın amacı,biyoloji öğretmenlerinin eleştirel düşünme düzeylerini çeşitli değişkenleraçısından incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2016-2017 eğitim ve öğretimyılı bahar döneminde, Trabzon il merkezinde bulunan rastgele seçilmiş on sekizdevlet lisesinde görev yapan otuz biyoloji öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırmada “Kişisel Bilgi Formu”, kritik düşünme düzeyi ölçeği olan“California Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği (CCTDI)” kullanılmıştır. Araştırmadanelde edilen CCTDI verileri, SPSS 21 istatistik paket programı ile analizedilmiştir. Öğretmenlerin eleştirel düşünme düzeylerinin cinsiyet, mezun olunanfakülte ve eğitim durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmekiçin bağımsız örneklem t testinden, mesleki kıdeme göre farklılaşıpfarklılaşmadığını belirlemek için tek yönlü anova testinden yararlanılmıştır.CCTDI’nın alt boyutları ile ilişkisini belirlemek amacıyla Pearson korelasyonanalizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde; biyolojiöğretmenlerinin eleştirel düşünme düzeylerinin “düşük düzey” de olduğubelirlenmiştir. Ayrıca cinsiyet ve mesleki kıdeme göre eleştirel düşünmedüzeyleri anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Öğretmenlerin öğrenimdurumlarına göre, CCTDI ölçeği kapsamında bulunan doğruyu arama veanalitiklilik tutumu, lisansüstü mezunlarının lehine anlamlı bir farkgösterirken, diğer alt kategorilerde böyle bir anlamlı farka rastlanmamıştır.Öğretmenlerin mezun olunan fakülteye göre CCTDI ölçeği kapsamında bulunanmeraklılık ve analitiklilik tutumu, eğitim fakültesi mezunları lehine anlamlıbir fark gösterirken, diğer alt kategorilerde böyle bir anlamlı farkarastlanmamıştır. Lisansüstü düzeyde alınan derslerin ve yürütülen çalışmaların,bireylerin eleştirel düşünme düzeylerinin gelişimine katkıda bulunduğu sonucunavarılabilir. Yapılan bu araştırmaya başka şehirlerde görev yapan biyolojiöğretmenleri de dahil edilerek geniş kapsamlı çalışmalar yapılması ilgili alanakatkı sağlayacaktır.

Bu çalışmanın amacı,biyoloji öğretmenlerinin eleştirel düşünme düzeylerini çeşitli değişkenleraçısından incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2016-2017 eğitim ve öğretimyılı bahar döneminde, Trabzon il merkezinde bulunan rastgele seçilmiş on sekizdevlet lisesinde görev yapan otuz biyoloji öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırmada “Kişisel Bilgi Formu”, kritik düşünme düzeyi ölçeği olan“California Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği (CCTDI)” kullanılmıştır. Araştırmadanelde edilen CCTDI verileri, SPSS 21 istatistik paket programı ile analizedilmiştir. Öğretmenlerin eleştirel düşünme düzeylerinin cinsiyet, mezun olunanfakülte ve eğitim durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmekiçin bağımsız örneklem t testinden, mesleki kıdeme göre farklılaşıpfarklılaşmadığını belirlemek için tek yönlü anova testinden yararlanılmıştır.CCTDI’nın alt boyutları ile ilişkisini belirlemek amacıyla Pearson korelasyonanalizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde; biyolojiöğretmenlerinin eleştirel düşünme düzeylerinin “düşük düzey” de olduğubelirlenmiştir. Ayrıca cinsiyet ve mesleki kıdeme göre eleştirel düşünmedüzeyleri anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Öğretmenlerin öğrenimdurumlarına göre, CCTDI ölçeği kapsamında bulunan doğruyu arama veanalitiklilik tutumu, lisansüstü mezunlarının lehine anlamlı bir farkgösterirken, diğer alt kategorilerde böyle bir anlamlı farka rastlanmamıştır.Öğretmenlerin mezun olunan fakülteye göre CCTDI ölçeği kapsamında bulunanmeraklılık ve analitiklilik tutumu, eğitim fakültesi mezunları lehine anlamlıbir fark gösterirken, diğer alt kategorilerde böyle bir anlamlı farkarastlanmamıştır. Lisansüstü düzeyde alınan derslerin ve yürütülen çalışmaların,bireylerin eleştirel düşünme düzeylerinin gelişimine katkıda bulunduğu sonucunavarılabilir. Yapılan bu araştırmaya başka şehirlerde görev yapan biyolojiöğretmenleri de dahil edilerek geniş kapsamlı çalışmalar yapılması ilgili alanakatkı sağlayacaktır.