Trametes trogii biyokütlesi ile Kristal viyolet boyar maddesinin kesikli ve ultrasonik destekli biyosorpsiyonu
Trametes trogii biyokütlesi ile Kristal viyolet boyar maddesinin kesikli ve ultrasonik destekli biyosorpsiyonu
Yazar: Göçenoğlu Sarıkaya, Aslı
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 40 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Wastewater Treatment Processes ; Atıksu Arıtma Süreçleri ; Trametes trogii,Kristal viyolet,Biyosorpsiyon,Ultrasonik destekli biyosorpsiyon,Mantar biyokütlesi

Tekstil boyar maddeleri toksik, kanserojen ve alerjik etkilere sahiptir, bu nedenle bu tür atık suların arıtımı oldukça önemlidir. Biyosorpsiyon yöntemi hem etkin hem de ucuz bir yöntem olması nedeniyle atık su arıtımında kullanım potansiyeli olan bir yöntemdir. Bu çalışmada Trametes trogii mantarının biyosorbent olarak Kristal Viyolet (KV) boyar maddesinin giderimindeki kullanım potansiyeli araştırılmıştır. Kültivasyon sonrası elde edilen T. trogii biyokütlesinin karakterizasyonunun ardından kesikli (KS) ve ultrasonik destekli (US) sistemde KV biyosorpsiyonu gerçekleştirilmiştir. Her iki sistemde biyosorpsiyon süresi, biyosorbent miktarı, pH, başlangıç boyarmadde derişimi ve sıcaklık parametreleri optimize edilmiş, elde edilen veriler kullanılarak biyosorpsiyon işleminin mekanizması aydınlatılmaya çalışılmıştır. Biyosorpsiyon kapasitesi (qe) pH 6,0’da 45 ⁰C’de KS ve US için sırasıyla 72,83 mg/g (120 dakika) ve 81,92 g/mg (45 dakika) bulunmuştur. Biyosorpsiyonun her iki proses için yalancı ikinci derece kinetik ve Freundlich izoterm modellerine uyum gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca biyosorpsiyonun kendiliğinden oluştuğu ve endotermik karakterde olduğu bulunmuştur. Biyosorbentin tekrar kullanılabilirliği araştırılmış ve desorpsiyon ajanı olarak etanolün kullanıldığı biyosorpsiyon-desorpsiyon sürecinde verimli bir şekilde tekrar kullanıma olanak sağladığı gözlenmiştir. Sonuç olarak T. trogii biyokütlesinin sulu çözeltilerden KV gideriminde etkin olduğu, US’nin KS’ye göre biyosorpsiyon süresini kısaltan bir yöntem olduğu görülmüştür.

Tekstil boyar maddeleri toksik, kanserojen ve alerjik etkilere sahiptir, bu nedenle bu tür atık suların arıtımı oldukça önemlidir. Biyosorpsiyon yöntemi hem etkin hem de ucuz bir yöntem olması nedeniyle atık su arıtımında kullanım potansiyeli olan bir yöntemdir. Bu çalışmada Trametes trogii mantarının biyosorbent olarak Kristal Viyolet (KV) boyar maddesinin giderimindeki kullanım potansiyeli araştırılmıştır. Kültivasyon sonrası elde edilen T. trogii biyokütlesinin karakterizasyonunun ardından kesikli (KS) ve ultrasonik destekli (US) sistemde KV biyosorpsiyonu gerçekleştirilmiştir. Her iki sistemde biyosorpsiyon süresi, biyosorbent miktarı, pH, başlangıç boyarmadde derişimi ve sıcaklık parametreleri optimize edilmiş, elde edilen veriler kullanılarak biyosorpsiyon işleminin mekanizması aydınlatılmaya çalışılmıştır. Biyosorpsiyon kapasitesi (qe) pH 6,0’da 45 ⁰C’de KS ve US için sırasıyla 72,83 mg/g (120 dakika) ve 81,92 g/mg (45 dakika) bulunmuştur. Biyosorpsiyonun her iki proses için yalancı ikinci derece kinetik ve Freundlich izoterm modellerine uyum gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca biyosorpsiyonun kendiliğinden oluştuğu ve endotermik karakterde olduğu bulunmuştur. Biyosorbentin tekrar kullanılabilirliği araştırılmış ve desorpsiyon ajanı olarak etanolün kullanıldığı biyosorpsiyon-desorpsiyon sürecinde verimli bir şekilde tekrar kullanıma olanak sağladığı gözlenmiştir. Sonuç olarak T. trogii biyokütlesinin sulu çözeltilerden KV gideriminde etkin olduğu, US’nin KS’ye göre biyosorpsiyon süresini kısaltan bir yöntem olduğu görülmüştür.