ORTAOKUL MÜDÜRLERİNİN YÜRÜTTÜKLERİ DERS DENETİMİ UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
ORTAOKUL MÜDÜRLERİNİN YÜRÜTTÜKLERİ DERS DENETİMİ UYGULAMALARINDA KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Yazar: Bilgin Dikmen, Muazzez; Göksoy, Süleyman
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 86, 2021
Anahtar kelimeler: Denetim,Eğitim,Ders Denetimi,Öğretmen,Okul Müdürü

Bu çalışmada, Düzce ilindeki okullarda görev yapan ortaokul müdürlerinin yürüttükleri ders denetimi uygulamalarıyla ilgili görüşlerini ve sorunlarını ortaya çıkarmak, çıkan bulgular ışığında gerekli öneriler sunmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020–2021 eğitim-öğretim yılı Düzce ilinde görev yapan ortaokul müdürleri oluşturmaktadır. Maksimum çeşitlilik örnekleme ve ölçüt örnekleme teknikleri kullanılarak ulaşılan 21 ortaokul müdüründen veriler toplanmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sınıflanarak katılımcılara kod verilmiş, veriler tasnif edilerek temalandırılmış ve tablolaştırılarak analiz edilip yorumlanmıştır. Katılımcılar kıdem olarak genellikle 16-20 yıl ve 41-50 yaş aralığında ve erkeklerden oluşmaktadır. Ortaokul müdürlerinin görüşlerine göre öğretmen ders denetimlerine yeterince zaman ayıramadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul müdürlerinin ders denetiminden önce tamamının öğretmenlerle görüştükleri ve çoğunluğunun ders denetimine bir ders saati ayırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul müdürlerinin görüşlerine göre çoğunlukla ders denetimlerinde alan yazında buldukları ya da kendi geliştirdikleri ölçekleri kullandıkları görülmüştür. Ortaokul müdürlerinin branşı dışında bir öğretmenin ders denetimini yaparken sorunlarla karşılaşmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul müdürlerinin öğretme-öğrenme süreci ile ilgili ders denetimi yaparken yaşadıkları sorunların öğretmenin heyecanlanması, strese girmesi ve tedirgin olması olarak ortaya çıkmıştır. Ortaokul müdürlerinin ders denetiminde adil olmak için daha çok ölçek kullanmayı tercih ettikleri görülmüştür. Ortaokul müdürlerinin, ders denetimlerinin okul müdürleri tarafından yapılmasını uygun buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Çağdaş denetim anlayışına göre ortaokul müdürlerinin ders denetimlerinde gördükleri eksikleri ve hataları gidermek için rehberlik yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul müdürlerinin ders denetimlerinde en çok önem verdikleri unsurun “sınıf hakimiyeti” olduğu tespit edilmiştir. Ortaokul müdürlerinin ders denetimi yaparken öğretmenlerin öğretmen mesleki genel yeterliklerinde belirtilen alanlara sahip olup olmadıklarına çoğunun baktığı görülmüştür. Ortaokul müdürlülerine çağdaş denetim anlayışı doğrultusunda gelişen denetim modelleri ve uygulama şekilleri hakkında eğitimler verilmesinin, ortaokul müdürlerinin görevlendirilmelerinde öğretmenlik mesleğinde başarı göstermiş ve iletişim becerisinin güçlü olması kriterlerinin önemli bir etken olarak belirlenmesinin, il maarif müfettişleri tarafından belirli sürelerde ortaokul müdürlerine rehberlik ve denetimlerin yapılmasının, ortaokul öğretmenlerinin denetimlerinde kullanılmak üzere Millî Eğitim Bakanlığınca öğretmenlik mesleği genel yeterlik belgesi referans alınarak standart bir ölçek hazırlanması ve resmi olarak duyurulmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.

Bu çalışmada, Düzce ilindeki okullarda görev yapan ortaokul müdürlerinin yürüttükleri ders denetimi uygulamalarıyla ilgili görüşlerini ve sorunlarını ortaya çıkarmak, çıkan bulgular ışığında gerekli öneriler sunmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020–2021 eğitim-öğretim yılı Düzce ilinde görev yapan ortaokul müdürleri oluşturmaktadır. Maksimum çeşitlilik örnekleme ve ölçüt örnekleme teknikleri kullanılarak ulaşılan 21 ortaokul müdüründen veriler toplanmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sınıflanarak katılımcılara kod verilmiş, veriler tasnif edilerek temalandırılmış ve tablolaştırılarak analiz edilip yorumlanmıştır. Katılımcılar kıdem olarak genellikle 16-20 yıl ve 41-50 yaş aralığında ve erkeklerden oluşmaktadır. Ortaokul müdürlerinin görüşlerine göre öğretmen ders denetimlerine yeterince zaman ayıramadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul müdürlerinin ders denetiminden önce tamamının öğretmenlerle görüştükleri ve çoğunluğunun ders denetimine bir ders saati ayırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul müdürlerinin görüşlerine göre çoğunlukla ders denetimlerinde alan yazında buldukları ya da kendi geliştirdikleri ölçekleri kullandıkları görülmüştür. Ortaokul müdürlerinin branşı dışında bir öğretmenin ders denetimini yaparken sorunlarla karşılaşmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul müdürlerinin öğretme-öğrenme süreci ile ilgili ders denetimi yaparken yaşadıkları sorunların öğretmenin heyecanlanması, strese girmesi ve tedirgin olması olarak ortaya çıkmıştır. Ortaokul müdürlerinin ders denetiminde adil olmak için daha çok ölçek kullanmayı tercih ettikleri görülmüştür. Ortaokul müdürlerinin, ders denetimlerinin okul müdürleri tarafından yapılmasını uygun buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Çağdaş denetim anlayışına göre ortaokul müdürlerinin ders denetimlerinde gördükleri eksikleri ve hataları gidermek için rehberlik yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul müdürlerinin ders denetimlerinde en çok önem verdikleri unsurun “sınıf hakimiyeti” olduğu tespit edilmiştir. Ortaokul müdürlerinin ders denetimi yaparken öğretmenlerin öğretmen mesleki genel yeterliklerinde belirtilen alanlara sahip olup olmadıklarına çoğunun baktığı görülmüştür. Ortaokul müdürlülerine çağdaş denetim anlayışı doğrultusunda gelişen denetim modelleri ve uygulama şekilleri hakkında eğitimler verilmesinin, ortaokul müdürlerinin görevlendirilmelerinde öğretmenlik mesleğinde başarı göstermiş ve iletişim becerisinin güçlü olması kriterlerinin önemli bir etken olarak belirlenmesinin, il maarif müfettişleri tarafından belirli sürelerde ortaokul müdürlerine rehberlik ve denetimlerin yapılmasının, ortaokul öğretmenlerinin denetimlerinde kullanılmak üzere Millî Eğitim Bakanlığınca öğretmenlik mesleği genel yeterlik belgesi referans alınarak standart bir ölçek hazırlanması ve resmi olarak duyurulmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.