YAZMA EĞİTİMİNDE SÜREÇ-TÜR ODAKLI YAZMA YAKLAŞIMININ KULLANIMI
The Place of Process-Genre Based Text Creation Studies in Writing Education
Yazar: Göçer, Ali; Kurt, Akife
Dergi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 8 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Other Fields of Education ; Alan Eğitimleri ; Türkçe Eğitimi,Yazma Becerisi,Yazma Etkinliği,Süreç-Tür Temelli Yazma Yaklaşımı ; Turkish Education,Writing Skill,Writing Activity,Process-Genre Based Writing Approach

Süreç-tür, son dönemde yükselişe geçen yazma yaklaşımlarından biridir. Süreç-tür; ürün, süreç ve tür yaklaşımlarının güçlü yönlerinden beslenen bir yazma yaklaşımıdır. Bu çalışmanın amacı, farklı edebî türlerde süreç-tür modeline göre oluşturulan etkinliklerle Türkçe ders kitabındaki yazma etkinlikleri arasında fark olup olmadığına bakmak ve yazma öğretiminde süreç-tür odaklı modelin kullanımına, etkililiğine ilişkin değerlendirmede bulunmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmanın verileri, doküman incelemesi aracılığıyla elde edilmiştir. Bu çalışmanın dokümanları; bir Türkçe öğretmeninin süreç-tür odaklı yazma yaklaşımının basamaklarına göre hazırladığı üç adet yazılı anlatım etkinlik planı, sekiz öğrencinin dilekçe, fabl ve bilgilendirici metin olmak üzere üç farklı metin türünde oluşturduğu yirmi dört adet yazılı metin ve 2021-2022 eğitim-öğretim yılında okullarda okutulan 5. sınıf Türkçe ders kitabından seçilmiş yedi adet yazma etkinliğidir. Çalışmadan elde edilen veriler, betimsel analize göre analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda ders kitabındaki yazma etkinliklerinde süreç ve tür bilgisine önem verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca etkinliklerin ürün temelli anlayışa göre oluşturulduğu tespit edilmiştir. Süreç-tür temelli yaklaşımına göre hazırlanan etkinlik planları doğrultusunda üretilen metinlerin ise planlama, taslak yazma, düzenleme gibi aşamaları kapsayarak yazma sürecine uygunluk gösterdiği ve türe özgü özellikleri anlamaya yardımcı olduğu  fark edilmiştir.

Process-genre is one of the writing approaches that has been on the rise recently. Process-genre based approach; ıt is an approach to writing that draws on the strengths of product, process and genre approaches. The aim of this study is to examine whether there is a difference between the activities created according to the process-genre model in different literary genres and the writing activities in the Turkish textbook and to evaluate the use and effectiveness of the process-genre based model in writing teaching. Qualitative research method was preferred in the study. The data of the study were obtained through document analysis. The documents of this study; three written expression activity plans prepared by a Turkish teacher according to the steps of the process-genre based writing approach, twenty-four written texts prepared by eight students in three different text types as petition, fable and informative text and 5 written texts taught in schools in the 2021-2022 academic year. These are seven writing activities selected from the 5th grade Turkish textbook. The data obtained from the study were analyzed according to descriptive analysis. At the end of the study, it was understood that the process and genre knowledge was not given importance in the writing activities in the textbook. In addition, it has been determined that the activities are created according to a product-based understanding. It has been noticed that the texts produced in line with the activity plans prepared according to the process-genre based approach, on the other hand, cover the stages such as planning, drafting, editing and are suitable for the writing process and help to understand the genre specific features.