Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the site condition for the almond trees (Prunus amygdalus Batsch) growing in the Elazig region
Yazar: Akgün, Tuğçe Dilşad; Tüfekçioğlu, Mustafa; Küçük, Mehmet
Dergi: Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Vol. 20 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Almond tree,Texture,Lime,Organic matter,Macro and micro nutrient ; Badem ağacı,Tekstür,Kireç,Organik madde,Makro ve mikro besin elementleri

Elazığ ilinde son yıllarda badem ağaçlandırmalarına oldukça önem verilmiş ve yaygınlaştırılmıştır. Bu önem bademin sınır ağacı olarak kullanımı ve tohumdan yetiştirilebilmesinin yanı sıra ıslah çalışmalarının yapılarak bahçeler kurulması, bakımının ve budamasının yapılması ile ürün kalitesinin ve neticesinde ekonomik girdisinin artırılması ile daha da artmaktadır. Bu bağlamda çalışmada Elazığ ilinde geniş bir yayılışa sahip olan badem ağacının yetişme ortamı özelliklerinin (toprak, iklim ve yükselti) belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışma bademin iyi gelişim gösterdiği doğal, emekle yetiştirilen ve ağacının yaygın yayılış gösterdiği Elazığ ilinin 5 farklı yöresinde (Elazığ Merkez, Keban, Sivrice, Ağın ve Baskil) toprak örneklemesi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Bu toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerine ait bulgular toprak verimliliğinin sınıflandırıldığı “sınır değerleri çizelgesine” göre değerlendirilmiştir. Toprak örnekleri üzerinde tekstür, pH, kireç, tuz, organik madde, makro (P, K, Ca, Mg) ve mikro besin elementleri (Fe, Cu, Zn, Mn) analizleri yapılmıştır. Badem ağacı yetiştiriciliği açısından değerlendirildiğinde Elazığ ili yöresi topraklarının tekstür ve tuzluluk açısından her hangi bir kısıtlayıcı etki oluşturmadığı özellikle tekstür bakımından geniş bir değişkenliğe sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan toprak reaksiyonunun hafif alkaliliği, kireç miktarının fazlalığı ve organik madde içeriğinin azlığı göze çarpan önemli hususlar olarak belirlenmiştir. Topraklara daha fazla organik madde ilavesi ile alkaliliğin ve kireç’in azaltılmasına çalışılmalıdır. Besin elementleri değerlendirildiğinde, bütün yöre topraklarının mangan y.nünden fakir olduğu, yarayışlı potasyum, bakır, çinko ve demir y.nünden yeterli olduğu belirlenmiştir. Yarayışlı fosfor, kalsiyum ve magnezyum y.nünden ise zengin olduğu tespit edilmiştir. Gübre takviyesiyle besin elementinoksanlığı giderilebilir.

The importance of almondplantation in and around the Elazig regions is a growing interest in recentyears. The use of almond as a borderline tree and the cultivation of its seedsare important characteristics of this tree. However, the aim of increasing thequality and the economic benefit of growing almond trees can be achieved by therehabilitation works including construction of new gardens, maintenance andpruning as well. In this context, the main goal of the study was to determinethe site condition (soil, climate, and elevation) of the almond tree growing infive different Elazig regions including Elazig center, Keban, Sivrice, Agin,and Baskil where the almond tree is widely distributed. The specific objectiveof the study was to assess the physical and chemical contents of the soilsamples from the regions of Elazıg according to soil fertility classificationby the “limit value table”. In that so, the soil samples were analyzed fortexture, pH, lime, salinity, organic matter, macro (P, K, Ca, Mg) andmicronutrient contents (Fe, Cu, Zn, Mn). In terms of the growth of Almond treeacross the Elazığ regions, soil texture and salinity conditions showed norestrictive effects. Indeed, soil samples showed wide variability in terms oftexture. On the other hand, the slight alkalinity of soil reaction, high limecontent, and insufficient organic matter contents were found as the importantdrawback for the collected soil samples from the regions.  It should be tried to reduce the alkalinityand lime content of the soils by adding more organic matter to it. Results forthe nutrient contents showed that the soil samples were poor in manganese,sufficient in available potassium, iron, zinc, and copper, and rich inavailable phosphorus, calcium and magnesium. Nutrient deficiency can beeliminated with mineral fertilizer supplementation.