KÜLTÜREL BOYUTLAR TEORİSİ BAKIŞIYLA ABD’NİN LİDERİNİ BULMAK: BIDEN VE TRUMP ÜZERİNE BİR AHP UYGULAMASI
DETERMINING THE LEADER OF THE USA FROM THE PERSPECTIVE OF CULTURAL DIMENSIONS THEORY: AN AHP APPLICATION ON BIDEN AND
Yazar: Mezda, Eda; Öztürk Çelebi, Gülcennet
Dergi: Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2023
Anahtar kelimeler: Strategy ; Strateji ; Trump,Biden,ABD Seçimleri,Siyasal İletişim,Kültürel Boyut

ABD Başkanlık Seçimleri, iki ülke arasındaki stratejik ilişkiler nedeniyle her dönem Türkiye tarafından dikkatle takip edilmektedir. Seçilecek başkanın tavırları iç politikada tartışmalara neden olurken; askeri, politik ve ekonomik nedenlerle dış politikayı da şekillendirmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, 2024 Seçimlerinin muhtemel adayları Trump ve Biden’dan medyaya yansıyan yüzleriyle, hangisinin başkanlık için daha uygun olduğunu belirlemek ve bu yolla seçim için öngörüde bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda çok kriterli karar verme tekniklerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılarak iki liderin kültürel boyutlarıyla ABD seçmeninin kültürel boyutları sentezlenerek hesaplanmıştır. Söz konusu boyutlar, Hofstede’nin Kültürel Boyutlar Teorisi’nin güç aralığı, bireycilik, erillik, belirsizlikten kaçınma, uzun vadeli düşünme ve müsamaha boyutlarıdır. Karşılaştırma ağırlıkları, AHP grup karar verme yöntemiyle, uzman görüşlerinin geometrik ortalaması alınarak belirlenmiş, ardından sonuçlar internetten haberlerle desteklenmiştir. Liderlerin kültürel boyutları altı uzman tarafından değerlendirilmiştir. AHP uygulanarak elde edilen bulgulara göre; Biden için 0,396 Trump için 0,604 olarak bulunan skorlar, seçmenin kültürel boyutlarının oyları Trump yönünde besleyeceğini öngörmüştür. Seçmenin oy verme yönünü politik, sosyo-ekonomik, tarihsel vb. pek çok etmenin belirlediği bilinmekle beraber bu çalışmada yalnızca kültürel açıdan en uygun başkanı belirleme hususu üzerinde durulmaktadır. Siyaset, sosyal psikoloji, iletişimi kesiştiren bu çok kriterli karar verme (ÇKKV) araştırması, sunduğu tarihsel ve kuramsal şemayla literatüre katkı sağlamaktadır.  Çalışma, seçmene kültürel açıdan en uygun olan başkan adayını belirleme konusunda, diğer ülkelerin de kullanabileceği bir AHP modeli önermektedir.

ABD Başkanlık Seçimleri, iki ülke arasındaki stratejik ilişkiler nedeniyle her dönem Türkiye tarafından dikkatle takip edilmektedir. Seçilecek başkanın tavırları iç politikada tartışmalara neden olurken; askeri, politik ve ekonomik nedenlerle dış politikayı da şekillendirmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, 2024 Seçimlerinin muhtemel adayları Trump ve Biden’dan medyaya yansıyan yüzleriyle, hangisinin başkanlık için daha uygun olduğunu belirlemek ve bu yolla seçim için öngörüde bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda çok kriterli karar verme tekniklerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılarak iki liderin kültürel boyutlarıyla ABD seçmeninin kültürel boyutları sentezlenerek hesaplanmıştır. Söz konusu boyutlar, Hofstede’nin Kültürel Boyutlar Teorisi’nin güç aralığı, bireycilik, erillik, belirsizlikten kaçınma, uzun vadeli düşünme ve müsamaha boyutlarıdır. Karşılaştırma ağırlıkları, AHP grup karar verme yöntemiyle, uzman görüşlerinin geometrik ortalaması alınarak belirlenmiş, ardından sonuçlar internetten haberlerle desteklenmiştir. Liderlerin kültürel boyutları altı uzman tarafından değerlendirilmiştir. AHP uygulanarak elde edilen bulgulara göre; Biden için 0,396 Trump için 0,604 olarak bulunan skorlar, seçmenin kültürel boyutlarının oyları Trump yönünde besleyeceğini öngörmüştür. Seçmenin oy verme yönünü politik, sosyo-ekonomik, tarihsel vb. pek çok etmenin belirlediği bilinmekle beraber bu çalışmada yalnızca kültürel açıdan en uygun başkanı belirleme hususu üzerinde durulmaktadır. Siyaset, sosyal psikoloji, iletişimi kesiştiren bu çok kriterli karar verme (ÇKKV) araştırması, sunduğu tarihsel ve kuramsal şemayla literatüre katkı sağlamaktadır.  Çalışma, seçmene kültürel açıdan en uygun olan başkan adayını belirleme konusunda, diğer ülkelerin de kullanabileceği bir AHP modeli önermektedir.