Dicle Nehri’nden Toplanan Unio mancus ve Anodonta anatina Türlerinde Ağır Metal Birikiminin Araştırılması
Investigation of Heavy Metal Accumulation in Unio mancus and Anodonta anatina Species Obtained from the Tigris River
Yazar: Abay, Çiğdem KAYMAK
Dergi: Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Vol. 8 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: Heavy metal,Anodonta anatina,Tigris River,Unio mancus ; Ağır metal,Anodonta anatina,Dicle Nehri,Unio mancus

Bu çalışmada, Dicle Nehri’nden 2013-2014 yılları arasında toplanan Unio mancus ve Anodonta anatina türlerininiç organ kitlesinde Cu, Ni, Co, Zn, Cd ve Pb’nun birikim düzeyinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlabelirlenen üç istasyondan alınan 90 adet midye örneğinde ağır metal analizi ICP-OES ile yapılmıştır. Unio mancustüründe ölçülen ağır metal konsantrasyonları Zn (94.2 ppm)> Cu (31.66 ppm)> Ni (14.10 ppm)> Pb (5.72 ppm)>Co (2.51 ppm) olmak üzere en yüksek değerlerin (Zn hariç) I. istasyonda olduğu görülmüştür. Zn metalinin enyüksek değeri ise II. istasyonda 107.86 ppm olarak ölçülmüştür. Anodonta anatina türünde I. ve II. istasyondakonsantrasyonlar Zn> Cu> Ni> Pb> Co, III. istasyonda ise Zn> Ni> Cu> Pb> Co olarak ölçülmüştür. Cu (23.75ppm), Ni (16.06 ppm), Co (3.05 ppm), Pb (3.84 ppm) metallerinin en yüksek değerleri I. istasyonda, Zn (117.68 ppm)metalinin ise en yüksek değeri III. istasyonda ölçülmüştür. İstatistik hesabı ANOVA-Tukey testi ile yapılmış ve ağırmetal konsantrasyonları Unio mancus türünde Cu (F=74.238; P=0.000), Ni (F=39.584; P=0.000), Co (F=13.738;P=0.000); Anodonta anatina türünde ise Cu (F=35.369; P=0.000), Ni (F=20.107; P=0.000), Co (F=6.777; P=0.004),Zn (F=16.298; P=0.000) ve Pb (F=16.347; P=0.000) şeklinde anlamlı bulunmuştur (p<0. 05). Çalışmamızda eldeedilen ağır metal düzeyleri ülkemizde çift kabuklu yumuşakçalarda Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği’ne(2011) göre kabul edilir değerlerin üzerinde, EPA ve FAO’ya göre belirlenen sınır değerlerin ise altında olduğugörülmüştür.

mancus and Anodonta anatina species visceral mass which collected from Tigris River between 2013-2014. Forthis reason, heavy metal analysis of 90 mussels samples which taken from three stations were carry out by ICPOES.Heavy metal concentrations were measured in the Unio mancus species Zn (94.2 ppm)> Cu (31.66 ppm)>Ni (14.10 ppm)> Pb (5.72 ppm)> Co (2.51 ppm) maximum value (except Zn) was found in the first station. Thehighest value of Zn was measured in II. station as 107.86 ppm. In Anodonta anatina species the concentration ofZn> Cu> Ni> Pb> Co at I. and II. station; and Zn> Ni> Cu> Pb> Co at III. station were measured. The highestvalues of Cu (23.75 ppm), Ni (16.06 ppm), Co (3.05 ppm) and Pb (3.84 ppm) were measured in the I. station ; thehighest values of Zn (117.68 ppm) was measured in the III. station. Statistical calculations made with ANOVATukeytest and heavy metal concentrations were found significant of Cu (F=74.238; P=0.000), Ni (F=39.584;P=0.000), Co (F=13.738; P=0.000) in Unio mancus species; in Anodonta anatina species, Cu (F=35.369; P=0.000),Ni (F=20.107; P=0.000), Co (F=6.777; P=0.004), Zn (F=16.298; P=0.000) and Pb (F=16.347; P=0.000) (p <0.05).The heavy metal levels obtained from the present study, are higher than the accepted values according to TurkishFood Codex Contaminants Regulation (2011) and below the limit values determined according to EPA and FAOin bivalve.