Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet
Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet
Yazar: Köse, Feyza Betül
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 18 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Cahiliye,Hz. Peygamber,kadın,şiddet,istismar

Bugün İslâm dünyası sadece dışarıdan kaynaklı pekçok problemle değil kendi içinde üretilen sorunlarla da karşı karşıyakalmıştır. Hiç şüphesiz kendi içinde üretilen sorunların başında şiddetgelmektedir. Bu sorunların temelinde yatan unsurlardan biri, şiddete meşruiyetkazandıran bir din algısıdır. Sürekli ve bir şekilde şiddeti müşâhede edençevrelerin bir müddet sonra şiddete onay veren bir din algısını takipçilerinemodellik olarak sunmaları, olayın sadece psişik etmenlerle izahtan çok daha ötebir kabul zeminine sahip olduğunu göstermektedir. İslâm merviyâtının bu şiddetsöylemine meşrûiyet kaynağı olarak sunulması, yapılan okumada sorunlarolduğunun da izahı gibidir. Kadına yönelik şiddet günümüzde olduğu gibigeçmişte de sosyal hayatın sorunlarından biriydi. Bu şiddetin Cahiliyedönemindeki varlığı hakkında herhangi bir şüphe duyulmazken, Hz. Peygamberdönemi Müslüman Arap toplumundaki mevcûdiyeti ve meşrûluğu, tartışmalara konuolmuştur. Şiddetin meşrûiyet kaynağının bizatihi İslâm’ın hükümleri olduğunudüşünenlerin yanında; İslâm’ın ve Hz. Peygamber’in şiddetle mücadelede başatrol oynadıkları görüşüne sahip olan bir kesim de bulunmaktadır. Bu konudakanaate varmayı sağlayacak olan husus ise İlk İslâm toplumunda kadına yönelikşiddetin ve Hz. Peygamber’in bu şiddete yönelik tutumunun tarihî bir bakışaçısıyla incelenmesidir. Bu çalışma, Cahiliye döneminden başlayarak İslâm’ınilk yıllarında kadınlara çeşitli şekillerde uygulanan şiddete dair rivâyetlerideğerlendirmek ve şiddetin kaynağının örfî veya dinî olup olmadığını tarihîaçıdan ortaya koymak amacını taşımaktadır. Başka bir ifadeyle “Mevcut literatürdönemin örfünü, algısını ve kabullerini mi yansıtıyor yoksa evrensel bir prensipolarak mensuplarına şiddeti mi salık veriyor? sorusuna yanıt vermektir.Çalışmamızda önerimiz merviyâtın yeniden okunması değil aslında merviyâtın konuedindiği hususların ne olduğu üzerinde durulmasıdır.

Bugün İslâm dünyası sadece dışarıdan kaynaklı pekçok problemle değil kendi içinde üretilen sorunlarla da karşı karşıyakalmıştır. Hiç şüphesiz kendi içinde üretilen sorunların başında şiddetgelmektedir. Bu sorunların temelinde yatan unsurlardan biri, şiddete meşruiyetkazandıran bir din algısıdır. Sürekli ve bir şekilde şiddeti müşâhede edençevrelerin bir müddet sonra şiddete onay veren bir din algısını takipçilerinemodellik olarak sunmaları, olayın sadece psişik etmenlerle izahtan çok daha ötebir kabul zeminine sahip olduğunu göstermektedir. İslâm merviyâtının bu şiddetsöylemine meşrûiyet kaynağı olarak sunulması, yapılan okumada sorunlarolduğunun da izahı gibidir. Kadına yönelik şiddet günümüzde olduğu gibigeçmişte de sosyal hayatın sorunlarından biriydi. Bu şiddetin Cahiliyedönemindeki varlığı hakkında herhangi bir şüphe duyulmazken, Hz. Peygamberdönemi Müslüman Arap toplumundaki mevcûdiyeti ve meşrûluğu, tartışmalara konuolmuştur. Şiddetin meşrûiyet kaynağının bizatihi İslâm’ın hükümleri olduğunudüşünenlerin yanında; İslâm’ın ve Hz. Peygamber’in şiddetle mücadelede başatrol oynadıkları görüşüne sahip olan bir kesim de bulunmaktadır. Bu konudakanaate varmayı sağlayacak olan husus ise İlk İslâm toplumunda kadına yönelikşiddetin ve Hz. Peygamber’in bu şiddete yönelik tutumunun tarihî bir bakışaçısıyla incelenmesidir. Bu çalışma, Cahiliye döneminden başlayarak İslâm’ınilk yıllarında kadınlara çeşitli şekillerde uygulanan şiddete dair rivâyetlerideğerlendirmek ve şiddetin kaynağının örfî veya dinî olup olmadığını tarihîaçıdan ortaya koymak amacını taşımaktadır. Başka bir ifadeyle “Mevcut literatürdönemin örfünü, algısını ve kabullerini mi yansıtıyor yoksa evrensel bir prensipolarak mensuplarına şiddeti mi salık veriyor? sorusuna yanıt vermektir.Çalışmamızda önerimiz merviyâtın yeniden okunması değil aslında merviyâtın konuedindiği hususların ne olduğu üzerinde durulmasıdır.