İlköğretim Öğrencileri İçin Sağlık Tutum Ölçeği Geliştirilmesi
İlköğretim Öğrencileri İçin Sağlık Tutum Ölçeği Geliştirilmesi
Yazar: Pelitoğlu, Fatma; Çıldır Pelitoğlu, Fatma; Özgür, Sami
Dergi: Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, Vol. 7 No. 1, 2015
Anahtar kelimeler: Health, health education, health attitude scale, primary education, student ; Sağlık, sağlık eğitimi, ilköğretim, öğrenci, tutum ölçeği

Sağlık, hayatın en temel öğelerinden biriyken sağlık eğitimi her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. Özellikle eğitimin temellerinin atıldığı ilköğretimde sağlık eğitiminin öğrenciyi nasıl etkilediği önemli bir konudur. İlköğretim programlarındaki sağlık eğitimine genel olarak bakıldığında, farklı disiplinlere yerleştirilmiş bir ara disiplin olarak yer aldığı görülmektedir. Sağlık eğitimi, farklı öğretmenler tarafından  farklı disiplinler aracılığı ile öğrenciyi farklı açılardan etkilemektedir. Bu durum, öğrencinin ilköğretimde kazandığı sağlığa yönelik tutum ve davranışlarının ileriki yaşantısını farklı şekillerde etkileyebileceği sonucunu doğurmaktadır. Tüm bu varsayımlardan hareketle çalışmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin sağlığa yönelik tutumlarını tespit etmek için bir tutum ölçeği geliştirmektir. Çalışmanın ilk aşamasında, ilköğretim öğrencilerinin  sağlığa yönelik tutumları belirlenmeye çalışılmıştır. Sonraki aşamada bu tutumlar ölçülebilir bir forma dönüştürülmüştür. Bu amaçla önce bir madde havuzu oluşturulmuştur. Daha sonra bu madde havuzundan seçilen maddeler, üçlü Likert tipi bir ölçeğe dönüştürülmüştür. Balıkesir merkez ve merkeze bağlı köy okullarından rastgele seçilen üç ilköğretim okulunda 6 ve 7. Sınıftan 234 öğrenciye bu ölçek uygulanmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmasında kapsam ve yapı geçerliği sınanmıştır. Kapsam geçerliği için tutum ifadelerinin belirlenmesi sırasında alınan uzman görüşleri uygun ve yeterli sayılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini ortaya koymak amacı ile açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bu analizler sonucunda ölçeğin “Sağlık Sorumluluğu”, “Çevre ve Güvenlik Sağlığı” ve “Bütünüyle Sağlıklı Bir İnsan” olmak üzere üç faktörden oluştuğu görülmüştür. Ölçeğin Cronbach alpha katsayısı 0.968 olarak  hesaplanmıştır. Madde ayırt ediciliklerinin belirlenmesi için  %27’lik üst-alt grup tekniği ile analiz yapılmıştır. Bu bağlamda yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri ve alınan uzman görüşleri neticesinde 34 maddelik bir sağlık tutum ölçeği ortaya çıkmıştır.

–Health is one of the most fundamental elements of life and health education is increasing its importance each day. The manner health education influences students especially in primary education, where the foundations of education are laid, is an important topic. When the health education curriculum in primary schools is examined in general, it can be observed that it is in the form of an interim discipline embedded in various disciplines. Health education influences students in various aspects through various disciplines by means of various teachers. This condition leads to the conclusion that the attitude and behavior acquired by the student in primary education regarding health influences his/her life in the future in various forms. Based on all these assumptions, the purpose of the study is to develop an attitude scale in order to determine the attitudes of primary school students on health. In this context, the stages required for the preparation and development of a scale have been followed respectively. The validity analyses of the scale were performed and its reliability was determined. Furthermore, the differences between the mean scores of the lower 27% and upper 27% groups were tested with the unrelated t test. As a result, by consulting expert opinions a valid and reliable 34 item student health attitude scale was attempted to be developed