Türkçe Öğretiminde Mekânsal Çeşitlilik: Türkçe Öğretmenlerinin Okul Dışı Öğrenme Ortamlarına Yönelik Görüşleri
Spatial Diversity in Turkish Language Teaching: Turkish Language Teachers' Views on Out-of-School Learning Environments
Yazar: Aslan, Ayşegül; Kayhan, Selvanur
Dergi: Ana Dili Eğitimi Dergisi, Vol. 13 No. 4, 2025
Anahtar kelimeler: Turkish Education ; Türkçe Eğitimi ; Out-of-school learning environments,basic language skills,Turkish language teaching ; Okul dışı öğrenme ortamları,temel dil becerileri,Türkçe öğretimi

Bu çalışmanın amacı, ortaokul Türkçe öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırma, nitel araştırma esas alınarak durum çalışması yöntemine göre tasarlanmıştır. Çalışmanın katılımcı grubunu 2024-2025 eğitim yılında Türkiye’nin farklı bölgelerinde görev yapan 53 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla çevrim içi ortamda toplanmış, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre Türkçe öğretmenlerinin büyük bir kısmının okul dışı öğrenme ortamlarından yılda bir kez yararlandıkları belirlenmiştir. Türkçe öğretmenleri, okul dışı öğrenme ortamlarının kalıcı ve etkili öğrenmeyi sağladığını; iletişim, dil becerileri ve sosyalleşmeyi geliştirdiğini vurgulamaktadır. Bununla birlikte mekân, zaman, araç eksikliği; öğrenci sayısı, ulaşım ve maliyet gibi çeşitli zorluklarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Okul dışı öğrenme ortamlarının etkili kullanımını sağlamak için zaman yönetimi, ulaşım desteği, maddi kaynakların artırılması, bürokratik süreçlerin kolaylaştırılması, sınıf mevcutlarının azaltılması ve merkezi bir planlama yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Katılımcılar dijital içeriklerin okul dışı öğrenme etkinlikleri kapsamında kullanılmasının, dil becerileri gelişimi, öğrenmeye olan ilginin artması ve söz varlığı kazanımı açısından Türkçe öğretimine önemli katkılar sunacağını belirtmişlerdir.

The aim of this study is to examine the views of middle school Turkish language teachers regarding out-of-school learning environments. The study was designed based on the principles of qualitative research. The participant group consisted of 53 Turkish language teachers working in various regions of Türkiye during the 2024–2025 academic year. Data were collected online through a semi-structured interview form and analyzed using descriptive and content analysis methods. According to the results of the study, it was determined that the majority of Turkish language teachers benefit from out-of-school learning environments only once a year. The teachers emphasized that such environments promote permanent and effective learning and contribute to the development of communication, language skills, and socialization. However, they also reported facing various challenges such as a lack of appropriate venues, time constraints, insufficient materials, large class sizes, transportation difficulties, and financial limitations. To ensure the effective use of out-of-school learning environments, participants highlighted the need for improved time management, transportation support, increased financial resources, streamlined bureaucratic processes, reduced class sizes, and centralized planning. Additionally, participants noted that the use of digital content within the scope of out-of-school learning activities could make significant contributions to Turkish language instruction by enhancing language skills, increasing students’ interest in learning, and supporting vocabulary acquisition.