Tasavvufta Kanaat Anlayışı ve Bireysel-Sosyal Etkileri
Tasavvufta Kanaat Anlayışı ve Bireysel-Sosyal Etkileri
Yazar: Gökcan, Mansur
Dergi: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Vol. 18 No. 1, 2018
Anahtar kelimeler: Kanaat,nefs,rıza,israf

Kanaat,verilene razı olmak ve elde olanla yetinmek demektir. Bu tanımlamadan,kanaatin, çalışmayıp tembellik yapmak olduğu anlamı çıkartılmamalıdır. Kanaat,çalışıp gayret göstermeyi, fakat neticede az da olsa ele geçen rızka razıolmayı gerektirir. Kanaatkâr kimse, çoğa sevinip aza üzülmeyen, her iki durumdada huzur ve sükûn içerisinde bulunan kimsedir. Kanaat, dünya metaına kalptedeğer vermeyen zühdî bir anlayıştır. Kanaat sahibi, azla yetinip fazlasınaihtiyaç duymadığı için, insanlardan bir şey isteme mahcubiyetine düşmekten vebaşkasına muhtaç olma zilletinden kurtulur. Kanaatkâr kimse, sadece Allah’tankorkar, ümit eder ve O’na güvenir. Çünkü o, Allah’tan başka hiçbir kimseninrızk veremeyeceğini ve rızkı engelleyemeyeceğini bilir. Kanaat; rıza, zühd,tevekkül, havf, recâ ve Allah’a teveccüh anlayışlarını da içinde bulunduran birhaslettir. Nefsin isteklerinin sınırı yoktur. O, bir isteği yerinegetirildiğinde hemen diğer isteğini kalbe dayatır. Kalbi, nefsin elindenkurtarmanın çaresi kanaattir. Eğer kalp, kısmete razı olarak aza kanaat ederse,nefsin kalp üzerinde fonksiyonu kalmayacaktır. Bu bakımdan, azla yetinmek olankanaat, nefsin eğitilmesini sağlayan önemli bir riyazet metodudur. Kanaatkârkişi, nimetin nasıl kazanıldığını bilen, israftan kaçınan ve tutumlu olankimsedir. Gelirine göre harcama yapmayan, lüks ve israf içerisinde olan nicekimselerin varlıklarını kaybettikleri ve başkalarına muhtaç hale geldikleribilinmektedir. Kanaate engel teşkil eden; hırs, tamah, israf ve tûl-i emel,sadece bireyin kendisine değil, ailesine ve topluma da zarar vererek içtimaihuzuru bozmaktadır.

Kanaat,verilene razı olmak ve elde olanla yetinmek demektir. Bu tanımlamadan,kanaatin, çalışmayıp tembellik yapmak olduğu anlamı çıkartılmamalıdır. Kanaat,çalışıp gayret göstermeyi, fakat neticede az da olsa ele geçen rızka razıolmayı gerektirir. Kanaatkâr kimse, çoğa sevinip aza üzülmeyen, her iki durumdada huzur ve sükûn içerisinde bulunan kimsedir. Kanaat, dünya metaına kalptedeğer vermeyen zühdî bir anlayıştır. Kanaat sahibi, azla yetinip fazlasınaihtiyaç duymadığı için, insanlardan bir şey isteme mahcubiyetine düşmekten vebaşkasına muhtaç olma zilletinden kurtulur. Kanaatkâr kimse, sadece Allah’tankorkar, ümit eder ve O’na güvenir. Çünkü o, Allah’tan başka hiçbir kimseninrızk veremeyeceğini ve rızkı engelleyemeyeceğini bilir. Kanaat; rıza, zühd,tevekkül, havf, recâ ve Allah’a teveccüh anlayışlarını da içinde bulunduran birhaslettir. Nefsin isteklerinin sınırı yoktur. O, bir isteği yerinegetirildiğinde hemen diğer isteğini kalbe dayatır. Kalbi, nefsin elindenkurtarmanın çaresi kanaattir. Eğer kalp, kısmete razı olarak aza kanaat ederse,nefsin kalp üzerinde fonksiyonu kalmayacaktır. Bu bakımdan, azla yetinmek olankanaat, nefsin eğitilmesini sağlayan önemli bir riyazet metodudur. Kanaatkârkişi, nimetin nasıl kazanıldığını bilen, israftan kaçınan ve tutumlu olankimsedir. Gelirine göre harcama yapmayan, lüks ve israf içerisinde olan nicekimselerin varlıklarını kaybettikleri ve başkalarına muhtaç hale geldikleribilinmektedir. Kanaate engel teşkil eden; hırs, tamah, israf ve tûl-i emel,sadece bireyin kendisine değil, ailesine ve topluma da zarar vererek içtimaihuzuru bozmaktadır.