hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
YAŞAMANIN ve TARİHİN ÜSTADI
YAŞAMANIN ve TARİHİN ÜSTADI
Yazar: Doğan, âsûde S.
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 4, 2015

Ortaylõ’nõn ki ili i üzerinde durmu yazõsõnda. "lber Ortaylõ hakikaten o kadar renkli  bir ahsiyettir ki muhatablarõnõn hafõzasõnda mutlaka bir iz bõrakõr. Onunla tanõ an  hemen herkesin ona dair bir hikâyesi vardõr. Ayvazo lu da bunu aktararak ba lõyor  yazõsõna. Onun “nadir hâller dõ õnda hep ne eli” oldu u, tanõmayanlar gözünde  gayri ciddi bir intiba bõrakacak kadar rahat davranõ larõ bulundu u, bu “ a õrtõcõ ve  meydan okuyucu rahatlõ õn ise kendine ve bilgisine a õrõ itimadõndan” kaynaklandõ õ  tesbitinde bulunuyor. Bu itimat sayesinde “Türk aydõnlarõnõn ço unu kahreden a a õlõk  kompleksinin zerresini” duymadan batõlõlarla ili ki kurabilmesine dikkat çekmekte.  Buradaki gõptayõ ve dostu ile gururlanmayõ hissetmemek imkânsõzdõr. Ki ili inin  yanõ sõra ki isel tarihine de de indi i yazõsõnda onun tarih anlayõ õndan da bahseder.  Ortaylõ’nõn, “yorumlarõnõ sosyolojik analizlere dayandõran, herhangi bir ekole ba lõ  olmadan üstadõ R. E. Koçu gibi hayatõn içinde ne varsa hepsiyle ilgilenen” bir tarihçi  oldu unu, sa lam kültür altyapõsõnõ, tarih analizlerinde yetkinlikle kullandõ õnõ  vurgular. Bilgisinin sanki sonradan edinilmi de il, kendili inden oldu unu  hissettirdi ini ileri sürer ve ona “müverrih-i mâder-zâd” yani anadan do ma tarihçi  der. Zaten Ortaylõ’nõn dü üncesine göre sonradan tarihçi olunmaz, tarihçilik do u tan  bulunmasõ gereken özellikler gerektirir

Ortaylõ’nõn ki ili i üzerinde durmu yazõsõnda. "lber Ortaylõ hakikaten o kadar renkli  bir ahsiyettir ki muhatablarõnõn hafõzasõnda mutlaka bir iz bõrakõr. Onunla tanõ an  hemen herkesin ona dair bir hikâyesi vardõr. Ayvazo lu da bunu aktararak ba lõyor  yazõsõna. Onun “nadir hâller dõ õnda hep ne eli” oldu u, tanõmayanlar gözünde  gayri ciddi bir intiba bõrakacak kadar rahat davranõ larõ bulundu u, bu “ a õrtõcõ ve  meydan okuyucu rahatlõ õn ise kendine ve bilgisine a õrõ itimadõndan” kaynaklandõ õ  tesbitinde bulunuyor. Bu itimat sayesinde “Türk aydõnlarõnõn ço unu kahreden a a õlõk  kompleksinin zerresini” duymadan batõlõlarla ili ki kurabilmesine dikkat çekmekte.  Buradaki gõptayõ ve dostu ile gururlanmayõ hissetmemek imkânsõzdõr. Ki ili inin  yanõ sõra ki isel tarihine de de indi i yazõsõnda onun tarih anlayõ õndan da bahseder.  Ortaylõ’nõn, “yorumlarõnõ sosyolojik analizlere dayandõran, herhangi bir ekole ba lõ  olmadan üstadõ R. E. Koçu gibi hayatõn içinde ne varsa hepsiyle ilgilenen” bir tarihçi  oldu unu, sa lam kültür altyapõsõnõ, tarih analizlerinde yetkinlikle kullandõ õnõ  vurgular. Bilgisinin sanki sonradan edinilmi de il, kendili inden oldu unu  hissettirdi ini ileri sürer ve ona “müverrih-i mâder-zâd” yani anadan do ma tarihçi  der. Zaten Ortaylõ’nõn dü üncesine göre sonradan tarihçi olunmaz, tarihçilik do u tan  bulunmasõ gereken özellikler gerektirir
NECMETTİN HACIEMİNOĞLU'NUN ESERLERİ
NECMETTİN HACIEMİNOĞLU'NUN ESERLERİ
Yazar: Tamir, Ferhat
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015

Çeviri Edebiyatımızın Yetersizliği, Cilt V, S. 58 (Temmuz 1956), s.  626-629.  Büyüklük Örneği, Cilt V, S. 62 (Kasım 1956), s. 104-106.  Devrim mi İnkılap mı?, Cilt VI, S. 66 (Mart 1957), s. 335-338. Hep Seni Düşünüyorum (Hikâye), Cilt VI, S. 69, s. 520-523.  10. Yağmur, Mevsimler ve Sen (Hikâye), Cilt VI, S. 72 (Eylül 1957), s

Çeviri Edebiyatımızın Yetersizliği, Cilt V, S. 58 (Temmuz 1956), s.  626-629.  Büyüklük Örneği, Cilt V, S. 62 (Kasım 1956), s. 104-106.  Devrim mi İnkılap mı?, Cilt VI, S. 66 (Mart 1957), s. 335-338. Hep Seni Düşünüyorum (Hikâye), Cilt VI, S. 69, s. 520-523.  10. Yağmur, Mevsimler ve Sen (Hikâye), Cilt VI, S. 72 (Eylül 1957), s
NECMEDDİN HACIEMİNOĞLU'NU ANARKEN
NECMEDDİN HACIEMİNOĞLU'NU ANARKEN
Yazar: Kafalı, Mustafa
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015

olarak hem Necmeddin’in, hem de benim yakın dostumuz idi. 1960’lı  yıllarda başlayan üniversite gençlik hareketleri münasebetiyle, üniversite  veya bazı fakülteler, gün hesabıyla kapatılırdı. 1968 veya 69 yılıydı.  Fakültemiz yine kapatılmıştı. O devrede Necati Sepetçioğlu, Sultan  Ahmet’teki Devlet Matbaası’nın müdürü idi. Bu kapanma hadiselerinin bir  çoğunda Necmeddin ile birlikte Sepetçioğlu’nun yanına gider, hem dertleşir,  hem de sohbet ederdik. Bir gün yine sohbet arasında Necati’ye müşterek bir  teklifimiz oldu. Necmeddin ile benim ortak teklifimiz, onun tarihî roman  yazması üzerine idi. Atsız Beğ’in Bozkurtlar romanının yeni nesiller  üzerindeki tesirinin ne kadar güçlü olduğu ifade edilmişti. Hatta sohbetin  sonunda müstakbel romanın konusunu bile tayin etmiştik. Selçukluların  Oğuz ilinden ayrılışı, oradan Dandanakan muharebesine, oradan Oğuzların  Ön Asya’ya girişi, daha sonra Malazgirt ve Anadolu’nun fethini içine alan  roman olacaktı. Bu görüşmelerden bir yıl sonra Sepetçioğlu’nun Kilit,  Anahtar, Kapı adını taşıyan roman serisi başlamıştı

olarak hem Necmeddin’in, hem de benim yakın dostumuz idi. 1960’lı  yıllarda başlayan üniversite gençlik hareketleri münasebetiyle, üniversite  veya bazı fakülteler, gün hesabıyla kapatılırdı. 1968 veya 69 yılıydı.  Fakültemiz yine kapatılmıştı. O devrede Necati Sepetçioğlu, Sultan  Ahmet’teki Devlet Matbaası’nın müdürü idi. Bu kapanma hadiselerinin bir  çoğunda Necmeddin ile birlikte Sepetçioğlu’nun yanına gider, hem dertleşir,  hem de sohbet ederdik. Bir gün yine sohbet arasında Necati’ye müşterek bir  teklifimiz oldu. Necmeddin ile benim ortak teklifimiz, onun tarihî roman  yazması üzerine idi. Atsız Beğ’in Bozkurtlar romanının yeni nesiller  üzerindeki tesirinin ne kadar güçlü olduğu ifade edilmişti. Hatta sohbetin  sonunda müstakbel romanın konusunu bile tayin etmiştik. Selçukluların  Oğuz ilinden ayrılışı, oradan Dandanakan muharebesine, oradan Oğuzların  Ön Asya’ya girişi, daha sonra Malazgirt ve Anadolu’nun fethini içine alan  roman olacaktı. Bu görüşmelerden bir yıl sonra Sepetçioğlu’nun Kilit,  Anahtar, Kapı adını taşıyan roman serisi başlamıştı
BOZKIR KÜLTÜR ÇEVRESİ TÜRK TARİHİ ARAŞTIRMALARI VE KRONOLOJİ
Turkish Historical Researches and the Chronology in the Steppe Cultural Region
Yazar: Durmuş, İlhami
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Türk, Bozkır, Tarih, Kronoloji, Arkeoloji, Kültür

Bozkırlar doğuda Çin seddinden batıda Tuna nehrine kadar çok geniş sahayı kaplar. Bu coğrafya tarih öncesi devirlerden başlamak üzere, Türklerin tarihi ve kültürel gelişimlerinde önemli bir yer tutar. Türklerin sosyal, siyasi, iktisadi, dini ve askeri yapılanmalarını anlayabilmek için arkeolojik buluntular ve yazılı kaynaklardan yararlanılır. Türk tarihinin kronolojisinin kurulması da arkeolojik buluntular ve yazılı kaynaklarla mümkün olabilmektedir. Arkeolojik buluntular sayesinde nispi kronoloji kurulabilmektedir. Yazılı kaynaklarla da kesin kronoloji kurulabilmektedir. Türk tarihinin uzun geçen arkeolojik devirleri için yalnız nispi kronoloji geçerlidir. Bozkır kültür çevresi Türk tarihi kronolojisinin kurulabilmesi bütün buluntu ve kaynaklardan yararlanmaya bağlıdır. Arkeolojik buluntulardan başka çağdaş kaynaklar ve milli kaynaklardan yararlanılmalıdır. Bütün bu buluntu ve kaynaklar daha doğru kronoloji kurulmasına katkı sağlayabilir. Türk tarihinin kronolojik boşlukları yeni buluntu ve kaynakların katkısıyla doldurulabilir

Bozkırlar doğuda Çin seddinden batıda Tuna nehrine kadar çok geniş sahayı kaplar. Bu coğrafya tarih öncesi devirlerden başlamak üzere, Türklerin tarihi ve kültürel gelişimlerinde önemli bir yer tutar. Türklerin sosyal, siyasi, iktisadi, dini ve askeri yapılanmalarını anlayabilmek için arkeolojik buluntular ve yazılı kaynaklardan yararlanılır. Türk tarihinin kronolojisinin kurulması da arkeolojik buluntular ve yazılı kaynaklarla mümkün olabilmektedir. Arkeolojik buluntular sayesinde nispi kronoloji kurulabilmektedir. Yazılı kaynaklarla da kesin kronoloji kurulabilmektedir. Türk tarihinin uzun geçen arkeolojik devirleri için yalnız nispi kronoloji geçerlidir. Bozkır kültür çevresi Türk tarihi kronolojisinin kurulabilmesi bütün buluntu ve kaynaklardan yararlanmaya bağlıdır. Arkeolojik buluntulardan başka çağdaş kaynaklar ve milli kaynaklardan yararlanılmalıdır. Bütün bu buluntu ve kaynaklar daha doğru kronoloji kurulmasına katkı sağlayabilir. Türk tarihinin kronolojik boşlukları yeni buluntu ve kaynakların katkısıyla doldurulabilir
AHMET İHSAN'IN SEYAHATNAMESİNDEN YAZARIN VE DÖNEMİN DİLİNE DAİR NOTLAR
Notes about the Language of the Author and Period based on the Itinerary of Ahmet Ihsan
Yazar: Karahan, Leylâ
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Ahmet İhsan, nesir dili, seyahatname

Ahmet İhsan’ın Avrupa’da Ne Gördüm adlı seyahatnamesi, sadece konusuyla değil dil özellikleriyle de önemli bir eserdir. Yazıldığı dönemin dili hakkında ipuçları veren eser, söz varlığı, bazı ekler ve söz dizimiyle ilgili Türk dili araştırmaları için dikkate değer malzemeler sunar. Eserde, Türkiye Türkçesinin son yüz yıllık macerasında ortaya çıkan değişmelerin bazılarını tespit etmek mümkündür

Ahmet İhsan’ın Avrupa’da Ne Gördüm adlı seyahatnamesi, sadece konusuyla değil dil özellikleriyle de önemli bir eserdir. Yazıldığı dönemin dili hakkında ipuçları veren eser, söz varlığı, bazı ekler ve söz dizimiyle ilgili Türk dili araştırmaları için dikkate değer malzemeler sunar. Eserde, Türkiye Türkçesinin son yüz yıllık macerasında ortaya çıkan değişmelerin bazılarını tespit etmek mümkündür
MOĞOL İSTİLÂSINA KARŞI SULTAN I. ALÂEDDÎN KEYKUBÂD'IN GÜVENLİK POLİTİKASI
The Security Policy of Sultan 'Alâ al-Dîn Kayqubâd Against the Mongol Invasions
Yazar: Koca, Salim
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Türkiye Selçuklu Devleti, Mo ol istilâsı, Sultan I. Alâeddîn

Her siyasî te ekkül için daima biri yakın, di eri uzak olmak üzere iki tehlike ve tehdit mevcut olmu tur. Bunlardan yakın tehlike ve tehdidi hemen hemen herkesin kolayca te his edebilmesine kar ılık, uzak tehlikeyi ve tehdidi ancak yüksek siyasî kavrayı a, sa lam dü ünce yetene ine ve büyük sezgi gücüne sahip büyük liderler ve bilge ki iler görebilmi lerdir. XIII. yüzyılın ba larında, Orta Asya’da, bütün dünyayı hedef alan büyük bir istilâ hareketi ba lamı tır. Bu, önüne çıkan her eyi ezen ve imha eden Mo ol istilâsı idi. Mo ol istilâsını, henüz kendisine çok uzak olmasına ra men, yüksek siyasî kavrayı ı, isabetli dü ünce yapısı ve büyük sezgi gücüyle ilk görebilen Müslüman Türk hükümdarı, Sultan I. Alâeddîn Keykubâd’tır. Sultan Keykubâd, Mo ol istilâsını çok erken görüp önemini kavramakla kalmamı , bu tehdit ve tehlikeye kar ı çok geni ve kapsamlı güvenlik önlemleri de almı veya almaya çalı mı tır. Bu makalenin amacı, Sultan Alâeddîn Keykubâd’ın Mo ol istilâsına kar ı aldı ı ve almaya çalı tı ı güvenlik önlemlerini tespit edip de erlendirmektir. Daha do rusu bu makalede, Sultan Alâeddîn Keykubâd, izledi i güvenlik politikasıyla Mo ol istilâsını durdurabilir miydi? sorusuna cevap arama ve bulma amacı ve gayreti güdülmü tür

Her siyasî te ekkül için daima biri yakın, di eri uzak olmak üzere iki tehlike ve tehdit mevcut olmu tur. Bunlardan yakın tehlike ve tehdidi hemen hemen herkesin kolayca te his edebilmesine kar ılık, uzak tehlikeyi ve tehdidi ancak yüksek siyasî kavrayı a, sa lam dü ünce yetene ine ve büyük sezgi gücüne sahip büyük liderler ve bilge ki iler görebilmi lerdir. XIII. yüzyılın ba larında, Orta Asya’da, bütün dünyayı hedef alan büyük bir istilâ hareketi ba lamı tır. Bu, önüne çıkan her eyi ezen ve imha eden Mo ol istilâsı idi. Mo ol istilâsını, henüz kendisine çok uzak olmasına ra men, yüksek siyasî kavrayı ı, isabetli dü ünce yapısı ve büyük sezgi gücüyle ilk görebilen Müslüman Türk hükümdarı, Sultan I. Alâeddîn Keykubâd’tır. Sultan Keykubâd, Mo ol istilâsını çok erken görüp önemini kavramakla kalmamı , bu tehdit ve tehlikeye kar ı çok geni ve kapsamlı güvenlik önlemleri de almı veya almaya çalı mı tır. Bu makalenin amacı, Sultan Alâeddîn Keykubâd’ın Mo ol istilâsına kar ı aldı ı ve almaya çalı tı ı güvenlik önlemlerini tespit edip de erlendirmektir. Daha do rusu bu makalede, Sultan Alâeddîn Keykubâd, izledi i güvenlik politikasıyla Mo ol istilâsını durdurabilir miydi? sorusuna cevap arama ve bulma amacı ve gayreti güdülmü tür
TÜRK DÜNYASINDA AKTARMA ÇALIŞMALARI VE KEMAL ABDULLA'NIN ESERLERİ TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE
Transmission Studies in Turkic World and Kemal Abdulla's Works in Turkish Language
Yazar: Musaoğlu, Mehman
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Aktarma, bili sel, bili im, edebî, metin, kaynak, hedef, Türk yazı dilleri

Türk dünyasında, bilgisayarla yapılan aktarma çalı malarının ilklerine 2000’li yıllarda rastlanmaktadır. Edebî aktarma çalı malarının yapılması ise, 1990’lı yıllardan beri hızlanmaktadır. Kemal Abdulla’nın Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılan Gizli Dede Korkut, Eksik El Yazması ve Büyücüler Deresi eserleri, kaynak ve hedef metinlerinin lengüistik özellikleriyle seçilmektedir. Çünkü, söz konusu eserlerin kendine özgü dil-kullanım biçimi bulunmaktadır

Türk dünyasında, bilgisayarla yapılan aktarma çalı malarının ilklerine 2000’li yıllarda rastlanmaktadır. Edebî aktarma çalı malarının yapılması ise, 1990’lı yıllardan beri hızlanmaktadır. Kemal Abdulla’nın Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılan Gizli Dede Korkut, Eksik El Yazması ve Büyücüler Deresi eserleri, kaynak ve hedef metinlerinin lengüistik özellikleriyle seçilmektedir. Çünkü, söz konusu eserlerin kendine özgü dil-kullanım biçimi bulunmaktadır
MANAS DESTANI VE MUHTAR AVEZOF
Epos of Manas and Muhtar Avezof
Yazar: Yıldız, Naciye
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Muhtar Avezov, Manas, Kırgız halk edebiyatı

Kazak bilim adamı Muhtar Avezov’un. Manas Destanını değerlendiren makaleleri, Kazak edebiyat biliminde, bu destanla ilgili öncü çalışmalardan olması sebebiyle önemlidir. Ayrıca, Avezov, 1952 yılında Bişkek (o zamanki adı Frunze)’de toplanan konferansta, Manas Destanının önemini vurgulamış ve ileri sürdüğü fikirleriyle, Manas Destanının geleceği üzerinde etkili olmuş bilim adamlarındandır. Bu konferanstan sonra, Manas Destanı birtakım müdahalelerle de olsa yayımlanabilmiştir

Kazak bilim adamı Muhtar Avezov’un. Manas Destanını değerlendiren makaleleri, Kazak edebiyat biliminde, bu destanla ilgili öncü çalışmalardan olması sebebiyle önemlidir. Ayrıca, Avezov, 1952 yılında Bişkek (o zamanki adı Frunze)’de toplanan konferansta, Manas Destanının önemini vurgulamış ve ileri sürdüğü fikirleriyle, Manas Destanının geleceği üzerinde etkili olmuş bilim adamlarındandır. Bu konferanstan sonra, Manas Destanı birtakım müdahalelerle de olsa yayımlanabilmiştir
'HABÎS BİR TÜR YILAN' VE 'KARŞIT YILDIZ' OLARAK RAKÎB 1
'HABÎS BİR TÜR YILAN' VE 'KARŞIT YILDIZ' OLARAK RAKÎB 1
Yazar: Öbek, Ali İhsan
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Ra b, kar ıt yıldız, zehirli bir tür yılan, Osmanlı/divan iiri

Bu yazıda; Arap, Fars ve –klasik– Türk iirinin önemli bir konusunu olu turan ra b ‘kelime’sinin, yaygın ve mazmunla mı anlamına ı ık tutulmaya çalı ıldıktan sonra; ra b ‘kelime’si, yazının asıl konusu olan ‘kar ıt yıldız’ ve ‘zehirli bir tür yılan’ anlamlarıyla mercek altına alınmı ve ilgili anlamları divan iirinden bazı tanıklarla da desteklenmeye çalı ılmı tır

Bu yazıda; Arap, Fars ve –klasik– Türk iirinin önemli bir konusunu olu turan ra b ‘kelime’sinin, yaygın ve mazmunla mı anlamına ı ık tutulmaya çalı ıldıktan sonra; ra b ‘kelime’si, yazının asıl konusu olan ‘kar ıt yıldız’ ve ‘zehirli bir tür yılan’ anlamlarıyla mercek altına alınmı ve ilgili anlamları divan iirinden bazı tanıklarla da desteklenmeye çalı ılmı tır
CENGİZ AYTMATOV'UN ROMANLARINDA KADER VE KADERCİLİK
Fate and Fatalism in Aytmatov's Novels
Yazar: Söylemez, Orhan
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Aytmatov, kader, kadercilik, inanç, din, Caabars, Dişi Kurdun

Aytmatov’a göre “kader,” belirleyici ve düzenleyici tek kuvvettir. Onun işleyişprensibi kimse tarafından çözülemez; ancak akıl yoluyla belli ölçülerde takip edilebilir. Bu takip insanın sınırlı iradesiyle mümkündür. Tüm canlıların, sınırlanmış karar verme yetileriyle yazgısına yön verirken dikkat etmesi gereken önemli bir nokta vardır, o da kendi kaderlerinin başka kaderleri de etkileyebileceği gerçeğidir. Bu durumda yazar, tüm kaderlerin birbirine bağlı olduğunu anlatmak istemiştir. Canlılar, bulundukları zamanın şartlarına alışmak zorundadırlar. Bu durum da kaderin kabullenişini doğurur. Aytmatov, kaderini kabullenmeyenleri de eserinde eleştirmiştir

Aytmatov’a göre “kader,” belirleyici ve düzenleyici tek kuvvettir. Onun işleyişprensibi kimse tarafından çözülemez; ancak akıl yoluyla belli ölçülerde takip edilebilir. Bu takip insanın sınırlı iradesiyle mümkündür. Tüm canlıların, sınırlanmış karar verme yetileriyle yazgısına yön verirken dikkat etmesi gereken önemli bir nokta vardır, o da kendi kaderlerinin başka kaderleri de etkileyebileceği gerçeğidir. Bu durumda yazar, tüm kaderlerin birbirine bağlı olduğunu anlatmak istemiştir. Canlılar, bulundukları zamanın şartlarına alışmak zorundadırlar. Bu durum da kaderin kabullenişini doğurur. Aytmatov, kaderini kabullenmeyenleri de eserinde eleştirmiştir
İTTİHAT VE TERAKKİ CEMİYETİ'NE AİT İMAMET VE HİLAFET RİSALESİ'NİN MUHTEVA VE ŞEKİL AÇISINDAN İNCELENMESİ
Configuration and Content Analysis of Imamate and Caliphate Pamphlets Belonging to the Committee of Union and Progress
Yazar: Aslan, Alpaslan DEMİR  Taner
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Risale, İttihat ve Terakki Cemiyeti, İmamet ve Hilafet, Meşrutiyet, Meclis

İttihat ve Terakki Cemiyeti, düşünce ve amaçlarını, yayınladığı risalelerle duyurmaya çalışmıştır. Bu bağlamda 1315/1896-1897 tarihinde Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti matbaasında basılarak yayınlanan İmamet ve Hilafet Risalesi’nde Cemiyet’in imamet ve hilafete dair görüşleri ele alınmıştır. Yaptığımız bu çalışma risaleyi şekil ve muhteva açısından incelemektedir. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin 1895 tarihli nizamnamesinin 21. maddesine göre neşredilmiş olan Risalede, hilafet ve imamet meseleleri, İslam mezheplerine göre imam seçmenin şartları ele alınmakta ve ulü’l-emre itaat konusuna değinilmektedir. Yazar, imamet ve hilafete dair görüşlerini İslam tarihinden örnekler vererek izah etmektedir. Risalede meşrutiyet, cumhuriyet, meclis ve meşveret kavramlarından da bahsedilmektedir

İttihat ve Terakki Cemiyeti, düşünce ve amaçlarını, yayınladığı risalelerle duyurmaya çalışmıştır. Bu bağlamda 1315/1896-1897 tarihinde Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti matbaasında basılarak yayınlanan İmamet ve Hilafet Risalesi’nde Cemiyet’in imamet ve hilafete dair görüşleri ele alınmıştır. Yaptığımız bu çalışma risaleyi şekil ve muhteva açısından incelemektedir. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin 1895 tarihli nizamnamesinin 21. maddesine göre neşredilmiş olan Risalede, hilafet ve imamet meseleleri, İslam mezheplerine göre imam seçmenin şartları ele alınmakta ve ulü’l-emre itaat konusuna değinilmektedir. Yazar, imamet ve hilafete dair görüşlerini İslam tarihinden örnekler vererek izah etmektedir. Risalede meşrutiyet, cumhuriyet, meclis ve meşveret kavramlarından da bahsedilmektedir
AFGANİSTAN TÜRKMENCESİ YAZIMINDA Q-(?) MESELESİ
AFGANİSTAN TÜRKMENCESİ YAZIMINDA Q-(?) MESELESİ
Yazar: Öztürk, Rıdvan
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Sedalıla ma, q-(A)~ -(), Afganistan Türkmencesi, Türkmen yazı diline geçi , yazım

De i en artlar çerçevesinde bugün Afganistan’da arzu edilen ölçüde olmasa da Türkmence yazılı eserler yayımlanmaktadır. Afganistan’da konu ulmakta olan Dari, Tacikçe vb. di er dillerde oldu u gibi Türkmence için de Arap men eli alfabe kullanılmaktadır. Bu alfabe Türkmencenin genel özelliklerini yansıtmakla birlikte, bazı yönlerden eksiklik ve tutarsızlıklar göstermektedir. Bunların en ba ında, O uz grubu lehçelerini ayrı tıran ölçütlerden biri olan q-(A)~ -() yazımı gelmektedir. Bu çalı mada bu mesele üzerinde yo unla mak suretiyle durum tespitine gidilmi tir

De i en artlar çerçevesinde bugün Afganistan’da arzu edilen ölçüde olmasa da Türkmence yazılı eserler yayımlanmaktadır. Afganistan’da konu ulmakta olan Dari, Tacikçe vb. di er dillerde oldu u gibi Türkmence için de Arap men eli alfabe kullanılmaktadır. Bu alfabe Türkmencenin genel özelliklerini yansıtmakla birlikte, bazı yönlerden eksiklik ve tutarsızlıklar göstermektedir. Bunların en ba ında, O uz grubu lehçelerini ayrı tıran ölçütlerden biri olan q-(A)~ -() yazımı gelmektedir. Bu çalı mada bu mesele üzerinde yo unla mak suretiyle durum tespitine gidilmi tir
TANZİMAT DEVRİ PERİYODİKLERİ VE DERGİCİLİK
Tanzimat Era Periodicals and Magazines
Yazar: Şen, Nurcan
Dergi: Gazi Türkiyat, Vol. 1 No. 5, 2015
Anahtar kelimeler: Tanzimat Dergiciliği, Tanzimat Dönemi Peryodikleri

Tanzimat dergileri dönemin önemli yayın organlarıdır. Bu dergilerde dönemin aydınları ve siyaset adamları “edebiyatçı-yazar” görevini üstlenmişlerdir. Süreli yayınlar öncelikle “gazete” ve “mecmua” her zaman doğru isimlerle nitelendirilmez ve zaman zaman birbirlerinin özelliklerini ve görevlerini yüklenirler. Bizde mecmualar batılılaşma cereyanı ile başlamıştır. Batı ile olan ilişkiler arttıkça mecmua ve gazeteler görevleri ve muhtevaları itibariyle yavaş yavaş birbirinden ayrılırlar. Gündelik siyaseti gazeteler takip eder, edebî fennî bilgiler mecmualar tarafından halka sunulur. Tanzimat Döneminde çıkarılan dergilerin isimleri dergilerin hedef ve rollerini açıklayıcı mahiyettedir; Hazîne-i Fünûn, Mazbutatü’l-Fünûn, Mecmua-i Fünûn… İsimlere fen kelimesi eklenerek bu dergilerin rolü simgeleştirilmiştir. Bu dönemde sırf edebiyattan bahseden edebî mecmualar yoktur.Yalnız Diyojen dergisi mizahî bir dergidir.. Bu dergilerde Avrupa medeniyetinin üstünlüğünü teşkil eden teknik ve fen yeniliklerine ait makalelere yeni icat ve keşiflere dair ayrı ayrı bölümler bulunmaktadır. Bu dergilerde, Türk edebiyatının birçok ünlü isimleri yer almaktadır. Namık Kemal, ùinasi, Abdülhalim Memduh, Ali Ferruh, Abdülhak Hâmid, Münif Paşa, Ebuzziyâ Tevfik gibi birçok sanatçı bu dergilerde yerlerini alırlar

Tanzimat dergileri dönemin önemli yayın organlarıdır. Bu dergilerde dönemin aydınları ve siyaset adamları “edebiyatçı-yazar” görevini üstlenmişlerdir. Süreli yayınlar öncelikle “gazete” ve “mecmua” her zaman doğru isimlerle nitelendirilmez ve zaman zaman birbirlerinin özelliklerini ve görevlerini yüklenirler. Bizde mecmualar batılılaşma cereyanı ile başlamıştır. Batı ile olan ilişkiler arttıkça mecmua ve gazeteler görevleri ve muhtevaları itibariyle yavaş yavaş birbirinden ayrılırlar. Gündelik siyaseti gazeteler takip eder, edebî fennî bilgiler mecmualar tarafından halka sunulur. Tanzimat Döneminde çıkarılan dergilerin isimleri dergilerin hedef ve rollerini açıklayıcı mahiyettedir; Hazîne-i Fünûn, Mazbutatü’l-Fünûn, Mecmua-i Fünûn… İsimlere fen kelimesi eklenerek bu dergilerin rolü simgeleştirilmiştir. Bu dönemde sırf edebiyattan bahseden edebî mecmualar yoktur.Yalnız Diyojen dergisi mizahî bir dergidir.. Bu dergilerde Avrupa medeniyetinin üstünlüğünü teşkil eden teknik ve fen yeniliklerine ait makalelere yeni icat ve keşiflere dair ayrı ayrı bölümler bulunmaktadır. Bu dergilerde, Türk edebiyatının birçok ünlü isimleri yer almaktadır. Namık Kemal, ùinasi, Abdülhalim Memduh, Ali Ferruh, Abdülhak Hâmid, Münif Paşa, Ebuzziyâ Tevfik gibi birçok sanatçı bu dergilerde yerlerini alırlar