Çumra İrva ve İska İdaresi Yerleşkesinin Tarihsel Mirası
The Historical Legacy of the Irrigation Administration Settlement in Çumra
Yazar: Mutlu, Mehmet
Dergi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 23 No. 3, 2024
Anahtar kelimeler: History of Architecture ; Mimarlık Tarihi ; Çumra,German houses,Water administration ; Çumra,Alman evleri,Su idaresi

Anadolu’nun coğrafi açıdan tarıma elverişli ve verimli bölgelerinden birisi olan İç Anadolu kesiminde yer alan Konya ili, aynı zamanda ülkemizin en kurak bölgesi olduğu için tarihin her döneminde sulama sorununa çözüm aramıştır. Bu sorunun çözümü için yapılan çalışmaların en kapsamlılarından birisi de 20. yüzyılın başlarında hayata geçirilen Konya Ovası Sulaması Projesi’dir. Beyşehir gölünden alınan suyun kanallarla Çumra’ya taşınması çalışmalarını içeren proje, Osmanlının son dönemindeki en önemli yatırımlarından birisidir. Dönemine göre iddialı ve büyük projenin idari yönetim binası da aynı ilçede oluşturulmuştur. Proje, bir Alman şirket tarafından hayata geçirilirken, yerleşke içerisine yine aynı firma tarafından inşa edilen idari bina ve lojmanlar adeta Almanların geleneksel konut anlayışının temsilcisi olarak inşa edilmişlerdir. Gerek tasarım ve gerekse estetik anlayış olarak dikkat çekici yapılar olan ve idari bina, lojmanlar ve atölye binasından meydana gelen yapılar, cephe özellikleriyle de birbiriyle uyum içindedirler. Yerleşkede yer alan idari bina çatı katı ile birlikte üç katlı olarak inşa edilmişken, başmühendis lojmanı çatı katı dahil 2 katlı olarak yapılmıştır. Mühendis lojmanları ise tek katlı olup, tüm lojmanlarda bodrum kat bulunmaktadır. Aynı zamanda ilçenin en eski yapıları olan bu binalar günümüzde de halen kullanılmaktadır. Bununla beraber bugüne kadar herhangi bir bilimsel çalışmada konu edilmemiştir. Çalışma, bu özel yapıların ilk kez literatüre kazandırılacak olması açısından önem arz etmektedir.

Konya province, located in Central Anatolia, one of the most fertile and geographically favorable regions of Turkey, has historically faced challenges related to irrigation due to its arid climate. One of the most comprehensive initiatives to address this issue was the Konya Plain Irrigation Project, implemented in the early 20th century. This project, which involved transporting water from Lake Beyşehir to Çumra via canals, was among the most significant investments of the late Ottoman period. The administrative headquarters of this ambitious and large-scale project was also established in the same district. While the project was carried out by a German company, the administrative building and lodgings constructed within the project campus reflected the traditional German architectural approach to residential structures. These buildings, which include an administrative building, lodgings, and a workshop, are notable for their design and aesthetic coherence, exhibiting a harmonious facade composition. The administrative building was designed as a three-story structure with an attic, while the chief engineer’s lodging was built as a two-story structure with an attic. The engineers’ lodgings are single-story buildings, all of which include a basement. As the oldest surviving buildings in the district, they remain in use today. However, they have not yet been the subject of any scholarly research. This study aims to introduce these unique structures into the academic literature for the first time.