KOLEMANİT MİNERALİNİN KARBONDİOKSİTLİ SULARDAKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ VE JEOLOJİK OLUŞUMU HAKKINDAKİ ARAŞTIRMALAR
SOLUBILITY OF COLEMANITE MINERAL IN CO2  — CONTAINING WATER AND GEOLOGICAL FORMATION OF THIS MINERAL
Yazar: Gülensoy, Hüseyin; Kocakerim, Mehmet Muhtar
Dergi: Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Vol. 90 No. 90, 2015
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; COLEMANITE MINERAL IN CO2,CONTAINING WATER,GEOLOGICAL FORMATION ; KOLEMANİT MİNERAL,JEOLOJİK OLUŞUM,KARBONDİOKSİTLİ SULAR

Bu çalışmada, kolemanit mineralinin gerek orijinal ve gerekse bir seri sıcaklıkta kalsine edilmişbulunan örneklerinin CO2 li sulardaki çözünürlükleri incelenmiştir.Çözünürlük çalışmalarında değişken olarak zaman, sıcaklık ve pH alınmıştır.CO2 li sulardaki çözünürlüklere karşılaştırma olarak, distile sudaki çözünürlükler de paralel olarak incelenmiştir.Hidrate bor minerallerinin genel olarakşeklinde gösterilebilen çözünürlüklerine sıcaklık ve pH ın doğru orantılı olarak tesir ettiği saptanmıştır,a karşılık olan kalsine mineraller için, kristal yapıdaki B2O3 çözünmesinin, orijinal mineralenazaran daha yüksek bir değer gösterdiği de ortaya konmuştur. Ayrıca bir CaCO3 (kalsit) mineralinin değişik toplanımlarındakiborik asit çözeltilerindeki çözünürlükleri de incelenmiş ve yukarıdaki reaksiyonun ne derecedeiki yönlü olabileceği saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmalar sonunda, hidrate bor minerallerinin hidrotermal oluşumlarınaait var olan bir teori, deneysel olarak bir kere daha sağlanmıştır. Buna paralel olarak, bilhassa kolemanitocaklarında rastlanan psödomorf kalsit oluşumlarının oluş sebepleri de açıklanabilmiştir.Ayrıca, bor cevherlerinden borik asit ve boraks üretilmelerine esas teşkil eden reaksiyonların kimyasalyürüyüşlerine ışık tutacak sonuçlar da ortaya konmuş bulunmaktadır.

In this research, the solubility of colemanite samples in CO2-containing water —whetherin original or calcined form, at a series of temperature conditions—were studied. For solubility studies thetime, temperature and pH values were taken as parameters. Parallel to this, the tests on solubilities of the Mineralin distilled water were also carried out in order to compare them with the solubilities in CO2-containing water.The general equation for the solubilities of the hydrated boron Minerals in CO2-containing water isshown as: xCaO.yB2O3.zH2O+xCO2+nH2O xCaCO3+2yH3BO3+[(z-3y) + n]H2O It was establishedthat the temperature and pH directly affected the solubilities. It was found that for the calcined Mineral,z 0, the solubility of B2O3 in the crystal structure was higher with respect to original mineral.Besides these, the solubilities of CaCO3 mineral (calcite) in different concentrations of boric acid solutionwere investigated, in order to see to what degree the above reaction could be two-directional. At the end of thestudies, the theory about the hydrothermal formation of the hydrated boron minerals, was confirmed oncemore. Parallel to this, causes of the presence of pseudomorph calcites, — especially those appearing in thecolemanite mines — could also be explained.In addition, some results which would enlighten the chemical reaction for the productions of boricacid and borax from boron minerals, were also put forward.