Gen Düzenleme Teknolojileri Bağlamında COVID-19 Aşı Çalışmaları ve Etik Sorunlar
COVID-19 Vaccine Research and Ethical Issues in the Context of Gene Editing Technologies
Yazar: Topçu, İbrahim; Nasuhbeyoğlu, Nazım
Dergi: Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, Vol. 25 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; Vaccination,Vaccination Refusal,COVID-19;,Ethics,Gene Editing;,Recombinant DNA; ; Aşı,Aşı Reddi,COVID-19,etik,Gen Düzenleme;,Rekombinant DNA

Amaç: COVID-19 (2019 koronavirüs hastalığı) pandemisi dünyada ve ülkemizde tüm dikkatleri virüslere, virüsler üzerindeki genetik modifikasyonlara ve aşı çalışmalarına çevirmiş bulunmaktadır. Buçalışmada gen düzenleme teknolojileri ile ilintili bu klinik araştırma ve gelişmeleri gözden geçirmekve de COVID-19 aşı çalışmaları ve aşıla(n)ma ile ilgili etik sorunları ele almak amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Gen düzenleme teknolojilerine ve COVID-19 aşı çalışmalarına dair güncel literatür; aşı güvenliği, yeterli aşı üretimi ve aşıya erişim ile ilgili sorunlar, aşılamada öncelikler ve toplum(sürü) bağışıklığı, ve de aşı tereddütleri ve aşı karşıtlığı üzerinden tartışılmıştır.Bulgular: Birçok ülkede bilim insanları SARS-CoV-2’ye (şiddetli akut solunum sendromu koronavirüsü 2) karşı etkili bir antiviral ilaç ve aşı bulabilmek için yoğun bir şekilde çalışmaktadır. En erken2021’de kullanıma girebileceği tahmin edilen aşıların ne kadar koruma sağlayacağı, uzun dönem yanetkilerinin neler olabileceği ve tüm insanlar için erişilebilir olup olmayacağı ise belirsizliğini korumaktadır. Virüsün laboratuvarda üretildiğine dair komplo teorileri klasik aşı karşıtı söylemleri beslese de,bunların pandeminin yarattığı küresel endişe ortamında aşıya karşı ne kadar dirence neden olabileceği belirsizdir.Tartışma ve Sonuç: Bütün boyutlarıyla küresel salgınlara karşı tecrübe tazelediğimiz böylesi birsüreçte, gen düzenleme teknolojilerine dayanan aşı çalışmaları ve bu yenilikçi tekniklere dair etiktartışmalar gelecekte aşılara ve hatta modern tıbba bakışımızı belirleyecek denli önemli sonuçlaragebedir

Aim: Both around the world and in Turkey, the COVID-19 (coronavirus disease 2019) pandemic hasdrawn all attention to viruses, genetic modification of viruses, and vaccines. In this study, we aimedto review such clinical research and developments associated with gene-editing technologies andaddress issues related to research on COVID-19 vaccines and vaccination ethics.Materials and Methods: Recent literature on gene-editing technologies and COVID-19 vaccine research has been discussed in terms of issues related to vaccine safety, adequate production ofvaccines and access to vaccines, priorities in vaccination and herd immunity, and vaccine hesitancyand vaccine refusal.Results: In many countries, scientists have been working intensively in order to develop an antiviralmedication and vaccine against SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2).However, even if a vaccine is produced, it will probably not be available before 2021. Furthermore, itis still not clear how long the vaccine could remain protective, what side effects it might have, andwhether it will be accessible to all people. Although conspiracy theories that the virus is a productof laboratory work fuel the usual anti-vaccination discourses, it is unclear how much resistance thiscould raise against the vaccine in the current global environment of concern due to the pandemic.Discussion and Conclusion: During such a period where we have had to relive our experiences withall aspects of pandemics, vaccines based on gene-editing technologies and the ethical debate overthese innovative techniques may be so consequential as to shape our future view of vaccines andeven modern medicine