Urdu Edebiyatında Sosyalist İdeolojinin Edebi Gerçekçiliğe Yansıması
The Reflection of Socialist Ideology on Literary Realism in Urdu Literature
Yazar: Erdem, Havva Hülya
Dergi: Şarkiyat Mecmuası No. 46, 2024
Anahtar kelimeler: Cultural Studies (Other) ; Kültürel çalışmalar (Diğer) ; Urdu Literature,Romanticism,Realism,Aligarh Movement,Progressive Movement ; Urdu Edebiyatı,Romantizm,Gerçekçilik,Aligarh Hareketi,İlerici Hareket

Bu çalışma, Urdu edebiyatında sosyalist ideolojinin gerçekçilik akımı üzerindeki tesirini incelemekle kalmayıp, aynı zamanda bu akımın toplumun dönüşümüne olan katkılarını da değerlendirecektir. Fransız Devrimi’nin (Marksistlerce burjuva devrimi olarak adlandırılan) özgürlük, eşitlik ve kardeşlik idealleriyle şekillenen toplumsal değişimlerin, gerçekçilik akımı üzerindeki rolü ve bu akımın Urdu Dili ve Edebiyatı üzerindeki etkileri incelenecektir. Fransız Devrimi’nin toplumsal değişimlere zemin hazırlayan bu idealleri, yalnızca Batı’yı değil, farklı kültürlerdeki edebiyat anlayışlarını da etkilemiştir. Bu bağlamda, Aligarh Hareketi’nin öncülüğünde Batı literatüründen Urdu diline yapılan çeviriler, Urdu edebiyatı yazarlarını Batı edebiyatından etkilenmeye ve edebiyatlarını Batı modernizmiyle karşılaştırmaya yönlendirmiştir. Bu etkileşim, yazarlara yenilikçi, gerçekçi ve eleştirel bir bakış açısı kazandırmıştır. Gerçekçi anlatımla yapılan bu yazınsal çalışmalar, yalnızca bireysel hikayelere odaklanmamış; aynı zamanda toplumsal yapıyı, sınıf farklılıklarını ve sömürgecilik döneminin zorluklarını da yansıtmıştır. Aligarh Hareketi’nin öncüsü Sir Seyyid Ahmed Han, Müslüman Hint toplumunun sorunlarını realist yönden değerlendirerek, toplumun ihtiyaçları doğrultusunda çalışmalar yapmıştır. Fransız Devrimi’nin ardından sosyalist ideolojinin etkisiyle özgürlük, eşitlik ve kardeşlik ruhunu benimseyen Hintli yazarlar, İlerici Yazarlar Hareketini başlatmışlardır. Çalışmamızda, sadece İngiliz sömürge yönetimi altındaki alt kıta halkının değil, aynı zamanda toplumsal eşitsizlikten muzdarip geniş halk kesimlerinin hak mücadelesine de değinilecektir.

This study will not only examine the influence of socialist ideology on the realism movement in Urdu literature, but it will also evaluate the contributions of this movement to social transformation. This section will examine how the French Revolution—which Marxists called a bourgeois revolution—shaped society’s ideals of liberty, equality, and fraternity and how it affected the realism movement. This section also examines how the French Revolution affected Urdu and literature. Literary outlooks not only in the West but also in many other cultures were shaped by the ideals of the French Revolution, which laid the groundwork for social change. In this context, translations from Western literature to Urdu under the leadership of the Aligarh Movement led Urdu literature writers to be influenced by Western literature and to compare their literature with Western modernism. This interaction provides writers with an innovative, realistic, and critical perspective.Sir Syed Ahmad Khan, leader of the Aligarh Movement, addressed Muslim-Indian society’s issues with a realist approach. After the French Revolution, inspired by the socialist ideals of liberty, equality, and fraternity, Indian writers launched the Progressive Writers Movement. This study explores the struggles against social inequality and the fight for human rights under British colonial rule.