AKILCI İLAÇ KULLANIMINA İLİŞKİN TUTUM VE DAVRANIŞLARIN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
AKILCI İLAÇ KULLANIMINA İLİŞKİN TUTUM VE DAVRANIŞLARIN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Deniz, Serkan
Dergi: Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Vol. 22 No. 3, 2019
Anahtar kelimeler: İlaç,akılcı ilaç kullanımı,toplum,sağlık.

Akılcı ilaç kullanımının bireylere ve topluma olan etkileri dikkate alındığında, akılcı ilaç kullanımı tıbbi, sosyal, ekonomik ve yasal açıdan önemli hale gelmiştir. Bu çalışma ile ilaçlara ve akılcı ilaç kullanımına ilişkin tutum ve davranışların belirlenmesi; ayrıca akılcı ilaç kullanımına ilişkin tutum ve davranışların demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, Şubat 2019 - Mart 2019 aylarında İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini İstanbul’da ikamet eden ve 18 yaşını doldurmuş bireyler oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak için anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 479 anket formu toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testi kullanılmıştır. Bu araştırmanın bulgularına göre katılımcıların akılcı ilaç kullanımına uygun olmayan tutum ve davranışlarının çoğunlukla hekim tavsiyesi olmadan ilaç kullanmalarının (%46,6) ve hekimin önerdiği süreden önce ilaçlarını kullanmayı bırakmalarının (%51,4) olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların hekime danışmadan ilaç dozunu değiştirme (%10,4) ve hekimin önerdiği saatte ilaçlarını kullanma (%81,6) konusunda akılcı ilaç kullanımına daha uygun tutum ve davranışlar sergilediği belirlenmiştir. Hekim tavsiyesi olmadan ilaç kullanımı katılımcıların eğitim durumuna göre, hekimin önerdiği süreden önce ilaçların kullanılmasının bırakılması katılımcıların yaşına ve medeni durumuna göre istatistiksel olarak farklılık gösterdiği, akılcı ilaç kullanımıyla ilgili diğer ifadelerin ise katılımcıların demografik özelliklerine göre istatistiksel olarak farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bu araştırma sonucunda katılımcıların akılcı ilaç kullanımı konusunda uygun olmayan tutum ve davranışlar sergileyebildikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçları çerçevesinde akılcı ilaç kullanımının arttırılmasına yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.

Akılcı ilaç kullanımının bireylere ve topluma olan etkileri dikkate alındığında, akılcı ilaç kullanımı tıbbi, sosyal, ekonomik ve yasal açıdan önemli hale gelmiştir. Bu çalışma ile ilaçlara ve akılcı ilaç kullanımına ilişkin tutum ve davranışların belirlenmesi; ayrıca akılcı ilaç kullanımına ilişkin tutum ve davranışların demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, Şubat 2019 - Mart 2019 aylarında İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini İstanbul’da ikamet eden ve 18 yaşını doldurmuş bireyler oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak için anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 479 anket formu toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testi kullanılmıştır. Bu araştırmanın bulgularına göre katılımcıların akılcı ilaç kullanımına uygun olmayan tutum ve davranışlarının çoğunlukla hekim tavsiyesi olmadan ilaç kullanmalarının (%46,6) ve hekimin önerdiği süreden önce ilaçlarını kullanmayı bırakmalarının (%51,4) olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların hekime danışmadan ilaç dozunu değiştirme (%10,4) ve hekimin önerdiği saatte ilaçlarını kullanma (%81,6) konusunda akılcı ilaç kullanımına daha uygun tutum ve davranışlar sergilediği belirlenmiştir. Hekim tavsiyesi olmadan ilaç kullanımı katılımcıların eğitim durumuna göre, hekimin önerdiği süreden önce ilaçların kullanılmasının bırakılması katılımcıların yaşına ve medeni durumuna göre istatistiksel olarak farklılık gösterdiği, akılcı ilaç kullanımıyla ilgili diğer ifadelerin ise katılımcıların demografik özelliklerine göre istatistiksel olarak farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bu araştırma sonucunda katılımcıların akılcı ilaç kullanımı konusunda uygun olmayan tutum ve davranışlar sergileyebildikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçları çerçevesinde akılcı ilaç kullanımının arttırılmasına yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.