hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Antalya bölgesinde pamuk solgunluk hastalığı (Verticillium dahliae) surveyi
A survey of cotton wilt (Verticillium dahliae) in Antalya region
Yazar: Çelik, İbrahim; Soysal, Mustafa; İnan, Önal; Çetinkaya, Mustafa
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Cotton wilt; Disease severity; Disease incidence; Survey ; Pamuk solgunluk hastalığı; Hastalık şiddeti; Hastalık yoğunluğu; Survey

Pamuk, Türkiye için hem tarım ürünü hem de endüstri bitkisi olması nedeniyle iç ve dış ticarette önemli bir yere sahiptir. Solgunluk hastalığı dünyada olduğu gibi ülkemizde de pamuk ekim alanlarında ciddi kayıplara neden olan önemli hastalıklardan birisidir. Bu çalışma, 2000, 2001 ve 2002 yıllarında Antalya Merkez, Serik ve Manavgat ilçelerini içine alan 3 bölgeden 161 pamuk tarlasında, pamuk solgunluk şiddeti, hastalığının bulunuş oranı ve hastalık etmeninin toprakla ilişkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışma sonucunda Antalya ili pamuk ekim alanlarında hastalık şiddeti ve hastalığa yakalanma oranı 2000, 2001 ve 2002 yıllarında sırasıyla 1.75 ve % 81.90; 0.81 ve % 56.95 ve 0.94 ve % 63.06 olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, hastalığın bölgede önemli derecede artış gösterdiğini ve bölgeye uyum gösteren, solgunluk hastalığına dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesine ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.

Cotton, as an agricultural and industrial crop, has a great importance for domestic and foreign trade of Turkey. Wilt disease is the most important disease in our country as in the cotton production regions in the world. This study was conducted to determine disease severity, disease incidence (%) and the relationship between disease incidence and soil properties caused by wilt pathogen in 161 fields in Antalya, Serik and Manavgat provinces. Disease severity and disease incidence values were detected as 1.75 and 81.90 %; 0.81 and 56.95 %; 0.94 and 63.06 % in 2000, 20001 and 2002, respectively. The studies indicate the significantly ascending of disease incidence and resistant varieties showing adaptation to region that are required.
Güneydoğu Anadolu ekolojik koşullarında bazı arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin verim ve verim öğelerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield components of some barley (Hordeum vulgare L.) cultivars in Southeast Anatolia ecological conditions
Yazar: Karahan, Turan; Sabancı, Cafer
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Barley; Variety; Yield ; Arpa; Çeşit; Verim

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde (Diyarbakır, Ceylanpınar), bölgeye uyumlarını belirlemek amacıyla 9 arpa çeşidinin (Akhisar-98, Bilgi-91, Bornova-92, Kaya, Sur-93, Süleymanbey-98, Şahin-91, Şerifehanım-98 ve Vamıkhoca-98), verim ve verim unsurları ile birlikte bazı kalite kriterleri incelenmiştir. Çeşitlerin başaklanması Ceylanpınar lokasyonunda Diyarbakır’a göre 10 gün daha erken olurken, bitki boyu daha kısa, hektolitre ağırlığı ve protein oranı daha yüksek bulunmuştur. Çeşitler incelenen diğer karakterler açısından Diyarbakır koşullarında daha üstün performans göstermiştir. İki lokasyonun ortalaması olarak çeşitlerin tane verimi 388-487 kg da-1 arasında değişmiştir. En yüksek tane verimi ortalama 487 kg da-1 ile Vamıkhoca-98 çeşidinden elde edilirken, en düşük tane verimine sahip çeşit 388 kg da-1 ile Bornova-92 olmuştur. Ceylanpınar’da tanede protein oranı yükselmekle birlikte tane veriminin % 40 azaldığı görülmüştür. Genel olarak araştırma sonuçları değerlendirildiğinde Diyarbakır şartları için sırasıyla Vamıkhoca-98, Süleymanbey-98 ve Akhisar-98 çeşitleri, Ceylanpınar için Akhisar-98, Şahin-91, Vamıkhoca-98 çeşitleri önerilebilir.

In this study; yield, yield components and some quality parameters of nine summer and alternate barley varieties (Akhisar-98, Bilgi-91, Bornova-92, Kaya, Sur-93, Süleymanbey-98, Şahin-91, Şerifehanım-98 ve Vamıkhoca-98) being suitable for South East Anatolia Region and registered by different Agricultural Research Institutes were determined in 2003-2004 growing season. According to the results, varieties in Ceylanpınar were ten days earlier and had shorter plant height, higher hectoliter weight and protein content than those in Diyarbakır. The varieties had high performance for the other characters studied in Diyarbakır conditions. Seed yield of varieties were ranged 388-487 kg da-1. While the highest mean seed yield was 487 kg da-1 for Vamıkhoca-98, the least mean seed yield was 388 kg da-1 for Bornova-92. It was found a tendency of increase in Ceylanpınar conditions with 40 % decrease in seed yield. Vamikhoca-98, Suleymanbey-98 and Akhisar-98 were advised for Diyarbakır condition; Akhisar-98, Sahin-91 and Vamikhoca-98 were found to be suitable for Ceylanpınar.
Antalya ilinde nar zararlıları üzerine araştırmalar: Gövde ve dallarda zarar yapanlar
Investigation on pomegranate pests in Antalya province: Stem and branch pests
Yazar: Öztop, Ali; Keçeci, Mehmet; Kıvradım, Mehmet
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Pomegranate; Zeuzera pyrina; Schistocerus bimaculatus; Apate monachus; Antalya ; Nar; Zeuzera pyrina; Schistocerus bimaculatus; Apate monachus; Antalya

Bu çalışma, Antalya ili nar bahçelerinde gövde ve dallarda zarar yapan türlerin belirlenmesi amacıyla 1999–2000 yıllarında yürütülmüştür. Örneklemeler Antalya Merkez, Serik, Kumluca ve Finike ilçelerinde toplam 8 adet bahçede yapılmıştır. Bu örneklemeler sonucunda Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae), Schistocerus bimaculatus Ol. ve Apate monachus Fabricius (Coleoptera: Bostrychidae) tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda Z. pyrina’nın ana zararlı, S. bimaculatus ve A. monachus’un iyi bir budama ve mücadele yapılmadığı zaman önemli derecede zararlara yol açabileceği tespit edilmiştir.

This study was carried out trough 1999-2000 in order to determine harmful pests in stem and branch in pomegranate orchards in Antalya province, Turkey. Samplings were done at the 8 orchards in districts along coast in Central Antalya, Serik, Kumluca and Finike. Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae), Schistocerus bimaculatus Ol. and Apate monachus Fabricius (Coleoptera: Bostrychidae) were determined as harmful pest. As a result of this study, Z. pyrina was found to be main pest and S. bimaculatus and A. monachus populations can lead important harmful level unless management and pruning are not applied properly.
Kendilenmiş standart tatlı mısır (Zea mays L. var. saccharata Sturt) hatlarında taze koçan verimi bakımından kombinasyon yeteneğinin yoklama melezlemesi yöntemiyle belirlenmesi
Determination of combining ability of standard sweet corn (Zea mays L. var. saccharata Sturt) inbred lines in terms of fresh ear yield by topcrossing method
Yazar: Erdal, Şekip; Pamukçu, Mehmet; Savur, Osman; Soysal, Mustafa; Toros, Ayşe; Tezel, Mehmet
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Sweet corn; Top cross; General combining ability; Fresh ear yield ; Tatlı mısır; Yoklama melezi; Genel kombinasyon yeteneği; Taze koçan verimi

Türkiye’de tanelik, silajlık, cin ve beyaz mısır tiplerinde geliştirilmiş olan çeşitleri bulunurken, tatlı mısırda henüz ıslah edilmiş bir yerli çeşit bulunmamaktadır. Bununla birlikte tatlı mısır çeşit ıslahı çalışmaları devam etmektedir. Erken generasyonlarda ümitvar ve uyum yeteneği yüksek hat adaylarının belirlenmesi hibrit tatlı mısır ıslahının çok önemli bir safhasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, tatlı mısır çeşit ıslahı programı kapsamında geliştirilen S3-S6 kendileme seviyelerinde bulunan 87 adet hat adayı yoklama melezi yöntemi ile erken generasyonlarda seleksiyona tabi tutulmuştur. Araştırmada, 2008 yılınnda elde edilen 87 adet kombinasyon ve 1 adet test edici ticari hibrit çeşit, 4 adet deneme seti halinde, 2009 yılında Antalya ve Konya lokasyonlarında değerlendirilmiştir. Değerlendirmelerde yoklama melezleri, taze koçan verimleri ve kombinasyon yetenekleri bakımından karşılaştırılmı ve sonuçlar tartışılmıştır. Çalışmamızda incelenen hatlar arasında 11, 30, 39, 50, 51, 85 ve 87 numaralı hat adaylarının taze koçan verimi bakımından genel kombinasyon yeteneklerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Söz konusu aday hatlar gelecek dönem çalışmalarında birbirleri ile melezlenerek farklı     kombinasyonlarda denenecektir.

Turkey has its own grain, silage, pop and white type of maize cultivars.However, we still have not yet sweet corn hybrids which improved in Turkey. Efforts are underway to bred new sweet corn hybrids. It is very important to determinepromising inbreds which have good combining abilities in early generations in sweetcorn breeding programs. In this study, 87 sweet corn inbreds which were developedin the sweet corn variety program were evaluated for their combining ability in termsof fresh ear yield by topcrossing method. One commercial single cross was used as atester. The study was carried out in Antalya and Konya locations in 2009. 11, 30, 39,50, 51, 85 and 87 numbered inbreds showed high combining ability based on freshear yield. Selected candidate inbreds will be tried in different cross combinations inthe next season studies.
Moro kan portakalının meyve suyuna işlemeye uygunluğunun tespiti ve antosiyanin stabilitesi üzerine ışık, sıcaklık ve pH’nın etkisi
Determination of convenient Moro blood orange for juice production and the effect of light, storage temperature and pH on the anthocyanin stability of the product
Yazar: Tokgöz, Haluk; Gölükçü, Muharrem; Toker, Ramazan
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Blood orange juice; Anthocyanin; Total phenolic matter ; Kan portakalı suyu; Antosiyanin; Toplam fenolik madde

Bu araştırma kapsamında incelenen Moro ülkemizde ve dünyada üretim miktarı en yüksek olan kan portakalı çeşididir. Bu meyvenin ürüne işlenmemesinin en önemli nedeni elde edilen ürünün raf stabilitesinin oldukça düşük olmasıdır. Araştırma kapsamında incelenen örneklerin toplam fenolik madde ve antosiyanin içeriği üzerine depolama sıcaklığı, pH ayarlaması ve depolama süresinin önemli etkisi gözlemlenmiştir. Depolama başlangıcında 1197 mg L-1 olan toplam fenolik madde miktarı, oda sıcaklığında dört ay depolama periyodu sonunda ortalama 861 mg L-1'ye, 6°C’de depolanan ürünlerde ise on aylık depolama periyodu sonunda ortalama 841 mg L-1’ye düşmüştür. Örneklerin depolama başlangıcında 164.63 mg L-1 olan toplam antosiyanin içeriği, oda sıcaklığında dört aylık depolama periyodu sonunda 30.97 mg L-1’ye, 6°C’de on aylık depolama periyodu sonunda ise ortalama 37.21 mg L-1 değerine düşmüştür.

The Moro blood oranges, used as material in this research, has the highest production rate among the blood orange varieties both in our country and in the world. This fruit is not suitable for processing because of its low shelf stability. It has been observed that storage temperature, pH adjustment and storage time have important effects on the total phenolic and anthocyanin contents of the samples analyzed in the research. While average total phenolic content was 1197 mg L-1 at the beginning of the storage period, it was decreased to 861 mg L-1 after 4 months storage at the room temperature and 841 mg L-1 after 10 months storage at the 6°C. Similarly average total anthocyanin content was 164.63 mg L-1 at the beginning of the storage period, it was decreased to 30.97 mg L-1 after 4 months storage at the room temperature and 37.21 mg L-1 after 10 months storage at the 6°C. e ortalama 37.21 mg L-1 değerine düşmüştür
Bazı biber hat ve çeşitlerinin tobacco mosaic tobamovirus (TMV)’e dayanıklılığının mekanik inokulasyon ve elisa testleri ile belirlenmesi
Determination of some pepper lines and varieties resistant to tobacco mosaic tobamovirus (TMV) with inoculation and elisa tests
Yazar: Çelik, Nejla; Özalp, Ramazan; Çelik, İbrahim
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Pepper; Capsicum annuum; Tobacco mosaic tobamovirus; TMV; Resistance ; Biber; Capsicum annuum; Tobacco mosaic tobamovirus; TMV; Dayanıklılık

Örtüaltı biber (Capsicum annuum L.) yetiştiriciliğinde önemli verim kayıpları ve kalite bozulmalarına neden olan virüs hastalıklarının başında Tobacco mosaic tobamovirus (TMV) gelmektedir. Ülkemizde ve dünyada virüs hastalıkları ile kimyasal mücadelenin olmaması, üreticilerin dayanıklı çeşit kullanmalarını gerektirmektedir. Bu çalışma, 2005-2009 yılları arasında “Türkiye F1 Hibrit Sebze Çeşitlerinin Geliştirilmesi ve Tohumluk Üretiminde Kamu-Özel Sektör İşbirliği Projesi” kapsamında yürütülmüştür. Çalışmada, sonbahar ve ilkbahar dönemlerinde, Enstitü gen havuzunda bulunan 156 adet biber hattı ile 36 adet özel sektöre ait çeşit, TMV etmenine karşı testlenmiştir. Saksılara ikişer adet dikilen biber fideleri 2-4 yapraklı döneme gelince hazırlanan virüs inokulumu bitkilerin yapraklarına mekanik inokulasyon yöntemine göre inokule edilmiştir. Bitkiler haftalık olarak gözlenmiş ve oluşan belirtiler kaydedilmiştir. İnokulasyondan 4-6 hafta sonra gözlem sonuçları semptomatolojik olarak ve laboratuarda ELISA testi ile değerlendirilmiştir. Çalışmalar sonucunda, Enstitüye ait 15 adet hat ile özel sektöre ait 2 adet çeşit dayanıklı olarakbelirlenmiştir.

The virus Tobacco mosaic tobamovirus (TMV) disease causes major losses in yield and quality in pepper cultivation. No chemical control of the virus disease forces growers to use resistant varieties in the world. This study was carried out in the frame of “Improvement of Turkey F1 Hybrid Vegetable Variety and Public-Private Sector Collaboration in Seed Production Project” between 2005 and 2009. 156 Pepper lines in gene pool of Institute and 36 varieties of private sector were screened against TMV resistance in greenhouse in autumn and spring seasons. Plants sown two plants per pot were infected with pathogen by mechanical inoculation at 2-4 true leaf period. The symptoms were weekly observed and recorded. Observations were evaluated at 4-6 weeks after inoculation by symptomatologic and ELISA. As a result of this study, 15 lines of Institute and 2 varieties of private sector were determined resistant.
Camarosa çilek çeşidinde değişik EC düzeylerinin verim ve kalite üzerine etkileri
Effects of different EC levels on the yield and quality of Camarosa strawberry
Yazar: Adak, Nafiye
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Çilek; Camarosa; Yetiştirme ortamı; EC düzeyleri

Bu araştırmada deneme materyali olarak ‘Camarosa’ çilek çeşidi, fide tipi olarak tüplü fide kullanılmıştır. Araştırmada, torf ve kokopit ortamında yetiştirilen çileklerde, değişik EC düzeylerinin verim ve kalite üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, fideler vegetasyon süresi boyunca 1.4 mS cm-1, 1.6 mS cm-1, 1.8 mS cm-1 ve 2.0 mS cm-1 EC düzeylerinde bitki besleme uygulamalarına tabi tutulmuştur. Bu uygulamalar, torf ve kokopit ortamında yetiştirilen bitkilerde ayrı ayrı yapılmıştır. Araştırma sonucunda, EC düzeylerinin artışına paralel olarak gövde çapı değerleri düzeylerinin meken, yaprak sayısı değerleri azalmıştır. Ayrıca en yüksek erkenci ve toplam verim değerleri, 1.8 mS cm-1 ve 2.0 mS cm-1 EC düzeylerinde yetiştirilen bitkilerde saptanmıştır. Yetiştirme ortamları bakımından ise erkenci ve toplam verim bakımından bir farklılık belirlenmemiştir. Meyve dış rengi L, a, b, C ve h değerleri bakımından gerek EC düzeylerinde ve gerekse yetiştirme ortamları arasında istatistiksel bir farklılık belirlenmezken, EC düzeylerinin artışına bağlı olarak meyve renginin koyulaştığı gözlenmiştir. Ayrıca meyve eti sertliği ile kaliksin kopma direnci ve suda çözünebilir kuru madde miktarı da rakamsal olarak EC düzeylerinin artışına paralel olarak artış göstermiştir. Araştırma bulgularımız ışığında, bitki büyüme ve gelişmesi ile verim bakımından en iyi sonuç 1.8 mS cm-1 EC düzeyi ile kokopit ortamında gerçekleşmiştir.

Potted type of Camarosa strawberries were used as plant material in this research. The effects of different EC levels on the yield and quality of strawberries grown on peat and cocopeat medium were evaluated. Therefore, strawberry seedling were exposed to plant nutrition applications having 1.4 mS cm-1, 1.6 mS cm-1, 1.8 mS cm-1 and 2.0 mS cm-1 EC levels during vegetative growth those of which EC levels were applied to peat and cocopeat medium separately. As a result, stem diameter showed an increase in relation to increased EC levels whereas leaf number resulted in a decrease. Moreover, the highest and the earliest yield were taken from the plants exposed to 1.8 mS cm-1 and 2.0 mS cm-1 EC levels. Earliness and the highest yield did not show any significant response between the growing medium. The color of fruit exocarp, L, a, b, C and h value were effected insignificantly by the different EC levels as well as different growing medium, but dept of exocarp color increased by the elevated EC levels. Further, fruit flesh hardness, calics removal resistance and total soluble solid showed an parallel increase in elevated EC levels. The most suitable EC levels was found to be 1.8 mS cm-1 in cocopeat medium in terms of plant growth and development.
Siğilli huş (Betula pendula Roth.) ağacının bitkisel tasarım ilkeleri doğrultusunda fonksiyonelliğinin incelenmesi
Examination of functionality of brich (Betula pendula Roth.) in line with plantation design principles
Yazar: Alp, Şevket; Bilgili, B. Cemil; Çorbacı, Ö. Lütfi; Karaman, Kübra
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: Landscape; Birch; Esthetic; Cool climate; Plantation design ; Peyzaj; Betula; Estetik; Serin iklim; Planlama

Estetik ve fonksiyonel mekânların oluşturulmasında bitkilerin rolü büyüktür. Bitkiler bunu sahip oldukları çiçek, dal ve yaprak gibi organlarının form, doku, renk gibi özellikleriyle sağlarlar. Çalışmada, Türkiye’nin önemli bir orman ağacı olan ve dekoratif özelliklere sahip Betula pendula Roth. (Siğilli Huş) türünün tanıtımı yapıldıktan sonra, bitkisel tasarım ilkelerinden renk, doku, form ve ölçü kriterleri ele alınarak bitkisel tasarım çalışmalarında nerede ve nasıl kullanılabileceği belirlenmiştir. Gövdenin beyaz olması, sarkık ve manzara formu gibi özellikleri nedeniyle çevre düzenlemelerinde çeşitli imkânlar sağlandığı, alle ağacı olmasının yanında gölge ağacı veya başka türlerle beraber kullanılarak fonksiyonel tasarımlar yapılabileceği ortaya konulmuştur. B. pendula’nın, ekstrem iklim koşullarına dayanıklı olması nedeniyle Doğu Anadolu gibi serin yerlerde, estetik ve fonksiyonel alanların oluşturulmasında daha fazla rol oynayabileceği kanısına varılmıştır.

The role of plants in the creation of esthetical and functional landscape spaces is considerable. This is due to some characteristics of the plants such as shape, colour and texture of flowers, branches and leaves. In this study, after introducing Betula pendula Roth., which is one of Turkey’s important forest trees and has decorative features, it has been determined where and how it can be used in plantation design works by taking into consideration botanic design principles such as colour, texture, shape and measure. Furthermore, B. pendula provides various possibilities in environmental designs due to its white trunk and pendulous and scenery image. In addition to being a road-side tree, it can be used with shade bearer or other trees to create some functional designs. Finally, it has been determined that B. pendula can play an important role in the creation of esthetic and functional places in cool regions like East Anatolia due to its resistance to extreme weather conditions.
Koruyucu toprak işleme ve doğrudan ekim sistemlerinde yabancı ot mücadelesi
Weed control in no-till farming and minimum-till farming systems
Yazar: Işık, Doğan; Mennan, Hüsrev; Dok, Mahmut; Kaya Altop, Emine
Dergi: Derim, Vol. 27 No. 2, 2014
Anahtar kelimeler: No-tillage; Minimum-tillage; Weed control ; Doğrudan ekim; Azaltılmış toprak işleme; Yabancı ot mücadelesi

Son yıllarda doğrudan ekimin önemi gittikçe artmaktadır. Doğrudan ekim ve azaltılmış toprak işlemenin ortaya çıkışı; toprak işlemenin ürün yetiştiriciliği açısından çok fazla önemli olmadığını ve toprak işlemenin daha çok yabancı otları kontrol amacıyla yapıldığını göstermiştir. Doğrudan ekim ve azaltılmış toprak işleme sistemleri aşırı toprak işlemenin toprağa zarar verdiğini ve yabancı ot sorununu artırdığını ortaya koymuştur. Doğrudan ekim ve azaltılmış toprak işleme sistemleri yabancı ot mücadelesini etkilemektedir. Toprak işlemeyi azaltan yabancı ot mücadele metodu potansiyel olarak toprak strüktürü için faydalıdır. Bu sistemlerde yabancı ot kontrolünün önemi büyük olup başarılı yetiştiricilik için yabancı otlarla mücadele edilmelidir. Bu derlemede doğrudan ekim ve azaltılmış toprak işleme sistemlerinde çevreye zarar vermeden sürdürülebilirlik ve ekonomik stabiliteyi sağlamak amacıyla yabancı otlarla mücadele yöntemleri açıklanmıştır.

In recent years no-till drop production has became increasingly important. The advent of no-till farming and minimum-till farming has shown that tillage is not essential to grow crops and may do more control of weeds. No-till and minimum farming systems has been shown that the damage done to soil and made weed problem worse by excessive moldboard plowing. Minimum and no-tillage systems affect the weed control. Any method of weed control that minimizes tillage is potentially of benefit to soil structure. The importance of weed control in these systems is great; and complete weed control is necessary to successfully produce crops. In this review weed management practices for minimum-till and no-till cropping systems to provide economic stability while minimizing environmental risk was explained. doğrudan ekim ve azaltılmış toprak işleme sistemlerinde çevreye zarar vermeden sürdürülebilirlik ve ekonomik stabiliteyi sağlamak amacıyla yabancı otlarla mücadele yöntemleri açıklanmıştır.
Sera koşullarının Bombus terrestris L. kolonilerinin tozlaşma performansına etkileri
The influences of greenhouse conditions on pollination performance of Bombus terrestris L. colonies
Yazar: Gürel, Fehmi; Gösterit, Ayhan; Argun Karslı, Bahar
Dergi: Derim, Vol. 28 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Bombus terrestris; Pollination; Colony performance; Greenhouse ; Bombus terrestris; Tozlaşma; Koloni performansı; Sera

Bombus terrestris L. kolonileri günümüzde kitlesel ölçekte yıl boyu yetiştirilmekte ve Türkiye ile birlikte birçok ülkede ticari bir tozlaşma aracı olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Dünyada yılda yaklaşık 1 000 000 adet, Türkiye’de ise 100 000 adet ticari üretilmiş B. terrestris kolonisi başta domates olmak üzere (% 95) serada yetiştirilen birçok ürünün tozlaşmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Türkiye seracılık sektöründe bombus arısı kullanımı hızlı bir gelişme göstermesine karşın, sera yapısı, pestisit kullanımı, sera içi iklim koşulları gibi sera içerisinde bombus kolonilerinin gelişimi ve tozlaşma aktivitesini etkileyen birçok etmen vardır. Bu makalede B. terrestris kolonilerinin sera içerisindeki performanslarını etkileyen temel etmenler açıklanmıştır.

Bombus terrestris L. is reared extensively today on a year-round mass scale and widely used commercially in many countries including Turkey as a pollination agent. The current worldwide sale of B. terrestris has reached some 1 000 000 colonies per year. In Turkey, some 100 000 commercially produced colonies of B. terrestris have been used for the pollination of a number of crops, mainly of tomatoes (95 %) in greenhouses every year. Although the use of bumblebee in the greenhouse vegetables shows rapid expansion in Turkey, there are many factors affecting bumblebee pollination activity in the greenhouse such as greenhouse construction, overheating, use of pesticide. The aim of this paper is to describe the main factors affecting the performance of B. terrestris colonies in the greenhouse.