OBEZİTE VE YOKSULLUK: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
OBESİTY AND POVERTY: EVİDENCE FROM TURKEY
Yazar: Beyaz Sipahi, Banu
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 64, 2022
Anahtar kelimeler: : Obesity,Poverty,Socioeconomic Status,Recursive Bivariate Probit Model ; Obezite,Yoksulluk,Sosyoekonomik Statü,Yinelenen İkili Probit Model

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde obezite yıkıcı etkiye sahip bir sağlık problemidir. Sosyoekonomik statü ile obezite arasında ilişkide net bir sonuca varılamamıştır. Türkiye’de yoksulluk oranındaki artışa bağlı olarak gelir eşitsizliği artış göstermektedir. Türkiye’de artan obezite ve gelir eşitsizliği sorununu anlayabilmek için gelir eşitsizliğinin obezite yaygınlığı üzerindeki rolünü araştırmak gerekir. Bu çalışmanın amacı yoksulluk durumu ile obezite/aşırı kilolu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada iki farklı yöntem kullanılmıştır. İlkinde obezite ile yoksulluk arasındaki ilişkide yoksulluğun içselliğini göz ardı edilerek oluşturulan probit model ele alınmıştır. İkincisinde ise obezite ile yoksulluk arasında eş zamanlı ilişkisini ve yoksulluğun içselliği göz önünde bulunduran yinelenen iki değişkenli probit model tercih edilmiştir. Analizde Türkiye İstatistik Kurumu tarafından oluşturulan 2019 yılına ait Türkiye Sağlık Araştırması veri setinden yararlanılmıştır. Her iki model için yoksulluk ile obez/aşırı kilolu arasında negatif ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. İki değişken arasında içsellik sorunu olduğunu ve yoksulluğun obezite/aşırı kilo olma olasılığını %21.6 azalttığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, yaş, cinsiyet, eğitim, medeni durum, çalışma durumu, sigara ve alkol kullanım gibi önemli faktörler obez/aşırı kilo ve yoksulluk üzerinde istatistiksel olarak anlamlıdır. Önemli bulgulardan biriside eğitim düzeyindeki artış yoksulluk ve obez/aşırı kilolu olma olasılığını azaltıcı etkisi bulunmuştur.

Obesity is a devastating health problem in developed and developing countries. There is no clear relationship between socioeconomic status and obesity. Income inequality is increasing due to the increase in the poverty rate in Turkey. In order to understand the increasing obesity and income inequality problem in Turkey, it is necessary to investigate the role of income inequality on obesity prevalence. The aim of this study is to examine the relationship between poverty status and obesity/overweight. Two different methods were used in the study. In the first, a probit model was created by ignoring the endogeneity of poverty in the relationship between obesity and poverty. In the second, Recursive bivariate probit model was preferred, which considers the simultaneous relationship between obesity and poverty and the endogeneity of poverty. In the analysis, we use Health Survey of Turkish Statistical Institute for the year 2019. It was concluded that there is a negative relationship between poverty and obese/overweight for both models. It was concluded that there is an endogeneity problem between the two variables and that poverty reduces the probability of obesity/overweight by 21.6%. In addition, important factors such as age, gender, education status, marital status, employment status, smoking and alcohol use are statistically significant on obesity/ overweight and poverty. One of the important findings is that the increase in the level of education has a decreasing effect on the possibility of poverty and being obese/overweigh.