LOPCOW-MARCOS yaklaşımıyla BRICS ülkelerinde siber güvenlik değerlendirmesi
Cybersecurity assessment in BRICS countries using the LOPCOW–MARCOS approach
Yazar: Öztaş, Tayfun
Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. Advanced Online Publication, 2025
Anahtar kelimeler: Artificial Intelligence (Other) ; Yapay Zeka (Diğer) ; Numerical and Computational Mathematics (Other) ; Sayısal ve Hesaplamalı Matematik (Diğer) ; Dijitalleşme,Siber güvenlik,ÇKKV,BRICS ülkeleri ; Digitalization,Cybersecurity,MCDM,BRICS countries

Dijitalleşmenin bir sonucu olarak sanal ortamda paylaşılan veri miktarında büyük bir artış yaşanmaktadır. Ancak kişisel verilerin çalınması, fidye yazılımı saldırıları, kimlik avı saldırıları, sistem açıkları gibi siber güvenlik riskleri; ekonomik, yasal, hizmet kesintileri ve itibar kaybı gibi sonuçlar doğuran olaylara yol açabilmektedir. Bu nedenle, siber güvenlik ile ilgili faaliyetler ulusal düzeyde, stratejik ve bütüncül bir yaklaşımla yürütülmek zorundadır. Stratejik bir planlama konusu olarak siber güvenlik, uluslararası düzeyde ilgi gören bir araştırma alanıdır. Bu çalışmada BRICS ülkelerinin siber güvenlik performanslarını karşılaştırmak için Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’nin (International Telecommunication Union) Küresel Siber Güvenlik Endeksi (Global Cybersecurity Index) verilerinden faydalanılarak, LOPCOW ve MARCOS yöntemleriyle bir analiz yapılmıştır. Yapılan hesaplamalarda en önemli kriterin “İş birliği ölçümleri” olduğu belirlenirken; Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya ve Mısır’ın en iyi performans gösteren ülkeler olduğu tespit edilmiştir. Önerilen LOPCOW-MARCOS yaklaşımının kriter ağırlıklarındaki değişimlere karşı hassasiyetini ölçmek için beş farklı senaryo ile yürütülen duyarlılık analizinde yöntemin tutarlı sonuçlar ürettiği görülmüştür. Ayrıca önerilen yaklaşımın sonuçlarının güvenirliği TOPSIS, MABAC, MAIRCA, ARAS ve CoCoSo yöntemleriyle karşılaştırmalı analiz yapılarak test edilmiştir. Bulgular, önerilen yaklaşımın TOPSIS yöntemiyle çok güçlü bir ilişkiye (ρ=0,9876), diğer yöntemler ile tam uyuma sahip olduğunu göstererek güvenilir sonuçlar verdiğini doğrulamaktadır.

There has been a dramatic increase in the volume of data shared in virtual environment as a result of digitalization. However, cybersecurity risks such as personal data breaches, ransomware, phishing attacks, and system vulnerabilities may lead to incidents with economic, legal, service outage, and loss of reputation consequences. Therefore, cybersecurity-related activities must be carried out at the national level with a strategic and holistic approach. As a strategic planning issue, cybersecurity is a prominent field of research at the international level.In this study, the cybersecurity performance of BRICS countries is analyzed using data from the International Telecommunication Union’s Global Cybersecurity Index through the LOPCOW and MARCOS methods. The analysis identified “Cooperation measures” as the most significant criterion, with the United Arab Emirates, Indonesia, and Egypt emerging as the top-performing countries. A sensitivity analysis conducted using five different scenarios to test the proposed LOPCOW-MARCOS approach revealed that the method yields consistent results despite variations in criterion weights.  The reliability of the proposed methodology has been tested through comparative analysis including TOPSIS, MABAC, MAIRCA, ARAS and CoCoSo methods. The findings confirm that the proposed approach provides reliable results by showing that it has a very strong correlation with the TOPSIS method (ρ=0.9876) and fully consistent with other methods.