Maliyet Analizinin Hastaneler İçin Önemi Bir Üniversite Hastanesinde Uygulama
The Importance of Cost Analysis for Hospitals Implementation in a University Hospital
Yazar: Koçak, Halis; Kısakürek, Mustafa
Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 26 No. 2, 2024
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Hastane Maliyetleri,Maliyet Takibi,Bölüm Maliyetleme,Bölüm Geliri ; Hospital Costs,Cost Tracking,Department Costing,Department Revenue

Kainattaki en değerli varlık insandır. Bütün ekonomik faaliyetlerin hem öznesi hem de nesnesi konumunda insan bulunmaktadır. Bütün ekonomik faaliyetler insan eliyle yürütülür. Dolayısıyla insana yönelik hizmetler son derece önemli ve bu hizmetler içerisindeki en önemli olanlarından biri de sağlık hizmetleridir. Sağlık hizmetleri çoğunlukla hastaneler vasıtasıyla insanlara sunulmaktadır. Sağlık hizmetlerinin sunumunda ihtiyaç duyulan fonlar ise genelde kamu ve özel sigorta kurumları tarafından sağlanmaktadır. Hastaneler kamu ve özel olmak üzere iki farklı sermaye yapısına sahiptirler. Türkiye’de sağlık hizmetleri devlet tarafından belirlenen tarifelere göre ücretlendirilmektedir. Sunulan sağlık hizmetinin tarife ücretlerinden daha maliyetli olması durumunda hastadan ek ücret istenebilmektedir. Maliyetlere ve hastanelerin sermaye yeterliliğine göre verilen sağlık hizmetinin kalite ve fiyatında farklılıklar olabilmektedir. İnsan sağlığı ve yaşamı için hayati önem taşıyan hastanelerin faaliyetlerini etkin bir şekilde sürdürebilmesi, rekabet gücü elde edebilmesi ve kaliteli sağlık hizmeti sunabilmesi için maliyetleri kontrol altında tutması ve kaynaklarını verimli kullanması gerekmektedir.Bu çalışmada, bir kamu hastanesine ait veriler kullanılarak maliyet takip yöntemlerinden bölüm maliyetleme yöntemi ile maliyetler hesaplanmıştır. Hastane bir bütün olarak ele alınmış, maliyet merkezleri geliri olan ve geliri olmayan bölümler şeklinde ayrıma tabi tutulmuştur. Hastanede 28 esas hizmet üretim merkezi ve 6 adet yardımcı hizmet üretim merkezi tespit edilmiştir. Geliri olmayan birimlerde oluşan gider ve maliyetler öncelikle geliri olan birimlere daha sonra basit dağıtım yöntemi ile esas maliyet merkezlerine dağıtılarak bölüm maliyetleri hesaplanmıştır.

The most valuable entity in the universe is the human being. Humans occupy both the subject and object positions in all economic activities. All economic activities are conducted by humans. Therefore, services directed towards humans are extremely important, and among these services, healthcare services are among the most significant. Healthcare services are predominantly provided to people through hospitals. The funds required for the provision of healthcare services are generally supplied by public and private insurance institutions. Hospitals have two different capital structures: public and private. In Turkey, healthcare services are priced according to tariffs determined by the state. If the cost of the healthcare service provided exceeds the tariff rates, an additional fee may be requested from the patient. Variations in the cost and capital adequacy of hospitals can lead to differences in the quality and price of the healthcare services provided. For hospitals, which are of vital importance for human health and life, to effectively sustain their operations, gain competitive advantage, and provide quality healthcare services, they must control costs and use their resources efficiently.In this study, cost calculations were conducted using the departmental costing method, one of the cost tracking methods, based on data from a public hospital. The hospital was approached as a whole, and cost centers were categorized as revenue-generating and non-revenue-generating departments. In the hospital, 28 primary service production centers and 6 auxiliary service production centers were identified. Expenses and costs incurred in non-revenue-generating units were first allocated to revenue-generating units and then distributed to primary cost centers using the simple allocation method to calculate departmental costs.