Çanakkale Savaşı’nın Avustralya’daki Etkisi: Kültürel Kimlik Arayışından Millet İnşasına Bushman Geleneğinin Anzak Efsanesine Dönüşümü
The Effect of the Gallipoli War in Australia: The Transformation of the Bushman Traditıon, from Cultural Identity Seeking to Nation-Building, into Anzac Legend
Yazar: Özcan, Orhan
Dergi: Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Vol. 22 No. 34, 2023
Anahtar kelimeler: Gallipoli War,,Australia,,Nation-Building,,Bushman Tradition (australia Legend),,Anzac Mythe. ; Çanakkale Savaşı,,Avustralya,,Ulus İnşâsı,,Bushman Geleneği (Avustralya Efsanesi),,Anzak Miti.

Avustralya, 1890’larda endüstriyel bir dönüşümün eşiğindedir ve modernizmin ortaya çıkardığı bunalımlar toplumsal bir çözülmenin habercisidir. Şehir-kırsal ikiliği, işsizlik ve sınıfsal farklılaşmaya karşı Avustralyalı entelijansı, kırsal hayatın değerli kılınmasına dayalı pastoral bir romantizmi savunmuşlardır. Avustralya’nın kültürel kimliği olarak bilinen yapı, Avustralya efsanesi ismiyle kavramsallaşmıştır. Avustralya efsanesinin temeli kabul edilen kırsal, bush kavramıyla ifade edilmiş ve 1890’da Avustralya entelektüelinin şehirli hayatın sıkıcılığını, sınıf çatışmasını ve ekonomik krizle birlikte yol alan işsizliğe karşı köke dönüşü temsilen kırsal hayatın değerli kılınması, Avustralya askerinin Birinci Dünya Savaş’ında Çanakkale Cephesi’nde yer alması ve cephede gösterdiği kahramanlıkların sonucunda Anzak efsanesine dönüşmüştür. Anzak ruhu, Avustralya ulus milliyetçiliğinin başlangıcı sayılmıştır. Çalışma, teorik çerçevede kaynak taraması, sınıflandırma, çözümleme, tenkit ve sentez sırası izlenerek oluşturulmuştur. Tarihsel süreçte Avustralya’nın kültürel kimliği ve Çanakkale Savaşı üzerine yerli ve Avustralya literatüründe konuyla alakalı yer alan çalışmalara yer verilmiştir. Çalışmada Avustralya efsanesinin temel argümanı olan bush kavramı çerçevesinde biçimlenen efsane ve geleneğin kavramsal haritası araştırılmıştır. Çalışmanın ana teması olarak Avustralya’nın kırsal yaşamında ortaya çıkmış Avustralya kültürel kimliğinin, Çanakkale Savaşı ve sonrasında ulus inşâ sürecine nasıl evrildiği analiz edilmiş ve Avustralya ulus kimliğinin inşâ sürecinde Anzak efsanesinin temel etken olup/olmadığı araştırma kapsamında değerlendirilmiştir.

Australia was on the verge of an industrial transformation in the 1890s, and the depressions brought on by modernism heralded a social disintegration. Against the urban-rural dichotomy, unemployment, and class differentiation, the Australian intelligentsia advocated an idyllic romance based on the valuation of rural life. Known as Australia’s cultural identity, the structure is conceptualized with the name of the Australian legend. Rural, which is accepted as the basis of the Australian legend, is expressed with the concept of the bush, and in 1890, the Australian intellectual’s appreciation of rural life, representing the boringness of urban life, class conflict, and the return to roots against unemployment that accompanied the economic crisis, the Australian soldier in the Dardanelles Front in the First World War. It turned into an Anzac legend due to taking part in the war and the heroism he showed at the front. The Anzac spirit has been regarded as the beginning of Australian nationalism.The study was formed by following the order of literature review, classification, analysis, criticism, and synthesis in the theoretical framework. In the historical process, studies on the cultural identity of Australia and the Dardanelles War in the domestic and Australian literature related to the subject are included. In the study, the conceptual map of the legend and tradition shaped within the framework of the concept of the bush, which is the main argument of the Australian legend, was investigated. As the main theme of the study is how the Australian cultural identity, which emerged in the rural life of Australia, evolved into the nation-building process after the Gallipoli War and after, was analyzed and whether the Anzac legend was the main factor in the construction of the Australian national identity was evaluated within the scope of the research