Din Eğitimi Bağlamında Filmlerin İdeolojik İşlevi ve Gerçeklik Algısı Üzerindeki Etkileri
The Ideological Function of Films and Their Effects on the Perception of Reality in the Context of Religious Education
Yazar: Çevik, İsmail
Dergi: İslami İlimler Dergisi No. 42, 2025
Anahtar kelimeler: Religious Education ; Din Eğitimi ; Din Eğitimi,Sekülerleşme,Sinema ve Din,Popüler Kültür,Gençlik ve İnanç. ; Religious Education,Secularization,Cinema and Religion,Popular Culture,Youth and Faith.

İnsanın varoluşsal gayesini ahiretten dünyaya indirgemesi; yaşam pratiklerini madde, haz ve dünyevi refah ekseninde yeniden kurgulaması olarak tanımlanan sekülerleşme, modern çağın en köklü ontolojik krizlerinden biridir. Bu zihinsel ve kalbi dönüşümün katalizörü ise modern iletişim araçları ve popüler kültür endüstrisidir. Özellikle sinema ve dizi filmler, sundukları işitsel ve görsel cazibe ile sadece bir eğlence aracı olmanın ötesine geçerek; ideolojik kodların, kültürel değerlerin ve yaşam biçimlerinin zihinlere nakşedildiği hegemonik bir anlam üretim merkezi işlevi görmektedir. Görsel kültürün bu kuşatıcı etkisi, birey merkezli, tüketim odaklı ve nefsani arzuları (haz) önceleyen seküler bir yaşam formunu ideal hayat olarak sunmakta; buna mukabil, fıtrattan gelen manevi değerleri ve dinî ritüelleri hayatın çeperine iterek görünmez kılmaktadır. Bu süreç, özellikle kimlik inşası sürecindeki genç nesillerin, tevarüs ettikleri inanç değerleriyle çatışmasına, ibadet disiplininden kopmasına ve nihayetinde inançsızlık veya deizm gibi farklı teolojik savrulmalar yaşamasına zemin hazırlamaktadır. Dolayısıyla bugün din eğitimi sahasında yaşanan kriz, sadece bir bilgi eksikliği değil, görsel imgelerle inşa edilen seküler zihin yapısının yarattığı bir anlam kaymasıdır. Bu bağlamda çalışma sinemanın insan ruhu ve toplum üzerindeki dönüştürücü gücünü merkeze alarak, sekülerleşme sürecinin din eğitimi üzerindeki tahripkâr etkilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada belge incelemesi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılarak filmlerin dinî ve ahlaki değerleri nasıl dönüştürdüğü irdelenmiş, ortaya çıkan manevi boşluğu telafi etmek adına din eğitiminin nasıl bir pedagojik ve stratejik vizyon geliştirmesi gerektiği tartışılmıştır. Çalışmanın bulguları, sekülerleşme dalgası karşısında gençlerin manevi bağışıklığını güçlendirecek yeni bir din eğitimi dilinin inşasına katkı sunmayı hedeflemektedir.

Secularization, defined as the reduction of the human existential purpose from the afterlife to the world and the subsequent restructuring of life practices around material, pleasure, and worldly prosperity, is one of the most fundamental ontological crises of the modern age. The catalysts for this mental and spiritual transformation are modern communication tools and the popular culture industry. Cinema and TV series, in particular, with their auditory and visual appeal, transcend being merely a form of entertainment; they function as a hegemonic center of meaning production where ideological codes, cultural values, and ways of life are engraved into minds. This process particularly sets the stage for younger generations, who are in the process of identity construction, to clash with their inherited faith values, break away from the discipline of worship, and ultimately experience various theological shifts such as atheism or deism. Therefore, the crisis currently experienced in the field of religious education is not merely a lack of information, but a semantic shift created by a secular mindset built through visual imagery. In this context, this study aims to holistically analyze the destructive effects of the secularization process on religious education, focusing on the transformative power of cinema on the human spirit and society. The research utilizes document analysis and descriptive analysis methods to examine how films transform religious and moral values and discusses what kind of pedagogical and strategic vision religious education should develop to compensate for the resulting spiritual vacuum.