İBRAHİM YALVACÎ’NİN (İHBÂR BİLLEZÎ) MANZUM KASİDE-İ MUZARİYYE TERCÜMESİ
İBRAHİM YALVACÎ’NİN (İHBÂR BİLLEZÎ) MANZUM KASİDE-İ MUZARİYYE TERCÜMESİ
Yazar: Akgül, Ahmet
Dergi: EKEV Akademi Dergisi, Vol. 0 No. 86, 2021
Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı,Metin Neşri,Bûsîrî,Mecmua,Yalvaçlı AliRıza Efendi.

Mısırlı şair Muhammed b. Said el-Bûsîrî, (öl. 1297?) İslam edebiyatında Hz. Peygambermethiyeleriyle şöhret bulmuş bir şahsiyettir. Bu methiyeler arasında, Kaside-iBürde sanıyla bilinen manzumesi (Kevâkibu’d-dürriye fî medhi hayri’l-beriyye) ile Kaside-i Râiyye olarak da anılan Kaside-i Muzariyye’si (el-Kasîdetü’l-muzâriyye fi’s-salâ-ti alâ hayri’l-beriyye) en yaygın olanlarıdır. Birçok vird mecmuasında, “okuyanın Hz.Peygamber’i rüyasında göreceği” veya “hastalıklarına şifa bulacağı” şeklinde rivayetlerle kayıtlı bulunan Kaside-i Muzariyye, çok defa şerh ve tahmis edilmiş, farklı dillere çevrilmiştir. “İhbâr Billezî” lakabıyla bilinen Yalvaçlı İbrahim Efendi’nin (İbrahimb. Muhammed el-Yalvacî, öl.1877) Kaside-i Muzariyye’ye yazdığı manzum tercüme debunlardan biridir. Müellifin benzer içerikteki şiirlerinin toplandığı bir mecmuada kayıtlıolan kasidenin müstakil olarak ele alındığı herhangi bir akademik çalışmaya rastlanmamıştır. Bu makalede, İbrahim Efendi tarafından yazılan manzum tercümenin bulunduğumecmuanın (el-Mecmûatü’l-kübrâ mine’l-kasâidi’l-fuhrâ) bazı nüshaları hakkında bilgiverilmiş, tercümenin çevriyazılı metni oluşturulmuş, içeriği ve şekil özellikleri hakkındadeğerlendirmelerde bulunulmuştur. Bunun yanında hem Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesindeki kayıtlarda hem de bazı çağdaş araştırmalarda, Yalvaçlı Ali Rıza Efendi’ye(Ali Rıza b. Mehmed Rüşdi Yalvacî, öl. 1902) atfedilen Kaside-i Muzariyye tercümesininde İbrahim Efendi’nin tercümesinden farklı bir eser olmadığı ortaya konarak arşiv vekaynaklardaki bir yanlışlık düzeltilmiştir.

Mısırlı şair Muhammed b. Said el-Bûsîrî, (öl. 1297?) İslam edebiyatında Hz. Peygambermethiyeleriyle şöhret bulmuş bir şahsiyettir. Bu methiyeler arasında, Kaside-iBürde sanıyla bilinen manzumesi (Kevâkibu’d-dürriye fî medhi hayri’l-beriyye) ile Kaside-i Râiyye olarak da anılan Kaside-i Muzariyye’si (el-Kasîdetü’l-muzâriyye fi’s-salâ-ti alâ hayri’l-beriyye) en yaygın olanlarıdır. Birçok vird mecmuasında, “okuyanın Hz.Peygamber’i rüyasında göreceği” veya “hastalıklarına şifa bulacağı” şeklinde rivayetlerle kayıtlı bulunan Kaside-i Muzariyye, çok defa şerh ve tahmis edilmiş, farklı dillere çevrilmiştir. “İhbâr Billezî” lakabıyla bilinen Yalvaçlı İbrahim Efendi’nin (İbrahimb. Muhammed el-Yalvacî, öl.1877) Kaside-i Muzariyye’ye yazdığı manzum tercüme debunlardan biridir. Müellifin benzer içerikteki şiirlerinin toplandığı bir mecmuada kayıtlıolan kasidenin müstakil olarak ele alındığı herhangi bir akademik çalışmaya rastlanmamıştır. Bu makalede, İbrahim Efendi tarafından yazılan manzum tercümenin bulunduğumecmuanın (el-Mecmûatü’l-kübrâ mine’l-kasâidi’l-fuhrâ) bazı nüshaları hakkında bilgiverilmiş, tercümenin çevriyazılı metni oluşturulmuş, içeriği ve şekil özellikleri hakkındadeğerlendirmelerde bulunulmuştur. Bunun yanında hem Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesindeki kayıtlarda hem de bazı çağdaş araştırmalarda, Yalvaçlı Ali Rıza Efendi’ye(Ali Rıza b. Mehmed Rüşdi Yalvacî, öl. 1902) atfedilen Kaside-i Muzariyye tercümesininde İbrahim Efendi’nin tercümesinden farklı bir eser olmadığı ortaya konarak arşiv vekaynaklardaki bir yanlışlık düzeltilmiştir.