LAİKLİK, DİN VE CUMHURİYET HALK PARTİSİ ÜZERİNE TARİHSEL AÇIDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
A COMPARATIVE HISTORICAL ANALYSIS OF LAICISM, RELIGION AND THE REPUBLICAN PEOPLE’S PARTY
Yazar: Baş, Fatih
Dergi: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 34 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Religious Studies (Other) ; Dini Araştırmalar (Diğer) ; Religion,Society,Laicism,Republican People’s Party,Religious People ; Din,Toplum,Laiklik,Cumhuriyet Halk Partisi,Dindarlar

Bu makalenin temel sorunsalı geçmişte Cumhuriyet Halk Partisinin dindar kesime yönelik daha çok katı Fransız tipi laiklik uygulamalarına yaklaşımı ve dinin kamusal alanda önemli ölçüde sınırlandırılması ile günümüzde esnek İngiliz tipi laiklik uygulamalarına yaklaşımı arasındaki farklılıklardır. Makalenin konusu Türkiye’de laikliğin önemli temsilcilerinden olan Cumhuriyet Halk Partisi’nin din ve dindarlarla ilişkisini geçmiş ve günümüz CHP’si çerçevesinde laiklik bağlamında analiz etmektir. Makalenin amacı ise CHP’nin laiklik anlayışındaki dönüşümü incelemek, geçmiş ve günümüz arasında din ve dindarlara yaklaşımını birtakım hususlar üzerinden mukayeseli şekilde ele almaktır. Çalışmanın tarihsel olarak kapsamı 1930’lu yıllardan günümüze kadar ki zaman dilimidir. Makalede betimsel yöntem kullanılmaktadır. Bu kapsamda çalışmada partinin resmî açıklamalarından, raporlardan, gazete haberlerinden, basına verilen mülakatlardan yararlanılmaktadır. Çalışmadan elde edilen bulguya göre CHP’nin ortaya koyduğu güncel form geçmişe göre daha ılımlı, uyumlu ve esnek bir anlayışı yansıtmaktadır. Yine çalışmadan çıkarılan bir sonuca göre CHP’nin özellikle yönetimsel bazda son yıllarda sergilemeye çalıştığı bu form, din ve dindarlar ile yeni ve zorunlu bir toplumsal ve siyasal uzlaşma sürecine işaret etmektedir.

The issue of this article is the differences between the Republican People’s Party’s (CHP) approach to the devout population, characterized by stricter French-style laicism and the significant limitation of religion in the public sphere and its contemporary approach, which aligns more with flexible British-style laicism. The topic of the article is to analyze the relationship between CHP, one of the prominent representatives of laicism in Turkey and religion and religious individuals in the context of laicism, comparing past and present CHP perspective. The purpose of the article is to examine the transformation in CHP’s understanding of laicism and to comparatively discuss its approach to religion and religious individuals through various aspects over time. The historical scope of the study is the period from 1930s to the present. Descriptive method is used in the article. In this context, the study also analyses the party’s official statements, reports, newspaper, articles and interviews given to the press. According to the finding of the study, the current form of the CHP reflects a more moderate, compatible and flexible understanding compared to the past. Another conclusion drawn from the study, this form, which the CHP has tried to adopt in recent years, especially at an administrative level points to a new and necessary process of social and political reconciliation with religion and religious individuals.