TİCARİ VE SİYASAL LİBERALİZASYON VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİLERİ: GEÇİŞ EKONOMİLERİ DENEYİMİ
TİCARİ VE SİYASAL LİBERALİZASYON VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİLERİ: GEÇİŞ EKONOMİLERİ DENEYİMİ
Yazar: Emsen, Ö. Selçuk; Değer, M. Kemal
Dergi: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol. 21 No. 2, 2010
Anahtar kelimeler: Ekonomik Liberalizasyon, Kurumsal Yönetim, Ekonomik Büyüme, Geçiş Ekonomileri, Nedensellik Testleri ve Panel Veri Tahminleri

Kalkınma iktisadında popüler konulardan birisi de ekonomilerin dışa açılması ve buna bağlı olarak büyümenin sağlanacağına dair argümandır. Bu çerçevede, ekonomilerin liberalize edilmesi ve ihracata yönelik politikaların uygulanmasının ekonomik büyüme üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu ortaya koyan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalarda, ihracatın büyüme üzerinde anlamlı etkisinin olabilirliğinin ön koşulunun asgari kalkınmışlık düzeyinde olması gerekliliği ile ifade edilir. Diğer taraftan kurumsal yönetim ve iyi idare kavramları ile giderek daha popüler hale gelen literatür ise, istikrarlı büyümenin belirleyicilerinin sadece ekonomik liberalizasyonla değil, bunun aynı zamanda siyasal liberalizasyonla desteklenmesi gerekliliğine işaret eder. Bu çalışmada, geçiş ekonomilerinde siyasal ve ekonomik liberalizasyon ile ekonomik büyüme ilişkileri araştırılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre, geçiş ekonomilerinin tamamı ile düşük gelirli geçiş ekonomilerinde yakalanamayan siyasal liberalizasyon ile ekonomik büyüme ilişkisi, üst ve orta-üst gelir grubunda bulunan ülkeler için belirgin bir şekilde ortaya çıktığı gözlenmiştir. Diğer bir ifadeyle elde edilen sonuçlar, ticari liberalizasyonun büyüme üzerine etkilerinin görülebilmesi için ekonomik açıdan asgari kalkınmışlık düzeyinde olma koşulunun olduğu gözlenmektedir. Aynı zamanda bunun siyasal anlamda da belirli bir özgürlük düzeyine ulaşmış olma gerekliliği ile paralel gittiğine işaret etmektedir.

Kalkınma iktisadında popüler konulardan birisi de ekonomilerin dışa açılması ve buna bağlı olarak büyümenin sağlanacağına dair argümandır. Bu çerçevede, ekonomilerin liberalize edilmesi ve ihracata yönelik politikaların uygulanmasının ekonomik büyüme üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu ortaya koyan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalarda, ihracatın büyüme üzerinde anlamlı etkisinin olabilirliğinin ön koşulunun asgari kalkınmışlık düzeyinde olması gerekliliği ile ifade edilir. Diğer taraftan kurumsal yönetim ve iyi idare kavramları ile giderek daha popüler hale gelen literatür ise, istikrarlı büyümenin belirleyicilerinin sadece ekonomik liberalizasyonla değil, bunun aynı zamanda siyasal liberalizasyonla desteklenmesi gerekliliğine işaret eder. Bu çalışmada, geçiş ekonomilerinde siyasal ve ekonomik liberalizasyon ile ekonomik büyüme ilişkileri araştırılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre, geçiş ekonomilerinin tamamı ile düşük gelirli geçiş ekonomilerinde yakalanamayan siyasal liberalizasyon ile ekonomik büyüme ilişkisi, üst ve orta-üst gelir grubunda bulunan ülkeler için belirgin bir şekilde ortaya çıktığı gözlenmiştir. Diğer bir ifadeyle elde edilen sonuçlar, ticari liberalizasyonun büyüme üzerine etkilerinin görülebilmesi için ekonomik açıdan asgari kalkınmışlık düzeyinde olma koşulunun olduğu gözlenmektedir. Aynı zamanda bunun siyasal anlamda da belirli bir özgürlük düzeyine ulaşmış olma gerekliliği ile paralel gittiğine işaret etmektedir.