hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yapay zekâ ve robotik teknolojilere yönelik algılarda toplumsal cinsiyetin rolü: Korku, güven ve fayda perspektifi
The role of gender in perceptions of artificial intelligence and robotic technologies: A fear, trust, and benefit perspective
Yazar: Uslu, Dilek
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Hospital Management ; Hastane İşletmeciliği ; Innovation Management ; İnovasyon Yönetimi ; Artificial intelligence,Robotic technologies,Gender Differences ; Yapay Zeka,Robotik Teknolojiler,Toplumsal Cinsiyet

Bu çalışma, bireylerin sağlık hizmetlerinde yapay zekâ ve robotik teknolojilere yönelik korku, güven ve fayda algılarında toplumsal cinsiyetin rolünü incelemektedir. Türkiye genelinde 427 katılımcıyla çevrim içi anket yoluyla yürütülen araştırmada veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Bulgular, kadınların yapay zekâ ve robotik teknolojilere karşı erkeklere kıyasla daha yüksek düzeyde korku duyduğunu ve daha düşük güven ile fayda algısına sahip olduğunu göstermektedir. Kadınların özellikle etik ihlaller, mahremiyet kaygıları, sağlık hizmetlerinin özel şirketlere devredilmesi ve insan unsurunun makinelerle ikame edilmesi konularında daha fazla endişe duydukları belirlenmiştir. Erkekler ise bu teknolojilerin iş yükünü azaltma, süreç verimliliğini artırma ve hizmet kalitesine katkıda bulunma gibi potansiyel faydalarına ilişkin daha olumlu tutum sergilemiştir. Bu sonuçlar, sağlıkta dijitalleşme süreçlerinde toplumsal cinsiyet farklılıklarını gözeten kapsayıcı ve etik odaklı stratejilerin geliştirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

This study examines the role of gender in individuals’ perceptions of artificial intelligence and robotic technologies in healthcare, focusing on fear, trust, and perceived benefits. The research was conducted with 427 participants across Türkiye using an online survey, and the data were analyzed with SPSS. The findings indicate that women reported higher levels of fear and lower levels of trust and perceived benefits toward artificial intelligence and robotic technologies compared to men. Women expressed greater concerns particularly about ethical violations, privacy issues, the transfer of healthcare services to private companies, and the replacement of human roles with machines. Men, on the other hand, demonstrated more positive attitudes regarding the potential benefits of these technologies, such as reducing workload, increasing process efficiency, and enhancing service quality. These results underscore the importance of developing inclusive and ethically-oriented strategies that account for gender differences in the digitalization of healthcare services.
Kişi-iş uyumu ve iş-yaşam dengesi arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modellemesi ile analizi: İş biçimlendirmenin aracılık rolü
Analysis of the relationship between person-job fit and work-life balance with structural equation modeling: The mediating role of job crafting
Yazar: Haktanır, Lütfiye; Koçak, Rahime Dilek
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2025
Anahtar kelimeler: Organisational Behaviour ; Örgütsel Davranış ; Person-Job Fit,Work Life Balance,Job Crafting,Mediating Role ; Kişi-iş uyumu,iş-yaşam dengesi,iş biçimlendirme,aracılık rolü

Bu çalışmada, kişi-iş uyumunun iş-yaşam dengesi üzerindeki etkisini belirlemek ve kişi-iş uyumu ile iş-yaşam dengesi arasındaki etkileşimde iş biçimlendirmenin aracılık etkisinin olup olmadığını test etmek amaçlanmıştır. Bu amaçla, araştırma yaklaşımı olarak nicel yöntem kullanılmıştır. Çalışma, konaklama ve yiyecek sektöründe faaliyet gösteren 536 çalışandan toplanan verilerle gerçekleştirilmiştir. Veriler, SmartPLS 4 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, kişi-iş uyumunun iş-yaşam dengesi üzerinde olumlu bir etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Kişi-iş uyumunun ayrıca iş biçimlendirme (görevsel, ilişkisel ve bilişsel) üzerinde de pozitif bir etki yarattığı gözlemlenmiştir. Ek olarak, iş biçimlendirmenin alt boyutu olan bilişsel biçimlendirmenin de iş-yaşam dengesini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, kişi-iş uyumu ile iş-yaşam dengesi arasındaki ilişkide iş biçimlendirmenin rolü incelenmiştir. Bu analizin sonucunda, iş biçimlendirmenin bu iki değişken arasında kısmi aracı rol oynadığı görülmüştür. Daha detaylı incelendiğinde ise bu etkinin özellikle görevsel biçimlendirme boyutundan kaynaklandığı ve görevsel biçimlendirmenin tam aracılık rolü üstlendiği sonucuna varılmıştır.

In this study, the aim was to determine the effect of person-job fit on work-life balance and to test whether job crafting has a mediating effect in the interaction between person-job fit and work-life balance. In this study, the quantitative method was used as the research approach. This study was conducted with data collected from 536 employees operating in the accommodation and food sectors. The data were analyzed via the SmartPLS 4 program. As a result of the research, it was revealed that person-job fit has a positive effect on work-life balance. It was also observed that person-job fit creates a positive impact on job crafting (task, relational, and cognitive). Additionally, it was found that cognitive crafting, a sub-dimension of job crafting, also has a positive impact on work-life balance. Furthermore, the role of job crafting in the relationship between person-job fit and work-life balance was examined. As a result of this analysis, it was seen that job crafting plays a partial mediator role between these two variables. Upon closer examination, it was concluded that this effect originates especially from the task crafting dimension, and that task crafting assumes a full mediating role.
Çevresel, sosyal ve yönetişim performansı ile operasyonel etkinlik arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: Borsa İstanbul’daki üretim firmaları örneği
Assessing the link between Environmental, Social, and Governance (ESG) performance and operational efficiency: Evidence from manufacturing firms listed on Borsa Istanbul
Yazar: Öner, Mehtap; Çinko, Murat
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; etkinlik,ESG,veri zarflama analizi ; efficiency,ESG,data envelopment analysis

Bu çalışmanın amacı 2022 ve 2023 yıllarında Borsa İstanbul’da işlem gören, üretim sektöründe faaliyet gösteren yirmi sekiz firmanın Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) puanları ile etkinlik düzeyleri arasında ilişki olup olmadığının tespit edilmesidir. Etkinlik ölçümünde literatürde sıklıkla kullanılan ölçeğe göre sabit getirili girdi odaklı veri zarflama analizi kullanılmıştır. Modelde aktif kârlılığı ve sermaye kârlılığı çıktı değişkenleri; cari oran, likidite oranı ve stok devir hızı girdi değişkenleri olarak belirlenmiştir. Firmalar için hesaplanan etkinlik puanları ile ESG ve alt bileşen puanları arasındaki ilişki, Pearson ve Spearman sıra korelasyon katsayıları aracılığı ile istatistiksel olarak test edilmiştir. Çalışma bulgularına göre, 2022 yılına ait verilerde firmaların Çevresel (E) puanları ile etkinlik puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle firmaların çevresel sürdürülebilirlik alanında yaptıkları yatırımlar arttıkça operasyonel etkinlik puanlarında anlamlı düşüşler gözlemlenmiştir. Ancak 2023 yılı bulguları, ESG puanları ile etkinlik arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığını ortaya koymuştur. Genel olarak çalışma ESG bileşenlerinin seçili firmaların etkinliği üzerinde homojen bir etkisinin olmadığını ve ESG uygulamalarının etkinlik üzerindeki etkisinin yıllara göre değişebileceğini göstermektedir.

The primary aim of this study is to investigate the relationship between Environmental, Social, and Governance (ESG) scores and efficiency levels of twenty-eight manufacturing firms listed on Borsa Istanbul for the years 2022 and 2023. An input-oriented Data Envelopment Analysis under constant-returns-to-scale is utilized to measure efficiency levels of the firms. While return on assets and return on equity are used as output variables; current ratio, liquidity ratio, and inventory turnover are used as input variables. The efficiency scores derived are statistically tested against firms’ ESG and pillar scores by using Pearson and Spearman correlation coefficients. The evidence reveals a statistically significant and negative correlation between environmental scores of the firms and their efficiency levels for the year 2022. In other words, as firms increased their investments in environmentally sustainable activities, a decline in their operational efficiency scores was observed. However, no statistically significant association was detected between ESG scores and efficiency levels. Overall, the study indicates that the influence of ESG components on firm efficiency is not homogeneous and may vary across years.
Denetim ücretlerinin faaliyet ve piyasa performansı açısından incelenmesi: Borsa İstanbul’dan kanıtlar
An examination of audit fees in relation to operating and market performance: Evidence from Borsa Istanbul
Yazar: Borak, Metin; Kaya, Ayşe
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 12 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Finance ; Finans ; Financial Accounting ; Finansal Muhasebe ; denetim ücretleri,firma performansı,,Tobin q,faaliyet karlılığı ; audit fees,firm performance,tobin q,operating profitabiity

Bu çalışma 2020-2023 yılları arasında Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren firmalar (139 finansal olmayan, 556 gözlem) için denetim ücretlerinin firma performansı üzerindeki etkisini incelemektedir. Faaliyet karlılığı ve Tobin Q oranları sırasıyla firmanın faaliyet ve piyasa performansını ölçmek için kullanılmıştır. Ayrıca firma büyüklüğü, kaldıraç ve varlık yapıları kontrol değişkenler olarak kullanılmıştır. Havuzlanmış en küçük kareler, sabit etkiler ve rassal etkiler tahmin teknikleri kullanılarak elde edilen sonuçlara göre: (1) denetim ücretlerinin, hem faaliyet hem de piyasa performansı üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi vardır. (2) firma büyüklüğünün her iki performans göstergesi üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi vardır. (3) kaldıraç ve varlık yapısı oranlarının faaliyet performansı üzerindeki etkisi negatif ve anlamlıdır. (4) kaldıraç oranının piyasa performansı üzerindeki etkisi çoğunlukla anlamsız iken varlık yapısının piyasa performansı üzerindeki etkisi ise zayıftır. Bu bulgular, firmaların denetim hizmetlerine daha fazla harcama yapmaları, hem faaliyet performansları hem de piyasa performansları üzerinde olumsuz bir etki yarattığını ileri sürmektedir. Başka bir deyişle, çalışmanın örnekleminde yer alan firmaların denetim ücretleri ne kadar fazla olursa analiz döneminde bu firmaların hem muhasebe (faaliyet karlılığı) hem de piyasa performansları (Tobin Q) o kadar az olma eğilimindedir.

This study investigates the impact of audit fees on firm performance for 139 non-financial companies (556 firm-year observations) quoted on Borsa Istanbul between 2020 and 2023. Operating profitability and Tobin’s Q are employed as proxies for companies’ operating and market performance, respectively. Firm size, leverage, and tangibility are included as control variables. Using pooled least squares, fixed effects, and random effects estimations, the study reveals that: (1) audit fees negatively and significantly affect both operating and market performance; (2) firm size positively and significantly affects both performance measures; (3) leverage and tangibility have negative and significant effects on operating performance; and (4) while leverage shows an insignificant effect on market performance, the effect of tangibility is marginally significant. Overall, the findings suggest that higher audit fees are associated with lower operating and market performance, implying that higher expenditures on audit services could be detrimental to firms’ operating and market performance over the study period.
GAYRİMENKUL SERTİFİKASI MODELİ VE TÜRKİYE’DE UYGULANABİLİRLİĞİ
GAYRİMENKUL SERTİFİKASI MODELİ VE TÜRKİYE’DE UYGULANABİLİRLİĞİ
Yazar: Köroğlu, Abdülkadir
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 2 No. 1, 2016
Anahtar kelimeler: Gayrimenkul Sertifikası, Gayrimenkul Sertifikası Modeli, Gayrimenkul Projeleri, Konut Finansmanı

Gayrimenkul projeleri ve konut finansmanında kullanılan değişik yöntemler ve uygulamalar mevcuttur. Ancak, ülkemizde bu güne kadar uygulanan yöntemlerle konut sorununun çözümünde istenen sonuç alınamamıştır. Ekonomik ve sosyal boyutu dikkate alındığında, konut finansmanı sorununun çözüme kavuşturulması oldukça önemlidir. Bu çalışmada, gayrimenkul projelerinin finansmanında alternatif bir yöntem olarak kullanılabilecek olan ve konut sorunun çözümüne katkı sağlayacağı düşünülen gayrimenkul sertifikaları modelinin uygulanabilirliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gayrimenkul sertifikası modeli ve ilgili mevzuat çalışmaları ile gayrimenkul sertifikasının kullanım alanları ve faydaları açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak gayrimenkul sertifikası modelinin ülkemiz sermaye piyasaları ile gayrimenkul sektörüne ve konut sorununun çözümüne önemli katkılar sağlayabileceği kanaatine varılmıştır.

Gayrimenkul projeleri ve konut finansmanında kullanılan değişik yöntemler ve uygulamalar mevcuttur. Ancak, ülkemizde bu güne kadar uygulanan yöntemlerle konut sorununun çözümünde istenen sonuç alınamamıştır. Ekonomik ve sosyal boyutu dikkate alındığında, konut finansmanı sorununun çözüme kavuşturulması oldukça önemlidir. Bu çalışmada, gayrimenkul projelerinin finansmanında alternatif bir yöntem olarak kullanılabilecek olan ve konut sorunun çözümüne katkı sağlayacağı düşünülen gayrimenkul sertifikaları modelinin uygulanabilirliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gayrimenkul sertifikası modeli ve ilgili mevzuat çalışmaları ile gayrimenkul sertifikasının kullanım alanları ve faydaları açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak gayrimenkul sertifikası modelinin ülkemiz sermaye piyasaları ile gayrimenkul sektörüne ve konut sorununun çözümüne önemli katkılar sağlayabileceği kanaatine varılmıştır.
KAPASİTE KISITLI STOKASTİK STOK PROBLEMİ İÇİN BENZETİMSEL DİNAMİK PROGRAMLAMA SEZGİSELİ
AN APPROXIMATE DYNAMIC PROGRAMMING HEURISTIC FOR THE CAPACITATED STOCHASTIC INVENTORY PROBLEM
Yazar: Çimen, Mustafa; Belbağ, Sedat; Soysal, Mehmet
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 2 No. 1, 2016
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Stokastik Stok Problemi, Kapasite Kısıtı, Dinamik Programlama, Sezgisel, Benzetimsel Dinamik Programlama ; Stochastic Inventory Problem,Capacity Constraint,Dynamic Programming,Heuristic,Approximate Dynamic Programming

Rekabetçi bir ortamda faaliyet gösteren işletmeler için belirsizlik altında stok yönetimi oldukça önemlidir. Bu çalışma kapasite kısıtlı stokastik stok problemine Benzetimsel Dinamik Programlama (Approximate Dynamic Programming‐ADP) tabanlı bir sezgisel yöntem önermektedir. Önerilen sezgisel yöntem, Geçici Farklarla Öğrenme (Temporal Difference Learning‐TD) yöntemini kullanmaktadır. Söz konusu problem için sezgisel yöntemden elde edilen çözümlerin performansı, Dinamik Programlama algoritmasından elde edilen optimal sonuçlar ilekarşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Sayısal örnekler sonucunda ADP’nin kısa süre içerisinde ümit vadeden sonuçlar verdiği gözlenmiştir.

Inventory management under uncertainty is crucial for enterprises operating in competitive environment. This study presents a heuristic based on Approximate Dynamic Programming for the capacitated stochastic inventory problem. The proposed heuristic employs Temporal Difference Learning method. The performance of the heuristic solutions for the aforementioned problem has been assessed relative to the optimal solutions obtained through Dynamic Programming algorithm. Numerical experiments show that Approximate Dynamic Programming provides promising solutions within relatively short computational times.
ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi’nin Uygulanabilirliği Sorunu: Gönüllülük Mü? Zorunluluk Mu?
THE APPLICABILITY PROBLEM OF ISO 9001:2008 QUALITY MANAGEMENT SYSTEMS: WILLINGNESS OR NECESSITY?
Yazar: Yeloğlu, H. Okan; Yumak, H. Cansu
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 2 No. 1, 2016
Anahtar kelimeler: Business Administration ; İşletme ; Kalite Yönetim Sistemi,Yönetim Uygulamalarını Benimseme,İçerik Analizi ; Quality Management Systems,Adoption of Managerial Applications,Content Analysis

Çalışma, örgütlerin ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi (KYS) belgesine sahip olma sebeplerini, elde ettikleri yararları ve karşılaştıkları engelleri belgelendirme kuruluşları açısından incelemeyi hedeflemiştir. Bunun için, faaliyet gösteren on üç belgelendirme kuruluşuna soruların kuram bağlamında oluşturulduğu yarı yapılandırılmış mülâkat tekniği uygulanmıştır. Bulgularına göre, örgütlerin genellikle itibar kazanmak, rekabetçi avantaj elde etmek ve ihalelere katılabilmek için ISO 9001 belgesine sahip olma isteğinin belgelendirme kuruluşlarınca belirtildigi tespit edilmiştir. KYS’yi bilinçli olarak benimseyen örgütler ürün ve hizmet kalitesini arttırma, maliyetleri azaltma gibi bir takım yararlar elde ederken; belgeyi daha çok zorunluluk olarak gören örgütlerde, çalışan ve yöneticinin sistemi algılayamaması, eğitim, bilinç eksikliği problemleri gözlemlenmiştir.

The purpose of this study is to examine the reasons of having ISO 9001 Quality Management System certification for organizations, benefits of organizations from ISO 9001 certification, obstacles that they encounter during the set up and implementation stages in terms of certification institutions; so making inferences about the implementation of ISO 9001 Quality Management System in our country. For this purpose, the semi‐structured interview technique is used at thirteen certification institutions that work in Ankara. Organizations, whichset up and operate the system consciously, obtain several benefits like increasing their product and service quality, and reduction of costs; whereas in organizations, which see the certificate as necessity in order to reach their goals, it is observed that several problems like exclusion of employee and administrator from the system, and lack of education and conscious. Theseorganizations see Quality Management System as a load rather than acquisitions of certification.
Türkiye’de Ar-Ge Harcamaları ile Gsyih İlişkisi
The Relationship Between R&D Expenditure and Gdp in Turkey
Yazar: Duman, Koray; Aydın, Kevser
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 4 No. 1, 2017
Anahtar kelimeler: R & D,GDP,ADF Root Test,PP Root Test,VAR analysis,Johansen Cointegration,Granger Causality ; GSYİH,AR-GE,ADF Kök Testi,PP Kök Testi,VAR Analizi,Johansen Eşbütünleşme,Granger Nedensellik

Küreselleşmesürecinde ülke ekonomilerinde meydana gelen gelişmelerde AR-GE harcamalarınınönemli bir yeri bulunmaktadır. Çoğu dünya ülkesi AR-GE çalışmalarınıteknolojiyle birleştirerek inovasyon aşamasına gelmiştir. Çalışmada AR-GEharcamaları ile GSYİH arasındaki ilişkinin varlığı, bu ilişkinin doğrusalolduğu ispatlanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda 1998-2015 yılları arasındayapılan AR-GE harcamaları ve oluşan GSYİH verileri ele alınmıştır. Çalışmasonucunda; Türkiye’de yapılan AR-GE harcamaları ile GSYİH arasında doğrusal vetek yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Nedensellik testi sonucunda AR-GEharcamalarının GSYİH’nin nedeni olduğu görülmüştür. Bir başka deyişle AR-GE harcamalarındakiartış GSYİH üzerinde olumlu artışlara yol açarken, azalmalar da GSYİH’deazalışa sebep olmaktadır.

In thedevelopment process of globalization occurring in the national economy it hasan important role of R & D spending. Most countries in the world bycombining outstanding R & D technology has come to the innovation process. Inthe study, the existence of the relationship between AR-GE expenditures and GDPwas tried to be proved to be linear. In this context, AR-GE expenditures andGDP data generated between 1998 and 2015 are considered. In line with the aimsof the study. In conclusion; made with R & D expenditure in Turkey wasdetermined to be linear and one-way relationship between GDP. R & D spendingin the causality test results were found to be the cause of the GDP. In otherwords, the increase in R & D spending led to positive growth on GDP,decrease causes a decrease in the GDP.
TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ
IN TURKEY ECONOMY, ANALYSIS OF THE INTERACTIONS AMONG CAPITAL FLOWS, EXCHANGE RATE, INFLATION AND INTEREST RATE IN FRAMEWORK OF GLOBAL POLITICAL ECONOMY
Yazar: Saraçoğlu, Metin; Kuzu, Mehmet; Kocaoğlu, Fatih
Dergi: Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Vol. 1 No. 2, 2017
Anahtar kelimeler: Capital Flows,Exchange Rate,Interest Rate,Inflation,Political Economy ; Sermaye Hareketleri,Döviz Kuru,Faiz,Enflasyon,Ekonomi Politik

2000’li yıllarda küresel finansal sistemde birçok önemli olay ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz, buolayların en önemlilerinden biri 2008 Küresel Finansal Krizdir. Küresel finansal kriz sonrası baştaAmerikan Merkez Bankası (FED) olmak üzere, merkez bankaları krize karşı reaktif parapolitikaları uygulamıştır. Bu doğrultuda, FED piyasalara likidite sağlaması için tahvil alımprogramını başlatmıştır. FED başkanı Bernanke’ nin 22 Mayıs 2013 tarihinde FED’ in tahvil alımprogramını Eylül 2013 tarihi itibari ile azaltacağını açıklaması; düşük kur-yüksek faiz politikasıuygulayan gelişmekte olan ülke piyasalarında şok dalgası oluşturarak, sermaye çıkışlarına vedolar kurunun yükselmesine neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı 2008 küresel kriz ve FED çıkışsinyali1sonrası dönemleri itibariyle Türkiye ekonomisinde sermaye hareketleri, dolar kuru,enflasyon ve faiz oranı arasındaki etkileşimleri VAR metodu yardımıyla analiz etmektir

So many important events has came out in global financial system. Undoubtedly, the one of The most important that events is 2008 global financial crisis. After crisis, especially, U.S. Central Bank, FED, central banks had applied reactive monetary policies against the crisis. In this respect, FED had applied the bond purchase program to provide liquidity to the markets. The Governor of FED, Bernanke, explanation of reducing of the bond purchase program in 22 may 2013 had caused shock wawe on emerging countries’ financial markets. The aim of this work is to analyze the interactions between capital flows, exchange rate, inflation and interest rate in Turkey Economy as the periods, after global financial crisis and fed exit signal by VAR metod.