EDİTÖRE MEKTUP: BALIN YARA İYİLEŞMESİ ÜZERİNE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Letter to the Editor: Evaluation of the Effect of Honey on Wound Healing
EDİTÖRE MEKTUP: BALIN YARA İYİLEŞMESİ ÜZERİNE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Letter to the Editor: Evaluation of the Effect of Honey on Wound Healing
Yazar: Topal Hançer, Ayşe; Yılmaz, Pınar
Dergi: Bozok Tıp Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Health Care Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi ; EDİTÖRE MEKTUP: BALIN YARA İYİLEŞMESİ ÜZERİNE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Letter to the Editor: Evaluation of the Effect of Honey on Wound Healing

Sayın EditörBozok Tıp Dergisi 2019;9(1):152-59.'dan ulaşılabilecek olan 'Balın yara iyileşmesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi'isimli çalışmamız (1) ile ilgili ‘Editöre Mektup’ başlıklı yazı için öncelikle çok teşekkür ederiz.Eleştirileri objektif bir şekilde değerlendirerek cevapladığımızı bilginize arz ederiz. Editöre Mektup başlıklıyazıya cevaben;i. Bilimsel çalışmalar doğrultusunda balın, yara iyileşmesi üzerine olumlu etkileri vardır. Üstelik kanıt piramidininen tepe noktasında yer alan ve A düzey kanıt olarak değerlendirilen son zamanlarda yapılan birmeta-analiz çalışmasında (2), vücuttaki fizyopatolojik süreçler nedeni ile en zor iyileşme gösteren diyabetikayak yaralarında bile balın yara iyileşme süresini etkili bir şekilde kısalttığı ve ilk bir-iki haftalık kullanımile yara alanındaki bakteri oranını azalttığı belirtilmiştir. Bilindiği üzere, çalışmamızda bahsettiğimiz ve yaratedavisinde kullanılması öngörülen balın belli standartları olan taklit ve tağşiş ürünü olmadığı aşikardır. Nitekimçalışmada yer alan “prostaglandinler başlığı ve sonuç bölümü” içerisinde suni balın zararlı etkilerineyer verilmiş olup doğal (saf) bal pansumanlarının kullanılması gerektiği vurgulanmıştır(1). Ülkemizde; ResmiGazete’de yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği’ne göre üretilen balda olması gereken standart özelliklerbelirtilmiştir (3). Ayrıca aynı tebliğde, “MADDE 15 – (1) Bu tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk GıdaKodeksi Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır, ürünlere uluslararası kabul görmüşanaliz metotları uygulanır.” ifadesi göz önünde bulundurulduğunda Türkiye’de yara iyileşmesi için kullanılmasıkabul görülecek olan alternatif (tamamlayıcı) bal belirli labaratuar testlerine tabi tutulmuş olandır.Elbette kliniklerde yara bakımında her bal kullanılmamalıdır.ii. “Geleneksel, Tamamlayıcı ve Fonksiyonel Tıp Uygulamaları Daire Başkanlığı” tarafından resmi web sitesindebelirtilen, sağlık bakanlığına bağlı olan ve ayrıca 26 tane GETAT (Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları)uygulama merkezi bulunmaktadır (4). Tamamlayıcı tıbbın, modern tıbbın önüne geçmesi beklenemez.Bu nedenle GETAT uygulama merkezi sayısı nispeten yeterlidir. Ancak yara bakımı ile ilgili olarak bu merkezlerinsayısının daha da artırılmasını umuyoruz. Türkiye’de apiterapi hakkında yeterli bilimsel araştırmanınyapılmamasını önemli bir eksiklik olarak görüyoruz. Nitekim çalışmamız da balın tedavide önemi konusunavurgu yapılmış olup bu konuda çalışmalar yapılmasına dikkat çekmek istenmiştir.iii. “Tamamlayıcı tıp” veya “alternatif tıp” yakın anlamda kullanılan kavramlardır. Uluslararası literatürdebu iki kavram birleştirilerek “Tamamlayıcı alternatif tıp (complementary alternative medicine)” tanımı yapılmıştır(5). Ülkemizde ise Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği’nde (GTTUY) gelenekseltıp, tamamlayıcı tıp ve alternatif tıp kavramlarının tanımlanmamış ve aralarındaki farkların vurgulanmamıştır(6). Geleneksel, tamamlayıcı veya alternatif tıp gibi çeşitli kavramlar kullanılsa da tüm bu yöntemler/uygulamalarköklü bir geçmişe sahiptir ve zamanında tıbbın kendisi olduğu söylenebilir (7). Yayınımızda ise yapılanuluslararası kaynakları referans göstererek açıklama yaptığımızı belirtmek isteriz. Yayınımızda belirtilen alternatiftıp terimi, alternatif-tamamlayıcı-destekleyici tıp terimlerini içermektedir. Bu bakımdan değerlendirilmesibizi mutlu edecektir.

Sayın EditörBozok Tıp Dergisi 2019;9(1):152-59.'dan ulaşılabilecek olan 'Balın yara iyileşmesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi'isimli çalışmamız (1) ile ilgili ‘Editöre Mektup’ başlıklı yazı için öncelikle çok teşekkür ederiz.Eleştirileri objektif bir şekilde değerlendirerek cevapladığımızı bilginize arz ederiz. Editöre Mektup başlıklıyazıya cevaben;i. Bilimsel çalışmalar doğrultusunda balın, yara iyileşmesi üzerine olumlu etkileri vardır. Üstelik kanıt piramidininen tepe noktasında yer alan ve A düzey kanıt olarak değerlendirilen son zamanlarda yapılan birmeta-analiz çalışmasında (2), vücuttaki fizyopatolojik süreçler nedeni ile en zor iyileşme gösteren diyabetikayak yaralarında bile balın yara iyileşme süresini etkili bir şekilde kısalttığı ve ilk bir-iki haftalık kullanımile yara alanındaki bakteri oranını azalttığı belirtilmiştir. Bilindiği üzere, çalışmamızda bahsettiğimiz ve yaratedavisinde kullanılması öngörülen balın belli standartları olan taklit ve tağşiş ürünü olmadığı aşikardır. Nitekimçalışmada yer alan “prostaglandinler başlığı ve sonuç bölümü” içerisinde suni balın zararlı etkilerineyer verilmiş olup doğal (saf) bal pansumanlarının kullanılması gerektiği vurgulanmıştır(1). Ülkemizde; ResmiGazete’de yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği’ne göre üretilen balda olması gereken standart özelliklerbelirtilmiştir (3). Ayrıca aynı tebliğde, “MADDE 15 – (1) Bu tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk GıdaKodeksi Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır, ürünlere uluslararası kabul görmüşanaliz metotları uygulanır.” ifadesi göz önünde bulundurulduğunda Türkiye’de yara iyileşmesi için kullanılmasıkabul görülecek olan alternatif (tamamlayıcı) bal belirli labaratuar testlerine tabi tutulmuş olandır.Elbette kliniklerde yara bakımında her bal kullanılmamalıdır.ii. “Geleneksel, Tamamlayıcı ve Fonksiyonel Tıp Uygulamaları Daire Başkanlığı” tarafından resmi web sitesindebelirtilen, sağlık bakanlığına bağlı olan ve ayrıca 26 tane GETAT (Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları)uygulama merkezi bulunmaktadır (4). Tamamlayıcı tıbbın, modern tıbbın önüne geçmesi beklenemez.Bu nedenle GETAT uygulama merkezi sayısı nispeten yeterlidir. Ancak yara bakımı ile ilgili olarak bu merkezlerinsayısının daha da artırılmasını umuyoruz. Türkiye’de apiterapi hakkında yeterli bilimsel araştırmanınyapılmamasını önemli bir eksiklik olarak görüyoruz. Nitekim çalışmamız da balın tedavide önemi konusunavurgu yapılmış olup bu konuda çalışmalar yapılmasına dikkat çekmek istenmiştir.iii. “Tamamlayıcı tıp” veya “alternatif tıp” yakın anlamda kullanılan kavramlardır. Uluslararası literatürdebu iki kavram birleştirilerek “Tamamlayıcı alternatif tıp (complementary alternative medicine)” tanımı yapılmıştır(5). Ülkemizde ise Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği’nde (GTTUY) gelenekseltıp, tamamlayıcı tıp ve alternatif tıp kavramlarının tanımlanmamış ve aralarındaki farkların vurgulanmamıştır(6). Geleneksel, tamamlayıcı veya alternatif tıp gibi çeşitli kavramlar kullanılsa da tüm bu yöntemler/uygulamalarköklü bir geçmişe sahiptir ve zamanında tıbbın kendisi olduğu söylenebilir (7). Yayınımızda ise yapılanuluslararası kaynakları referans göstererek açıklama yaptığımızı belirtmek isteriz. Yayınımızda belirtilen alternatiftıp terimi, alternatif-tamamlayıcı-destekleyici tıp terimlerini içermektedir. Bu bakımdan değerlendirilmesibizi mutlu edecektir.