hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Karayolu ulaşımında yakıt tüketimine bağlı karbon ayak izi değişimi: Çanakkale örneği
Change of carbon footprint due to fuel consumption: Çanakkale case study
Yazar: Yalılı  Kılıç, Melike; Dönmez, Tarık; Adalı, Sümeyye
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 3, 2020
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Çanakkale,IPCC metodolojisi,Karbon ayak izi,Sera gazları,Yakıt türleri ; Çanakkale,IPCC methodology,Carbon footprint,Greenhouse gases,Fuel types

Etkileri gün geçtikçe artarak devam eden küresel ısınmayla mücadele noktasında sera gazı emisyonlarının azaltılması büyük önem arz etmektedir. Kyoto Protokolünde ele alınan bu sorunun çözümünde karbon salınımlarının mümkün olan en düşük seviyeye indirilmesi tavsiye edilmiştir. Bu protokolle, karbon emisyonlarını doğru bir şekilde hesaplayabilmek amacıyla ülkelere emisyon salınım kotaları getirilmiştir. Kota değerlerine uyum noktasında sera gazı envanteri oluşturulması ve emisyonların karbon ayak izlerinin hesaplanması gerekmektedir. Karbon ayak izi, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın bir ölçüsüdür. Bu çalışmada, Çanakkale’de karayolu araçlarından kaynaklanan 2015-2018 yılları arasındaki karbon ayak izi hesaplanmıştır. Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından önerilen Tier 1 ve Tier 2 yaklaşımının kullanıldığı hesaplamalarda Tier 1 yaklaşımında 2015 yılında 701.435 Gg bulunan karbon ayak izi miktarı, 2018 yılında %7’nin üzerinde bir artışla 752.536 Gg’a; Tier 2 yaklaşımında ise 2015 yılında 686.85 Gg olan karbon ayak izi miktarı, 2018 yılında 736.89 Gg’a yükselmiştir.

Reducing greenhouse gas emissions is of great importance at the point of combating global warming, the effects of which are increasing day by day. In the solution of this problem addressed in the Kyoto Protocol, it is recommended to reduce carbon emissions to the lowest possible level. With this protocol, emission release quotas have been introduced to countries in order to calculate their carbon emissions accurately. It is necessary to create a greenhouse gas inventory and calculate the carbon footprints of emissions at the point of compliance with quota values. Carbon footprint is a measure of the environmental damage caused by human activities in terms of the amount of greenhouse gas produced. In this study, the carbon footprint caused by road vehicles in Çanakkale between the years 2015-2018 was calculated. In the calculations using the Tier 1 and Tier 2 approaches proposed by the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), the carbon footprint, which was 701.435 Gg in 2015 in the Tier 1 approach, increased to 752.536 Gg in 2018 with an increase of over 7%; in the Tier 2 approach, the carbon footprint, which was 686.85 Gg in 2015, increased to 736.89 Gg in 2018.
Kendiliğinden organize olan tek tabaka molekülleri kullanarak organik ışık yayan diyotların veriminin iyileştirilmesi
Increasing efficiency of organic light emitting diode by using self assembled monolayers
Yazar: Yalçın, Eyyup; Gültekin, Burak; Bilgili, Hakan; Can, Mustafa
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Energy efficiency,Self-assembled monolayers,OLED ; Enerji verimliliği,Kendiliğinden organize tek tabaka moleküller,OLED

Ara yüzey iyileştirmeleri optoelektronik cihazların performansı üzerine önemli bir role sahiptir. Kendiliğinden organize olan tek tabaka molekülleri indiyum kalay oksit (ITO) ile organik katman arasında kullanılarak organik ışık yayan diyotlardan (OLEDs) daha yüksek performans elde edilmesi sağlanır. Bu çalışmada ITO’yu modifiye etmek için 4-metoksifenil boronik asit ile 3,5-dimetoksifenil boronik asit molekülleri bir ara yüzey katmanı olarak kullanılmıştır. Kendiliğinden organize olan moleküllerinin cihaz performansı üzerine etkisi elektriksel ve optiksel olarak analiz edilmiştir. Buna ek olarak, modifiye edilmiş ITO’nun yüzey morfolojisi atomik kuvvet mikroskopu (AFM),  yüzey ıslanabilirliği ise temas açısı yöntemi ile ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre, ITO yüzeyi kendiliğinden organize olan moleküller ile modifiye edilen cihazların modifiye edilmemiş cihazlara göre daha iyi performans sergilediği görülmüştür.

Interface engineering has an important role on performance of optoelectronic devices. Self-assembled monolayers (SAMs) have been used between indium tin oxide (ITO) and organic layer to obtain high performance from organic light-emitting diodes (OLEDs). Herein, 4-Methoxyphenyl Boronic Acid and 3,5-Dimethoxyphenyl Boronic Acid have been used to ITO as an interface layer. The effect of SAMs on device performance was analyzed electrically and optically. Additionally, surfacre topography of modified ITO was characterized by atomic force microscope and surface wetability was analyzed by contact angle. According to results that has obtain, modified devices show better performance than unmodified devices.
Genelleştirilmiş lineer modellerde kısmi ve augmented kısmi artıklar ve grafikleri
Partial and augmented partial residuals and plots in generalized linear models
Yazar: Avcı, Esin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Artık,Augmented kısmi artık,Genelleştirilmiş lineer modeller,Grev,Kısmi artık ; Residual,Augmented partial residual,Generalized linear models,Strikes,Partial residual

Genelleştirilmiş lineer modeller; fen, mühendislik ve sosyal alanlarda sıkça karşılaşılan bağımlı değişkenin kesikli veya sürekli dağılıma sahip olması durumunun, bağımsız değişken(ler)le modellenmesine olanak veren yöntemlerden biridir. Bu çalışmada, bağımsız değişkenlerin modelde yer alma biçimlerinin belirlenmesinde tanısal grafiklerden yararlanılmıştır. Bu amaçla kısmi ve augmented kısmi artıklar ile bu artıklara ait grafikler tanıtılarak, modellemede sıkça kullanılan artık grafikleri ile karşılaştırılmıştır. Uygulama olarak,  1965-1998 yılları arasındaki grev sayılarının sendikalaşma oranı, ücret oranı, işyeri ve kapanan işyeri sayılarıyla olan ilişkisi analiz edilmiş ve en uygun model seçilmeye çalışılmıştır. Analiz sonucunda; kısmi artık ve augmented kısmi artık grafiklerinin, ele alınan tüm bağımsız değişkenlerin modelde yer alma biçimini daha belirgin biçimde gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Generalized linear models; It is one of the methods that allows the modeling of the dependent variable having discrete or continuous distribution, which is frequently encountered in science, engineering and social fields, with independent variable(s). In this study, diagnostic graphics were used to determine the form of the independent variables were included in the model. For this purpose, partial and augmented partial residuals and graphs of these residuals were introduced and compared with the residual graphs that are frequently used in modeling. As an application, the relationship between the number of strikes between 1965 and 1998 with the unionization rate, wage rate, number of workplaces and closed workplaces was analyzed and the most suitable model was chosen. It is concluded that partial residual and augmented partial residual graphs show the functions of all the independent variables are included in the model more accurately.
Mittag-Leffler fonksiyonunu içeren analitik fonksiyonların bazı özellikleri
Some properties of analytic functions involving the Mittag-Leffler function
Yazar: Çetinkaya, Asena; Mert, Oya
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Analytic functions,Coefficient inequality,Starlike functions ; Analitik fonksiyonlar,Katsayı eşitsizliği,Yıldızıl fonksiyonlar

Mittag-Leffler fonksiyonu 1903 yılında İsveçli matematikçi Magnus Gustav Mittag-Leffler tarafından tanımlanmıştır. Daha sonra, araştırmacılar farklı parametreler ilave ederek bu fonksiyonu genelleştirmiştir. 2015 yılında, Bansal ve Prajabat, Mittag-Leffler fonksiyonunu normalize etmiş ve bu fonksiyonun açık birim diskte yalınkatlık, yıldızıllık, konvekslik ve konvekse yakınlık gibi belirli geometrik özelliklere sahip olduğunu gösteren yeterli koşullar elde etmiştir. Bu araştırma makalesinden sonra, Mittag-Leffler fonksiyonu yalınkat fonksiyonlar teorisi çalışmalarında popüler olmuştur. Bu güncel çalışmada, S_(α,β)^γ (k,A,B)  ile gösterilen Mittag-Leffler fonksiyonunu içeren analitik fonksiyonların yeni bir sınıfı tanımlanmıştır. Ayrıca, bu fonksiyon sınıfının negatif katsayıları içeren bir alt sınıfı da tanımlanmıştır. Bu fonksiyon sınıfı için katsayı tahminleri, büyüme ve distorsiyon teoremleri elde edilmiştir. Bununla birlikte, bu sınıf için integral eşitsizlikleri de elde edilmiştir. Ayrıca parametrelerin özel değerleri için, bu makalede tanımlanan sınıfların, araştırmacılar tarafından tanımlanan bazı fonksiyon sınıflarına indirgendiği sonucuna varılmıştır.

The Mittag-Leffler function was defined by Swedish mathematican Magnus Gustav Mittag-Leffler in 1903. Later, researchers generalized this function by including different parameters. In 2015, Bansal and Prajabat normalized the Mittag-Leffler function and get several sufficient conditions so that the Mittag-Leffler function has certain geometric properties such as univalency, starlikeness, convexity and close-to-convexity in the open unit disc. After this research paper, the Mittag-Leffler function became popular in the studies of univalent functions theory. In this current study, we define a new class of analytic functions involving the Mittag-Leffler function denoted by〖 S〗_(α,β)^γ (k,A,B). We also introduce a subclass of this function class, which is involving negative coefficients. We introduce coefficient estimates, growth and distortion theorems for this function class. Moreover, we obtain integral mean inequalities for this class. We also conclude that for special values of parameters, the classes introduced in this paper are reduced to the several  function classes which are defined by researchers.
Bulanık c ortalamalar yöntemi ile Karadeniz bölgesi standart süreli yağış şiddetlerinin kümelenmesi
Bulanık c ortalamalar yöntemi ile Karadeniz bölgesi standart süreli yağış şiddetlerinin kümelenmesi
Yazar: Zeybekoğlu, Utku
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Bulanık C Ortalamalar,Karadeniz Bölgesi,Kümeleme Analizi,Standart Süreli Yağış Şiddeti,Türkiye

Hidrometeorolojik veriler kullanılarak yapılan mühendislik çalışmalarında, verilerin eksiksiz ve yeterli uzunlukta olması çalışmaların verimliliğini arttırmaktadır. Bölgesel mühendislik çalışmalarda ise verilerin istenen şekilde olmasının yanında uygun bölgelerin de belirlenmesi tasarım ve uygulama çalışmalarının daha verimli olmasını sağlayacaktır. Bu bölgelerin belirlenmesinde hidrometeorolojik verilerin yanında coğrafi konum verilerin de kullanılması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında Karadeniz bölgesindeki Devlet Meteoroloji İşlerine ait meteoroloji gözlem istasyonlarında gözlemlenen, Standart Süreli Yağışların Şiddetlerine ait veriler kullanılarak bölgesel kümelerin oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla Bulanık C Ortalamalar yöntemi kullanılmıştır. Kümeleme çalışmaları iki farklı küme sayısı için yapılmış olup en uygun küme sayısı 4 olarak belirlenmiştir

Hidrometeorolojik veriler kullanılarak yapılan mühendislik çalışmalarında, verilerin eksiksiz ve yeterli uzunlukta olması çalışmaların verimliliğini arttırmaktadır. Bölgesel mühendislik çalışmalarda ise verilerin istenen şekilde olmasının yanında uygun bölgelerin de belirlenmesi tasarım ve uygulama çalışmalarının daha verimli olmasını sağlayacaktır. Bu bölgelerin belirlenmesinde hidrometeorolojik verilerin yanında coğrafi konum verilerin de kullanılması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında Karadeniz bölgesindeki Devlet Meteoroloji İşlerine ait meteoroloji gözlem istasyonlarında gözlemlenen, Standart Süreli Yağışların Şiddetlerine ait veriler kullanılarak bölgesel kümelerin oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla Bulanık C Ortalamalar yöntemi kullanılmıştır. Kümeleme çalışmaları iki farklı küme sayısı için yapılmış olup en uygun küme sayısı 4 olarak belirlenmiştir
Cu ve Fe Metalleri için tiyadiazol türevi bileşiklerin kuantum kimyasal hesaplamaları ve korozyon inhibisyon aktiviteleri
Quantum chemical calculations and corrosion ınhibition activities of thiadiazole derivative compounds for Cu and Fe metals
Yazar: Karakurt, Tuncay
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Elektron transfer kesri,Gaussian 09,HOMO-LUMO,Korozyon inhibisyon etkisi,Yoğunluk fonksiyonel teorisi ; Electron transfer fraction,Gaussian 09,HOMO-LUMO,Corrosion inhibition effect,Density functional theory

Bu çalışmada, Tiyadiazol türevi bileşiklerin (L1, L2, L3 ve L4) Cu ve Fe metal atomları üzerindeki korozyon inhibisyonu etkisini araştırmak için teoriksel hesaplama çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Tüm bileşiklerin moleküler modellemeleri, Gaussian 09 programı ile Yoğunluk Fonksiyonel Teorisi DFT/B3LYP ve 6-311G (d) baz seti kullanılmıştır. İnhibitör adayı olan bileşiklerin inhibisyon etkinliği, Fe ve Cu metalleri için; L3>L1>L4>L2 sırası gözlendi. Tiyadiazol türevi bileşiklerin inhibe edici etkisinin, bu bileşiklerde bulunan fonksiyonel grupların elektronik doğasına bağlı olduğu görülmüştür. Tüm bileşiklerin kuantum kimyasal parametreleri olan; HOMO ve LUMO yörünge enerjileri, bazı kuantum kimyasal parametreleri; elektron afinitesi (EA), iyonizasyon potansiyeli (IP), elektronegatiflik (χ), mutlak sertlik (η), mutlak yumuşaklık (S) ve kimyasal potansiyel (µ)  değerleri hesaplandı. Bu parametreler kullanılarak, tüm bileşiklerin inhibitörden metale olan yük transferini ifade eden elektron transferlerinin kesri (N) hesaplanmıştır. Son olarak bileşiklerin hesaplanan korozyonu önleme etkileri birbirleriyle karşılaştırıldı.

In this study, theoretical computational studies were carried out to investigate the corrosion inhibition effect of Thiadiazole derivative compounds on Cu and Fe metal atoms. Molecular modeling of all compounds was used with Gaussian 09 program, DFT/B3LYP theorem and 6-311G (d) base set. Inhibition activities of the compounds which are inhibitor candidate for Fe and Cu metals were observed in the order L3> L1> L4> L2. It has been found that the inhibitory effect of the Thiadiazole derivative compounds depends on the electronic nature of the functional groups present in these compounds. Quantum chemical parameters of all compounds; HOMO and LUMO orbital energies, some quantum chemical parameters; electron affinity (EA), ionization potential (IP), electronegativity (χ), global hardness (η), global softness (S) and chemical potential (µ) values were calculated. Using these parameters, the electron transfers fraction (N) of all compounds expressing the charge transfer from the inhibitor to the metal was calculated. Finally, the calculated anti-corrosion effects of the compounds were compared with each other.
Volkanik tüf esaslı geopolimerlerin basınç dayanımına kür süresi ve sıcaklığın etkileri
Effect of curing time and temperature on compressive strength of volcanic tuff-based geopolymer
Yazar: Özen, Sevgi
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Basınç dayanım,Geopolimer,Kür süresi,Sıcaklık,Volkanik tüf ; Compressive strength,Geopolymer,Curing time,Temperature,Volcanic Tuff

Çimento klinkeri üretimi esnasında atmosfere salınan CO2 gazı sera etkisi nedeniyle küresel ısınmaya neden olmaktadır. Günümüzde bu durum çok tehlikeli boyutlara ulaşmış olup insan yaşamını tehdit eder hale gelmiştir. Bu noktada klinker içermeyen geopolimer üretimi bilim insanları tarafından etkili bir çözüm olarak sunulmaktadır. Bu çalışmada volkanik tüf esaslı geopolimerlerin Portland çimentosuna alternatif kullanım potansiyelleri araştırılmıştır. Araştırma neticesinde volkanik tüf katkılı geopolimerin zeolit içermemesine rağmen makul basınç dayanım değerlerine ulaştığı ve dolayısıyla inşaat sektöründe üretim potansiyelinin bulunduğu tespit edilmiştir. Volkanik tüf esaslı geopolimer dayanımı üzerinde esas etkili mineralin feldispat olduğu, bunun yanında kuvars mineralinin hammaddenin fiziksel özelliklerine etki dolayısıyla geopolimerleşme üzerinde pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yüksek erken basınç dayanım için yüksek sıcaklıklarda termal kür işlemi, yüksek geç basınç dayanım için ise düşük sıcaklıklarda termal kür işlemi önerilmektedir.

During cement clinker production, CO2 gases released into the atmosphere causes Global warming due to the greenhouse effect. Nowadays, this situation has reached very dangerous levels and threatened the human life. At this point, the production of clinker free-geopolymer is offered by scientist as an effective solution. In this study, the potential of usability of volcanic tuff-based geopolymer to the Portland cement was investigated. As a result of the research, although the volcanic tuff-based geopolymer does not contain zeolite, it has reached reasonable compressive strength values, and therefore has a production potential in the construction sector. It has been determined that the main effective mineral on the strength of volcanic tuff-based geopolymer is feldspar, besides, quartz has a positive effect on the geopolymerization due to the effect on the physical properties of the raw material. In addition, thermal curing at high temperatures is recommended for high early compressive strength achievements, and thermal curing at low temperatures is recommended for high late strength achievements.
Belirsizlik problemlerine yönelik yeni bir matematiksel yaklaşım: VFPIFS-küme
A novel mathematical approach to uncertainty problems: VFPIFS-set
Yazar: Dalkılıç, Orhan
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 12 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: FPIFS-set,Decision making,VFPIFS-set ; FPIFS-küme,Karar verme,VFPIFS-küme

Bu çalışma da belirsizlik problemlerine yönelik önerilen bulanık parametreli sezgisel bulanık esnek (kısaca FPIFS-) kümelerin bir genellemesi olan sanal bulanık parametreli sezgisel bulanık esnek (kısaca VFPIFS-) küme teorisi verilmiştir ve bazı önemli özellikleri incelenmiştir. Ayrıca bir belirsizlik problemi örneklendirilerek VFPIFS-kümeler için bir karar verme yaklaşımı verilerek en iyi nesnenin seçimi yapılmıştır. Son olarak her iki matematiksel model için bir karşılaştırmalı analiz yapılmıştır.

In this paper, fuzzy parametrized intuitionistic fuzzy soft (briefly FPIFS-) set theory, which is a generalization of virtual fuzzy parametrized intuitionistic fuzzy soft (briefly VFPIFS-) sets proposed for uncertainty problems, is given and some important properties of it are examined. In addition, an uncertainty problem was exemplified and the best object was selected by giving a decision-making approach for VFPIFS-sets. Finally, a comparative analysis was done for both mathematical models.
Lactobacillus paracasei biyokatalizörü ile enantiyosaf (S)-1- (4-metoksifenil) etanol üretimi
Production of enantiopure (S)-1-(4-methoxyphenyl)ethanol by Lactobacillus paracasei biocatalyst
Yazar: Şahin, Engin
Dergi: Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Vol. 11 No. 4, 2021
Anahtar kelimeler: Asymmetric reduction,Biocatalyst,Chiral alcohol,Lactobacillus paracasei,(S)-1-(4-methoxyphenyl) ethanol ; Asimetrik indirgenme,Biyokatalizör,Kiral alkol,Lactobacillus paracasei,(S)-1-(4-metoksifenil) etanol

Bu çalışmada, 4-metoksiasetofenonun enantiyoseçici indirgenmesinde yedi biyokatalizörün indirgeme kapasitesi tam hücre biyokatalizör olarak araştırılmıştır. Lactobacillus paracasei BD28'in en iyi indirgeme kapasitesine sahip olduğu bulunmuştur. pH, inkübasyon süresi, çalkalama hızı ve sıcaklık gibi farklı parametrelerin enantiyomerik aşırılık ve dönüşüm üzerindeki etkileri araştırıldı. Tam hücre biyokatalizörü Lactobacillus paracasei BD28 kullanılarak, genel alerjik yanıt için tedavi fonksiyonuna sahip sikloalkil [b] indollerin sentezinde kullanılabilen (S)-1-(4-metoksifenil) etanol, gram ölçeğinde, yüksek verimli ve enantiyomerik olarak saf halde üretilmiştir. Gram ölçekli üretim gerçekleştirildi ve % 95 verimle optik olarak saf formda 9,69 g (S)-1-(4-metoksifenil) etanol üretildi. Bu, kimyasal işlemlere kıyasla (S)-1-(4-metoksifenil) etanol üretimi için ucuz, temiz ve çevre dostu bir işlemdir.

In this study, the reductive capacity of seven biocatalysts were investigated as whole-cell biocatalyst in the enantioselective reduction of 4-metoxyacetofhenone. Lactobacillus paracasei BD28 was found to have the best reductive capacity. Effects of different parameters such as pH, incubation time, agitation speed and temperature, on enantiomeric excess and conversion were investigated in a bioconversion. (S)-1-(4-methoxyphenyl) ethanol which, can be employed for the synthesis of cycloalkyl [b] indoles which have the treatment function for general allergic response, was produced in gram-scale, high yield and enantiomerically pure form using whole-cell biocatalyst of Lactobacillus paracasei BD28. The gram-scale production was carried out, and 9.69 g of (S)-1-(4-methoxyphenyl) ethanol in optically pure form was produced with 95 % yield. This is a cheap, clean and eco-friendly process for production of (S)-1-(4-methoxyphenyl) ethanol compared to chemical processes.