Toponomi (Yer Adları) Açısından Siirt’te Mahalle Adları
Neighborhood Names in SiirtFrom a Toponomy (Names of Places) Perspective
Yazar: Yılmaz Çildam, Semra
Dergi: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol. 23 No. 4, 2019
Anahtar kelimeler: Mahalle (yer) adları,şehirsel toponomi

Şehirlerin kültürel birikiminyansıması olan yer adları yaşanmışlıkları adlandırır ve böylece mekânlarıanlamlı kılar. Medeniyetin altın küpü olan şehir geçmişini bazen mahalleisimlerinde saklar. Mahalleler sosyal, kültürel, doğal unsurların ve insan iradesininşekillendiği birimlerdir. Bu çalışma Siirt şehir kimliğini oluşturanbileşenlerden olan mahalle adlarını toponomi bilimi esaslarına göreincelemektedir. Siirt’in hâlihazırda 7 ilçesi ve 51 mahallesi vardır.Mahalleler ile ilgili bilgiler kaymakamlık, belediye, muhtarlıklar, yerelyazılı kaynaklar, gazeteciler ve halktan alınmıştır. Geçmişin mekânda ruhbulmasının adı olan mahalleler isimlendirilirken birçok faktördenetkilenmişlerdir. Bu etkiler mekânın fiziki şartları olabileceği gibi beşerifaktörler de olabilmektedirler. Söz konusu çalışma alanındaki mahallelerAliağaoğlu (2013) sınıflandırması baz alınarak kategorize edilmiştir. Bununsonucunda Siirt ili dâhilinde mahalleleri yerlerin fiziksel ve beşeriözelliklerine veya konumuna göre şehirleşme mahalleleri, cumhuriyetmahalleleri, şahıs isimli mahalleler, dini yapıya bağlı mahalleler, aşiretmahalleleri, siyasi mahalleler, meslek mahalleleri, yer değiştiren mahallelerve diğer mahalleler şeklinde sınıflandırmak mümkündür. Siirt ilinde mahalle adlandırmalarındaşehrin eski kültürünün unutulmadığı ve yaşatıldığı görülse de mahallelerinzaman içinde yaşanan kültürel değişimlerinden etkilendiği görülmektedir.

The names of places that reflect the culturalaccumulation define experiences, and gives localities meanings. The city'shistory, the golden cube of civilization, is sometimes contained in the namesof neighborhood. Neighborhoods are units where social, cultural, and naturalelements and human will are shaped. This study examines the names ofneighborhoods, one of the factors that form identity of the city of Siirt,according to the principles of science of topology. Siirt currently has 7districts and 51 neighborhoods. Information on neighborhoods were taken fromdistrict governorates, municipalities, mukhtars, local written sources,journalists and the public. Many factors were taken into consideration whennaming the neighborhoods that represent the past. These factors could includenot only physical conditions of the locality but also human factors. Theneighborhoods in this study area were categorized based on the classificationby Aliağaoğlu (2013). As a result, it is possible to classify the neighborhoodswithin the province of Siirt as urban neighborhoods, republic neighborhoods,neighborhoods with names of persons, neighborhoods that depend on religiousstructures, tribal neighborhoods, political neighborhoods, professionalneighborhoods, displaced neighborhoods and others, according to the physicaland human characteristics or their locations. Although it is seen that the oldculture of the city is not forgotten and kept alive in the names of neighborhoodsin the Siirt province, the neighborhoods are also affected by the culturalchanges experienced over time.