POZİTİF SAPMA ÖLÇEĞİNİN SOSYAL BAĞ TEORİSİ ÇERÇEVESİNDE DEVAMLILIĞININ TEST EDİLMESİ
IN THE FRAME OF THE SOCIAL BOND THEORY, TESTING THE CONTINUITY OF POSİTİVE DEVIANCE BEHAVIOR SCALE
Yazar: Ünlü, Onur
Dergi: Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Pozitif Sapma,, Ölçek Geliştirme,Örgütsel Bağlılık ; Positive Deviance,, Scale Development,Organizational Commitment.

Bu çalışmanın amacı, Pozitif Sapma Davranışları ölçeğinin devamlılığını Hirschi’nin SosyalBağ Teorisi’nden hareketle oluşturulan bir araştırma modeli ile test etmektir. Bu doğrultuda araştırmakapsamı örgütsel bağlılığın, pozitif sapma üzerindeki etkileri ile sınırlandırılmıştır. Araştırmada nicelaraştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılmıştır. Araştırma Bursa, Türkiye’de yürütülmüştür.Araştırma örneklemi 314 üniversite mezunu özel sektör çalışanından oluşmaktadır. Araştırmasonucunda geliştirilen ölçeğin orijinal faktör yapısı bu araştırmada da elde edilmiştir. Bulgular her nekadar ölçeğin devamlılığını destekler nitelikte ise de pozitif sapma ölçeğinin örgüt dışı aidiyetlerboyutunun faktör analizi sürecinde çok sayıda ifade kaybetmesi, ilgili boyut üzerine daha fazlaaraştırma yapılarak geliştirilmesi gerekliliğini ön plana çıkarmaktadır. Ayrıca elde edilen bulgularSosyal Bağ Teorisi’ni destekler niteliktedir. Bu kapsamda, örgütsel bağlılığın alt boyutu olanduygusal bağlılığın tüm pozitif sapma alt boyutları üzerinde negatif etkileri olduğu sonucu ile;normatif bağlılığın bireysel verimlilik ve örgüt dışı aidiyetler temelinde pozitif sapma üzerinde yinenegatif etkili olduğu; devam bağlılığının ise örgütün sürdürülebilir başarısı temelinde pozitif sapmaüzerinde pozitif etkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar çalışanın örgütü ile güçlübağlarının örneğin bireysel verimliliği arttırmak gerekçesiyle bile olsa örgüt normlarındanuzaklaşmasını engellerken; diğer taraftan zayıf bağların çalışanların sürdürülebilir başarı eldeedilmesi için örgüt normlarından uzaklaşmasına vesile olabilir şeklinde yorumlanabilir.

The aim of this study, is to test the continuity of newly developed scale of PositiveDeviance. In this regard, scope of the research determined in the frame of the relations amongorganizational commitment, tenure and positive deviance. Hirschi’s Social Bond Theory constitutestheoretical background of the research model. One of quantitative methods, survey technique hasbeen used. The research conducted at Bursa, TURKEY. Sample consist of 314 private sectoremployees. According to the findings, factor structure which is obtained by exploratory factoranalysis (EFA) is consistent with original scale. Although the findings are supportive for thecontinuity of the positive deviance scale; it nevertheless also highlights that one of the sub dimensionsof the scale; social ties had lost so many items during EFA. So according to the findings number ofitems of social ties dimension need to be revised. Furthermore, findings mainly support the Theory.As one of sub dimension of organizational commitment, affective commitment has negative effectson all positive deviance sub dimensions. Besides normative commitment to the organization has alsonegative effects on PD’s social ties and work-related pride. On the contrary, continuity commitmenthas positive effect on PD’s sub-dimension of higher loyalties to the organization and/or society.