Politik Belirsizlikler Altında Türk Bankalarının Risk Alma Davranışlarının Belirlenmesi
Politik Belirsizlikler Altında Türk Bankalarının Risk Alma Davranışlarının Belirlenmesi
Yazar: Akyol, Hikmet
Dergi: Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 22 No. 2, 2020
Anahtar kelimeler: Ekonomik Politika Belirsizliği,, Parasal Politika Belirsizliği,Sistemik Risk,Risk Alma Davranışı,GMM Yöntemi.

Belirsizlik ve risk kavramı makro-finans teorisinde on yıllardır tartışılmış bir konudur. Özellikle, politik belirsizlikler konusu son yıllarda birçok araştırmada ele alınmıştır. Küresel ekonomide görülen ekonomik ve parasal politika belirsizlikleri hem gelişmiş ülkelerin hem de gelişmekte olan ülkelerin temel makroekonomik göstergelerini etkilemektedir. Aynı zamanda, politik belirsizlikler ve finansal sektörün istikrarı arasında yakın bir ilişki vardır. Nitekim, ekonomik ve parasal politika belirsizliklerin finansal sistem içerisinde faaliyet gösteren kurumların politikalarında ve risk alma eğilimlerinde önemli değişimlere neden olabildiği birçok araştırmada gösterilmiştir. Bu araştırmada Türk Finansal Sisteminin istikrarı ve politik belirsizlikler arasındaki ilişkisi bankacılık sektörü üzerinden ele alınmıştır. Türk Finansal Sistemi içerisinde bankalar hâkim konumdadır. Bu bakımdan bankaların risk alma davranışları ve sistemik risk düzeyleri finansal sistemin genel istikrarı açısından kilit role sahiptir. Araştırmada, Türk Bankacılık Sektöründe faaliyet gösteren dokuz bankanın sistemik riskleri üzerinde ABD kaynaklı ekonomik ve parasal politika belirsizlerin etkisi seçili makroekonomik değişkenlerin kontrolünde ne yönde olduğu incelenmiştir. Sistemik risk ve politik belirsizlikler ilişkisi incelenirken, literatür incelenmiş ve sistemik riskleri temsilen Brownlees ve Engle (2017) tarafından önerilen SRISK endeksi kullanılmıştır.  Politik belirsizlikleri temsilen ise Baker vd. (2015) geliştirilen ABD ekonomik ve parasal politika endeks değişkenleri kullanılmıştır. Bankalar seçilirken ise, şube sayıları, mevduat toplama kapasiteleri ve piyasadaki faaliyetleri göz önünde bulundurulmuştur. Aynı zamanda veri aralığının eksiksiz olmasına dikkat edilmiştir. Seçilmiş dokuz bankanın 2006-2019 dönemi, Arellano ve Bond (1991), Fark GMM yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, ekonomik politika belirsizliklerinin Türk bankalarının risk alma eğilimlerini ve de dolaysıyla sistemik risklerini azalttığını göstermiştir. Buna göre, ABD’de yaşanan ve tüm küresel sistemi etkileyen belirsizlik ortamı Türk Bankalarını risk alma konusunda daha temkinli olmaya yönlendirmiştir. Bununla birlikte ABD’de yaşanan parasal politika belirsizlikleri karşısında Türk Bankalarının daha savunmasız olduğu ve küresel risklere daha açık olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları, politik riskler ve küresel piyasa koşullarındaki değişimler karşısında Türk Bankacılık Sektörü risklerinin son derece duyarlı olduğu, reel ekonomiyle bankacılık riskleri arasındaki etkileşimin son derece güçlü olduğu gösterilmiştir.

Belirsizlik ve risk kavramı makro-finans teorisinde on yıllardır tartışılmış bir konudur. Özellikle, politik belirsizlikler konusu son yıllarda birçok araştırmada ele alınmıştır. Küresel ekonomide görülen ekonomik ve parasal politika belirsizlikleri hem gelişmiş ülkelerin hem de gelişmekte olan ülkelerin temel makroekonomik göstergelerini etkilemektedir. Aynı zamanda, politik belirsizlikler ve finansal sektörün istikrarı arasında yakın bir ilişki vardır. Nitekim, ekonomik ve parasal politika belirsizliklerin finansal sistem içerisinde faaliyet gösteren kurumların politikalarında ve risk alma eğilimlerinde önemli değişimlere neden olabildiği birçok araştırmada gösterilmiştir. Bu araştırmada Türk Finansal Sisteminin istikrarı ve politik belirsizlikler arasındaki ilişkisi bankacılık sektörü üzerinden ele alınmıştır. Türk Finansal Sistemi içerisinde bankalar hâkim konumdadır. Bu bakımdan bankaların risk alma davranışları ve sistemik risk düzeyleri finansal sistemin genel istikrarı açısından kilit role sahiptir. Araştırmada, Türk Bankacılık Sektöründe faaliyet gösteren dokuz bankanın sistemik riskleri üzerinde ABD kaynaklı ekonomik ve parasal politika belirsizlerin etkisi seçili makroekonomik değişkenlerin kontrolünde ne yönde olduğu incelenmiştir. Sistemik risk ve politik belirsizlikler ilişkisi incelenirken, literatür incelenmiş ve sistemik riskleri temsilen Brownlees ve Engle (2017) tarafından önerilen SRISK endeksi kullanılmıştır.  Politik belirsizlikleri temsilen ise Baker vd. (2015) geliştirilen ABD ekonomik ve parasal politika endeks değişkenleri kullanılmıştır. Bankalar seçilirken ise, şube sayıları, mevduat toplama kapasiteleri ve piyasadaki faaliyetleri göz önünde bulundurulmuştur. Aynı zamanda veri aralığının eksiksiz olmasına dikkat edilmiştir. Seçilmiş dokuz bankanın 2006-2019 dönemi, Arellano ve Bond (1991), Fark GMM yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, ekonomik politika belirsizliklerinin Türk bankalarının risk alma eğilimlerini ve de dolaysıyla sistemik risklerini azalttığını göstermiştir. Buna göre, ABD’de yaşanan ve tüm küresel sistemi etkileyen belirsizlik ortamı Türk Bankalarını risk alma konusunda daha temkinli olmaya yönlendirmiştir. Bununla birlikte ABD’de yaşanan parasal politika belirsizlikleri karşısında Türk Bankalarının daha savunmasız olduğu ve küresel risklere daha açık olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları, politik riskler ve küresel piyasa koşullarındaki değişimler karşısında Türk Bankacılık Sektörü risklerinin son derece duyarlı olduğu, reel ekonomiyle bankacılık riskleri arasındaki etkileşimin son derece güçlü olduğu gösterilmiştir.