Joseph Roth’un Hileli Tartı Romanında Erkekliğin Farklı Temsilleri: Eleştirel Erkeklik Çalışmaları Bağlamında Bir İnceleme
Representations of Masculinity in Joseph Roth’s Weights and Measures: An Analysis within the Framework of Critical Masculinity Studies
Yazar: Tükel Kanra, Yeşim
Dergi: Studien zur deutschen Sprache und Literatur No. 54, 2025
Anahtar kelimeler: German Language, Literature and Culture ; Alman Dili, Edebiyatı ve Kültürü ; Joseph Roth,literature,critical masculinity studies,gender,literary criticism ; Joseph Roth,edebiyat,eleştirel erkeklik çalışmaları,toplumsal cinsiyet,edebiyat eleştirisi

Bu çalışma, Joseph Roth’un Hileli Tartı adlı eserini eleştirel erkeklik çalışmaları bağlamında incelemektedir. 20. yüzyılın ilk yarısında imparatorlukların yıkılışı, savaşların yol açtığı sıkıntılar ve toplumsal değerlerin dönüşümüyle şekillenen tarihsel bağlamda Roth’un edebiyatı; vatansızlık, inanç, adalet, nostalji ve kimlik krizleri gibi temaların etrafında biçimlenir. Bu açıdan Roth, tematik çerçevesi gereği erkeklik sorunsalını kuramsal çalışmaların gündemine girmesinden çok daha önce eserlerinde işleyen bir yazardır. Hileli Tartı’da başkarakter Anselm Eibenschütz, askerlikten memuriyete geçişi, karısının ihaneti, Euphemia’nın baştan çıkarıcı varlığı ve Sameschkin’in yerleşik düzenin dışında sürdüğü yaşamıyla karşı karşıya kaldığında erkekliğin kırılgan doğasını deneyimler. Çalışmada Connell’in hegemonik erkeklik kuramı çerçevesinde hegemonik, madun, suç ortaklığı ve marjinal erkeklik biçimlerinin romandaki karakterler aracılığıyla nasıl inşa edildiği ve Eibenschütz’ün kimliğinde yarattığı gerilimler incelenmektedir. Yöntem olarak eleştirel erkeklik çalışmalarıyla edebiyat çözümlemesi bir araya getirilmiş, karakterler arası ilişkiler toplumsal cinsiyet ve iktidar dinamikleri bağlamında değerlendirilmiştir. Yapılan çözümleme, Eibenschütz’ün asker, baba ve aile reisi kimlikleri üzerinden kurmaya çalıştığı meşruiyetin çöktüğünü ve özneleşme sürecinin geçici, kırılgan bir karakter taşıdığını göstermektedir. Romanın sonunda ölüm anında yaşadığı vizyon, toplumsal kimliklerin ve adalet konusunun ikircikli doğasını açığa çıkarırken, Eibenschütz’ün içsel dünyasında hegemonik erkeklik ile insani değerler arasındaki gerilimi somutlaştırmaktadır. Çalışma, Roth’un eserlerinin toplumsal cinsiyet ve eleştirel erkeklik tartışmaları ışığında yeniden okunmasına katkı sunmakta; edebiyat metinlerine erkeklik çalışmaları perspektifinden bakmanın, metinlerde daha önce ele alınmayan ama orada var olan konuları tartışmaya açarak edebiyat eleştirisine yeni perspektifler kazandırabileceğini göstermeyi amaçlamaktadır.

This study examines Joseph Roth’s Weights and Measures within the framework of critical masculinity studies. Set against the early twentieth century—marked by imperial collapse, war, and shifting social values—Roth’s literature explores statelessness, faith, justice, nostalgia, and identity crises. Long before masculinity became a theoretical concern, Roth addressed its complexities in his fiction. In Weights and Measures, protagonist Anselm Eibenschütz confronts the fragility of masculinity through his transition from military to civilian life, his wife’s betrayal, Euphemia’s seduction, and the presence of Sameschkin, a chestnut seller who lives outside social norms. Drawing on Connell’s theory of hegemonic masculinity, this study analyzes how hegemonic, subordinate, complicit, and marginalized masculinities are constructed through the novel’s characters and how these forms generate tensions within Eibenschütz’s identity. Combining critical masculinity studies with literary analysis, the article evaluates character relationships through the lens of gender and power dynamics. The analysis reveals the collapse of Eibenschütz’s attempts to assert legitimacy as a soldier, father, and patriarch, and highlights the instability of his subjectivity. His final vision at the moment of death underscores the ambivalence of social identities and the theme of justice, while exposing the tension between hegemonic masculinity and human values within his inner world. This study contributes to a rereading of Roth’s work through gender and masculinity debates, showing how literary texts, when approached from this perspective, can reveal latent issues and offer new insights for literary criticism.