Medya Okuryazarlığına Yönelik Yansıtıcı Düşünme Ölçeği’nin (MOYDÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması / Developing the Media Literacy Reflective Thinking Scale (MLRTS): A Validity and Reliability Study
Developing the Media Literacy Reflective Thinking Scale (MLRTS): A Validity and Reliability Study / Medya Okuryazarlığına Yönelik Yansıtıcı Düşünme Ölçeği’nin (MOYDÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Yazar: Yılmazer, Aysegul; Bekdemir, Ünsal
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 14 No. 2, 2022
Anahtar kelimeler: Studies on Education ; Eğitim Üzerine Çalışmalar ; Social studies,Media literacy,Reflective thinking,Scale development ; Sosyal bilgiler,Medya okuryazarlığı,Yansıtıcı düşünme,Ölçek geliştirme

Bu çalışma ile sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme becerilerini ölçmeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2020-2021, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde eğitim fakültelerinde öğrenim görmekte olan toplam 708 sosyal bilgiler öğretmen adayı oluşturmaktadır.  708 öğretmen adayının, 389’unun verileri Açımlayısı Faktör Analizi (AFA) için 319’unun verileri ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için kullanılmıştır. Ayrıca AFA ve DFA’da yer almayan 40 öğretmen adayının veri seti üzerinde de test tekrar test analizleri yapılmıştır.  Araştırmanın kapsam ve görünüş geçerliliğini sağlamak adına uzman görüşüne başvurulmuş olup, yapı geçerliğini belirlemek için AFA ve DFA’dan yararlanılmıştır. AFA sonucunda toplam varyansın %54’ünü açıklayan 5 faktör ve 21 maddeden oluşan bir yapıya ulaşılmıştır. Kuramsal yapı ve faktörlerde toplanan maddelerin içerikleri dikkate alınarak oluşan beş faktör, sırasıyla “fark etme, eleştirel düşünme, sorgulama, bilme, hayata aktarma” olarak adlandırılmıştır. DFA’dan elde edilen bulgular, Medya Okuryazarlığına Yönelik Yansıtıcı Düşünme Ölçeği’ne (MOYDÖ) ilişkin 21 madde ve beş faktörlü yapının yeterli uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. MOYDÖ’ye ilişkin alt faktörlerden elde edilen ölçümlerin güvenirliğine; Cronbach Alfa, test tekrar test ve bileşik güvenirlik yöntemi ile bakılmış ve elde edilen güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir sınırlar içerisinde yer aldığı görülmüştür. Ölçekte yer alan maddelerin toplam puanı yordama gücünü ve ayırt edicilik düzeylerini belirlemek amacıyla madde analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda düzeltilmiş madde toplam korelasyonlarının .33 ile .63 arasında değiştiği ayrıca %27’lik alt ve üst grupların madde puanlarındaki farklara ilişkin t değerlerinin; ölçekte yer alan tüm maddelere bakıldığında anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırmada ulaşılan bu bulgulara dayanarak MOYDÖ’nün geçerli ve güvenilir ölçümler sağlayan bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

The purpose of this study is to develop a valid and accurate measurement tool to assess social studies pre-service teachers' reflective thinking skills regarding media literacy. Participants in this study included 708 social studies pre-service teachers enrolled in the faculty of education for the fall semesters of the 2020–2021 and 2021–2022 academic years. Data from 389 teacher candidates was used in the exploratory factor analysis (EFA), and data from 319 teacher candidates was used in the confirmatory factor analysis (CFA). In addition, test-retest analyses were conducted on the data set of 40 teacher candidates who were not included in the EFA and CFA. EFA and CFA were employed to ascertain the construct validity, and expert feedback was obtained to confirm the content and face validity of the research.EFA revealed a structure consisting of 5 factors and 21 items that explained 54% of the overall variance. The five factors were identified as "noticing, critical thinking, questioning, knowing, and transferring to life," respectively, taking into account both the theoretical framework and the content of the items gathered in the factors. The findings obtained from the CFA showed that the 21 items and five-factor structure of the Media Literacy Reflective Thinking Scale (MLRTS) had sufficient fit indices. The Cronbach alpha, test-retest, and composite reliability methods were used to examine the reliability of the measurements obtained from the MLRTS sub-factors, and the reliability coefficients obtained were found to be within acceptable limits. Item analysis was performed to determine the predictive power of the items on the scale and their discrimination levels. As a result of the analysis, it was seen that the corrected item-total correlations ranged between.33 and.63, and the t-values related to the differences in the item scores of the 27% lower and upper groups were significant when all items in the scale were examined. Based on the study's findings, MLTRS can be described as a measurement tool that offers valid and accurate measurements.