ALGILANAN SOSYAL DESTEK VE SOSYAL YETERLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
ALGILANAN SOSYAL DESTEK VE SOSYAL YETERLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Yazar: Zorlu Yam, Asuman; Tüzel İşeri, Emel
Dergi: International Journal of Turkish Education Sciences, Vol. 2019 No. 13, 2019
Anahtar kelimeler: Algılanan sosyal destek,sosyal yeterlik

Bireylerin sosyal hayatları içinde kurmuş oldukları ilişkilerinkalitelerini belirleyen içsel ve dışsal süreçler bulunmaktadır. Bireylerietkileyen en önemli faktörlerden ikisi algıladıkları sosyal destek ve sosyalyeterlik düzeyleridir. Bireyler günlük hayatında yaşamış oldukları yaşantısalzorluklar ile mücadele edebilmek için çeşitli psikolojik desteklere ihtiyaçduymaktadırlar. Bu ihtiyaçların en başında sosyal destek kavramı gelmektedir(Traş ve Arslan, 2013). Bireyin yaşamış olduğu stres durumları ile başaçıkarken, olumsuz yaşam koşulları ile mücadele ederken veya hayatı için önemlikararlar verirken etrafındaki sosyal ağlarından edindiği psikolojik ve sosyaldestek kaynakları algılanan sosyal destek olarak tanımlanabilir (Yıldırım,1997). Bireylerin sosyal ortamdaki davranışlarını ve iletişim biçimlerinibelirleyen diğer bir etmen ise sosyal yeterlik düzeyleridir. Toplumsal birvarlık olan insanların davranışları dış faktörlerden şekilleniyor gibi gözüksebile asıl belirleyici olan bireyin kendi yeterliklerine olan inanç düzeyidir.Sosyal yeterlik kavramı, bireyin sosyal ortamlarda ilişki başlatma, sürdürme veiletişim ağları kurabilme becerilerine ilişkin inancının bulunduğu psikolojikbir alandır. Bu çalışmanın amacı, eğitim fakültesi öğrencilerinin algıladıklarısosyal destek düzeyleri ile sosyal yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyiincelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu tabakalı örnekleme yöntemiyleçalışmaya dâhil edilen Türkiye’de Orta Karadeniz bölgesindeki bir üniversitenineğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan 468 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal DestekÖlçeği, Sosyal Yeterlik ve Sosyal Sonuç Beklentisi Ölçeği aracılığıylatoplanmıştır. Araştırma sonucunda, eğitim fakültesi öğrencilerininalgıladıkları sosyal destek ve sosyal yeterlik düzeylerinin yüksek olduğu;algıladıkları sosyal destek toplam puanları ile aile, arkadaş ve özel bir kişialt boyutlarından alınan puanları arasında düşük düzeyde anlamlı ve pozitifyönde bir ilişki bulunduğu ve algıladıkları aile, arkadaş ve özel bir kişi altboyutlarındaki sosyal destek düzeyinin eğitim fakültesi öğrencilerinin sosyalyeterlik düzeylerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.

Bireylerin sosyal hayatları içinde kurmuş oldukları ilişkilerinkalitelerini belirleyen içsel ve dışsal süreçler bulunmaktadır. Bireylerietkileyen en önemli faktörlerden ikisi algıladıkları sosyal destek ve sosyalyeterlik düzeyleridir. Bireyler günlük hayatında yaşamış oldukları yaşantısalzorluklar ile mücadele edebilmek için çeşitli psikolojik desteklere ihtiyaçduymaktadırlar. Bu ihtiyaçların en başında sosyal destek kavramı gelmektedir(Traş ve Arslan, 2013). Bireyin yaşamış olduğu stres durumları ile başaçıkarken, olumsuz yaşam koşulları ile mücadele ederken veya hayatı için önemlikararlar verirken etrafındaki sosyal ağlarından edindiği psikolojik ve sosyaldestek kaynakları algılanan sosyal destek olarak tanımlanabilir (Yıldırım,1997). Bireylerin sosyal ortamdaki davranışlarını ve iletişim biçimlerinibelirleyen diğer bir etmen ise sosyal yeterlik düzeyleridir. Toplumsal birvarlık olan insanların davranışları dış faktörlerden şekilleniyor gibi gözüksebile asıl belirleyici olan bireyin kendi yeterliklerine olan inanç düzeyidir.Sosyal yeterlik kavramı, bireyin sosyal ortamlarda ilişki başlatma, sürdürme veiletişim ağları kurabilme becerilerine ilişkin inancının bulunduğu psikolojikbir alandır. Bu çalışmanın amacı, eğitim fakültesi öğrencilerinin algıladıklarısosyal destek düzeyleri ile sosyal yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyiincelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu tabakalı örnekleme yöntemiyleçalışmaya dâhil edilen Türkiye’de Orta Karadeniz bölgesindeki bir üniversitenineğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan 468 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal DestekÖlçeği, Sosyal Yeterlik ve Sosyal Sonuç Beklentisi Ölçeği aracılığıylatoplanmıştır. Araştırma sonucunda, eğitim fakültesi öğrencilerininalgıladıkları sosyal destek ve sosyal yeterlik düzeylerinin yüksek olduğu;algıladıkları sosyal destek toplam puanları ile aile, arkadaş ve özel bir kişialt boyutlarından alınan puanları arasında düşük düzeyde anlamlı ve pozitifyönde bir ilişki bulunduğu ve algıladıkları aile, arkadaş ve özel bir kişi altboyutlarındaki sosyal destek düzeyinin eğitim fakültesi öğrencilerinin sosyalyeterlik düzeylerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.