Habitusu, Kültürel ve Sembolik Sermayesiyle Eleştirmen-Yazar ve Çevirmen: Nurullah ATAÇ
A Critic-Writer and Translator with his Habitus, Cultural and Symbolic Capital: Nurullah ATAÇ
Yazar: Albiz, Ümmügülsüm
Dergi: Erdem, Vol. 0 No. 82, 2021
Anahtar kelimeler: Translator,writer,habitus,cultural capital,symboliccapital,Nurullah Ataç ; Çevirmen,yazar,habitus,kültürel sermaye,sembolik sermaye,Nurullah Ataç

Cumhuriyet döneminin önemli yazar, çevirmen ve eleştirmenlerindenbiri olan Nurullah Ataç, mevcut çalışmada tüm yönleriylearaştırılmaktadır. Çalışma kapsamında Nurullah Ataç’ın özellikleçevirmen kimliği üzerinde durmak amaçlanmaktadır. Ataç’ınçevirmenliğini besleyen yazar ve eleştirmen kimliklerini de analizetmek, çevirmenliğini anlamak açısından oldukça önemlidir. PierreBourdieu’nün habitus ve sermaye kuramı kapsamında Ataç’ıneleştirmen, yazar, çevirmen kimlikleri incelenmektedir. Zira birbirinegörünmez bir bağ ile bağlı olan bu kimlikler, Ataç’ın habitusu, kültürelve sembolik (simgesel) sermayesi ile görünür bir hâl almaktadır.Her ne kadar habitus, bireye özgü özellikleri ifşâ ediyor ise kültürelsermaye ve bununla bağıntılı olarak sembolik sermaye de bireyegöre değişken özellikler taşımaktadır. Bu nosyonların her bireydeaynı ve eşit düzeyde olmasını beklemek mümkün değildir. Mevcutnosyonların oluşumunu sağlayan arka alandaki başat faktörler, bireye,ailesine ve yaşam çevresine göre değişken nitelikler taşıdığı için, herbirey bu kavramlar açısından ayrı bir değerlendirmeye tabii tutulmakdurumundadır.Bourdieu’nün sosyal alan kuramında çok önemli bir konumasahip olan habitus kavramı, kökende Aristoteles’in eğitimlekazanılmış, bireyin davranış ve tutumlarını içeren heksis kavramınadayanmaktadır. Bourdieu habitus kuramını, heksis kavramınınözü ile beslemektedir ama tam bir kuramsal alt yapıyı kendisioluşturmaktadır ve Aristoteles’ten aldığı kavramın içeriğinigenişletmektedir. Habitus, bireyin sosyalleşmeye başlamasıylabireysel özelliklerinin alandan ve çevreden beslenmesi ile oluşanesnek, değişken, aktarılabilir eğilimlerdir. Sermaye kuramı ise KarlMarx’ın iktisat temelli oluşturduğu, bireylerin sosyal düzlemdebirbirleri ile olan konumlarının tespit edilmesinde işe yarayan sermayekavramından alınmıştır. Bireyin sermayesini ekonomik, kültürel vesembolik bağlamda analiz etmek mümkündür. Sermaye kavramları,çoğu zaman birbirine dönüşerek birbirini beslemektedir. Ekonomiksermayenin kültürel sermayeye, kültürel sermayenin ise kimi zamanekonomik sermayeye dönüşümü muhtemeldir. En nihayetinde isebu sermayelerin herhangi birisi sembolik sermayeye dönüşmektedir.Kişinin geçmişten kazandıklarının kişisel özelliklerine yansımasıve dış görünüşünden konuşmasına kadar edindiği her şey, semboliksermayenin içeriğini oluşturmaktadır. Bu yüzden sembolik sermaye,en çok habitusla bağlantılı olmakla birlikte kültürel sermaye ile deilişkilendirilebilir.Ataç’ın bilhassa çevirmen ve yazar kimliklerini, bu sosyoloji kuramıkapsamında incelemek, onun habitus özelliklerini, kültürel vesembolik sermayesini, analiz etmek için önemli veriler sağlamaktadır.Ataç’ın habitusunun doğduğu andan itibaren ailesi içinde şekillenmeyebaşlaması, aile bireylerinin entelektüel birikimlerinin olması,babası Ata Bey’in ekonomik sermayesinin imkânlarını kullanarakNurullah Ataç’ın önce kültürel sermaye daha sonra ekonomiksermaye edinmesini sağlaması, çalışma açısından önemli analizverileri oluşturmaktadır. Ataç’ın habitusunun, kültürel ve semboliksermayesinin çevirmenliği ve yazarlığı üzerinde bıraktığı etkiler, buteorik yaklaşımların ışığında incelenmektedir.

In this study, Nurullah Ataç, one of the important writers, translatorsand critics of the Republican era, is the subject of research withall his aspects. When focusing especially on his translator identity,it is also necessary to analyze Nurullah Ataç’s author and criticidentities, which feed his translatorship. Within the scope of PierreBourdieu’s theory of Habitus and Capital, Ataç’s identity as a critic,writer and translator is examined. Because these identities, which areconnected to each other by an invisible bond, become visible withAtaç’s habitus, cultural and symbolic capital. Although habitus showsindividual characteristics, cultural capital and associated symboliccapital also have variable characteristics according to the individual.It is not possible to expect these notions to be the same and equalin every individual. As the dominant factors in the background thatprovide the formation of existing notions have variable characteristicsaccording to the individual, family and millieu, each individual has tobe evaluated separately in terms of these concepts.The concept of habitus, which has a very important place in Bourdieu’stheory of social field, is based on Aristotle’s concept of hexis,which was acquired through education and includes the behaviorsand attitudes of the individual. Bourdieu feeds the habitus theorywith the essence of the concept of hexis, but he creates a completetheoretical background and expands the content of the concept takenfrom Aristotle. Habitus is a flexible, changeable and transferabletendency that occurs when the individual starts to socialize and his/ her individual characteristics are nourished from the field and theenvironment. On the other hand, the theory of capital, is taken fromthe concept of capital, which is used in determining the positions ofindividuals, economically based by Karl Marx, with each other inthe social plane. It is possible to analyze the individual’s capital ineconomic, cultural and symbolic contexts. Concepts of capital mostlyfeed each other by transforming into each other. The transformation ofeconomic capital into cultural capital, and sometimes, cultural capitalinto economic capital is possible. Ultimately, any of these capitals aretransformed into symbolic capital.Examining Ataç’s especially the translator and author identitieswithin the scope of this theory of sociology provides important data toanalyze his habitus characteristics, cultural and symbolic capital. Thefact that Ataç’s habitus started to take shape within his family fromthe moment he was born, his family members have an intellectualaccumulation, and Nurullah Ataç, by using the opportunities of hisfather Ata’s economic capital, firstly obtained cultural capital andthen economic capital, constitute important analysis data for thisstudy. The impacts of Ataç’s habitus, cultural and symbolic capitalon his translation and authorship are examined in the light of thesetheoretical approaches.