Gerçeklik ve Doğruluk Sorunundan Metafora, Metafordan Dile, Dil Bilgisine ve Öğretim-Öğrenim Süreçlerine1
Gerçeklik ve Doğruluk Sorunundan Metafora, Metafordan Dile, Dil Bilgisine ve Öğretim-Öğrenim Süreçlerine1
Yazar: Yağcı, Yasemin; Akkaya, Nevin
Dergi: 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Vol. 14 No. 40, 2025
Anahtar kelimeler: Linguistics (Other) ; Dilbilim (Diğer) ; Metafor,dil,dil bilgisi,öğretim,gerçeklik,doğruluk.

Bu çalışmada gerçeklik ve doğruluk kavramlarının belirsizliğini ortaya koyan, doğa bilimlerinde sıkça karşılaşılan  Einstein’ın kuramı özel görelilik teorisinde belirtilen bütün varlıkların ve varlığın fiziksel olaylarının göreceli yani izafi olması gibi, ikizler paradoksu ile zamanın herkese göre değişebiliyor olması gibi kuantum fiziği ile beraber gelen Heisenberg teorisi olan belirsizlik teorisi  gibi ya da sosyal bilimlerde de sıkça karşılaşılan bireylerin zihinlerinin birbirinden çokça ayrı renkler ve birbirine benzemez renklerden oluşması gibi ve bu bireylerden oluşan toplulukların kendine göre bir renk cümbüşü, kendilerine göre gerçeği ve doğrusu olması gibi gerçeklerin ve buna bağlı olarak doğruların birden fazla olması gibi genel bir durumun ve olgunun öğretim ve öğrenim gibi özel bir duruma yansıyışına metaforlar üzerinden ve yapılandırmacı yaklaşım temel alınarak dikkat çekilmek istenmiştir.  Dikkat çekilmek istenirken de dil ve dil bilgisine vurgu yapılmıştır. Dil ve dil bilgisine vurgu yapılmasının nedeni düşünceleri ve dolayısıyla metaforları ortaya çıkaran aracın dil olması ve dili düzenleyen, karşılıklı anlaşılabilirlik seviyesine yükselten sistemin ise dil bilgisi olmasıdır. Bu sayede dil ve dil bilgisinin metaforları açığa çıkarma ve düzenleme yönüne vurgu yapılarak fizik ve felsefede ana konulardan biri olan gerçekliğin ve doğruluğun muğlaklığı gibi genel bir durumu metaforlar aracılığıyla öğretim ve öğrenim gibi özel bir durumla ortak paydada birleştirilmesi, genelin özele yansımasının gösterilmesi, aynı şekilde özelin içinde genelin de barınmasına işaret edilmesi, sosyal bilimler ve doğa bilimlerinin bütünsel ilişkisinin gösterilmesi ve bu çalışmanın daha sonraki disiplinlerarası,  eğitim, bilim, toplum ve dil çalışmalarına -özellikle Türkçe eğitimi, Türkçe öğrenimi ve Türkçe öğretimi çalışmalarına- katkı sağlaması  amaçlanmıştır. Bu amaçların yönü doğrultusunda açıklamalar yapılmıştır ve ilgili konu hakkında anlatıma yer verilmiştir.

Bu çalışmada gerçeklik ve doğruluk kavramlarının belirsizliğini ortaya koyan, doğa bilimlerinde sıkça karşılaşılan  Einstein’ın kuramı özel görelilik teorisinde belirtilen bütün varlıkların ve varlığın fiziksel olaylarının göreceli yani izafi olması gibi, ikizler paradoksu ile zamanın herkese göre değişebiliyor olması gibi kuantum fiziği ile beraber gelen Heisenberg teorisi olan belirsizlik teorisi  gibi ya da sosyal bilimlerde de sıkça karşılaşılan bireylerin zihinlerinin birbirinden çokça ayrı renkler ve birbirine benzemez renklerden oluşması gibi ve bu bireylerden oluşan toplulukların kendine göre bir renk cümbüşü, kendilerine göre gerçeği ve doğrusu olması gibi gerçeklerin ve buna bağlı olarak doğruların birden fazla olması gibi genel bir durumun ve olgunun öğretim ve öğrenim gibi özel bir duruma yansıyışına metaforlar üzerinden ve yapılandırmacı yaklaşım temel alınarak dikkat çekilmek istenmiştir.  Dikkat çekilmek istenirken de dil ve dil bilgisine vurgu yapılmıştır. Dil ve dil bilgisine vurgu yapılmasının nedeni düşünceleri ve dolayısıyla metaforları ortaya çıkaran aracın dil olması ve dili düzenleyen, karşılıklı anlaşılabilirlik seviyesine yükselten sistemin ise dil bilgisi olmasıdır. Bu sayede dil ve dil bilgisinin metaforları açığa çıkarma ve düzenleme yönüne vurgu yapılarak fizik ve felsefede ana konulardan biri olan gerçekliğin ve doğruluğun muğlaklığı gibi genel bir durumu metaforlar aracılığıyla öğretim ve öğrenim gibi özel bir durumla ortak paydada birleştirilmesi, genelin özele yansımasının gösterilmesi, aynı şekilde özelin içinde genelin de barınmasına işaret edilmesi, sosyal bilimler ve doğa bilimlerinin bütünsel ilişkisinin gösterilmesi ve bu çalışmanın daha sonraki disiplinlerarası,  eğitim, bilim, toplum ve dil çalışmalarına -özellikle Türkçe eğitimi, Türkçe öğrenimi ve Türkçe öğretimi çalışmalarına- katkı sağlaması  amaçlanmıştır. Bu amaçların yönü doğrultusunda açıklamalar yapılmıştır ve ilgili konu hakkında anlatıma yer verilmiştir.