Mürdümük (Lathyrus sativus L.) Hatlarının Tohum Verimi ve Verim Komponentlerinin Belirlenmesi ve GGE Biplot Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi
Mürdümük (Lathyrus sativus L.) Hatlarının Tohum Verimi ve Verim Komponentlerinin Belirlenmesi ve GGE Biplot Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi
Yazar: Sayar, Mehmet; Han, Yavuz
Dergi: Journal of Agricultural Sciences, Vol. 21 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: GGE biplot analysis; Grasspea (Lathyrus sativus L.); Seed yield; Yield components; Genotype × year interaction ; GGE Biplot analizi, Mürdümük (Lathyrus sativus L.),

Bu çalışma, ICARDA’dan (Uluslararası Kurak Alanlar için Tarımsal Araştırma Merkezi, Halep, Suriye) temin edilen mürdümük hatlarının, Diyarbakır ekolojik koşullarındaki tohum verimi ve verim komponentlerinin belirlenmesi amacıyla 2008-09, 2009-10 ve 2010-11 yetiştirme sezonlarında üç yıl süreyle kışlık olarak yürütülmüştür. Araştırmada tarla denemeleri tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Üç yıllık ortalamalara göre; fizyolojik olum gün sayısı 208.6-211.7 gün, bitkide bakla sayısı 20.0-34.0 bakla bitki-1, baklada tohum sayısı 3.08-3.72 tohum bakla-1, tohum verimi 188.3-309.2 kg da-1, biyolojik verim 528.2- 847.1 kg da-1, saman verimi 318.3-551.5 kg da-1, hasat indeksi % 32.0-% 42.8 ve bin dane ağırlığı 89.3-136.5 g arasında değişim göstermiştir. GGE Biplot analiz sonucuna göre; incelenen tüm özellikler dikkate alındığında; araştırmanın yürütüldüğü 2008-09 ve 2009-10 yıllarıbirbirlerine yakın bulunurken, 2010-11 yılı farklı bulunmuştur. Ayrıca araştırmada incelenen sekiz özellik başlıca üçgrup oluşturmuş olup, I. grupta tohum verimi, biyolojik verim, saman verimi, bin dane ağırlığı ve fizyolojik olum günsayısı özellikleri yer almıştır. Araştırmada I. grupta yer alan özellikler bakımından sırasıyla; Sel 706 (6), Sel 681 (4), Sel2999 (12) ve Sel 666 (1) hatları öne çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: GGE Biplot analizi; Mürdümük (Lathyrus sativus L.); Tohum verimi; Verim komponentleri; Genotip× yıl interaksiyonu

This study was conducted to determine seed yield and its affecting components in grasspea lines (Lathyrus sativus L.), supplied from ICARDA (International Center for Agricultural Research for Dry Areas, Aleppo, Syria), in ecological conditions of Diyarbakır, in Southeastern Turkey, with winter sowings, during three consecutive years, 2008-09, 2009-10 and 2010-11. The field trials were performed according to randomized blocks design with three replications. According to the averages of the combined three years; the investigated traits had ranges as follows: Days to physiological seed maturity – 208.6-211.7 days; the number of pods per plant – 20.0-34.0 pod plant-1; the number of seeds per pod – 3.083.72 seed pod-1; seed yield – 188.3-309.2 kg da-1; biological yield – 528.2- 847.1 kg da-1; straw yield – 318.3-551.5 kg da-1; harvest index – 32.0%-42.8% and 1000 seed weight – 89.3-136.5 g. According to results of GGE Biplot analysis; while 2008-09 and 2009-10 growing seasons were found near to each other, 2010-11 growing season was found different the two growing seasons considering all of the investigated traits. Additionally; the investigated eight traits made up three groups, and seed yield, biological yield, straw yield, 1000 seed weight and days to physiological seed maturity traits took part in the first group. Sel 706 (6), Sel 681 (4), Sel 2999 (12) and Sel 666 (1) lines were found as promising lines respectively in terms of the first group traits