“Eğitimde Birlikteyiz” Öykü Kitaplarında Toplumsal Cinsiyete Bakış
“Eğitimde Birlikteyiz” Öykü Kitaplarında Toplumsal Cinsiyete Bakış
Yazar: Ediz, Kübra; Koyuncu Şahin, Mine
Dergi: Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2024
Anahtar kelimeler: Child Development Education ; Çocuk Gelişimi Eğitimi ; Toplumsal cinsiyet rolleri,UNICEF Eğitimde Birlik,çocuk edebiyatı,resimli çocuk kitapları,erken çocukluk

Öz (tr)İnsanlar doğdukları ilk andan itibaren yaşamlarının her kademesinde toplum tarafından çeşitli sınıflandırmalara maruz bırakılır, bunların başında toplumsal cinsiyet kalıp yargıları, toplumsal cinsiyet rolleri gelmektedir. İnsanların bulundukları çevre, okudukları kitaplar, çevrelerinde gördükleri meslek grupları, toplumsal cinsiyet rollerini benimsemelerinde önemli etkenlerdir. Bu araştırma kapsamında erken çocukluk dönemi için UNICEF’in hazırladığı “Eğitimde Birlikteyiz” kitapları içerisinden öykü kitapları kategorisinde 3-5 yaş çocuklarına yönelik toplam 38 adet öykü kitabının: eşitlikçi cinsiyet rollerine yer verip vermediği incelenmiştir. Bu bağlamda karakterlerin; toplumsal cinsiyet rolleri açısından oyun tercihleri ve oyuncaklar, üslup ve söylev biçimleri, kıyafet, renk seçimleri, karakterlere atfedilen meslekler temaları altında kitaplar incelenmiştir. Araştırma için doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen kitaplarda kadın ve erkek karakterlerin sayı olarak eşit olmadığını ortaya çıkmıştır. Kitaplarda yer verilen ana karakterlerin çoğunluğunu kadın karakterler oluşturmaktadır, kadın karakterler çocukların öz bakımında ve diğer ihtiyaçlarında ön plana çıkarılırken erkek karakterler geri planda bırakılmıştır. Meslek seçimlerinde erkek karakterlere daha fazla meslek çeşidi atfedilirken kadın karakterlerde bu sayı oldukça sınırlı tutulmuştur. Bu sonuçlara göre farklı yayınevlerine ait resimli çocuk kitaplarının çizimleri ve içeriğine ilişkin ayrıntılı analizler yapılarak yayımlama yapmaları önerilmektedir ayrıca çocuk kitaplarında geleneksel anlayışa sahip görseller yerine eşitlikçi anlayışa hitap eden görsellere yer verilebilir.

Öz (tr)İnsanlar doğdukları ilk andan itibaren yaşamlarının her kademesinde toplum tarafından çeşitli sınıflandırmalara maruz bırakılır, bunların başında toplumsal cinsiyet kalıp yargıları, toplumsal cinsiyet rolleri gelmektedir. İnsanların bulundukları çevre, okudukları kitaplar, çevrelerinde gördükleri meslek grupları, toplumsal cinsiyet rollerini benimsemelerinde önemli etkenlerdir. Bu araştırma kapsamında erken çocukluk dönemi için UNICEF’in hazırladığı “Eğitimde Birlikteyiz” kitapları içerisinden öykü kitapları kategorisinde 3-5 yaş çocuklarına yönelik toplam 38 adet öykü kitabının: eşitlikçi cinsiyet rollerine yer verip vermediği incelenmiştir. Bu bağlamda karakterlerin; toplumsal cinsiyet rolleri açısından oyun tercihleri ve oyuncaklar, üslup ve söylev biçimleri, kıyafet, renk seçimleri, karakterlere atfedilen meslekler temaları altında kitaplar incelenmiştir. Araştırma için doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen kitaplarda kadın ve erkek karakterlerin sayı olarak eşit olmadığını ortaya çıkmıştır. Kitaplarda yer verilen ana karakterlerin çoğunluğunu kadın karakterler oluşturmaktadır, kadın karakterler çocukların öz bakımında ve diğer ihtiyaçlarında ön plana çıkarılırken erkek karakterler geri planda bırakılmıştır. Meslek seçimlerinde erkek karakterlere daha fazla meslek çeşidi atfedilirken kadın karakterlerde bu sayı oldukça sınırlı tutulmuştur. Bu sonuçlara göre farklı yayınevlerine ait resimli çocuk kitaplarının çizimleri ve içeriğine ilişkin ayrıntılı analizler yapılarak yayımlama yapmaları önerilmektedir ayrıca çocuk kitaplarında geleneksel anlayışa sahip görseller yerine eşitlikçi anlayışa hitap eden görsellere yer verilebilir.