Yeşil hidrojen tedarik zinciri lojistik merkezi seçimi: Yeni bir aralık Tip-2 bulanık BWM–RANCOM–ELECTRE III hibrit yaklaşımı
Green hydrogen supply chain logistics center selection: A novel interval Type-2 fuzzy BWM–RANCOM–ELECTRE III hybrid approach
Yazar: Öztürk, Müslüm
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 41 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Decision Support and Group Support Systems ; Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri ; Fuzzy Computation ; Bulanık Hesaplama ; Multiple Criteria Decision Making ; Çok Ölçütlü Karar Verme ; Yeşil hidrojen,IT2 F-BWM-RANCOM-ELECTRE III,aralık Tip-2 bulanık kümeler,lojistik merkezi seçimi,sürdürülebilir enerji planlaması ; Green hydrogen,IT2 F-BWM-RANCOM-ELECTRE III,interval Type-2 fuzzy sets,selection of logistics center,sustainable energy planning

Yeşil hidrojen, sürdürülebilir enerji geçişinin temel bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Ancak üretim, depolama ve dağıtım süreçlerinde karşılaşılan belirsizlikler, tedarik zinciri lojistik merkezlerinin uygun şekilde seçilmesini kritik hale getirmektedir. Bu çalışmada, “Yeşil Hidrojen Tedarik Zinciri Lojistik Merkezi Seçimi” problemi için yeni bir hibrit çok kriterli karar verme yaklaşımı önerilmiştir. Model kapsamında kriter ağırlıkları aralık Tip-2 bulanık BWM (IT2 F-BWM) ile belirlenmiş, ardından referans alternatif oluşturulması ve normalize edilmesi aşamalarında aralık Tip-2 bulanık RANCOM (IT2 F-RANCOM) yöntemi kullanılmıştır. Son aşamada alternatiflerin sıralanması için aralık Tip-2 bulanık ELECTRE III yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, alternatiflerin toplam güvenirlik skorlarına dayanarak en uygun lojistik merkezi yeri A5 (Çandarlı (İzmir)) olarak belirlenmiş, bunu sırasıyla A2 (İskenderun (Hatay)), A3 (Mersin), A4 (Kocaeli (Gebze)) ve A1 (Bandırma (Balıkesir)) takip etmiştir. Bu sıralama, hidrojen enerji yatırımlarının stratejik olarak optimize edilmesine, yatırım verimliliğinin artırılmasına ve karbon ayak izinin minimize edilmesine olanak sağlamıştır. Önerilen hibrit model, karar vericilerin belirsizlik altında daha güvenilir ve esnek sonuçlar elde etmesine imkân tanımaktadır. Çalışmanın sonuçları, yeşil hidrojen tedarik zinciri lojistiği bağlamında optimum merkez seçiminin yapılmasına katkı sağlamakta ve literatürde ilk defa IT2 F-BWM–RANCOM–ELECTRE III entegrasyonunu sunmaktadır. Böylece hem teorik hem de pratik açıdan sürdürülebilir enerji lojistiği planlamasına yönelik önemli bulgular elde edilmiştir.

Green hydrogen is considered one of the key components of the sustainable energy transition. However, uncertainties in production, storage, and distribution processes make the appropriate selection of supply chain logistics centers critical. This study proposes a novel hybrid multi-criteria decision-making approach for the “Green Hydrogen Supply Chain Logistics Center Selection” problem. Within the model, criterion weights were determined using interval Type-2 fuzzy Best–Worst Method (IT2 F-BWM). Subsequently, the interval Type-2 fuzzy Reference Ideal Method (IT2 F-RANCOM) was employed to construct and normalize the reference alternative. Finally, the interval Type-2 fuzzy ELECTRE III method was applied to rank the alternatives. According to the results, based on overall credibility scores, the most suitable logistics center location was identified as A5 (Çandarlı, İzmir), followed by A2 (İskenderun, Hatay), A3 (Mersin), A4 (Kocaeli, Gebze), and A1 (Bandırma, Balıkesir). This ranking supports the strategic optimization of hydrogen energy investments, enhances investment efficiency, and contributes to minimizing the carbon footprint. The proposed hybrid framework enables decision-makers to obtain more reliable and flexible results under uncertainty. The findings provide both theoretical and practical contributions to sustainable energy logistics planning and introduce, for the first time, the integration of IT2 F-BWM–RANCOM–ELECTRE III in the literature.