BAĞIMSIZLIK SONRASI FAS KÜLTÜREL KİMLİĞİNİ ŞEKİLLENDİRMEDE EDEBİ DERGİLERİN ROLÜ
THE ROLE OF LITERARY MAGAZINES IN SHAPING MOROCCAN CULTURAL IDENTITY AFTER INDEPENDENCE
Yazar: Demir, Elif
Dergi: İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 9 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Linguistics ; Dilbilim ; Fas Edebiyatı,Kültürel Kimlik,Bağımsızlık,Edebi Dergiler ; Moroccan Literature, Cultural Identity, Independence, Literary Magazines

1950 ve60’lı yıllar hiç şüphesiz dünya tarihinde sömürgeleştirilmiş halklar için birdönüm noktası oldu; emperyalist güçlerin boyunduruğundan pek çoğu kurtularak“özgürlüklerine” kavuştu. Bununla birlikte bu halkların bağımsızlıklarını eldeetmeleri,  yağmalanmış, sindirilmiş veyeniden şekillendirilmiş dünyalarındaki sömürge izlerini sihirli bir değnekmisali bir anda ortadan kaldırmadı. Bu bağlamda öncelikle kısmi olarak İspanyol(1860-1912) ve ardından Fransız (1912-1956) sömürge devletlerininboyunduruğunda olan ve 1956 yılında bağımsızlığına kavuşan Fas’ta kolonyaldevletlerin yaptıkları kültürel ve kimliksel tahribatın izleri günümüzde dahiyok olmuş değildir. Tunus ve Cezayir’de olduğu gibi Fas’ta da kolonyal gücekarşı direnişi beslemede ve kültürel kimliği korumada en önemli faktör olanArap dili ve halkın eğitim gördüğü yerel okullar kısıtlanmış ve öncelikle özkimliği deforme etmeye yönelik Avrupa merkezli bir kültür politikasıdayatılmıştı. Bu bağlamda Fransızca bir anda resmi dil olurken sömürgeci güçleryerel kültürün evrensel değerlerini, tarihini ve milli kimliğini yoksaymışlardı. Kolonyal güç için Fas kültürü kendi içerisinde göstermelik olarakkaldığı sürece özgün ve egzotikti bunun dışında Fas’ta entelektüel yaşam veeleştirel düşüncenin ortaya çıkması sömürge gücü için büyük bir tehditti. Bunarağmen köklü bir sanat ve edebi birikime sahip olan Fas’ta modernist fikirleryayılmaya başlamış, entelektüel kesimin bayraktarlığında yenilenme (Nahda)hareketleri her türlü ayrımcı politikaya rağmen ilerleme ve gelişmeye devametmiştir. Özellikle bağımsızlığın akabinde yerel yönetici sınıfın sömürgegücünün çıkarlarını koruması, emperyalist güçlere sürekli borçlanmadan dolayıhalkın karşılaştığı ekonomik zorluklar milli ve kültürel kimlik alanında kaydadeğer bir çalışmanın olmaması gibi çeşitli faktörler 1960’lar sonrası bir grupgenç aydının halkı aydınlatmada yeni ifade organlarına ihtiyaç duyarak çeşitlidergiler ve gruplar kurmalarına sebebiyet verdi.Sosyal adalet, demokrasi, eşitlik, sosyalizm gibi yeni siyasi kavramlarınetkileriyle yayımlanan bu yeni dergiler, Fas toplumunda edebiyatla beraberkültürel ve ulusal kimliğin gelişmesinde büyük katkılar sağlamışlardır. Buçalışmanın amacı sömürge sonrası ortaya çıkan yeni nesil edebi dergilerin Faskültürü ve modern entelektüel hayatın oluşmasında üstlendiği edebi ve sosyalrolü etraflıca incelemektir.

The 1950s and 60s undoubtedly became aturning point for colonized nations in the world history; many were freed fromthe yoke of the imperialist powers and gained their "freedom".However, the independence did not eliminate the colonial traces in their lootedand reshaped worlds like a magic wand. In this context, the traces of thecultural and identity destruction caused by the colonial powers in Morocco,which was partially under the yoke of the Spanish (1860-1912) and then theFrench (1912-1956) colonies and gained independence in 1956, have not been losteven today. In Morocco, as in Tunisia and Algeria, the Arab language and localschools which are the most important factors in nurturing resistance againstcolonial power and protecting cultural identity and where the people wereeducated were restricted and European-centered cultural policy was aimed todeform self-identity. In this context, while French became the officiallanguage at once, the colonial powers ignored the universal values, history andnational identity of the local culture. For the colonial power, Moroccanculture was original and exotic, as long as it remained only for show, and theemergence of intellectual life and critical thinking in Morocco was a greatthreat for the colonial power. Despite this, modernist ideas began to spread inMorocco, which has a deep-rooted in art and literary knowledge, and theregeneration (Nahda) movements under the banner of the intellectual segmentcontinued to progress and develop despite all kinds of discriminatory policies.After independence, various factors such as the continued protection of theinterests of the colonial power by the local administration, the economicdifficulties due to the constant debt to the imperialist powers and the lack ofsignificant works in the field of national and cultural identity caused to formvarious magazines and literature groups by a group of young intellectuals whoneeded new articulation organs in instructing the nation of the fact in 1960s.These new magazines, published with the effects of new political concepts suchas social justice, democracy, equality, and socialism, have contributed greatlyto the development of cultural and national identity along with literature inMoroccan society. The aim of this study is to examine the literary and socialrole of the new generation literary magazines that emerged after colonialism inthe formation of Moroccan culture and modern intellectual life.