hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK GRUPLARI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK GRUPLARI VE ÖĞRETİMİ ÜZERİNE
Yazar: Durukan, Erhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Türkçe öğretimi, dil bilgisi öğretimi, sözcük grupları, sözcük gruplarının öğretimi

Bu çalışmanın amacı; Türk dil bilgisinin tartışmalı alanlarından biri olan sözcük gruplarının Türkçe dil bilgisi terimleri sözlüklerindeki, Türk dil bilgisi kitaplarındaki, Türkçe öğretimi kaynak kitaplarındaki, ilk ve ortaöğretim müfredatlarındaki ve ders kitaplarındaki durumunu belirlemektir. Bu amaçla sözlükler, kaynak kitaplar, müfredatlar ve ders kitapları taranarak karşılaştırmalı olarak incelenmiş, sözcük gruplarıyla ilgili terimler ve bunların öğretimiyle ilgili unsurlar saptanmıştır. Çalışmanın sonunda; sözcük grupları konusunda gerek sözlüklerde gerekse kitaplarda terminoloji farklılıklarının olduğu, tanımlamalar ve örneklemelerde karmaşanın yaşandığı, Türkçe öğretimi kaynak kitaplarının bu konuda yetersiz olduğu, ilk ve ortaöğretim müfredatları ve ders kitaplarında iyileştirmelerin yapılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Bu çalışmanın amacı; Türk dil bilgisinin tartışmalı alanlarından biri olan sözcük gruplarının Türkçe dil bilgisi terimleri sözlüklerindeki, Türk dil bilgisi kitaplarındaki, Türkçe öğretimi kaynak kitaplarındaki, ilk ve ortaöğretim müfredatlarındaki ve ders kitaplarındaki durumunu belirlemektir. Bu amaçla sözlükler, kaynak kitaplar, müfredatlar ve ders kitapları taranarak karşılaştırmalı olarak incelenmiş, sözcük gruplarıyla ilgili terimler ve bunların öğretimiyle ilgili unsurlar saptanmıştır. Çalışmanın sonunda; sözcük grupları konusunda gerek sözlüklerde gerekse kitaplarda terminoloji farklılıklarının olduğu, tanımlamalar ve örneklemelerde karmaşanın yaşandığı, Türkçe öğretimi kaynak kitaplarının bu konuda yetersiz olduğu, ilk ve ortaöğretim müfredatları ve ders kitaplarında iyileştirmelerin yapılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
DÜZELTME İŞARETİ VE TÜRKÇEDE YAZILDIĞI GİBİ OKUNMAYAN KELİMELER
DÜZELTME İŞARETİ VE TÜRKÇEDE YAZILDIĞI GİBİ OKUNMAYAN KELİMELER
Yazar: Altun, Hilal Oytun
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Düzeltme işareti, telaffuz, imla (yazım), uzun ünlü, alıntı kelimeler, Türkçenin öğretimi

Türkçede, aslen Türkçe kelimelerle ilgili olmayan, münhasıran alıntı kelimelerle ilgili bazı imla hususiyetleri bulunmaktadır. Bunlardan biri alıntı kelimelerde bulunan uzun ünlüleri ve art damak ünlülerinin yanında bulunan ince g, k, l seslerini göstermek üzere kullanılan düzeltme işaretidir. Yazım kuralına göre düzeltme işareti, adı geçen her durumda kullanılmamakta, eş yazımı önlemek üzere kullanılmaktadır ve bu yazım kuralı ile ilgili yanlışlar çok yaygındır. Yazım yanlışlarının yanı sıra bu gibi seslerin telaffuzunda da yanlışlar görülmektedir. Bu yazıda bu yaygın yanlışların sebepleri incelenerek, yanlışların önüne geçmek için yöntemler önerilmektedir. Yazıda önerilen yöntem, dil öğretiminde kullanılan temel materyallerde standart Türkçedeki telaffuzuna göre uzun ünlülerin ve ince g, k, l seslerinin gösterilmesine dayanmaktadır. Türkçeyi ana dili olarak veya yabancılara öğretmekte kullanılan temel materyallerde uzun ünlülerin ve ince okunması gereken konsonantların belirtilmesi ile söz konusu seslerin doğru telaffuzunun öğretilmesi mümkün olabilir. Düzeltme işareti ile ilgili alışkanlıkları ortaya koymak üzere bu çalışma kapsamında bilimsel makaleler ve köşe yazıları taranmıştır.

Türkçede, aslen Türkçe kelimelerle ilgili olmayan, münhasıran alıntı kelimelerle ilgili bazı imla hususiyetleri bulunmaktadır. Bunlardan biri alıntı kelimelerde bulunan uzun ünlüleri ve art damak ünlülerinin yanında bulunan ince g, k, l seslerini göstermek üzere kullanılan düzeltme işaretidir. Yazım kuralına göre düzeltme işareti, adı geçen her durumda kullanılmamakta, eş yazımı önlemek üzere kullanılmaktadır ve bu yazım kuralı ile ilgili yanlışlar çok yaygındır. Yazım yanlışlarının yanı sıra bu gibi seslerin telaffuzunda da yanlışlar görülmektedir. Bu yazıda bu yaygın yanlışların sebepleri incelenerek, yanlışların önüne geçmek için yöntemler önerilmektedir. Yazıda önerilen yöntem, dil öğretiminde kullanılan temel materyallerde standart Türkçedeki telaffuzuna göre uzun ünlülerin ve ince g, k, l seslerinin gösterilmesine dayanmaktadır. Türkçeyi ana dili olarak veya yabancılara öğretmekte kullanılan temel materyallerde uzun ünlülerin ve ince okunması gereken konsonantların belirtilmesi ile söz konusu seslerin doğru telaffuzunun öğretilmesi mümkün olabilir. Düzeltme işareti ile ilgili alışkanlıkları ortaya koymak üzere bu çalışma kapsamında bilimsel makaleler ve köşe yazıları taranmıştır.
AZERBAYCAN'DAKİ LATİN ALFABESİ TARTIŞMALARINA TÜRKİYE'DEKİ AZERBAYCAN MATBUATININ BAKIŞI (1923-1930)
AZERBAYCAN'DAKİ LATİN ALFABESİ TARTIŞMALARINA TÜRKİYE'DEKİ AZERBAYCAN MATBUATININ BAKIŞI (1923-1930)
Yazar: Karakılıç, Cem; Aydın, Oğuzhan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Azerbaycan, Sovyet Rusya, Latin alfabesi, Yeni Kafkasya Mecmuası ve Azeri Türk Mecmuası, Kültür emperyalizmi

27 Nisan 1920 tarihinde Rusya tarafından işgal edilen Azerbaycan, kısa bir süre içerisinde gerçekleştirilen siyasi, iktisadi ve kültürel politikalarla sistematik bir biçimde Ruslaştırılmaya çalışılmıştır. Rusçaya bütün Sovyetler Birliği coğrafyasında kullanılan genel bir dil hüviyetini kazandırmak, tek bir dil ve tek bir kültür etrafında yeni bir ‚Sovyet milleti‛ vücuda getirmek hususundaki bu politikaların ilk merhalesini ‚Latin alfabesinin tatbiki‛ oluşturmuştur. Bu makale, Azerbaycan’da Latin alfabesinin tatbik sürecinin -Yeni Kafkasya ve Azeri Türk Mecmuaları çerçevesinde- Türkiye’de yaşayan Sovyet karşıtı Azerbaycan muhacirleri tarafından nasıl değerlendirildiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.

27 Nisan 1920 tarihinde Rusya tarafından işgal edilen Azerbaycan, kısa bir süre içerisinde gerçekleştirilen siyasi, iktisadi ve kültürel politikalarla sistematik bir biçimde Ruslaştırılmaya çalışılmıştır. Rusçaya bütün Sovyetler Birliği coğrafyasında kullanılan genel bir dil hüviyetini kazandırmak, tek bir dil ve tek bir kültür etrafında yeni bir ‚Sovyet milleti‛ vücuda getirmek hususundaki bu politikaların ilk merhalesini ‚Latin alfabesinin tatbiki‛ oluşturmuştur. Bu makale, Azerbaycan’da Latin alfabesinin tatbik sürecinin -Yeni Kafkasya ve Azeri Türk Mecmuaları çerçevesinde- Türkiye’de yaşayan Sovyet karşıtı Azerbaycan muhacirleri tarafından nasıl değerlendirildiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.
KIRGIZ ADI ÜZERİNE
KIRGIZ ADI ÜZERİNE
Yazar: Diykanbayeva, Mayramgül
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Orta Asya, Kırgız Türkleri, Kırgız Etimolojisi, Kırk Kız, Efsane

Kırgızlar Orta Asya’daki Müslüman Türk boylarından biridir. Türk dili ve tarihine ait kaynaklarda verilen bilgiler Kırgızların en eski Türk boylarından biri olduğunu göstermektedir. Kırgızlarla ilgili ilim dünyasında çeşitli tartışmalar bulunmaktadır. Bunlardan biri Kırgız kelimesinin etimolojisidir. Bu kelimenin etimolojisi ile ilgili Türkçe, Arapça, Farsça kaynaklarda çok sayıda bilgi bulunmaktadır. Bunların bir kısmı ilim dünyasındaki tartışmalara, diğerleri de halk arasında çeşitli efsanelere dayanmaktadır. Bu yazıda, bilim adamlarının Kırgız kelimesinin etimolojisiyle ilgili çeşitli görüşleri özetlenmiş; Kırgız adıyla ilgili efsanelere yer verilmiştir.

Kırgızlar Orta Asya’daki Müslüman Türk boylarından biridir. Türk dili ve tarihine ait kaynaklarda verilen bilgiler Kırgızların en eski Türk boylarından biri olduğunu göstermektedir. Kırgızlarla ilgili ilim dünyasında çeşitli tartışmalar bulunmaktadır. Bunlardan biri Kırgız kelimesinin etimolojisidir. Bu kelimenin etimolojisi ile ilgili Türkçe, Arapça, Farsça kaynaklarda çok sayıda bilgi bulunmaktadır. Bunların bir kısmı ilim dünyasındaki tartışmalara, diğerleri de halk arasında çeşitli efsanelere dayanmaktadır. Bu yazıda, bilim adamlarının Kırgız kelimesinin etimolojisiyle ilgili çeşitli görüşleri özetlenmiş; Kırgız adıyla ilgili efsanelere yer verilmiştir.
DİVAN EDEBİYATI AYNASINDA MEMURLAR
DİVAN EDEBİYATI AYNASINDA MEMURLAR
Yazar: Öztürk, Murat
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Divan, mesnevi, memuriyet, tenkit, Osmanlı şiiri

Bu makalede divan şairlerinin Osmanlı devletindeki memuriyet zihniyetine ve hayatına dair bakış açıları edebi eserler ışığında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Şairler, memurları görevlerine ve makamlarına göre çoğunlukla hicvetmiş, nadiren de övmüşlerdir. Özellikle yüksek kademedeki memurlara ve bu memurların biçimlendirdikleri devlet sistemine yönelik tenkitler bütün divan edebiyatı tarihinde mevcuttur. Memur şairlerin kendi memuriyet hayatlarına ve meslektaşlarına dair yorumları, yakınmaları ve arzuları da memuriyet hayatının yüzyıllardır süren özelliğini yansıtır. Bu eleştiriler bazı divanlarda ve mesnevilerde tespit edilen şiirlerden hareketle 16. asırdan 20. asra kadar kronolojik bir sıra takip edilerek değerlendirilmiştir.

Bu makalede divan şairlerinin Osmanlı devletindeki memuriyet zihniyetine ve hayatına dair bakış açıları edebi eserler ışığında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Şairler, memurları görevlerine ve makamlarına göre çoğunlukla hicvetmiş, nadiren de övmüşlerdir. Özellikle yüksek kademedeki memurlara ve bu memurların biçimlendirdikleri devlet sistemine yönelik tenkitler bütün divan edebiyatı tarihinde mevcuttur. Memur şairlerin kendi memuriyet hayatlarına ve meslektaşlarına dair yorumları, yakınmaları ve arzuları da memuriyet hayatının yüzyıllardır süren özelliğini yansıtır. Bu eleştiriler bazı divanlarda ve mesnevilerde tespit edilen şiirlerden hareketle 16. asırdan 20. asra kadar kronolojik bir sıra takip edilerek değerlendirilmiştir.
BURSALI DİVAN ŞAİRİ HİCRÎ VE ŞİİRLERİ
BURSALI DİVAN ŞAİRİ HİCRÎ VE ŞİİRLERİ
Yazar: Kaplan, Yunus
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: 16. yüzyıl, Divan Edebiyatı, Bursa, Hicrî, Divançe

Tezkirelere göre Hicrî 16. yüzyılda yaşamış olan Divan şairlerimizdendir. Hayatı hakkında bilgi veren kaynakların büyük çoğunluğu, onun Bursalı olduğunda birleşir. Asıl adı Mehmed olup daha çok Kara Çelebi unvanıyla birlikte anılmıştır. Kaynakların verdiği bilgilere göre Divan’ı dışında herhangi bir eseri bulunmamaktadır. Bu çalışmamızda Hicrî’nin hayatı hakkında bilgiler verilecek, tespit edilen tek eseri olan Divançe’sindeki ve çeşitli mecmualarda yer alan şiirleri üzerinde durularak, bu şiirlerin bazı özellikleri açıklanacaktır.

Tezkirelere göre Hicrî 16. yüzyılda yaşamış olan Divan şairlerimizdendir. Hayatı hakkında bilgi veren kaynakların büyük çoğunluğu, onun Bursalı olduğunda birleşir. Asıl adı Mehmed olup daha çok Kara Çelebi unvanıyla birlikte anılmıştır. Kaynakların verdiği bilgilere göre Divan’ı dışında herhangi bir eseri bulunmamaktadır. Bu çalışmamızda Hicrî’nin hayatı hakkında bilgiler verilecek, tespit edilen tek eseri olan Divançe’sindeki ve çeşitli mecmualarda yer alan şiirleri üzerinde durularak, bu şiirlerin bazı özellikleri açıklanacaktır.
ŞEYH GÂLİB
ŞEYH GÂLİB
Yazar: İz, Fahir; Tülücü, Süleyman
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Şeyh Gālib, Hüsn ü ‘Aşk, Divan Şiiri, Mevlevî, Esrâr Dede

Gālib Dede, Mehmed Es‘ad, keza Şeyh Gālib (1171/1757-1213/1799), Türk şairi, dîvân edebiyatının beş büyük temsilcisinin sonuncusu. 1171/1757 yılında İstanbul’da Yenikapı Mevlevîhânesi’nde dünyaya geldi. Mevlevîlerin muhitinde Gālib’in en iyi arkadaşı, ölümü üzerine meşhur mersiyesini yazdığı şair ve biyografi yazarı Esrâr Dede (ö. 1211/1797) idi. Gālib büyük ölçüde şöhretini mesnevîsi Hüsn ü ‘Aşk’a borçludur. Klâsik okulun en zengin farklı formlarını ve şiir veznine ait numunelerini ihtiva eden ve yüksek standartta birçok şiirleri içeren dîvânı, münekkitlerin çoğu tarafından ekseriya ikinci sınıf [bir eser] olarak nitelendirilmiştir, çünkü çok parlak ve olağanüstü mesnevîsi, onlara göre, yazdığı diğer her şeyi gölgede bırakmıştır. Hüsn ü ‘Aşk, mistik aşka dair simgesel bir hikâyedir. Gālib, dîvân şiirinin son büyük temsilcisi olarak, Osmanlı Türk edebiyatı tarihinde eşsiz bir yer işgal eder.

Gālib Dede, Mehmed Es‘ad, keza Şeyh Gālib (1171/1757-1213/1799), Türk şairi, dîvân edebiyatının beş büyük temsilcisinin sonuncusu. 1171/1757 yılında İstanbul’da Yenikapı Mevlevîhânesi’nde dünyaya geldi. Mevlevîlerin muhitinde Gālib’in en iyi arkadaşı, ölümü üzerine meşhur mersiyesini yazdığı şair ve biyografi yazarı Esrâr Dede (ö. 1211/1797) idi. Gālib büyük ölçüde şöhretini mesnevîsi Hüsn ü ‘Aşk’a borçludur. Klâsik okulun en zengin farklı formlarını ve şiir veznine ait numunelerini ihtiva eden ve yüksek standartta birçok şiirleri içeren dîvânı, münekkitlerin çoğu tarafından ekseriya ikinci sınıf [bir eser] olarak nitelendirilmiştir, çünkü çok parlak ve olağanüstü mesnevîsi, onlara göre, yazdığı diğer her şeyi gölgede bırakmıştır. Hüsn ü ‘Aşk, mistik aşka dair simgesel bir hikâyedir. Gālib, dîvân şiirinin son büyük temsilcisi olarak, Osmanlı Türk edebiyatı tarihinde eşsiz bir yer işgal eder.
MARDÎ ET-TARSÛSÎ'NİN "TABSIRATU ERBÂBİ'L-ELBÂB FÎ KEYFİYYETİ'N-NECÂT Fİ'L-HURÛB" ADLI ESERİ VE ORTAÇAĞ İSLÂM TARİHÇİLİĞİ BAKIMINDAN ÖNEMİ
MARDÎ ET-TARSÛSÎ'NİN "TABSIRATU ERBÂBİ'L-ELBÂB FÎ KEYFİYYETİ'N-NECÂT Fİ'L-HURÛB" ADLI ESERİ VE ORTAÇAĞ İSLÂM TARİHÇİLİĞİ BAKIMINDAN ÖNEMİ
Yazar: Göksu, Erkan
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Mardî et-Tarsûsî, Tabsıratu Erbâbi’l-Elbâb fî Keyfiyyeti’n-Necât fi’l-Hurûb, Savaş Sanatı, Harp Teknolojisi, Mancınık

Mardî et-Tarsûsî’nin ‚Tabsıratu Erbâbi’l-Elbâb fî Keyfiyyeti’n-Necât fi’l-Hurûb‛ adlı eseri Eyyûbîler döneminde kaleme alınıp Selâhaddin Eyyûbî’ye takdim edilmiştir. Ortaçağ İslâm ordularında kullanılan silâhlar ve savaş taktikleri hakkında bilgi veren bir eserdir. Eser, biri silâhlardan, diğeri savaş usul ve yöntemlerinden bahseden iki ana bölümden oluşmaktadır. Eserde ele alınan her silâh, yapım aşamasından kullanımına kadar geçen bütün safhalarıyla teferruatlı bir şekilde işlenmiştir. Başta mancınık olmak üzere bazı silâh ve kimyasalların yapımında o güne kadar bilinmeyen usul ve yöntemler ilk defa bu eserde zikredilmiştir. Bu bilgilerin, çizim ve tariflerle, o dönem için hayret uyandırıcı mühendislik bilgileri ve hesaplamalarla izah edilmesi, XII. asır İslâm âleminin bilim ve teknoloji alanında ileri bir seviyede olduğunu göstermektedir.

Mardî et-Tarsûsî’nin ‚Tabsıratu Erbâbi’l-Elbâb fî Keyfiyyeti’n-Necât fi’l-Hurûb‛ adlı eseri Eyyûbîler döneminde kaleme alınıp Selâhaddin Eyyûbî’ye takdim edilmiştir. Ortaçağ İslâm ordularında kullanılan silâhlar ve savaş taktikleri hakkında bilgi veren bir eserdir. Eser, biri silâhlardan, diğeri savaş usul ve yöntemlerinden bahseden iki ana bölümden oluşmaktadır. Eserde ele alınan her silâh, yapım aşamasından kullanımına kadar geçen bütün safhalarıyla teferruatlı bir şekilde işlenmiştir. Başta mancınık olmak üzere bazı silâh ve kimyasalların yapımında o güne kadar bilinmeyen usul ve yöntemler ilk defa bu eserde zikredilmiştir. Bu bilgilerin, çizim ve tariflerle, o dönem için hayret uyandırıcı mühendislik bilgileri ve hesaplamalarla izah edilmesi, XII. asır İslâm âleminin bilim ve teknoloji alanında ileri bir seviyede olduğunu göstermektedir.
II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİ OSMANLI-MACAR DOSTLUK İLİŞKİLERİ
II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİ OSMANLI-MACAR DOSTLUK İLİŞKİLERİ
Yazar: Nazır, Bayram
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Peşte, Şeyh Süleyman Efendi, II. Abdülhamid, Debrecen, Mehmed Tevfik

Osmanlı Devleti ile Macaristan arasındaki ilişkilerin tarihi oldukça eskidir. İki ülke arasında ilişkiler 18 ve 19 yüzyıllarda dostane bir şekilde gelişti. 19. Yüzyılın sonlarına doğru II. Abdülhamid döneminde iki ülke arasındaki dostluk ve işbirliği daha da gelişti. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşında Macaristan’da Osmanlılar lehinde gösteriler yapıldı. 1878 yılında Macaristan’a giden Osmanlı heyeti büyük ilgi gördü. Gitti her şehir ve kasabada olağanüstü bir şekilde karşılandı. Daha sonraki yıllarda Macar şehirlerinden olan Debrecen halkı Sultan II. Abdülhamid’e sunulmak üzere bir taç yaptılar. Yapılan tacın üzerinde Osmanlı hilali bulunuyordu. 1880 yılında Macaristan’da meydana gelen sel baskınında zarar görenlere Osmanlı Devleti yardım elini uzattı. Özellikle Szeged halkı için İstanbul’dan para gönderildi. Abdülhamid, Kanuni Sultan Süleyman’ın Budin’i fethi sırasında ganimet olarak alıp İstanbul’a getirdiği 34 adet ilmi ve tarihi eseri Macaristan’a iade etmiştir.

Osmanlı Devleti ile Macaristan arasındaki ilişkilerin tarihi oldukça eskidir. İki ülke arasında ilişkiler 18 ve 19 yüzyıllarda dostane bir şekilde gelişti. 19. Yüzyılın sonlarına doğru II. Abdülhamid döneminde iki ülke arasındaki dostluk ve işbirliği daha da gelişti. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşında Macaristan’da Osmanlılar lehinde gösteriler yapıldı. 1878 yılında Macaristan’a giden Osmanlı heyeti büyük ilgi gördü. Gitti her şehir ve kasabada olağanüstü bir şekilde karşılandı. Daha sonraki yıllarda Macar şehirlerinden olan Debrecen halkı Sultan II. Abdülhamid’e sunulmak üzere bir taç yaptılar. Yapılan tacın üzerinde Osmanlı hilali bulunuyordu. 1880 yılında Macaristan’da meydana gelen sel baskınında zarar görenlere Osmanlı Devleti yardım elini uzattı. Özellikle Szeged halkı için İstanbul’dan para gönderildi. Abdülhamid, Kanuni Sultan Süleyman’ın Budin’i fethi sırasında ganimet olarak alıp İstanbul’a getirdiği 34 adet ilmi ve tarihi eseri Macaristan’a iade etmiştir.
I. DÜNYA SAVAŞI'NDA RUSYA'DAKİ TÜRK ESİRLERİ
I. DÜNYA SAVAŞI'NDA RUSYA'DAKİ TÜRK ESİRLERİ
Yazar: Kutlu, Cemil
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, esir, Kafkas, Rusya, Aralık

I. Dünya Savaşı içindeki Türk-Rus Muharebeleri 29 Ekim 1914- 15 Aralık 1917 tarihleri arasında ağırlıklı olarak Kafkas ve kısmen Avrupa cephelerinde cerayan etmiştir. Bu muharebelerde Rus Ordusu Türk Ordusu’ndan 65.000 civarında savaş esiri almıştır. Aynı şekilde Rus Ordusu’nun işgal ettiği Türk topraklarından alıp Rusya’ya sevk ettiği sivil Türk esirleri de vardır. Savaş sürecinde Rusya’daki Türk esirlerinin sayıları tam ve sağlıklı bir şekilde tespit edilememiştir. Bu çalışmada dönemin kaynakları incelenerek söz konusu dönemde Rusya’da bulunan askeri ve sivil Türk esirlerinin sayısına ulaşılmaya çalışılmıştır.

I. Dünya Savaşı içindeki Türk-Rus Muharebeleri 29 Ekim 1914- 15 Aralık 1917 tarihleri arasında ağırlıklı olarak Kafkas ve kısmen Avrupa cephelerinde cerayan etmiştir. Bu muharebelerde Rus Ordusu Türk Ordusu’ndan 65.000 civarında savaş esiri almıştır. Aynı şekilde Rus Ordusu’nun işgal ettiği Türk topraklarından alıp Rusya’ya sevk ettiği sivil Türk esirleri de vardır. Savaş sürecinde Rusya’daki Türk esirlerinin sayıları tam ve sağlıklı bir şekilde tespit edilememiştir. Bu çalışmada dönemin kaynakları incelenerek söz konusu dönemde Rusya’da bulunan askeri ve sivil Türk esirlerinin sayısına ulaşılmaya çalışılmıştır.
ERZURUM ŞEKER FABRİKASI'NIN AÇILIŞI
ERZURUM ŞEKER FABRİKASI'NIN AÇILIŞI
Yazar: Temizgüney, Firdevs
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Erzurum, şeker, fabrika, ekonomi

Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sırasında çok büyük şeker sıkıntısı çeken Türkiye’de, ulusal nitelikte şeker sanayiini kurma girişimleri Cumhuriyet döneminde başlar. 1925 yılında şeker fabrikalarının kurulmasını teşvik ve kolaylaştırmak için çıkarılan 601 sayılı kanun esas alınarak, Alpullu, Uşak, Eskişehir ve Turhal şeker fabrikaları açılmıştır. Şeker fabrikalarının ikinci kuruluş devresi 1953 yılında başlamış, yapılan 11 şeker fabrikası içinde olan Erzurum Şeker Fabrikası 30 Eylül 1956’da işletmeye açılmıştır. Şeker fabrikasının açılması, Erzurum’a ekonomik, sosyal, kültürel ve daha pek çok açıdan canlı bir şehir dokusu kazandırırken, aynı zamanda Aşkale Çimento Fabrikası gibi daha sonra kurulacak olan tesislere de örnek teşkil etmiştir.

Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sırasında çok büyük şeker sıkıntısı çeken Türkiye’de, ulusal nitelikte şeker sanayiini kurma girişimleri Cumhuriyet döneminde başlar. 1925 yılında şeker fabrikalarının kurulmasını teşvik ve kolaylaştırmak için çıkarılan 601 sayılı kanun esas alınarak, Alpullu, Uşak, Eskişehir ve Turhal şeker fabrikaları açılmıştır. Şeker fabrikalarının ikinci kuruluş devresi 1953 yılında başlamış, yapılan 11 şeker fabrikası içinde olan Erzurum Şeker Fabrikası 30 Eylül 1956’da işletmeye açılmıştır. Şeker fabrikasının açılması, Erzurum’a ekonomik, sosyal, kültürel ve daha pek çok açıdan canlı bir şehir dokusu kazandırırken, aynı zamanda Aşkale Çimento Fabrikası gibi daha sonra kurulacak olan tesislere de örnek teşkil etmiştir.
AHMET BİCAN ERCİLASUN "GÜLNAR"DA NE DİYOR?
AHMET BİCAN ERCİLASUN "GÜLNAR"DA NE DİYOR?
Yazar: Güneş, Bahadır
Dergi: Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Vol. 17 No. 43, 2010
Anahtar kelimeler: Gülnar, Oğuz, Türk, Özbek, destan, üslup

Ahmet Bican Ercilasun’un ilk romanı olan Gülnar, yazarın yetiştiği geleneğe bağlı olarak Türk boyları ile ilgili özlemini çektiği düşüncelerine hayat verdiği bir eserdir. Türk destan geleneğinin izlerini üslubuna yansıtan yazar, romanın ana karakterleri Oğuz ve Gülnar aracılığıyla millî vasıflarını unutmak üzere olan Türk boylarının öze dönüşlerini ve bir bayrak altında toplanmalarını gerçekleştirmek istemektedir. Bu çalışmada Gülnar romanından hareketle eserde vurgulanan düşünceler ve bu düşüncelerin iletilmesinde yazarın kullandığı üslup üzerinde durularak hedeflenen sonuç ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Ahmet Bican Ercilasun’un ilk romanı olan Gülnar, yazarın yetiştiği geleneğe bağlı olarak Türk boyları ile ilgili özlemini çektiği düşüncelerine hayat verdiği bir eserdir. Türk destan geleneğinin izlerini üslubuna yansıtan yazar, romanın ana karakterleri Oğuz ve Gülnar aracılığıyla millî vasıflarını unutmak üzere olan Türk boylarının öze dönüşlerini ve bir bayrak altında toplanmalarını gerçekleştirmek istemektedir. Bu çalışmada Gülnar romanından hareketle eserde vurgulanan düşünceler ve bu düşüncelerin iletilmesinde yazarın kullandığı üslup üzerinde durularak hedeflenen sonuç ortaya konulmaya çalışılmıştır.