Bursa ve Yalova İlleri buğday tarlaları ve ağaçlık alanlardaki süne yumurta parazitoit (Hymenoptera: Scelonidae) türleri, bulunma oranları ve popülasyon takibi
The species of sunn pest egg parasitoids (Hymenoptera: Scelonidae) in wheat field and wooded areas in Bursa and Yalova provinces, their finding ratios of and population monitoring
Yazar: Çetin, Gürsel; Koçak, Erhan; Hantaş, Cemil
Dergi: Derim, Vol. 31 No. 1, 2014
Anahtar kelimeler: Population monitoring; Scelionidae; Sunn pest; Egg parasitoids ; Popülasyon takibi; Scelionidae; Süne; Yumurta parazitoiti

Bu çalışma, 2006–2008 yıllarında Bursa ve Yalova illerinde, buğday tarlaları ve etrafındaki ağaçlıklarda bulunan süne yumurta parazitoit türlerinin popülasyon takibini yapmak ve onların türleri ile bulunma oranlarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Türlerin popülasyon takibi sarı yapışkan tuzaklarla mart ayı başından ekim ayı sonuna kadar haftalık olarak yapılmıştır. Süne ergin yoğunluğu da tarlada ilk kışlamış ergin sünelerin görülmesinden itibaren hasat sonuna kadar izlenmiştir.Tuzaklarda yakalanan yumurta parazitoitleri, Gryon monspeliensis (Picard), Gryon sp., Telenomus chloropus (Thorn.), Telenomus sp., Trissolcus semistriatus Nees, Trissolcus rufiventris (Mayr), Trissolcus djadetshko (Rjach.),Trissolcus sp.,Trissolcus grandis (Thomson), Trissolcus pseudoturesis (Rjach.), Trissolcus simoni (Mayr) ve Trissolcus festivae Victorov (Hymenoptera: Scelonidae) türleri olarak tespit edilmişlerdir. Çalışma sonucunda, Scelionidae popülasyonunun %66.6’sını Trissolcus türleri, %33.4’ünü ise Telenomus ve Gryon türlerinin oluşturduğu belirlenmiştir. Trissolcus türleri %78.7 oranla en çok bulunan parazitoitler olarak saptanmış ve en sık görülen tür ise %26.3 ile T. semistriatus olmuştur. Popülasyon takibine yönelik olarak yapılan çalışmalarda, bu türlerin ağaçlık alanlarda, ilk kez mart ayının üçüncü haftasından, buğday tarlalarında ise nisan ayının üçüncü haftasından itibaren görüldüğü ve popülasyon yoğunluklarının buğday tarlasında haziran ayında en üst seviyeye ulaştığı belirlenmiştir.

This study was conducted in order to monitor population of the sunn pest egg parasitoids in wheat field and wooded areas around them in Bursa and Yalova provinces and to determine their species and finding ratios from 2006 to 2008. The populations of the egg parasitoids were monitored with yellow sticky traps from March to end of October, weekly. Also, sunn pest adult densities were monitored from appearing the first overwintered sunn pest adults in the fields until the end of harvest. Parasitoid species caught on the traps were identified as Gryon monspeliensis (Picard), Gryon sp., Telenomus chloropus (Thorn.), Telenomus sp., Trissolcus semistriatus Nees, Trissolcus rufiventris (Mayr), Trissolcus djadetshko (Rjach.), Trissolcus sp., Trissolcus grandis (Thomson), Trissolcus pseudoturesis (Rjach.),Trissolcus simoni (Mayr) and Trissolcus festivae Victorov (Hymenoptera: Scelonidae). As a result study, it was determined that 66.6% and 33.4% of Scelionidae population were become Trissolcus, Telenomus and Gryon species respectively.Trissolcus species was determined to be the most common parasitoids with 78.7%, and the most common species was also determined to be T. semistriatus with 26.3%. In the studies conducted for population monitoring, these species were seen first-time on the traps in the third week of March in wooded areas and in the third weeks of April in wheat field. The egg parasitoids’ density in wheat field reached to the highest level during June.