Geleneksel kırsal konutların ekolojik açıdan değerlendirilmesinde bir model denemesi: Yalova örneği
Geleneksel kırsal konutların ekolojik açıdan değerlendirilmesinde bir model denemesi: Yalova örneği
Yazar: Durak, Şahin; Ayyıldız, Sonay
Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol. 38 No. 1, 2021
Anahtar kelimeler: Architecture ; Mimarlık ; ekolojik değerlendirme,ekolojik mimarlık,geleneksel kırsal konut,sürdürülebilirlik,yalova

Günümüzde artan nüfusla beraber teknoloji ve sanayide yaşanan gelişmeler; doğal kaynakların sürdürülebilirliğini tehlikeye atmış, insan ve çevre sağlığını etkileyen sorunları beraberinde getirmiştir. Yapım, kullanım ve yıkım aşamaları boyunca enerji ve kaynak tüketimine neden olan yapılar da ekolojik değerlere zarar vermekte, atık üretimini arttırmakta ve sağlık ile konfor koşullarını olumsuz etkilemektedir. Yaşanan problemlere bir çözüm önerisi olarak ekolojik mimarlık kavramı önem kazanırken; geçmiş zamanlarda geleneksel yapım tekniğiyle inşa edilmiş yapı örnekleri incelendiğinde de çeşitli ekolojik uygulamaların olduğu görülmektedir. Ancak geleneksel kırsal konut yerleşimleri de yaşanan günümüz problemlerine bağlı olarak zarar görmekte ve yok olma tehlikesi taşımaktadır. Dolayısıyla bu örneklerdeki ekolojik uygulamaların araştırılarak, günümüz yapılaşmasına ışık tutabilecek pratiklerin ortaya çıkarılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda yapılaşmaya bağlı olarak yaşanmakta olan insan ve çevre sağlığına ilişkin problemlerin çözümüne istinaden, geleneksel kırsal konut örneklerinin ekolojik yapılaşma kriterlerine göre değerlendirilmesini sağlayan model önerisinin oluşturulması ve örneklem üzerinden uygulamasının test edilmesi; çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Türkiye’nin beş farklı iklim bölgesinde de kullanılabilir, nesnel, uygulamaya yönelik ve kılavuz niteliğinde olan model önerisinin test edilmesi için çalışma alanı olarak Yalova seçilmiştir. Çalışma sonunda hem incelenen yapıya ait ekolojik değerlendirme sonucu elde edilmiştir hem de modelin uygulanabilirliği ortaya konmuştur.

Günümüzde artan nüfusla beraber teknoloji ve sanayide yaşanan gelişmeler; doğal kaynakların sürdürülebilirliğini tehlikeye atmış, insan ve çevre sağlığını etkileyen sorunları beraberinde getirmiştir. Yapım, kullanım ve yıkım aşamaları boyunca enerji ve kaynak tüketimine neden olan yapılar da ekolojik değerlere zarar vermekte, atık üretimini arttırmakta ve sağlık ile konfor koşullarını olumsuz etkilemektedir. Yaşanan problemlere bir çözüm önerisi olarak ekolojik mimarlık kavramı önem kazanırken; geçmiş zamanlarda geleneksel yapım tekniğiyle inşa edilmiş yapı örnekleri incelendiğinde de çeşitli ekolojik uygulamaların olduğu görülmektedir. Ancak geleneksel kırsal konut yerleşimleri de yaşanan günümüz problemlerine bağlı olarak zarar görmekte ve yok olma tehlikesi taşımaktadır. Dolayısıyla bu örneklerdeki ekolojik uygulamaların araştırılarak, günümüz yapılaşmasına ışık tutabilecek pratiklerin ortaya çıkarılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda yapılaşmaya bağlı olarak yaşanmakta olan insan ve çevre sağlığına ilişkin problemlerin çözümüne istinaden, geleneksel kırsal konut örneklerinin ekolojik yapılaşma kriterlerine göre değerlendirilmesini sağlayan model önerisinin oluşturulması ve örneklem üzerinden uygulamasının test edilmesi; çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Türkiye’nin beş farklı iklim bölgesinde de kullanılabilir, nesnel, uygulamaya yönelik ve kılavuz niteliğinde olan model önerisinin test edilmesi için çalışma alanı olarak Yalova seçilmiştir. Çalışma sonunda hem incelenen yapıya ait ekolojik değerlendirme sonucu elde edilmiştir hem de modelin uygulanabilirliği ortaya konmuştur.