Tarımsal Sulamadan Dönen Suların Yeniden Kullanımı
Re-Use of Water Returning from Agricultural Irrigation
Yazar: Karaaslan, Yakup
Dergi: Academic Platform - Journal of Engineering and Science, Vol. 8 No. 2, 2019
Anahtar kelimeler: Engineering ; Mühendislik ; Water Management,Water Returning from Irrigation,Reuse,Harran Plain,Salinity ; Su Yönetimi,Sulamadan Dönen Sular,Yeniden Kullanım,Harran Ovası,Tuzluluk

Tarımsal sulamadan dönen suların yönetimi, önemli bir su yönetimi konusudur. Ülkemizde kullanılan su kaynaklarının büyük bir bölümünün tarımsal sulamada kullanılması ve sulama sistemlerinin halen en verimsiz olan, yüzey sulama sistemlerinden oluşması göz önüne alındığında, bu alandaki su yönetimi ihtiyacının varlığı ön plana çıkmaktadır. Sulamada kullanılacak suyun kalitesi, bitki verimi açısından önemli bir unsurdur. Sulama sularının kalitesi değerlendirildiğinde en öne çıkan parametre tuzluluk olup, tuzluluğu 3 dS/m üzerinde olan sular yüksek kullanım kısıtlaması gerektiren sular olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma kapsamında, ülkemizde halihazırda işletmede olan en büyük sulama alanı olan Harran ovasında, sulamadan dönen suların tuzluluk parametreleri olan, İletkenlik, SAR ve Klorür parametreleri, bir sulama dönemi boyunca takip edilmiş ve aylık değişimler haritalarla gösterilmiştir. Tuzluluk sonuçları değerlendirildiğinde, dönen suların tarımsal sulama için ovanın genelinde, özellikle üst kısımlarında doğrudan kullanıma uygun olduğu belirlenmiştir. Ovanın orta ve alt kısımlarında, doğrudan kullanımı sorun olan kısımlarda, temiz sulama kanallarına karıştırılarak, seyreltilerek kullanıma uygun olacağı veya tuzluluğa toleranslı bitki yetiştirilmesinde kullanılabileceği görülmektedir. Bundan da önemlisi, Harran ovasında sulamadan dönen suların yönetimi için bir yönetim piramidi geliştirilerek, yapısal olmayan ve yapısal çözümlere ait bir hiyerarşik sıra önerilmiştir.

The management of water returning from agricultural irrigation is an important water management issue. Considering the fact that most of the water resources used in our country are used in agricultural irrigation and irrigation systems are still the most inefficient surface irrigation systems, the need for water management in this area comes to the forefront. The quality of water to be used in irrigation is an important element in terms of plant yield. When the quality of irrigation water is evaluated, the most prominent parameter is salinity, and water with a salinity above 3 dS/m is considered as water requiring high usage restriction. In this study, conductivity, SAR and chloride parameters, which are the salinity parameters of the water returning from irrigation, are monitored during an irrigation period and monthly changes are shown in maps in Harran plain, which is the largest irrigation area in operation in our country. When the salinity results were evaluated, it was determined that the returning waters were suitable for direct use in agricultural areas, especially in the upper parts of the plain. It can be seen that in the middle and lower parts of the plain, where direct use is a problem, drainage water can be used by mixing, diluting into clean irrigation channels, or it can be used for growing salinity tolerant plants. More importantly, a management pram was developed for the management of waters returning from irrigation in the Harran plain and a hierarchical sequence of non-structural and structural solutions was proposed.