Esra Ersen’in “Bir Kanarya Operası İçin Seçmeler” Videosunda Gerçekliğin İnşasının Göstergebilimsel Çözümlemesi
Semiotic Analysis of the Construction of Reality in Esra Ersen’s Video “Casting for a Canary Opera”
Yazar: Gürocak, Tolga
Dergi: Akademik Sanat No. 22, 2023
Anahtar kelimeler: Photography, Video and Lens-Based Practice ; Fotoğraf, Video ve Lens Tabanlı Uygulama ; Video art,reality,Esra Ersen,Casting for a Canary Opera,semiotic analysis ; Video sanatı,gerçeklik,Esra Ersen,Bir Kanarya Operası İçin Seçmeler,göstergebilimsel çözümleme

Gerçeklik tarihi boyunca sanatçıların ulaşmaya çalıştıkları amaçlardan olmuştur. Rönesans’ta doğrusal perspektifin keşfi, ardından fotoğraf, sanatçıları gerçekliğe hiç olmadığı kadar yaklaştırsa da hareketli görüntüye imkân veren sinemaya kadar yalnızca durağan, sabit görüntüler elde edilebilmiştir. Görüntülerin gerçek zamanlı izlenmesini olanaklı kılan video ise fiziksel olarak üçboyutlu ortamlar oluşturarak izleyiciyi yarattığı gerçekliğin içine bizzat dâhil etmekte ve izleyicinin gerçekliği algılayış biçimine yeni bir boyut kazandırmaktadır. Video yalnızca teknik malzemeyi kullanarak olarak değil anlatım biçimleri ve videoda kullanılan göstergeler aracılığıyla da gerçeklikler yaratmaktadır. Esra Ersen’in Bir Kanarya Operası İçin Seçmeler videosu da bu tür çalışmalardandır. Ersen bu çalışmasında video performans ile belgesel tarzlarını harmanlayarak kendine has bir gerçeklik elde etmiştir. Araştırmada Bir Kanarya Operası İçin Seçmeler isimli video sanatı çalışması, eserdeki göstergelerin gerçekliği inşa etme aşamasında nasıl işlediğini ortaya koymak amacıyla göstergebilim yöntemini kullanmıştır. Bu doğrultuda Saussure’ün gösteren, gösterilen, gösterge ayrımıyla anlama ulaşma ile Barthes’ın düz anlam ve yan anlam ayrımı ile anlamı ortaya çıkarmayı amaçladığı anlamlandırma düzlemi yaklaşımları kullanılmış, çiftler ve karşıtlıklar ile dışarıda bırakılanların gerçekliğin ortaya konmasındaki öneminden yola çıkılarak karşıtlıklar incelenmiştir. Sonuç olarak, yönetmenin video çekimi esnasında yaşadığı deneyimin, video performansın sunduğu bir gerçeklik hâlini aldığı görülmüştür. Videonun genel itibariyle gerçeküstü bir yapıda ilerleyen anlatısının aksine, seyirci yapaylık sonucu yabancılaştığı gerçek dünyanın varlığını hatırlamakta ve içinde yaşadığı gerçekliğe geri dönmektedir.

Reality has been one of the goals that artists have tried to achieve throughout history. Although the discovery of linear perspective in the Renaissance, followed by photography, brought artists closer to reality than ever before, only static, fixed images could be obtained until cinema, which enabled moving images. On the other hand, video enables the real-time viewing of images, physically creating three-dimensional environments, involving the viewer in the reality it creates and adding a new dimension to how the viewer perceives reality. Video creates realities through technical materials, the forms of expression, and the signs used. Esra Ersen’s video Casting for a Canary Opera is one of such works. In this work, Ersen has achieved a unique reality by blending video performance and documentary styles. In the research, the video artwork Casting for a Canary Opera used semiotics to reveal how the works’ signs function in constructing reality. In this direction, Saussure’s approaches of reaching meaning with the distinction of signifier, signified, signifier and Barthes’ plane of signification, which aims to reveal the meaning with the distinction of plain meaning and connotation, were used, and pairs and opposites were analysed based on the importance of the excluded ones in revealing the reality. As a result, it was observed that the director’s experience during the video shooting became a reality presented by the video performance. Contrary to the video’s narrative, which generally proceeds in a surreal structure, the audience remembers the existence of the natural world, which they have been alienated from as a result of artificiality, and returns to the reality they live in.