İslâm ve batı dünyasında kamu yararı bağlamında içkinin yasaklanması: mukayeseli bir araştırma
Prohibition of alcohol in the context of public benefit in the muslim and the western worlds: a comparative study
Yazar: Aslan, Nasi; Ünsal, Fatıma
Dergi: Bilimname, Vol. 2021 No. 44, 2021
Anahtar kelimeler: Islamic Law,Alcohol Prohibition,Hadd,Ta’zir,Public Benefit ; İslam Hukuku,İçki Yasağı,Had,Tazir,Kamu Yararı

İslâm’da içkinin haram kılınıp yasaklanması makâsıd-ı şerîa olarak bilinen dinin, canın, malın, aklın ve neslin korunmasına dair temel ilkelerden aklın korunması esasına dayanır. Bu beş ilke hukukta bir ortak değer olarak kamu yararına da temel teşkil eder. Fıkıhta gelenek içerisinde içki içene verilecek cezanın had cezası olduğuna dair genel bir eğilim olmakla birlikte bunu kamu yararı kapsamında ta‘zir cezası olarak değerlendiren alimlerin sayısı da azımsanmayacak derecededir. Bu çalışmada hem İslam Dünyası hem de Batı Dünyasında içkinin yasaklanması ve yasağın korunması noktasında ortaya konulan hukukî yaptırımlara dair uygulamalar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Başta dört halife dönemi olmak üzere ilerleyen tarihi süreçte içki yasağını ihlal edenlere dönük yaptırımlar farklılık arz etse de bunların kamu yararı ortak paydasında birleştiği müşahede edilmektedir. Osmanlı Ceza hukukunda içki içenlere tatbik edilecek cezalar da kamu yararı eksenlidir. Diğer taraftan günümüz bazı İslâm ülkelerinde içki içenlere verilen cezalarla ilgili son zamanlarda yapılan farklı düzenlemelerde kamu yararının gözetildiği görülmektedir. Batı ülkelerine gelince ABD ve İsveç içki konusundaki politikaları ile diğerlerinden ayrışır. ABD’nin içki konusundaki politikası bilindiğinden dolayı bu araştırmada İsveç özgün bir örnek olarak biraz daha ayrıntılı ele alınmıştır.Makalede gayrimüslim bir toplumdaki içki yasağının da araştırmaya konu edilmesi, hukukta gözetilen kamu yararı ortak paydasına dayanır. Bir tarafta haramlık ifade eden vahiy kaynaklı bir yasak, diğer tarafta seküler bir toplumda alkollü içki etrafında yasağa varan kısıtlamalar vardır. Acaba seküler de olsa akl-ı selim insanlardan oluşan ortak aklın hukuk kurallarının vaz’ında vahye dayalı hükümlerle örtüşmesi mümkün müdür? Ya da normatif hükümlerin vaz‘ında gözetilen amaçlar kamu yararı bağlamında evrensel olamaz mı? Araştırmada bu sorulara da cevap aranmaktadır.

Drinking wine is mentioned in the Holy Quran as a crime and a sin and it is strictly prohibited. In this respect, it is one of the hudud crimes, but since the penalty for it is not specified in the Quran, there is no certainty in terms of the hadd penalty.Since there is no Āyah in the Quran regarding the punishment of drinking or khamr (intoxication), it is the hadiths that constitute the primary basis of the punishment of alcoholism and khamr. Reportedly, the punishment during the time of the Prophet (PBUH) for this crime was flogging and it was administered by using palm branches, shoes, hands, clothes, etc. However, an exact amount was not prescribed by the Prophet (PBUH). It is stated in the sources that the number is around forty. It is also true that there have been instances the Prophet (PBUH) did not punish someone for khamr.Although the prohibition of drinking alcohol in Islamic law seems to be concerned only with preventing drunkenness, it is really based on a greater issue such as protecting the mind. The wise Allah almighty, observe the interests of his servants in his shar'i decrees. As a matter of fact, the basic principles of the protection of religion, life, property, mind, and generation known as maqasid al-sharī'a constitute the basis of public interest as a common value in law. In the event that the prohibition of alcoholic beverages and the religious and moral sanctions imposed for those who violate this prohibition are insufficient and the violations reach the extent of harming the public order, some legal sanctions that the legislature deems appropriate may be imposed. Indeed, the fact that people were administered different punishments for khamr during the time of the Prophet (PBUH) and Abu Bakr (RA) also allows such regulations to be made.In fact, khamr or drunkenness is haram not only in the religion of Islam but also in other religions as well. According to fuqaha, the consumption of alcohol by non-Muslim citizens (dhimmi) is permissible and not considered a crime. However, it is a different story when it comes to a point that this person disturbs the public order. According to some Islamic scholars, those who get drunk among non-Muslims should also be punished. This punishment, again, is not for drinking but for being drunk and it is for the public benefit. Because drunkenness is not welcome in any religion. As a matter of fact, such a general acceptance results in more applicable and universal results in the context of public law from a practical point of view.Although this study is based on Islamic law, the inclusion of prohibition in a non-Muslim society (for example, the practice in Sweden) in the research is based on a common denominator such as the public interest pursued in law. On one side, there is a prohibition based on the revelation that determines something to be haram, and on the other side, in a secular society, there are reservations about alcoholic beverages and restrictions that amount to a ban. In this case, the shared wisdom of sensible people, albeit secular, coincides with the provisions based on revelation in the determination of legal rules. In this context, can there be original examples that the mind can recognize something as good or bad without revelation and that the Muʿtazila and Maturidi understanding can be practical? Or, can the aims pursued under the normative provisions be universal? Answers to these questions are also sought in this specific study.