II. ABDÜLHAMİD’İN EGZOTİK BİTKİ MERAKI:  HİNDİSTAN VE ENDONEZYA’DAN TEMİN EDİLEN TÜRLER
ABDULHAMID II’S INTEREST IN EXOTIC PLANTS: SPECIES PROVIDED FROM  INDIA AND INDONESIA
Yazar: Çakılcı, Diren; Berberoğlu, Emirhan
Dergi: Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Vol. 4 No. 12, 0
Anahtar kelimeler: II. Abdulhamid,Ottoman State,Botanic,Egzotic,Plant Geography ; II. Abdülhamid, Osmanlı Devleti, Botanik, Egzotik, Bitki  Coğrafyası.

Osmanlı Devleti’nde özellikle saraylarda ve başkent İstanbul’da düzenlenen bahçeler,  saltanat ailesinin dinlenme ve eğlenme mekanları olmuştur. 1876 yılında tahta geçen Sultan  II. Abdülhamid döneminde ise bahçe düzenlemeleri farklı bir boyuta ulaşarak, dünyanın  muhtelif coğrafyalarından farklı iklimlere has bitkilerin İstanbul’a getirtilmesiyle botanik ilmi  çerçevesinde çalışmalar yapıldığı görülmektedir. Sultan Abdülhamid büyük devletlerin  botanik alanındaki üst düzey çalışmalarının benzerlerinin Osmanlı Devleti bünyesinde de  yürütülmesi için yoğun çaba sarf etmiştir. Genellikle Yıldız Sarayı bahçe ve seralarında özel  alanlar tesis ederek, temin edilen ağaç, çalı ve çiçekli bitki türlerinin yetiştirilmesini  sağlamıştır.  Bu çalışmada, Sultan II. Abdülhamid döneminde Hindistan ve Endonezya’dan  Bombay  Mumbai  ve Batavya  Cakarta  şehbenderleri  konsolos  vasıtasıyla İstanbul’a  getirtilen bitki türleri inceleme konusu olacak, Padişahın egzotik bitki merakı üzerine  değerlendirmeler yapılacaktır. Bitkilerin İstanbul’a getirtilmesi, birçok ülkenin önemli  şehirlerinde görev yapan Osmanlı şehbenderleri vasıtasıyla gerçekleştirilirken, İstanbul’da  görevlendirilen uzmanlar da bilgi birikimleriyle yardımcı olmuşlardır. Tropikal olan bu bitki  türlerinin İstanbul ikliminde yetiştirilebilmesi ve bitkilerin tanıtılması amacıyla botanik  bahçelerinden bahçıvanlar da İstanbul’a gönderilmiştir. Getirtilen bitkiler farklı cinslere ait  türlerden oluşmaktadır. Temin edilen 20 kadar palmiye türü ise bilhassa dikkat çekicidir.  1879’da Bombay’dan 28 farklı tür, 1884’te Batavya’dan 69 tür temin edilmiştir. Çalışmada  söz konusu bitkilerin güncel isimlerine de yer verilmiştir.

Gardens in the Ottoman Empire, especially in the palaces and the capital city of  Istanbul, have become places of rest and entertainment for the sultanate family. During the  reign of Sultan Abdulhamid, it was observed that the garden arrangements reached a different  dimension and studies were carried out in the framework of botanical science by bringing the  plants that are different from the various geographies of the world into different climates.  Sultan Abdulhamid made a great effort to carry out the similarities of the high level studies of  the great states in the botanical field in the Ottoman State. Generally, special areas have been  set up gardens and greenhouses in Yıldız Palace to ensure that tree, bush and flowering plant  species are grown.  In this study, there will be a discussion on plant species brought to Istanbul by  Bombay  Mumbai  and Batavia  Jakarta  consul from India and Indonesia in the period of  Sultan Abdulhamid II and Sultan's exotic plant curiosity will be evaluated. While the transfer  of plants to Istanbul was carried out through the Ottoman consuls who served in the important  cities of many countries, the specialists assigned to Istanbul also assisted with their  knowledge. Gardeners from botanical gardens were also sent to Istanbul in order to be able to  grow these tropical species in Istanbul climate and to introduction plants. The plants that are  brought are composed of species belonging to different types. Of the 20 available palm  species, it is particularly striking. 28 species from Bombay in 1879 and 69 species from  Batavia in 1884 were procured. Nowadays, although the fate of these plant species is not  known, they have formed exotic species added to the Istanbul flora at the time. The current  names of these plants are also mentioned in the study.