Paphlagonia Hadrianopolisi’nden Yeni Bir Mezar
A New Tomb from Hadrianopolis in Paphlagonia
Yazar: Eliüşük, Mevlüt
Dergi: Anatolian Research No. 26, 2021
Anahtar kelimeler: Archaeology ; Arkeoloji ; Paphlagonia,Hadrianopolis,Cremation,Inhumation,Ostothecae ; Paphlagonia,Hadrianoupolis,Kremasyon,İnhumasyon,Ostothek.

Paphlagonia  Hadrianopolis’i  ve  çevresinde  gerçekleştirilen  yüzey  araştırmaları  ve  kazılarda,  sandık  mezar,  oda  mezar,  alınlıklı  mezar  ve  kaya  mezarlarından  oluşan  zengin  bir  mezar  repertuvarı  tespit  edilmiştir.  2021  kazı  sezonunda  anılan  mezar  tipleri dışında; beşik çatı formlu, köşe akroterleri profil şeklinde, bezemesiz, 84 x 68 cm  ölçülerinde,  kireçtaşı  ostothek-çocuk  lahti  kapağının  tespiti,  kent  için  yeni  bir  mezar tipini ve aynı zamanda yeni bir gömü şeklini de gündeme getirmiştir. Kapağın in  situ  hali  ile  parçalar  halinde  taşlarla  oluşturulan  bir  sanduka  şeklinde  olduğu  belgelenmiştir.  Bu  hali  ile  kapağın  her  iki  yönündeki  kenet  yuvalarının  altta  tespit  edilen  levhalarda  olmaması  mezarın  iki  kullanım  evresi  geçirdiğini  ifade  etmiştir.  Kapağın  ilk  kullanım  evresinde  bir  ostothek  olduğu,  ikinci  kullanım  evresinde  ise  sadece  Paphlagonia  Bölgesi’nin  güneyinde  görülen  olasılıkla  bir  çocuk  için  oluşturulmuş  alınlıklı  mezar  olabileceği  görüşü  üzerinde  durulmuştur.  Mezarın  ilk  kullanım evresinde ostothek olarak değerlendirilmiş olması aynı zamanda bölgede kremasyon  gömünün  varlığını  da  ortaya  koymuştur.  Bölgede  yazıtlı  ve  yazıtsız  ostotheklerin  varlığı,  kremasyon  gömünün  hem  halk  hem  de  askerler  tarafından  tercih  edildiğini;  dolayısıyla  toplum  içinde  özel  bir  statü  gerektirmeden,  herkes  tarafından  kremasyon  gömünün  tercih  edilebileceğini  göstermiştir.  Tespit  edilen  ostothek  kapağının  varlığı,  bugüne  kadar  sadece  Amastrist  ve  Pompeiopolis’te  olduğu   bilinen   kremasyon   gömü   geleneğinin,   Hadrianopolis’te   de   olduğunu   kanıtlanmıştır.  Bu  durum  aynı  zamanda  kentte  kremasyon  gömü  için  sadece  ostotheklerin değil aynı zamanda pişmiş toprak urnelerin kullanılmış olabileceğini de  düşündürmektedir.  Kentte  yürütülen  düzenli  arkeolojik  kazıların  son  10  yıl  içinde  gerçekleştirildiği  göz  önüne  alındığında  ileriki  yıllarda  mezar  tipolojisi  ve  gömü  gelenekleri  ile  ilgili  verilerin  artacağı  ve  kremasyon  gömüyü  kanıtlayacak  yeni verilerin elde edileceği öngörülmektedir

The  surface  surveys  and  excavations  performed  at  Hadrianopolis  in  Paphlagonia  and the surrounding area have unearthed a rich collection of tombs consisting of a cist tomb, chamber tomb, pediment tomb, and a rock-cut tomb. Apart from these tomb  types,  the  recovery  of  a  plain  limestone  ostothec  child  sarcophagus  lid,  in  the form of a gable roof, with the edge acroters taking the form of profile, with the dimensions  of  84  x  68  cm  in  the  excavation  season  of  2021,  has  revealed  a  new tomb  type  for  the  city  and  a  new  burial  type  at  the  same  time.  The  tomb  is  in  the  form  of  a  sarcophagus  comprised  of  fragmented stones along with the in-situ state of the lid. The absence of the bracket slots on both sides of the lid, as seen on the plates identified at the bottom, suggests that the tomb had experienced two phases of use. Experts have argued that the lid was used as an ostotheca during its initial phase of use and later served as a pediment tomb, probably intended for a child, which is common only in the southern Paphlagonia Region. Based on the fact that the tomb has been used as an ostothec within its initial phase of use, it further revealed the presence of cremation burials in the region. The presence of ostothecae with and without epigraphs in the region reveals that cremation burial was preferred by both the general public and soldiers. Therefore, the cremation burial may simply have been preferred by everyone without requiring any privileged or special status within the society. The presence of the lid of the unearthed ostothecae proves that the cremation burial tradition previously known only in Amastrist and Pompeiopolis until today was also practiced in Hadrianopolis. This fact also suggests that not only ostothecae but also terra-cotta urns were used for cremation rituals within the city. Considering the limited amounts of regular archeological excavations executed in the city within the last ten years, the data related to the tomb typology and burial traditions will likely increase. New data will be acquired to demonstrate the cremation burial in the upcoming years.