Üretimi Kaydırma ya da Kaydırma Tehdidine Karşı Sendikaların Tepkisi ve Uluslararası Dayanışma Olanakları: Türkiye’de Otomotiv Yan Sanayi Örneği
Üretimi Kaydırma ya da Kaydırma Tehdidine Karşı Sendikaların Tepkisi ve Uluslararası Dayanışma Olanakları: Türkiye’de Otomotiv Yan Sanayi Örneği
Yazar: Kurtulmuş, Miriş Meryem
Dergi: Mülkiye Dergisi, Vol. 44 No. 1, 2020
Anahtar kelimeler: Üretimin kaydırılması,,çok uluslu şirketler,,otomotiv yan sanayi,,sendikalar,,Türkiye.

Dünya ekonomisindeki yapısal kriz eğilimlerine karşı sermayenin geliştirdiğistratejilerden biri olarak üretimin kaydırılması ya da kaydırma tehdidine karşı sendikalarnasıl tepki vermektedir? İşçi sınıfı ve örgütleri arasında uluslararası dayanışma imkânıvar mıdır? Literatürde bu soruların cevaplarını arayan farklı ülke ve sektörde pekçok araştırma vardır. Bu araştırmalarda üretimin kayması ya da kaydırma tehdidininsendikalardan ödünler elde emek için kullanıp kullanılmadığı, böyle bir tehditkarşısında sendikaların nasıl tepki verdikleri ve tepkilerin farklılaşmasının nedenleriincelenmiştir. Bu çalışmada Çok Uluslu Şirketlerin (ÇUŞ) Türkiye’de otomotiv yansanayiindeki fabrikalarında örgütlü sendikaların üretimin kaydırılması ya da kaydırmatehdidi ile karşı karşıya kalıp kalmadıkları ve karşı karşıya kaldıklarında nasıl bir tepkiverdikleri beş fabrikada sendika işyeri temsilcileri ile yapılmış yarı yapılandırılmışgörüşmelerden elde edilen bulgular çerçevesinde incelenecek ve sendikaların üretimikaydırma tehdidi karşısında izlediği stratejiler ve işçiler arasında uluslararası dayanışmaimkanı olup olmadığı tartışılacaktır. Sermayenin amacı üretimi kaydırırken maliyetleridüşürmek, karını artırmak, daha fazla artı değer elde etmektir. Bunu da farklı ülkelerdeya da aynı ülkede farklı farikalardaki işçiler arasında rekabet yaratarak yapmaktadır.Elbette üretimi kaydırmakta ama kaydırmasına gerek kalmadan yapabilirse bunu tercihetmektedir. Dolayısıyla üretimi kaydırmak sermaye için geri dönüşsüz bir durum değil,uygun olduğunda kullanılan bir stratejidir. Buna karşı uluslararası sendikal dayanışmaise kendiliğinden olmayacaktır. Ancak sendikaların bilinçli stratejiler geliştirmelerihalinde mümkün olabilir.

Dünya ekonomisindeki yapısal kriz eğilimlerine karşı sermayenin geliştirdiğistratejilerden biri olarak üretimin kaydırılması ya da kaydırma tehdidine karşı sendikalarnasıl tepki vermektedir? İşçi sınıfı ve örgütleri arasında uluslararası dayanışma imkânıvar mıdır? Literatürde bu soruların cevaplarını arayan farklı ülke ve sektörde pekçok araştırma vardır. Bu araştırmalarda üretimin kayması ya da kaydırma tehdidininsendikalardan ödünler elde emek için kullanıp kullanılmadığı, böyle bir tehditkarşısında sendikaların nasıl tepki verdikleri ve tepkilerin farklılaşmasının nedenleriincelenmiştir. Bu çalışmada Çok Uluslu Şirketlerin (ÇUŞ) Türkiye’de otomotiv yansanayiindeki fabrikalarında örgütlü sendikaların üretimin kaydırılması ya da kaydırmatehdidi ile karşı karşıya kalıp kalmadıkları ve karşı karşıya kaldıklarında nasıl bir tepkiverdikleri beş fabrikada sendika işyeri temsilcileri ile yapılmış yarı yapılandırılmışgörüşmelerden elde edilen bulgular çerçevesinde incelenecek ve sendikaların üretimikaydırma tehdidi karşısında izlediği stratejiler ve işçiler arasında uluslararası dayanışmaimkanı olup olmadığı tartışılacaktır. Sermayenin amacı üretimi kaydırırken maliyetleridüşürmek, karını artırmak, daha fazla artı değer elde etmektir. Bunu da farklı ülkelerdeya da aynı ülkede farklı farikalardaki işçiler arasında rekabet yaratarak yapmaktadır.Elbette üretimi kaydırmakta ama kaydırmasına gerek kalmadan yapabilirse bunu tercihetmektedir. Dolayısıyla üretimi kaydırmak sermaye için geri dönüşsüz bir durum değil,uygun olduğunda kullanılan bir stratejidir. Buna karşı uluslararası sendikal dayanışmaise kendiliğinden olmayacaktır. Ancak sendikaların bilinçli stratejiler geliştirmelerihalinde mümkün olabilir.