Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi
Descriptive Content Analysis of Graduate Thesis Studies on Analogy in Science Education in Turkey
Yazar: Uzun, Emine; Cingöz, Edanur; Şata, Ebru
Dergi: Anadolu Journal of Educational Sciences International, Vol. 12 No. 2, 2021
Anahtar kelimeler: analogy,descriptive content analysis,science education,graduate thesis ; analoji,betimsel içerik analizi,fen bilimleri eğitimi,lisansüstü tez

Bu araştırma ile Türkiye’de fen bilimleri eğitiminde analoji üzerine yayınlanan lisansüstü tezlerin genel eğilimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla nitel araştırma yöntemlerinden betimsel içerik analizi kullanılmıştır. Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi'nde, 2002-2019 yılları arasındaki fen bilimleri eğitiminde analojinin kullanıldığı tezler taranmış ve bu çalışma kapsamında erişime açık olan 29 lisansüstü tez, bazı değişkenlere göre incelenmiştir. Analoji alanında yayınlanan çalışmalar; yıl, yayın türü, araştırmanın amacı, konu alanı, araştırmanın yöntemi, seçilen örneklem, veri toplama araçları, veri analiz teknikleri, geçerlik, güvenirlik, uygulama süresi, araştırmanın sonucu ve önerileri açısından değerlendirilmiştir. Çalışmalar incelendiğinde en fazla yüksek lisans seviyesinde ve 2019 yılında çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Yapılan lisansüstü tez çalışmaların amaçlarına bakıldığında daha çok başarı, tutum ve kalıcılığa etkisinin araştırıldığı görülmektedir. Konu alanında ise “Madde” konusuna daha çok rastlanmaktadır. Örneklem olarak ortaokul öğrencileriyle yapılmış çalışmalar ön plana çıkmaktadır. Araştırma yöntemi bakımından ise nicel yöntemin daha çok kullanıldığı tespit edilmiştir. Yaygın kullanılan veri toplama araçlarının; başarı testi, Likert tipi ölçek ve görüşme olduğu belirlenmiştir. Yapılan lisansüstü tez çalışmaların sonucunda analoji kullanımının ağırlıklı olarak akademik başarı, tutum, kalıcılığı artırmada etkili olduğu bulgularına ulaşılmıştır. İncelenen çalışmaların genellikle, ‘’Farklı konu, farklı ders, farklı örneklem ve farklı sınıf seviyeleri ile araştırmalar yapılabilir. ‘’ ve ‘’ Öğretmenlere hizmet içi seminerler ile analoji yöntemi uygulamaları yapılmalıdır’’ şeklinde önerilerinin olduğu görülmüştür. Yapılacak olan çalışmalarda derinlemesine incelemeye imkân sağlayan yöntemlerin kullanılması öneri olarak sunulmaktadır.

This study is a descriptive content analysis study aimed to determine general trends of graduate thesis studies published on analogy in science education in Turkey. The thesis studies using analogy in science education were scanned at the National Thesis Center of the Council of Higher Education between 2002 and 2019, and 29 studies that were accessible within the scope of this study were examined according to different variables. Studies in the field of analogy; year, publication type, purpose of the research, subject area, method of the research, selected sample, data collection tools, data analysis techniques, validity, reliability, duration of implementation, results and recommendations of the research were evaluated. As a result of the study, it was concluded that master thesis studies were more than the others related to analogy in science education, and more studies were conducted in 2019. The studies in the field of analogy mostly researched success, attitude and persistence. “Matter” subject was studied more in the subject area. The studies were mostly conducted with middle school students. Quantitative methods were used more than the other methods. As data collection tools, achievement tests, Likert type scales, and interviews were mostly used. The examined studies results indicated that using analogy had positive effect in increasing academic success, attitude, persistence. The most common recommendations were determined as “research can be done with different subjects, different courses, different samples and different class levels” and “teachers should practice analogy methods with in-service seminars". In the studies to be carried out, it is recommended to use research methods that allow examination thoroughly.