Neo Klasik Realizm Çerçevesinde Hazar Bölgesi Doğal Gaz Boru Hatlarının İşlevselliği Yönünden Bir İnceleme
An Analysis of the Functionality of the Natural Gas Pipelines in the Caspian Region within the Framework of Neo Classical Realism
Yazar: Eceryıldız, Duygu; Akçapa, Mevlüt
Dergi: Journal of Academic Inquiries, Vol. 20 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: International Politics ; Uluslararası Siyaset ; Natural Gas,Eurasia,Neo-Classical Realism,Energy Policies,Caspian Region ; Doğal Gaz,Avrasya,Neo-Klasik Realizm,Enerji Politikaları,Hazar Bölgesi

Dünya ekonomisindeki değişimler, nüfus artışı ve teknolojik gelişmeler enerjiye olan talebi artırmaktadır. Bu durum, ülkeleri yeni enerji kaynakları arayışına yöneltirken, doğal gaz küresel enerji piyasalarında giderek daha önemli bir konuma gelmiştir. Küresel enerji talebinin %25’ini karşılayan doğal gaz, dünya çapında en çok ihraç edilen ikinci enerji kaynağıdır. Avrasya, dünyanın en büyük doğal gaz rezervlerine sahip bölgelerinden biri olup, dünya doğal gaz rezervlerinin %72’sini barındırmaktadır. Bölge, aynı zamanda küresel doğal gaz üretiminin %58’ini gerçekleştirerek önemli bir ihracat merkezi haline gelmiştir.Bu çalışmada, Avrasya’daki doğal gaz projeleri neo-klasik realizm teorisi çerçevesinde analiz edilmektedir. Neo-klasik realizm, devletlerin uluslararası güç dengelerini değerlendirirken içsel dinamiklerini de dikkate alır. Bu bağlamda, Rusya’nın enerji piyasalarındaki hakimiyetini sürdürme çabaları, Azerbaycan ve Türkmenistan gibi ülkelerin doğal gaz projelerini dış politika aracı olarak kullanmaları incelenmektedir. Çalışmada, Hazar Bölgesi’nde faaliyette olan ve olmayan doğal gaz projeleri ele alınarak, neden bazı projelerin tamamlanıp bazılarının başarısız olduğu araştırılmaktadır. Literatürdeki mevcut çalışmalar genellikle tekil projeler üzerine odaklanırken, bu makale tüm projeleri karşılaştırmalı bir analizle ele almaktadır. Sonuç olarak, Avrasya’daki doğal gaz iletim projelerinin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik ve stratejik unsurlar çerçevesinde değerlendirildiği ortaya konulmaktadır.

Global economic changes, population growth, and technological advancements have increased energy demand, prompting countries to seek new energy sources. Natural gas has become increasingly significant in global energy markets, accounting for 25% of the world’s energy demand and ranking as the second most exported energy source. Eurasia, possessing 72% of the world’s natural gas reserves, is one of the largest natural gas-producing regions, accounting for 58% of global production. Consequently, Eurasia has emerged as a key natural gas export hub.This study analyzes Eurasia’s natural gas projects through the lens of neo-classical realism. Neo-classical realism considers both the international balance of power and domestic factors in shaping state behavior. In this context, Russia’s efforts to maintain dominance in energy markets, as well as Azerbaijan and Turkmenistan’s use of natural gas projects as foreign policy tools, are examined. The study investigates why certain projects have been successfully implemented while others have remained incomplete. Unlike previous literature, which primarily focuses on individual projects, this paper adopts a comparative analysis approach to examine both operational and non-operational projects in the Caspian region. Ultimately, the study argues that Eurasian natural gas transmission projects should be assessed not only from an economic perspective but also within a geopolitical and strategic framework.