Öğretmenlerin İş Doyumu ile Cinsiyeti Arasındaki İlişki: Bir Meta Analiz Çalışması / The Relationship Between Teachers' Job Satisfaction and Gender:  A Meta-Analysis Study
The Relationship Between Teachers' Job Satisfaction and Gender:  A Meta-Analysis Study / Öğretmenlerin İş Doyumu ile Cinsiyeti Arasındaki İlişki: Bir Meta Analiz Çalışması
Yazar: Toprakcı, Erdal; Karabulut, Yusuf Oğuz
Dergi: e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Vol. 16 No. 1, 2025
Anahtar kelimeler: Educational Administration, Supervision, Planning and Economics (Other) ; Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer) ; Okul,Öğretmen,İş doyumu,Cinsiyet,Meta-Analiz ; School,Teacher,Gender,Job satisfaction,Meta-Analysis

Bu çalışmada, öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinin cinsiyete bağlı etki büyüklüğünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Meta analiz çalışmasında Ulusal tez merkezinde yer alan öğretmenlerin iş doyumu ve cinsiyet ilişkisini ele alan yerli 190 adet yüksek lisans ve doktora tezinden yararlanılmıştır. Meta analiz çalışmasında; yayım yanlılığının bulunup bulunmadığı, cinsiyet değişkeninin öğretmenlerin iş doyumu üzerindeki etki büyüklüğünün ne düzeyde olduğu, etki büyüklüklerini düzenleyici değişkenler olan; çalışmanın türü, çalışmanın yapıldığı okul türü ve çalışmanın yapıldığı coğrafi bölgenin etkileyip etkilemediği sorularına yanıtlar aranmıştır. Araştırmanın birinci bulgusunda öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinin cinsiyete göre etki büyüklüğünün çok düşük ve önemsiz düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Araştırmanın ikinci bulgusunda ise öğretmenlerin iş doyumu ile cinsiyet ilişkisine dair düzenleyici analizler incelendiğinde; çalışmanın türü (Yüksek lisans ve Doktora tezi), çalışmanın yapıldığı okul türü (Okul Öncesi, İlkokul, Ortaokul, Lise, Özel Eğitim Okulu) ve çalışmanın yapıldığı coğrafi bölgeye göre iş doyumu düzeylerinin farklılaşmadığı görülmüştür. Sonuç olarak Türkiye’de öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinin cinsiyetten etkilenmediği ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda uygulayıcılara; okul yönetimlerinde genel olarak iş doyumuna cinsiyetin etkide bulunmadığı bilinciyle hareket etmeleri önerilir. Ayrıca iş doyumunu artırmak amacıyla yöneticilerin öğretmenlerin gelişimini destekleyici bir anlayış benimsemeleri, öğretmenlerin çalışma koşullarını iyileştirerek iş-yaşam dengelerini gözetmeleri, demokratik bir okul iklimi oluşturmaları önerilir. Araştırmacılar farklı ülkelerde karşılaştırmalı meta analiz çalışmaları gerçekleştirebilir, araştırmalarda düzenleyici değişkenlerde fark çıkan durumlar nedensel ve betimsel olarak açıklayabilecek çalışmalara yer verilebilirler. İş doyumunun okul başarısı, okul iklimi, örgütsel bağlılık vb ilişkisini inceleyen meta analiz çalışmaları gerçekleştirilebilir. Bunun yanı sıra Türkiye’deki yüksek lisans ve doktora tezleriyle sınırlı tutulan bu araştırmanın verileri geliştirilerek yurt içi ve yurt dışı çalışmalar eklenebilir.

This study aims to determine the effect size of gender on teachers ‘job satisfaction levels. A meta-analysis method was used in the study. The meta-analysis study utilised 190 local master's and doctoral theses on the relationship between teachers’ job satisfaction and gender, which were found in the National Thesis Centre. The meta-analysis sought to answer the following questions: whether publication bias existed, the magnitude of the effect of the gender variable on teachers' job satisfaction, and whether moderating variables such as the type of study, the type of school where the study was conducted, and the geographical region where the study was conducted influenced the effect sizes. The first finding of the study revealed that the effect size of teachers' job satisfaction levels differed very little and insignificantly according to gender. In the second finding of the study, when the regulatory analyses on the relationship between teachers' job satisfaction and gender were examined, it was seen that job satisfaction levels did not differ according to the type of study (Master's and Doctorate type), the type of school (Preschool, Primary School, Secondary School, High School, Special Education School) and the geographical region where the study was conducted. In conclusion, it has been revealed that teachers' job satisfaction levels in Türkiye are not affected by gender. As a result of the research, it is recommended that practitioners act with the awareness that gender does not affect job satisfaction in general in school administrations. Additionally, it is recommended that administrators adopt an approach that supports teachers ‘development, improve teachers’ working conditions while considering work-life balance, and create a democratic school climate in order to increase job satisfaction. Researchers can conduct comparative meta-analysis studies in different countries, and studies that can explain situations where differences arise in regulatory variables in a causal and descriptive manner can be included. Meta-analysis studies examining the relationship between job satisfaction and school success, school climate, organisational commitment, etc. can be conducted. In addition, the data from this study, which is limited to master's and doctoral theses in Türkiye, can be developed by adding domestic and international studies.