40 Yaş Üzeri Üniversite Personelinin Prostat Kanseri Taramasına İlişkin Deneyim ve Algılarının Belirlenmesi: Nitel Bir Çalışma
Perceptions and Experiences of Men Over 40 Years of Age Towards Prostate Cancer Screening: A Qualitative Study
Yazar: Eskidemir, Sinem; Oyur Çelik, Gülay; Dalfidan Sayın, Büşra; Helvacı, Ayşe Nur
Dergi: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, Vol. 10 No. 2, 2025
Anahtar kelimeler: Surgical Diseases Nursing​​ ; Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği ; Prostat kanseri,prostat neoplazmaları,erken tanı,önleme ve kontrol,nitel araştırma ; Prostate cancer,prostate neoplasms,early diagnosis,prevention and control,qualitative research

Amaç: Bu çalışma, erkeklerin prostat kanseri taramasına ilişkin algılarını anlamak, taramaya teşvik eden veya engelleyen faktörleri belirlemek ve bu konudaki deneyimlerini incelemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı, kesitsel ve nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik araştırma tipinde gerçekleştirildi. Örneklemi belirlemek için amaçlı bir örnekleme tekniği olan maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanıldı. Veriler çalışmaya katılmaya gönüllü olan 30 erkekten toplandı. Görüşmelerden elde edilen veriler manuel olarak analiz edildi. Bulgular: Verilerin analizi sonucunda, araştırma tasarımı gereği üç kapsayıcı tema ortaya konuldu. Prostat kanseri taramasına ilişkin tutum-farkındalık, tarama ve muayene hakkındaki duygu-düşünceler, planlar ve önerilerdir. Erkekler prostat kanseri tarama programına katılmamalarının nedeni olarak herhangi bir semptom yaşamamalarını belitti. Tarama yaptıran kişilerin duygularına ilişkin olumsuz bir ifade olmadığı ve rahatladıkları tespit edildi. Medyada prostat kanseri deneyimlerine ilişkin bilgilerin yayılmasının erkekler için avantajlı olduğu ileri sürüldü. Bu tür bilgilendirmelerin ve eğitimlerin, farkındalığı arttırmak için etkili bir yöntem olduğu ve böylece bireylerin sonraki davranışlarında tarama testleri hakkında bilgiye ulaşmaya teşvik ettiğini gösterdi. Sonuç: Çalışmaya katılanların çoğunluğunun tarama yaptırmadığı ve konuya ilişkin farkındalıklarının sınırlı olduğu görüldü. Bu çalışma ile prostat kanseri tarama programından hiç haberdar olmayan erkeklerin konuya ilişkin farkındalıkları oluştu.

Objective: This study was conducted to understand men's perceptions of prostate cancer screening, to determine the factors that encourage or prevent screening, and to examine their experiences in this regard. Material and Methods: The study was a descriptive, cross-sectional, qualitative, phenomenological study. Maximum variation sampling, a purposive sampling technique, was used to determine the sample. Data were collected from 30 men who volunteered to participate in the study. The data obtained from the interviews were analyzed manually. Results: As a result of the data analysis, three overarching themes emerged as required by the research design. These themes were attitude-awareness about prostate cancer screening, feelings and thoughts about screening and examination, plans and recommendations. Men stated that the reason for not participating in the prostate cancer screening program was that they did not experience any symptoms. It was found that there was no negative expression regarding the feelings of those who had been screened and they were relieved. It was suggested that the dissemination of information about prostate cancer experiences in the media was advantageous for men. It was shown that such information and education is an effective way to raise awareness and thus encourage individuals to seek information about screening tests in their subsequent behavior. Conclusion: It was observed that the majority of the participants in the study did not undergo screening and their awareness on the subject was limited. This study raised the awareness of men who were not aware of the prostate cancer screening program.